ΣΥΣΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ σχετικά με την κοινή θέση του Συμβουλίου ενόψει της έγκρισης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί των ελαχίστων προδιαγραφών υγείας και ασφαλείας όσον αφορά την έκθεση των εργαζομένων σε κινδύνους προερχόμενους από φυσικούς παράγοντες (κραδασμοί) (δέκατη έκτη ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ)
(7914/1/2001 ΑΝΑΘ. 1 – C5‑0293/2001 – 1992/0449(COD))

9 Οκτωβρίου 2001 - ***II

Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων
Εισηγήτρια: Helle Thorning-Schmidt

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ

Κατά τη συνεδρίαση της 20ής Απριλίου 1994, το Κοινοβούλιο καθόρισε τη θέση του σε πρώτη ανάγνωση σχετικά με την πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί των ελαχίστων προδιαγραφών υγείας και ασφαλείας όσον αφορά την έκθεση των εργαζομένων σε κινδύνους προερχόμενους από φυσικούς παράγοντες (κραδασμοί) (δέκατη έκτη ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ) (COM(1992) 560 - 1992/0449 (COD)).

Κατά τη συνεδρίαση της 5ης Ιουλίου 2001, η Πρόεδρος του Κοινοβουλίου ανακοίνωσε την παραλαβή της κοινής θέσης, την οποία παρέπεμψε στην Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων (7914/1/2001 ΑΝΑΘ. 1 - C5-0293/2001).

Κατά τη συνεδρίασή της στις 27 Ιουλίου 1999, η Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων όρισε εισηγήτρια την κ. Helle Thorning-Schmidt.

Κατά τις συνεδριάσεις της στις 8-9 Οκτωβρίου 2001, η επιτροπή εξέτασε την κοινή θέση καθώς και το σχέδιο σύστασης για τη δεύτερη ανάγνωση.

Κατά την τελευταία ως άνω συνεδρίαση, η επιτροπή ενέκρινε το σχέδιο νομοθετικού ψηφίσματος με 42 ψήφους υπέρ και 2 ψήφους κατά.

Ήσαν παρόντες κατά την ψηφοφορία οι βουλευτές: Michel Rocard, πρόεδρος, Winfried Menrad και José Ribeiro e Castro αντιπρόεδροι, Helle Thorning-Schmidt, εισηγήτρια, Jan Andersson, Maria Antonia Avilés Perea, Regina Basyos, Roberto Felice Bigliardo,Theodorus J.J. Bouwman (αναπλ. Jillian Evans), André Brie (αναπλ. Sylviane H. Ainardi), Philip Bushill-Matthews, Luciano Caveri, Alejandro Cercas, Luigi Cocilovo, Harald Ettl, Carlo Fatuzzo, Ilda Figueiredo, Hélène flautre, Fiorella Ghilardotti, Marie-Hélène Gillig, Anne-Karin Glase, Richard Howitt (αναπλ. Proinsias De Rossa), Stephen Hughes, Anne Elisabet Jensen (αναπλ. Luciana Sbarbati), Ιωάννης Κουκιάδης, Ρόδη-Κράτσα-Τσαγκαροπούλου, Jean Lambert, Elizabeth Lynne, Thomas Mann, Mario Mantovani, Manuel Medina Ortega (αναπλ. Elisa Maria Damião), Claude Moraes, Mauro Nobilia, Manuel Pérez Álvarez, Bartho Pronk, Tokia Saïfi, Herman Schmid, Peter William Skinner (Ieke van den Burg), Miet Smet, Ilkka Suominen, Bruno trentin (αναπλ. Karin Jöns), Anne E.M. Van Lancker, Barbara Weiler και Sabine Zissener (αναπλ. James L.C. Provan).

Η σύσταση για τη δεύτερη ανάγνωση κατατέθηκε στις 9 Οκτωβρίου 2001.

Η προθεσμία κατάθεσης τροπολογιών στην κοινή θέση θα αναγράφεται στο σχέδιο ημερήσιας διάταξης της περιόδου συνόδου κατά την οποία θα εξετασθεί η σύσταση.

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ

Νομοθετικό ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την κοινή θέση του Συμβουλίου ενόψει της έγκρισης οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί των ελαχίστων προδιαγραφών υγείας και ασφαλείας όσον αφορά την έκθεση των εργαζομένων σε κινδύνους προερχόμενους από φυσικούς παράγοντες (κραδασμοί) (δέκατη έκτη ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ) (7914/1/2001 ΑΝΑΘ. 1 – C5‑0293/2001 – 1992/0449(COD))

(Διαδικασία συναπόφασης: δεύτερη ανάγνωση)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–   έχοντας υπόψη την κοινή θέση του Συμβουλίου (7914/1/2001 ΑΝΑΘ. 1 – C5‑0293/2001),

–   έχοντας υπόψη τη θέση του κατά την πρώτη ανάγνωση[1] σχετικά με την πρόταση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο (COM(1992) 560)[2],

–   έχοντας υπόψη την τροποποιημένη πρόταση της Επιτροπής (COM(1994) 284)[3],

–   έχοντας υπόψη το άρθρο 251, παράγραφος 2, της Συνθήκης ΕΚ,

–   έχοντας υπόψη το άρθρο 80 του Κανονισμού του,

–   έχοντας υπόψη τη σύσταση για τη δεύτερη ανάγνωση της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων (A5-0320/2001),

1.   τροποποιεί ως ακολούθως την κοινή θέση·

2.   αναθέτει στην Πρόεδρό του να διαβιβάσει τη θέση του Κοινοβουλίου στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.

Κοινή θέση του Συμβουλίου	Τροποποιήσεις του Κοινοβουλίου
Τροπολογία 1 Αιτιολογική σκέψη 3
(3)   Ως πρώτο βήμα, κρίνεται σκόπιμο να θεσπιστούν μέτρα για την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που οφείλονται στους κραδασμούς λόγω των συνεπειών τους στην υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων, ιδίως τις διαταραχές του μυϊκού συστήματος και του σκελετού καθώς και τις νευρολογικές και αγγειακές διαταραχές. Αυτά τα μέτρα αποσκοπούν όχι μόνο στη διασφάλιση της υγείας και της ασφάλειας κάθε εργαζόμενου ξεχωριστά αλλά και στη δημιουργία, για όλους τους εργαζόμενους της Κοινότητας, ενός ελαχίστου επιπέδου προστασίας, προκειμένου να εμποδίζονται ενδεχόμενες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού.	(3)   Ως πρώτο βήμα, κρίνεται απαραίτητο να θεσπιστούν μέτρα για την προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους που οφείλονται στους κραδασμούς λόγω των συνεπειών τους στην υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων, ιδίως τις διαταραχές του μυϊκού συστήματος και του σκελετού καθώς και τις νευρολογικές και αγγειακές διαταραχές. Αυτά τα μέτρα αποσκοπούν όχι μόνο στη διασφάλιση της υγείας και της ασφάλειας κάθε εργαζόμενου ξεχωριστά αλλά και στη δημιουργία, για όλους τους εργαζόμενους της Κοινότητας, ενός ελαχίστου επιπέδου προστασίας, προκειμένου να εμποδίζονται ενδεχόμενες στρεβλώσεις του ανταγωνισμού.
	Το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεσμεύονται να συνεχίσουν την εξέταση οδηγιών σχετικά με τους άλλους φυσικούς παράγοντες που περιλαμβάνονται στην αρχική πρόταση της Επιτροπής του 1992, με στόχο την έγκρισή τους το ταχύτερο δυνατό.
Αιτιολόγηση Η αρχική πρόταση της Επιτροπής του 1992 περιείχε μέτρα για την προστασία των εργαζομένων από τους θορύβους, τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία και κύματα και την οπτική ακτινοβολία. Στο πλαίσιο της κοινής του θέσης, το Συμβούλιο δήλωσε την πρόθεσή του να συνεχίσει την εξέταση της αρχικής πρότασης. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρέπει, σε συνεργασία με το Συμβούλιο, να προβεί σε αντίστοιχη πολιτικά δεσμευτική δήλωση.
Τροπολογία 2 Άρθρο 3.2
2.   Για κραδασμούς σ΄ ολόκληρο το σώμα:	2.   Για κραδασμούς σ΄ ολόκληρο το σώμα:
α)   η ημερήσια οριακή τιμή έκθεσης, ανοιγμένη σε περίοδο αναφοράς 8 ωρών, καθορίζεται σε 1,15 m/s2 ή, κατ΄ επιλογήν του κράτους μέλους, σε τιμή δόσης κραδασμών 21 m/s1,75,	α)   η ημερήσια οριακή τιμή έκθεσης, ανοιγμένη σε περίοδο αναφοράς 8 ωρών, καθορίζεται σε 0,8 m/s2 ή, κατ΄ επιλογήν του κράτους μέλους, σε τιμή δόσης κραδασμών 14,6 m/s1,75,
β)   η ημερήσια τιμή έκθεσης, ανοιγμένη σε περίοδο αναφοράς 8 ωρών, για την ανάληψη δράσης, καθορίζεται σε 0,6 m/s2 ή, κατ΄ επιλογήν του κράτους μέλους, σε τιμή δόσης κραδασμών 11 m/s1,75.	β)   η ημερήσια τιμή έκθεσης, ανοιγμένη σε περίοδο αναφοράς 8 ωρών, για την ανάληψη δράσης, καθορίζεται σε 0,5 m/s2 ή, κατ΄ επιλογήν του κράτους μέλους, σε τιμή δόσης κραδασμών 8,5 m/s1,75,
Η έκθεση των εργαζομένων στους κραδασμούς σε ολόκληρο το σώμα υπολογίζεται ή μετράται βάσει των διατάξεων του Παραρτήματος, του Μέρους Β, σημείο 1.	Η έκθεση των εργαζομένων στους κραδασμούς σε ολόκληρο το σώμα υπολογίζεται ή μετράται βάσει των διατάξεων του Παραρτήματος, του Μέρους Β, σημείο 1.
Αιτιολόγηση Δεν υπάρχουν νέα επιστημονικά δεδομένα που θα δικαιολογούσαν τροποποιήσεις στην εκτίμηση των επιβλαβών επιπτώσεων που έχουν οι κραδασμοί σε ολόκληρο το σώμα για την οσφυϊκή χώρα, και επομένως δεν υπάρχει επιστημονική αιτιολόγηση για την πολύ σημαντική αύξηση των τιμών στην κοινή θέση. Η αύξηση από 0,7 m/s σε 1,5 m/s είναι όντως μεγάλη. Σύμφωνα με το πρότυπο ISO-2631, σε ό, τι αφορά τους κραδασμούς που μεταδίδονται σε ολόκληρο το σώμα, ο πραγματικός κίνδυνος για την υγεία για χρόνο έκθεσης 8 ωρών υπερβαίνει τα 0,8 m/S2. Πρέπει συνεπώς η τιμή αυτή να ορισθεί ως οριακή τιμή έκθεσης.
Τροπολογία 3 Άρθρο 5, παράγραφος 2, σημείο γ
(γ)   την παροχή βοηθητικού εξοπλισμού που περιορίζει τους κινδύνους βλαβών που οφείλονται στους κραδασμούς, όπως π.χ. καθίσματα που μειώνουν αποτελεσματικά τους κραδασμούς που μεταδίδονται σε ολόκληρο το σώμα·	(γ)   την παροχή βοηθητικού εξοπλισμού που περιορίζει τους κινδύνους βλαβών που οφείλονται στους κραδασμούς, όπως π.χ. καθίσματα που μειώνουν αποτελεσματικά τους κραδασμούς που μεταδίδονται σε ολόκληρο το σώμα και εξοπλισμό με λαβές περιοριεμού των κραδασμών
Αιτιολόγηση Η τροπολογία προσθέτει ένα πιο θετικό σημείο σχετικά με πιθανή μείωση των βλαβών.
Τροπολογία 4 Άρθρο 8, παράγραφος 3, σημείο β, εισαγωγή
(β)   ο εργοδότης :	(β)   ο εργοδότης θα ενημερώνεται για κάθε σημαντικό εύρημα στο πλαίσιο της παρακολούθησης της και:
Αιτιολόγηση Αυτή τη σιτγμή δεν υπάρχει τρόποσ ο εργοδότης να έχει ανατροφοδότηση από την παρακολούθηση της υγείας. Κάτι τέτοιο είναι απαραίτητο για τη διαχείριση της διαδικασίας.
Τροπολογία 5 Άρθρο 9
Όσον αφορά την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που προβλέπει το άρθρο 5 παράγραφος 3, τα κράτη μέλη δύνανται να κάνουν χρήση μέγιστης μεταβατικής περιόδου 6 ετών από την ..............* σε περίπτωση χρησιμοποίησης εργασιακών εξοπλισμών οι οποίοι τέθηκαν στη διάθεση των εργαζομένων πριν από ............. ** και οι οποίοι δεν επιτρέπουν την τήρηση των οριακών τιμών έκθεσης, λαμβάνοντας υπόψη τις πλέον πρόσφατες προόδους της τεχνολογίας και/ή την εφαρμογή οργανωτικών μέτρων. Όσον αφορά τους εξοπλισμούς που χρησιμοποιούνται στον τομέα της γεωργίας και της δασοκομίας, τα κράτη μέλη δύνανται να παρατείνουν τη μέγιστη μεταβατική περίοδο το πολύ για 3 χρόνια.	1.   Όσον αφορά την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που προβλέπει το άρθρο 5 παράγραφος 3, τα κράτη μέλη δύνανται να κάνουν χρήση μέγιστης μεταβατικής περιόδου 5 ετών από την ..............* σε περίπτωση χρησιμοποίησης εργασιακών εξοπλισμών οι οποίοι τέθηκαν στη διάθεση των εργαζομένων πριν από ............. ** και οι οποίοι δεν επιτρέπουν την τήρηση των οριακών τιμών έκθεσης, λαμβάνοντας υπόψη τις πλέον πρόσφατες προόδους της τεχνολογίας και/ή την εφαρμογή οργανωτικών μέτρων. Όσον αφορά τους εξοπλισμούς που χρησιμοποιούνται στον τομέα της γεωργίας και της δασοκομίας, τα κράτη μέλη δύνανται να παρατείνουν τη μέγιστη μεταβατική περίοδο το πολύ για 2 χρόνια για κραδασμούς σε ολόκληρο το σώμα.
	2.   Τα κράτη μέλη παραχωρούν τις παρεκκλίσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 κατόπιν διαβουλεύσεως με τους κοινωνικούς εταίρους σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία ή πρακτική.
*3 έτη μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.	*2 έτη μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.
**6 έτη μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.	**3 έτη μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας οδηγίας.
Αιτιολόγηση Η αρχική πρόταση της Επιτροπής δεν περιελάμβανε άλλες μεταβατικές διατάξεις παρά μόνον την κανονική περίοδο των 3 ετών για μεταφορά της οδηγίας. Σύμφωνα με το Παράρτημα II, υπήρχε επίσης η δυνατότητα παρεκκλίσεων για μεγίστη περίοδο 5 ετών. Το Συμβούλιο επιτρέπει μεγίστη μεταβατική περίοδο 6 ετών, με δυνατότητα παράτασής της το πολύ για 3 έτη για τους τομείς της γεωργίας και της δασοκομίας. Οι μεταβατικές διατάξεις πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την τεχνολογική πρόοδο, τις επιπτώσεις στην υγεία και την ασφάλεια των θιγόμενων εργαζομένων και το οικονομικό βάρος που προκύπτει από την οδηγία για τους εργοδότες. Η αρχική πρόταση προέβλεπε περίοδο 5 ετών εντός της οποίας οι ενδιαφερόμενοι τομείς πρέπει να αντικαταστήσουν τα εργαλεία και τους εξοπλισμούς τους σύμφωνα με τις τεχνολογικές εξελίξεις. Ευτυχώς οι τεχνολογικές εξελίξεις δεν σταματούν, και πενταετής μεταβατική περίοδος φαίνεται επαρκής. Στους τομείς της γεωργίας και της δασοκομίας ο ρυθμός αντικατάστασης των εξοπλισμών που προκαλούν κραδασμούς σε ολόκληρο το σώμα δεν είναι τόσο ταχύς όσο σε άλλους τομείς. Τούτο πρέπει να ληφθεί υπόψη και πρέπει να υπάρχει η δυνατότητα παράτασης όπως προέβλεπε η αρχική πρόταση (για 2 ακόμη έτη). Η οδηγία ορίζει ότι μεταβατικές διατάξεις επιτρέπονται μόνον εάν δεν είναι δυνατόν να τηρούνται οι οριακές τιμές ανεξαρτήτως των τεχνολογικών εξελίξεων. Για να διασφαλισθεί ότι δεν πρόκειται για γενικές μεταβατικές διατάξεις, αλλά και για να διασφαλισθεί ότι οι διατάξεις αυτές δεν θα ερμηνεύονται υπερβολικά αυστηρά, η θέσπισή τους θα πραγματοποιείται κατόπιν διαβουλεύσεως με τους κοινωνικούς εταίρους σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία ή πρακτική. Η αρχική πρόταση της Επιτροπής δεν περιείχε άλλες μεταβατικές διατάξεις εκτός από την συνήθη τριετή προθεσμία μετατροπής σε εθνικό δίκαιο. Επίσης, μπορούσαν σύμφωνα με το Παράρτημα 2 να εγκριθούν εξαιρέσεις μέχρι την περίοδο των 5 ετών.
Τροπολογία 6 Άρθρο 13
Εκθέσεις	Εκθέσεις
Τα κράτη μέλη υποβάλλουν στην Επιτροπή, ανά πενταετία, έκθεση σχετικά με την πρακτική εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, αναφέροντας τις απόψεις των κοινωνικών εταίρων.	Τα κράτη μέλη υποβάλλουν στην Επιτροπή, ανά πενταετία, έκθεση σχετικά με την πρακτική εφαρμογή της παρούσας οδηγίας, αναφέροντας τις απόψεις των κοινωνικών εταίρων. Η έκθεση περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, κατάλογο, με λεπτομερή αιτιολόγηση, των μεταβατικών διατάξεων και παρεκκλίσεων που έχουν θεσπίσει τα κράτη μέλη. Περιλαμβάνει επίσης περιγραφή της βέλτιστης πρακτικής για την πρόληψη κραδασμών που έχουν επιβλαβείς επιπτώσεις στην υγεία, άλλων μορφών οργάνωσης της εργασίας, καθώς και των δράσεων που έχουν αναλάβει τα κράτη μέλη για τη μετάδοση γνώσεων σχετικά με τη βέλτιστη πρακτική.
Βάσει των εκθέσεων αυτών, η Επιτροπή ενημερώνει σχετικά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και τη συμβουλευτική επιτροπή για την ασφάλεια, την υγιεινή και την υγεία στο χώρο εργασίας.	Βάσει των εκθέσεων αυτών, η Επιτροπή πραγματοποιεί γενική αξιολόγηση της εφαρμογής της οδηγίας, λαμβανομένων μεταξύ άλλων υπόψη των ερευνών και των επιστημονικών γνώσεων και ενημερώνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και τη συμβουλευτική επιτροπή για την ασφάλεια, την υγιεινή και την υγεία στο χώρο εργασίας σχετικά με αυτή την αξιολόγηση καθώς και σχετικά με προτάσεις για δέουσες τροποποιήσεις.
Αιτιολόγηση Στόχος της παρούσας τροπολογίας είναι να διασφαλισθεί ότι και τα κράτη μέλη θα παρέχουν λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με την έμπρακτη εφαρμογή της οδηγίας. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ως συννομοθέτης, ενδιαφέρεται άμεσα να αποκτά πληροφορίες σχετικά με τον βαθμό στον οποίο οι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης απολαύουν των βελτιώσεων στον τομέα της υγείας και της ασφάλειας τις οποίες υπόσχεται η οδηγία. Συγκεκριμένα, ένας τρόπος για να πραγματοποιηθεί αυτό, θα ήταν η παροχή πληροφοριών σχετικά με τη βέλτιστη πρακτική και η ανταλλαγή πρακτικών. Η μεταφορά εμπειριών στα κράτη μέλη θα έπρεπε να λαμβάνει χώρα μέσω του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Υγεία και την Ασφάλεια στην Εργασία στο Μπιλμπάο. Βάσει των πληροφοριών που συλλέγονται από τα κράτη μέλη, η Επιτροπή πρέπει να διεξαγάγει γενική αξιολόγηση λαμβάνοντας υπόψη την έρευνα και τις νέες επιστημονικές γνώσεις. Τούτο είναι ιδιαίτερα σημαντικό υπό το φως της ευρύτερης συζήτησης σχετικά με τα αποτελέσματα της έρευνας στον εν λόγω τομέα στο πλαίσιο της διαδικασίας για την έγκριση της οδηγίας.
Τροπολογία 7 Παράρτημα, Μέρος A, σημείο 2 β
(β)   σε περίπτωση μηχανισμών που χρειάζεται να κρατούνται και με τα δύο χέρια, πρέπει να γίνονται μετρήσεις σε κάθε χέρι. Η έκθεση προσδιορίζεται με αναφορά στην υψηλότερη από τις δύο τιμές, παρέχονται όμως και πληροφορίες για το άλλο χέρι.	(β)   σε περίπτωση μηχανισμών που χρειάζεται να κρατούνται και με τα δύο χέρια, πρέπει να γίνονται μετρήσεις για κάθε χέρι. Η έκθεση προσδιορίζεται με αναφορά στην υψηλότερη από τις δύο τιμές, παρέχονται όμως και πληροφορίες για το άλλο χέρι.
Αιτιολόγηση Βελτίωση της διατύπωσης.

• [1] ΕΕ C 128 της 9.5.1994, σελ. 128
• [2] ΕΕ C 77 της 18.3.1993, σελ. 12
• [3] ΕΕ C 230 της 19.8.1994, σελ. 3

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1.   Ιστορικό

Στις 23 Δεκεμβρίου 1992 η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση οδηγίας περί των ελαχίστων προδιαγραφών υγείας και ασφάλειας όσον αφορά την έκθεση των εργαζομένων σε κινδύνους προερχόμενους από φυσικούς παράγοντες, όπως είναι οι μηχανικοί κραδασμοί, ο θόρυβος, η οπτική ακτινοβολία, τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία και κύματα (COM(1992)560.

Η κοινή θέση, επί της οποίας καλείται τώρα να γνωμοδοτήσει το Κοινοβούλιο σε δεύτερη ανάγνωση, αφορά μόνο τους μηχανικούς κραδασμούς.

24% όλων των εργαζομένων στην Ευρώπη εκτίθενται σε μηχανικούς κραδασμούς κατά την εργασία.

Από τις 15 χώρες 9 θεωρούν ότι πρέπει να ληφθούν πρόσθετα προληπτικά μέτρα για τους μηχανικούς κραδασμούς.

Μηχανικούς κραδασμούς αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα οι ακόλουθες επαγγελματικές ομάδες:

-   ανειδίκευτοι υπάλληλοι σε μεταλλεία, οικοδομές, κατασκευές και μεταφορές·

-   εργαζόμενοι στην εξορυκτική βιομηχανία και στις κατασκευαστικές βιομηχανίες·

-   οδηγοί και χειριστές κινητών εξοπλισμών.

Πηγή: Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Υγεία και την Ασφάλεια στην Εργασία, «The state of the occupational safety and health”, 2000.

Η πρόταση οδηγίας ορίζει τιμές έκθεσης για την ανάληψη δράσης και οριακές τιμές για δύο τύπους κραδασμών:

• ∙κραδασμούς μεταδιδόμενους μέσω του συστήματος χεριού-βραχίονα
• ∙κραδασμούς σε ολόκληρο το σώμα.

Οι κραδασμοί που μεταδίδονται μέσω του συστήματος χεριού-βραχίονα μπορούν να προκαλέσουν απώλεια αίσθησης στα «δάκτυλα», «μουδιασμένα δάκτυλα», μόνιμο περιορισμό της ικανότητας αφής και λαβής, πόνους στους ώμους και στα άκρα και κίνδυνο αρθρίτιδας.

Οι κραδασμοί σε ολόκληρο το σώμα μπορούν να προκαλέσουν προβλήματα στην οσφυϊκή χώρα, μεταξύ άλλων οσφυαλγία, καθώς και μετατόπιση δίσκων και πρόωρο εκφυλισμό της σπονδυλικής στήλης. Ο κίνδυνος αυξάνεται από τη μεγαλύτερη ισχύ των κραδασμών και τη μακρότερη έκθεση σε κραδασμούς, ενώ μειώνεται όταν μεσολαβούν περίοδοι ανάπαυσης.

Άκαμπτη στάση του σώματος κατά την εργασία και συχνή στροφή της μέσης αυξάνουν τον κίνδυνο βλαβών. Το ίδιο ισχύει όταν κουράζονται οι μύες ή όταν η σπονδυλική στήλη πιέζεται κατά τη διάρκεια δύσκολης φυσικής εργασίας. Παρομοίως οι κίνδυνοι είναι μεγαλύτεροι από τινάγματα ή απότομες κινήσεις που οφείλονται επί παραδείγματι σε ανώμαλη επιφάνεια ή ελαφρές συγκρούσεις.

2.   Αξιολόγηση της κοινής θέσης σε σύγκριση με την πρώτη ανάγνωση του Κοινοβουλίου

2.1.   Κατά πόσον ελήφθησαν υπόψη οι τροπολογίες του Κοινοβουλίου

Το Κοινοβούλιο κατέθεσε σε πρώτη ανάγνωση 26 συνολικά τροπολογίες σχετικά με τους μηχανικούς κραδασμούς.

Κατά την άποψη της εισηγήτριας, 21 από αυτές τις τροπολογίες υιοθετήθηκαν, 2 υιοθετήθηκαν εν μέρει και 3 δεν ελήφθησαν υπόψη.

Οι τρεις τροπολογίες που δεν ελήφθησαν υπόψη (αριθ. 15, 29 και 32) αφορούν την υποχρέωση και όχι το δικαίωμα να πραγματοποιείται επίβλεψη της υγείας όταν υπερβαίνεται η οριακή τιμή έκθεσης σε κραδασμούς.

Σύμφωνα με το άρθρο 8, παράγραφος 1 της κοινής θέσης οι εργαζόμενοι δικαιούνται επίβλεψης της υγείας τους όταν η τιμή έκθεσης είναι υψηλότερη από την τιμή ανάληψης δράσης – και όχι από την οριακή τιμή όπως προέτεινε το Κοινοβούλιο.

Μία από τις τροπολογίες (αριθ. 20), η οποία ελήφθη εν μέρει υπόψη, είναι η τροπολογία που ορίζει ότι τα κράτη μέλη διαβιβάζουν, ανά διετία, κατάλογο των παρεκκλίσεων από την οδηγία. Η κοινή θέση περιλαμβάνει απαίτηση για διαβίβαση τέτοιου καταλόγου, αλλά μόνο ανά τετραετία (πβλ. άρθρο 10, παράγραφος 4). Η εισηγήτρια θεωρεί σημαντικό να διεξάγεται συνεχής επανεξέταση και παρακολούθηση των παρεκκλίσεων και θεωρεί την κοινή θέση ως αποδεκτό συμβιβασμό. Η εισηγήτρια τάσσεται γενικά κατά των παρεκκλίσεων· δεν επέλεξε να προτείνει να καταστούν αυστηρότερες οι διατάξεις που αφορούν τις παρεκκλίσεις, για το λόγο ότι θεωρεί ότι πρέπει να μειωθούν οι οριακές τιμές που προβλέπει η κοινή θέση.

Η άλλη τροπολογία (αριθ. 21) αφορά την τεχνική επιτροπή. Η κοινή θέση στο σημείο αυτό συμβαδίζει με τη διαδικασία που εφαρμόζεται από το 1991, και η εισηγήτρια θεωρεί ότι δεν χρειάζεται να κατατεθούν τροπολογίες επ' αυτού.

Παρά το γεγονός ότι οι τροπολογίες του Κοινοβουλίου ελήφθησαν σε μεγάλο βαθμό υπόψη, η εισηγήτρια θεωρεί ότι η κοινή θέση δεν είναι ικανοποιητική. Δεν μπορεί επομένως να συστήσει στο Κοινοβούλιο να την εγκρίνει χωρίς τροποποιήσεις.

Και τούτο διότι η κοινή θέση αποδυναμώνει την αρχική πρόταση της Επιτροπής - την οποία το Κοινοβούλιο υπεστήριξε σε πρώτη ανάγνωση - σε πολλά κρίσιμα σημεία που αφορούν τους κραδασμούς σε ολόκληρο το σώμα.

Όσον αφορά τους κραδασμούς που μεταδίδονται μέσω του συστήματος χεριού-βραχίονα, η κοινή θέση πλησιάζει το κείμενο της οδηγίας που ενέκρινε το Κοινοβούλιο σε πρώτη ανάγνωση.

2.2.   Τροποποιήσεις στις τιμές έκθεσης για την ανάληψη δράσης και στις οριακές τιμές για κραδασμούς σε ολόκληρο το σώμα

Το Συμβούλιο τροποποίησε τις οριακές τιμές έκθεσης και τις τιμές για την ανάληψη δράσης για κραδασμούς σε ολόκληρο το σώμα και όρισε πολύ μακρές μεταβατικές περιόδους. Για το λόγο αυτό, η εισηγήτρια αποφάσισε να καταθέσει τροπολογίες ώστε να αποκατασταθούν οι τιμές στα επίπεδα που προέτεινε η Επιτροπή στην αρχική πρόταση οδηγίας και που ενέκρινε το Κοινοβούλιο χωρίς τροποποιήσεις.

Στην αρχική πρόταση της Επιτροπής η οριακή τιμή ήταν 0,7 m/s² για περίοδο αναφοράς 8 ωρών, ενώ η κοινή θέση ορίζει αυτή την τιμή σε 1,15 m/s².

Στην αρχική πρόταση της Επιτροπής η τιμή για την ανάληψη δράσης ήταν 0,5 m/s² για περίοδο αναφοράς 8 ωρών, ενώ η κοινή θέση ορίζει αυτή την τιμή σε 0,6 m/s².

Η εισηγήτρια αντιμετωπίζει με μεγάλες επιφυλάξεις αυτές τις οριακές τιμές, δεδομένου ότι μπορούν να ερμηνευθούν ως αποδοχή των επιπτώσεων που προκαλούνται κάτω από αυτά τα επίπεδα. Η εναλλακτική λύση στις οριακές τιμές είναι μια σαφέστατη και ακριβής απαίτηση που καθορίζει ποια μέτρα προστασίας πρέπει να λαμβάνει ο εργοδότης για να διασφαλίζει ότι οι εργαζόμενοι δεν εκτίθενται σε επιβλαβείς κραδασμούς. Κατά την άποψη της εισηγήτριας, οι οριακές τιμές που προβλέπονται στην υπό εξέταση οδηγία αποσκοπούν να δώσουν στη βιομηχανία κάποια ευελιξία ώστε να λαμβάνονται τα μέτρα που είναι τα πλέον κατάλληλα για τις επιμέρους επιχειρήσεις. Για το λόγο αυτό, η εισηγήτρια μπορεί να αποδεχθεί τις οριακές τιμές στην περίπτωση αυτή, υπό τον όρο όμως ότι εξασφαλίζουν πραγματική προστασία στους εργαζομένους. Η αποδοχή αυτή προϋποθέτει επίσης ότι οι τιμές για την ανάληψη δράσης συνοδεύονται από την απαίτηση για λήψη μέτρων εάν σημειωθεί παραβίαση αυτών των τιμών.

Σύμφωνα με το επίπεδο ISO 2631 για περίοδο έκθεσης 8 ωρών μπορούν να καθορίζονται οι κάτωθι τιμές:

• ∙κάτω περίπου του 0.5 m/s² δεν έχει αποδειχθεί ότι υφίσταται κίνδυνος για την υγεία·
• ∙μεταξύ 0.5 m/s² και 0.8 m/s² μπορεί να υπάρχει δυνητικός κίνδυνος για την υγεία·
• ∙άνω του 0.8 m/s² υφίσταται κίνδυνος για την υγεία.

Αυτή είναι η εκτίμηση των κινδύνων για την υγεία, επί της οποίας βασίζεται η πρόταση της Επιτροπής και η οποία, κατά την άποψη της εισηγήτριας, πρέπει να αντικατοπτρίζεται στις τιμές για την ανάληψη δράσης και στις οριακές τιμές αντίστοιχα. Με βάση αυτά τα δεδομένα, η κοινή θέση αντιπροσωπεύει μια πολύ σημαντική αύξηση στις οριακές τιμές.

Η προκείμενη οδηγία είναι μια οδηγία για ελάχιστες προδιαγραφές. Τα κράτη μέλη θα έχουν τη δυνατότητα να θεσπίζουν αυστηρότερους κανόνες. Είναι επίσης σημαντικό να διασφαλισθούν, από την άποψη του ανταγωνισμού, ίσοι όροι ανταγωνισμού σε κοινοτικό επίπεδο.

Στο πλαίσιο της συζήτησης σχετικά με την οδηγία για τους κραδασμούς, διατυπώθηκε ο ισχυρισμός ότι δεν υπάρχει επιστημονική τεκμηρίωση για τις οριακές τιμές. Για το λόγο αυτό, στη συνεδρίαση της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων της 21ης Ιουνίου η εισηγήτρια ζήτησε από την Επιτροπή να υποβάλει έγγραφα τεκμηρίωσης για το εν λόγω ζήτημα.

Από τότε η Επιτροπή διεβίβασε στην εισηγήτρια 24 εκθέσεις σχετικά με τους μηχανικούς κραδασμούς που στηρίζουν τις αρχικές προτάσεις της Επιτροπής επί των οριακών τιμών.

Τα επιστημονικά δεδομένα δεν αφήνουν περιθώρια για αμφιβολίες ότι η αύξηση της ισχύος των κραδασμών προκαλεί μεγαλύτερους κινδύνους για την υγεία. Από το επίπεδο των κραδασμών είναι σαφές εάν υφίσταται κίνδυνος. Το όριο είναι 0.8 m/s². Δεν είναι δυνατόν να υπολογίσουμε επακριβώς το μέγεθος της βλάβης που επιφέρει η έκθεση σε συγκεκριμένη τιμή σε σύγκριση με άλλη τιμή. Αυτό πρέπει να το παραδεχθούμε ανοιχτά. Ωστόσο, το να προβληθεί αυτή η αδυναμία ακριβούς συσχετισμού ως επιχείρημα για να μην καθορισθούν οριακές τιμές σημαίνει ότι δημιουργούμε έναν κίνδυνο για την υγεία ανθρώπων που εκτίθενται σε επιβλαβείς κραδασμούς.

Οι επιστημονικές έρευνες τονίζουν ότι οι κραδασμοί σε ολόκληρο το σώμα δεν είναι συχνά ο μόνος παράγοντας που προκαλεί βλάβες στην υγεία. Η στάση, επί παραδείγματι, του σώματος κατά την εργασία παίζει επίσης ρόλο. Στην εισηγήτρια διατυπώθηκε το επιχείρημα ότι τούτο οδηγεί αναγκαστικά στο συμπέρασμα ότι δεν μπορούμε να ορίσουμε οριακές τιμές. Ωστόσο, η εισηγήτρια επισημαίνει ότι και αυτή ακόμη η μέθοδος νομοθεσίας που επελέγη, δηλαδή ο καθορισμός οριακών τιμών, λαμβάνει αυτόν τον παράγοντα υπόψη, εν άλλοις λόγοις πρέπει να ληφθούν και άλλα προληπτικά μέτρα εάν στόχος μας είναι η έκθεση να είναι κάτω από τις οριακές τιμές. Η εισηγήτρια υπενθυμίζει ότι εναλλακτική λύση θα ήταν ο καθορισμός πολύ αυστηρών και ακριβών απαιτήσεων όσον αφορά μέτρα για την πρόληψη τραυματισμών στην οσφυϊκή χώρα.

2.3.   Μεταβατικές διατάξεις

Στην αρχική πρόταση, η οδηγία όριζε ότι τα κράτη μέλη πρέπει να θέσουν σε ισχύ τους απαραίτητους νόμους και τις διοικητικές διαδικασίες στις 31 Δεκεμβρίου 1995 το αργότερο. Τούτο αντιστοιχεί με την συνήθη περίοδο μεταφοράς των 3 ετών.

Το παράρτημα για τους μηχανικούς κραδασμούς (Μέρος Α αριθ. 12 και Μέρος Β αριθ. 12) προβλέπει επίσης τη δυνατότητα παραχώρησης παρεκκλίσεων από τις οριακές τιμές για μεγίστη περίοδο 5 ετών από την ημερομηνία εφαρμογής, εάν οι τεχνολογικές εξελίξεις δεν επιτρέπουν την τήρηση των οριακών τιμών.

Το άρθρο 9, παράγραφος 1 της κοινής θέσης προβλέπει τη δυνατότητα μεγίστης μεταβατικής περιόδου 6 ετών σε περίπτωση χρησιμοποίησης εργασιακών εξοπλισμών οι οποίοι δεν επιτρέπουν την τήρηση των οριακών τιμών έκθεσης, λαμβάνοντας υπόψη τις πλέον πρόσφατες προόδους της τεχνολογίας και/ή την εφαρμογή οργανωτικών μέτρων. Η εισηγήτρια θεωρεί ότι δεν υφίσταται λόγος από τεχνικής απόψεως να παραταθεί η αρχική περίοδος των 5 ετών.

Η εισηγήτρια είναι γενικά αντίθετη με τον καθορισμό μακρών μεταβατικών περιόδων. Ωστόσο, αναγνωρίζει ότι ορισμένοι εργασιακοί εξοπλισμοί, ακόμη και αν χρησιμοποιούνται ορθά, δεν μπορούν να τηρήσουν τις οριακές τιμές που περιλαμβάνονται στην αρχική πρόταση της Επιτροπής και των οποίων την επαναφορά προτείνει η εισηγήτρια. Για το λόγο αυτό, θεωρεί ότι η μεταβατική περίοδος πρέπει να ορίζεται σύμφωνα με τις τεχνολογικές εξελίξεις και το γενικό ρυθμό αντικατάστασης του εργασιακού εξοπλισμού, και θεωρεί ότι η αρχική περίοδος των 5 ετών είναι επαρκής.

Το άρθρο 9, παράγραφος 2 της κοινής θέσης επιτρέπει επίσης τη δυνατότητα παράτασης της περιόδου αυτής κατά 3 ακόμη έτη για τους τομείς της γεωργίας και της δασοκομίας.

Η εισηγήτρια αναγνωρίζει ότι ο ρυθμός αντικατάστασης εργασιακού εξοπλισμού στους εν λόγω τομείς δεν είναι ο ίδιος με τους άλλους τομείς, και ότι ενδέχεται να υπάρχουν διάφορα προβλήματα, ιδίως λόγω του ανώμαλου εδάφους στους αγρούς και στα δάση. Για το λόγο αυτό, η εισηγήτρια τάσσεται υπέρ της παράτασης για 2 ακόμη έτη, αλλά μόνον όσον αφορά τους κραδασμούς σε ολόκληρο το σώμα. Όσον αφορά τους κραδασμούς που μεταδίδονται μέσω του συστήματος χεριού-βραχίονα, οι τεχνολογικές εξελίξεις φαίνεται ότι είναι οι ίδιες στους εν λόγω τομείς όπως και στους άλλους.