Επιστροφή στη διαδικτυακή πύλη Europarl

Choisissez la langue de votre document :

ΕΚΘΕΣΗ     
PDF 136kWORD 48k
4 Νοεμβρίου 1998
PE 228.236/τελ. A4-0402/98
"Πίνακας επιδόσεων της Ενιαίας Αγοράς αριθ. 2" (SEC(98)0889 - C4-0444/98)
Επιτροπή Οικονομικής, Νομισματικής και Βιομηχανικής Πολιτικής
Εισηγητής: ο κ. José Manuel García-Margallo y Marfil
Με επιστολή της 18ης Μαΐου 1998, η Επιτροπή διεβίβασε στο Κοινοβούλιο το έγγραφό της με τίτλο: "Πίνακας επιδόσεων της Ενιαίας Αγοράς αριθ. 2" (SEC(98)0889 - C40444/98).
 A. ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ
 Β. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

 Με επιστολή της 18ης Μαΐου 1998, η Επιτροπή διεβίβασε στο Κοινοβούλιο το έγγραφό της με τίτλο: "Πίνακας επιδόσεων της Ενιαίας Αγοράς αριθ. 2" (SEC(98)0889 - C40444/98).

Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης της 15ης Ιουλίου 1998, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ανακοίνωσε ότι είχε παραπέμψει την ανακοίνωση στην Επιτροπή Οικονομικής, Νομισματικής και Βιομηχανικής Πολιτικής, για εξέταση επί της ουσίας, και στην Επιτροπή Νομικών Θεμάτων και Δικαιωμάτων των Πολιτών για γνωμοδότηση.

Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασή της στις 21 Ιανουαρίου 1998, η Επιτροπή Οικονομικής, Νομισματικής και Βιομηχανικής Πολιτικής όρισε εισηγητή τον κ. García-Margallo y Marfil.

Κατά τις συνεδριάσεις της στις 12 και 28 Οκτωβρίου 1998 εξέτασε το σχέδιο έκθεσης.

Στην τελευταία από τις συνεδριάσεις αυτές, ενέκρινε την πρόταση ψηφίσματος με 46 ψήφους υπέρ και μία αποχή.

Ήσαν παρόντες στην ψηφοφορία οι βουλευτές: von Wogau, πρόεδρος; Garosci και Secchi, αντιπρόεδροι; García-Margallo, εισηγητής; Areitio Toledo, Αργυρός (αναπλ. de Brémond d'Ars), Arroni, Barton (αναπλ. Berès), Billingham, Bowe (αναπλ. Caudron), Camisón Asensio (αναπλ. Carlsson), Cars (αναπλ. Cox), Χριστοδούλου, Donnelly, Ettl (αναπλ. Harrison), Fayot, Friedrich, García Arias, Gasòliba i Böhm, Glante, Glase (αναπλ. Fourçans), Goedbloed (αναπλ. Larive), Hendrick, Herman, Ilaskivi, Konrad, Kuhne (αναπλ. Imbeni), Langen, Lienemann (αναπλ. Κατηφόρη), Lulling, Mather, Mann T. (αναπλ. Hoppenstedt), Metten, Miller, Murphy, Peijs, Pérez Royo, Randzio-Plath, Rapkay, Read, Riis-Jørgensen, Rübig, Skinner (αναπλ. Kuckelkorn), Tappin (αναπλ. Paasilinna), Θεωνάς (αναπλ. Ribeiro), Thyssen και Watson.

Η Επιτροπή Νομικών Θεμάτων και Δικαιωμάτων των Πολιτών αποφάσισε, στις 2 Σεπτεμβρίου 1998, να μην εκδώσει γνωμοδότηση.

Η έκθεση κατατέθηκε στις 4 Νοεμβρίου 1998.

Η προθεσμία για την κατάθεση τροπολογιών θα αναγράφεται στο σχέδιο ημερήσιας διάταξης της περιόδου συνόδου κατά την οποία θα εξετασθεί η έκθεση.


 A. ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ

Ψήφισμα με θέμα: "Πίνακας επιδόσεων της Ενιαίας Αγοράς αριθ. 2" (SEC(98)0889 - C40444/98)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

- έχοντας υπόψη το έγγραφο της Επιτροπής με τίτλο "Πίνακας επιδόσεων της Ενιαίας Αγοράς αριθ. 2" (SEC(98)0889 - C4-0444/98),

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο:"Οι επιπτώσεις και η αποτελεσματικότητα της ενιαίας αγοράς" (COM(96)0520 - C4-0655/96)(1),

- έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με το Πρόγραμμα δράσης για την Ενιαία Αγορά (CSE(97)0001, C4-0286/97),(2)

- έχοντας υπόψη τα ψηφίσματά του της 29ης Μαΐου 1997(3) και της 20ής Νοεμβρίου 1997(4) σχετικά με τις ανακοινώσεις αυτές,

- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Οικονομικής, Νομισματικής και Βιομηχανικής Πολιτικής (A4-0402/98),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Πρόγραμμα δράσης για την ενιαία αγορά συγκέντρωνε τις δράσεις που απαιτούντο προκειμένου να ολοκληρωθεί η αγορά αυτή πριν από την εφαρμογή του ενιαίου νομίσματος,

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο δεύτερος πίνακας επιδόσεων της ενιαίας αγοράς παρουσιάζει τη σημαντική πρόοδο που επετεύχθη κατά την εκτέλεση του προγράμματος αυτού δράσης,

Γ. λαμβάνοντας, εντούτοις, υπόψη ότι ενόψει της επικείμενης λήξης του σχεδίου αυτού, ορισμένοι από τους βασικούς του στόχους δεν έχουν επιτευχθεί και, κατά πάσα βεβαιότητα, δεν θα επιτευχθούν έως τα τέλη του 1998,

1. συγχαίρει την Επιτροπή για την εκπόνηση του πίνακα επιδόσεων, που αποτελεί βέλτιστο μέσον μέτρησης της εκτέλεσης του σχεδίου δράσης και, κατά συνέπεια, της προόδου που έχει σημειωθεί στην εφαρμογή της Ενιαίας Αγοράς;

2. διαπιστώνει με ικανοποίηση ότι έχει επιτευχθεί ικανός αριθμός νομοθετικών στόχων του προγράμματος δράσης (ιδιαίτερα η ελευθέρωση της παροχής φυσικού αερίου και η προστασία των βιοτεχνολογικών εφευρέσεων) και ότι πολλές άλλες πρόκειται να υλοποιηθούν (μεταξύ άλλων οι οδηγίες σχετικά με τους συλλογικούς οργανισμούς επενδύσεων και τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας στην κοινωνία των πληροφοριών);

3. διαπιστώνει, εντούτοις, ότι κάποια άλλα μέτρα δεν πρόκειται να εγκριθούν εντός της προθεσμίας: πρόκειται κυρίως για τα κείμενα που αφορούν την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων και τη φορολογική εναρμόνιση;

4. επισημαίνει, επιπλέον, με ανησυχία ότι το 15% της νομοθεσίας που εγκρίθηκε για την εσωτερική αγορά δεν έχει ακόμη μεταφερθεί στη νομοθεσία όλων των κρατών μελών;

5. ζητεί από την Επιτροπή και το Συμβούλιο, καθένα στο πεδίο αρμοδιοτήτων του, να καταβάλουν κάθε προσπάθεια ώστε να υλοποιηθούν οι περισσότεροι από τους εναπομένοντες στόχους πριν από την 31η Δεκεμβρίου 1998;

6. ζητεί ιδιαίτερα από το Συμβούλιο να εγκρίνει τις οδηγίες που εκκρεμούν σχετικά με το καταστατικό της ευρωπαϊκής εταιρείας;

7. ζητεί από την Επιτροπή να έχει εκπονήσει έως τις αρχές του έτους 1999 ένα νέο πρόγραμμα δράσης, με στόχο την υλοποίηση, έως το έτος 2002, ήτοι κατά την περίοδο εφαρμογής του ενιαίου νομίσματος, μιας πλήρως ολοκληρωμένης εσωτερικής αγοράς που θα παρουσιάζει τα χαρακτηριστικά μιας εθνικής αγοράς;

8. εκτιμά ότι το πρόγραμμα αυτό θα πρέπει να περιλαμβάνει ένα πρώτο στάδιο διάρκειας ενός έτους (1999) για την υλοποίηση όλων των στόχων του σχεδίου του 1997 που έχουν ακόμη επιτευχθεί, και ένα νέο στάδιο διετές (2000-2001) για την καθιέρωση, κατά πρώτο λόγο, ενός κοινού συστήματος ΦΠΑ που θα βασίζεται σε εναρμονισμένους συντελεστές και στην αρχή της πληρωμής στον τόπο καταγωγής, καθώς και της πλήρους ελευθερίας στην κυκλοφορία των προσώπων;

9. συνιστά, προκειμένου να διευκολυνθεί η έγκριση των νομοθετικών μέτρων που θα πρέπει να προβλεφθούν στο πρόγραμμα αυτό, την χρήση, εφόσον η συνθήκη το επιτρέπει διαδικασιών λήψης αποφάσεων κατά πλειοψηφία στο Συμβούλιο;

10. συνιστά επίσης, προκειμένου να αποφευχθούν οι δυσχέρειες που δημιουργούνται από την ανάγκη μεταφοράς των οδηγιών στο εθνικό δίκαιο, την προσφυγή στον κανονισμό και όχι στην οδηγία, στις περιπτώσεις όπου η Συνθήκη το επιτρέπει;

11. ζητεί από την Επιτροπή να καταρτίσει για κάθε κράτος μέλος πλήρη κατάλογο των οδηγιών που δεν έχουν ακόμη μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο, που θα περιλαμβάνει αναφορά στα αίτια της καθυστέρησης, καθώς και την κοινοποίηση των καταλόγων αυτών;

12. ζητεί από την Επιτροπή να εκπονήσει, με βάση τους καταλόγους αυτούς, σχέδιο απορρόφησης του ελλείμματος αυτού ως προς τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο των οδηγιών που αφορούν την ενιαία αγορά, προβλέποντας συγκεκριμένα την συστηματική δίωξη των παραβάσεων και την προσφυγή στο Δικαστήριο μέσα στο ανώτατο χρονικό διάστημα των έξι μηνών, καθώς και να πάρει τα αναγκαία μέτρα ώστε να υλοποιηθεί η δέσμευση αυτή·

13. ζητεί από την Επιτροπή να μελετήσει τη δυνατότητα επιβολής προστίμων στα κράτη που έχουν παραβεί τις υποχρεώσεις τους ως προς τη μεταφορά στο εθνικό τους δίκαιο και να κάνει χρήση της έννοιας του άμεσου αποτελέσματος για ορισμένες διατάξεις των οδηγιών που δεν μεταφέρονται στο εθνικό δίκαιο εμπρόθεσμα;

14. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Επιτροπή και το Συμβούλιο.

(1)ΕΕ C 020 της 20.01.1997, σελ. 364.
(2)ΕΕ C 222 της 21.07.1997, σελ. 2.
(3)ΕΕ C 182 της 16.06.1997, σελ. 15-62.
(4)ΕΕ C 371 της 08.12.1997, σελ. 171-216.


 Β. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Στο "Πρόγραμμα δράσης υπέρ της Ενιαίας Αγοράς" του Ιουνίου 1997 προβλεπόταν η μέτρηση της προόδου ως προς την εφαρμογή του ανά εξάμηνο, μέσω "πίνακα επιδόσεων" τον οποίο θα παρουσίαζε η Επιτροπή. Δεδομένου ότι δύο από τους πίνακες αυτούς έχουν ήδη δημοσιευθεί (Νοέμβριος 1997 και Μάιος 1998), καλό θα είναι το Κοινοβούλιο να επωφεληθεί της ευκαιρίας για να λάβει θέση σχετικά με την κατάσταση προόδου της εσωτερικής αγοράς. Ως προς το θέμα αυτό η κατάσταση που εμφαίνεται από το δεύτερο πίνακα επιδόσεων, που είναι θετική σε σχέση με τους στόχους του προγράμματος δράσης, και η εξέλιξη που διαπιστώθηκε στο μεταξύ (η οποία θα αποτελέσει το αντικείμενο ενός νέου πίνακα που θα δημοσιευθεί προσεχώς), επιβάλλουν τη διατύπωση συμπερασμάτων τόσο για τα σημαντικά αποτελέσματα όσο και για τις ελλείψεις που επιτάσσουν την αναθέρμανση της δράσης.

Ι. ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΡΑΣΗΣ ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΕΝΙΑΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ

Στην καταληκτική ημερομηνία της 31ης Δεκεμβρίου 1992, το πρόγραμμα δράσης της Ενιαίας Αγοράς, όπως παρουσιαζόταν στη Λευκή Βίβλο του 1985, είχε ολοκληρωθεί στο μεγαλύτερο μέρος του: τα περισσότερα από τα προβλεπόμενα νομοθετικά μέτρα είχαν εγκριθεί από τις κοινοτικές αρχές. Εντούτοις, μεταξύ αυτών που δεν είχαν ολοκληρωθεί υπήρχαν ορισμένα μεγάλης σημασίας. Επιπλέον η μεταφορά της εγκρινόμενης νομοθεσίας στο εθνικό δίκαιο σημείωνε μεγάλη καθυστέρηση και ορισμένα από τα μέτρα που δεν είχαν προβλεφθεί το 1985 καθίσταντο πλέον αναγκαία. Οι ελλείψεις αυτές εξηγούν τις επανειλημμένες πρωτοβουλίες που ανέλαβε η Επιτροπή από το 1993 και μετά για να επιτύχει την πραγματική ολοκλήρωση της Ενιαίας Αγοράς.

Αφετηρία στην άσκηση αυτή αξιολόγησης μετά το 1992 ήταν η ανακοίνωση της Επιτροπής "Η ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της εσωτερικής αγοράς" (Ιούνιος 1993) και στη συνέχεια το στρατηγικό πρόγραμμα με τίτλο "Αποκομίζοντας οφέλη από την εσωτερική αγορά" (Δεκέμβριος 1993). Στα κείμενα αυτά η Επιτροπή επεσήμανε όχι μόνο όσα απέμεναν να πραγματοποιηθούν στο πρόγραμμα 1985, αλλά επιπλέον τα μέτρα που δεν προβλέποντο από το πρόγραμμα αυτό και τα οποία ήταν, εντούτοις, απαραίτητα για την ολοκλήρωση της Ενιαίας Αγοράς.

Στο μεταξύ, η Επιτροπή υπέβαλε ετησίως στο Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έκθεση σχετικά με την κατάσταση προόδου της Ενιαίας Αγοράς. Το 1996 η έκθεση αυτή προσέλαβε τη μορφή ανακοίνωσης με τίτλο "Οι επιπτώσεις και η αποτελεσματικότητα της ενιαίας αγοράς" (Οκτώβριος 1996), η οποία χρησίμευσε ως βάση για την εκπόνηση του προγράμματος δράσης υπέρ της Ενιαίας Αγοράς, τον Ιούνιο του 1997. Λαμβάνοντας ως αφετηρία την "κατάσταση πραγμάτων" που περιλαμβανόταν στην ανακοίνωση, το πρόγραμμα δράσης είχε ως βασικό στόχο όχι μόνο την ολοκλήρωση του προγράμματος το 1985 με την υλοποίηση όλων των εκκρεμούντων στοιχείων του, αλλά επιπλέον την υπέρβαση του προγράμματος αυτού προκειμένου να επιτευχθεί "μια πραγματικά ολοκληρωμένη εσωτερική αγορά" ήδη από την έναρξη της εφαρμογής του ενιαίου νομίσματος, δηλαδή από την 1η Ιανουαρίου 1999.

Α. Το πρόγραμμα δράσης διευκρίνιζε ότι ο θεμελιώδης αυτός στόχος αποτελείτο από τους εξής τέσσερις "στρατηγικούς στόχους":

- "να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα των κανόνων"

- "να αντιμετωπιστούν οι κυριότερες στρεβλώσεις της αγοράς"

- "να καταργηθούν τα τομεακά εμπόδια στην ολοκλήρωση της αγοράς"

- "να δημιουργηθεί μια ενιαία αγορά προς όφελος όλων των πολιτών"

Πιο συγκεκριμένα επρόκειτο για τα εξής:

1) στον νομοθετικό τομέα:

α) να καλυφθούν τα σημαντικότερα κενά με την έγκριση:

- των μέτρων που απουσιάζουν από το πρόγραμμα του 1985: μεταφορές, ενέργεια

- άλλων μέτρων που δεν προβλέποντο το 1985 αλλά τα οποία είναι αναγκαία για την εγκαθίδρυση μιας πραγματικής εσωτερικής αγοράς:

* πλήρης ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων

* ολοκληρωμένο φορολογικό σύστημα

* καταστατικό της ευρωπαϊκής εταιρείας

* προστασία των βιοτεχνολογικών εφευρέσεων

β) να απλοποιηθεί η νομοθεσία προκειμένου να καταστεί αποτελεσματικότερη και ευκολότερα εφαρμόσιμη

2) σε σχέση με τη μεταφορά και την εφαρμογή της νομοθεσίας στο εθνικό δίκαιο:

- να ενισχυθεί η δράση κατά των καθυστερήσεων και των παραλείψεων στην μεταφορά των οδηγιών

- να ληφθεί μέριμνα για την ορθή εφαρμογή των κειμένων, πράγμα που περιλαμβάνει συγκεκριμένα την θέσπιση αποτελεσματικών μέτρων για τη διόρθωση των παραβιάσεων των κανόνων.

Β. Για την επίτευξη των στόχων αυτών, το Πρόγραμμα δράσης προέβλεπε "δράσεις" σαφώς καθορισμένες, οι οποίες επρόκειτο να υλοποιηθούν με βάση ένα ακριβές χρονοδιάγραμμα, που περιλάμβανε προθεσμίες κατανεμημένες σε τρία μεγάλα στάδια

1) Βραχυπρόθεσμα (1η Οκτωβρίου 1997): επείγοντα μη νομοθετικά μέτρα τα οποία επρόκειτο να ληφθούν από τα κράτη μέλη, και συγκεκριμένα:

α) εκπόνηση προγραμμάτων για την εξάλειψη των καθυστερήσεων στη μεταφορά της νομοθεσίας

β) δημιουργία πλαισίου για την παραλαβή των παραπόνων εκ μέρους ιδιωτών και επιχειρήσεων.

2) Σε σύντομο χρονικό διάστημα: έγκριση, από τα κοινοτικά θεσμικά όργανα, των νομοθετικών προτάσεων η συζήτηση των οποίων βρισκόταν σε προχωρημένο στάδιο:

- ευρωπαϊκή εταιρεία

- βιοτεχνολογικές εφευρέσεις

- υπηρεσίες της κοινωνίας της πληροφορίας

- ελευθέρωση της αγοράς φυσικού αερίου

3) ¸ως την 1η Ιανουαρίου 1999: συμφωνία σχετικά με τα υπόλοιπα σημαντικά μέτρα:

- συλλογικά ταμεία επενδύσεων

- εξ αποστάσεως πώληση χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών

- εφαρμογή ενός κοινού καθεστώτος ΦΠΑ

Γ. Η πρόοδος στην υλοποίηση του προγράμματος επρόκειτο να εξετάζεται δύο φορές το χρόνο στο πλαίσιο ενός "πίνακα επιδόσεων" τον οποίο θα υπέβαλε η Επιτροπή , και ταυτόχρονα σε κάθε συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και του Συμβουλίου εσωτερικής αγοράς.

Δ. Ως γνωστόν, το πρόγραμμα δράσης εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στη συνεδρίασή του στο Αμστερνταμ (Ιούνιος 1997) και αποτέλεσε το αντικείμενο ψηφίσματος του Κοινοβουλίου (Νοέμβριος 1997) που εγκρίθηκε μετά από πρόταση της Επιτροπής Οικονομικής, Νομισματικής και Βιομηχανικής Πολιτικής. Στο ψήφισμα αυτό το Κοινοβούλιο εξέφραζε, βέβαια, την ικανοποίησή του χαρακτηρίζοντας το Πρόγραμμα δράσης ως "σημαντικό βήμα" για την υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς, αλλά το θεωρούσε ανεπαρκές. Και τούτο με βάση μια φιλόδοξη αντίληψη περί εσωτερικής αγοράς που εξαγγελλόταν στην έκθεση της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής (έκθεση von Wogau). Μια πραγματικά ολοκληρωμένη εσωτερική αγορά θα πρέπει να λειτουργεί κατά τρόπο ανάλογο με μια εγχώρια ή εθνική αγορά, δηλαδή να διαθέτει:

- το ίδιο νόμισμα

- εναρμονισμένο φορολογικό σύστημα

- ολοκληρωμένες υποδομές

- πλήρη ελευθερία κυκλοφορίας για τα πρόσωπα

- νομικά μέσα που επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να δρουν αποτελεσματικά στην κλίμακα της εν λόγω αγοράς, και συγκεκριμένα κοινό καταστατικό των εταιρειών.

Στο ψήφισμα τονίζοντο ιδιαίτερα οι ανεπάρκειες του προγράμματος και ζητείτο ενεργότερη δράση για την επίτευξη πιο φιλόδοξων στόχων.

ΙΙ. ΠΙΝΑΚΑΣ ΕΠΙΔΟΣΕΩΝ

Σε σχέση με τον πρώτο πίνακα (Νοέμβριος 1997), ο δεύτερος πίνακας επισημαίνει νέα πρόοδο στην εκτέλεση του Προγράμματος δράσης, καθώς επίσης και παραλείψεις που εξακολουθούν να υπάρχουν, τόσο στη νομοθετική διαδικασία όσο και στη μεταφορά και την εφαρμογή της νομοθεσίας σε εθνικό επίπεδο.

Α. Η νομοθεσία

1) Γνωρίζοντας τα προβλήματα που εξακολουθούσαν να υπάρχουν σε σχέση με σημαντικά νομοθετικά μέτρα κατά τη στιγμή της παρουσίασης του Προγράμματος δράσης, επισημαίνεται ολοκλήρωση ή σημαντική πρόοδος στους ακόλουθους φακέλους:

α) έγκριση των οδηγιών:

- για τις καθυστερημένες πληρωμές (25 Μαρτίου 1998, ήτοι με καθυστέρηση κάποιων μηνών σε σχέση με την προθεσμία που οριζόταν στο Πρόγραμμα δράσης)

- σχετικά με την ελευθέρωση της παροχής φυσικού αερίου (22 Ιουνίου 1998)

- σχετικά με τις επικουρικές συντάξεις (29 Ιουνίου 1998)

- σχετικά με την προστασία των βιοτεχνολογικών εφευρέσεων (6 Ιουλίου 1998)

β) πρόοδος στα εξής θέματα:

- συλλογικοί οργανισμοί επενδύσεων: πρόταση οδηγίας που υποβλήθηκε από την Επιτροπή τον Ιούλιο του 1998 (δηλαδή, και στην περίπτωση αυτή, με εξάμηνη καθυστέρηση σε σχέση με την προθεσμία που οριζόταν στο Πρόγραμμα δράσης)

- συγγραφικά δικαιώματα και συγγενή δικαιώματα στην κοινωνία της πληροφορίας: η Επιτροπή υπέβαλε εντός της προθεσμίας την πρόταση οδηγίας η οποία συζητείται σήμερα στο Κοινοβούλιο.

2) Αντίθετα, επισημαίνονται σοβαρές καθυστερήσεις στα εξής θέματα:

α) Το σοβαρότερο αφορά αναμφίβολα το καταστατικό της ευρωπαϊκής εταιρείας: είχε σημειωθεί μεγάλη πρόοδος στο φάκελο αυτό, αλλά στο Συμβούλιο Υπουργών Εσωτερικής Αγοράς της 18ης Μαΐου δεν επετεύχθη η αναμενόμενη συμφωνία. Το σχέδιο κανονισμού σχετικά με τα καταστατικά των ευρωπαϊκών ενώσεων, συνεταιρισμών και ταμείων αλληλασφάλισης είχε την ίδια τύχη.

β) Η πρόταση οδηγίας σχετικά με τις διασυνοριακές συγχωνεύσεις δεν έχει ακόμη υποβληθεί. Εάν η Επιτροπή την υποβάλει, όπως αναμένεται, στα τέλη του Σεπτεμβρίου, τότε θα έχει υπάρξει εννεάμηνη καθυστέρηση σε σχέση με την προθεσμία του Προγράμματος δράσης.

γ) Ως γνωστόν, οι προτάσεις με στόχο την εξασφάλιση της πλήρους ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων εξακολουθούν να εκκρεμούν:

- προκειμένου περί των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα, οι περιορισμοί στο δικαίωμα εγκατάστασης και στο δικαίωμα μετακίνησης στο εσωτερικό της ¸νωσης, δεδομένου ότι η εξέταση των προτάσεων οδηγιών που υποβλήθηκαν στο Κοινοβούλιο εξαρτάται από την αβέβαιη κατάσταση που επικρατεί σε σχέση με την ενσωμάτωση των διατάξεων του Schengen στο κοινοτικό σύστημα;

- για τον ίδιο λόγο, η Επιτροπή δεν έχει ακόμη υποβάλει τις προβλεπόμενες νομοθετικές προτάσεις για την προσαρμογή των κειμένων σχετικά με το δικαίωμα παραμονής, αλλά ως προς το σημείο αυτό η προθεσμία που οριζόταν στο Πρόγραμμα δράσης (τέλη 1998) δεν έχει ακόμη λήξει.

δ) ¸νας ζωτικός τομέας στον οποίο πολλά θα πρέπει να γίνουν ακόμη πολλά είναι, ως γνωστόν, ο τομέας της φορολόγησης. Βεβαίως η υλοποίηση της προβλεπόμενης δέσμης μέτρων βρίσκεται σε καλό δρόμο. Το Δεκέμβριο του 1997, το Συμβούλιο ECOFIN είχε συμφωνήσει καταρχήν σχετικά με τα περισσότερα μέτρα και συγκεκριμένα ενέκρινε κώδικα συμπεριφοράς για τη φορολόγηση των εταιρειών. Η Επιτροπή, από την πλευρά της, παρουσίασε εμπρόθεσμα τις προβλεπόμενες προτάσεις οδηγίας για την εξάλειψη των στρεβλώσεων που συνδέονται με τη φορολογία των εισοδημάτων κεφαλαίου και των κρατήσεων φόρου στην πηγή που επιβάλλονται στις πληρωμές τόκων και δικαιωμάτων μεταξύ εταιρειών.

Παρουσίασε επίσης οδηγία σχετικά με την μείωση των αποκλίσεων μεταξύ των ειδικών φόρων κατανάλωσης στα προϊόντα πετρελαίου και στον καπνό. Εντούτοις, δεν υπήρξε συμφωνία ως προς τις προτάσεις αυτές στο πλαίσιο του Συμβουλίου. Ως προς τους δασμούς για τα οινοπνευματώδη ποτά, δεν υπάρχει καν πρόταση.

Το θεμελιώδες φορολογικό πρόβλημα που αντικρούει στην εγκαθίδρυση μιας πραγματικά ολοκληρωμένης αγοράς, δηλαδή η εφαρμογή ενός συστήματος ΦΠΑ με εναρμονισμένους συντελεστές το οποίο θα βασίζεται στην αρχή της πληρωμής στον τόπο καταγωγής, δεν έχει ακόμα επιλυθεί. Η Επιτροπή παρουσίασε προτάσεις για προπαρασκευαστικά μέτρα: αλλαγή καθεστώτος της Επιτροπής ΦΠΑ, αμοιβαία συνδρομή για την είσπραξη, ενίσχυση της διοικητικής συνεργασίας (πρόγραμμα Fiscalis); το τελευταίο εγκρίθηκε από το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο τον Μάρτιο 1998. Εντούτοις, οι προτάσεις που αφορούν τη μετάβαση στο ολοκληρωμένο καθεστώς ΦΠΑ δεν έχουν ακόμα ανακοινωθεί.

Β. Η μεταφορά της νομοθεσίας στο εθνικό δίκαιο

Οι καθυστερήσεις στην μεταφορά της κοινοτικής νομοθεσίας στο εθνικό δίκαιο αποτελούσαν πάντα μια από τις βασικές παραλείψεις στην υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς τις οποίες επισήμανε το Πρόγραμμα δράσης. Οι στόχοι που ορίζει το πρόγραμμα δράσης για την εξυγίανση της κατάστασης έχουν επιτευχθεί σε μεγάλο βαθμό, μολονότι η κατάσταση εξακολουθεί να μην είναι ικανοποιητική.

1) Οι ανεπαρκείς προσπάθειες των Κρατών

α) Υπήρξε πρόοδος ως προς το συνολικό ποσοστό μεταφοράς, το οποίο από 65% που ήταν κατά την δημοσίευση του Προγράμματος δράσης (Ιούνιος 1997) ανήλθε σε 73%, όταν εκδόθηκε ο πρώτος πίνακας επιδόσεων (Νοέμβριος 1997), σε 82% όταν εκδόθηκε ο δεύτερος πίνακας (Μάιος 1998), ενώ σήμερα είναι άνω του 85%. Απομένει περίπου ποσοστό 15% των κειμένων (περίπου 220) τα οποία δεν έχουν μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο όλων των κρατών μελών ενώ συχνά πρόκειται για τομείς σημαντικούς όπως οι τηλεπικοινωνίες, η πνευματική και βιομηχανική ιδιοκτησία, οι μεταφορές και οι δημόσιες συμβάσεις.

Βεβαίως, τα κράτη τήρησαν εγκαίρως (Οκτώβριος 1997) τη δέσμευση που οριζόταν στο Πρόγραμμα δράσης να υποβάλουν τα χρονοδιαγράμματα μεταφοράς για την απορρόφηση των καθυστερήσεών τους και να σεβαστούν τις νέες προθεσμίες. Όμως, σε γενικές γραμμές δεν κατόρθωσαν να επιτύχουν τους στόχους τους οποίους τα ίδια είχαν θέσει. Εξάλλου, ορισμένα χρονοδιαγράμματα ήταν ατελή και η Επιτροπή εγκάλεσε τα συγκεκριμένα κράτη μέλη και πέτυχε κάποια βελτίωση. Η Επιτροπή παρακολουθεί με προσοχή την εξέλιξη της κατάστασης, μεριμνώντας για την ολοκλήρωση σχεδόν ολόκληρης της μεταφοράς έως τα τέλη του 1998.

2) Η δίωξη των παραβάσεων

Στον πίνακα επιδόσεων, η Επιτροπή επισημαίνει τις διαδικασίες που κινήθηκαν κατά των διαπιστωθεισών παραβάσεων στην μεταφορά της νομοθεσίας και τονίζει τις δυσχέρειες που προκύπτουν στο πλαίσιο των διαδικασιών αυτών.

α) Οι διαδικασίες για παράλειψη μεταφοράς ή για λανθασμένη μεταφορά έχουν αυξηθεί, δεδομένου ότι η Επιτροπή κάνει συχνότερη χρήση από ότι στο παρελθόν και δεν διστάζει να τις ολοκληρώσει, περνώντας από όλα τα στάδια: προειδοποιητική επιστολή, αιτιολογημένη γνώμη, παραπομπή στο Δικαστήριο.

β) Εντούτοις, οι διαδικασίες αυτές έχουν αποδυναμωθεί λόγω της κακής συμπεριφοράς των κρατών τα οποία

- δεν ανταποκρίνονται στις παροτρύνσεις της Επιτροπής (15% των περιπτώσεων) ή, συχνότερα, ανταποκρίνονται εκπρόθεσμα

- δεν υπακούουν ως προς την ουσία των αιτημάτων της Επιτροπής, με αποτέλεσμα συχνά η Επιτροπή να παραπέμπει το θέμα στο Δικαστήριο

- δεν εκτελούν πάντα τις ίδιες τις αποφάσεις των Δικαστηρίων, με αποτέλεσμα να κινούνται νέες διαδικασίες για παράβαση.

Όλες αυτές οι αθετήσεις καταλήγουν στην επιμήκυνση των διαδικασιών οι οποίες, εφόσον υπάρξει παραπομπή στο Δικαστήριο, συχνά διαρκούν από 5 έως 8 έτη.

Γ. Η εφαρμογή της νομοθεσίας

Ακόμη και η ορθή μεταφορά της κοινοτικής νομοθεσίας στο εθνικό δίκαιο συχνά δεν εξασφαλίζει την ορθή εφαρμογή. Η συμπεριφορά των διαφόρων παραγόντων (δημόσιες διοικήσεις, επιχειρήσεις, ιδιώτες), μπορεί να προκαλέσει δυσχέρειες ή ακόμη και παραβιάσεις των κανόνων της ενιαίας αγοράς. Για το λόγο αυτό, το Πρόγραμμα δράσης προέβλεπε μέτρα για την αντιμετώπιση των συγκεκριμένων προβλημάτων: βελτίωση της ενημέρωσης των ενδιαφερομένων και των διαδικασιών επίλυσης των προβλημάτων, συμπεριλαμβανομένων των δυνατοτήτων ένστασης, απλοποίηση των κανόνων. Τα μέτρα αυτά υλοποιήθηκαν, άλλα περισσότερο άλλα λιγότερο.

α) Όλα τα κράτη δημιούργησαν τα κέντρα συντονισμού που προβλέποντο από το πρόγραμμα δράσης για την εξέταση των προβλημάτων που απαντώνται κατά την εφαρμογή των κανόνων της ενιαίας αγοράς.

β) Τα κράτη παρέσχον επίσης στην Επιτροπή τις απαιτούμενες πληροφορίες σχετικά με τις εθνικές δομές και διαδικασίες εφαρμογής της νομοθεσίας.

γ) Δημιούργησαν τα προβλεπόμενα σημεία επαφής ώστε να μπορέσουν οι επιχειρήσεις και οι ιδιώτες να υποβάλουν τα προβλήματά τους.

δ) Αντίθετα, η Επιτροπή δεν έχει ακόμη δημιουργήσει τον θύλακα Internet

που προβλεπόταν για την παροχή πληροφοριών στις επιχειρήσεις (προθεσμία Ιούλιος 1998).

ε) Η Επιτροπή είχε αναλάβει τη δέσμευση να δραστηριοποιηθεί περισσότερο για την δίωξη των παραβάσεων, είτε μετά από υποβολή παραπόνων είτε με δική της πρωτοβουλία. Πράγματι, καθόρισε σχετικά μέτρα στην ανακοίνωσή της "προσδίδοντας μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στους κανόνες της ενιαίας αγοράς". Εντούτοις, προσκρούει, ως προς το θέμα αυτό, στις δυσχέρειες που ήδη επισημάνθηκαν σε σχέση με τις παραβάσεις στη μεταφορά της κοινοτικής νομοθεσίας στο εθνικό δίκαιο.

στ) ¸να από τα μέτρα βελτίωσης της εφαρμογής της νομοθεσίας, τόσο κοινοτικής όσο και εθνικής, είναι η απλοποίησή της. Οι στόχοι που προκρίθηκαν για το θέμα αυτό από το Πρόγραμμα δράσης (κατ' αναλογία με το σχέδιο SLIM του 1996) έχουν περίπου ολοκληρωθεί. Εντούτοις, το ίδιο το πρόγραμμα SLIM προχωρεί με βραδύ ρυθμό: κυρίως οι διατάξεις που προορίζονται για την ελάφρυνση των διοικητικών διατυπώσεων των επιχειρήσεων (παροχή στατιστικών, ονομασία των προϊόντων...), που υποβλήθηκαν από την Επιτροπή, προκάλεσαν αντιδράσεις εκ μέρους των κρατών μελών.

ζ) ¸να άλλο σημαντικό στοιχείο για την αντιμετώπιση του σοβαρού προβλήματος της εφαρμογής των κανόνων της εσωτερικής αγοράς ήταν η δημιουργία μηχανισμού παρέμβασης της Επιτροπής για την εξάλειψη ορισμένων εμποδίων στις συναλλαγές. Πρόκειται, ως γνωστόν, για την παροχή στην Επιτροπή όλων των μέσων ώστε να ενεργεί αποτελεσματικά έναντι των συμπεριφορών αυτών, είτε προέρχονται από τις εθνικές αρχές είτε από ιδιώτες, συμπεριφορές που βλάπτουν την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων και προκαλούν σημαντικές ζημιές σε επιχειρηματίες. Ο μηχανισμός αυτός δεν προβλεπόταν στο πρόγραμμα δράσης, αλλά συνάδει πλήρως με το στόχο της εξασφάλισης της υλοποίησης της εσωτερικής αγοράς. Το συγκεκριμένο μέτρο αποτέλεσε το αντικείμενο πρότασης κανονισμού του Συμβουλίου, την οποία παρουσίασε η Επιτροπή το Νοέμβριο του 1997. Το εν λόγω κείμενο παρείχε μια αποτελεσματική λύση, δεδομένου ότι προέβλεπε να δοθεί στην Επιτροπή η εξουσία επιβολής μέτρων στα κράτη με άμεσα εκτελεστέες αποφάσεις σε επίπεδο εσωτερικού δικαίου. Το Συμβούλιο δυστυχώς απέρριψε τη λύση αυτή, την οποία αντικατέστησε με ένα μηχανισμό μη δεσμευτικής προειδοποίησης. Το τροποποιημένο κείμενο, που σήμερα εξετάζεται από το Κοινοβούλιο, αντιπροσωπεύει ελάχιστη πρόοδο.

ΙΙΙ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Οι πίνακες επιδόσεων είναι εξαίρετα μέτρα προκειμένου να υπολογιστεί η πρόοδος της υλοποίησης της εσωτερικής αγοράς με βάση τους στόχους που ορίζονται στο Πρόγραμμα δράσης. Εντούτοις τα συμπεράσματα που συνάγονται με βάση τους πίνακες αυτούς δεν είναι απολύτως θετικά. Το Πρόγραμμα δράσης δεν υλοποιείται με τον προβλεπόμενο ρυθμό: έχουν διανυθεί τα δύο τρίτα της περιόδου εκτέλεσης και επί 62 δεσμεύσεων μόνο οι 23 έχουν τηρηθεί. Τα Κράτη μέλη, το Συμβούλιο και η Επιτροπή φέρουν το καθένα τη δική του ευθύνη για τις παραλείψεις αυτές. Όπως φαίνεται σήμερα είναι αδύνατο να καλυφθούν όλα τα κενά έως την οριακή ημερομηνία της 31ης Δεκεμβρίου 1998. Συνεπώς, οδηγούμεθα σε αναδιάταξη των μέτρων σε διάφορα στάδια.

Α. Αμεσα, δηλαδή έως τα τέλη του 1998, μπορεί να ζητηθεί από το Συμβούλιο να ολοκληρωθούν οι εργασίες του για τους σημαντικούς νομοθετικούς φακέλους που εξακολουθούν να εκκρεμούν αλλά οι οποίοι έχουν ήδη προχωρήσει σε κάποιο μεταγενέστερο στάδιο:

- η ευρωπαϊκή εταιρεία και τα συναφή κείμενα- ο μηχανισμός διαφάνειας για τις υπηρεσίες της κοινωνίας των

πληροφοριών

- τα συγγραφικά δικαιώματα στην κοινωνία των πληροφοριών

- καθυστερημένες πληρωμές

Β. Από 1ης Ιανουαρίου 1999 έως το 2002, ένα νέο πρόγραμμα δράσης επιβάλλεται. Πρόκειται για την περίοδο εφαρμογής του ενιαίου νομίσματος και θα πρέπει οπωσδήποτε να συμπίπτει με την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς και την μετατροπή της σε μια πλήρως ολοκληρωμένη εσωτερική αγορά στα πρότυπα μιας εθνικής αγοράς.

1) Το πρόγραμμα αυτό θα πρέπει να περιλαμβάνει δύο στάδια:

α) Το έτος 1999 θα πρέπει να υλοποιηθούν:

- η έγκριση όλων των νομοθετικών κειμένων που προβλέπονται στο πρόγραμμα δράσης (1997) και δεν έχουν ακόμη εγκριθεί, έως την 1η Ιανουαρίου 1999;

- σημαντική πρόοδος στον τομέα του ΦΠΑ και της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων;

- η ολοκλήρωση της μεταφοράς της κοινοτικής νομοθεσίας στο εθνικό δίκαιο σε όλα τα κράτη μέλη.

β) Τα επόμενα δύο χρόνια (2000 και 2001) θα πρέπει να υλοποιηθούν:

- η θέσπιση του ολοκληρωμένου καθεστώτος ΦΠΑ που θα βασίζεται σε εναρμονισμένους συντελεστές και στην αρχή της καταγωγής;

- η ουσιαστική εφαρμογή της πλήρους ελευθερίας της κυκλοφορίας των προσώπων

2) Προκειμένου να επιτύχει, το πρόγραμμα αυτό θα πρέπει να συνοδεύεται από τα κατάλληλα μέσα:

α) για τις νομοθετικές προτάσεις που δεν έχουν ακόμη υποβληθεί από την Επιτροπή ή που υποβλήθηκαν πρόσφατα:

- θα πρέπει να ληφθεί μέριμνα, στις περιπτώσεις όπου τούτο είναι δυνατόν, για την επιλογή της νομικής βάσης που θα επιτρέψει την λήψη απόφασης εκ μέρους του Συμβουλίου με ενισχυμένη πλειοψηφία

- θα πρέπει να επιλεγεί ο κανονισμός έναντι της οδηγίας, στις περιπτώσεις πάντα που το επιτρέπει η Συνθήκη, ώστε να εκλείψει το πρόβλημα της μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο.

β) προκειμένου να εξασφαλισθεί η μεταφορά της νομοθεσίας στο εθνικό δίκαιο:

- η Επιτροπή θα πρέπει να εκπονήσει για κάθε χώρα και τομέα μια λεπτομερή ανάλυση της κατάστασης που θα περιλαμβάνει ακριβείς πληροφορίες σχετικά με τις καθυστερήσεις και τα αίτιά τους, καθώς και σε σχέση με την ποιότητα των μέτρων μεταφοράς. Τα εθνικά αυτά "μονογραφήματα" θα πρέπει να κοινοποιηθούν;

- στη βάση αυτή, η Επιτροπή θα δημιουργήσει ένα μηχανισμό δράσης που θα βασίζεται στη μέγιστη χρήση των εξουσιών που έχει στη διάθεσή της βάσει της Συνθήκης

* συστηματική δίωξη των παραβάσεων

* αυστηρή τήρηση των προθεσμιών στις διάφορες φάσεις της διαδικασίας

- επίσης μπορούν να προβλεφθούν:

* η δυνατότητα επιβολής προστίμων στα κράτη μέλη που αθετούν τις υποχρεώσεις τους (βάσει του άρθρου 100 Α);

* η συχνότερη επίκληση του άμεσου αποτελέσματος των οδηγιών, σε περίπτωση μη εμπρόθεσμης μεταφοράς.

Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου - Πολιτική απορρήτου