«Είναι μεγάλη τιμή για μένα να ομιλώ σήμερα ενώπιόν σας για πρώτη φορά ως Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Ωστόσο, το νέο μου αξίωμα δεν με έχει αλλάξει, ούτε και την προτίμησή μου στα απλά λόγια.
Από την αρχή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τάχθηκε κατηγορηματικά αντίθετο με την τροποποίηση των Συνθηκών, απλούστατα επειδή αυτή δεν είναι απαραίτητη και επειδή φοβηθήκαμε μήπως η συζήτηση για το θέμα ανοίξει το κουτί της Πανδώρας. Ωστόσο, οι συμπολίτες μας δεν μπορούν να καταλάβουν για ποιο λόγο, ενώ μαίνεται η κρίση, εμείς αναλισκόμαστε σε σκοτεινά θέματα όπως οι θεσμικές σχέσεις και τα άρθρα της Συνθήκης. Ζητούν από εμάς να δώσουμε απαντήσεις στα καθημερινά τους προβλήματα. Εάν δεν κατορθώσουμε να δώσουμε αυτές τις απαντήσεις, η εμπιστοσύνη στους πολιτικούς θεσμούς, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, θα κλονισθεί ακόμη περισσότερο. Είναι στιγμή να εστιαστούμε στα πραγματικά ζητήματα. Είναι στιγμή να συζητήσουμε πώς θα οδηγήσουμε την Ευρώπη να βγει από τη κρίση. Είναι καιρός για αποφασιστική δράση.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θέλει να έχει μια εποικοδομητική συνεισφορά στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Ωστόσο, για να το κάνει αυτό πρέπει να συμμετέχει σε αυτή τη διαδικασία.
Κυρίες και κύριοι,
Το δημοσιονομικό σύμφωνο ανάγει τη δημοσιονομική πειθαρχία σε πανάκεια για κάθε νόσο που συνδέεται με την κρίση του χρέους και θέτει εθνικά ανώτατα όρια χρέους και αυτόματες ποινές. Ναι, οι λογικές δημοσιονομικές πολιτικές είναι κεφαλαιώδεις προκειμένου να κρατηθεί υπό έλεγχο το εθνικό χρέος. Ναι, η μείωση του χρέους είναι ένα απλό ζήτημα δικαιοσύνης μεταξύ των γενεών, διότι σε διαφορετική περίπτωση μια μέρα θα βρεθούμε στην επονείδιστη κατάσταση να κληροδοτήσουμε στα παιδιά μας όχι ένα σπίτι, αλλά την υποθήκη σε ένα σπίτι. Το να εξασφαλίσουμε ότι μια άλλη κρίση δεν θα συμβεί δεν αρκεί, είναι βεβαίως απολύτως αναγκαίο, αλλά μόνο το σύμφωνο και μάλιστα συνοδευόμενο από μέτρα λιτότητας σε πολλά κράτη μέλη δεν πρόκειται να φέρει την οικονομική ανάπτυξη και τις θέσεις εργασίας που τόσο χρειαζόμαστε.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εδώ και πολύ καιρό υποστηρίζει την άποψη ότι οι βιώσιμοι προϋπολογισμοί είναι απαραίτητοι, μόνο όμως όταν συνδυάζονται με επενδύσεις. Η Ευρώπη χρειάζεται τις επενδύσεις για να τονώσει την οικονομική της μεγέθυνση, να ενισχύσει τη ζήτηση και, κάτι εξίσου σημαντικό, να αρχίσει να εξοφλεί τα χρέη της. Η Ευρώπη χρειάζεται την ανάπτυξη για να προστατέψει και να δημιουργήσει θέσεις εργασίας, να διασφαλίσει τις συντάξεις και να προσφέρει εκπαίδευση και κατάρτιση. Σήμερα, 45 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ευρώπη δεν έχουν δουλειά – πρόκειται για ρεκόρ, αλλά όχι τέτοιο που να μας κάνει περήφανους. Το γεγονός ότι πέντε εκατομμύρια νέοι ηλικίας μεταξύ 15 και 24 ετών είναι άνεργοι και ότι στην Ισπανία σχεδόν ο ένας στους δύο νέους αναζητεί εργασία, πρέπει να μας γεμίζει όλους με ανησυχία. Μεγαλώνει μια γενιά νέων ανθρώπων χωρίς προοπτικές και το αποτέλεσμα είναι ότι η κοινωνία μπορεί μια μέρα να υπονομευθεί από τα μέσα.
Τι μπορούμε να κάνουμε για να τονώσουμε την οικονομία της Ευρώπης, έτσι ώστε οι άνθρωποι αυτοί να μπορέσουν να βρουν ξανά δουλειά;
Εμείς, τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έχουμε υιοθετήσει σειρά ψηφισμάτων στα οποία προτείνονται πρακτικά μέτρα για την τόνωση της οικονομίας, τη ρύθμιση των χρηματοπιστωτικών αγορών και την επανόρθωση των οικονομικών ανισομερειών μεταξύ των κρατών μελών – πιο πρόσφατα την Εξάδα Μέτρων.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι το βήμα για εμπεριστατωμένη πολιτική συζήτηση σχετικά με την κατεύθυνση της ΕΕ. Το βήμα στο οποίο μπορούν να ακουστούν οι ανησυχίες των συνηθισμένων ανθρώπων, εκεί όπου τα συμφέροντά τους βρίσκουν αποφασιστική υπεράσπιση. Πολλοί μπορεί να θεωρήσουν το ρόλο μας αμφισβητήσιμο, σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμα και ανεπιθύμητο, αλλά στόχος μας ανέκαθεν είναι να καταλήγουμε σε πρακτικές λύσεις.
Για το λόγο αυτό, και με βάση μια ασυνήθιστη ευρεία συναίνεση – με 530 ψήφους από βουλευτές όλων των πολιτικών ομάδων – ζητούμε να συμμετέχει το Κοινοβούλιο στις διαπραγματεύσεις σε ίση βάση με τα άλλα θεσμικά όργανα.
Η τάση να αντιμετωπίζονται οι σύνοδοι κορυφής όπως η παρούσα ως η πηγή λύσεων στα προβλήματά μας, δημιουργεί ελπίδες οι οποίες στη συνέχεια μεταφράζονται σε απογοήτευση όταν οι λύσεις αποδειχθούν αναποτελεσματικές. Τούτο υπονομεύει την εμπιστοσύνη στην ικανότητα της ΕΕ να δρα.
Έχετε πλέον κάνει μια αρχή θέτοντας τα θεμέλια για μια δημοσιονομική ένωση. Χαιρετίζουμε το βήμα αυτό, ένα βήμα που αναγκαστήκατε να κάνετε ως Ένωση 26 κρατών μελών, ύστερα από το βέτο του Πρωθυπουργού Cameron. Επιτρέψτε μου να αξιοποιήσω την ευκαιρία να σας ευχαριστήσω για τη σθεναρή στάση σας όταν ο Πρωθυπουργός Cameron απαίτησε παρεκκλίσεις από τις διατάξεις που διέπουν τις χρηματοπιστωτικές αγορές.
Παρόλο που έχω σαφέστατη επίγνωση των περιορισμών που αντιμετωπίσατε, αισθάνομαι ωστόσο υποχρεωμένος να σας προειδοποιήσω για δύο ενδεχομένως καταστροφικά σενάρια:
Πρώτον, πρέπει να προσπαθήσετε όλοι μαζί να αποκρούσετε οποιαδήποτε απειλή διαίρεσης εντός της ΕΕ. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε να διασπαστεί η Ευρωπαϊκή Ένωση, ούτε να εδραιωθεί η αρχή της Ευρώπης πολλών ταχυτήτων. Μόνοι μας είμαστε αδύνατοι, μαζί είμαστε δυνατοί!
Δεύτερον, μια δημοσιονομική ένωση η οποία δεν υπόκειται σε κοινοβουλευτικό έλεγχο, είναι απαράδεκτη. Επίσης, πρέπει να διαφυλαχθεί η συνοχή του δικαίου της Ένωσης. Δεν μπορούμε να έχουμε την πολυτέλεια δύο διαφορετικών συνόλων προτύπων.
Εάν είναι ορθά όσα μου είπαν οι αντιπρόσωποι του Κοινοβουλίου στις διαπραγματεύσεις, φαίνεται ότι το δημοσιονομικό σύμφωνο πρόκειται να βασίζεται στην κοινοτική μέθοδο. Επιτέλους, ύστερα από μακρόχρονο αγώνα, το Κοινοβούλιο απολαμβάνει και πάλι σεβασμού ως συν-νομοθέτης με ίσα δικαιώματα. Τα νέα αυτά είναι καλά: το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δεν έχει άμεση πρόθεση να κάνει και άλλα βήματα στο ολισθηρό μονοπάτι που οδηγεί στον διακυβερνητισμό.
Το 99% όλων των διατάξεων θα μπορούσαν να έχουν εγκριθεί με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία. Αυτό είναι το σημείο στο οποίο έχουμε φθάσει πράγματι τώρα, αν και μέσω της πλάγιας οδού μιας συζήτησης για την αναθεώρηση των Συνθηκών και μιας διεθνούς συμφωνίας. Το αποτέλεσμα είναι το σωστό, αλλά θα μπορούσε να έχει επιτευχθεί πολύ ευκολότερα.
Ωστόσο, ορισμένες από τις προτάσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δεν έχουν ακόμη ενσωματωθεί στο σχέδιο του κειμένου. Θα ήθελα να σας παροτρύνω να λάβετε υπόψη αυτές τις εκκλήσεις:
Πρώτον, όλες οι διατάξεις του δημοσιονομικού συμφώνου πρέπει να ενσωματωθούν στις Συνθήκες εντός πενταετίας.
Δεύτερον, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρέπει να συμμετέχει σε όλες τις συνόδους κορυφής της Ευρωζώνης και της ΕΕ. Ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας προέκυψε από διαπραγματεύσεις χωρίς δική μας συμμετοχή – αυτό είναι απαράδεκτο.
Τρίτον, και τα 26 συμβαλλόμενα μέρη πρέπει να έχουν το ίδιο δικαίωμα να συμμετέχουν σε όλες τις συνεδριάσεις ευρωπαϊκών συνόδων κορυφής, τόσο τα μέλη όσο και τα μη μέλη της Ευρωζώνης.
Κυρίες και κύριοι,
Η Ευρώπη πρέπει να μετασχηματιστεί σε μια πραγματική οικονομική και δημοσιονομική ένωση. Η σημασία αυτής της εξέλιξης μας γίνεται αισθητή καθημερινά όταν κοιτάξουμε τι γίνεται στην απέναντι ακτή του Ατλαντικού: στις ΗΠΑ, ο βαθμός χρέωσης και το ποσοστό πληθωρισμού είναι σημαντικά υψηλότερα απ’ ό,τι στην Ευρώπη. Γιατί τότε οι Αμερικανοί δεν αντιμετωπίζουν τα ίδια προβλήματα όπως εμείς;
Διότι εμείς δεν ενεργούμε από κοινού ως Ένωση. Διότι εμείς δεν έχουμε τους μηχανισμούς που θα μας έδιναν τη δυνατότητα να αντισταθμίζουμε τις οικονομικές ανισομέρειες μεταξύ των χωρών. Διότι εμείς αργούμε να υλοποιήσουμε τα μέτρα που έχουν συμφωνηθεί ως τμήμα της Εξάδας. Εμείς υποκλινόμαστε στη δύναμη των αγορών κι όμως διαρκώς βρισκόμαστε ένα βήμα πίσω από τους οργανισμούς αξιολόγησης.της πιστοληπτικής ικανότητας.
Η Standard & Poor's έφτασε μάλιστα στο σημείο να χαρακτηρίσει "αυτοκαταστροφική" την τρέχουσα στρατηγική διάσωσης. Το δημοσιονομικό σύμφωνο έδωσε υπερβολικά μεγάλη έμφαση στην λιτότητα, εις βάρος της ανάπτυξης: αυτή ήταν η εκτίμηση που χρησιμοποιήθηκε για να δικαιολογηθεί η υποβάθμιση της αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας εννέα κρατών μελών της ζώνης του ευρώ.
Στόχος του δημοσιονομικού συμφώνου είναι να κερδηθεί ξανά η εμπιστοσύνη των αγορών και ασφαλώς αυτό το χρειαζόμαστε. Ταυτόχρονα όμως πρέπει να προσέξουμε να μη χάσουμε την εμπιστοσύνη των συνηθισμένων ανθρώπων!
Το 2012 είναι η χρονιά στην οποία πρέπει να βρούμε μια διέξοδο από την κρίση. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προτίθεται να διαδραματίσει εποικοδομητικό, προσηλωμένο ρόλο σε αυτή τη διαδικασία.
Ποιες είναι ακριβώς οι προτάσεις μας;
Θέλουμε επιβολή φόρου στις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές – το Μάρτιο του 2011, συντριπτική πλειοψηφία των βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ζήτησε να καθιερωθεί ακριβώς ένας τέτοιος φόρος. Είναι ζήτημα δικαιοσύνης: δεν πρέπει να επιτραπεί σε εκείνους που προκάλεσαν την κρίση να ξεφύγουν ενθυλακώνοντας δισεκατομμύρια ευρώ από μπόνους, ενώ ο φορολογούμενος πληρώνει τα σπασμένα από τα καταστροφικά στοιχήματά τους. Ένας φόρος ύψους 0,05% θα δημιουργούσε έσοδα περίπου 200 δισεκ. ευρώ στην ΕΕ κάθε χρόνο. Οι άκρως κερδοσκοπικές αγοραπωλησίες με τη βοήθεια υπολογιστή θα γίνονταν λιγότερο ελκυστικές· οι χρηματοπιστωτικές αγορές θα γίνονταν σταθερότερες.
Θέλουμε ευρωομόλογα.
Τα κοινά ομόλογα που εκδίδονται με χαμηλό επιτόκιο μπορούν να ελαφρύνουν την κρίση χρέους και να σταθεροποιήσουν το τραπεζικό σύστημα. Τα ευρωομόλογα είναι ισχυρό όπλο εναντίον της κερδοσκοπίας και των επιτοκίων που φθάνουν σε δυσθεώρητο ύψος. Τις λίγες τελευταίες μέρες είδαμε και πάλι κερδοσκοπικά αμοιβαία κεφάλαια να στοιχηματίζουν ότι η Ελλάδα θα αθετήσει την εξόφληση του χρέους της. Αυτό πρέπει να σταματήσει. Τα ευρωομόλογα είναι επίσης σύμβολο της πίστης της Ευρώπης σε ένα κοινό μέλλον.
Θέλουμε έναν ευρωπαϊκό οργανισμό αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας, έναν οργανισμό που θα σπάσει το αμερικανικό μονοπώλιο, που θα πραγματοποιεί αξιολογήσεις με βάση σαφή κριτήρια, που θα έχει διαφανείς ρυθμίσεις ιδιοκτησίας και που το έργο του δεν πρέπει να υπονομεύεται από συγκρούσεις συμφερόντων.
Θέλουμε μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για την ανάπτυξη.
Θα ήταν πολύ λογικό να βρούμε μια χρήση για τα δισεκατομμύρια ευρώ του ενωσιακού προϋπολογισμού μας που δεν τα απορροφούν τα κράτη μέλη αντί απλώς να τα επιστρέφουμε στους συνεισφέροντες. Τμήμα των χρημάτων αυτών θα μπορούσε να επενδυθεί σε έργα για την απασχόληση των νέων. Με πολύ μεγάλη χαρά υποδεχόμαστε την ανακοίνωση του Προέδρου Barroso ότι σήμερα θα παρουσιαστεί μια πρωτοβουλία για την ανάπτυξη.
Μπροστά στην πίεση που ασκούν οι αγορές, και όταν κάθε μέρα φαίνεται να φέρνει μια νέα δραματική στροφή των γεγονότων, ορισμένες φορές είναι δύσκολο να σκεφτούμε πέρα από τις άμεσες λύσεις, να σταματήσουμε για μια στιγμή και να συνειδητοποιήσουμε το γεγονός ότι εδώ σε αυτό το κτίριο του Συμβουλίου, στην Επιτροπή, στο Κοινοβούλιο γράφεται ιστορία. Η Ευρώπη έχει ένα κοινό πεπρωμένο. Μοιραζόμαστε την ευθύνη να κάνουμε θαρραλέα βήματα στην κατεύθυνση της στενότερης ολοκλήρωσης, να εξηγήσουμε δύσκολες αποφάσεις στους συμπολίτες μας και να ακούσουμε τις ανησυχίες τους.
Ορισμένες φορές λέγεται ότι οι πολίτες δεν θέλουν περισσότερη Ευρώπη. Δεν το πιστεύω αυτό. Το 77% των πολιτών της ΕΕ τάσσονται υπέρ του στενότερου συντονισμού των οικονομικών πολιτικών. Στα μάτια τους, η ΕΕ δεν είναι το πρόβλημα, είναι η λύση. Ας μην διασπαθίσουμε την εμπιστοσύνη τους, ας αρχίσουμε επιτέλους την προσπάθεια να κάνουμε πραγματικότητα τον φόρο χρηματοπιστωτικών συναλλαγών, τα ευρωομόλογα και την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία για την Ανάπτυξη.
Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας.»
europarl.president.press@europarl.europa.eu
