Vooruitzichten voor e-democratie in Europa

02-02-2018

Digitale instrumenten zouden de Europese burgers sterker kunnen betrekken bij het besluitvormingsproces van de EU en daardoor het democratisch tekort van de EU kunnen verkleinen. In dit verslag wordt onderzocht welke lessen kunnen worden getrokken uit lokale, nationale en Europese ervaringen met het gebruik van digitale instrumenten bij EU-besluitvormingsprocedures en voor de werking van EU-instellingen. Daartoe is een overzicht gemaakt van de huidige literatuur over e-democratie en de Europese publieke ruimte, zijn 22 lokale, nationale en EU-ervaringen met bestaande digitale instrumenten onderzocht en geëvalueerd, en is er een analyse gemaakt van de geschiktheid van de meest veelbelovende digitale instrumenten voor uitvoering en gebruik op EU-niveau. De belangrijkste factoren voor een succesvolle e-participatie die in het verslag worden genoemd, zijn de volgende: een nauw en duidelijk verband tussen e-participatieprocessen en een concreet formeel besluitvormingsproces; het participatieproces en de bijdrage van de resultaten ervan aan het algemene besluitvormingsproces moeten van meet af aan duidelijk zijn voor de participanten; feedback aan de participanten over wat er met hun bijdragen is gedaan, is een onmisbaar kenmerk van het proces; een participatieproces mag niet beperkt blijven tot één evenement, maar moet ingebed zijn in een institutionele "participatiecultuur"; e-participatie moet gepaard gaan met een doeltreffende mobilisatie- en betrokkenheidsstrategie, waarbij communicatieinstrumenten worden ingezet die op de verschillende doelgroepen zijn afgestemd.

Digitale instrumenten zouden de Europese burgers sterker kunnen betrekken bij het besluitvormingsproces van de EU en daardoor het democratisch tekort van de EU kunnen verkleinen. In dit verslag wordt onderzocht welke lessen kunnen worden getrokken uit lokale, nationale en Europese ervaringen met het gebruik van digitale instrumenten bij EU-besluitvormingsprocedures en voor de werking van EU-instellingen. Daartoe is een overzicht gemaakt van de huidige literatuur over e-democratie en de Europese publieke ruimte, zijn 22 lokale, nationale en EU-ervaringen met bestaande digitale instrumenten onderzocht en geëvalueerd, en is er een analyse gemaakt van de geschiktheid van de meest veelbelovende digitale instrumenten voor uitvoering en gebruik op EU-niveau. De belangrijkste factoren voor een succesvolle e-participatie die in het verslag worden genoemd, zijn de volgende: een nauw en duidelijk verband tussen e-participatieprocessen en een concreet formeel besluitvormingsproces; het participatieproces en de bijdrage van de resultaten ervan aan het algemene besluitvormingsproces moeten van meet af aan duidelijk zijn voor de participanten; feedback aan de participanten over wat er met hun bijdragen is gedaan, is een onmisbaar kenmerk van het proces; een participatieproces mag niet beperkt blijven tot één evenement, maar moet ingebed zijn in een institutionele "participatiecultuur"; e-participatie moet gepaard gaan met een doeltreffende mobilisatie- en betrokkenheidsstrategie, waarbij communicatieinstrumenten worden ingezet die op de verschillende doelgroepen zijn afgestemd.