ΕΚΘΕΣΗ σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1150/2000 σχετικά με την εφαρμογή της απόφασης 2000/ 597/ ΕΚ, Ευρατόμ για το σύστημα των ιδίων πόρων των Κοινοτήτων
(COM(2003) 366 – C5-0326/2003 – 2003/0131(CNS))
17 Φεβρουαρίου 2004 - *
Επιτροπή Προϋπολογισμών
Εισηγήτρια: Jutta D. Haug
PR_CNS_am
ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ
Με επιστολή του την 1η Ιουλίου 2003 το Συμβούλιο κάλεσε σύμφωνα με το άρθρο 279, παράγραφος 2 της Συνθήκης ΕΚ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να γνωμοδοτήσει σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για την τροποποίηση του Κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1150/2000 σχετικά με την εφαρμογή της απόφασης 2000/597/ΕΚ, Ευρατόμ για το σύστημα των ιδίων πόρων των Κοινοτήτων (COM(2003) 366 – 2003/0131(CNS)).
Κατά τη συνεδρίαση της 1ης Σεπτεμβρίου 2003 ο Πρόεδρος του Κοινοβουλίου ανακοίνωσε ότι παρέπεμψε αυτή την πρόταση, για εξέταση επί της ουσίας στην Επιτροπή Προϋπολογισμών και για γνωμοδότηση στην Επιτροπή Ελέγχου του Προϋπολογισμού (C5‑0326/2003).
Κατά τη συνεδρίασή της στις 10 Ιουλίου 2003 η Επιτροπή Προϋπολογισμών όρισε εισηγήτρια την Jutta D. Haug.
Κατά τις συνεδριάσεις της στις 20 Ιανουαρίου και 17 Φεβρουαρίου 2004 η επιτροπή εξέτασε την πρόταση της Επιτροπής καθώς και το σχέδιο έκθεσης. .
Κατά την τελευταία ως άνω συνεδρίαση, η επιτροπή ενέκρινε το σχέδιο νομοθετικού ψηφίσματος ομόφωνα με 1 αποχή.
Ήσαν παρόντες κατά την ψηφοφορία: Terence Wynn (πρόεδρος), Reimer Böge (αντιπρόεδρος), Anne Elisabet Jensen (αντιπρόεδρος), Franz Turchi (αντιπρόεδρος), Jutta D. Haug (εισηγήτρια), Ιωάννης Αβέρωφ, Den Dover, Göran Färm, Markus Ferber, Salvador Garriga Polledo, Neena Gill, Christopher Heaton-Harris, Roger Helmer (αναπλ. James E.M. Elles), María Esther Herranz García, John Joseph McCartin, Jan Mulder, Juan Andrés Naranjo Escobar, Joaquim Piscarreta, Giovanni Pittella, Per Stenmarck, Ralf Walter και Brigitte Wenzel-Perillo.
Η Επιτροπή Ελέγχου του Προϋπολογισμού αποφάσισε στις 24 Σεπτεμβρίου 2003 να μη γνωμοδοτήσει.
Η έκθεση κατατέθηκε στις 18 Φεβρουαρίου 2004.
ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ
σχετικά με την πρόταση κανονισμού για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1150/2000 που αφορά την εφαρμογή της απόφασης 2000/597/ΕΚ, Ευρατόμ σχετικά με το σύστημα ιδίων πόρων των Κοινοτήτων
(COM(2003) 366 – C5‑0326/2003 – 2003/0131(CNS))
(Διαδικασία διαβούλευσης)
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,
- έχοντας υπόψη την πρόταση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο (COM(2003) 366)[1],
- έχοντας υπόψη το άρθρο 279, παράγραφος 2, της Συνθήκης ΕΚ, σύμφωνα με το οποίο κλήθηκε από το Συμβούλιο να γνωμοδοτήσει (C5‑0326/2003),
- έχοντας υπόψη το άρθρο 67 του Κανονισμού του,
- έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Προϋπολογισμών (A5-0063/2004),
1. εγκρίνει την πρόταση της Επιτροπής όπως τροποποιήθηκε·
2. καλεί την Επιτροπή να τροποποιήσει αναλόγως την πρότασή της, σύμφωνα με το άρθρο 250, παράγραφος 2 της Συνθήκης ΕΚ·
3. καλεί το Συμβούλιο σε περίπτωση που προτίθεται να απομακρυνθεί από το κείμενο που ενέκρινε το Κοινοβούλιο, να το ενημερώσει σχετικά·
4. ζητεί να κληθεί εκ νέου να γνωμοδοτήσει σε περίπτωση που το Συμβούλιο προτίθεται να επιφέρει σημαντικές τροποποιήσεις στην πρόταση της Επιτροπής·
5. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει τη θέση του Κοινοβουλίου στο Συμβούλιο και την Επιτροπή.
| Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή | Τροποποιήσεις του Κοινοβουλίου |
| Τροπολογία 1 ΑΡΘΡΟ 1, ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 16 Α (νέα) | |
|
16α. Στον τίτλο IX (παλαιό) πριν από το άρθρο 22 εγγράφεται το εξής νέο άρθρο: | |
|
«Άρθρο 21α | |
|
Σύμφωνα με το άρθρο 9 της αποφάσεως του Συμβουλίου 2000/597/ΕΚ, Ευρατόμ η Επιτροπή θα προβεί προ της 1ης Ιανουαρίου 2006 σε γενική ανασκόπηση του συστήματος των ιδίων πόρων. Οι νέες προτάσεις που διατυπώνει η Επιτροπή βάσει αυτής της ανασκοπήσεως πρέπει να δίδουν ιδιαίτερη προσοχή στο άρθρο 2 (3), το άρθρο 4 και το άρθρο 5 της αποφάσεως του Συμβουλίου.» | |
Αιτιολόγηση Εάν η ανά χείρας πρόταση αποσκοπεί στην προσαρμογή του εκτελεστικού κανονισμού στην υποκείμενη νέα απόφαση του Συμβουλίου, είναι προφανώς λογικό να αντικατοπτρίζει ο εκτελεστικός κανονισμός την σημαντική ρήτρα αναθεωρήσεως που εμπεριέχει η απόφαση. Τούτο αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς η μνεία επί παραδείγματι των συνεπειών από τη χρηματοδότηση του διορθωτικού μηχανισμού για τις δημοσιονομικές ανισορροπίες στον εκτελεστικό κανονισμό παγιοποιεί ακόμη περισσότερο αυτούς τους διορθωτικούς μηχανισμούς που ισχύουν επί του παρόντος. Κατά συνέπειαν πρέπει επίσης να επισημαίνεται ότι υπάρχει ήδη πρόβλεψη για αναθεώρηση καθώς και πού πρέπει να δίδει έμφαση αυτή η αναθεώρηση. Τα άρθρα 2(3), 4 και 5 της αποφάσεως του Συμβουλίου για τους ίδιους πόρους ορίζουν τη διόρθωση των δημοσιονομικών ανισορροπιών για το Ηνωμένο Βασίλειο και την προσαρμογή των χρηματοδοτικών μεριδίων για την επιστροφή που εφαρμόζεται για την Αυστρία, τη Γερμανία, τις Κάτω Χώρες και τη Σουηδία. | |
- [1] Δεν έχει ακόμη δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα.
ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
Ιστορικό
Η ανά χείρας πρόταση αποσκοπεί να επικαιροποιήσει τον εκτελεστικό κανονισμό 1150/2000 μετά την τελευταία απόφαση του Συμβουλίου της 29ης Σεπτεμβρίου 2000 με θέμα το σύστημα των ιδίων πόρων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Αποσκοπεί επίσης στην ευθυγράμμιση των χρηματοοικονομικών κανόνων προς ορισμένα πρωτόκολλα που συνοδεύουν τη Συνθήκη του Άμστερνταμ.
Στη θέση που έλαβε σχετικά με την αναμόρφωση του συστήματος των ιδίων πόρων στις 11 Μαρτίου 1999 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τόνιζε ότι το νέο σύστημα πρέπει να εστιάζεται στην κατάργηση των υφισταμένων αντισταθμιστικών μηχανισμών, τη χρηματοδότηση του προϋπολογισμού από τα κράτη μέλη σύμφωνα με ομοιόμορφα κριτήρια και τη διαφάνεια και την επί δημοκρατικής βάσεως διαμόρφωση του συστήματος των ιδίων πόρων. Υπογράμμιζε επίσης ότι η οικονομική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να ενισχυθεί και ότι προς τούτο πρέπει να θεσπισθούν νέοι ίδιοι πόροι οι οποίοι αφενός δεν λαμβάνουν τη μορφή συνεισφορών των κρατών μελών και αφετέρου λαμβανόμενοι ως σύνολο δεν αυξάνουν το άχθος της φορολογίας που βαρύνει τους πολίτες.
Βάσει των ανωτέρω το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τροπολογίες στην νέα πρόταση ιδίων πόρων του 1999 δηλώνοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται
- ∙να δημιουργήσει σύστημα που πρέπει να είναι απλό και αμέσως κατανοητό από το κοινό·
- ∙να το βασίζει σε κριτήρια που εκφράζουν κατά τον καλλίτερο τρόπο τη δυνατότητα συνεισφοράς των πολιτών της Ευρώπης ενώ ταυτοχρόνως αποφεύγουν τη χρήση αντισταθμιστικών μηχανισμών σε επίπεδο εσόδων και αντ' αυτών διορθώνουν τις ανισορροπίες αναμορφώνοντας τη δομή των δαπανών·
- ∙να απομακρύνεται σταθερά από την εξάρτηση από μεταφορές ποσών από τα κράτη μέλη·
- ∙να διορθώσει εκείνα τα στοιχεία του υφισταμένου μηχανισμού των ιδίων πόρων τα οποία δημιουργούν σύγχυση λόγω των εξαιρέσεων που ισχύουν σε εθνικές συνεισφορές.
Συγκεκριμένα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τάχθηκε κατά της αυξήσεως του πριμ συλλογής το οποία παρακρατούν τα κράτη μέλη από 10% σε 25% των παραδοσιακών ιδίων πόρων και κατά της διορθώσεως - υφισταμένων - δημοσιονομικών ανισορροπιών μεταξύ των κρατών μελών καθαρώς στο επίπεδο των εσόδων. Ζητούσε δεσμευτικές διατάξεις για σταδιακή κατάργηση του διορθωτικού μηχανισμού που έχει θεσπισθεί υπέρ του Ηνωμένου Βασιλείου. Με τη δημιουργία νέων αυτονόμων ιδίων πόρων που συνδέονται απ' ευθείας με τους απλούς πολίτες (χωρίς όμως να αυξάνεται το άχθος της φορολογίας που τους βαρύνει) το πλασματικό πρόβλημα των καθαρών συνεισφορών στον προϋπολογισμό από τα κράτη μέλη θα σταματήσει να υφίσταται, διότι οι κοινοτικοί πόροι θα μπορούν να αποδίδονται σαφώς στους πολίτες αντί στα κράτη.
Στην απόφασή του της 29ης Σεπτεμβρίου 2000 το Συμβούλιο δεν υιοθέτησε καμμία από τις τροπολογίες που είχε προτείνει το Κοινοβούλιο. Η επιστροφή στο Ηνωμένο Βασίλειο κωδικοποιήθηκε, όπως κωδικοποιήθηκαν επίσης και οι προσαρμογές των χρηματοδοτικών μεριδίων για την επιστροφή στην Αυστρία, τη Γερμανία, τις Κάτω Χώρες και τη Σουηδία. Αντί να σχεδιάζεται η σταδιακή κατάργηση της επιστροφής στο Ηνωμένο Βασίλειο, παρόμοιος μηχανισμός εισήχθη επίσης και για άλλα κράτη μέλη καθιστώντας ούτως το σύστημα ακόμη περισσότερο αδιαφανές και πολύπλοκο.
Η αύξηση του ποσοστού των παραδοσιακών ιδίων πόρων που μπορούν να παρακρατούν τα κράτη μέλη για να αντισταθμίζουν το κόστος συλλογής σε 25% οδήγησε στη μείωση του ποσού παραδοσιακών ιδίων πόρων κατά 23% το 2002 εν συγκρίσει προς το 2001. Με την μείωση των παραδοσιακών ιδίων πόρων η αντίληψη που έχει το κοινό περί των πόρων της Ευρωπαϊκής Ενώσεως ως μεταφορών ποσών ("τέλος συμμετοχής") από τα κράτη μέλη θα ενισχυθεί οδηγώντας σε διαρκώς περισσότερες συζητήσεις περί καθαρών υπολοίπων.
Αποτίμηση της προτάσεως της Επιτροπής και προτεινόμενες τροπολογίες
Οι διατάξεις της τελευταίας αποφάσεως του Συμβουλίου περί των ιδίων πόρων αποτελούν γεγονότα. Κατά συνέπειαν η ανά χείρας πρόταση προς προσαρμογή του εκτελεστικού κανονισμού θα μπορούσε να θεωρηθεί υπόθεση αμιγώς τεχνικής φύσεως. Ούτως μία επιλογή θα μπορούσε να είναι το να την αφήσει κανείς να περάσει ως έχει.
Ωστόσο η εισηγήτρια είναι ακόμη πεπεισμένη ότι τα επιχειρήματα του Κοινοβουλίου στη συζήτηση περί του συστήματος των ιδίων πόρων εξακολουθούν να ισχύουν. Ως εκ τούτου δεν θα αφήσει την ευκαιρία να περάσει χωρίς να υπογραμμίσει τη θέση του Κοινοβουλίου για μία εισέτι φορά. Αυτός είναι ο λόγος για τις τροπολογίες που προτείνει η εισηγήτρια, οι οποίες επανεισάγουν τα κύρια σημεία της θέσεως που έλαβε το Κοινοβούλιο τον Μάρτιο 1999.
Η εισηγήτρια είναι της γνώμης ότι η σημασία που έχει η ρήτρα αναθεωρήσεως που εμπεριέχεται στην απόφαση του Συμβουλίου καθιστά απαραίτητο το να γίνεται παραπομπή σε αυτή στις αιτιολογικές σκέψεις του εκτελεστικού κανονισμού.
Η αύξηση του κόστους συλλογής που παρακρατούν τα κράτη μέλη είναι τόσο απότομη ώστε χρειάζεται να αναθεωρηθεί. Οιοδήποτε νέο σύστημα πρέπει να συνδέει το ακριβές ποσό του πριμ συλλογής με τις προσπάθειες που καταβάλλει το κράτος μέλος προς καταπολέμηση της απάτης σε επίπεδο τόσο εσόδων όσο και δαπανών.
Δεδομένου ότι η πρόταση εισάγει την έννοια των διορθωτικών μηχανισμών για τις δημοσιονομικές ισορροπίες επίσης στα σχετικά άρθρα του εκτελεστικού κανονισμού έχει σημασία να σημειώνει κανείς ότι η συγκεκριμένη έννοια θα εξετασθεί επίσης στο πλαίσιο της ανασκοπήσεως του συστήματος των ιδίων πόρων στην οποία πρέπει να επιδοθεί η Επιτροπή προ της 1ης Ιανουαρίου 2006.