Procedura : 2004/2257(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A6-0311/2005

Teksty złożone :

A6-0311/2005

Debaty :

Głosowanie :

PV 01/12/2005 - 6.3

Teksty przyjęte :

P6_TA(2005)0448

SPRAWOZDANIE     
PDF 159kWORD 115k
19.10.2005
PE 360.073v02-00 A6-0311/2005

w sprawie roli Euroregionów w procesie rozwoju polityki regionalnej

(2004/2257(INI))

Komisja Rozwoju Regionalnego

Sprawozdawca: Kyriakos Triantaphyllides

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie roli Euroregionów w procesie rozwoju polityki regionalnej

(2004/2257(INI))

Parlament Europejski,

–    uwzględniając art. 87 ust. 3 Traktatu WE,

–    uwzględniając art. 158 Traktatu WE,

–    uwzględniając art. 45 Regulaminu,

    uwzględniając wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego przepisy ogólne w sprawie Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa (COM(2004)0628),

–    uwzględniając wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (COM(2004)0495),

–    uwzględniając wniosek dotyczący rozporządzenia Rady ustanawiającego przepisy ogólne w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego i Funduszu Spójności (COM(2004)0492),

 uwzględniając wniosek w sprawie rozporządzenia Rady ustanawiającego Fundusz Spójności (COM(2004)0494),

–    uwzględniając wniosek w sprawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Europejskie Zgrupowanie Współpracy Transgranicznej (EGCC) (COM(2004)0496),

–   uwzględniając Europejską konwencję ramową o współpracy transgranicznej między wspólnotami i władzami terytorialnymi Rady Europy (Madryt, 21 maja 1980 r.) i jej protokoły dodatkowe oraz Europejską Kartę Samorządu Lokalnego Rady Europy (Strasburg, 15 października 1985 r.),

–   uwzględniając sprawozdanie Komisji Rozwoju Regionalnego (A6-0311/2005),

A. zważywszy, że rozszerzenie Unii Europejskiej do 25 Państw Członkowskich w dniu 1 maja 2004 r. spowodowało zwiększenie dysproporcji pomiędzy regionami europejskimi, a następne planowane rozszerzenia mogą jeszcze te dysproporcje zwiększyć oraz doprowadziło do znacznego zwiększenia liczby zaangażowanych regionów przygranicznych, należy zauważyć, że Euroregiony wniosły decydujący wkład w przekroczenie granic dzielących Europę, budowę dobrosąsiedzkich stosunków, zbliżenie ludzi po obu stronach granicy i eliminację uprzedzeń, w szczególności dzięki współpracy na szczeblu lokalnym i regionalnym ponad granicami państw,

B.   zważywszy, że dysproporcje między regionami w UE 25 muszą ulec zmniejszeniu i musi się nimi zająć skuteczna polityka spójności, ukierunkowana na harmonijny rozwój na terytorium UE,

C.  zważywszy, że jednym z zadań skutecznej polityki spójności jest zapewnienie rozwoju współpracy transgranicznej oraz - docelowo - przezwyciężenie dotychczasowych trudności w finansowaniu wspólnych projektów służących w równiej mierze władzom lokalnym i regionom po obu stronach granicy,

D.  zważywszy, że Euroregiony i podobne struktury stanowią znaczące instrumenty współpracy transgranicznej, które jednak należy nadal rozwijać i udoskonalać oraz że należy wyposażyć je w osobowość prawną,

E.   zważywszy, że ostatecznym celem Euroregionów jest promowanie współpracy transgranicznej pomiędzy regionami przygranicznymi lub innymi lokalnymi podmiotami kilkunastu krajów, które nie muszą być koniecznie Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej, w dziedzinach takich jak kultura, turystyka i sprawy gospodarcze,

F.  zważywszy, że Stowarzyszenie Europejskich Regionów Przygranicznych przedstawiło szereg sprawozdań w sprawie stanu współpracy transgranicznej w Europie oraz opracowało analizy dotyczące transgranicznego instrumentu prawnego w sprawie zdecentralizowanej współpracy Komisji Europejskiej i Komitetu Regionów,

1.   uważa, że współpraca transgraniczna ma podstawowe znaczenie dla europejskiej spójności i integracji i z tego powodu należy jej udzielić szerokiego wsparcia;

2.   zwraca się do Państw Członkowskich, aby te promowały wykorzystanie Euroregionów jako jednego z narzędzi współpracy transgranicznej;

3.   zwraca uwagę, że Euroregion lub podobna struktura pełni istotne funkcje transgraniczne, takie jak:

- ośrodków informacyjnych i usługowych dla obywateli, instytucji, władz regionalnych i lokalnych,

- centralnych ośrodków w zakresie wspólnych wartości, celów i strategii,

- siły napędowej w rozwiązywaniu problemów transgranicznych,

- rzecznika we wszystkich sprawach o charakterze transgranicznym;

4.   zwraca uwagę, że Euroregiony stanowią także ośrodek, w którym realizowane są wszelkie transgraniczne stosunki, kontakty, wymiana wiedzy, programy i projekty operacyjne i że muszą one uzyskać status prawny by móc wypełniać swoje zadania;

5.   podkreśla, że współpraca transgraniczna stanowi właściwy sposób rozwiązywania bieżących problemów po obu stronach granicy, zwłaszcza w dziedzinie gospodarczej, społecznej, kulturalnej i środowiska naturalnego;

6.   podkreśla, że współpraca transgraniczna w znaczący sposób przyczynia się do realizacji Strategii Lizbońskiej dzięki:

- wspólnym innowacjom i badaniom

- ponadgranicznym sieciom badawczo-rozwojowym

- wymianie „najlepszych praktyk" i doświadczeń;

7.   zwraca uwagę, że Euroregiony zacieśniają więzi wynikające z bliskości poprzez projekty wymiany najlepszych praktyk lokalnych; dlatego uznaje za szczególnie istotne, by w ramach Funduszy Strukturalnych utrzymano pomoc w formie mikroprojektów, przewidzianą w obecnie obowiązującym rozporządzeniu Interreg(1);

8.   bierze pod uwagę prace legislacyjne nad EUWT, które mają na celu uproszczenie instrumentów współpracy transgranicznej (ułatwienie ich działań, usprawnienie procedur i zredukowanie kosztów operacyjnych), zapewniając w ten sposób podstawę dla rozwoju Euroregionów;

9.   podkreśla potrzebę priorytetowego potraktowania eliminacji dysproporcji występujących pomiędzy regionami w nowych i starych Państwach Członkowskich;

10. podkreśla potrzebę rozwinięcia koncepcji Euroregionów i podobnych struktur, nawet jeśli te ostatnie niekoniecznie posiadają uprawnienia prawne obejmujące wielorakie aspekty współpracy; np. takie jak obszary wspólnego zainteresowania dotyczące kultury, edukacji, turystyki i spraw gospodarczych oraz, tam gdzie mają zastosowanie, zwalczające przestępczość zorganizowaną, przemyt narkotyków oraz oszustwa wraz z odpowiednimi instytucjami krajowymi;

11. wskazuje na potrzebę wzajemnej integracji projektów programowanych w krajach o wspólnych granicach;

12. z zadowoleniem przyjmuje starania Komisji zmierzające do uproszczenia instrumentów współpracy transgranicznej;

13. wzywa, aby zgodnie z propozycją zawartą w ramach prawnych EUWT, Euroregionom i podobnym strukturom, umożliwiono opracowywanie, wdrażanie i zarządzanie transgranicznymi programami UE w UE, jak również programami zgodnymi z Europejskim Programem Sąsiedztwa i Partnerstwa, a od roku 2007 odpowiednio programem Instrumentu Pomocy Przedakcesyjnej, we współpracy z instytucjami krajowymi;

14. podkreśla znaczenie, jakie współpraca transgraniczna i Euroregiony mają dla Państw Członkowskich, w których występują naturalne utrudnienia, w tym dla małych państw wyspiarskich;

15. podkreśla potrzebę wspierania współpracy transgranicznej i ustanawiania Euroregionów obejmujących regiony na newralgicznych obszarach Bliskiego Wschodu, czyniących wysiłki na rzecz wspierania przyjaznych stosunków, stabilności, bezpieczeństwa i interesów gospodarczych na zasadzie wzajemnego szacunku i korzyści;

16. zwraca uwagę na ust. 1 (xxvii) sprawozdania w sprawie Funduszu Spójności(2), przyjętego przez Parlament w dniu 6 lipca 2005 r. oraz wzywa Komisję do wprowadzenia systemu premii na takich samych zasadach, mających formę „wspólnotowej rezerwy jakościowej i efektywnościowej", przeznaczonego szczególnie na inicjatywy o oddziaływaniu transgranicznym lub ewentualnie dostosowanym do struktur istniejących w Euroregionach;

17. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji.

UZASADNIENIE

DEFINITION OF EUROREGIONS - A concept developed by the Council of Europe

Existing Euroregions are initiatives of border regions or other local entities of several countries (not necessarily Member States of the E U) and have no defined status in the EU context. In most cases, Euroregions have no legal personality and are rather small. The label "Euroregion" is not protected. Euroregions concentrate on cross-border co-operation, where cultural aspects as well as attracting tourism and other forms of economic activity are central.

The legal status of Euroregions varies. It may involve a community of interest without legal personality, a European Economic Interest Grouping, a non-profit-making association, a working community without a legal personality or a public body

Euroregions and other forms of cross-border co-operation structures do not create a new type of government at cross-border level. They do not have political powers and their work is limited to the competencies of the local and regional authorities that constitute them. Within the limits of the geographical scope of co-operation the cross-border structures are arrangements for co-operation between units of local or regional government across the border in order to promote common interests and enhance the living standards of the border populations.

The Association of European Border Regions sets the following criteria for the identification of Euroregions:

- An association of local and regional authorities on either side of the national border, sometimes with a parliamentary assembly;

- A transfrontier association with a permanent secretariat and a technical and administrative team with own resources;

- Of private law nature, based on non-profit-making associations or foundations on either side of the border in accordance with the respective national law in force;

- Of public law nature, based on inter-state agreements, dealing among other things, with the participation of territorial authorities.

There are more than seventy cross-border regions in Europe today, operating under names such as Euroregions, euroregios or Working communities. Although some of these initiatives date back to the 1950s, the 1990s saw a large increase in cross-border regions all over Europe. In fact, today there are virtually no local or regional authorities in border areas that are not somehow involved in cross- border co-operation.

Legally, the idea of an administrative body in charge of a sub-national cross- border area is difficult to implement. The first cross- border regions were based on agreements with varying degrees of formality and most relied on good will.

In 1980, on the initiative of the Council of Europe, a set of European countries concluded an international treaty, called the Madrid Convention, as a first step towards cross-border co-operation structures based on public law. The convention has been signed by 20 countries and was recently updated with two Additional Protocols. It provides a legal framework for completing bi- and multinational agreements for public law cross-border co-operation among NCGs. An example of such agreements is the German-Dutch cross- border treaty of 1991; whic has been a cross-national public body since 1993. However, the decisions put forward by such agencies are binding only on the public authorities within the cross-border area concerned.

EU CROSS-BORDER CO-OPERATION: up to 2006

The outstanding characteristic of the cross-border related activities of the EU is that they are primarily financial. Many cross-border initiatives are eligible for support under the Interreg Community Initiative launched by the European Commission in 1990, as Interreg III in 1999. For the period 2000-2006, it has a budget of 4.875b Euro, or approximately 2.3 per cent of the Cohesion budget. The programme relevant to cross- border co-operation is Interreg IIIA, it lays down that all local areas located on external and internal land borders, and some maritime areas, are eligible for support.

Through the Community Initiative INTERREG IIIA, the European Regional Development Fund (ERDF) finances cross-border co-operation activities in NUTS III regions that are defined at the Community level. Whole countries, which are NUTS I level entities, are not included in Euroregions and would never be eligible for ERDF co-financing under A strand of INTERREG III. In their proposals for programmes to be co-financed under INTERREG, the EU member states will suggest to what extent Euroregions should participate in the implementation of INTERREG IIIA programmes. For example, some of them act as managing authorities of a programme or project owners for specific projects; othersr the services of a contact point for INTERREG.

It is symptomatic for the pathway of European Integration in the post-war period, that the more legalistic approach favoured by the Council of Europe- proposing cross-border regions as formal politico-administrative entities- was later abandoned in favour of a more pragmatic and economically oriented approach within the context of EU regional policy.

One can discuss whether the European Union should be considered as a driving force behind the emergence and proliferation of cross-border co-operation across Europe. At first sight, the EU could be regarded as an important causal factor here, notably through the diminishing importance of borders, the growing regional representation at the supranational level and the Interreg programme. However, the EU´s impact is often overestimated as it disregards the fact that cross-border co-operation is bottom-up driven. The early initiatives involved countries, such as Switzerland, that are not members of the EU. In the German part of the Upper Rhine, 80% of FDI is of Swiss provenance, and a cross-border labour market has emerged. Similar patterns occur in the Geneva area.

However, the extraordinary growth of cross-border co-operation from 1988 onwards must certainly be related to the launch of EU support schemes dedicated to cross- border initiatives in Western Europe, and, from the early 90s, increasingly in Eastern and Central Europe. From 26 initiatives in 1988, when the Directorate General launched its first pilot projects, their number almost tripled to over 70 in 1999. Qualitative evidence shows that the newly founded Euroregions, for example those on the Eastern and Southern German borders, tend to be closely involved in Interreg implementation. There were no Euroregions on the Austrian-German border before Austria's accession to the EU, but, between 1994 and 1998 five new Euroregions were established. Similar evidence can be provided for many Eastern and Central European cross-border initiatives.

Since they have been established, many of the Working Communities have stagnated in terms of political importance and budget, but the smaller Euroregions continue to flourish in part because they are more closely involved in the Interreg programme that only applies to narrow border areas. It appears that the Euroregion, as an institutional form, is better suited to taking an active role in implementing EU policy measures than the larger Working.

EU-Cross border co-operation 2007 - 2013.

1) An internal instrument

Following the logic described in its Third cohesion report, the European Commission has limited its priorities to three objectives, namely: convergence, regional competitiveness and territorial co-operation. Within this context, the community initiatives have been mainstreamed.

To meet the needs of the enlarged European Union, The Commission has proposed the creation of a European grouping of cross-border co-operation (EGCC), creating the framework for a cross-border authority to manage co-operation programmes. This proposal is part of the cohesion legislative package consisting of a general Regulation ; a Regulation for the European Social Fund (ESF); the Cohesion Fund and the European Regional development Fund (ERDF). The new proposals aim to rationalise procedures and simplify the implementation of cross-border and regional co-operation.

The EGCC has two facets. Firstly it is a tool concerning cross-border co-operation in, where only the governments can point out the entity able to dispose of funds. These can only be beneficiaries of the funds but not the ones administrating them. It also constitutes a new legislative instrument enabling communities to work together without structural funds intervention (3) (

The nature of territorial co-operation pre-supposes regional and local participation without Member States involvement. The members can set up an EGCC as a separate legal entity or assign its tasks to one of the members. It would be the subject of a convention prepared by its members, specifying its functions,, tasks, duration and the conditions for its dissolution, jurisdiction,. The convention would be notified to the relevant Member States and to the Committee of the Regions. Furthermore, the Member State with jurisdiction and under whose law the convention would be registered, would control the management of public funds-(4). and supply information to other Member States concerned about the outcome of controls.

The EGCC would adopt its statues on the basis of the convention. The statute would contain the list of its members, definitions of its objective and tasks, its name and principal address, its constituent organs including the Member Assembly and Executive Board, by whom and how the EGCC, would be represented, the decision making procedures, the establishment of the working language or languages, the modalities for its functioning, notably those concerning personnel management, recruitment procedures, the nature of personnel contracts, guaranteeing stability of co-operation actions, provisions governing members' financial contributions and the applicable accounting and budgetary rules, the designation of independent organisation of financial control and external audit authorities.

Existing bilateral agreements on cross-border co-operation between Member States and/or regional or local authorities, for example the Karlsruhe agreement, will remain in force.

23 Member States out of 25 have doubts concerning this instrument. These countries are wary of supranational structures being created in their countries.This fear is engendered by the fact that Regional and local authorities would not need central government approval to set up an EGCC.

However, given the sensitive nature of the EGCC and the proximity ties that it enhances, it is imperative that the instrument be developed, especially in view of the ongoing enlargement. Such instruments are of vital importance to new member states which can benefit from the exchange of best practices

The concept of Euroregions can be extended to multiple facets of cooperation. The signing of the "Maastricht resolution" by the Rhein-Maas Euroregion is a clear indicator of the extent of cross border cooperation on sensitive issues such as drugs, and organised crime Thus, several Member States have an active role to play in enhancing cross-border cooperation. Cyprus, for instance, an island with direct links to the Middle East, could become a pillar of the European Partnership and Neighbourhood Instrument (ENPI), and an active actor in the fight against organised crime and drugs trafficking.

Another potential aspect of cross-border co-operation pertains to matters of education. Extending the former student exchanges between neighbouring regions, would greatly enhance the cultural compatibility of neighbouring regions.

2) An external relations instrument

The new instrument European Partnership and Neighbourhood Instrument (ENPI) will replace existing geographical and thematic programmes covering the countries concerned. A specific feature of the ENPI is its cross-border co-operation component. Thus the ENPI will finance "joint programmes" bringing together regions of Member States and partner countries sharing a common border. It will use an approach largely modelled on Structural Funds principles such as multi-annual programming, partnership and co-financing adapted to take into account the specificities of external relations. The cross-border co-operation component of the ENPI will be co-financed by the E R D F. The partner countries covered by this instrument are those which do not currently have an accession perspective and to which the European Neighbourhood Policy (ENP) is addressed.

PROCEDURA

Tytuł

Rola Euroregionów w procesie rozwoju polityki regionalnej

Numer procedury

2004/2257(INI)

Podstawa regulaminowa

art. 45

Komisja przedmiotowo właściwa
  Data ogłoszenia wydania zgody na posiedzeniu

REGI
13.1.2005

Komisja(e) wyznaczona(e) do wydania opinii
  Data ogłoszenia na posiedzeniu

 

 

 

 

 

Opinia niewydana
  Data wydania decyzji

 

 

 

 

 

Ściślejsza współpraca
  Data ogłoszenia na posiedzeniu

 

 

 

 

 

Projekt(y) rezolucji zawarty(e) w sprawozdaniu

 

 

 

Sprawozdawca(y)
  Data powołania

Kyriacos Triantaphyllides
19.1.2005

 

Sprawozdawca(y) zastąpiony/zastąpieni

 

 

Rozpatrzenie w komisji

11.7.2005

 

 

 

 

Data zatwierdzenia

6.10.2005

Wynik głosowania końcowego

za:

przeciw:

wstrzymujących się:

42

2

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Elspeth Attwooll, Jean Marie Beaupuy, Rolf Berend, Jana Bobošíková, Graham Booth, Bernadette Bourzai, Bairbre de Brún, Gerardo Galeote Quecedo, Iratxe García Pérez, Eugenijus Gentvilas, Lidia Joanna Geringer de Oedenberg, Ambroise Guellec, Gábor Harangozó, Marian Harkin, Konstantinos Hatzidakis, Jim Higgins, Alain Hutchinson, Carlos José Iturgaiz Angulo, Mieczysław Edmund Janowski, Gisela Kallenbach, Tunne Kelam, Miloš Koterec, Constanze Angela Krehl, Sérgio Marques, Francesco Musotto, Lambert van Nistelrooij, Jan Olbrycht, Markus Pieper, Francisca Pleguezuelos Aguilar, Christa Prets, Elisabeth Schroedter, Grażyna Staniszewska, Catherine Stihler, Margie Sudre, Kyriacos Triantaphyllides, Oldřich Vlasák, Vladimír Železný

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Giusto Catania, Jillian Evans, Louis Grech, Stanisław Jałowiecki, Toomas Savi, Thomas Ulmer, Manfred Weber

Zastępcy (art. 178 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

 

Data złożenia - A6

19.10.2005

A6-0311/2005

(1)

Komunikat Komisji do Państw Członkowskich z dnia 2 września 2004 r. ustalający wytyczne do inicjatyw wspólnotowych dotyczących współpracy transgranicznej w celu promowania harmonijnego i zrównoważonego rozwoju terytorium Unii INTERREG III (Dz.U. C 226, 10.9,2004, str. 2).

(2)

Przyjęte teksty, P6_TA(2005)0278.

(3)

(Article 159 of the Treaty establishing the European Community).

(4)

both National and Community funds

Informacja prawna - Polityka ochrony prywatności