"Het is mij een grote eer u vandaag voor het eerst als Voorzitter van het Europees Parlement toe te spreken. Mijn nieuwe functie heeft mij en mijn voorkeur voor ondubbelzinnig taalgebruik evenwel niet veranderd.
Het Europees Parlement heeft zich vanaf het begin fel tegen een herziening van de Verdragen verzet omdat dit in onze ogen helemaal niet nodig is en omdat we vrezen dat een debat hierover een doos van Pandora aan mogelijkheden zal openen. De burgers van de Unie begrijpen niet wáárom - midden in een crisis - gedebatteerd moet worden over weinig doorzichtige zaken als instellingen en Verdragsartikelen. Zij verwachten van ons oplossingen voor hun problemen van alledag. Indien we falen, zal het vertrouwen in politieke instellingen op nationaal én Europees niveau nog verder afnemen. Het is nu zaak ons te concentreren op de thema's die er werkelijk toe doen. Dit is het moment om met maatregelen te komen die de crisis in Europa beëindigen. Het is tijd voor krachtdadig optreden.
Het Europees Parlement wil een constructieve bijdrage leveren aan het besluitvormingsproces. Dit kan het uiteraard alleen doen indien het daadwerkelijk bij dit proces wordt betrokken.
Dames en heren,
Het fiscale pact geeft begrotingsdiscipline de status van wondermiddel voor alle kwalen in verband met de schuldencrisis, en behelst de vaststelling van nationale schuldenplafonds en automatische sancties. Het is waar dat staatsschulden alleen middels de implementatie van verstandige begrotingsbeleidsmaatregelen binnen de perken kunnen worden gehouden. En het reduceren van schulden is inderdaad niets anders dan solidariteit tussen generaties. Indien we niets aan onze schuldenlast doen, komen we op termijn in de beschamende situatie terecht dat we onze kinderen niet een huis nalaten, maar alleen de hypotheek op een huis. Ervoor zorgen dat zich niet opnieuw een crisis voordoet, is onvoldoende. Het is noodzakelijk, maar indien we ons uitsluitend hiertoe beperken, in combinatie met bezuinigingsmaatregelen in een groot aantal lidstaten, zal dat niet resulteren in de broodnodige economische groei en nieuwe banen.
Het Europees Parlement vindt al veel langer dat houdbare begrotingen een 'must' zijn, maar alleen in combinatie met investeringen. Europa heeft behoefte aan investeringen om voor economische groei te zorgen, de vraag te vergroten en, minstens zo belangrijk, een begin te maken met het afbetalen van haar schulden. Europa heeft groei nodig om banen te behouden en te creëren, pensioenen veilig te stellen, en onderwijs en opleiding te kunnen aanbieden. Anno 2012 zitten 45 miljoen mensen in Europa zonder werk - een record, maar niet een record om trots op te zijn. Het feit dat vijf miljoen jongeren tussen 15 en 24 jaar oud in de Unie werkloos zijn en dat de jeugdwerkloosheid in Spanje bijna 50% bedraagt, moet ons allen zorgen baren. Een generatie jonge mensen groeit op zonder perspectieven, met als mogelijk toekomstig gevolg een aantasting van het sociaal weefsel van binnenuit.
Hoe kunnen we Europa's economie een impuls geven, zodat deze mensen opnieuw kans op een baan krijgen?
De leden van het Europees Parlement hebben een hele reeks resoluties met praktische maatregelen aangenomen gericht op het aanzwengelen van de economie, het reguleren van de financiële markten en het elimineren van economische onevenwichtigheden tussen de lidstaten. Als meest recente voorbeeld noem ik het "six pack".
Het Europees Parlement is het forum bij uitstek voor een inhoudelijk debat over de toekomst van de Europese Unie tussen mensen uit het hele politieke spectrum. In het Europees Parlement wordt geluisterd naar de zorgen van gewone mensen en worden hun belangen vol overtuiging verdedigd. Sommigen plaatsen misschien vraagtekens bij onze rol en vinden onze betrokkenheid bij gelegenheid mogelijkerwijs zelfs onwenselijk, maar ons gaat het te allen tijde om praktische oplossingen.
Dit is de reden dat het Europees Parlement op basis van een ongekend brede consensus (530 leden van alle politieke fracties) vraagt op voet van gelijkheid met de andere instellingen bij de onderhandelingen te worden betrokken.
De neiging dit soort topontmoetingen als de bron van oplossingen voor onze problemen te zien, wekt hoop, die vervolgens onvervuld blijft wanneer die oplossingen niet blijken te werken. Dit ondermijnt het vertrouwen in de doeltreffendheid van de EU.
U bent begonnen met het leggen van het fundament voor een fiscale unie. Wij juichen deze stap van een Unie van 26 leden, na het veto van premier Cameron, toe. Ik wil van deze gelegenheid gebruik maken u te bedanken voor uw standvastigheid op het moment dat de Britse premier om afwijkingen van de regels voor de financiële markten vroeg.
Ik ben me terdege bewust van de realiteiten waar u mee te maken heeft, maar wil u toch waarschuwen voor twee mogelijke rampzalige scenario's:
Ten eerste is samenwerking uitermate belangrijk om tegenwicht te bieden aan het gevaar van verdeeldheid binnen de EU. Het laten uiteenvallen van de EU is geen optie, net zo min als een Europa van twee snelheden. Alleen staan we zwak, samen zijn we sterk!
Ten tweede is een fiscale unie zonder toezicht door parlementsleden onaanvaardbaar. Ook moet de samenhang van het recht van de Unie worden gehandhaafd; we kunnen ons geen situatie permitteren met twee verschillende soorten normen.
Indien het klopt wat de vertegenwoordigers van het Parlement in de onderhandelingen mij hebben verteld, is het de bedoeling het fiscale pact te stoelen op de communautaire methode. Na een lange strijd wordt het Parlement uiteindelijk opnieuw gerespecteerd als medewetgever met gelijke rechten. Dit is goed nieuws: de Europese Raad heeft op korte termijn niet het voornemen verdere stappen te zetten op het glibberige pad naar intergouvernementalisme.
99 procent van alle regels had volgens de normale wetgevingsprocedure vastgesteld kunnen worden. Dit is de situatie zoals we die in feite op dit moment hebben bereikt, zij het via de omweg van een debat over een herziening van de Verdragen en een internationale overeenkomst. Het resultaat is goed, maar het had zoveel eenvoudiger tot stand kunnen worden gebracht.
Een aantal voorstellen van het Europees Parlement is niet in de ontwerptekst opgenomen. Ik verzoek u met klem nota te nemen van de volgende punten:
Ten eerste: alle bepalingen van het fiscale pact moeten binnen vijf jaar in de Verdragen worden opgenomen.
Ten tweede: het Europees Parlement moet aan alle topontmoetingen van de eurozone en de EU deelnemen. Over het Europees Stabiliteitsmechanisme is buiten ons om onderhandeld; dit is onaanvaardbaar.
Ten derde: alle 26 contractsluitende partijen moeten gerechtigd zijn aan alle topontmoetingen over de euro deel te nemen.
Dames en heren,
Europa moet zich omvormen tot een daadwerkelijke economische en fiscale unie. Het belang hiervan zien we elke dag wanneer we de blik richten op Amerika: in de VS zijn de schuldenlast en de inflatie veel hoger dan in Europa. De vraag werpt zich derhalve op waarom de Amerikanen niet met dezelfde problemen worstelen als wij?
Dit komt omdat wij niet als Unie samenwerken. Omdat wij niet over mechanismen voor het gladstrijken van economische onevenwichtigheden tussen de lidstaten beschikken. Omdat we de in het kader van het "six pack" besloten maatregelen te langzaam implementeren. We laten de markten ons handelen bepalen, maar hobbelen toch steeds één stap achter de ratingkantoren aan.
Standard & Poor's heeft de huidige reddingsstrategie zelfs als 'zelfvernietigend' omschreven. In het fiscale pact is teveel de nadruk op bezuinigingen gelegd, ten koste van groei; deze beoordeling is als rechtvaardiging gebruikt om de kredietstatus van negen lidstaten van de eurozone naar beneden bij te stellen!
Het doel van het fiscale pact is het terugwinnen van het vertrouwen van de markten. Dat is zeer zeker noodzakelijk. Tegelijkertijd moeten we ervoor waken het vertrouwen van de gewone man te verliezen!
2012 is het jaar waarin we een oplossing voor de crisis moeten vinden. Het Europees Parlement wil in dat proces een constructieve en actieve rol spelen.
Wat zijn in concreto onze voorstellen?
Wij zijn voorstander van een belasting op financiële transacties; in maart 2011 heeft een overweldigende meerderheid van de leden van het Europees Parlement aangedrongen op de invoering van zo'n belasting. Dit is niet meer dan billijk: het kan niet zo zijn dat degenen die de crisis hebben veroorzaakt miljarden euro's aan bonussen in hun zakken stoppen, terwijl gewone belastingbetalers de rekening voor hun rampzalige gokpraktijken krijgen gepresenteerd. Een belasting van 0,05% kan in de EU op jaarbasis inkomsten van om en nabij de 200 miljard EUR opleveren. Zeer speculatieve, computergestuurde transacties worden daarmee minder aantrekkelijk. De financiële markten zullen aan stabiliteit winnen.
Wij willen euro-obligaties.
Gemeenschappelijke obligaties met een lage rente kunnen de schuldencrisis verlichten en het bankstelsel stabiliseren. Euro-obligaties zijn een krachtig wapen tegen speculatie en torenhoog oplopende rentes. De afgelopen paar dagen hebben we opnieuw hedge funds gezien die erop gokken dat Griekenland haar schulden niet zal kunnen terugbetalen. Hier moet een eind aan komen. Euro-obligaties zijn ook een symbool van Europa's geloof in een gemeenschappelijke toekomst.
Wij willen een Europees ratingkantoor, dat het Amerikaanse monopolie doorbreekt, dat zijn beoordelingen baseert op heldere criteria en dat wordt gekenmerkt door een transparante eigendomssituatie, en waarvan de werkzaamheden niet door belangenverstrengelingen worden ondermijnd.
Wij willen een Europees initiatief voor groei.
Het getuigt van gezond verstand een bestemming te vinden voor de miljarden euro's op de EU-begroting die niet door de lidstaten worden gebruikt, in plaats van ze gewoon terug te geven aan de landen die ze hebben bijgedragen. Een deel van deze gelden moet worden geïnvesteerd in werkgelegenheidsprojecten voor jongeren. We zijn zeer ingenomen met de aankondiging van voorzitter Barroso dat vandaag nog een groei-initiatief zal worden gepresenteerd.
Geconfronteerd met de druk van de markten en in een situatie waarin zich elke dag een nieuwe, dramatische ontwikkeling lijkt voor te doen, is het soms moeilijk verder te kijken dan directe oplossingen, even pas op de plaats te maken en stil te staan bij het feit dat hier in dit gebouw van de Raad, in de Commissie, in het Parlement geschiedenis wordt geschreven. Europa heeft een gemeenschappelijk lot. Wij delen de verantwoordelijkheid voor het zetten van moedige stappen in de richting van méér integratie, het aan onze medeburgers uitleggen van pijnlijke beslissingen, en het aanhoren van hun zorgen.
Er wordt wel eens gezegd dat de mensen niet méér Europa willen. Ik geloof dat niet. 77 procent van de burgers van de EU zijn voorstander van nauwere samenwerking op economisch vlak. In hun ogen is de EU niet het probleem, maar de oplossing. Laten we hun vertrouwen niet beschamen, laten we eindelijk beginnen met het realiseren van de belasting op financiële transacties, euro-obligaties en het Europees initiatief voor groei!
Dank voor uw aandacht."
europarl.president.press@europarl.europa.eu
