Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 17ης Δεκεμβρίου 2009 σχετικά με το Αζερμπαϊτζάν: ελευθερία της έκφρασης
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
,
– έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του για το Αζερμπαϊτζάν και ειδικότερα αυτά της 9ης Ιουνίου 2005(1)
και της 27ης Οκτωβρίου 2005(2)
,
– έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 15ης Νοεμβρίου 2007 για την ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας(3)
,
– έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 17ης Ιανουαρίου 2008 σχετικά με μια πιο αποτελεσματική πολιτική της ΕΕ στο νότιο Καύκασο: από τις υποσχέσεις στις πράξεις(4)
,
– έχοντας υπόψη τη δήλωση της ΕΕ στις 22 Ιανουαρίου 2009 σχετικά με την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης στο Αζερμπαϊτζάν και τη δήλωση της Προεδρίας της ΕΕ στις 12 Νοεμβρίου 2009,
– έχοντας υπόψη τη δήλωση του Γενικού Γραμματέα του Συμβουλίου της Ευρώπης στις 12 Νοεμβρίου 2009 σχετικά με την ελευθερία έκφρασης στο Αζερμπαϊτζάν,
– έχοντας υπόψη τις δηλώσεις του Εκπροσώπου του ΟΑΣΕ για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και την επιδείνωση της κατάστασης των μέσων ενημέρωσης στο Αζερμπαϊτζάν, όπου συμπεριλαμβάνονται και οι δηλώσεις του της 22ας Μαΐου 2007, της 11ης Απριλίου 2008, της 17ης Ιουλίου 2008, της 30ης Δεκεμβρίου 2008, της 21ης Απριλίου 2009, της 10ης Σεπτεμβρίου 2009, της 14ης Οκτωβρίου 2009 και της 11ης Νοεμβρίου 2009,
– έχοντας υπόψη τη δήλωση της ΕΕ της 9ης Ιουλίου 2009 στο Μόνιμο Συμβούλιο του ΟΑΣΕ σχετικά με την πλήρη στήριξή του στο έργο του Εκπροσώπου του ΟΑΣΕ για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης το Αζερμπαϊτζάν, καθώς και τη δήλωση της Προεδρίας της ΕΕ της 12ης Νοεμβρίου 2009 σχετικά με την καταδίκη των νεαρών ακτιβιστών και μπλόγκερς Emin Milli και Adnan Hajizade,
– έχοντας υπόψη το άρθρο 122, παράγραφος 5, του Κανονισμού,
A. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Αζερμπαϊτζάν συμμετέχει ενεργά στην Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας και την ανατολική εταιρική σχέση και δεσμεύεται για τον σεβασμό της δημοκρατίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου ως κομβικών αξιών των δύο αυτών πρωτοβουλιών,
Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι τον Σεπτέμβριο του 2009, το Συμβούλιο αποφάσισε να ενισχύσει τις σχέσεις της ΕΕ με τις τρεις χώρες του νοτίου Καυκάσου και κάλεσε την Επιτροπή να εκπονήσει σχέδιο οδηγιών προς διαπραγμάτευση για νέες συμφωνίες που θα αντικαταστήσουν τις ισχύουσες συμφωνίες εταιρικής σχέσης και συνεργασίας που πρόκειται να λήξουν σύντομα,
Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι με το διάταγμα που υπέγραψε ο Πρόεδρος Ilham Aliyev στις 28 Δεκεμβρίου 2007, απελευθερώθηκαν 119 κρατούμενοι, μεταξύ των οποίων και πέντε δημοσιογράφοι,
Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχουν δεόντως τεκμηριωμένα στοιχεία σχετικά με πρόσφατες καταδίκες, παρενοχλήσεις και εκφοβισμούς επαγγελματιών των μέσων ενημέρωσης στο Αζερμπαϊτζάν, μεταξύ των οποίων και τα στοιχεία που περιγράφονται σε πρόσφατη έκθεση ανασκόπησης σχετικά με τον σεβασμό της ελευθερίας στα μέσα ενημέρωσης προς την Επιτροπή Πολιτισμού της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης, καθώς και σε εκθέσεις της Διεθνούς Αμνηστίας και των Δημοσιογράφων Χωρίς Σύνορα,
Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι το κλίμα στα μέσα ενημέρωσης έχει επιδεινωθεί τα τελευταία χρόνια, παρά την έγκριση του σχεδίου δράσης της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας, με την προσωρινή παύση λειτουργίας ανεξάρτητων ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών μέσων, την έξωση από τα γραφεία της μιας σημαντικής εφημερίδας της αντιπολίτευσης, καθώς και διάφορες δικαστικές διώξεις σε βάρος μελών των μέσων ενημέρωσης και φυσικών επιθέσεων εναντίον δημοσιογράφων, με αποτέλεσμα να κυριαρχεί μεταξύ των δημοσιογράφων διαδεδομένο κλίμα φόβου και αυτολογοκρισίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι τον Δεκέμβριο του 2008, απαγορεύτηκαν οι μεταδόσεις στις ραδιοφωνικές συχνότητες των FM για το BBC, το Radio Free Europe / Radio Liberty καθώς και διάφορα άλλα ξένα μέσα ενημέρωσης,
ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι μπλόγκερς Emin Milli και Adnan Hajizade συνελήφθησαν στις 8 Ιουλίου 2009 αφού δέχθηκαν επίθεση από δύο άνδρες σε εστιατόριο της πρωτεύουσας Μπακού, όπου, σύμφωνα με μάρτυρες από τους οποίους πήρε συνέντευξη η Διεθνής Αμνηστία, οι δύο μπλόγκερς δέχθηκαν επίθεση ενώ δειπνούσαν με άλλους ακτιβιστές,
Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι δύο μπλόγκερς είχαν χρησιμοποιήσει εργαλεία άμεσης δικτύωσης μεταξύ των οποίων το Youtube, το Facebook και το Twitter για τη διάδοση πληροφοριών σχετικά με την πολιτική κατάσταση του Αζερμπαϊτζάν, επικρίνοντας την κυβέρνηση της χώρας· λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 11 Νοεμβρίου 2009, το περιφερειακό δικαστήριο του Sabail στο Μπακού καταδίκασε τους μπλόγκερς Emin Milli σε 2,5 χρόνια και τον Adnan Hajizade σε 2 χρόνια φυλάκιση, με την κατηγορία του χουλιγκανισμού και της πρόκλησης ελαφράς σωματικής βλάβης,
Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κατηγορίες σε βάρος των δύο ακτιβιστών φαίνεται να είχαν πολιτικά κίνητρα,
1. εκφράζει τη λύπη του για την καταδίκη, στις 11 Νοεμβρίου 2009, των μπλόγκερς Emin Milli και Adnan Hajizada σε σκληρές ποινές φυλάκισης με βάση εξαιρετικά σαθρές κατηγορίες και μετά μη δίκαιη δίκη· ζητεί την άμεση απελευθέρωση των Milli και Hajizada και τη διεξαγωγή νέας, απολύτως ανοικτής και δίκαιης δίκης, με βάση στοιχεία που θα προκύψουν από αμερόληπτη αστυνομική έρευνα που θα συνάδει με όλες τις σχετικές διεθνείς προδιαγραφές·
2. εκφράζει την ανησυχία του για την επιδείνωση της κατάστασης της ελευθερίας του τύπου στο Αζερμπαϊτζάν και καταδικάζει την πρακτική των συλλήψεων, των διώξεων και της καταδίκης δημοσιογράφων της αντιπολίτευσης με διάφορες εγκληματικές κατηγορίες, όπως φάνηκε και στην υπόθεση του Eynulla Fatullayev, και ζητεί από τις αρχές της χώρας να προχωρήσουν στην άμεση απελευθέρωση των φυλακισμένων δημοσιογράφων·
3. υπενθυμίζει τη δήλωση που είχε κάνει τον Μάρτιο του 2005 ο Πρόεδρος Ilham Aliyev, στην οποία ανέφερε ότι τα δικαιώματα όλων των δημοσιογράφων προστατεύονται και πρέπει να διασφαλίζονται από το κράτος·
4. καλεί τις αρχές της χώρας να αντιμετωπίσουν το θέμα της έλλειψης αστυνομικής διερεύνησης υποθέσεων βίας και παρενόχλησης σε βάρος δημοσιογράφων και το γεγονός ότι πολλά εγκλήματα εξακολουθούν μέχρι σήμερα να παραμένουν ατιμώρητα· επισημαίνει ότι η ασφάλεια των εργαζομένων στα μέσα ενημέρωσης πρέπει να ενισχυθεί κατεπειγόντως· χαιρετίζει τις προτεινόμενες τροποποιήσεις των διατάξεων του ποινικού κώδικα που αναφέρονται στη δυσφήμηση και την εξύβριση, καθόσον οι διατάξεις αυτές μπορούν να αποτελέσουν εμπόδιο για την άσκηση του δικαιώματος της ελεύθερης έκφρασης και ενημέρωσης και ενδέχεται να οδηγήσουν σε αυτολογοκρισία, και ζητεί την άμεση υιοθέτηση των τροποποιήσεων αυτών·
5. καλεί τις αρχές του Αζερμπαϊτζάν να δώσουν ιδιαίτερη σημασία στην ασφάλεια και την ελευθερία των ατόμων που δραστηριοποιούνται στην κοινωνία των πολιτών και ιδίως αυτών που δραστηριοποιούνται σε μη κυβερνητικές οργανώσεις νεολαίας, καθώς και τους δημοσιογράφους και τα μέσα ενημέρωσης· να λάβουν άμεσα μέτρα που θα επιτρέπουν στα άτομα να συμμετέχουν σε ειρηνικές, δημοκρατικές δραστηριότητες· να επιτρέψουν την ελεύθερη διοργάνωση τέτοιων δραστηριοτήτων χωρίς κυβερνητική παρεμβολή· και να προστατεύσουν τους δημοσιογράφους, μετά το πρόσφατο κύμα βίας που εκδηλώθηκε σε βάρος εκπροσώπων των μέσων ενημέρωσης·
6. εκφράζει τη λύπη του για τη σωρεία των αρνητικών εξελίξεων όσον αφορά τα μέσα ενημέρωσης και μεμονωμένους δημοσιογράφους στο Αζερμπαϊτζάν, όπως έχουν καταγραφεί στην έκθεση ανασκόπησης για τον σεβασμό της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης που εκπονήθηκε πρόσφατα για την Επιτροπή Πολιτισμού της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης· επισημαίνει τη νέα πρόσφατη τακτική έκθεση που υπέβαλε στο Συμβούλιο του ΟΑΣΕ ο Εκπρόσωπος του ΟΑΣΕ για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, καθώς και τη βαθύτατη ανησυχία που εξέφρασαν διεθνείς ΜΚΟ όπως η Επιτροπή Προστασίας Δημοσιογράφων, οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα, η οργάνωση International Pen και η οργάνωση Human Rights Watch·
7. καλεί μετ" επιτάσεως τις αρχές του Αζερμπαϊτζάν να ανανεώσουν τις ραδιοφωνικές άδειες στα FM διαφόρων διεθνών ραδιοφωνικών φορέων, και συγκεκριμένα του BBC World Service, της Φωνής της Αμερικής, και του Radio Free Europe/Radio Liberty· επισημαίνει ότι με τον τερματισμό των εκπομπών των σταθμών αυτών στις συχνότητες των FM παύουν να υπάρχουν σημαντικές, αντικειμενικές και αξιόλογες ανεξάρτητες πηγές δημόσιας ποιοτικής ενημέρωσης και συρρικνώνεται η πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης στο Αζερμπαϊτζάν·
8. καλεί τις αρχές του Αζερμπαϊτζάν να επιδείξουν σημαντική πρόοδο όσον αφορά την προσαρμογή στους όρους για την αναβάθμιση των συμβατικών σχέσεων, όπως ορίζεται στη δήλωση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις 19-20 Μαρτίου 2009 για την ανατολική εταιρική σχέση, ιδίως στους τομείς της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων·
9. χαιρετίζει τις προσπάθειες των αρχών του Αζερμπαϊτζάν, συμπεριλαμβανομένων και των δύο συναντήσεων που πραγματοποίησε το 2009 η κρατική επιτροπή ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης του Αζερμπαϊτζάν, για τη βελτίωση των υφιστάμενων μηχανισμών προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την ενίσχυση της ικανότητας των δημοκρατικών θεσμικών οργάνων της χώρας και καλεί την ΕΕ και το Αζερμπαϊτζάν να προωθήσουν τον μεταξύ τους διάλογο για θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων·
10. χαιρετίζει τη συμμετοχή των αρχών του Αζερμπαϊτζάν στην ανασκόπηση του Αζερμπαϊτζάν κατά την 6η συνεδρίαση της ομάδας εργασίας των ΗΕ για την παγκόσμια περιοδική ανασκόπηση που πραγματοποιήθηκε στις 6 Φεβρουαρίου 2009· καλεί τις αρχές του Αζερμπαϊτζάν να εφαρμόσουν πλήρως τις συστάσεις της UPR, όπου περιλαμβάνεται και η κύρωση του καταστατικού του διεθνούς ποινικού δικαστηρίου της Ρώμης, αποποινικοποιώντας τη δυσφήμηση και τη συκοφαντία προκειμένου να εξαλειφθούν οι περιττές πιέσεις προς τους δημοσιογράφους· να διασφαλίσουν τον απόλυτο σεβασμό της ελευθερίας της έκφρασης και της ελευθερίας των μέσων ενημέρωσης, καθώς και την πρόσβαση στα ραδιοφωνικά μέσα ενημέρωσης· να διερευνήσουν τις υποθέσεις και να ασκήσουν διώξεις κατά όσων διαπράττουν εγκλήματα και παρενοχλούν δημοσιογράφους και υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων· να εφαρμόσουν αποτελεσματικά το δικαίωμα της ειρηνικής συνάθροισης και της ελευθερίας του συνεταιρίζεσθαι· να βελτιώσουν τις συνθήκες που επικρατούν στις φυλακές και να προστατεύσουν τα δικαιώματα των ευαίσθητων ομάδων, συμπεριλαμβανομένων των μειονοτήτων, των μεταναστών, των ατόμων που ζητούν άσυλο και των διεθνώς μετακινηθέντων ατόμων·
11. προσδοκά την εκ μέρους της κυβέρνησης του Αζερμπαϊτζάν εφαρμογή του προγράμματος "στήριξης των μεταρρυθμίσεων στη δικαιοσύνη στο Αζερμπαϊτζάν", που στοχεύει στη βελτίωση της ανεξαρτησίας της δικαστικής αρχής, ιδίως όσον αφορά τη δημιουργία και λειτουργία Ακαδημίας Δικαιοσύνης και περιφερειακών δικαστικών τμημάτων, καθώς και τη στήριξη των μεταρρυθμίσεων του σωφρονιστικού συστήματος, σύμφωνα με τις διεθνείς προδιαγραφές·
12. καλεί τις αρχές του Αζερμπαϊτζάν να διασφαλίσουν ότι οι τοπικές εκλογές που θα διενεργηθούν στις 23 Δεκεμβρίου 2009, θα είναι ελεύθερες, δίκαιες και σύμφωνες με τις διεθνείς προδιαγραφές και αναγνωρίζει τη σημασία της εκλογικής διαδικασίας στη διαδικασία οικοδόμησης του κράτους μέσω συνεχών δημοκρατικών μεταρρυθμίσεων σε τοπικό επίπεδο, με την παγίωση της κοινωνίας των πολιτών και ολόκληρου του πολιτικού συστήματος·
13. χαιρετίζει τη δημιουργία των νέων υποεπιτροπών στο πλαίσιο της επιτροπής συνεργασίας ΕΕ- Αζερμπαϊτζάν, που θα ενισχύσει το θεσμικό πλαίσιο και θα επιτρέψει να τεθούν επί τάπητος θέματα στον τομέα της δικαιοσύνης, της ελευθερίας και της ασφάλειας, καθώς και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της δημοκρατίας, της απασχόλησης και των κοινωνικών υποθέσεων, της δημόσιας υγείας, της παιδείας και της νεότητας, του πολιτισμού, της κοινωνίας της πληροφορίας και της πολιτικής στον οπτικοακουστικό τομέα, της επιστήμης και της τεχνολογίας·
14. ζητεί να καταβληθούν νέες προσπάθειες εκ μέρους του Αζερμπαϊτζάν για την πλήρη εφαρμογή του σχεδίου δράσης της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας και ζητεί από την Επιτροπή να συνεχίσει να συνδράμει τις προσπάθειες του Αζερμπαϊτζάν στον τομέα αυτόν·
15. καλεί τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας του Αζερμπαϊτζάν να επιβλέψει το έργο των οργάνων επιβολής του νόμου και της κρατικής ασφάλειας στη χώρα, ιδίως στον τομέα των μέσων ενημέρωσης, καθώς και για άλλα θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δεδομένου ότι το έργο και ο τρόπος λειτουργίας τους απομακρύνει σκοπίμως το Αζερμπαϊτζάν από την ΕΕ·
16. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή και τον Πρόεδρο και το Κοινοβούλιο του Αζερμπαϊτζάν.