ΕΚΘΕΣΗ σχετικά με την τέταρτη έκθεση για την ιθαγένεια της Ένωσης (1 Μαΐου 2001 – 30 Απριλίου 2004)
15.12.2005 - (2005/2060(INI))
Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων
Εισηγητής: Giusto Catania
ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ
σχετικά με την τέταρτη έκθεση για την ιθαγένεια της Ένωσης (1 Μαΐου 2001 – 30 Απριλίου 2004)
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,
– έχοντας υπόψη τον Χάρτη θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ειδικότερα το κεφάλαιο V με τίτλο 'Ιθαγένεια',
– έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Τάμπερε της 15ης και 16ης Οκτωβρίου 1999,
– έχοντας υπόψη την τέταρτη έκθεση της Επιτροπής για την ιθαγένεια της Ένωσης (1 Μαΐου 2001 – 30 Απριλίου 2004) (COM(2004)0695),
– έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη μετανάστευση, την ένταξη και την απασχόληση, στην οποία αποτυπώνει τη θέση της για το ζήτημα της πολιτογράφησης των παράνομων μεταναστών (COM(2003)0336),
– έχοντας υπόψη την οδηγία 2004/38/EΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 29ης Απριλίου 2004 σχετικά με το δικαίωμα των πολιτών της Ένωσης και των μελών των οικογενειών τους να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα στην επικράτεια των κρατών μελών[1],
– έχοντας υπόψη τη Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης σχετικά με τη συμμετοχή των αλλοδαπών στον δημόσιο βίο σε τοπικό επίπεδο, που ετέθη σε ισχύ την 1η Μαΐου 1997,
– έχοντας υπόψη το άρθρο 45 και το άρθρο 112, παράγραφος 2, του Κανονισμού του,
– έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Συνταγματικών Υποθέσεων και της Επιτροπής Αναφορών (A6‑0411/2005),
A. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ιθαγένεια της Ένωσης δηλώνει τη νομική κατάσταση ενός ατόμου που απορρέει από την ένταξή του σε μια συγκεκριμένη πολιτική και εδαφική ενότητα και αποτελεί μια διαμορφούμενη έννοια η οποία θα πρέπει να αναπροσαρμόζεται σε συνάρτηση με την πολιτική εξέλιξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
B. λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 17 της Συνθήκης ΕΚ, σχετικά με την ιθαγένεια της Ένωσης, καθιερώθηκε στις 7 Φεβρουαρίου 1992 με τη Συνθήκη του Μάαστριχτ, με την εξής διατύπωση: «Πολίτης της Ένωσης είναι κάθε πρόσωπο που έχει την ιθαγένεια ενός κράτους μέλους»,
Γ. εκτιμώντας ότι από τα ανωτέρω συνάγεται ότι η χορήγηση της ιθαγένειας της Ένωσης εξαρτάται από την κατοχή της ιθαγένειας ενός κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και, κατά συνέπεια, ότι δεν πρόκειται για αυτόνομη έννοια αλλά ότι σε κάθε κράτος μέλος ρυθμίζεται με βάση την εθνική νομοθεσία,
Δ. εκτιμώντας ότι για τον ίδιο λόγο, η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα θεσμικά της όργανα έχουν έννομο συμφέρον να υποβάλλουν προτάσεις για το θέμα της απόκτησης της ιθαγένειας των κρατών μελών, με σεβασμό στην κυριαρχία των κρατών μελών στον τομέα αυτό, λαμβάνοντας υπόψη ότι όταν ένα κράτος μέλος χορηγεί ή αρνείται να χορηγήσει σε ένα πρόσωπο την ιθαγένεια, χορηγεί ή αρνείται να χορηγήσει και την ιθαγένεια της Ένωσης,
Ε. εκτιμώντας ότι κάθε πολίτης της Ευρωπαϊκής Ένωσης που κατοικεί σε ένα κράτος μέλος του οποίου δεν είναι πολίτης, έχει το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στις δημοτικές εκλογές και στις εκλογές για την ανάδειξη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο κράτος μέλος στο οποίο διαμένει, υπό όρους ίδιους με αυτούς που ισχύουν για τους πολίτες του εν λόγω κράτους,
ΣΤ. εκτιμώντας ότι κάθε πολίτης της Ένωσης έχει δικαίωμα υποβολής αναφοράς στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σύμφωνα με το άρθρο 194 της Συνθήκης ΕΚ, και δικαίωμα προσφυγής στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή που έχει συσταθεί σύμφωνα με το άρθρο 195 της Συνθήκης ΕΚ,
Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, στη συνέχεια, η Συνθήκη του Άμστερνταμ τόνισε τον συμπληρωματικό χαρακτήρα της ιθαγένειας της Ένωσης, διευκρινίζοντας στο άρθρο 17 ότι «Η ιθαγένεια της Ένωσης συμπληρώνει και δεν αντικαθιστά την εθνική ιθαγένεια»,
Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν διάφορους τρόπους αναγνώρισης της ιθαγένειας,
Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, από νομικής άποψης, η ιθαγένεια μπορεί να αποκτηθεί εκ καταγωγής ή δευτερογενώς,
Ι. εκτιμώντας ότι η απόκτηση της ιθαγένειας εκ καταγωγής (jus sanguinis ή jus soli), αποτελεί τον τρόπο που χρησιμοποιείται περισσότερο από τα κράτη μέλη και διαπιστώνοντας ότι σε πολλές χώρες του κόσμου η εκ καταγωγής απόκτηση της ιθαγένειας (jus soli) βαίνει παράλληλα με την δευτερογενώς απόκτησή της (πολιτογράφηση),
ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τις ισχύουσες συνθήκες, ορισμένα δικαιώματα που έχουν σχέση με την ιθαγένεια της Ένωσης χορηγούνται ήδη στους μονίμους κατοίκους, όπως το δικαίωμα αναφοράς στο Κοινοβούλιο ή το δικαίωμα προσφυγής στον Διαμεσολαβητή και ότι, κατά συνέπεια, είναι δυνατό να επεκταθεί σε όλους τους κατοίκους το δικαίωμα να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα στην επικράτεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το δικαίωμα του εκλέγειν στις ευρωπαϊκές και τις δημοτικές εκλογές,
ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το 1999, στα συμπεράσματα της Διάσκεψης Κορυφής του Τάμπερε, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε ως μακροπρόθεσμο στόχο να παράσχει τα πλήρη δικαιώματα του μονίμου κατοίκου στους πολίτες τρίτων χωρών που διαμένουν νόμιμα, κατά διαρκή τρόπο, στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, μετά την απόρριψη της Ευρωπαϊκής Συνταγματικής Συνθήκης στη Γαλλία και τις Κάτω Χώρες και την αναστολή των διαδικασιών κύρωσης στα περισσότερα κράτη μέλη, θα ήταν σημαντικό μήνυμα να ξεκινήσει ξανά ο διάλογος για το ίδιο το μέλλον της Ένωσης με συγκεκριμένα και σημαντικά μέτρα, όπως αυτό σχετικά με την ιθαγένεια, που συμβολίζει τη βούληση για αξιοποίηση της ύπαρξης μιας πολιτικής και εδαφικής κοινότητας, ώστε να αναζωογονηθεί η αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ της Ένωσης και των λαών της,
ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι δυσκολίες για την επικύρωση της Συνθήκης για τη θέσπιση Συντάγματος της Ευρώπης ανέδειξαν την ανάγκη να έρθει η Ευρωπαϊκή Ένωση πιο κοντά στους πολίτες της και να γίνουν κατανοητές οι ανάγκες και οι ανησυχίες τους, δεδομένου του ότι η εφαρμογή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας επηρεάζει άμεσα την καθημερινή τους ζωή,
ΙΕ. παρατηρώντας τα ποικίλα συμπτώματα σύμφωνα με τα οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση διέρχεται κρίση δημοκρατικής εκπροσώπησης και συμμετοχής και ότι αυτό εκδηλώνεται, ειδικότερα, με την αυξανόμενη γενίκευση της αποχής στις ευρωπαϊκές εκλογές, η διεύρυνση της οποίας αποτελεί ανησυχητικό στοιχείο ακόμη και για το μέλλον του εγχειρήματος «Ευρώπη»,
ΙΣΤ. εκτιμώντας ότι η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης είχε ως αποτέλεσμα να αυξηθεί σημαντικά ο αριθμός των πολιτών της Ένωσης που διαμένουν εκτός της χώρας καταγωγής τους, γεγονός που διευκολύνει μια ευρωπαϊκή ανάμιξη και το συναίσθημα της ένταξης σε ένα κοινό περιβάλλον, καθώς επίσης και να αυξηθεί σημαντικά ο αριθμός των υπηκόων τρίτων χωρών,
ΙΖ. λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι πολλοί αυτοί που, πολίτες ή όχι της Ένωσης, διαμένουν στην επικράτεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ασκούν τακτική δραστηριότητα επαγγελματική ή σπουδαστική, αλλά αποκλείονται από τις διαδικασίες διαμόρφωσης των πολιτικών αποφάσεων, αντίθετα προς τις διατάξεις του άρθρου 190 της Συνθήκης ΕΚ, στο κράτος μέλος όπου διαμένουν και όπου καταβάλλουν το σύνολο ή μέρος των φόρων τους, αντίθετα με όσα ορίζει μια από τις θεμελιώδεις αρχές της σύγχρονης δημοκρατίας σύμφωνα με την οποία δεν επιτρέπεται η επιβολή φορολογίας αν δεν υπάρχει εκπροσώπηση ("no taxation without representation"),
ΙΗ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η παρουσία υπηκόων τρίτων χωρών στην εθνική επικράτεια ενός κράτους μέλους αποτελεί στο εξής μόνιμο χαρακτηριστικό των ευρωπαϊκών κοινωνιών, ότι οι πολίτες αυτοί απολαύουν σειρά δικαιωμάτων βάσει των οδηγιών 2004/38/ΕΚ και 2003/109/ΕΚ του Συμβουλίου της 25ης Νοεμβρίου 2003 σχετικά με το καθεστώς των υπηκόων τρίτων χωρών που είναι επί μακρόν διαμένοντες,[2]ότι σε δώδεκα κράτη μέλη οι υπήκοοι χωρών που δεν είναι μέλη της ΕΕ, σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις κάθε κράτους μέλους, διαθέτουν δικαίωμα ψήφου στις δημοτικές εκλογές και ότι, σε τρία άλλα κράτη μέλη, οι υπήκοοι ορισμένων τρίτων χωρών διαθέτουν δικαίωμα ψήφου στις δημοτικές εκλογές,
ΙΘ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η υποβολή αναφοράς στην Επιτροπή Αναφορών του Κοινοβουλίου είναι ένα σημαντικό μη ένδικο μέσο προσφυγής που έχουν οι πολίτες της Ένωσης και οι μόνιμοι κάτοικοι των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε περιπτώσεις παραβίασης του κοινοτικού δικαίου και καθιστά την εν λόγω επιτροπή υπεύθυνη προκειμένου να ανταποκριθεί αποτελεσματικά στις ανησυχίες και κριτικές των πολιτών, συμπράττοντας όπου είναι απαραίτητο με εθνικές και τοπικές αρχές για την επίλυση των προβλημάτων που προκύπτουν από τη μη ορθή εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου,
1. καλεί τα κράτη μέλη, όπου κρίνεται αναγκαίο, να προβληματισθούν όσον αφορά τη δυνατότητα στενότερης σύνδεσης της μόνιμης νόμιμης παραμονής επί εύλογο χρονικό διάστημα με την απόκτηση της εθνικής ιθαγένειας και, επομένως, της ιθαγένειας της Ένωσης·
2. υπογραμμίζει την ανάγκη και τη σημασία της επιβεβαίωσης των δικαιωμάτων των πολιτών της Ένωσης καθιστώντας νομικά δεσμευτικό το Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων·
3. παρατηρεί ότι, σήμερα, η απόκτηση της ιθαγένειας της Ένωσης και των δικαιωμάτων που τη συνοδεύουν εξαρτάται από την απόκτηση της ιθαγένειας ενός των κρατών μελών· επισημαίνει ότι οι σημαντικότατες διαφορές μεταξύ των διατάξεων που διέπουν την πρόσβαση στην ιθαγένεια στα κράτη μέλη μπορούν να αποτελέσουν πηγή διακρίσεων μεταξύ των κατοίκων που είναι υπήκοοι τρίτων χωρών ή των απάτριδων σύμφωνα με το κράτος μέλος διαμονής τους· σεβόμενο την αρμοδιότητα των κρατών μελών στο θέμα αυτό, θεωρεί, συνεπώς, ευκταία την πρόοδο προς την ενίσχυση του συντονισμού όσον αφορά τα γενικά κριτήρια και τις διαδικασίες απόκτησης της ιθαγένειας προκειμένου να εξασφαλισθεί μεγαλύτερη δικαιοσύνη στην πρόσβαση στην ιθαγένεια της Ένωσης· θεωρεί επίσης ευκταία τη λήψη μέτρων για την εξασφάλιση ευρύτερης διάδοσης των πληροφοριών που αφορούν τις διαφορετικές εθνικές κανονιστικές ρυθμίσεις·
4. καλεί τα κράτη μέλη να εξετάσουν τη δυνατότητα καθιέρωσης ευρωπαϊκού εκλογικού βιβλιαρίου, που θα είναι κοινό σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο οποίο θα αναγράφονται λεπτομερώς, αναλόγως του κύριου τόπου διαμονής και την ιθαγένεια κάθε εκλογέα, όλες οι εκλογές στις οποίες ο εκλογέας έχει δικαίωμα και υποχρέωση να ψηφίσει, θεωρώντας ότι η πρωτοβουλία αυτή θα διευκολύνει την καλύτερη κατανόηση της ιθαγένειας της Ένωσης·
5. υπογραμμίζει ότι η δημιουργία πολιτικού χώρου και η δημιουργία ιθαγένειας που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες εξελίξεις των δημοκρατιών μας, προϋποθέτει επίσης την αναγνώριση των πολιτικών δικαιωμάτων σε κάθε πρόσωπο που διαμένει νομίμως και επί μακρόν στην επικράτεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίς διακρίσεις με βάση την εκ καταγωγής ιθαγένειά του·
6. φρονεί ότι η χορήγηση ορισμένων δικαιωμάτων που συνδέονται με την ιθαγένεια της Ένωσης στους κατοίκους θα ευνοούσε την ένταξη του εξωκοινοτικού πληθυσμού στην Ευρωπαϊκή Ένωση και θα δημιουργούσε καθεστώς ιδιότητας μέλους μιας πραγματικής πολιτικής και εδαφικής κοινότητας·
7. εκτιμά ότι ένας από τους κύριους σκοπούς της ευρωπαϊκής ιθαγένειας πρέπει να είναι όχι να δημιουργήσει νομικό καθεστώς που συμπληρώνει την εθνική ιθαγένεια αλλά να προωθήσει την ενσωμάτωση των πολιτών στη χώρα κατοικίας τους, ενώ συγχρόνως θα αναγνωρίζονται πλήρως όλα τα δικαιώματα ακόμη και όταν οι πολίτες της ΕΕ κατοικούν εκτός της επικράτειάς της·
8. είναι της γνώμης ότι η αναγνώριση της ιθαγένειας της Ένωσης συναρτήσει της διαμονής θα πρέπει να αποτελεί τον τελικό στόχο της δυναμικής διαδικασίας που θα καταστήσει την Ευρωπαϊκή Ένωση μια πραγματική πολιτική κοινότητα·
9. καλεί, ως εκ τούτου, την Επιτροπή να εκπονήσει Λευκή Βίβλο για τις ενδεχόμενες εξελίξεις όσον αφορά την ιθαγένεια της Ένωσης και για την εναρμόνιση των διαφόρων κανόνων που ισχύουν στα κράτη μέλη·
10. καλεί τα κράτη μέλη που δεν το έχουν ακόμη πράξει να κυρώσουν τη Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης σχετικά με τη συμμετοχή των αλλοδαπών στον δημόσιο βίο σε τοπικό επίπεδο, και όσα την έχουν ήδη κυρώσει να εφαρμόσουν το άρθρο 6 της Σύμβασης που προβλέπει τη χορήγηση του δικαιώματος εκλέγειν και εκλέγεσθαι στις τοπικές εκλογές, σε όλους τους πολίτες τρίτων χωρών που διαμένουν νομίμως και σταθερά στο κράτος υποδοχής κατά τη διάρκεια της πενταετίας που προηγείται των εκλογών·
11. καλεί τα κράτη μέλη να επεκτείνουν το δικαίωμα ψήφου στις τοπικές και ευρωπαϊκές εκλογές στους υπηκόους τρίτων χωρών και στους απάτριδες που διαμένουν μονίμως στην επικράτεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης επί μία τουλάχιστον πενταετία, καθώς και το δικαίωμα της ελεύθερης κυκλοφορίας και το δικαίωμα απόκτησης άδειας παραμονής σε οιοδήποτε κράτος μέλος της Ένωσης·
12. είναι της γνώμης ότι η ευρωπαϊκή ιθαγένεια πρέπει να βιώνεται εντονότερα στο τοπικό επίπεδο και πρέπει να είναι περισσότερο ορατή και να συνεπάγεται δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών δικαιωμάτων, και υποχρεώσεις, όπως για παράδειγμα - χωρίς αύξηση της συνολικής φορολογικής επιβάρυνσης - μια άμεση σχέση των στοιχείων του συστήματος των εισφορών με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης· η τελευταία αυτή καινοτομία, πέραν του ότι θα δώσει δυνατότητα επίλυσης των προβλημάτων που συνδέονται με τη χρηματοδότηση του κοινοτικού προϋπολογισμού από τις εισφορές των κρατών μελών και την έννοια της δίκαιης επιστροφής, θα μπορούσε να συμβάλει στην οικοδόμηση μιας περισσότερο ισορροπημένης ευρωπαϊκής ιθαγένειας·
13. υπενθυμίζει το αίτημά του για τη χρηματοδότηση μέρους του κοινοτικού προϋπολογισμού με βάση αυθεντικό μηχανισμό ιδίων πόρων, σύμφωνα με διαφανές, δίκαιο και δημοκρατικό σύστημα, χωρίς επιβάρυνση της συνολικής φορολογικής δαπάνης, πράγμα που θα επέτρεπε να αρθεί το υπάρχον αδιέξοδο το οποίο συνδέεται με τη χρηματοδότηση του κοινοτικού προϋπολογισμού από τις εισφορές των κρατών μελών και με την έννοια της δίκαιης επιστροφής· θεωρεί εξάλλου ότι η πρόταση αυτή θα συνέβαλλε στην εκ μέρους των ευρωπαίων πολιτών καλύτερη κατανόηση της πραγματικότητας του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης και επομένως στην επιβεβαίωση μίας ισόρροπης ιθαγένειας της Ένωσης, η οποία θα βασίζεται τόσο στα δικαιώματα όσο και στις υποχρεώσεις·
14. με την επιφύλαξη μίας τέτοιας μεταρρύθμισης του συστήματος των ιδίων πόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θεωρεί απαραίτητο τα κράτη μέλη να μεριμνήσουν για τη διασφάλιση της μέγιστης αναγνωσιμότητας για τους πολίτες της Ένωσης όσον αφορά το μέρος των φόρων τους το οποίο συμβάλλει στον κοινοτικό προϋπολογισμό, επί παραδείγματι εισάγοντας σχετική μνεία στα εκκαθαριστικά της εφορίας, όταν αυτό είναι δυνατό·
15. επιμένει ότι η Επιτροπή πρέπει να υποβάλει νομοθετική πρόταση σχετικά με το «καθεστώς του ευρωπαίου κατοίκου μακράς διαμονής» που, με αυστηρό σεβασμό των Συνθηκών και της αρμοδιότητας των κρατών μελών, θα συστηματικοποιεί και θα αναγνωρίζει συνολικά τα πάσης φύσεως δικαιώματα που εκχωρεί το κοινοτικό δίκαιο στους πολίτες που κατοικούν νομίμως στην επικράτεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης·
16. ζητεί από τα κράτη μέλη να θέσουν το συντομότερο δυνατόν επί τάπητος το ζήτημα της χορήγησης στους ευρωπαίους πολίτες των δικαιωμάτων του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στις δημοτικές, νομαρχιακές και περιφερειακές εκλογές του κράτους μέλους κατοικίας τους, χωρίς διάκριση με βάση την ιθαγένεια·
17. ζητεί από τα κράτη μέλη να θέσουν το συντομότερο δυνατόν επί τάπητος το ζήτημα της χορήγησης στους πολίτες της Ένωσης της δυνατότητας να επιλέγουν, με μη σωρευτικό τρόπο, να ψηφίζουν και να θέτουν υποψηφιότητα στις εθνικές εκλογές, είτε στη χώρα διαμονής τους είτε στη χώρα καταγωγής τους, χωρίς διάκριση με βάση την ιθαγένεια·
18. φρονεί ότι είναι ευκταίο να επεκταθούν στους πολίτες τρίτων χωρών οι οποίοι διαμένουν τουλάχιστον πέντε έτη εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα δικαιώματα των πολιτών της Ένωσης και των μελών των οικογενειών τους που προβλέπονται από την οδηγία 2004/38/ΕΚ, που θα τεθεί σε ισχύ από 30ής Απριλίου 2006, δηλαδή το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής στην επικράτεια των κρατών μελών και το δικαίωμα απόκτησης δικαιώματος μονίμου διαμονής ύστερα από πέντε χρόνια κατοικίας στη χώρα υποδοχής·
19. πιστεύει ότι οι πολίτες τρίτων χωρών και οι απάτριδες που κατοικούν μόνιμα στην ΕΕ επί τουλάχιστον πέντε έτη πρέπει επίσης να διαθέτουν τα ίδια δικαιώματα με τους πολίτες της ΕΕ που κατοικούν σε κράτος μέλος άλλο από το κράτος μέλος καταγωγής τους όσον αφορά το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στις εκλογές για την ανάδειξη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και στις δημοτικές εκλογές·
20. υπογραμμίζει ότι οι εκλογές για την ανάδειξη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αποτελούν την πιο ορατή έκφραση της δημοκρατικής ιθαγένειας της Ένωσης· εκφράζει για τον λόγο αυτό την επιθυμία του να υπάρξει προβληματισμός σχετικά με τη μεταρρύθμιση του εκλογικού συστήματος για την ανάδειξη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου από τώρα έως το 2009, προκειμένου να τους δοθεί πραγματική ευρωπαϊκή διάσταση με την ενοποίηση των εκλογικών διαδικασιών υπενθυμίζει στο πλαίσιο αυτό ότι τα πολιτικά κόμματα στο ευρωπαϊκό επίπεδο πρέπει οπωσδήποτε να ενισχυθούν·
21. φρονεί ότι, όσον αφορά το δικαίωμα ψήφου των κοινοτικών πολιτών και τηρουμένης της αρμοδιότητας των κρατών μελών στο θέμα αυτό, τα κράτη θα έπρεπε να εξετάσουν τη δυνατότητα επέκτασης στους μονίμους κατοίκους και ανεξάρτητα από την ιθαγένειά τους, του δικαιώματος ψήφου στις περιφερειακές και εθνικές εκλογές· θεωρεί επίσης ότι τα κράτη μέλη που δεν χορηγούν ιθαγένεια στους νομίμως διαμένοντες στην επικράτειά τους μετά από εύλογο χρονικό διάστημα, θα πρέπει τουλάχιστον να μελετήσουν τη δυνατότητα χορήγησης του δικαιώματος ψήφου στους επί μακρόν διαμένοντες για όλες τις εκλογές·
22. είναι της γνώμης ότι η παραχώρηση του δικαιώματος του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στις εθνικές και περιφερειακές εκλογές στους πολίτες της Ένωσης που δεν είναι υπήκοοι του κράτους μέλους διαμονής τους θα συνέβαλλε αποτελεσματικά στο αίσθημα ότι ανήκουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, που είναι απαραίτητο για μια πραγματική ιθαγένεια της Ένωσης·
23. επισημαίνει ότι η ιθαγένεια της Ένωσης πρέπει να συνδέεται στενά, ασχέτως της χώρας καταγωγής ή προέλευσης, με την αναγνώριση των κοινωνικών δικαιωμάτων, και συγκεκριμένα με το δικαίωμα στην απασχόληση, στις σπουδές και στην κοινωνική προστασία (υγεία, σύνταξη και λοιπές παροχές)·
24. πιστεύει ότι η ιθαγένεια της Ένωσης εγγυάται τα ίδια δικαιώματα σε όλους τους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ανεξαρτήτως του κατά πόσον ο τόπος διαμονής τους βρίσκεται εντός της Ένωσης ή σε τρίτη χώρα· ζητεί μετ’ επιτάσεως από την Επιτροπή να αναλύσει την κατάσταση των ευρωπαίων μεταναστών και να θεσπίσει τα κατάλληλα μέσα προκειμένου να διασφαλίσει την αποτελεσματική άσκηση των δικαιωμάτων που απορρέουν από την ιθαγένεια·
25. κρίνει σκόπιμη την έναρξη διαλόγου σχετικά με την ανάγκη να αρχίσει με αυτή την ευκαιρία μια συζήτηση η οποία θα επιτρέψει να καθορισθεί και να διευκρινισθεί το σχέδιο της ιθαγένειας της Ένωσης, δεδομένης της σημαντικής προόδου που έχει σημειώσει η Ευρωπαϊκή Ένωση από την εποχή της Συνθήκης του Μάαστριχτ·
26. εκφράζει την ελπίδα ότι θα υπάρξει μεταρρύθμιση της εκλογικής διαδικασίας στις ευρωπαϊκές εκλογές μέχρι το 2009, προκειμένου να δοθεί μια πραγματικά ευρωπαϊκή διάσταση με την ενοποίηση των εκλογικών διαδικασιών και κυρίως με την εκλογή μέρους των βουλευτών σε υπερεθνικά ευρωπαϊκά ψηφοδέλτια που θα καταρτίζονται από τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα·
27. υπογραμμίζει ότι ένα Ευρωπαϊκό Σύνταγμα το οποίο ορίζει σαφώς τις αξίες στις οποίες βασίζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και τα θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών της, διευκρινίζοντας τις αρμοδιότητες της και θεσπίζοντας τα θεσμικά της όργανα και τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων θα συμβάλει στο αίσθημα του ανήκειν στην Ευρωπαϊκή Ένωση και συνεπώς στο αίσθημα της ιθαγένειας της Ένωσης, καθώς και στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής ταυτότητας·
28. είναι της γνώμης ότι η χορήγηση της ιθαγένειας της Ένωσης συναρτήσει της διαμονής θα πρέπει να αποτελεί τον τελικό στόχο της δυναμικής διαδικασίας που θα καταστήσει την Ευρωπαϊκή Ένωση μια πραγματική πολιτική κοινότητα·
29. ζητεί επίμονα από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να παράσχουν καλύτερη πληροφόρηση στους πολίτες της Ένωσης σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους, και ειδικότερα να προωθήσει ενεργά τη συμμετοχή των πολιτών της Ένωσης στη διαδικασία του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στις δημοτικές εκλογές, καθώς και στις εκλογές ανάδειξης των βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου· στο πλαίσιο αυτό, τα κράτη μέλη πρέπει κυρίως, επί κοινή βάσει, να εντάξουν την ευρωπαϊκή διάσταση στη διδακτέα ύλη της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης σε όλα τα σχολεία, συμπεριλαμβάνοντας βασικές έννοιες για τον ευρωπαϊκό πολιτισμό, τις πολιτικές και τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα·
30. εκφράζει την ικανοποίησή του για τη νέα προσέγγιση της Επιτροπής όσον αφορά την πληροφόρηση και την επικοινωνία με στόχο την περαιτέρω ανταπόκριση στις επιθυμίες, προσδοκίες και συγκεκριμένες ανησυχίες των ευρωπαίων πολιτών και τον διάλογο μαζί τους, προκειμένου να τους επιτραπεί να επηρεάσουν, με τη δημοκρατική τους συμμετοχή, τη διαμόρφωση των πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης· ελπίζει εντόνως ότι τα αποτελέσματα της εφαρμογής αυτής της νέας στρατηγικής θα γίνουν γρήγορα αισθητά·
31. ευελπιστεί εξάλλου ότι η δράση της Επιτροπής και των κρατών μελών στον τομέα της πληροφόρησης και της επικοινωνίας θα προωθήσει το ρόλο και τη συνεργασία των μέσων ενημέρωσης· υπογραμμίζει ειδικότερα τη σημασία της εκ του σύνεγγυς επικοινωνίας, μέσω του ρόλου των μέσων ενημέρωσης και των κρατικών αρχών σε τοπικό επίπεδο·
32. υπογραμμίζει επίσης τη σπουδαιότητα του δικαιώματος χρηστής διοίκησης και του δικαιώματος πρόσβασης στα έγγραφα όπως αυτά ορίζονται στον τίτλο V (Ιθαγένεια) του Χάρτη θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την πλήρη ανάπτυξη της ιθαγένειας της Ένωσης· προβάλλει την αναγκαιότητα διασφάλισης της πρόσβασης σε ποιοτική νομική ενημέρωση, η οποία επιτρέπει στους πολίτες να συνειδητοποιήσουν τα δικαιώματά τους·
33. παροτρύνει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να βελτιώσουν την πληροφόρηση των πολιτών της Ένωσης όσον αφορά τα δικαιώματά τους σχετικά με την προξενική προστασία, από τις διπλωματικές και προξενικές υπηρεσίες οιουδήποτε άλλου κράτους μέλους, όπου το κράτος μέλος του πολίτη δεν εκπροσωπείται·
34. υπογραμμίζει ότι η ιθαγένεια της Ένωσης συμπεριλαμβάνει το δικαίωμα υποβολής αναφοράς, με την οποία παρέχεται στο Κοινοβούλιο η δυνατότητα πραγματικού ελέγχου της εφαρμογής της νομοθεσίας και η δυνατότητα συνεισφοράς στην εύρυθμη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με πρωτοβουλία των πολιτών της·
35. επισημαίνει ότι οι αναφορές προς το Κοινοβούλιο μπορούν να έχουν ως σκοπό την τροποποίηση ή και την εφαρμογή ευρωπαϊκής νομοθεσίας·
36. εκφράζει τη λύπη του διότι η διαδικασία υποβολής αναφορών κατά καιρούς καθυστερεί λόγω του μεγάλου αριθμού των αναφορών που αποστέλλονται· θεωρεί ότι η καθιέρωση του νέου συστήματος πληροφορικής για τη διαχείριση των αναφορών, μαζί με τη χορήγηση επαρκών ανθρωπίνων πόρων, μπορεί να καταστήσει τη διαδικασία αυτή περισσότερο αποτελεσματική·
37. θεωρεί ότι, εφόσον το δικαίωμα αναφοράς αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα των πολιτών της Ένωσης, η Επιτροπή θα πρέπει να καλείται - ως ελάχιστη προϋπόθεση - να αιτιολογεί επαρκώς την άρνησή της να ακολουθήσει σύσταση του Κοινοβουλίου· εκφράζει την ικανοποίησή του για την συνεργασία που έχει επιτευχθεί ως τώρα με την Επιτροπή όσον αφορά την εξέταση αναφορών, παρατηρεί όμως ότι οι διαδικασίες παραβίασης κινούνται ως επί το πλείστον βάσει καταγγελιών που έχουν υποβληθεί στην Επιτροπή και όχι βάσει αναφορών που έχουν υποβληθεί στην Επιτροπή Αναφορών·
38. καλεί το Συμβούλιο και την Επιτροπή να αναπτύξουν στενότερη συνεργασία με την Επιτροπή Αναφορών του Κοινοβουλίου και τον Διαμεσολαβητή, έτσι ώστε κάθε πολίτης της Ένωσης και γενικότερα κάθε κάτοικος κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης να μπορεί να ασκεί αποτελεσματικότερα τα δικαιώματά του·
39. καλεί τις αρμόδιες υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών, ειδικότερα των νέων, να συνεχίσουν συστηματικά την ενημέρωση των πολιτών ως προς τα δικαιώματα που συνδέονται με την ιθαγένεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παρέχοντας ποιοτική πληροφόρηση και διασαφήσεις για τις αρμοδιότητες της Επιτροπής Αναφορών και του Διαμεσολαβητή, καθώς και διευκρινίσεις για τη διαδικασία υποβολής και τις προϋποθέσεις του παραδεκτού των αναφορών στην μητρική τους γλώσσα·
40. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή, καθώς και στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.
ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Συνταγματικών Υποθέσεων (30.11.2005)
προς την Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων
σχετικά με την τέταρτη έκθεση της Επιτροπής για την ιθαγένεια της Ένωσης (1 Μαΐου 2001 – 30 Απριλίου 2004)
(2005/2060 (INI))
Συντάκτρια γνωμοδότησης: Pervenche Berès
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
Η Επιτροπή Συνταγματικών Υποθέσεων καλεί την Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων, που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να συμπεριλάβει στην πρόταση ψηφίσματός της τις ακόλουθες προτάσεις:
1. ζητεί επίμονα από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να παράσχουν καλύτερη πληροφόρηση στους ευρωπαίους πολίτες σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους, και ειδικότερα να προωθήσει ενεργά τη συμμετοχή των ευρωπαίων πολιτών στη διαδικασία του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στις δημοτικές εκλογές, καθώς και στις εκλογές ανάδειξης των βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου· στο πλαίσιο αυτό, τα κράτη μέλη πρέπει κυρίως, επί κοινή βάσει, να εντάξουν την ευρωπαϊκή διάσταση στη διδακτέα ύλη της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης σε όλα τα σχολεία, συμπεριλαμβάνοντας βασικές έννοιες για τον ευρωπαϊκό πολιτισμό, τις πολιτικές και τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα·
2. υπογραμμίζει ότι οι εκλογές για την ανάδειξη των βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αποτελούν την πιο ορατή έκφραση της δημοκρατικής ιθαγένειας της Ένωσης· εκφράζει για τον λόγο αυτό την επιθυμία του να υπάρξει προβληματισμός σχετικά με τη μεταρρύθμιση του εκλογικού συστήματος των εκλογών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου από τώρα έως το 2009, προκειμένου να τους δοθεί πραγματική ευρωπαϊκή διάσταση με την ενοποίηση των εκλογικών διαδικασιών υπενθυμίζει στο πλαίσιο αυτό ότι τα πολιτικά κόμματα στο ευρωπαϊκό επίπεδο πρέπει οπωσδήποτε να ενισχυθούν·
3. εκφράζει την ικανοποίησή του για τη νέα προσέγγιση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσον αφορά την πληροφόρηση και την επικοινωνία με στόχο την περαιτέρω ανταπόκριση στις επιθυμίες, προσδοκίες και συγκεκριμένες ανησυχίες των ευρωπαίων πολιτών και τον διάλογο μαζί τους, προκειμένου να τους επιτραπεί να επηρεάσουν, με τη δημοκρατική τους συμμετοχή, τη διαμόρφωση των πολιτικών της Ένωσης· ελπίζει εντόνως ότι τα αποτελέσματα της εφαρμογής αυτής της νέας στρατηγικής θα γίνουν γρήγορα αισθητά·
4. ευελπιστεί εξάλλου ότι η δράση της Επιτροπής και των κρατών μελών στον τομέα της πληροφόρησης και της επικοινωνίας θα προωθήσει το ρόλο και τη συνεργασία των μέσων ενημέρωσης· υπογραμμίζει ειδικότερα τη σημασία της εκ του σύνεγγυς επικοινωνίας, μέσω του ρόλου των μέσων ενημέρωσης και των κρατικών αρχών σε τοπικό επίπεδο·
5. υπογραμμίζει επίσης τη σπουδαιότητα του δικαιώματος χρηστής διοίκησης και του δικαιώματος πρόσβασης στα έγγραφα όπως αυτά ορίζονται στον τίτλο V (Ιθαγένεια) του Χάρτη θεμελιωδών δικαιωμάτων για την πλήρη ανάπτυξη της ευρωπαϊκής ιθαγένειας· προβάλλει την αναγκαιότητα διασφάλισης της πρόσβασης σε ποιοτική νομική ενημέρωση, η οποία επιτρέπει στους πολίτες να συνειδητοποιήσουν τα δικαιώματά τους·
6. είναι της γνώμης ότι η παραχώρηση του δικαιώματος του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στις εθνικές και περιφερειακές εκλογές στους ευρωπαίους πολίτες που δεν είναι υπήκοοι του κράτους μέλους διαμονής τους θα συνέβαλλε αποτελεσματικά στο αίσθημα ότι ανήκουν στην Ένωση, το οποίο είναι απαραίτητο για την πραγματική ευρωπαϊκή ιθαγένεια·
7. επαναλαμβάνει την πρόσκλησή του προς τα κράτη μέλη να παραχωρήσουν στους επί μακρόν διαμένοντες στην επικράτεια της Ένωσης, οι οποίοι είναι υπήκοοι τρίτων χωρών, δικαιώματα όσο το δυνατόν πλησιέστερα σε αυτά που απολαμβάνουν οι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συγκεκριμένα όσον αφορά το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στις δημοτικές εκλογές και στις εκλογές ανάδειξης των βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου· εκτιμά, εν προκειμένω, ότι η κατάσταση των απάτριδων που κατοικούν στην επικράτεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να ληφθεί ιδιαίτερα υπόψη·
8. παρατηρεί ότι, σήμερα, η απόκτηση της ευρωπαϊκής ιθαγένειας και των δικαιωμάτων που τη συνοδεύουν εξαρτάται από την απόκτηση της ιθαγένειας ενός των κρατών μελών· επισημαίνει ότι οι σημαντικότατες ανισότητες μεταξύ των διατάξεων που διέπουν την πρόσβαση στην υπηκοότητα στα κράτη μέλη μπορούν να αποτελέσουν πηγή διακρίσεων μεταξύ των κατοίκων που κατάγονται από τρίτες χώρες ή των απάτριδων σύμφωνα με το κράτος μέλος διαμονής τους· σεβόμενο την αρμοδιότητα των κρατών μελών στο θέμα αυτό, θεωρεί, συνεπώς, ευκταία την πρόοδο προς την ενίσχυση του συντονισμού όσον αφορά τα γενικά κριτήρια και τις διαδικασίες απόκτησης υπηκοότητας προκειμένου να εξασφαλισθεί μεγαλύτερη δικαιοσύνη στην πρόσβαση στην ευρωπαϊκή ιθαγένεια· θεωρεί επίσης ευκταία τη λήψη μέτρων για την εξασφάλιση ευρύτερης διάδοσης των πληροφοριών που αφορούν τις διαφορετικές εθνικές κανονιστικές ρυθμίσεις·
9. παροτρύνει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη να βελτιώσουν την πληροφόρηση των ευρωπαίων πολιτών όσον αφορά τα δικαιώματά τους σχετικά με την προξενική προστασία, από τις διπλωματικές και προξενικές υπηρεσίες οιουδήποτε άλλου κράτους μέλους, όπου το κράτος μέλος του πολίτη δεν εκπροσωπείται·
10. υπογραμμίζει ότι ένα Ευρωπαϊκό Σύνταγμα το οποίο ορίζει σαφώς τις αξίες στις οποίες βασίζεται η Ένωση, καθώς και τα θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών της, διευκρινίζοντας τις αρμοδιότητες της και θεσπίζοντας τα θεσμικά της όργανα και τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων θα συμβάλει στο αίσθημα του ανήκειν στην Ένωση και συνεπώς στο αίσθημα της ευρωπαϊκής ιθαγένειας, καθώς και στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής ταυτότητας·
11. υπενθυμίζει το αίτημά του για τη χρηματοδότηση μέρους του κοινοτικού προϋπολογισμού με βάση αυθεντικό μηχανισμό ιδίων πόρων, σύμφωνα με διαφανές, δίκαιο και δημοκρατικό σύστημα, χωρίς επιβάρυνση της συνολικής φορολογικής δαπάνης, πράγμα που θα επέτρεπε να αρθεί το υπάρχον αδιέξοδο το οποίο συνδέεται με τη χρηματοδότηση του κοινοτικού προϋπολογισμού από τις εισφορές των κρατών μελών και με την έννοια της δίκαιης επιστροφής· θεωρεί εξάλλου ότι η πρόταση αυτή θα συνέβαλλε στην εκ μέρους των ευρωπαίων πολιτών καλύτερη κατανόηση της πραγματικότητας του προϋπολογισμού της Ένωσης και επομένως στην επιβεβαίωση μίας ισόρροπης ευρωπαϊκής ιθαγένειας, η οποία θα βασίζεται τόσο στα δικαιώματα όσο και στις υποχρεώσεις·
12. με την επιφύλαξη μίας τέτοιας μεταρρύθμισης του συστήματος των ιδίων πόρων της Ένωσης, θεωρεί απαραίτητο τα κράτη μέλη να μεριμνήσουν για τη διασφάλιση της μέγιστης αναγνωσιμότητας για τους ευρωπαίους πολίτες όσον αφορά το μέρος των φόρων τους το οποίο συμβάλλει στον κοινοτικό προϋπολογισμό, επί παραδείγματι εισάγοντας μία αναφορά σχετικά με τις προειδοποιήσεις επιβολής φόρου, όταν αυτό είναι δυνατό.
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
|
Τίτλος |
Τέταρτη έκθεση της Επιτροπής για την ιθαγένεια της Ένωσης (1 Μαΐου 2001 – 30 Απριλίου 2004) | |||||
|
Αριθμός διαδικασίας |
||||||
|
Επιτροπή αρμόδια επί της ουσίας |
LIBE | |||||
|
Γνωμοδοτική επιτροπή |
AFCO | |||||
|
Ενισχυμένη συνεργασία |
| |||||
|
Συντάκτρια γνωμοδότησης |
Pervenche Berès | |||||
|
Εξέταση στην επιτροπή |
4.10.2005 |
24.10.2005 |
29.11.2005 |
|
| |
|
Ημερομηνία έγκρισης των προτάσεων |
29.11.2005 | |||||
|
Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας |
υπέρ: κατά: αποχές: |
19 2 0 | ||||
|
Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία |
James Hugh Allister, Jens-Peter Bonde, Carlos Carnero González, Richard Corbett, Jean-Luc Dehaene, Παναγιώτης Δημητρίου, Maria da Assunção Esteves, Ingo Friedrich, Genowefa Grabowska, Ignasi Guardans Cambó, Daniel Hannan, Sylvia-Yvonne Kaufmann, Jo Leinen, Íñigo Méndez de Vigo, Riccardo Ventre | |||||
|
Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία |
Pervenche Berès, Elmar Brok, Klaus Hänsch, Pasqualina Napoletano, Raimon Obiols i Germà, Gérard Onesta, Γεώργιος Παπαστάμκος | |||||
|
Αναπληρωτές (άρθρο 178, παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία |
Hans-Peter Martin | |||||
ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Αναφορών (20.9.2005)
προς την Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων
σχετικά με την τέταρτη έκθεση για την ιθαγένεια της Ένωσης (1 Μαΐου 2001 – 30 Απριλίου 2004)
(2005/2060(INI))
Συντάκτρια γνωμοδότησης: Μαρία Παναγιωτοπούλου-Κασσιώτου
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
Η Επιτροπή Αναφορών καλεί την Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων, που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να συμπεριλάβει στην πρόταση ψηφίσματός της τις ακόλουθες προτάσεις:
Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι δυσκολίες για την επικύρωση της Συνθήκης για τη θέσπιση Συντάγματος της Ευρώπης ανέδειξαν την ανάγκη να έρθει η Ευρωπαϊκή Ένωση πιο κοντά στους ευρωπαίους πολίτες και να γίνουν κατανοητές οι ανάγκες και οι ανησυχίες τους, δεδομένου του ότι η εφαρμογή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας επηρεάζει άμεσα την καθημερινή τους ζωή,
Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι το γεγονός ότι η υποβολή αναφοράς στην Επιτροπή Αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου είναι ένα σημαντικό μη ένδικο μέσο προσφυγής που έχουν οι ευρωπαίοι πολίτες και οι μόνιμοι κάτοικοι των χωρών της Ένωσης σε περιπτώσεις παραβίασης του κοινοτικού δικαίου, καθιστά την εν λόγω επιτροπή υπεύθυνη προκειμένου να ανταποκριθεί αποτελεσματικά στις ανησυχίες και κριτικές των πολιτών, συμπράττοντας όπου είναι απαραίτητο με εθνικές και τοπικές αρχές για την επίλυση των προβλημάτων που προκύπτουν από τη μη ορθή εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου,
1. υπογραμμίζει την ανάγκη και τη σημασία της επιβεβαίωσης των δικαιωμάτων της Ένωσης καθιστώντας νομικά δεσμευτικό το Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων·
2. διαπιστώνει ότι η εμπιστοσύνη των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς όλα τα θεσμικά όργανά της θα ενισχυθεί περισσότερο με την υιοθέτηση του Κώδικα Ορθής Διοικητικής Συμπεριφοράς της ΕΕ που μεταξύ άλλων προβλέπει κανόνες πρόσβασης στα κοινοτικά έγγραφα βελτιώνοντας έτσι αισθητά τη διαφάνεια των ενεργειών της Ένωσης και των οργάνων της·
3. υπογραμμίζει ότι η ευρωπαϊκή ιθαγένεια συμπεριλαμβάνει το δικαίωμα υποβολής αναφοράς, με την οποία παρέχεται στο Κοινοβούλιο η δυνατότητα πραγματικού ελέγχου της εφαρμογής της νομοθεσίας και η δυνατότητα συνεισφοράς στην εύρυθμη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με πρωτοβουλία των πολιτών της·
4. επισημαίνει ότι οι αναφορές προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μπορούν να έχουν ως σκοπό την τροποποίηση καθώς και την εφαρμογή ευρωπαϊκής νομοθεσίας·
5. εκφράζει τη λύπη του διότι προς το παρόν η διαδικασία υποβολής αναφορών δυσχεραίνεται λόγω έλλειψης τεχνικής υποστήριξης αλλά θεωρεί, ωστόσο, ότι η διαδικασία αυτή έχει μεγάλη δυναμική, εάν εφαρμοσθεί ορθά· αποτελεί θέμα πολιτικής βούλησης η διαδικασία αυτή και οι συνέπειές της να παραμείνουν περιορισμένες ή να αναπτυχθούν περαιτέρω·
6. θεωρεί ότι το καθεστώς του δικαιώματος αναφοράς ως θεμελιώδους δικαιώματος των ευρωπαίων πολιτών θα πρέπει, ως το ελάχιστον, να απαιτεί από την Επιτροπή να αιτιολογήσει επαρκώς την άρνησή της να ακολουθήσει σύσταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου· εκφράζει την ικανοποίησή του για την συνεργασία που έχει επιτευχθεί ως τώρα με την Επιτροπή όσον αφορά την εξέταση αναφορών, παρατηρεί όμως ότι οι διαδικασίες παραβίασης κινούνται ως επί το πλείστον βάσει καταγγελιών που έχουν υποβληθεί στην Επιτροπή και όχι βάσει αναφορών που έχουν υποβληθεί στην Επιτροπή Αναφορών·
7. καλεί το Συμβούλιο και την Επιτροπή να αναπτύξουν στενότερη συνεργασία με την Επιτροπή Αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και τον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή, έτσι ώστε κάθε ευρωπαίος πολίτης και γενικότερα κάθε κάτοικος κράτους μέλους της ΕΕ να μπορεί να ασκεί αποτελεσματικότερα τα δικαιώματά του·
8. καλεί τις αρμόδιες υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών, ειδικότερα των νέων, να συνεχίσουν συστηματικά την ενημέρωση των πολιτών ως προς τα δικαιώματα που συνδέονται με την ιθαγένεια της Ένωσης, παρέχοντας ποιοτική πληροφόρηση και διασαφήσεις για τις αρμοδιότητες της Επιτροπής Αναφορών και του Ευρωπαίου Διαμεσολαβητή, καθώς και διευκρινίσεις για τη διαδικασία υποβολής αναφοράς ή καταγγελίας στη μητρική γλώσσα και τις προϋποθέσεις του παραδεκτού τους.
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
|
Τίτλος |
Τέταρτη έκθεση για την ιθαγένεια της Ένωσης (1 Μαΐου 2001 – 30 Απριλίου 2004) | |||||
|
Αριθμός διαδικασίας |
||||||
|
Επιτροπή αρμόδια επί της ουσίας |
LIBE | |||||
|
Γνωμοδοτική επιτροπή |
PETI | |||||
|
Ενισχυμένη συνεργασία |
Όχι | |||||
|
Συντάκτρια γνωμοδότησης |
Μαρία Παναγιωτοπούλου-Κασσιώτου | |||||
|
Εξέταση στην επιτροπή |
13.7.2005 |
|
|
|
| |
|
Ημερομηνία έγκρισης των προτάσεων |
13.9.2005 | |||||
|
Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας |
υπέρ: κατά: αποχές: |
17 0 0 | ||||
|
Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία |
Robert Atkins, Michael Cashman, Proinsias De Rossa, Alexandra Dobolyi, Janelly Fourtou, Roger Helmer, Marcin Libicki, Μαρία Ματσούκα, Μανώλης Μαυρομμάτης, Mairead McGuinness, David Hammerstein Mintz, Μαρία Παναγιωτοπούλου-Κασσιώτου, Andreas Schwab, Richard Seeber, Diana Wallis, Rainer Wieland | |||||
|
Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία |
Marie-Hélène Descamps | |||||
|
Αναπληρωτές (άρθρο 178, παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία |
| |||||
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
|
Τίτλος |
Η τέταρτη έκθεση για την ιθαγένεια της Ένωσης (1 Μαΐου 2001 – 30 Απριλίου 2004) | |||||||||||
|
Αριθ. διαδικασίας |
||||||||||||
|
Κανονιστική βάση |
άρθρο 45 | |||||||||||
|
Επιτροπή αρμόδια επί της ουσίας |
LIBE 12.5.2005 | |||||||||||
|
Γνωμοδοτική(ές) επιτροπή(ες) |
AFCO |
PETI |
|
|
| |||||||
|
Αποφάσισε να μη γνωμοδοτήσει |
CULT |
|
|
|
| |||||||
|
Ενισχυμένη συνεργασία |
|
|
|
|
| |||||||
|
Πρόταση/Προτάσεις ψηφίσματος που περιέχεται/ονται στην έκθεση |
|
|
| |||||||||
|
Εισηγητής(ές) |
Giusto Catania |
| ||||||||||
|
Εισηγητής(ές) που αντικαταστάθηκε(καν) |
|
| ||||||||||
|
Εξέταση στην επιτροπή |
13.7.2005 |
23.11.2005 |
12.12.2005 |
|
| |||||||
|
Ημερομηνία έγκρισης |
12.12.2005 | |||||||||||
|
Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας |
υπέρ: κατά: αποχές: |
25 15 0 | ||||||||||
|
Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία |
Alexander Nuno Alvaro, Edit Bauer, Johannes Blokland, Giusto Catania, Jean-Marie Cavada, Carlos Coelho, Fausto Correia, Agustín Díaz de Mera García Consuegra, Rosa Díez González, Antoine Duquesne, Patrick Gaubert, Elly de Groen-Kouwenhoven, Lilli Gruber, Adeline Hazan, Timothy Kirkhope, Ewa Klamt, Barbara Kudrycka, Σταύρος Λαμπρινίδης, Romano Maria La Russa, Sarah Ludford, Edith Mastenbroek, Claude Moraes, Lapo Pistelli, Martine Roure, Luciana Sbarbati, Inger Segelström, Ιωάννης Βαρβιτσιώτης, Manfred Weber, Stefano Zappalà, Tatjana Ždanoka | |||||||||||
|
Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία |
Maria da Assunção Esteves, Giovanni Claudio Fava, Anne Ferreira, Ignasi Guardans Cambó, Jean Lambert, Siiri Oviir, Marie-Line Reynaud, Κυριάκος Τριανταφυλλίδης | |||||||||||
|
Αναπληρωτές (άρθρο 178, παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία |
Marco Rizzo, Francesco Enrico Speroni | |||||||||||
|
Ημερομηνία κατάθεσης – A6 |
15.12.2005 |
A6‑0411/2005 | ||||||||||