Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 grudnia 2007 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków produktów rybołówstwa i akwakultury (2007/2109(INI))
Parlament Europejski
,
– uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 104/2000 z dnia 17 grudnia 1999 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków produktów rybołówstwa i akwakultury(1)
,
- uwzględniając sprawozdanie Komisji dla Rady i Parlamentu Europejskiego z dnia 29 września 2006 r. dotyczące wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 104/2000 (COM(2006)0558),
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 19 czerwca 1998 r. w sprawie komunikatu Komisji dla Rady i Parlamentu Europejskiego w sprawie przyszłości rynku produktów rybołówstwa w Unii Europejskiej: odpowiedzialność, współpraca i konkurencja(2)
,
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 19 czerwca 1998 r. w sprawie sektora przetwórstwa produktów rybnych i akwakultury w Unii Europejskiej(3)
,
– uwzględniając swoje stanowisko z dnia 2 grudnia 1999 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady w sprawie wspólnej organizacji rynków produktów rybołówstwa i akwakultury(4)
,
– uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 marca 2002 r. w sprawie sektora przetwórstwa rybnego(5)
,
- uwzględniając komunikat Komisji dla Rady i Parlamentu Europejskiego z dnia 9 marca 2006 r. w sprawie poprawy sytuacji ekonomicznej w sektorze rybołówstwa (COM(2006)0103),
- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 28 września 2006 r. w sprawie poprawy sytuacji ekonomicznej w sektorze rybołówstwa(6)
,
– uwzględniając dokument roboczy Komisji Rybołówstwa z dnia 5 czerwca 2007 r.(7)
dotyczący wykonania rozporządzenia (WE) nr 104/2000,
– uwzględniając art. 45 Regulaminu,
– uwzględniając sprawozdanie Komisji Rybołówstwa (A6-0467/2007),
A. potwierdzając strategiczne znaczenie sektora rybołówstwa dla sytuacji społeczno-gospodarczej, regularnych dostaw ryb i bilansu żywnościowego w szeregu państw członkowskich i samej UE; przypominając istotny wkład wniesiony przez sektor rybołówstwa na rzecz spójności gospodarczej i społecznej poprzez pobudzanie rozwoju społeczności zamieszkujących wybrzeża oraz podtrzymywanie i stymulowanie aktywności gospodarczej i tworzenie miejsc pracy na wszystkich poziomach sektora, zwłaszcza w mniej uprzywilejowanych regionach i społecznościach, jak również na rzecz zachowania lokalnych tradycji kulturowych,
B. mając na uwadze, że wspólna organizacja rynku produktów rybołówstwa stanowiła pierwszy element wspólnej polityki rybackiej (WPRyb), utworzony w 1970 r., i że stała się od tej pory jednym z jej czterech filarów obok polityki strukturalnej, zachowania zasobów rybnych i stosunków z krajami trzecimi,
C. mając na uwadze, że dokonano dwóch dużych przeglądów WOR produktów rybołówstwa: pierwszego w 1981 r. – mającego na celu zmniejszenie ilości wycofywanych z obrotu i wprowadzającego pomoc na okres przejściowy - i drugiego w 2000 r.– zakładającego zdecydowane zniechęcanie do wycofywania z obrotu i zwiększenie znaczenia organizacji producenckich w zarządzaniu produkcją i interwencjach rynkowych,
D. mając na uwadze, że kluczowymi celami – ciągle jeszcze niezrealizowanymi – wspólna organizacja rynku produktów rybołówstwa i akwakultury jest zapewnienie stabilnych rynków produktów rybołówstwa i uczciwego dochodu producentom,
E. mając na uwadze, że wspólna organizacja rynku produktów rybołówstwa musi być reakcją na rynek charakteryzujący się poważnymi nierównościami strukturalnymi w zakresie wprowadzania do obrotu, dystrybucji i przetwórstwa, cen i przyzwyczajeń konsumentów,
F. mając na uwadze, że obecny system pierwszej sprzedaży ryb w partiach, praktykowany w większości państw członkowskich, wykazuje szczególną tendencję do karania producentów, którzy mogą uzyskać w sumie jedną dziesiątą zysków dystrybutorów końcowych,
G. mając na uwadze, że wspólna organizacja rynku produktów rybołówstwa ustanowiła szereg mechanizmów interwencji rynkowej w zakresie wsparcia cen i regulacji dostaw ryb oraz że celem była promocja koncentracji podaży poprzez wsparcie tworzenia organizacji producenckich, których znaczenie w zakresie interwencji rynkowej wzrosło, mimo iż środkowi temu nie towarzyszyło konieczne wsparcie finansowe,
H. mając na uwadze, że dwustronne porozumienia handlowe oraz wprowadzenie systemu handlu z krajami trzecimi dla celów dostaw przeznaczonych dla sektora przetwórstwa rybnego UE doprowadziły do zakwestionowania preferencji wspólnotowych oraz do zwiększonej presji konkurencyjnej na produkty wspólnotowe, co miało bezpośrednie konsekwencje dla dochodów w sektorze,
I. mając na uwadze, że instrumenty wspólna organizacja rynku produktów rybołówstwa były stopniowo modyfikowane, tracąc na znaczeniu w stosunku do innych filarów i priorytetów WPRyb, takich jak zachowanie zasobów rybnych i ograniczenie nakładów połowowych, które stało się jednym z głównych celów WPRyb,
J. mając na uwadze, że wspólna organizacja rynku produktów rybołówstwa nie przyczyniła się w wystarczający sposób do wzrostu cen pierwszej sprzedaży ani do poprawy dystrybucji wartości dodanej wzdłuż łańcucha wartości sektora rybołówstwa, w którym oprócz doświadczonych dużych dystrybutorów coraz ważniejszą rolę odgrywają supermarkety działające w dziedzinie dystrybucji,
K. mając na uwadze, że proces kształtowania cen pierwszej sprzedaży ryb zapobiegał wpływowi wahań czynników kosztów produkcji na ceny ryb,
L. mając na uwadze, że średnie ceny pierwszej sprzedaży nie zmieniły się lub też spadły od 2000 r., co jednak nie znalazło znaczącego odbicia w postaci obniżki cen dla końcowych konsumentów świeżych ryb – co więcej, ceny te wręcz stale rosną,
M. mając na uwadze, że według sprawozdania w sprawie wdrażania EFOGR rzeczywiste wydatki poniesione w latach 1974-2005 wyniosły w sumie nieco poniżej 550 000 000 EUR, co daje roczną średnią w wysokości 17 000 000 EUR, czyli bardzo skromny budżet na realizację celów wyznaczonych w art. 33 Traktatu WE,
N. mając na uwadze, że w piątym wniosku przytoczonego wyżej sprawozdania z dnia 29 września 2006 r. Komisja uznaje trudność pogodzenia nowych priorytetów WOR produktów rybołówstwa z jej celami – takimi jak zagwarantowanie dochodu, o którym mowa w art. 33 Traktatu – podkreślając zwłaszcza, że "ceny rynkowe nie podążały za trendami w kosztach produkcji",
O. mając na uwadze, że w ww. rezolucji z dnia 28 września 2006 r. Parlament stwierdził, iż niewystarczająco wykorzystano możliwości dotychczasowej WOR produktów rybołówstwa w zakresie poprawy konkurencyjności,
P. mając na uwadze, że w ww. rezolucji z dnia 2 grudnia 1999 r. Parlament zaproponował korzystniejsze warunki wdrożenia mechanizmów interwencji rynkowej, zwłaszcza w odniesieniu do wycofywania z obrotu i finansowego wsparcia organizacji producenckich, jednak wnioski te nie zostały przyjęte przez Radę,
Q. mając na uwadze, że sektor wykazuje obecnie rosnącą zależność od przywozu kosztem produkcji wewnętrznej,
R. mając na uwadze występowanie niedostatecznego spożycia białka rybnego oraz obecne uzależnienie od przywozu, aby zaspokoić potrzeby konsumenckie w sytuacji, gdy produkcja wspólnotowa stale się zmniejsza, podczas gdy produkcja światowa dalej rośnie,
S. mając na uwadze, ze Komisja dopuściła już do obrotu na rynku Wspólnoty produkty niespełniające minimalnych rozmiarów określonych w UE, szczególnie z uwagi na brak wdrożenia zasad wprowadzania do obrotu mrożonek,
T. mając na uwadze, że w ww. komunikacie z dnia 9 marca 2006 r. Komisja podkreśla konieczność dokonania przeglądu rozporządzenia (WE) nr 104/2000,
U. mając na uwadze, że w ww. rezolucji z dnia 28 września 2006 r. Parlament popiera niezwłoczne dokonanie przeglądu WOR produktów rybołówstwa w celu zwiększenia jej udziału w zapewnieniu wyższych cen pierwszej sprzedaży i poprawy dystrybucji wartości dodanej w sektorze,
1. z zadowoleniem przyjmuje decyzję Komisji o sporządzeniu dogłębnej oceny istniejącej WOR produktów rybołówstwa i akwakultury, ubolewając jednakże nad prawie rocznym opóźnieniem w przekazaniu sprawozdania z oceny w stosunku do terminu wynikającego z przepisów art. 41 rozporządzenia (WE) nr 104/2000;
2. uważa za konieczne niezwłoczne przeprowadzenie dalekosiężnego przeglądu WOR produktów rybołówstwa w celu zwiększenia jej udziału w zagwarantowaniu dochodów w sektorze, zapewnieniu stabilności rynku, lepszym wprowadzaniu do obrotu produktów rybołówstwa i zwiększeniu wytwarzanej wartości dodanej;
3. wzywa Komisję do jak najszybszego przedstawienia komunikatu w sprawie wytycznych oraz wniosku dotyczącego przeglądu WOR produktów rybołówstwa, z uwzględnieniem propozycji zawartych w niniejszej rezolucji;
4. podkreśla konieczność zaangażowania głównych podmiotów gospodarczych w sektorze, zwłaszcza rybaków i ich reprezentujących ich organizacji, w proces przeglądu WOR produktów rybołówstwa, szczególnie w obecnym okresie dokonywania oceny;
5. podkreśla, że wkład WOR produktów rybołówstwa w sektorze zmalał, zwłaszcza od czasu przeglądu dokonanego w 2000 r.; uważa, że odwrócenie tej tendencji, zwłaszcza poprzez znaczne zwiększenie zasobów finansowych, musi stać się jednym z głównych celów przyszłego przeglądu WOR produktów rybołówstwa, umożliwiając jej tym samym zagwarantowanie wystarczającego wspólnotowego finansowania potrzeb sektora rybołówstwa, aby zrealizować cele wyznaczone w Traktacie;
6. stwierdza, że istniejące mechanizmy interwencji cechuje wysoki stopień koncentracji, i wzywa Komisję do stwierdzenia, czy mechanizmy te są najwłaściwsze oraz czy są one dostatecznie elastyczne, aby zaspokoić potrzeby istniejących struktur produkcyjno-marketingowych w państwach członkowskich w celu lepszego wprowadzania ryb na rynek i zapewnienia producentom godziwego dochodu;
7. wzywa w związku z tym Komisję do stwierdzenia, czy produkty wymienione w poszczególnych załącznikach do rozporządzenia (WE) 104/2000, zwłaszcza dotyczących niezależnego wycofywania z obrotu i prolongowania, są najwłaściwsze i czy lista ta nie powinna zostać zmieniona i rozszerzona;
8. uważa, że należy rozszerzyć kompensaty za tuńczyka i przypomina wnioski w tej sprawie zawarte w ww. rezolucji z dnia 19 czerwca 1998 r. w sprawie sektora przetwórstwa produktów rybnych i akwakultury w Unii Europejskiej; wzywa Komisję do wprowadzenia kompensaty za sardynki zgodnie z propozycją zawartą w ust. 14 lit. b) tej rezolucji;
9. podkreśla znaczenie znakowania i podawania dokładnych informacji dla konsumentów w celu poprawy jakości i wartości dodanej produktów rybołówstwa; uważa, że należy starannie zbadać i sprawdzić oznaczenia handlowe, zwłaszcza w przypadku produktów importowanych, aby uniknąć wprowadzania konsumentów w błąd;
10. wzywa Komisję do przyspieszenia procesu certyfikacji ekologicznych produktów rybołówstwa, gdyż ma to kluczowe znaczenie, jeżeli konkurencja między podmiotami gospodarczymi zarówno na terenie UE, jak i poza nią ma opierać się na sprawiedliwych i zdrowych zasadach;
11. podkreśla, że fundusze strukturalne muszą przyczyniać się do unowocześniania i tworzenia infrastruktury wsparcia producentów w zakresie produkcji/marketingu, obejmującej jednostki chłodzenia, przetwórstwa, transportu oraz marketingu/dystrybucji;
12. podkreśla, że mechanizmy interwencji muszą uwzględniać krótką trwałość produktów rybołówstwa;
13. wzywa do udzielania większego wsparcia dla poprawy przetwarzania ryb na pokładzie, zwłaszcza poprzez inwestycje w systemy chłodzenia i pakowania oraz lepsze warunki z zakresu higieny i bezpieczeństwa na pokładzie;
14. podkreśla potrzebę utrzymania i poprawy mechanizmów i metod wsparcia, zwłaszcza finansowych, w celu promowania koncentracji podaży, szczególnie poprzez rzeczywiste wspieranie tworzenia i finansowania organizacji producenckich, przede wszystkim w przypadku tradycyjnego łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego, kierując się rozporządzeniem (WE) nr 104/2000;
15. uważa, że programy operacyjne powinny – przy odpowiednim wsparciu finansowym –umożliwiać organizacjom producenckim bezpośrednie wprowadzanie ich produktów na rynek jako sposobu poniesienia wartości produkcji i zwiększenia wartości dodanej produktów rybołówstwa; wzywa zatem do zmiany art. 5 rozporządzenia (WE) nr 104/2000 w sposób zaproponowany w ww. stanowisku z dnia 2 grudnia 1999 r.;
16. potwierdza konieczność utrzymania w budżecie Wspólnoty bezpośredniej ścieżki pomocy dla organizacji producenckich, przy jednoczesnym otwarciu możliwości pomocy dodatkowej wspierającej programy operacyjne państw członkowskich, zgodnie z propozycją zawartą w ww. stanowisku z dnia 2 grudnia 1999 r.; w związku z tym wzywa do zmiany art. 10 rozporządzenia (WE) nr 104/2000;
17. uważa za konieczne przeprowadzenie badania przyczyn niepowodzenia wprowadzenia możliwości utworzenia organizacji międzybranżowych w ramach dokonanego w 2000 r. przeglądu WOR produktów rybołówstwa oraz wymienionego w czwartym wniosku w ww. sprawozdaniu Komisji z dnia 29 września 2006 r.;
18. popiera ideę wprowadzenia kodeksu postępowania w zakresie handlu produktami rybołówstwa w UE, który objąłby wszystkie podmioty w sektorze, w celu określenia dobrowolnych zasad na rzecz zapewnienia bardziej sprawiedliwego podziału wartości dodanej oraz zasad wprowadzania na rynek wzdłuż łańcucha wartości;
19. podkreśla znaczenie tworzenia rynków pochodzenia i rynków produktów tradycyjnych szczególnej jakości, wspieranych przez targi, małe przedsiębiorstwa handlowe oraz sektor restauracyjny, jako sposobu na zwiększanie wartości dodanej miejscowych produktów i promocji rozwoju lokalnego;
20. zaleca Komisji dokonanie oceny skutków stosunków z krajami trzecimi, a zwłaszcza wpływu przywozu na ceny pierwszej sprzedaży; wzywa Komisję do większej stanowczości w ocenie zewnętrznych stosunków handlowych, zwłaszcza przy uruchamianiu środków ochronnych WTO, o których mowa w art. 30 rozporządzenia (WE) 104/2000, aby nie zagrozić celom art. 33 Traktatu;
21. uważa, że do importowanych produktów rybołówstwa sprzedawanych i wprowadzanych do obrotu na rynku wewnętrznym należy stosować te same normy i wymogi, jak do wspólnotowych produktów rybołówstwa, np. w sensie znakowania, przepisów dotyczących zdrowia i higieny czy zakazu wprowadzania na rynek Wspólnoty produktów rybołówstwa poniżej minimalnych rozmiarów dopuszczalnych w przypadku produktów wspólnotowych;
22. uważa, że w ramach nadchodzącego przeglądu kluczowe jest zwiększenie finansowania WOR produktów rybołówstwa;
23. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.