Διάλογος με εκκλησίες, θρησκευτικές ενώσεις ή κοινότητες καθώς και με φιλοσοφικές και μη ομολογιακές οργανώσεις 

Στη σημερινή Ευρώπη της πολυμορφίας, πολλές διαφορετικές εκκλησίες, θρησκείες και φιλοσοφικές οργανώσεις συμβάλλουν σημαντικά στο κοινωνικό γίγνεσθαι. Τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν δεσμευτεί να συμμετέχουν σε ανοιχτό διάλογο με τις θρησκευτικές και μη ομολογιακές αυτές οργανώσεις, το δε Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συνεργάζεται ενεργά με αυτές για τη διαμόρφωση των πολιτικών της ΕΕ.

Πλαίσιο

Το άρθρο 17 της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ (ΣΛΕΕ), που εισήχθη με τη Συνθήκη της Λισαβόνας, παρέχει για πρώτη φορά τη νομική βάση για έναν ανοιχτό, διαφανή και τακτικό διάλογο ανάμεσα στα θεσμικά όργανα της ΕΕ, αφενός, και εκκλησίες, θρησκευτικές οργανώσεις, και φιλοσοφικές και μη ομολογιακές οργανώσεις, αφετέρου. Αναφέρει δε τα εξής:

  1. «Η Ένωση σέβεται και δεν θίγει το καθεστώς που έχουν σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο οι εκκλησίες και οι θρησκευτικές ενώσεις ή κοινότητες στα κράτη μέλη.
  2. Η Ένωση σέβεται επίσης το καθεστώς που έχουν σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο οι φιλοσοφικές και μη ομολογιακές οργανώσεις.
  3. Η Ένωση διατηρεί ανοιχτό, διαφανή και τακτικό διάλογο με τις εκκλησίες και τις οργανώσεις αυτές, αναγνωρίζοντας την ιδιαίτερη ταυτότητα και συμβολή τους».

Ενώ οι δυο πρώτες παράγραφοι του εν λόγω άρθρου προβλέπουν την προάσπιση, στα εθνικά δίκαια, του ειδικού καθεστώτος των εκκλησιών και των θρησκευτικών οργανώσεων ή κοινοτήτων, καθώς και των φιλοσοφικών και μη ομολογιακών οργανώσεων που διαθέτουν ισότιμο καθεστώς, η παράγραφος 3 υποχρεώνει τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να διατηρούν ανοιχτό, διαφανή και τακτικό διάλογο με τις εκκλησίες και τις οργανώσεις αυτές.

Μετά τον διορισμό της Mairead McGuinness ως Ευρωπαίας Επιτρόπου, ο David Maria Sassoli ανέθεσε στην Αντιπρόεδρο Roberta Metsola την αρμοδιότητα για την διεξαγωγή του διαλόγου σύμφωνα με το άρθρο 17. Την Αντιπρόεδρο επικουρεί εν προκειμένω η γραμματεία του Προεδρείου και άλλες αρμόδιες υπηρεσίες του Κοινοβουλίου. Το Κοινοβούλιο διοργανώνει κάθε χρόνο σειρά διασκέψεων υψηλού επιπέδου με όλους τους συνομιλητές επί επικαίρων και σημαντικών θεμάτων σε συνάρτηση με τις τρέχουσες κοινοβουλευτικές εργασίες και συζητήσεις.

«Ο διάλογος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με εκκλησίες και φιλοσοφικές οργανώσεις συνιστά πολύ σημαντικό στοιχείο προκειμένου να παραμείνει το Κοινοβούλιο κοντά στους πολίτες που μας έχουν εκλέξει. Συνεπώς, είναι ιδιαίτερα τιμητικό για μένα το γεγονός ότι ο Πρόεδρος του Κοινοβουλίου David Sassoli μου ανέθεσε την ευθύνη του διαλόγου αυτού.

Αν το ευρωπαϊκό εγχείρημα μέλλει να ανταποκριθεί στις μελλοντικές προκλήσεις, πρέπει να βρίσκεται συνεχώς κοντά στην πραγματικότητα ώστε να βοηθήσει τους πολίτες στην καθημερινή τους ζωή. Οι εκκλησίες, οι θρησκευτικές ομάδες και οι φιλοσοφικές οργανώσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη αποτελούν για πολλούς πολίτες ουσιαστικό κομμάτι αυτής της καθημερινής πραγματικότητας, αναπόσπαστο τμήμα του ιστού που συγκροτεί τις κοινότητές μας στις πόλεις, μικρές και μεγάλες, στα χωριά και στην ύπαιθρο των 27 κρατών μελών μας.

Ο διάλογος της ΕΕ με τις ομάδες αυτές έχει προβλεφθεί, πολύ συνειδητά, στο άρθρο 17 της Συνθήκης της Λισαβόνας. Κατ’αυτόν τον τρόπο εκπέμπεται ένα σαφές μήνυμα ότι η ΕΕ είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένας απλός οικονομικός οργανισμός· αφορά κυρίως τους ανθρώπους, την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και το κοινό καλό. Σε έναν κόσμο όπου κάθε πολιτικό και κοινωνικό ζήτημα μοιάζει όλο και πιο τεχνικό, πρέπει να παραμείνουμε προσηλωμένοι στις αξίες και το πνεύμα που μας διακρίνει.

Για να διατηρηθεί το πνεύμα αυτό, ο διάλογος με θρησκευτικές και φιλοσοφικές οργανώσεις έχει αποφασιστική σημασία. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο φρονώ ότι μπορούμε, από κοινού, να συμβάλουμε σε μια βασιζόμενη σε αξίες συζήτηση για τις ευρωπαϊκές πολιτικές