ΕΚΘΕΣΗ σχετικά με την ετήσια έκθεση του Συμβουλίου προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσον αφορά τις κύριες πτυχές και τις βασικές επιλογές της ΚΕΠΠΑ, συμπεριλαμβανομένων των δημοσιονομικών επιπτώσεων στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων – 2004

1.12.2005 - (2005/2134(INI))

Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων
Εισηγητής: Elmar Brok


Διαδικασία : 2005/2134(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου :  
A6-0389/2005
Κείμενα που κατατέθηκαν :
A6-0389/2005
Κείμενα που εγκρίθηκαν :

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με την ετήσια έκθεση του Συμβουλίου προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσον αφορά τις κύριες πτυχές και τις βασικές επιλογές της ΚΕΠΠΑ, συμπεριλαμβανομένων των δημοσιονομικών επιπτώσεων στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων – 2004

(2005/2134(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–   έχοντας υπόψη την ετήσια έκθεση του Συμβουλίου (7961/2005 PESC 272 FIN 117 PE 70),

–   έχοντας υπόψη τη συνθήκη για τη θέσπιση Συντάγματος για την Ευρώπη που υπεγράφη στις 29 Οκτωβρίου 2004 στη Ρώμη,

–   έχοντας υπόψη την ευρωπαϊκή στρατηγική ασφάλειας που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 12 Δεκεμβρίου 2003,

–   έχοντας υπόψη τη διοργανική συμφωνία της 6ης Μαΐου 1999 μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής για τη δημοσιονομική πειθαρχία και τη βελτίωση της διαδικασίας του προϋπολογισμού[1], και συγκεκριμένα την παράγραφο 40 αυτής,

–   έχοντας υπόψη το άρθρο 21 της Συνθήκης ΕΕ,

–   έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου των Βρυξελλών της 16ης και 17ης Ιουνίου 2005 και ειδικότερα τη δήλωσή του σχετικά με την επικύρωση της συνθήκης για τη θέσπιση Συντάγματος για την Ευρώπη,

–   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 12ης Ιανουαρίου 2005 σχετικά με τη συνθήκη για τη θέσπιση του Συντάγματος της Ευρώπης[2],

–   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 14ης Απριλίου 2005 σχετικά με την πρόοδο που σημειώθηκε στην εφαρμογή της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας (2003)[3],

–   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 14ης Απριλίου 2005 σχετικά με την Ευρωπαϊκή Στρατηγική Ασφάλειας[4],

–   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 9ης Ιουνίου 2005 σχετικά με τη μεταρρύθμιση των Ηνωμένων Εθνών[5],

–   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 6ης Ιουλίου 2005 σχετικά με την παγκόσμια έκκληση για δράση κατά της φτώχειας: πώς θα θέσουμε τη φτώχεια στο περιθώριο της ιστορίας[6],

–   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 26ης Μαΐου 2005 σχετικά με για τις σχέσεις ΕΕ-Ρωσίας[7],

–   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 9ης Ιουνίου 2005 σχετικά με τις διατλαντικές σχέσεις[8] και τις οκτώ κοινές δηλώσεις στις οποίες κατέληξε η τελευταία σύνοδος κορυφής ΕΕ-ΗΠΑ που πραγματοποιήθηκε στην Ουάσινγκτον στις 20 Ιουνίου 2005,

–   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 23ης Οκτωβρίου 2003 σχετικά με την ειρήνη και την αξιοπρέπεια στη Μέση Ανατολή[9],

–   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 27ης Ιανουαρίου 2005 σχετικά την κατάσταση στη Μέση Ανατολή[10],

–   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 6ης Ιουλίου 2005 σχετικά με την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ιράκ – πλαίσιο δέσμευσης[11],

–   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 28ης Απριλίου 2005 σχετικά με την Ετήσια Έκθεση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στον Κόσμο 2004 και την πολιτική της ΕΕ στο θέμα αυτό[12],

–   έχοντας υπόψη το άρθρο 112, παράγραφος 1, του Κανονισμού του,

–   έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων (A6‑0389/2005),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Συμβούλιο εξακολουθεί την εκ των υστέρων πρακτική διαβιβάζοντας απλώς έναν περιγραφικό κατάλογο των δραστηριοτήτων της ΚΕΠΠΑ για το προηγούμενο έτος, αντί να ζητεί προηγουμένως τη γνωμοδότηση του Κοινοβουλίου, όπως προβλέπεται στο άρθρο 21 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη διοργανική συμφωνία της 6ης Μαΐου του 1999,

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το Κοινοβούλιο έχει επανειλημμένως καλέσει το Συμβούλιο να αντικαταστήσει την πρακτική αυτή με μια πραγματική διαβούλευση με το Κοινοβούλιο, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι απόψεις του Κοινοβουλίου συμβάλλουν πραγματικά στη διαμόρφωση των επιλογών για το επόμενο έτος,

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η περίοδος προβληματισμού για τη διαδικασία επικύρωσης της Συνταγματικής Συνθήκης που αποφασίστηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Βρυξελλών της 16ης και 17ης Ιουνίου 2005, πρέπει να συνοδευτεί από τη βέλτιστη εφαρμογή των ισχυουσών συνθηκών, ώστε να διαμορφωθεί μια ΚΕΠΠΑ ικανή να αναλαμβάνει ευθύνες σε παγκόσμια κλίμακα και να αντιμετωπίζει τις απειλές και τις προκλήσεις του σημερινού κόσμου,

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το Κοινοβούλιο έχει επανειλημμένως εκφράσει την άποψή του ότι οι σχέσεις της Ένωσης με όλες τις τρίτες χώρες και περιοχές πρέπει να βρίσκονται στο κατάλληλο επίπεδο, λαμβάνοντας υπόψη τα συμφέροντα της Ένωσης, την εγγύτητα κάθε τρίτης χώρας και περιοχής προς το ευρωπαϊκό μοντέλο και τις ευρωπαϊκές αξίες, καθώς και το γεγονός ότι η Ένωση αναδεικνύεται σε μείζονα γεωπολιτικό παράγοντα της παγκόσμιας σκηνής και, ως εκ τούτου, χρειάζεται ισχυρούς και αξιόπιστους πολιτικούς και οικονομικούς εταίρους,

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανάπτυξη και εδραίωση της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών αποτελούν γενικούς στόχους της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και της Πολιτικής Ασφάλειας της ΕΕ,

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι προκειμένου να είναι αξιόπιστες, οι ΚΕΠΠΑ και ΕΠΑΑ πρέπει να αποκτήσουν προϋπολογισμούς οι οποίοι να είναι αντίστοιχοι των φιλοδοξιών τους και αποδοκιμάζοντας το γεγονός ότι, σήμερα, οι δημοσιονομικοί πόροι που διατίθενται στις δύο αυτές πολιτικές παραμένουν ανεπαρκείς· εκφράζοντας τη λύπη του, τέλος, για το γεγονός ότι η χρηματοδότηση στρατιωτικών επιχειρήσεων από την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ακόμη πολύ συχνά εκτός δημοκρατικού ελέγχου,  

1.  λαμβάνει υπό σημείωση την εκτενέστατη ετήσια έκθεση που του υπέβαλε το Συμβούλιο στα μέσα Απριλίου 2005 σχετικά με τις κύριες πτυχές και τις βασικές επιλογές της ΚΕΠΠΑ για το 2004· θεωρεί κατά συνέπεια ότι είναι επαρκώς ενημερωμένο σχετικά με τα όσα συνέβησαν το 2004· επαναλαμβάνει, ωστόσο, το αίτημά του για πλήρη συμμετοχή και το δικαίωμά του να γνωμοδοτεί κάθε χρόνο εκ των προτέρων σχετικά με τις μελλοντικές πτυχές και επιλογές, όπως προβλέπεται στις ισχύουσες συνθήκες·

2.  καλεί, για τον λόγο αυτό, την Επιτροπή Νομικών Θεμάτων να εξετάσει τη σκοπιμότητα προσφυγής στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά της πρακτικής του Συμβουλίου να ενημερώνει απλώς το Κοινοβούλιο και να υποβάλλει έναν περιγραφικό κατάλογο των δραστηριοτήτων της ΚΕΠΠΑ για το προηγούμενο έτος, αντί να το καλεί να γνωμοδοτεί στις αρχές κάθε έτους σχετικά με τις κύριες πτυχές και τις βασικές επιλογές για το συγκεκριμένο έτος και να υποβάλλει στη συνέχεια έκθεση στο Κοινοβούλιο, στην οποία θα εξετάζεται εάν και πώς ελήφθη υπόψη η συμβολή του τελευταίου, όπως προβλέπεται στο άρθρο 21 της Συνθήκης ΕΕ και στη διοργανική συμφωνία της 6ης Μαΐου 1999·

3.  προτρέπει εντόνως το Συμβούλιο να προωθήσει μια πολύ πιο ανοιχτή, διαφανή και υπεύθυνη Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας, δεσμευόμενο να προσέρχεται ενώπιον της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, προκειμένου να ενημερώνει για κάθε Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων και Εξωτερικών Σχέσεων και για κάθε σύνοδο υψηλού επιπέδου που πραγματοποιείται με βασικούς διεθνείς εταίρους·

Επίπτωση της περιόδου προβληματισμού για τη διαδικασία επικύρωσης της Συνταγματικής Συνθήκης στις κύριες πτυχές και τις βασικές επιλογές της ΚΕΠΠΑ για το 2006

4.  υπενθυμίζει τα βήματα που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την εφαρμογή ορισμένων διατάξεων της νέας Συνταγματικής Συνθήκης σχετικά με την ΚΕΠΠΑ/ΕΠΑΑ, όπως η συγκρότηση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Άμυνας, η ανάπτυξη της ιδέας των μάχιμων μονάδων, η θέσπιση μιας πολύ πιο ανεπτυγμένης ευρωπαϊκής πολιτικής γειτονίας και η εφαρμογή της ρήτρας αλληλεγγύης για την αντιμετώπιση τρομοκρατικών απειλών ή επιθέσεων·

5.  επαναλαμβάνει, στο πλαίσιο των ισχυουσών συνθηκών, το αίτημά του προς το Συμβούλιο και τον Ύπατο Εκπρόσωπο/Γενικό Γραμματέα του Συμβουλίου να συμμετάσχουν ενεργώς στον ετήσιο διάλογο σχετικά με τις κύριες πτυχές και τις βασικές επιλογές της ΚΕΠΠΑ για το επόμενο έτος, καθώς και σχετικά με την ευρωπαϊκή στρατηγική ασφάλειας, τόσο με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και με τα εθνικά κοινοβούλια·

6.  πιστεύει ότι η περίοδος προβληματισμού για τη διαδικασία επικύρωσης της Συνταγματικής Συνθήκης, που αποφασίστηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Βρυξελλών της 16ης και 17ης Ιουνίου 2005, αποτελεί άριστη ευκαιρία για τον περαιτέρω εντοπισμό και εξέταση τυχόν αδυναμιών στους τομείς της ΚΕΠΠΑ/ΕΠΑΑ και των τρόπων κατάλληλης αντιμετώπισής τους, αρχικώς μέσω της μέγιστης αξιοποίησης των ισχυουσών συνθηκών και, κατόπιν, όταν έρθει η στιγμή, σύμφωνα με τις νέες συνταγματικές διατάξεις·

7.  εκφράζει, εν προκειμένω, τη λύπη του για τη στάση ορισμένων κρατών μελών τα οποία, παρά την έγκριση του Συντάγματος από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, έκαναν χρήση του δικαιώματος αρνησικυρίας σε σημαντικά ζητήματα εξωτερικών υποθέσεων για εσωτερικούς λόγους· επισημαίνει ότι η ΚΕΠΠΑ δεν μπορεί να υποβαθμιστεί σε απλό προσάρτημα της εξωτερικής πολιτικής κάθε κράτους μέλους και, συνεπώς, καλεί όλα τα κράτη μέλη να ενεργούν κατά τρόπο εποικοδομητικό σύμφωνα με το πνεύμα του Συντάγματος, ούτως ώστε να μπορέσει η ΕΕ να διαδραματίσει αποτελεσματικό ρόλο στην παγκόσμια σκηνή·

Ειδικές προτάσεις σχετικά με διάφορες θεματικές ενότητες για το 2006

8.  χαιρετίζει την προσέγγιση του Συμβουλίου για ομαδοποίηση των βασικών εξελίξεων στον τομέα της ΚΕΠΠΑ και της ΕΠΑΑ στις διάφορες θεματικές ενότητες που περιλαμβάνονται στη στρατηγική ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 12 Δεκεμβρίου 2003·

9.  ζητεί τον εκσυγχρονισμό της στρατηγικής ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με παράλληλη διατήρηση της πολιτικοστρατιωτικής διπλής προσέγγισης και των βασικών εννοιών της προληπτικής συμμετοχής και της αποτελεσματικής πολυμερούς δράσης, ώστε να αντανακλάται η "ευθύνη προάσπισης" όπως αυτή εγκρίθηκε στη Σύνοδο του ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο 2005· προτείνει, στο πλαίσιο αυτού του εκσυγχρονισμού, να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στο θέμα της αυξανόμενης εξάρτησης της Ένωσης, σε ό,τι αφορά την ενέργεια και τον εφοδιασμό σε άλλα στρατηγικά αγαθά, από χώρες και περιοχές που καθίστανται ολοένα και πιο ασταθείς, επισημαίνοντας πιθανά μελλοντικά σενάρια και το ζήτημα της πρόσβασης σε εναλλακτικές πηγές και της ανάπτυξής τους· πιστεύει ότι τόσο οι κλιματικές αλλαγές όσο και η εξάπλωση της φτώχειας στον κόσμο πρέπει να θεωρηθούν μείζονες απειλές κατά της ασφάλειας της Ένωσης, οι οποίες απαιτούν τη ανάληψη αποφασιστικής δράσης, την επίτευξη απτών συμβιβασμών και την τήρηση ενός αυστηρού χρονοδιαγράμματος· ζητεί τη χάραξη στρατηγικής για την αξιολόγηση της ενεργειακής ασφάλειας της ΕΕ, αλλά πιστεύει ότι η διάδοση των όπλων μαζικής καταστροφής θα πρέπει να θεωρείται ως η πλέον επικίνδυνη απειλή για τη διεθνή ασφάλεια·

10. θεωρεί συνεπώς την εσωτερική άμυνα ζωτικό τμήμα της στρατηγικής ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς αφορά τα εξωτερικά σύνορα και τις βασικές υποδομές·

11. επαναλαμβάνει, εν προκειμένω, την άποψή του ότι η ασφάλεια αποτελεί μια συλλογική έννοια που τα περιλαμβάνει όλα, η οποία δεν μπορεί να προσαρμόζεται μόνο στα συμφέροντα και τις απαιτήσεις μιας χώρας και πρέπει να επιδιώκεται σε ένα πολυμερές πλαίσιο·

12. υπογραμμίζει τη σημασία του ρόλου του ΝΑΤΟ στο πλαίσιο της εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας της Ευρώπης·

13. υπογραμμίζει το ζωτικό συμφέρον της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην ενίσχυση της παγκόσμιας διακυβέρνησης, των διεθνών θεσμικών οργάνων και της αξίας του διεθνούς δικαίου· είναι της γνώμης ότι ένας από τους κύριους στόχους της ΚΕΠΠΑ θα πρέπει να είναι η συμμετοχή της Κίνας και της Ινδίας, ως αναδυόμενων δυνάμεων, καθώς και της Ρωσίας, στην ευθύνη για την κατάσταση της παγκόσμιας διακυβέρνησης και για λύσεις στις παγκόσμιες προκλήσεις· τονίζει τον αναντικατάστατο ρόλο που θα πρέπει να διαδραματίζουν από κοινού οι διατλαντικοί εταίροι σε αυτό το πλαίσιο·

14. καταδικάζει απερίφραστα τις μεγάλης κλίμακας τρομοκρατικές επιθέσεις που πραγματοποιήθηκαν στο Λονδίνο στις 7 Ιουλίου 2005· εκφράζει την αλληλεγγύη του προς τον βρετανικό λαό και ιδιαίτερα τα συλλυπητήριά του προς τα θύματα των βάρβαρων αυτών επιθέσεων και τις οικογένειές τους·

15. επαναλαμβάνει εκ νέου ότι η πάταξη της τρομοκρατίας πρέπει να θεωρείται μία από τις προτεραιότητες της Ένωσης και βασική συνιστώσα της εξωτερικής της δράσης, αλλά επιβεβαιώνει συγχρόνως τη σημασία του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των πολιτικών ελευθεριών· πιστεύει ότι η διαχωριστική γραμμή μεταξύ εσωτερικής και εξωτερικής ασφάλειας δεν θα πρέπει να θεωρείται πλέον τόσο σαφής· επιμένει ότι είναι απαραίτητο να αποσαφηνισθεί πλήρως η εν λόγω εσωτερική και εξωτερική προτεραιότητα στο πλαίσιο των κάθε είδους συναλλαγών με τρίτες χώρες και περιοχές και ότι πρέπει να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες για την ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας στη μάχη κατά της τρομοκρατίας· καλεί εκ νέου το Συμβούλιο να ενημερώνει στο ακέραιο την Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων και την Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων και να διαβουλεύεται μαζί τους στο ζήτημα του καταλόγου τρομοκρατικών οργανώσεων που τηρεί η ΕΕ·

16. τονίζει την επιτακτική ανάγκη να τεθεί τέρμα στην εξάπλωση της φτώχειας στον κόσμο, να πάψουν ο στιγματισμός και οι διακρίσεις και να καταπολεμηθούν οι μεγάλες ασθένειες· επιβεβαιώνει πόσο σημαντικό είναι να διατηρήσει η Ένωση τις δεσμεύσεις της σε ό,τι αφορά στην επίτευξη των Αναπτυξιακών Στόχων της Χιλιετίας·

17. αναγνωρίζει την αποφασιστική σημασία της δράσης της Ένωσης στην πρόληψη των συγκρούσεων και τις προσπάθειες για οικοδόμηση της ειρήνης και επαναλαμβάνει τη δέσμευσή του για την καταπολέμηση της ατιμωρησίας για τα εγκλήματα πολέμου, τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και άλλες σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ενισχύοντας μεταξύ άλλων τον ρόλο του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου·

18. τονίζει την ανάγκη να συνεχιστεί η προώθηση, κατά τρόπο συνεκτικό, της εφαρμογής της κοινοτικής στρατηγικής για τα όπλα μαζικής καταστροφής σε διεθνές επίπεδο, να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση σε πρωτοβουλίες αφοπλισμού καθώς και σε θέματα που αφορούν τη μη διάδοση των όπλων μαζικής καταστροφής, να ενισχυθούν οι πολυμερείς συνθήκες στις οποίες βασίζονται τα καθεστώτα μη διάδοσης και να διατεθούν οι απαραίτητοι δημοσιονομικοί πόροι για την εφαρμογή της κοινοτικής στρατηγικής για τα όπλα μαζικής καταστροφής· εκφράζει τη λύπη του για την αδυναμία των μεγάλων κρατών και των κυβερνήσεών τους να καταλήξουν, στο πλαίσιο του ΟΗΕ, σε συμφωνία για την υπογραφή συνθήκης για τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων·

19. πιστεύει ότι τα μεταναστευτικά θέματα, συμπεριλαμβανομένης της καταπολέμησης της παράνομης μετανάστευσης, θα πρέπει να αποτελέσουν κυρίαρχη συνιστώσα της εξωτερικής δράσης της Ένωσης στις σχέσεις της τόσο με χώρες προέλευσης όσο και με χώρες διέλευσης· ζητεί από το Συμβούλιο και την Επιτροπή να ενημερώνουν τακτικά το Κοινοβούλιο για το θέμα αυτό, μέσω της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων και της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων·

20. θεωρεί ότι η εσωτερική άμυνα αξίζει μεγαλύτερη προβολή στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής στρατηγικής σκέψης και ότι η προστασία των εξωτερικών συνόρων της Ένωσης θα πρέπει να αποτελεί σημαντικό στοιχείο· θεωρεί ότι η κοινή διαχείριση των εξωτερικών συνόρων θα πρέπει να αποτελέσει ουσιαστική συνιστώσα της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας· είναι της γνώμης ότι η Ένωση θα πρέπει να αποκτήσει κοινό εξοπλισμό για την προστασία των εξωτερικών της συνόρων·

21. ζητεί να ληφθούν υπόψη οι ανησυχίες ορισμένων κρατών μελών σχετικά με τον ενεργειακό εφοδιασμό τους, καθώς το θέμα του ενεργειακού εφοδιασμού μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μέσο άσκησης πολιτικής·

Προτεραιότητες του Κοινοβουλίου στις διάφορες γεωγραφικές περιοχές για το 2006

22. πιστεύει ότι οι διαδοχικές διευρύνσεις της Ένωσης, όπως αποφασίστηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 16ης και 17ης Δεκεμβρίου 2004, πρέπει να παραμείνουν στην κορυφή του πολιτικού προγράμματος της Ένωσης το 2006 μαζί με την ανάπτυξη μιας πραγματικής ευρωπαϊκής πολιτικής γειτονίας, συμπεριλαμβανομένου ενός ειδικά καθορισμένου ευρωπαϊκού οικονομικού και πολιτικού χώρου για τις ευρωπαϊκές χώρες·

23. στηρίζει την άποψη του Συμβουλίου ότι, σε μεγάλο βαθμό, οι μελλοντικές προοπτικές της ΚΕΠΠΑ για μια Ένωση που επιδιώκει να καταστεί παγκόσμιος παράγοντας, διαμορφώνονται από μόνες τους και ότι, ειδικότερα, η Μεσόγειος, οι διατλαντικές σχέσεις και η Μέση Ανατολή, τα Βαλκάνια, η Ανατολική Ευρώπη και οι εμπόλεμες καταστάσεις, η προαγωγή της ειρήνης, η ασφάλεια σε όλες τις πτυχές της και ο συνεχιζόμενος αγώνας για την πάταξη της τρομοκρατίας, ο αφοπλισμός και η μη διάδοση των όπλων μαζικής καταστροφής πρέπει να παραμείνουν στο επίκεντρο της ΚΕΠΠΑ για το 2006·

24. καλεί την Προεδρία του Συμβουλίου να τηρεί το Κοινοβούλιο ενήμερο για την αναθεώρηση της εντολής και τον σχεδιασμό της αποστολής EUFOR στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, καθώς και για τις εξελίξεις όσον αφορά την πρωτοβουλία για τις μάχιμες μονάδες· πιστεύει ότι η συνεργασία τόσο με το ΝΑΤΟ όσο και με τα Ηνωμένα Έθνη πρέπει να ενισχυθεί σε μεγάλο βαθμό με βάση την εμπειρία που αποκτήθηκε κατά τις πρόσφατες πολιτικοστρατιωτικές επιχειρήσεις της ΕΕ· είναι της γνώμης ότι η ΕΕ θα πρέπει να είναι έτοιμη να αναλάβει την αστυνομική αποστολή στο Κοσσυφοπέδιο·

25. ζητεί από το Συμβούλιο να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στην εξεύρεση εποικοδομητικής λύσης η οποία να απορρέει από το διεθνές δίκαιο και τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, με σκοπό να αντιμετωπισθεί το ζήτημα του μελλοντικού καθεστώτος του Κοσσυφοπεδίου κατά τρόπο που να διασφαλίζει συγχρόνως την εδαφική του ακεραιότητα, να διαφυλάσσει τα δικαιώματα των μειονοτήτων, να μη θέτει σε κίνδυνο την γενική πολιτική της Ένωσης στα Βαλκάνια και να συμβάλει στην παγίωση της ειρήνης, της σταθερότητας και της ασφάλειας στην περιοχή· καλεί το Συμβούλιο, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διαμορφώσουν κοινή στρατηγική, να συμμετάσχουν ενεργά στις διαπραγματεύσεις και στις ομάδες επαφής και να συνεργασθούν στενά με τον ΟΗΕ· χαιρετίζει την πρόοδο που έχει σημειωθεί στις σχέσεις με τη Σερβία-Μαυροβούνιο, η οποία οδήγησε στην έναρξη των διαπραγματεύσεων για μια Συμφωνία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης·

26. προτρέπει το Συμβούλιο να καταστήσει την προοπτική της ΕΕ για τα Βαλκάνια ύψιστη προτεραιότητα παρά την σημερινή εσωτερική κρίση όσον αφορά τη διαδικασία επικύρωσης του Συντάγματος· είναι της γνώμης ότι η μελλοντική ένταξη των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων θα αποτελέσει ένα πρόσθετο βήμα προς την επανένωση της Ευρώπης·

27. καλεί το Συμβούλιο και την Επιτροπή να εντατικοποιήσουν τις προσπάθειες για την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων με στόχο τη σύναψη συμφωνιών σταθεροποίησης και σύνδεσης με τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων και επιβεβαιώνει την υποστήριξή του στην ευρωπαϊκή προοπτική των χωρών της περιοχής, σύμφωνα με την "Ατζέντα της Θεσσαλονίκης"·

28. επαναλαμβάνει ότι η ανάπτυξη της Αφρικής πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα της εξωτερικής δράσης της Ένωσης βάσει της θεμελιώδους αρχής της αλληλεγγύης και ότι, για τον σκοπό αυτό, η Ένωση πρέπει να αναλάβει ηγετικό ρόλο όσον αφορά την κάλυψη των τεράστιων αναγκών της Αφρικής, με απώτερο στόχο την προώθηση της ειρήνης, της σταθερότητας, της ευημερίας, της χρηστής διακυβέρνησης (ιδιαίτερα μέσω της καταπολέμησης της διαφθοράς) στην περιοχή και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων· εν προκειμένω, ζητεί την ενίσχυση του πολιτικού διαλόγου· χαιρετίζει την πρωτοβουλία της Επιτροπής για μια κοινή στρατηγική υπέρ της Αφρικής η οποία να προχωρεί πέραν των παραδοσιακών πολιτικών αναπτυξιακής βοήθειας και να επιδιώκει την οικονομική και κοινωνική ανασυγκρότηση των χωρών της αφρικανικής ηπείρου· αναμένει από τις αφρικανικές κυβερνήσεις να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους για προσήλωση στη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων·

29. τονίζει ότι η πρόληψη και η διαχείριση των συγκρούσεων, η ειρήνευση, η επιχειρησιακή υποστήριξη και η τοπική ανάπτυξη ικανοτήτων, σύμφωνα με την αρχή της "αφρικανικής αυτοδιάθεσης", έχουν πράγματι τεράστια σημασία, ενώ η πείνα και η φτώχια, η οικονομική ανισότητα, η πολιτική αδικία, η κλιμάκωση των συγκρούσεων μέσω της οικονομίας της βίας, οι βίαιες απελάσεις, οι επιδημίες, η ανεπάρκεια πόρων και πολλοί οικολογικοί κίνδυνοι παραμένουν τα πιο σοβαρά προβλήματα για τον πληθυσμό της Αφρικής· ανησυχεί βαθύτατα για το γεγονός ότι η διεθνής κοινότητα δεν μπορεί να αντιδράσει επαρκώς στα μαζικά εγκλήματα πολέμου και στις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που μπορούν να παρομοιασθούν με γενοκτονία στο Νταρφούρ·

30. καλεί το Συμβούλιο και την Επιτροπή να εκπονήσουν μαζί με το Κοινοβούλιο, στο τέλος του 2005, συνολική αξιολόγηση των συνόδων κορυφής της ΕΕ με την Ινδία, την Κίνα (Σεπτέμβριος 2005), τη Ρωσία (Οκτώβριος 2005), την Ουκρανία και τον Καναδά (Νοέμβριος 2005), λαμβάνοντας υπόψη ότι η έννοια των "στρατηγικών εταιρικών σχέσεων" πρέπει να βασίζεται στην αμοιβαία αποδοχή και την προαγωγή κοινών αξιών και ότι το Κοινοβούλιο πρέπει σε κάθε περίπτωση να συμμετέχει πλήρως στις σχετικές διαδικασίες·

31. τονίζει ότι η υφιστάμενη εταιρική σχέση με τη Ρωσία είναι περισσότερο πραγματιστική παρά στρατηγική, καθώς αντανακλά κοινά οικονομικά συμφέροντα χωρίς να επιτυγχάνεται πρόοδος όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου· αναμένει, εν προκειμένω, απτά αποτελέσματα από τη διμερή διαβούλευση για τα ανθρώπινα δικαιώματα που ξεκίνησε πρόσφατα· θεωρεί ότι μια γνήσια εταιρική σχέση πρέπει να προσβλέπει σε μια φιλική και δίκαιη λύση του ζητήματος των σχετικών με τα σύνορα συνθηκών που έχουν συναφθεί με ορισμένους γείτονες και να αποτελέσει το έναυσμα για μια πραγματική ειρηνευτική διαδικασία στην Τσετσενία με τη συμμετοχή όλων των δημοκρατικών συνιστωσών της κοινωνίας με σκοπό την ειρηνική επίλυση της εκεί διαμάχης· ζητεί να εφαρμοσθεί χωρίς καθυστερήσεις η συμφωνία για τους τέσσερις κοινούς χώρους ΕΕ-Ρωσίας· στηρίζει το κοινό έργο αμφότερων των εταίρων σε σχέση με τη διαχείριση κρίσεων·

32. ζητεί τη μείωση των όπλων στην περιοχή του Καλίνιγκραντ·

33. θεωρεί ότι η πολιτική που εφάρμοσε η Ευρωπαϊκή Ένωση για τη Λευκορωσία είχε λίγα αποτελέσματα και, συνεπώς, προτείνει την ανάπτυξη νέων μέτρων ούτως ώστε να ενισχυθούν οι δεσμοί με τους πολίτες της Λευκορωσίας και να τους δοθεί η δυνατότητα να απολαύσουν τα προνόμια που προσφέρει η δημοκρατία·

34. τονίζει την ανάγκη βελτίωσης των σχέσεων με την Κίνα κατά τρόπο που να επιτυγχάνεται πρόοδος όχι μόνο στους τομείς του εμπορίου και της οικονομίας, αλλά και σε ζητήματα που άπτονται της δημοκρατίας και των δικαιωμάτων του ανθρώπου· για τον σκοπό αυτό, επαναλαμβάνει το αίτημά του σχετικά με δεσμευτικό κώδικα συμπεριφοράς της ΕΕ για τις εξαγωγές όπλων και καλεί το Συμβούλιο να μην άρει το εμπάργκο όπλων έως ότου σημειωθεί μεγαλύτερη πρόοδος στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των ελέγχων των εξοπλισμών στην Κίνα και στις σχέσεις μεταξύ των δύο πλευρών των Στενών· στηρίζει την πρόταση της βρετανικής Προεδρίας του Συμβουλίου για στενότερη συνεργασία ΕΕ-Κίνας σε σχέση με την ενεργειακή ασφάλεια και τις κλιματικές αλλαγές· υποστηρίζει την ανάγκη στενότερης συνεργασίας στο πλαίσιο του ΠΟΕ για την επίλυση των σοβαρών διμερών εμπορικών προβλημάτων και τη συμμόρφωση της Κίνας προς τα διεθνή πρότυπα του εν λόγω οργανισμού·

35. ζητεί από το Συμβούλιο να ανανεώσει τις όποιες προσπάθειες, στο πλαίσιο της Τετραμερούς, ώστε να ξαναρχίσουν οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων· θεωρεί ότι πρέπει να θεσπιστεί συνολική στρατηγική για την ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής με στόχο την ενίσχυση της ειρήνης, της ασφάλειας και της δημοκρατίας·

36. υπογραμμίζει την ανάγκη να δοθεί νέα ώθηση στη Διαδικασία της Βαρκελώνης με στόχο την ενίσχυση της ισορροπημένης οικονομικής, κοινωνικής και δημοκρατικής ανάπτυξης των ενδιαφερόμενων χωρών·

37. είναι της γνώμης ότι, σύμφωνα με τις σχετικές κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ, οι διάλογοι για τα ανθρώπινα δικαιώματα αποτελούν αποδεκτή επιλογή μόνον εφόσον υπάρχει επαρκής δέσμευση της χώρας εταίρου για βελτίωση της κατάστασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων επιτόπου· ζητεί, συνεπώς, από το Συμβούλιο να αξιολογεί τα αποτελέσματα τέτοιων διαλόγων σε τακτά χρονικά διαστήματα, προκειμένου να διαπιστώνει σε ποιον βαθμό εκπληρώθηκαν οι προσδοκίες του· επαναλαμβάνει το αίτημά του να συμμετάσχει σε μεγαλύτερο βαθμό στην εν λόγω διαδικασία·

38. πιστεύει ότι η Ένωση πρέπει να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια να συνεργαστεί με τις ιρακινές αρχές, τα Ηνωμένα Έθνη και τους λοιπούς αρμόδιους φορείς, ώστε να συμβάλει στη διαδικασία θέσπισης Συντάγματος στο Ιράκ και να προετοιμάσει το μελλοντικό δημοψήφισμα για το Σύνταγμα και τις γενικές εκλογές που πρόκειται να διενεργηθούν στις 15 Δεκεμβρίου 2005· χαιρετίζει την κοινή δράση ΚΕΠΠΑ σχετικά με την ενοποιημένη αποστολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης για επιβολή του κράτους δικαίου στο Ιράκ και ζητεί τη χρηματοδότηση περισσότερων δράσεων από τον κοινοτικό προϋπολογισμό· στηρίζει την εγκαινίαση αντιπροσωπείας της Επιτροπής στη Βαγδάτη εντός των επόμενων μηνών·

39. πιστεύει ότι η προώθηση της εθνικής αλληλεγγύης, της σταθερότητας, της ειρήνης και της ανάπτυξης της δημοκρατίας και της οικονομίας, η οποία πρέπει να πάψει να εξαρτάται από την παραγωγή οπίου, πρέπει να αποτελεί σταθερά την προμετωπίδα της πολιτικής της Ένωσης σε σχέση με το Αφγανιστάν κατά τα επόμενα έτη· στηρίζει την επέκταση της διεθνούς δύναμης ασφάλειας για το Αφγανιστάν (ISAF), υπό νατοϊκή διοίκηση, ώστε να ενισχυθεί ο ρόλος του νεοεκλεγέντος εθνικού κοινοβουλίου, αλλά τονίζει ότι η σημερινή προτεραιότητα είναι η καταπολέμηση της τρομοκρατίας και η διασφάλιση της ασφάλειας των συνόρων και, με αυτό το πνεύμα, προτείνει αυτή η αποστολή να ανατεθεί στον ΟΗΕ· είναι της γνώμης ότι η επιχείρηση "Διαρκής Ελευθερία" δεν θα πρέπει να συγχωνευθεί με την αποστολή ανασυγκρότησης της διεθνούς δύναμης ασφάλειας για το Αφγανιστάν (ISAF)· θεωρεί αναγκαίο να παράσχει η Ένωση ειδική υποστήριξη για την ανάπτυξη ισχυρών εθνικών θεσμών, την οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ανάπτυξη της χώρας, τον αφοπλισμό των ιδιωτικών παραστρατιωτικών σωμάτων και τη λήψη μέτρων για τη καταπολέμηση της καλλιέργειας και του εμπορίου ναρκωτικών·

40. υπενθυμίζει τη σταθερή υποστήριξή του για εξεύρεση από κοινού συμπεφωνημένης λύσης με το Ιράν, ώστε η χώρα να καταστεί ενεργός εταίρος στην περιοχή, σεβόμενη τα δικαιώματα του ανθρώπου· επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς το Ιράν να λάβει όλα τα απαιτούμενα μέτρα με σκοπό την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης της διεθνούς κοινότητας σύμφωνα με τις προτάσεις που διατυπώνονται στην παράγραφο 46 του ψηφίσματος του Κοινοβουλίου της 17ης Νοεμβρίου 2005[13]· υποστηρίζει ενθέρμως την άποψη του ΔΟΑΕ ότι, στην παρούσα φάση, ο καλύτερος τρόπος για να σημειωθεί πρόοδος είναι ο αυστηρός έλεγχος εκ μέρους του Οργανισμού σε συνδυασμό με ενεργό διάλογο μεταξύ των ενδιαφερομένων πλευρών· υπογραμμίζει την ανάγκη να συνεργασθούν εκ του σύνεγγυς η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι ΗΠΑ στο θέμα αυτό και να διατηρήσουν μια σταθερή πολιτική έναντι της περιοχής στο σύνολό της, στο επίκεντρο της οποίας πρέπει να είναι ο ιρανικός λαός και το καθεστώς αλλά επίσης ο τελικός στόχος του εκδημοκρατισμού της χώρας· ελπίζει ότι θα ολοκληρωθούν το συντομότερο οι διαπραγματεύσεις μεταξύ ΕΕ-3 και Ιράν εμπερικλείοντας την πρόταση της Ρωσίας για τη μεταφορά των δραστηριοτήτων εμπλουτισμού του ουρανίου από το Ιράν στη Ρωσία· συνιστά την τακτική ενημέρωση, και τον στενό διάλογο επ' αυτών των ζητημάτων, άλλων διεθνών παραγόντων όπως η Κίνα, η Ρωσία και οι αναπτυσσόμενες χώρες·

41. υπογραμμίζει ότι η πραγματική επιτυχία της IV συνόδου κορυφής EE-ΛΑΚ που πρόκειται να πραγματοποιηθεί τον Μάιο του 2006 στη Βιέννη αποτελεί αποφασιστική πρόκληση για αμφότερους τους εταίρους αλλά και άριστη ευκαιρία να αποκτήσει πραγματική υπόσταση η στρατηγική τους σύνδεση, ώστε να αξιοποιηθεί το τεράστιο δυναμικό της· πιστεύει ότι πρέπει να γίνει προσπάθεια να μην σταλεί, σε ό,τι αφορά τη χρηματοδότηση, αρνητικό σήμα κατά το έτος διοργάνωσης της συνόδου κορυφής·

42. εκφράζει τη λύπη του διότι συχνά τα ψηφίσματα και οι εκθέσεις που έχει συντάξει σχετικά με τις διάφορες γεωγραφικές περιοχές κοινοτικού ενδιαφέροντος, δεν ελήφθησαν υπόψη από το Συμβούλιο και την Επιτροπή· τονίζει ότι προσφέρουν σημαντικά στοιχεία στον διάλογο σχετικά με την κατεύθυνση προς την οποία θα έπρεπε να εξελιχθεί η πολιτική της Ένωσης έναντι των εν λόγω γεωγραφικών περιοχών· ζητεί την επέκταση της ρήτρας για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία σε όλες τις νέες συμφωνίες μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τρίτων χωρών και θεωρεί ότι υπάρχει ανάγκη για μεγαλύτερη συμμετοχή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην εκπόνηση της αντίστοιχης εντολής διαπραγμάτευσης για τέτοιες συμφωνίες·

Η χρηματοδότηση της ΚΕΠΠΑ

43. εκκρεμούσης της επικύρωσης της Συνταγματικής Συνθήκης, πιστεύει ότι πρέπει να αναθεωρηθεί όσο το δυνατόν συντομότερα η διοργανική συμφωνία της 6ης Μαΐου 1999, προκειμένου να προσαρμοστεί στη νέα πολιτική, θεσμική και δημοσιονομική κατάσταση της Ένωσης·

44. προτείνει να ληφθούν υπόψη στη δομή της αναθεωρημένης διοργανικής συμφωνίας οι δράσεις τις οποίες πρόκειται να αναλάβει η Ένωση σύμφωνα με την ευρωπαϊκή στρατηγική ασφάλειας και οι σχετικοί δημοσιονομικοί συμβιβασμοί που περιλαμβάνονται στις δημοσιονομικές προοπτικές·

45. συνιστά, η αναθεωρημένη διοργανική συμφωνία να προχωρήσει ένα βήμα περαιτέρω, προβλέποντας ότι το κοινό κόστος για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στο πλαίσιο της ΚΕΠΠΑ θα χρηματοδοτείται από τον κοινοτικό προϋπολογισμό, διακόπτοντας έτσι την ακολουθούμενη σήμερα πρακτική της διάθεσης επικουρικών προϋπολογισμών ή νέων χρηματοδοτικών πόρων από τους προϋπολογισμούς των κρατών μελών·

46. προτείνει, η αναθεωρημένη διοργανική συμφωνία να προβλέπει επίσης ότι σε περίπτωση μελλοντικών επιχειρήσεων ΕΠΑΑ, και παρά τους ισχύοντες κανόνες, όπως η αρχή ότι "έκαστος καλύπτει τις δικές του δαπάνες" ή άλλων ad hoc μηχανισμών, όπως ο λεγόμενος "μηχανισμός Αθηνά", η χρηματοδότηση του κοινού κόστους τέτοιων επιχειρήσεων να καλύπτεται επίσης από τον κοινοτικό προϋπολογισμό·

*

* *

47. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή, στα κοινοβούλια των κρατών μελών, στον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, στον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ και στον Πρόεδρο της Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Ένα προκαταρκτικό ερώτημα: προσφυγή στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά της πρακτικής του Συμβουλίου

Στις 25 Απριλίου 2005, το Συμβούλιο ενέκρινε την ετήσια έκθεσή του σχετικά με τις κύριες πτυχές και τις βασικές επιλογές της ΚΕΠΠΑ, συμπεριλαμβανομένων των δημοσιονομικών επιπτώσεων στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για το 2004. Η έκθεση αυτή υποβλήθηκε στο Κοινοβούλιο έπειτα από δύο ημέρες. Όπως αναφέρεται στην παράγραφο 1 της συνοδευτικής επιστολής της Γραμματείας του Συμβουλίου προς την COREPER με ημερομηνία 15 Απριλίου 2005, η διοργανική συμφωνία της 6ης Μαΐου 1999 προβλέπει ότι "σε ετήσια βάση, η Προεδρία του Συμβουλίου ζητεί τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με έγγραφο που καταρτίζει το Συμβούλιο για τα κύρια θέματα και τις βασικές επιλογές της ΚΕΠΠΑ, συμπεριλαμβανόμενων των δημοσιονομικών επιπτώσεων για τον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων". Ωστόσο, όπως αναγνωρίζεται στην ίδια επιστολή, το έγγραφο του Συμβουλίου περιορίζεται σε μια περιγραφή των δραστηριοτήτων της ΚΕΠΠΑ και αποτελεί συμπλήρωμα του κεφαλαίου για τις εξωτερικές σχέσεις που περιλαμβάνεται στην ετήσια έκθεση σχετικά με την πρόοδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που υποβάλλεται στο Κοινοβούλιο κατ’ εφαρμογή του άρθρου 4 της συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το Κοινοβούλιο έχει επανειλημμένως ζητήσει την ορθή τήρηση της διαδικασίας, να του ζητείται δηλαδή να γνωμοδοτεί, αντί απλώς να τηρείται ενήμερο μέσω ενός πλήρους κατάλογου των συμβάντων του παρελθόντος. Για τον λόγο αυτό, στην παράγραφο 1 της έκθεσής του για το 2003, το Κοινοβούλιο ανέφερε ρητά ότι: "απορρίπτει κατηγορηματικά, μολονότι είναι ικανοποιημένο από τον τρόπο με τον οποίο ο Ύπατος Εκπρόσωπος / Γενικός Γραμματέας του Συμβουλίου κράτησε πλήρως ενημερωμένο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την πρόοδο όσον αφορά τις βασικές πτυχές της ΚΕΠΠΑ, την εκ των υστέρων προσέγγιση που έχει υιοθετήσει το Συμβούλιο μέχρι στιγμής, υποβάλλοντας απλώς περιγραφικό κατάλογο των δράσεων της ΚΕΠΠΑ που ανέλαβε κατά το προηγηθέν έτος και θεωρεί ότι μια τέτοια πρακτική παραβιάζει κατάφωρα το άρθρο 21 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση καθώς και τη Διοργανική Συμφωνία της 6ης Μαΐου 1999, όσον αφορά την εκ των προτέρων διαβούλευση με το Κοινοβούλιο". Το Κοινοβούλιο ζήτησε, αντιθέτως, από το Συμβούλιο "… να σταματήσει την ακολουθούμενη πρακτική και να την αντικαταστήσει με μια εκ των προτέρων προσέγγιση, σύμφωνα με την οποία το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα καλείται να γνωμοδοτεί στις αρχές κάθε έτους όσον αφορά τις κύριες πτυχές και βασικές επιλογές που προβλέπει το Συμβούλιο για το έτος αυτό, τόσο σε γενικά όσο και σε οριζόντια ζητήματα, καθώς και τις προτεραιότητες που σχεδιάζει στις διάφορες γεωγραφικές περιοχές· ζητεί επιπλέον από το Συμβούλιο να υποβάλλει εν συνεχεία έκθεση σχετικά με το κατά πόσον και με ποιο τρόπο ελήφθη υπόψη η συμβολή του Κοινοβουλίου".

Στην έκθεση του για το 2004, το Συμβούλιο αγνόησε εκ νέου το επανειλημμένο αυτό αίτημα. Κατά την άποψη του εισηγητή, έχει πλέον φτάσει η στιγμή να προσφύγουμε νομικώς κατά της πρακτικής αυτής. Για τον λόγο αυτό, προτείνει να κληθεί η Επιτροπή Νομικών Θεμάτων να εξετάσει τη σκοπιμότητα προσφυγής στο Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων κατά της πρακτικής του Συμβουλίου να ενημερώνει απλώς το Κοινοβούλιο και να υποβάλλει έναν περιγραφικό κατάλογο των δραστηριοτήτων ΚΕΠΠΑ κατά το προηγηθέν έτος, αντί να ζητεί πραγματικά από το Κοινοβούλιο να γνωμοδοτεί στις αρχές κάθε έτους σχετικά με τις κύριες πτυχές και τις βασικές επιλογές για το έτος αυτό, και να υποβάλλει στη συνέχεια έκθεση στο Κοινοβούλιο, στην οποία θα εξετάζεται εάν και πώς ελήφθη υπόψη η συμβολή του Κοινοβουλίου, όπως προβλέπεται στο άρθρο 21 της συνθήκης ΕΕ και στη διοργανική συμφωνία της 6ης Μαΐου 1999.

Επιπτώσεις της περιόδου προβληματισμού για τη διαδικασία επικύρωσης της Συνταγματικής Συνθήκης στις κύριες πτυχές και τις βασικές επιλογές της ΚΕΠΠΑ για το 2006

Στην έκθεσή του για το 2003, αντί να εξετάσει έναν κατάλογο συμβάντων του παρελθόντος, το Κοινοβούλιο υπέβαλε προτάσεις σχετικά με τις κύριες πτυχές και τις βασικές επιλογές της ΚΕΠΠΑ για το 2005, μετά την υπογραφή της Συνταγματικής Συνθήκης. Υπογράμμισε τις διάφορες βελτιώσεις που επιφέρει η νέα Συνταγματική Συνθήκη στον τομέα της ΚΕΠΠΑ και της ΕΠΑΑ και ζήτησε σε γενικές γραμμές να επισπευσθούν κάποιες εξ αυτών πριν από την επικύρωση της Συνταγματικής Συνθήκης. Η κατάσταση ωστόσο έχει αλλάξει ριζικά λόγω της επικρατούσας αβεβαιότητας στην οποία έχει περιέλθει η διαδικασία επικύρωσης. Βλέποντας τη θετική πλευρά της κατάστασης, πάντως, ο εισηγητής πιστεύει ότι η περίοδος προβληματισμού για τη διαδικασία επικύρωσης της Συνταγματικής Συνθήκης, που αποφασίστηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Βρυξελλών της 16ης και 17ης Ιουνίου 2005, αποτελεί μια άριστη ευκαιρία για τον περαιτέρω εντοπισμό και εξέταση τυχόν αδυναμιών στον τομέα της ΚΕΠΠΑ/ΕΠΑΑ, και προτείνει την κατάλληλη αντιμετώπιση των αδυναμιών αυτών, αρχικά μέσω της πλήρους αξιοποίησης των ισχυουσών συνθηκών και στη συνέχεια, όταν έρθει η στιγμή, σύμφωνα με τις νέες συνταγματικές διατάξεις. Εν τω μεταξύ, η περίοδος προβληματισμού έχει αποκτήσει εξαιρετική σημασία όχι μόνο για τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και για τα κράτη μέλη, αλλά και για τους ευρωπαίους πολίτες που επιθυμούν να αντιμετωπιστούν με τον δέοντα τρόπο οι ανησυχίες τους. Ο εισηγητής, επ’ αυτού, προτείνει να αναλάβει το Κοινοβούλιο την πρωτοβουλία εγκαινίασης ενός εκτεταμένου διαλόγου αρχικά με τα εθνικά κοινοβούλια και στη συνέχεια με οιουσδήποτε άλλους ενδιαφερόμενους φορείς. Για τον λόγο αυτό, θα πραγματοποιηθεί στις 4 και 5 Οκτωβρίου 2005, κατά τη συνεδρίαση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του Κοινοβουλίου, μια πρώτη συζήτηση με εκπροσώπους των επιτροπών εξωτερικών υποθέσεων και των επιτροπών άμυνας των εθνικών κοινοβουλίων. Στο πλαίσιο της συζήτησης αυτής, θα διανεμηθεί και να συζητηθεί ένα ειδικό σχέδιο γνωμοδότησης. Το σχέδιο αυτό περιλαμβάνει διάφορες προτάσεις σχετικά με το αδιέξοδο στο οποίο έχει περιέλθει σήμερα η διαδικασία επικύρωσης της Συνταγματικής Συνθήκης, καθώς και έναν μεγάλο αριθμό συστάσεων για τη βέλτιστη αξιοποίηση των ισχυουσών συνθηκών έως την επικύρωση της Συνθήκης. Περιλαμβάνει, επίσης, προτάσεις σχετικά με το μέλλον της προτεινόμενης νέας υπηρεσίας εξωτερικής δράσης. Φυσικά, ο ρόλος που μπορούν να διαδραματίσουν τόσο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και τα εθνικά κοινοβούλια κατά την περίοδο αυτή θα αποτελέσει αντικείμενο εκτενούς συζήτησης, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε κάποιες πρόσθετες χρήσιμες συστάσεις.

Ορισμένες θεματικές πτυχές της ΚΕΠΠΑ για το 2006

Η εισηγητής στηρίζει την προσέγγιση του Συμβουλίου για ομαδοποίηση των βασικών εξελίξεων στον τομέα τόσο της ΚΕΠΠΑ όσο και της ΕΠΑΑ σύμφωνα με τις θεματικές πτυχές και την αξιολόγηση κινδύνων που περιλαμβάνονται στη στρατηγική ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης που ενέκρινε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 12 Δεκεμβρίου 2003. Προτείνει, ωστόσο, να αναθεωρηθεί η στρατηγική ασφάλειας και να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην αντιμετώπιση της αυξανόμενης εξάρτησης της Ένωσης σε σχέση με την ενέργεια και άλλες στρατηγικές προμήθειες από χώρες και περιοχές που καθίστανται ολοένα και πιο ασταθείς. Η πρόσφατη αύξηση των τιμών του πετρελαίου και η μεγάλη εξάρτηση των ευρωπαϊκών χωρών από ξένες αγορές πετρελαίου και φυσικού αερίου δείχνουν μια σαφή αδυναμία, η οποία απαιτεί τη διαρκή προσοχή μας και συντονισμένες προσπάθειες για την αντιμετώπισή της. Επίσης, ο εισηγητής πιστεύει ότι τόσο οι κλιματικές αλλαγές όσο και η εξάπλωση της φτώχειας στον κόσμο πρέπει πλέον να θεωρούνται μείζονες απειλές κατά της ασφάλειας της Ένωσης, οι οποίες απαιτούν τη ανάληψη αποφασιστικής δράσης, την επίτευξη απτών συμβιβασμών και την τήρηση ενός αυστηρού χρονοδιαγράμματος. Προφανώς η αναθεωρημένη στρατηγική θα πρέπει να διατηρήσει την πολιτικοστρατιωτική διπλή προσέγγιση και τα βασικά στοιχεία της προληπτικής συμμετοχής και της αποτελεσματικής πολυμερούς δράσης. Η μεγάλης κλίμακας τρομοκρατική επίθεση που έλαβε χώρα στο Λονδίνο στις 7 Ιουλίου 2005 δείχνει ότι η πάταξη της διεθνούς τρομοκρατίας πρέπει να παραμείνει μία εκ των κορυφαίων προτεραιοτήτων της Ένωσης και βασική συνιστώσα της εξωτερικής της δράσης. Επιπλέον, προκειμένου να αποφευχθεί ο κίνδυνος να περιέλθουν όπλα μαζικής καταστροφής στα χέρια τρομοκρατικών ομάδων, πρέπει να καταβληθεί κάθε προσπάθεια για την προώθηση πρωτοβουλιών αφοπλισμού και θεμάτων που αφορούν τη μη διάδοση των όπλων μαζικής καταστροφής. Η παρούσα έκθεση δεν υπεισέρχεται σε λεπτομέρειες επί των ζητημάτων αυτών, καθώς το Κοινοβούλιο ασχολείται ήδη εκτενώς με αυτά.

Προτεραιότητες για τις διάφορες γεωγραφικές περιοχές για το 2006

Οιαδήποτε αβεβαιότητα ενδεχομένως υπάρχει σε σχέση με τη φύση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι σαφές ότι καθίσταται όλο και περισσότερο ένας παγκόσμιος παράγοντας στη διεθνή σκηνή. Πρέπει να υπενθυμιστεί ότι, σύμφωνα με το τελευταίο Ευρωβαρόμετρο, σε όλα τα κράτη μέλη η κοινή γνώμη τάσσεται (σε ποσοστό περίπου 69%) υπέρ της ανάληψης μεγαλύτερου ρόλου από την Ένωση στις εξωτερικές σχέσεις και ότι οι νέες διατάξεις του Συντάγματος στον τομέα αυτό δεν έχουν αμφισβητηθεί στο πλαίσιο της διαδικασίας επικύρωσης. Το πρόβλημα έγκειται μάλλον στον προσδιορισμό των τομέων στους οποίους θα έπρεπε να δοθεί προτεραιότητα, ώστε να ανταποκρίνονται καλύτερα στις επιθυμίες και στις ανησυχίες των ευρωπαίων πολιτών και στις προσδοκίες τους για τον ρόλο που θα έπρεπε να διαδραματίσει η Ένωση στις διεθνείς σχέσεις. Κατά την άποψη του εισηγητή, ένας από τους τομείς είναι η ανάπτυξη μιας πραγματικής ευρωπαϊκής πολιτικής γειτονίας, συμπεριλαμβανομένου και ενός ευρωπαϊκού οικονομικού χώρου για τις ευρωπαϊκές χώρες. Άλλοι τομείς προτεραιότητας θα έπρεπε να είναι η ανθρώπινη ασφάλεια και η πάταξη της τρομοκρατίας, όπως προαναφέρθηκε, καθώς και η συμβολή της Ένωσης στην ενίσχυση της δικαιοσύνης και της καλύτερης οικονομικής και αειφόρου ανάπτυξης στο σημερινό κόσμο της παγκοσμιοποίησης. Επιπροσθέτως, ο εισηγητής στηρίζει την άποψη του Συμβουλίου ότι, σε μεγάλο βαθμό, οι μελλοντικές προοπτικές της ΚΕΠΠΑ για μια Ένωση που επιδιώκει να καταστεί παγκόσμιος παράγοντας διαμορφώνονται από μόνες τους και ότι συγκεκριμένα η Εγγύς και η Μέση Ανατολή, τα Βαλκάνια, η Ανατολική Ευρώπη και οι περιοχές συγκρούσεων, μαζί με τις διατλαντικές σχέσεις, τον συνεχιζόμενο αγώνα για την πάταξη της τρομοκρατίας και τη μη διάδοση των όπλων μαζικής καταστροφής, πρέπει να συνεχίσουν να βρίσκονται στο επίκεντρο της ΚΕΠΠΑ για το 2006.

Επιπλέον, ο εισηγητής προβαίνει σε ειδικές προτάσεις σχετικά με τα θέματα εκείνα της ΚΕΠΠΑ που προβλέπεται ότι θα απαιτήσουν τη μεγαλύτερη προσοχή της ΕΕ κατά το 2006, όπως το ζήτημα του καθεστώτος του Κοσσυφοπεδίου, ο ρόλος που θα έπρεπε να διαδραματίσει η Αφρική στην εξωτερική δράση της Ένωσης, οι στρατηγικές εταιρικές σχέσεις της Ένωσης με τη Ρωσία και την Κίνα, συμπεριλαμβανομένης και μιας σύστασης για μη άρση του εμπάργκο όπλων που έχει επιβληθεί στην Κίνα, ωσότου επιτευχθεί μεγαλύτερη πρόοδος στον τομέα των δικαιωμάτων του ανθρώπου, ο ρόλος που θα έπρεπε να συνεχίσει να διαδραματίζει η Ένωση στο Αφγανιστάν και το Ιράκ και το όλο και πιο περίπλοκο ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και η πιθανή παραπομπή του στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.

Η χρηματοδότηση της ΚΕΠΠΑ για το 2006

Εδώ και χρόνια, είναι πασίδηλη η απουσία εποικοδομητικού πολιτικού διαλόγου μεταξύ του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου σχετικά με τους πόρους και τις προτεραιότητες για την πολιτική εξωτερικής δράσης. Επί παραδείγματι, το σχέδιο προϋπολογισμού του Συμβουλίου για το οικονομικό έτος 2006 μετά την πρώτη ανάγνωση προβλέπει συνολική μείωση κατά 0,39% των αναλήψεων υποχρεώσεων σε σύγκριση με το προσχέδιο του γενικού προϋπολογισμού· ωστόσο, η μείωση των δαπανών στο πλαίσιο του τίτλου 4 (εξωτερική δράση) ανέρχεται στο 3,16% σε σχέση με τα κονδύλια που είχε προτείνει η Επιτροπή. Η Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων θεωρεί απαράδεκτο το γεγονός αυτό, δεδομένου ότι η εξωτερική πολιτική της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης και της προενταξιακής διαδικασίας, έχει αποφέρει πρωτοφανή αποτελέσματα και πρέπει να συνεχίσει να παρέχει τα απαραίτητα κίνητρα και την απαραίτητη βοήθεια για την επίτευξη των προτεραιοτήτων της. Επιπροσθέτως, η αντιμετώπιση απρόβλεπτων καταστροφών (όπως το πρόσφατο τσουνάμι) ή παρατεταμένων κρίσεων (όπως στο Ιράκ) δεν πρέπει να αποβαίνει εις βάρος των κοινοτικών ενισχύσεων που διατίθενται σε άλλες εξίσου σημαντικές από στρατηγικής άποψης περιοχές. Η Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων προτείνει, ως εκ τούτου, είτε την αναθεώρηση των δημοσιονομικών προοπτικών, είτε την εκτενέστερη χρήση του μέσου ευελιξίας με στόχο την κάλυψη νέων επιχειρήσεων χωρίς την υποβάθμιση των τρεχουσών.

Σε ό,τι αφορά συγκεκριμένα τον προϋπολογισμό της ΚΕΠΠΑ, έχει καταστεί σαφές ότι το Κοινοβούλιο δεν λαμβάνει εκ των προτέρων επαρκώς λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τις δαπάνες της ΚΕΠΠΑ, προκειμένου να είναι σε θέση να παρακολουθεί την αποδοτικότητα ή και την ίδια την αποτελεσματικότητα των εν λόγω δαπανών. Σήμερα, ο προϋπολογισμός της ΚΕΠΠΑ κατανέμεται κατά κύριο λόγο σε τέσσερις τομείς: επιχειρήσεις διαχείρισης μη στρατιωτικών κρίσεων· προγράμματα για τη μη διάδοση των όπλων μαζικής καταστροφής· ειδικοί εκπρόσωποι της ΕΕ· και προγράμματα για τον περιορισμό των φορητών όπλων και του ελαφρού οπλισμού. Ωστόσο, η ταχεία ανάπτυξη του αριθμού των ειδικών εκπροσώπων της ΕΕ, ιδίως μετά το 2004, φανερώνει ανάγλυφα την ανάγκη θέσπισης νέων σαφών κατευθυντήριων γραμμών από το Συμβούλιο, βάσει αντικειμενικών και επαληθεύσιμων κριτηρίων πριν από τη δημιουργία νέων θέσεων. Σημειώνεται ότι ορισμένες επιχειρήσεις ΚΕΠΠΑ/ΕΠΑΑ αντλούν χρηματοδότηση από διάφορες πηγές και ότι η διασύνδεση των πολιτικών και στρατιωτικών πτυχών των επιχειρήσεων διαχείρισης μη στρατιωτικών κρίσεων ενισχύεται όλο και περισσότερο.

Η εισηγητής, για τον λόγο αυτό, προτείνει την αναθεώρηση της διοργανικής συμφωνίας της 6ης Μαΐου 1999, προκειμένου να ληφθεί υπόψη η νέα πολιτική, θεσμική και οικονομική κατάσταση της Ένωσης, ώστε να αποκατασταθούν οι προαναφερθείσες αδυναμίες. Η αναθεωρημένη αυτή διοργανική συμφωνία θα έπρεπε να έχει νέα δομή προσαρμοσμένη καλύτερα στην ευρωπαϊκή στρατηγική ασφάλειας, με βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων πληροφοριών σχετικά με τις δαπάνες ΚΕΠΠΑ, ιδίως σε σχέση με τις δράσεις που χρηματοδοτούνται από κάθε κονδύλιο, το ρυθμό εφαρμογής, τις μεταφορές κονδυλίων μεταξύ των γραμμών του προϋπολογισμού και τους λόγους για τους οποίους πραγματοποιούνται οι μεταφορές αυτές. Τέλος, ο εισηγητής προτείνει συγκεκριμένα η αναθεωρημένη διοργανική συμφωνία να προχωρήσει ένα βήμα περαιτέρω, προβλέποντας ότι το κοινό κόστος για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στο πλαίσιο της ΚΕΠΠΑ πρέπει να προέρχεται από τον κοινοτικό προϋπολογισμό, τερματίζοντας έτσι την ακολουθούμενη σήμερα πρακτική της διάθεσης επικουρικών προϋπολογισμών ή νέων χρηματοδοτικών πόρων από τους προϋπολογισμούς των κρατών μελών.

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Τίτλος

Ετήσια έκθεση του Συμβουλίου προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσον αφορά τις κύριες πτυχές και τις βασικές επιλογές της ΚΕΠΠΑ, συμπεριλαμβανομένων των δημοσιονομικών επιπτώσεων στον γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων – 2004

Έγγραφα αναφοράς

2005/2134(INI)

Διαδικαστική βάση

άρθρο 112, παρ. 1

Επιτροπή αρμόδια επί της ουσίας
  Ημερομ. αναγγελίας στην ολομέλεια

AFET
22.6.2005

Γνωμοδοτική(ές) επιτροπή(ες)
  Ημερομ. αναγγελίας στην ολομέλεια

 

 

 

 

 

Αποφάσισε/αν να μη γνωμοδοτήσει/ουν
  Ημερομηνία της απόφασης

 

 

 

 

 

Ενισχυμένη συνεργασία
  Ημερομ. αναγγελίας στην ολομέλεια

 

 

 

 

 

Πρόταση/Προτάσεις ψηφίσματος που συμπεριλαμβάνεται/ονται στην έκθεση

 

 

 

Εισηγητής(ές)
  Ημερομηνία ορισμού

Elmar Brok
28.6.2005

 

Εισηγητής(ές) που αντικαταστάθηκε(καν)

 

 

Εξέταση στην επιτροπή

4.10.2005

28.11.2005

 

 

 

Ημερομηνία έγκρισης

29.11.2005

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

υπέρ:

κατά:

αποχές:

53

6

0

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Παναγιώτης Μπεγλίτης, Monika Beňová, André Brie, Elmar Brok, Simon Coveney, Véronique De Keyser, Γιώργος Δημητρακόπουλος, Camiel Eurlings, Jas Gawronski, Ana Maria Gomes, Alfred Gomolka, Klaus Hänsch, Richard Howitt, Jana Hybášková, Anna Ibrisagic, Toomas Hendrik Ilves, Jelko Kacin, Γεώργιος Καρατζαφέρης, Helmut Kuhne, Joost Lagendijk, Vytautas Landsbergis, Edward McMillan-Scott, Cecilia Malmström, Francisco José Millán Mon, Pasqualina Napoletano, Annemie Neyts-Uyttebroeck, Baroness Nicholson of Winterbourne, Cem Özdemir, Justas Vincas Paleckis, João de Deus Pinheiro, Mirosław Mariusz Piotrowski, Poul Nyrup Rasmussen, Michel Rocard, Libor Rouček, José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra, Jacek Emil Saryusz-Wolski, Marek Maciej Siwiec, István Szent-Iványi, Konrad Szymański, Charles Tannock, Paavo Väyrynen, Inese Vaidere, Geoffrey Van Orden, Luis Yañez-Barnuevo García, Josef Zieleniec

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Irena Belohorská, Proinsias De Rossa, Alexandra Dobolyi, Árpád Duka-Zólyomi, Glyn Ford, Milan Horáček, Marie Anne Isler Béguin, Tunne Kelam, Jaromír Kohlíček, Eija-Riitta Korhola, Γιαννάκης Μάτσης, Janusz Onyszkiewicz, Doris Pack, Csaba Sándor Tabajdi

Αναπληρωτές (άρθρο 178, παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Παναγιώτης Δημητρίου, Tadeusz Zwiefka

Ημερομηνία κατάθεσης – A6

1.12.2005

A6‑0389/2005