SPRAWOZDANIE w sprawie wykorzystywania dzieci w krajach rozwijających, ze szczególnym uwzględnieniem pracy dzieci

15.6.2005 - (2005/2004(INI))

Komisja Rozwoju
Sprawozdawca: Manolis Mavrommatis


Procedura : 2005/2004(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury :  
A6-0185/2005
Teksty złożone :
A6-0185/2005
Debaty :
Teksty przyjęte :

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie wykorzystywania dzieci w krajach rozwijających, ze szczególnym uwzględnieniem pracy dzieci

(2005/2004(INI))

Parlament Europejski,

–   uwzględniając art. 177, 178, 180 i 181 Traktatu WE,

–   uwzględniając Tytuł III art. 316, 317 i 318 Traktatu ustanawiającego Konstytucję dla Europy,

–   uwzględniając Konwencję Organizacji Narodów Zjednoczonych o Prawach Dziecka[1], a w szczególności jej art. 32,

–   uwzględniając Protokoły fakultatywne I i II z 2002 r. do tej Konwencji, w sprawie handlu dziećmi, dziecięcej prostytucji i dziecięcej pornografii oraz w sprawie angażowania dzieci w konflikty zbrojne,

–   uwzględniając Konwencję MOP nr 138 w sprawie najniższego wieku dopuszczenia do zatrudnienia (1973) i nr 182 w sprawie zniesienia i bezpośredniego zwalczania najgorszych form pracy dzieci (1999),

–   uwzględniając Umowę o współpracy AKP-UE podpisaną w Kotonu, w Beninie w czerwcu 2000 r.,

–   uwzględniając inne międzynarodowe instrumenty, które dążą do wzmocnienia ochrony praw dzieci, takie jak Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych ONZ[2], Międzynarodowy Pakt Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych ONZ[3], Konwencja ONZ w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego nieludzkiego, okrutnego lub poniżającego traktowania albo karania[4], Konwencja w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet[5] oraz Traktat Ottawski (o zakazie stosowania min przeciwpiechotnych)[6],

–   uwzględniając Afrykańską Kartę Praw Dziecka przyjętą w lipcu 1990 r. w Nairobi w Kenii,

–   uwzględniając Milenijne Cele Rozwoju, zwłaszcza cel 1 i 2 oraz Milenijny Panel Wysokiego Szczebla ONZ we wrześniu 2005 r.,

–   uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje i rezolucje Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego AKP-UE[7]

–   uwzględniając Międzynarodowy Program Eliminacji Pracy Dzieci (IPEC), przedstawiony przez MOP w 1992 r. i działający w 51 krajach,

–   uwzględniając raporty i inne działania MOP i UNICEF w sprawie edukacji[8],

–   uwzględniając Światowe Forum Edukacji w Dakarze w Senegalu w 2000 r. (szczyt w Dakarze), które przyjęło dokument „Edukacja dla wszystkich”,

–   mając na uwadze art. 26 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, który definiuje prawo do nauki jako fundamentalne prawo człowieka,

–   uwzględniając Sesję Specjalną Zgromadzenia Ogólnego ONZ na temat Dzieci, która odbyła się w Nowym Jorku w maju 2002 r. oraz jej konkluzje: „Świat dla Dzieci”,

–   uwzględniając wytyczne UE w sprawie udziału dzieci w konfliktach zbrojnych[9],

–   uwzględniając Deklarację z Libreville w sprawie handlu dziećmi, przyjętą w 2002 r. przez 21 krajów Afryki[10],

–   uwzględniając komunikat Komisji, w sprawie udziału podmiotów pozapaństwowych[11],

–   uwzględniając rezolucję Rady w sprawie odpowiedzialności społecznej przedsiębiorstw[12],

–   uwzględniając komunikat Komisji w sprawie odpowiedzialności społecznej przedsiębiorstw: wkład biznesu w trwały rozwój[13],

–   uwzględniając wytyczne OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych[14],

–   uwzględniając sprawozdanie Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka w sprawie odpowiedzialności transnarodowych korporacji i powiązanych z nimi przedsiębiorstw w zakresie praw człowieka[15],

–   uwzględniając Trójstronną Deklarację Zasad dotyczących Przedsiębiorstw Wielonarodowych i Polityki Społecznej przyjętą przez MOP w listopadzie 1977 r.,

–   uwzględniając piątą zasadę Global Compact ONZ, mianowicie „przedsiębiorstwa powinny stać na straży skutecznego eliminowania pracy dzieci”,

–   uwzględniając sprawozdanie Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego AKP-UE na temat dokonywanych postępów w kierunku osiągnięcia powszechnego kształcenia na poziomie podstawowym oraz równości płci w krajach AKP w kontekście Milenijnych Celów Rozwoju, które zostało przyjęte w Bamako (Mali) w kwietniu 2005 r.,

–   uwzględniając art. 45 Regulaminu,

–   uwzględniając sprawozdanie Komisji Rozwoju oraz opinię Komisji Handlu Międzynarodowego (A6‑0185/2005),

A. zważywszy, że „praca dzieci” oznacza każdą formę pracy wykonywanej przez dzieci pomiędzy 5 a 18 rokiem życia i że można ją podzielić na 3 kategorie:

· praca w ogromnym stopniu szkodliwa dla zdrowia psychicznego i fizycznego dziecka wymagająca pilnego zaprzestania wykonywania jej przez dziecko; ta kategoria nawiązuje do Konwencji ILO 182 w sprawie najgorszych form pracy dzieci;

· praca, w której łamane są prawa, ale w której istnieje możliwość zapobiegania pogwałceniom praw przez poprawę warunków pracy lub udzielanie pomocy dzieciom w odnajdywaniu lepszych alternatyw życiowych jak np. edukacja;

· praca, w której prawa nie są gwałcone oraz która może przyczynić się do spełnienia praw;

zważywszy, że nasze wysiłki w zakresie pracy dzieci powinny koncentrować się na dwóch pierwszych kategoriach;

B.  zważywszy, że na świecie pracuje 352 miliony dzieci obojga płci, z czego 179 milionów to ofiary zjawiska, które ILO definiuje jako najgorsze formy pracy dzieci,

C. zważywszy, że większość dzieci pracowników zatrudniona jest w sektorze rolnym,

D. zważywszy, że 5 milionów dzieci jest wykorzystywanych przez przedsiębiorstwa w Europie Wschodniej i w regionie śródziemnomorskim, a zwłaszcza, jak się wydaje, w Państwach Członkowskich UE, co byłoby rzeczą absolutnie nie do przyjęcia,

E.  zważywszy, że Konwencja o Prawach Dziecka z 1989 r. została ratyfikowana przez wszystkie państwa-sygnatariuszy, z wyjątkiem dwóch, a mianowicie Stanów Zjednoczonych i Somalii,

F.  zważywszy, że ubóstwo nie musi stanowić niepokonalnej bariery dla ubogich dzieci, uniemożliwiającej im zaprzestanie pracy i korzystanie z pełnej edukacji, jeżeli podejmie się odpowiednie kroki: położenie kresu pracy dzieci nie jest uzależnione od uprzedniego położenia kresu ubóstwu,

G.  zważywszy, że praca dzieci utrwala ubóstwo i hamuje rozwój przez obniżanie płac, pozbawianie pracy dorosłych i uniemożliwianie dzieciom zdobycia wykształcenia,

H.  zważywszy, że każde dziecko ma prawo bycia zarejestrowanym po urodzeniu, co stanowi bezpośredni związek z wdrożeniem właściwych standardów praw człowieka chroniących dzieci przed wykorzystywaniem w pracy,

I.    zważywszy, że rozwój powszechnej edukacji jest jedną z najbardziej skutecznych z możliwych strategii pokonania ustawicznego ubóstwa oraz jest kluczowym elementem trwałego rozwoju człowieka oraz podejmowanych wysiłków w kierunku realizacji celów rozwoju człowieka, które, jak ustalono na poziomie międzynarodowym, powinny zostać osiągnięte przed rokiem 2015,

J.   zważywszy, że dnia 10 listopada 2000 r. Komisja i Rada wydały wspólny komunikat w sprawie powszechnego kształcenia na poziomie podstawowym i uznawania oświaty za podstawowy warunek rozwoju; zważywszy ponadto, że Parlament Europejski zwrócił uwagę na związek pomiędzy edukacją i eliminacją pracy dzieci w licznych rezolucjach,

K.  zważywszy, że 121 milionów dzieci (z których 65 milionów to dziewczynki) nigdy nie chodziło do szkoły, pomimo że każde dziecko ma niekwestionowane prawo do nauki,

L.   zważywszy, że praca dzieci uniemożliwia wielu dzieciom uczęszczanie do szkoły, które jest uważane za luksus w sytuacji, gdy ich dochody stanowią kluczowy dodatek zapewniający przetrwanie całej rodziny; zważywszy, że 120 milionów z całkowitej liczby pracujących dzieci pracuje w pełnym wymiarze godzin, co sprawia, że ich wykształcenie jest niewystarczające lub w ogóle nie są one kształcone; zwazywszy, że w niektórych przypadkach w krajach takich jak Indie czy Chiny kształcenie dziecka bywa przerywane, ponieważ rodzice migrują za pracą za granicę i nie mogą zostawić dzieci bez opieki, aby mogły kontynuować naukę,

M.  zważywszy, że prawo dziecka do nauki jest niekwestionowane oraz, że wykształcenie i szkolenie zawodowe mają kluczowe znaczenie w walce z ubóstwem, zwłaszcza w przypadku dziewcząt i kobiet; podkreślając polityczne zaangażowanie Komisji w zwiększanie środków na kształcenie i szkolenie w kontekście współpracy na rzecz rozwoju,

N.   zważywszy, że Rada jasno wyraziła swoje zaangażowanie w odniesieniu do Milenijnych Celów Rozwoju, które stwarzają ramy dla likwidacji ubóstwa, zapewnienia powszechnego kształcenia na poziomie podstawowym oraz osiągnięcia równości płci,

O.   zważywszy, że producenci sprzętu sportowego zobowiązali się w 1978 r. przestrzegać kodeksu praktyk FIFA, który zabrania wykorzystywania pracy dzieci do wytwarzania produktów, na które udziela ona licencji,

P.   zważywszy, że przedsiębiorstwa, również wielonarodowe, mają etyczny, społeczny, zbiorowy obowiązek pomagać w eliminowaniu pracy dzieci na każdym etapie produkcji,

Q.   zważywszy, że reakcje pojedynczego sektora na pracę dzieci rzadko odnoszą skutek,

R.   zważywszy, że kształcenie niewłaściwe i/lub pośledniej jakości może oddziałowywać odpychająco na dzieci i czynić je „podatne” na wykorzystanie,

1.    wzywa wszystkie kraje do jak najszybszego ratyfikowania i wprowadzenia w życie Konwencji ONZ o Prawach Dziecka i jej Protokołów fakultatywnych;

2.    zachęca dwa Państwa Członkowskie UE, które nie ratyfikowały Konwencji ILO 138 i 182, aby je ratyfikowały i wprowadziły w życie, gdyż każde inne stanowisko w tej kwestii byłoby sprzeczne z Kartą Praw Podstawowych;

3.    zaleca Komisji, aby wdrożenie podstawowych standardów pracy stanowiło stały element dwustronnych rozmów na wszystkich poziomach zarówno z krajami, w których dochodzi do ich pogwałcenia, jak i z krajami, które przyczyniają się do tego poprzez inwestowanie i handel z nimi;

4.    uważa, że ratyfikacja i przestrzeganie Konwencji ILO 138 oraz 182 są warunkami, które Komisja i Rada powinny postawić krajom ubiegającym się o członkostwo w UE;

5.    podkreśla, że zwalczanie wykorzystywania dzieci i pracy dzieci musi stanowić polityczny priorytet UE i wzywa Komisję do stworzenia specjalnej linii budżetowej, skoncentrowanej na ochronie praw dzieci, w ramach Europejskiej Inicjatywy na rzecz Demokracji i Praw Człowieka (EIDHR);

6.    zachęca Komisję do pełnego włączenia praw dziecka, w tym z eliminacją szkodliwej pracy dzieci, do wszystkich jej działań w spójny sposób, a zwłaszcza do krajowych i regionalnych dokumentów strategicznych oraz programów krajowych/regionalnych, jak również w procesie przeglądu deklaracji polityki rozwoju oraz do skupienia uwagi na kluczowej roli oświaty;

7.   wzywa Komisję do zapewnienia zgodności polityk handlowych UE z jej zobowiązaniami w zakresie ochrony i promowania praw dzieci oraz do przeprowadzenia szczegółowego badania dotyczącego wprowadzenia systemu znakowania towarów importowanych do UE w celu zaświadczenia, że towary te zostały wyprodukowane bez udziału pracy dzieci na jakimkolwiek etapie procesu produkcji i dostawy oraz wprowadzenia oznakowań „wyprodukowane bez udziału pracy dzieci”, jednocześnie upewniając się o zgodności systemu z zasadami handlu międzynarodowego WTO; zwraca się o przedstawienie rezultatów badania Komisji Handlu Międzynarodowego; tymczasem domaga się, aby wyroby i produkty pochodzące z krajów rozwijających się zostały opatrzone oznakowaniem: „wyprodukowano odpowiedzialnie bez udziału pracy dzieci”;

8.   zaleca Komisji wprowadzanie do wszystkich dwustronnych umów handlowych oraz strategicznych umów o partnerstwie klauzuli w sprawie wdrożenia podstawowych standardów w zakresie pracy, między innymi zniesienia pracy dzieci ze specjalnym uwzględnieniem przestrzegania minimalnego wieku dopuszczenia do zatrudnienia;

9.  wzywa Komisję do dopilnowania, aby problem szkodliwej pracy dzieci oraz ochrona dzieci przed jakąkolwiek formą nadużycia, eksploatacji lub dyskrymnacji stały się kluczowymi kwestiami w komisjach i podgrupach zajmujących się prawami człowieka, powołanymi w ramach umów o handlu i współpracy;

10. wzywa Radę i Komisję do włączenia oficjalnego rejestrowania urodzin do polityki współpracy rozwojowej jako podstawowego prawa oraz instrumentalnego sposobu ochrony praw dzieci;

11. zachęca Komisję do poruszenia tematu oficjalnego rejestrowania urodzin we wszystkich jej przyszłych komunikatach w kontekście polityki rozwoju i do zaproponowania wytycznych zachęcających do rozpowszechniania tej praktyki;

12. z zadowoleniem przyjmuje utworzenie w Komisji grupy komisarzy ds. praw podstawowych oraz wyznaczenie przedstawiciela ds. praw człowieka i wzywa ich do uznania ochrony i promowania praw dzieci oraz eliminacji szkodliwej pracy dzieci za jeden z ich głównych priorytetów;

13.  wzywa Komisję do promowania strategii pomocy technicznej tym krajom, w których problem braku oficjalnego rejestrowania urodzeń jest powszechny;

14.  wzywa Komisję do sporządzania corocznego komunikatu w sprawie praw dzieci i stworzenia w ten sposób spójnych ram ochrony praw dzieci i eliminacji szkodliwej pracy dzieci;

15.  przyjmuje z zadowoleniem sfinalizowanie strategicznego partnerstwa na rzecz współpracy w zakresie rozwoju z ILO, w którym to partnerstwie wyeliminowanie pracy dzieci, szczególnie dzieci najmłodszych, jest kwestią o największym znaczeniu dla wspólnych działań; zwraca się także do Komisji z prośbą o jak najszybsze wdrożenie i regularne przesyłanie do Parlamentu sprawozdań na ten temat; wzywa Komisję do składania Parlamentowi regularnych sprawozdań w sprawie postępów na obszarach objętych tą współpracą; wzywa Komisję do rozpoczęcia podobnej współpracy z innymi odpowiednimi organizacjami, takimi jak UNICEF;

16.  wzywa Radę i jej Prezydencję, jako przedstawiciela UE, do promowania praw dzieci i eliminacji pracy dzieci podczas Milenijnego Panelu Wysokiego Szczebla we wrześniu 2005 r. w Nowym Jorku;

17.  wzywa Komisję i Wspólne Zgromadzenie Parlamentarne AKP-UE do uwzględnienia wyniku Specjalnej Sesji Zgromadzenia Generalnego ONZ na temat Dzieci w negocjacjach rewidujących Umowę o partnerstwie AKP-UE i wzywa wszystkie Państwa Członkowskie AKP i UE do szanowania zobowiązań, które podjęły podczas tej sesji;

18.  przypomina, że Porozumienie z Kotonu zawiera szczególne postanowienie dotyczące standardów handlu i pracy, które potwierdza zaangażowanie stron na rzecz stosowania podstawowych standardów pracy, a w szczególności na rzecz eliminacji najgorszych form pracy dzieci; zwraca się do Komisji o zapewnienie stosowania art. 50 Porozumienia z Kotonu;

19.  przyjmuje z zadowoleniem środki przewidziane przez Generalny System Preferencji Celnych (GSP+), oferujące dodatkowe preferencje tym krajom rozwijającym się, które ratyfikowały i wprowadziły w życie standardy ILO i socjalne oraz zwraca się z prośbą do Komisji o uważne monitorowanie ich wdrażania, a także o coroczne informowanie Parlamentu na ten temat;

20.  zwraca się o promowanie pozytywnej interakcji między liberalizacją międzynarodowego handlu a stosowaniem podstawowych standardów pracy; zaleca Komisji prowadzenie oceny krótko- i długoterminowego oddziaływania różnych czynników związanych z wprowadzeniem polityki liberalizacji handlu oraz potencjalnego wpływu GATS na równość dostępu do świadczeń społecznych i usług;

Związek pomiędzy oświatą, ubóstwem i eliminacją pracy dzieci

21.  powtarza swoją opinię, że istnieje wzajemnie wzmacniająca się relacja pomiędzy brakiem kształcenia i pracą dzieci, czyniąc kształcenie podstawowym instrumentem osiągnięcia celu 2 Milenijnych Celów Rozwoju przed rokiem 2015;

22.  wzywa do zwracania szczególnej uwagi na kształcenie dziewczynek na poziomie podstawowym, gdyż napotykają one więcej przeszkód i utrudnień niż chłopcy (odgrywają tu rolę czynniki kulturowe takie jak wczesne małżeństwo, dyskryminacja, ich rola społeczna i rodzinna) uniemożliwiających im podjęcie i kontynuowanie nauki oraz jej ukończenie; ponadto, utrzymuje że dziewczyny, które uczęszczały do szkoły mają mniejsze, zdrowsze rodziny oraz przyczyniają się do zwiększenia produktywności oraz zmniejszenie ubóstwa;

23.  wzywa Komisję do wykorzystania swej pozycji jako głównego ofiarodawcy oficjalnej pomocy na rzecz rozwoju, u boku takich instytucji jak UNESCO, UNICEF, Bank Światowy i MFW, do zachęcenia tychże wielostronnych ofiarodawców do wywierania nacisku, aby zostały opracowane polityki zmierzające do zniesienia pracy dzieci szkodliwej dla zdrowia, jak również tworzone i realizowane polityki edukacyjne oraz programy skupiające wszystkie dzieci pracujące oraz nieuczeszczające do szkoły w ramy formalnego kształcenia w pełnym wymiarze godzin, bez dyskryminacji ze względu na płeć, niepełnosprawność, rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub wyznanie, do czasu osiągnięcia przez nie wieku zezwalającego na podejmowanie zatrudnienia zgodnie z Konwencją ILO 138;

24.  wzywa Komisję do wywierania nacisku dla zapewnienia, że wiek ukończenia obowiązkowego kształcenia oraz minimalny wiek zezwalający na podejmowanie zatrudnienia są zgodne z Konwencją ILO 138, która zastrzega, że dopuszczalny wiek podjęcia zatrudnienia „nie będzie niższy niż wiek, w którym ustaje obowiązek szkolny, a w każdym wypadku nie niższy niż piętnaście lat“;

25. Popiera sześć wnioskowanych przez UNICEF działań mających na celu wyeliminowanie pracy dzieci, a mianowicie:

· natychmiastowe zaprzestanie zatrudniania dzieci do zadań niebezpiecznych,

· organizacja bezpłatnego i obowiązkowego nauczania do 16 roku życia,

· rozszerzenie zakresu prawnej ochrony dzieci,

· rejestracja wszystkich dzieci w chwili narodzin w celu określania ich wieku bez możliwości nadużyć,

· odpowiednie zbieranie i kontrola danych w celu dokładnej znajomości rozmiaru pracy dzieci.

· opracowanie kodeksów postępowania;

26.  ubolewa nad faktem, że po szczycie w Dakarze, nie odnotowano znacznych postępów w zmaganiu się z kryzysem w oświacie i zauważa, że w obecnym czasie 113 milionów dzieci w wieku szkolnym, z których 2/3 to dziewczynki, pozbawionych jest dostępu do podstaw kształcenia;

27.  uważa, że żadne dziecko nie powinno być pozbawione swojego podstawowego prawa do nauki z powodu braku środków finansowych, oraz ponawia apel do wszystkich rządów o stworzenie jasnego planu szybkiej eliminacji bezpośrednich i pośrednich opłat za kształcenie na poziomie podstawowym, przy utrzymaniu wysokiego poziomu lub podnoszeniu jakości kształcenia; podkreśla, że włączenie dzieci i społeczności w proces decyzyjny dotyczący szkół, pomogłoby lepiej dostosować programy nauczania do potrzeb dzieci;

28.  uważa, że informacje na temat istniejących programów edukacyjnych i szkoleniowych są kluczowym czynnikiem w procesie udanego wdrażania tych programów oraz wzywa Komisję do poświęcenia szczególnej uwagi temu, aby kobiety i dzieci były dostatecznie informowane, gdyż edukacja może pomóc im w zapobieganiu wszelkim formom wykorzystywania;

29.  wzywa Komisję do wyznaczenia jasnych celów promowania powszechnego kształcenia na poziomie podstawowym najwyższej jakości w narodowych programach orientacyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem dostępu dziewczynek, dzieci ze środowisk dotkniętych konfliktami oraz dzieci z marginesu społecznego oraz bardziej narażonych grup społecznychdo programów oświatowych;

30.  zaleca, aby Komisja popierała programy mobilizacyjne oraz przejściowe programy oświatowe, ze szczególnym uwzględnieniem efektywności strategii zmierzających do włączenia dzieci pracujących w ramy formalnego nauczania dziennego, takie jak szkoły i klasy pomostowe, aby umożliwić dzieciom, które nigdy wcześniej nie uczęszczały do formalnej szkoły, integrację w środowisku szkolnym przy wsparciu odpowiednio wyspecjalizowanej kadry pedagogicznej;

31.  wzywa Unię Europejską do wywarcia nacisku na państwa o obowiązujących statutach zakazujących pracy dzieci do całkowitej eliminacji pracy dzieci w swoich krajach i do dołożenia starań, aby dzieci pracujące, jak również obciążeni nadmiarem pracy nastolatkowie wrócili do szkół w ciągu 3-letniego okresu przejściowego;

32.  zwraca się do Unii Europejskiej o zwiększenie środków budżetowych w celu zwiększenia ilości szkół i nauczycieli w obszarach, w których ich brakuje;

33.  uważa, że praca dzieci jest produktem niezrównoważonego rozwoju społeczno-gospodarczego; zaleca, aby wysiłki zmierzające do eliminacji pracy dzieci uwzględniały warunki społeczne i ubóstwo w krajach rozwijających się i prowadziły do opracowania propozycji środków zmierzających do zwiększenia dochodów gospodarstw domowych, na przykład poprzez zagwarantowanie minimalnych płac pracownikom dorosłym, gdyż praca dzieci deprecjonuje zarobki dorosłych;

34.  uważa, że eliminacja ubóstwa jest jedynym sposobem stworzenia warunków niezbędnych dla likwidacji eksploatacji dzieci, oraz podkreśla znaczenie roli, jaką system mikrokredytu może odgrywać w podnoszeniu dochodu rodziny;

35.  wzywa Komisję do monitorowania wszelkiego finansowania wspólnotowego na rzecz nauczania podstawowego w zakresie wkładu w walkę z formami pracy dzieci, które uniemożliwiają im w pełnowymiarowym nauczaniu szkolnym, aczkolwiek bez ustalania pułapów na udzielanie pomocy humanitarnej, która nie jest ograniczona do artykułów spożywczych ale również obejmuje pomoc na rzecz rozwoju infrastruktury regionów;

36.  wskazuje, że warunkiem powszechnego kształcenia w pełnym wymiarze godzin jest system edukacyjny, który obejmuje strategie skupienia wszystkich dzieci pracujących (lub nieuczęszczających do szkoły z innych powodów) w ramach systemu szkolnego o pełnym wymiarze godzin; wzywa Unię Europejską do zapewnienia, aby we wszelkich programach edukacyjnych finansowanych przez Wspólnotę przewidziano wielostronne strategie, obejmujące motywację towarzyską i kursy uzupełniające dla starszych uczniów;

37.  z zadowoleniem przyjmuje działania Międzynarodowego Programu Eliminacji Pracy Dzieci (IPEC) i popiera jego propozycje mające na celu zachęcenie dzieci do powrotu do szkoły, takie jak darmowe posiłki dla dzieci i inne formy pomocy dla ich rodzin;

38.  popiera prace Międzynarodowej Organizacji Pracy (ILO) oraz jej współpracę ze Światową Organizacją Handlu, w tym również poprzez regularnie prowadzony dialog; sugeruje dalsze wzmacnianie współpracy tego rodzaju;

Najgorsze formy wykorzystywania dzieci

39.  wyraża zaniepokojenie poważnym naruszaniem praw dzieci, zdefiniowanych w Konwencji o Prawach Dziecka ONZ, w tym prawa do zdrowia, kształcenia i żywienia oraz ochronę przed przemocą, wykorzystywaniem i złym traktowaniem;

40.  wzywa Komisję do wspierania programów dotyczących zwalczania rzadkich form pracy dzieci, takich jak praca w domu i sprzedawanie dzieci w celu spłacenia rodzinnych długów (niewola za długi);

41.  z zadowoleniem przyjmuje fakt podjęcia przez Komisję inicjatywy przygotowania komunikatu w sprawie handlu ludźmi (2005);

42.  ponawia swój wniosek o mianowanie w UE specjalnego przedstawiciela ds. dzieci będących ofiarami konfliktów zbrojnych, wojen, przemieszczeń, suszy, głodu, klęsk żywiołowych lub AIDS, jak również dzieci będących ofiarami handlu ludźmi, oraz o zapewnienie, aby takim sytuacjom poświęcana była należyta uwaga;

43.  wzywa Światową Organizację Handlu (WTO) do udzielenia wsparcia w formie zakazu pracy dzieci w handlu oraz proponuje oznakowanie towarów wyprodukowanych bez udziału pracy dzieci w celu uświadomienia konsumentów na temat odpowiedzialnych praktyk;

44.  wzywa Komisję do przypomnienia Unii Europejskiej oraz krajom rozwijającym się o ich zobowiązaniach w ramach Konwencji Haskiej w sprawie przysposobienia międzynarodowego, oraz przede wszystkim do zapewnienia, aby wszystkie kraje otrzymujące pomoc unijną podpisały i ratyfikowały tę Konwencję; jak również do udzielenia pomocy tym krajom przy zapobieganiu krzywdzeniu dzieci powodowanemu przez niewłaściwe lub bezprawne procedury adopcyjne w obrębie poszczególnych krajów lub pomiędzy krajami;

Odpowiedzialność przedsiębiorstw

45.  z zadowoleniem przyjmuje fakt podjęcia przez Komisję inicjatywy przygotowania komunikatu w sprawie odpowiedzialności społecznej przedsiębiorstw, który miał ukazać się w kwietniu 2005 r.;

46.  zaleca Komisji rozpatrzenie możliwości stworzenia na poziomie UE odpowiednich prawnych gwarancji i mechanizmów, umożliwiających identyfikację i ściganie tych importerów usytuowanych w UE, którzy dopuszczają się pogwałcenia podstawowych konwencji ILO, w tym także w zakresie wykorzystywania pracy dzieci na jakimkolwiek odcinku łańcucha dostaw; w związku z tym zwraca się do Komisji o zbadanie możliwości stworzenia motywacji dla importerów w UE prowadzących regularne i niezależne monitorowanie produkcji ich towarów we wszystkich krajach trzecich, stanowiących część łańcucha produkcyjnego;

47.  wzywa Komisję i Radę do promowania uczciwych inicjatyw handlowych, zwłaszcza w nowych Państwach Członkowskich UE, poprzez monitorowanie producentów dla zagwarantowania, że stosowane przez nich metody są zgodne z uczciwymi standardami handlowymi;

48.  zaleca Komisji przeprowadzenie dochodzenia i zidentyfikowanie przedsiębiorstw, które stale i niezmiennie wykorzystują pracę dzieci na jakimkolwiek etapie procesu produkcji i dostawy; zwraca się o udostępnienie listy takich przedsiębiorstw importerom w UE;

49.  wzywa Państwa Członkowskie do zwiększenia świadomości konsumentów w zakresie odpowiedzialności społecznej przedsiębiorstw i do wspierania inicjatyw promujących produkty, głównie rolne i wytwarzane przez przemysł sportowy, których wyprodukowanie nie wiązało się z wykorzystaniem pracy dzieci;

50.  wzywa samorządy do współpracy z międzynarodowymi organizacjami w zakresie monitorowania przemysłu i rolnictwa w celu zapobiegania pracy dzieci jak również do współpracy w zakresie budowy i utrzymania odpowiednich instytucji edukacyjnych z wykwalifikowaną kadrą pedagogiczną oraz bezpłatnymi przejazdami i posiłkami tak, aby wszystkie dzieci mogły uczęszczać do szkoły;

51.  wzywa Komisję i Państwa Członkowskie, by przyczyniały się do rozwoju Norm ONZ dotyczących Odpowiedzialności Międzynarodowych Korporacji i Innych Przedsiębiorstw względem Praw Człowieka, tak by stały się one skutecznym światowym instrumentem przeciwdziałania pracy dzieci i innym możliwym przypadkom łamania praw człowieka przez przedsiębiorstwa;

52.  apeluje do Komisji, aby ujęła przestrzeganie podstawowych standardów pracy jako warunek jej polityki handlowej oraz udzielania zamówień publicznych; zwraca się do Komisji, aby rozwinęła w tym celu politykę umożliwiającą również małym producentom krajów rozwijających się przestrzeganie tych standardów;

53.  wzywa Radę do wspierania wytycznych OECD dotyczących przedsiębiorstw wielonarodowych i Global Compact ONZ;

54.  zaleca Komisji, by zaproponowała rozciągnięcie zasięgu obowiązywania ramowych wytycznych OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych z obszaru inwestycji na handel, wzmocnienie instrumentu wdrożenia i osiągnięcie porozumienia z rządami krajów rozwijających się w sprawie sposobu, w jaki przedsiębiorstwa mogą „przyczynić się do efektywnego zniesienia pracy dzieci”;

55.  zachęca międzynarodowe przedsiębiorstwa do przyjęcia społecznie odpowiedzialnych praktyk prowadzenia interesów we wszystkich operacjach i łańcuchach dostaw, przy współpracy ze wszystkimi odpowiednimi stronami, oraz do składania sprawozdań na ten temat;

56.  Wzywa Komisję aby, w przypadku jeżeli rządy państw rozwijających się nie zastosowałyby się do wytycznych OECD, równocześnie z otwarciem postępowania w sprawie naruszenia wytycznych, została sporządzona i rozpowszechniona lista firm i koncernów międzynarodowych, wykorzystujących pracę dzieci przy wytwarzaniu znanych produktów;

57.  zachęca rządy krajów, w których działają przedsiębiorstwa międzynarodowe, do monitorowania realizacji Wytycznych dla Przedsiębiorstw Wielonarodowych OECD i do regularnego publikowania sprawozdań dotyczących sposobu, w jaki te przedsiębiorstwa przyczyniają się do faktycznego wyeliminowania pracy dzieci i do wdrażania podstawowych standardów pracy ILO;

58.  z zadowoleniem przyjmuje podpisanie protokołu w sprawie uprawy i przetwórstwa ziaren kakaowca i produktów pochodnych przez producentów przemysłu kakaowego na szczeblu międzynarodowym i wyniki wdrażania planu ograniczającego wykorzystanie dzieci w produkcji (zszywaniu) piłek do gry w futbol w Pakistanie oraz popiera inne podobne starania;

59.  popiera rozwijanie przez sektor prywatny inicjatyw prowadzących do wyeliminowania pracy dzieci, w tym także tworzenie kodeksów postępowania, zachęca również do większej współpracy, przejrzystości i zbieżności inicjatyw, które powinny opierać się na podstawowych standardach dotyczących pracy opracowanych przez ILO i być niezależnie monitorowane;

60.  zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji, jak również rządom Państw Członkowskich, Współprzewodniczącym Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego AKP-UE oraz UNICEF i innym odpowiednim agencjom ONZ.

  • [1]  Przyjęta w1989 r. i wprowadzona w życie w 1990 r.
  • [2]  Przyjęty w grudniu 1966 r.; wprowadzony w życie w marcu 1976 r.
  • [3]  Przyjęty w grudniu 1966 r.; wprowadzony w życie w styczniu 1976 r.
  • [4]  Przyjęta w grudniu 1984 r.; wprowadzona w życie w czerwcu 1987 r.
  • [5]  Przyjęta w grudniu 1965 r.; wprowadzona w życie w styczniu 1969 r.
  • [6]  Przyjęty w Ottawie w 1997 r.
  • [7]  Szczególnie rezolucje PE: z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie handlu dziećmi i dzieci-żołnierzy (Dz.U. C 74 z 24.03.2004, str. 669),
    z dnia 15 maja 2003 r., w sprawie komunikatu Komisji dla Rady i Parlamentu Europejskiego w sprawie oświaty i szkolenia w kontekście ograniczania ubóstwa w krajach rozwijających się (Dz.U. C 67 z 17.03.2004, str. 285),
    z dnia 6 września 2001 r., w sprawie kształcenia na poziomie podstawowym w krajach rozwijających się, w kontekście Sesji Specjalnej Zgromadzenia Ogólnego ONZ na temat Dzieci (2001/2030(INI)), rezolucja w sprawie stanowiska UE podczas Sesji Specjalnej Zgromadzenia Ogólnego ONZ na temat Dzieci (Dz.U. C 127 z 29.05.2003, str. 691),
    z dnia 13 czerwca 2002 r., w sprawie pracy dzieci przy produkcji sprzętu sportowego (Dz.U. C 261 z 30.10.2003, str. 395),
    oraz rezolucja Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego AKP-UE w sprawie praw dzieci, a w szczególności dzieci-żołnierzy (Dz.U. C 26 z 29.01.2004, str. 17).
  • [8]  Szczególnie raporty MOP: „Przyszłość bez pracy dzieci” (2002), „Zwalczanie pracy dzieci poprzez oświatę” (2003), „Inwestowanie w każde dziecko” (2004) i raport UNICEF „Finansowanie edukacji – inwestycje i zyski” (2002).
  • [9]  10 grudnia 2003 r., dok. 15634/03
  • [10]  Przyjęta przez Pierwszy Szczyt Szefów Państw i Rządów AKP w Libreville w Gabonie dnia 7 listopada 1997 r.
  • [11]  Dz.U. C 76 z 25.03.2004, str. 247.
  • [12]  dok. 5049/03
  • [13]  Dz.U. C 67 z 17.03.2004, str. 28.
  • [14]  Raport Roczny w sprawie wytycznych dla przedsiębiorstw wielonarodowych: wydanie 2000.
  • [15]  Dok. ONZ ECN 4/2005/91, marzec 2005 r.

EXPLANATORY STATEMENT

The exploitation of children in developing countries, with a special focus on child labour

Introduction

‘One picture, a thousand words’,

Chinese proverb.

A photograph of an armed child at the battlefront. Hundreds of young children crammed into shacks working relentlessly in the fight for life; their own and those of their ailing parents. Thousands of young children aged 5-17, instead of being educated in schools, are scattered across fields gathering in crops and other products. Millions of young children throughout the world are calling for our attention, asking for our care, affection and support. We have an obligation to protect them. We have the power. The European Union cannot and must not remain indifferent in the face of the exploitation of children in developing countries. The international organisations are doing their part. European citizens support this effort - because 246 million children in our world are looking to us with hope in their hearts.

Background

The term ‘child labour’ means any form of work performed by children between the ages of 5 and 17 which is harmful to their physical and mental health and impedes their social, moral and psychological development. Furthermore, this term also covers any form of activity which keeps children away from the place where they should be, i.e. in the classroom. Moreover, the minimum permissible age for working is 14 years.

The following are also considered to be forms of child labour: trafficking in children, prostitution, exploitation of children sold to pay off family debts (debt bondage), those who work confined as domestic help and those working in dangerous jobs such as in mines, the chemical industry and farm work which involves contact with pesticides and insecticides etc.

At present, 246 million children in the world work, a number equivalent to approximately half the population of the European Union. According to recent data provided by the International Labour Organisation (ILO), 171 million children work in places which are hazardous for their physical and mental health, 5.7 million have become slaves to pay family debts, 1.8 million are exploited by prostitution and pornography rackets, 1.2 million have fallen victim to trafficking or have been press-ganged into sexual exploitation, forced labour or work, 600 000 are involved in other illegal activities, while at least 300 000 children have been forcibly recruited into armed forces around the world.

Of those children, 121 million (65 million of whom are girls) have never been to school, 73 million are under the age of 10 and some 179 million are victims of what the ILO describes as worst forms of labour.

Furthermore, 70% of working children are ‘employed’ in the agricultural sector, while in the developing countries, one third of farmers are aged between 5 and 17. The children who work in the fields, under appalling conditions, often fall victim to both economic and physical exploitation. In commercial farming, principally in the production of cocoa, tea, coffee, cotton and rubber, where child labour is common, effective action to eliminate it is extremely important.

Child labour is not a phenomenon encountered only in the underdeveloped and developing countries. In eastern Europe and the Mediterranean region, 5 million children are subject to exploitation at places of work.

Despite this situation, labour for children under the age of 17 is not prohibited. The United Nations Children’s Fund (UNICEF) and many organisations dealing with children recognise that children's work can be of substantial assistance to the families who have problems surviving. Moreover, work which brings the children money for their own use, which is performed in tandem with their studies at school is, in many cases, beneficial for their intellectual development and, therefore, acceptable. Unfortunately, however, according to ILO figures, 120 million of the total number of children working perform normal, and not reduced, working hours, with the result that their education ranges between inadequate and non-existent.

Causes

Child labour is a complex problem. There are socio-economic reasons which have to be identified in order to find an effective solution. It is principally a product of poverty, a lack of equal opportunities, a lack of access to education and the gap between urban and rural areas.

According to UNICEF, the basic cause is poverty. Poverty and child labour are bound up in a paradoxical relationship. However, it had also been reported at the Oslo Conference on child labour that ‘the exploitation of children is both a cause and effect of poverty’. On the one hand, poverty drives many families to put their children to work as the only means of survival. On the other hand, economic exploitation of children perpetuates the problems of illiteracy, social exclusion and inequality, and delays development.

Moreover, an important cause of economic exploitation of children is lack of education. In many cases, the absence of alternative activities drives children into work. The lack of school facilities or the need to pay school fees for basic education, which may not be high but are considered to be a luxury for many families, keep the children away from the place where they should ‘work’. The fact that in many developing countries education is not an alternative solution to work is often the result of the irresponsibility of governments, which consider investment in other areas more pressing.

Child labour may also be a consequence of marginalisation of certain social groups, owing to the lack of legislation to ensure equality in education or owing to historical or religious traditions. Discrimination relating to gender, nationality, social class, religion or even health pushes children from these social groups into the ‘worst forms of labour’.

A significant impediment to combating child labour is the failure to register children’s births[1]. The registration of children at the registry office and, by extension, the issuing of a birth certificate, ensures that in future they have the right to enjoy the protection of the State, including the right to vaccination, access to medical care and to education.

Some of the reasons for the failure to register new-born babies are the relatively high cost, ignorance of the procedure, distance from towns in which registry offices are located or even lack of information as to the importance of acquiring a birth certificate. Official registration of children’s births is a fundamental instrument of supervision and prevention of uncontrolled child labour and of all forms of exploitation. It has been calculated that registration at a registry office costs less than 1 dollar per person[2]. Nevertheless, each year, one third of new-born babies (some 40 million) are deprived of this right and therefore run the risk in future of falling victim to exploitation.

Elimination of child labour and promotion of education

It is a fact that poverty, lack of education and child labour form a vicious circle. Where the levels of poverty are high, children are required to work from an early age, and thus stay away from school, while their lack of education makes them more susceptible to exploitation and deprives them of a better future. The elimination of the economic exploitation of children is therefore a basic factor in achieving Goal 1 of the Millennium Development Goals (eradication of poverty) and Goal 2 (compulsory and free basic education for all).

In 1990, the conclusions of the World Summit on Children included the goal that by the year 2000 all children in the world should have access to education and at least 80% of them should have the possibility of completing primary education. In 2000, the Dakar Summit adopted the document ‘Education for All’ whereby 181 states committed themselves to providing basic, quality education for all children, in particular girls. Despite that, 113 million children of school age at the present time have never been to school.

The abolition of tuition fees and charges for basic education, the creation of new schools and increasing awareness among children and parents that only education can give them a better future, would give children and their families an incentive to return to the classroom.

The European Union’s support for this initiative is also demonstrated by the importance which the Council has attached to the Millennium Development Goals[3]. Furthermore, this initiative was recognised by the European Parliament in two resolutions. The first concerns the need to support compulsory and free basic education accessible to all, and the second concerns child labour in the production of sports equipment[4]. However, these initiatives do not find practical expression in terms of EU cooperation with third countries, which continues to make a distinction between the exploitation of children and lack of education.

Legal framework: Instruments and international commitments

In 1989, the protection of children's rights was set out in the first world-wide legally binding code concerning the rights every child should enjoy, which was adopted by almost the entire international community. This document was the United Nations Convention on the Rights of the Child which detailed the minimum standards and basic principles for the protection of children from various forms of exploitation[5]. In particular, Article 32 provides for the protection of children from any form of work that is likely to be hazardous or to interfere with the child’s education, or to be harmful to the child’s health or physical, mental, spiritual, moral or social development. Moreover, the Convention contains measures against the use of children in the trafficking of drugs and other illegal substances, sexual exploitation, slave trading and against their participation in armed conflicts. The Convention, which has been ratified by all the states in the world except the USA and Somalia, is supplemented by two optional protocols from the year 2000 concerning the involvement of children in armed conflicts and trafficking in children, child prostitution and pornography.

The problems created by child labour are also covered by international labour rules. Two International Labour Organisation (ILO) conventions are equally important. Convention 138 concerning the minimum age for admission to employment (1973)[6], which is 15 years of age (14 for the developing countries), while for hazardous work the minimum age is 18. Convention 138 has not been ratified by the USA and three Member States of the European Union. Convention 182 (1999)[7] defines the worst forms of child labour as (i) all forms of slavery or practices similar to slavery, such as debt bondage and serfdom and forced or compulsory labour, including forced or compulsory recruitment of children under the age of 18 for use in armed conflict, (ii) child prostitution or pornography, (iii) the use of children for illicit activities, such as the trafficking of drugs and (iv) any form of work which is likely to harm the physical or mental health of children. Only one Member State of the European Union has not ratified this Convention.

At the regional level, significant progress was represented by the signing of the African Charter on the Rights and Welfare of the Child by the African Union in 1990[8]. Inter alia, Article 22.2 of the Charter states that no child under the age of 18 shall take a direct part in hostilities.

The signing of various international conventions and special protocols represents only the beginning of the formation of a significant legal framework for the protection of children at international level. Unfortunately, however, their ratification and implementation at national level remains inadequate.

In 1992, the ILO presented the International Programme on the Elimination of Child Labour[9] which includes action in various areas such as exerting pressure on governments to adopt laws on compulsory basic education. The IPEC operates successfully in 51 countries and has the potential to develop, if its funding is bolstered.

In the United Nations, there are various departments and mechanisms responsible for promoting human rights and dealing with the phenomenon of child labour. One of these is the UN High Commissioner for Human Rights. This office comprises two categories which promote the protection of human rights: the bodies set up by the Charter of Human Rights and those prescribed by the Treaties. The Committee on the Rights of the Child[10], of the latter category, is a body composed of specialised, independent personnel who supervise the implementation of the Treaty and the two optional protocols in the States which have ratified them; the States themselves are also required to submit regular reports to the Committee.

The UN works together with other organisations and services to promote human rights. Of these organisations, UNICEF contributes towards that end via cooperation programmes with national governments.

Children’s rights were also the subject of the UN General Assembly Special Session of May 2002, the aim of which was to draw up a framework to promote children’s rights over the following ten years. Child labour is covered in the final text ‘A world fit for children’[11], and in particular the paragraph entitled ‘Protecting against abuse, exploitation and violence’. However, the General Assembly encourages effective action by the international community to eliminate and prohibit the worst forms of child labour while, on other forms of labour, the text is less precise.

The role of the EU in the fight to eliminate child labour

The promotion of children’s rights and, in particular, the endeavour to eliminate child labour are not the subject of a uniform European strategy. Even within European development policy, this aspect of policy does not occupy a central position. Moreover, neither does the Council regulation laying down the requirements for the implementation of development cooperation operations which contribute to the general objective of developing and consolidating democracy and the rule of law and to that of respecting human rights and fundamental freedoms[12] make any specific reference to children’s rights.

The Communication from the Commission concerning the European Union’s role in promoting human rights and democratisation in third countries[13] stresses that ‘to be effective, respect for human rights and democracy should be an integral or ‘mainstream’, consideration in all EU external policies’. Such an approach encourages the search for solutions to the problem but may be considered haphazard unless appropriate bodies are also present to turn the spotlight on these specific problems amid the other priorities[14].

The European Parliament underscores that risk in its resolution on trafficking in children and child soldiers and in the resolution of the ACP-EU Joint Assembly on the rights of children and, in particular, child soldiers. There are two approaches to the subject. On the one hand a horizontal approach which embraces the general incorporation of the protection of children’s rights into all the European Union’s policies and, on the other hand, specific measures aimed at promoting children’s rights, including a special budget for that purpose.

Corporate responsibility

Globalisation has changed the role of multinational companies. Consumers have become more aware not only about quality and the price of products but also about the conditions under which they are manufactured. The social responsibility of the multinationals is therefore the focus of much attention.

In 1997, the first attempt was made to approach the subject from this angle, with the Tripartite Declaration of Principles concerning Multinational Enterprises and Social Policy, adopted by the International Labour Organisation (ILO), which contains references, inter alia, to respect for the minimum age for access to employment[15] and the elimination of the worst forms of labour[16].

In 2000 the OECD Guidelines for Multinational Enterprises laid down a number of non-mandatory rules in various areas of human rights which stressed the need for companies to make a contribution to the abolition of child labour[17].

Moreover, since 2000, the same aim has been pursued by the United Nations in the form of the fifth principle of the Global Compact[18].

The report by the UN High Commissioner on the responsibilities of transnational corporations with regard to human rights, which was adopted by the Subcommission on the Protection and Promotion of Human Rights in 2003, confirms and reinforces the principles championed in relation to child labour[19] prior to that date.

A. Corporate rules of conduct

As initiatives to protect children's rights have evolved, more 'codes of conduct' for companies have emerged to attune them to the argument that economic success can go hand in hand with respect for children's rights.

A positive example in this respect is the cocoa industry. In 2000, the Global Industry Group (GIG) was formed by producers, trade unions and other players in the cocoa industry at international level. At the end of that year, they signed a Protocol concerning cases of exploitative child labour in cocoa-growing in the countries of West Africa. The aim of this Protocol is to develop effective and authoritative standards in the farming of this particular product by July 2005. The WACAP programme[20], in the broader framework of the ILO IPEC programme, aims to eliminate the worst forms of child labour in the cocoa industry and commercial agriculture and to remove all children working under hazardous conditions in the cocoa industry. The first results of the programme (30 June 2004) report that 250 children were removed from plantations in the West African countries and returned to schools in September.

Another positive development occurred in Pakistan (where 75% of global production of soccer balls takes place). The findings of a joint study by the ILO, the Sialkot Chambers of Commerce and Industry and the American Council for the Soccer Ball Industry were of particular concern in relation to the children in this area. The Sialkot Chambers of Commerce and Industry and the ILO implemented a plan to restrict the use of children in the production (stitching) of soccer balls and to educate former, younger workers so that they have more varied opportunities for employment in the future. According to estimates for the first two years, the results of implementing this plan were encouraging and the number of producers taking part had increased[21].

B. Recognition of corporate social responsibility (CSR)

In this programme, significant progress was made with the Communication from the Commission concerning Corporate Social Responsibility[22]. CSR has been defined as voluntary integration of social and environmental concerns in the business operations of companies. It is considered that if companies succeed in managing change in a socially responsible manner this will make a positive impact at macro-economic level. In its resolution on the Communication from the Commission on participation of non-state actors in EC development policy[23], Parliament recognised CSR as an element of EU development policy, which was particularly important as it indirectly represents an instrument for the protection of children from economic exploitation.

Another aspect of the problem is of an economic nature. Guaranteeing that materials and products have been produced responsibly and ethically is a means of sensitising consumers to the ethical considerations attached to their goods. The prices of the products produced by the hands of cheap child labour are more competitive. Children should not be sacrificed on the altar of development and competitiveness. Consequently, countries which do not invest in the quality of their human resources are condemned to perpetuate their underdevelopment.

  • [1]  ‘The child shall be registered immediately after birth and shall have the right from birth to a name, the right to acquire a nationality and, as far as possible, the right to know and be cared for by his or her parents’, Article 7 of the Convention on the Rights of the Child’.
  • [2]  According to UNICEF data, in Bangladesh where there was a legal basis, it cost 0.20 $ for each child of a total of 5 million children.
  • [3]  Achieving the Millennium Development Goals as a key objective for the European Union’s 2559th Council meeting, Brussels 26 January 2004, 5519/04 press 26.
  • [4]  2001/2030(INI) and OJ No 261 E of 30.10.2003 p. 0587-0589.
  • [5]  Convention on the Rights of the Child, http://www.unicef.gr/reports/symb.php.
  • [6]  Convention concerning Minimum Age for Admission to Employment, http://www.ilo.org/ilolex/english/convdisp1.htm.
  • [7]  Convention concerning the Prohibition and Immediate Action for the Elimination of the Worst Forms of Child Labour, http://www.ilo.org/ilolex/english/convdisp1.htm.
  • [8]  African Charter on the Rights and Welfare of the Child,
    http://www.africa-union.org/Official_documents/Treaties_Conventions_en
  • [9]  IPEC - International Programme on the Elimination of Child Labour
  • [10]  Committee on the Rights of the Child (CRC)
  • [11]  Final document of the Special Session of the General Assembly on Children on 10 May 2002, A world fit for children, part III / B / 3, art. 441-44, http://www.unicef.org/specialsession/wffc/index.html
  • [12]  Regulation (EC) No 975/1999, OJ L 120 of 08/05/1999, p. 0001-0007
  • [13]  COM(2001)252, final
  • [14]  Mirjam Van Reisen, Invisible children, Towards integration of children’s rights in EU Member States’ development cooperation policies, 2002
  • [15]  Paragraph 36, Tripartite Declaration of Principles concerning Multinational Enterprises and Social Policy, http://www.ilo.org/public/english/employment/multi/download/english.pdf.
  • [16]  Introduction 190, ibid.
  • [17]  Chapter IV, paragraph 1b), The OECD Guidelines for Multinational Enterprises, 2000, http://www.oecd.org/dataoecd/56/36/1922428.pdf
  • [18]  http://www.un.org/Depts/ptd/global.htm.
  • [19]  Chapter II, paragraph 42 Report of the United Nations High Commissioner on Human Rights on the responsibilities of transnational corporations and related business enterprises with regard to human rights, E/CN. 4/2005/91, 15/02/2005.
  • [20]  West Africa commercial agriculture programme to combat hazardous and exploitive child labour. This programme covers five countries in West Africa: Ghana, Cameroon, the Cote d'Ivoire, Guinea and Nigeria http://www.ilo.org/public/french/region/afpro/yaounde/mdtyaounde/download/wacapsye.pdf.
  • [21]  Combating child labour in the soccer ball industry in Pakistan, From stitching to school
    http://www.ilo.org/public/english/standards/ipec/publ/download/2004_soccerball_en.pdf.
  • [22]  Communication from the Commission concerning Corporate Social Responsibility: a business contribution to Sustainable Development, COM(2002) 347 final.
  • [23]  EP resolution on the communication from the Commission to the Council and the European Parliament and the Economic and Social Committee on participation of non-state actions in EC development policy, A5-0249/2003.

OPINIA Komisji Handlu Międzynarodowego (23.5.2005)

dla Komisji Rozwoju

w sprawie eksploatacji dzieci w krajach rozwijających się, ze szczególnym uwzględnieniem pracy dzieci
(2005/2004(INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Sajjad Karim

WSKAZÓWKI

Komisja Handlu Międzynarodowego zwraca się do Komisji Rozwoju, właściwej dla tej sprawy, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  Zaleca Komisji wprowadzanie do wszystkich dwustronnych umów handlowych oraz strategicznych umów o partnerstwie klauzuli w sprawie wdrożenia podstawowych standardów w zakresie pracy, między innymi zniesienia pracy dzieci ze specjalnym uwzględnieniem przestrzegania minimalnego wieku dopuszczenia do zatrudnienia;

2.  popiera prace Międzynarodowej Organizacji Pracy (ILO) oraz jej współpracę ze Światową Organizacją Handlu, w tym również poprzez regularnie prowadzony dialog; sugeruje dalsze wzmacnianie współpracy tego rodzaju;

3.  zaleca Komisji, aby wdrożenie podstawowych standardów pracy stanowiło stały element dwustronnych rozmów na wszystkich poziomach zarówno z krajami, w których dochodzi do ich pogwałcenia, jak i z krajami, które przyczyniają się do tego poprzez inwestowanie i handel z nimi;

4.  przyjmuje z zadowoleniem sfinalizowanie strategicznego partnerstwa na rzecz współpracy w zakresie rozwoju z ILO, w którym to partnerstwie wyeliminowanie pracy dzieci, szczególnie dzieci najmłodszych, jest kwestią o największym znaczeniu dla wspólnych działań; zwraca się także do Komisji z prośbą o jak najszybsze wdrożenie i regularne przesyłanie do Parlamentu sprawozdań na ten temat;

5.  zaleca Komisji, by zaproponowała rozciągnięcie zasięgu obowiązywania ramowych wytycznych OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych z obszaru inwestycji na handel, wzmocnienie instrumentu wdrożenia i osiągnięcie porozumienia z rządami krajów rozwijających się w sprawie sposobu, w jaki przedsiębiorstwa mogą „przyczynić się do efektywnego zniesienia pracy dzieci”;

6.  Wzywa Komisję aby, w przypadku jeżeli rządy państw rozwijających się nie zastosowałyby się do wytycznych OECD, równocześnie z otwarciem postępowania w sprawie naruszenia wytycznych, została sporządzona i rozpowszechniona lista firm i koncernów międzynarodowych, wykorzystujących pracę dzieci przy wytwarzaniu znanych produktów;

7.  zachęca rządy krajów, w których działają przedsiębiorstwa międzynarodowe, do monitorowania realizacji Wytycznych dla Przedsiębiorstw Wielonarodowych OECD i do regularnego publikowania sprawozdań dotyczących sposobu, w jaki te przedsiębiorstwa przyczyniają się do faktycznego wyeliminowania pracy dzieci i do wdrażania podstawowych standardów pracy ILO;

8.  zachęca korporacje transnarodowe do przyjmowania i promowania odpowiedzialnych praktyk w swoich działaniach i łańcuchach dostawczych oraz do praktykowania korporacyjnej odpowiedzialności społecznej, rozwijanej w partnerstwie z odpowiednimi zainteresowanymi stronami (rządami, przedsiębiorstwami, związkami zawodowymi i organizacjami pozarządowymi), uznając równocześnie problemy i niedogodności tego typu dobrowolnych inicjatyw; zwraca się do Komisji o zbadanie możliwości udzielenia pomocy technicznej przedsiębiorstwom i władzom lokalnym w państwach trzecich;

9.  wzywa Komisję i Państwa Członkowskie, by przyczyniały się do rozwoju Norm ONZ dotyczących Odpowiedzialności Międzynarodowych Korporacji i Innych Przedsiębiorstw względem Praw Człowieka, tak by stały się one skutecznym światowym instrumentem przeciwdziałania pracy dzieci i innym możliwym przypadkom łamania praw człowieka przez przedsiębiorstwa;

10. apeluje do Komisji, aby ujęła przestrzeganie podstawowych standardów pracy jako warunek jej polityki handlowej oraz udzielania zamówień publicznych; zwraca się do Komisji, aby rozwinęła w tym celu politykę umożliwiającą również małym producentom krajów rozwijających się przestrzeganie tych standardów;

11. popiera rozwijanie przez sektor prywatny inicjatyw prowadzących do wyeliminowania pracy dzieci, w tym także tworzenie kodeksów postępowania, zachęca również do większej współpracy, przejrzystości i zbieżności inicjatyw, które powinny opierać się na podstawowych standardach dotyczących pracy opracowanych przez ILO i być niezależnie monitorowane;

12. Popiera sześć wnioskowanych przez UNICEF działań mających na celu wyeliminowanie pracy dzieci, a mianowicie:

· natychmiastowe zaprzestanie zatrudniania dzieci do zadań niebezpiecznych,

· organizacja bezpłatnego i obowiązkowego nauczania do 16 roku życia,

· rozszerzenie zakresu prawnej ochrony dzieci,

· rejestracja wszystkich dzieci w chwili narodzin w celu określania ich wieku bez możliwości nadużyć,

· odpowiednie zbieranie i kontrola danych w celu dokładnej znajomości rozmiaru pracy dzieci.

· opracowanie kodeksów postępowania;

13. przyjmuje z zadowoleniem środki przewidziane przez Generalny System Preferencji Celnych (GSP+), oferujące dodatkowe preferencje tym krajom rozwijajacym się, które ratyfikowały i wprowadziły w życie standardy ILO i socjalne oraz zwraca się z prośbą do Komisji o uważne monitorowanie ich wdrażania, a także o coroczne informowanie Parlamentu na ten temat;

14. zaleca Komisji rozpatrzenie możliwości stworzenia na poziomie UE odpowiednich prawnych gwarancji i mechanizmów, umożliwiających identyfikację i ściganie tych importerów usytuowanych w UE, którzy dopuszczają się pogwałcenia podstawowych konwencji ILO, w tym także w zakresie wykorzystywania pracy dzieci na jakimkolwiek odcinku łańcucha dostaw; w związku z tym zwraca się do Komisji o zbadanie możliwości stworzenia motywacji dla importerów w UE prowadzących regularne i niezależne monitorowanie produkcji ich towarów we wszystkich krajach trzecich, stanowiących część łańcucha produkcyjnego;

15. przypomina, że Porozumienie z Kotonu zawiera szczególne postanowienie dotyczące standardów handlu i pracy, które potwierdza zaangażowanie stron na rzecz stosowania podstawowych standardów pracy, a w szczególności na rzecz eliminacji najgorszych form pracy dzieci; zwraca się do Komisji o zapewnienie stosowania art. 50 Porozumienia z Kotonu;

16. zwraca się o promowanie pozytywnej interakcji między liberalizacją międzynarodowego handlu a stosowaniem podstawowych standardów pracy; zaleca Komisji prowadzenie oceny krótko- i długoterminowego oddziaływania różnych czynników związanych z wprowadzeniem polityki liberalizacji handlu oraz potencjalnego wpływu GATS na równość dostępu do świadczeń społecznych i usług;

17. zaleca Komisji przeprowadzenie dochodzenia i zidentyfikowanie przedsiębiorstw, które stale i niezmiennie wykorzystują pracę dzieci na jakimkolwiek etapie procesu produkcji i dostawy; zwraca się o udostępnienie listy takich przedsiębiorstw importerom w UE;

18. zaleca, by Komisja przeprowadziła szczegółowe badanie dotyczące wprowadzenia systemu znakowania towarów importowanych do UE w celu sprawdzenia, czy towary te zostały wyprodukowane bez udziału pracy dzieci na jakimkolwiek etapie procesu produkcji i dostawy, jednocześnie upewniając się o zgodności systemu z zasadami handlu międzynarodowego WTO; zwraca się o przedstawienie rezultatów badania Komisji Handlu Międzynarodowego;

PROCEDURA

Tytuł

Eksploatacja dzieci w krajach rozwijających się, ze szczególnym uwzględnieniem pracy dzieci

Numer procedury

2005/2004(INI)

Komisja przedmiotowo właściwa

DEVE

Komisja opiniodawcza
  Data ogłoszenia na sesji plenarnej

INTA
24.02.2005

Ściślejsza współpraca

 

Sprawozdawca
  Data powołania

Sajjad Karim
17.01.2005

Rozpatrzenie w komisji

15.3.2005

18.4.2005

 

 

 

Data zatwierdzenia poprawek

23.5.2005

Wynik końcowego głosowania

za:

przeciw:

wstrzymało się:

19

0

0

Posłowie obecni podczas końcowego głosowania

Daniel Caspary, Françoise Castex, Christofer Fjellner, Jacky Henin, Sajjad Karim, Caroline Lucas, Erika Mann, Helmuth Markov, Javier Moreno Sánchez, Georgios Papastamkos, Tokia Saïfi, Johan Van Hecke, Zbigniew Zaleski

Zastępcy obecni podczas końcowego głosowania

Panagiotis Beglitis, Danutė Budreikaitė, Albert Deß, Elisa Ferreira, Maria Martens, Zuzana Roithov?

Zastępcy (art. 178 ust. 2) obecni podczas końcowego głosowania

 

PROCEDURA

Tytuł

Wykorzystywanie dzieci w krajach rozwijających, ze szczególnym uwzględnieniem pracy dzieci

Numer procedury

(2005/2004(INI))

Podstawa przepisowa

art. 45

Komisja przedmiotowo właściwa
  Data ogłoszenia wydania zgody na posiedzeniu

DEVE
24.2.2005

Komisja(e) wyznaczona(e) do wydania opinii
  Data ogłoszenia na posiedzeniu

INTA
24.2.2005

 

 

 

 

Opinia niewydana
  Data wydania decyzji

 

 

 

 

 

Ściślejsza współpraca
  Data ogłoszenia na posiedzeniu

 

 

 

 

 

Projekt(y) rezolucji zawarty(e) w sprawozdaniu

 

 

 

Sprawozdawca(y)
  Data powołania

Manolis Mavrommatis
2.12.2004

 

Sprawozdawca(y) zastąpiony/zastąpieni

 

 

Rozpatrzenie w komisji

15.3.2005

12.5.2005

 

 

 

Data zatwierdzenia

6.6.2005

Wynik głosowania końcowego

za:

przeciw:

wstrzymujących się:

30

0

0

Posłowie obecni podczas końcowego głosowania

Margrete Auken, Margrietus van den Berg, Danutė Budreikaitė, Alexandra Dobolyi, Michael Gahler, Hélène Goudin, Jana Hybášková, Filip Andrzej Kaczmarek, Glenys Kinnock, Ģirts Valdis Kristovskis, Maria Martens, Miguel Angel Martínez Martínez, Gay Mitchell, Luisa Morgantini, Józef Pinior, Pierre Schapira, Jürgen Schröder, Feleknas Uca, Anna Záborská

Zastępcy obecni podczas końcowego głosowania

John Bowis, Milan Gaľa, Ana Maria Gomes, Jan Jerzy Kułakowski, Bernard Lehideux, Manolis Mavrommatis, Csaba Őry, Karin Scheele, Zbigniew Zaleski, Gabriele Zimmer

Zastępcy (art. 178 ust. 2) obecni podczas końcowego głosowania

Carl Schlyter

Data złożenia - A[6]

15.6.2005

A6-0185/2005