SPRAWOZDANIE w sprawie zatwierdzonego przez komitet pojednawczy wspólnego tekstu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie baterii i akumulatorów oraz odpadów w postaci baterii i akumulatorów i uchylającej dyrektywę 91/157/EWG

27.6.2006 - (PE-CONS 3615/2006 – C6‑0154/2006 – 2003/0282(COD)) - ***III

Delegacja Parlamentu Europejskiego do komitetu Pojednawczego
Przewodnicząca delegacji: Dagmar Roth-Behrendt
Sprawozdawca: Johannes Blokland

PROJEKT REZOLUCJI LEGISLACYJNEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie zatwierdzonego przez komitet pojednawczy wspólnego tekstu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie baterii i akumulatorów oraz odpadów w postaci baterii i akumulatorów i uchylającej dyrektywę 91/157/EWG

(PE-CONS 3615/2006 – C6‑0154/2006 – 2003/0282(COD))

(Procedura współdecyzji: trzecie czytanie)

Parlament Europejski,

–   uwzględniając wspólny tekst przyjęty przez komitet pojednawczy (PE-CONS 3615/2006 – C6‑0154/2006),

–   uwzględniając stanowisko zajęte w pierwszym czytaniu[1] dotyczące wniosku Komisji przedstawionego Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2003)0723)[2],

–   uwzględniając własne stanowisko w drugim czytaniu[3] w sprawie wspólnego stanowiska Rady[4],

–   uwzględniając opinię wydaną przez Komisję w sprawie poprawek Parlamentu do wspólnego stanowiska (COM(2006)0017)[5],

–   uwzględniając art. 251 ust. 5 Traktatu WE

–   uwzględniając art. 65 Regulaminu,

–   uwzględniając sprawozdanie swojej delegacji przekazane komitetowi pojednawczemu (A6‑0231/2006),

1.  przyjmuje wspólny tekst;

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do podpisania wraz z przewodniczącą Rady aktu prawnego, zgodnie z art. 254 ust. 1 traktatu WE;

3.  zobowiązuje swojego sekretarza generalnego do podpisania aktu prawnego po stwierdzeniu, że wszystkie procedury zostały prawidłowo zakończone, oraz do zapewnienia, w porozumieniu z sekretarzem generalnym Rady, jego publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej;

4.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji legislacyjnej Radzie i Komisji.

• [1]  Dz.U. C 104 E z 30.4.2004, str. 37.
• [2]  Dotychczas niepublikowany w Dzienniku Urzędowym.
• [3]  Teksty przyjęte w dniu 13.12.2005, P6_TA(2005)0495.
• [4]  Dz.U. C 264 E z 25.10.2005, str. 1.
• [5]  Dotychczas niepublikowany w Dzienniku Urzędowym.

UZASADNIENIE

INFORMACJE OGÓLNE

Każdego roku na rynek UE wprowadza się ok. 800 000 ton akumulatorów samochodowych, 190 000 baterii przemysłowych oraz 160 000 ton baterii przenośnych (z których 30% to baterie do wielokrotnego ładowania).

W trakcie użytkowania baterie i akumulatory nie są szczególnie szkodliwe dla środowiska lub zdrowia ludzkiego, jednak prędzej czy później zużywają się i stają się odpadami. W chwili obecnej zbiórka, przetwarzanie i recykling zużytych baterii i akumulatorów w Europie nie są uregulowane. Przykładowo jedynie Austria, Belgia, Francja, Niemcy, Holandia i Szwecja posiadają aktualnie krajowy system zbiórki wszelkich typów baterii z przeznaczeniem do recyklingu. Natomiast prawie połowa wszystkich baterii przenośnych sprzedanych w państwach członkowskich UE-15 w 2002 r. została ostatecznie poddana spaleniu lub składowaniu na wysypiskach.

W listopadzie 2003 r. Komisja przedstawiła wniosek (COM(2003)0723) w sprawie dyrektywy uchylającej i zastępującej istniejące przepisy wspólnotowe dotyczące baterii (głównie dyrektywę 91/157/EWG, która została następnie zmieniona). W oparciu o art. 95 i 175 traktatu WE wniosek określał reguły dotyczące wprowadzaniu do obrotu baterii i akumulatorów, a także zbiórki, przetwarzania i recyklingu zużytych baterii i akumulatorów. Główne postanowienia wniosku obejmowały:

· wartości docelowe dla zbiórki baterii przenośnych,

· zakaz usuwania baterii przemysłowych i akumulatorów samochodowych poprzez składowanie na wysypiskach lub spalanie,

· minimalne wymogi dotyczące recyklingu dla wszystkich zebranych baterii,

· minimalne wymogi dotyczące krajowych programów zbiórki i recyklingu,

· przyjęcie przez producentów odpowiedzialności za gospodarowanie odpadami wszystkich baterii.

Parlament Europejski zakończył etap pierwszego czytania w kwietniu 2004 r., zaś Rada przyjęła wspólne stanowisko dnia 18 lipca 2005 r. Niektóre kluczowe kwestie uzgodniono przed drugim czytaniem w Parlamencie lub w jego trakcie. W ten sposób na stosunkowo wczesnym etapie procedury legislacyjnej osiągnięto porozumienie w sprawie ogólnego zakazu wprowadzania do obrotu baterii lub akumulatorów zawierających (wagowo) ponad 0,0005% rtęci lub 0,002% kadmu; jednocześnie z zakresu tego przepisu wyłączono systemy awaryjne i alarmowe, sprzęt medyczny oraz bezprzewodowe narzędzia elektryczne. Ponadto Parlament zdecydował się przyjąć w drugim czytaniu stawki opłat za zbiórkę zużytych baterii przenośnych i akumulatorów (25% w ciągu sześciu lat i 46% w ciągu dziesięciu lat od daty wejścia w życie dyrektywy) określone we wspólnym stanowisku. Pomimo to bez rozwiązania pozostaje szereg ważnych kwestii.

Dwadzieścia trzy poprawki przyjęte przez Parlament w drugim czytaniu w dniu 13 grudnia 2005 r. dotyczyły w szczególności:

· wymogów rejestracyjnych oraz możliwości zwolnień dla małych zakładów produkcyjnych,

· definicji baterii przenośnych, recyklingu i stawek opłat za zbiórkę,

· badań naukowych, w wyniku których powstaną baterie bardziej przyjazne dla środowiska,

· możliwości usunięcia baterii z urządzeń przez konsumentów,

· narzucenia producentom zobowiązania do przyjmowania baterii z powrotem,

· technik przetwarzania i recyklingu,

· finansowania publicznych kampanii informacyjnych,

· odpadów „historycznych”,

· informacji o wydajności,

· wartości docelowych w zakresie recyklingu.

Rada zasugerowała nieoficjalnie, że nie będzie w stanie przyjąć wszystkich poprawek zaproponowanych przez Parlament i że konieczne będzie uruchomienie postępowania pojednawczego.

POSTĘPOWANIE POJEDNAWCZE

Delegacja Parlamentu do komitetu pojednawczego odbyła spotkanie w dniu 19 stycznia 2006 r. Członkowie komitetu zlecili przewodniczącej Dagmar Roth-Behrendt, przewodniczącemu komisji właściwej dla tej sprawy Karl-Heinzowi Florenzowi oraz sprawozdawcy, Johannesowi Bloklandowi rozpoczęcie nieoficjalnych negocjacji z Radą.

W dniach 14 lutego, 7 i 22 marca odbyły się spotkania trójstronne. W dniu 31 marca Coreper zatwierdził szereg kompromisowych tekstów dotyczących wszystkich pozostałych, nierozwiązanych dotąd kwestii, za wyjątkiem dodatkowego postanowienia zaproponowanego przez zespół negocjacyjny Parlamentu dotyczącego rejestracji producentów. Jednakże pomimo faktu, że delegacja Parlamentu przyjęła większość wniosków Rady w trakcie czwartego posiedzenia w dniu 5 kwietnia (15 głosami za), nie mogła ona zaakceptować propozycji Rady w całości: delegacja udzieliła negocjatorom otwartego mandatu na dyskusje z Radą w sprawie procedur rejestracyjnych, możliwości usuwania zużytych baterii z urządzeń, składowania baterii i akumulatorów na wysypiskach oraz informacji o ich wydajności.

W trakcie nieoficjalnego spotkania trójstronnego dnia 26 kwietnia uzgodniono dalsze teksty kompromisowe. Członkowie delegacji parlamentarnej zostali powiadomieni pisemnie o wyniku tego spotkania, zaś 28 kwietnia Coreper zatwierdził ogólne porozumienie osiągnięte przez negocjatorów.

Postępowanie pojednawcze zostało oficjalnie otwarte i zakończone w postaci punktu porządku obrad bez debaty w trakcie posiedzenia komitetu pojednawczego w dniu 2 maja 2006 r. Fakt ten potwierdzono następnie w wymianie korespondencji.

Kluczowe aspekty porozumienia osiągniętego w drodze postępowania pojednawczego można streścić następująco:

1.        Wymogi rejestracyjne oraz możliwości zwolnień dla małych zakładów produkcyjnych

Parlament nie wyraził zgody na nowy ustęp dodany przez Radę do wspólnego stanowiska gwarantujący zwolnienie małych zakładów produkcyjnych z obowiązku rejestracji i pokrywania kosztów przewidziane we wniosku, które może mieć potencjalnie daleko idące konsekwencje.

Wspólny tekst przewiduje zwolnienie bardzo małych przedsiębiorstw z obowiązku pokrywania wszelkich kosztów netto związanych ze zbiórką, przetwarzaniem oraz recyklingiem baterii i akumulatorów pod warunkiem, że zwolnienie to nie uniemożliwia właściwego funkcjonowania obowiązujących systemów zbiórki i recyklingu (art. 18). Tekst zawiera wymóg rejestracji wszystkich producentów u właściwych organów krajowych (art. 17), przewiduje jednak, że wymogi proceduralne odnoszące się do rejestracji będą takie same we wszystkich państwach członkowskich: umożliwi to redukcję obciążenia administracyjnego małych zakładów produkcyjnych sprzedających baterie w więcej, niż jednym państwie członkowskim.

2.        Możliwość usuwania baterii z urządzeń

W drugim czytaniu Parlament wprowadził wymóg mówiący, że baterie i akumulatory nie mogą stanowić części urządzeń, jeżeli konsument nie będzie mógł ich z łatwością usunąć po wyczerpaniu. Zażądał także wprowadzenia obowiązku dołączania do urządzeń instrukcji demonstrujących bezpieczny sposób usuwania baterii oraz, w niektórych przypadkach, informowania konsumenta o zawartości baterii. Następnie wyłączył spod tego wymogu szereg kategorii urządzeń wymienionych w nowym załączniku. Rada sprzeciwiła się zaproponowanym poprawkom.

Strony postanowiły zawrzeć w dyrektywie (punkt uzasadnienia 18 i art. 12 ust. 3) wyraźniejsze odniesienia do postanowień dyrektywy w sprawie zużytego sprzętu elektrotechnicznego i elektronicznego (dyrektywa „WEEE” nr 2002/96/WE). Artykuł 11 zawiera wymóg gwarantowania przez państwa członkowskie projektowania urządzeń przez producentów w sposób umożliwiający łatwe usunięcie z nich zużytych baterii i akumulatorów oraz wymóg dołączania do urządzeń instrukcji zawierających informacje dla konsumentów, których domagał się Parlament. Postanowienia te nie będą miały jednak zastosowania w przypadkach, gdy ze względów bezpieczeństwa, właściwego funkcjonowania urządzenia, względów medycznych lub z powodu zachowania integralności danych, konieczne jest zapewnienie ciągłości zasilania i trwałego połączenia pomiędzy urządzeniem i baterią.

3.        Zobowiązanie przyjmowania z baterii powrotem, odpady „historyczne” oraz finansowanie publicznych kampanii informacyjnych

W czasie trwania postępowania pojednawczego, Parlament domagał się objęcia dystrybutorów zobowiązaniem nieodpłatnego przyjmowania z powrotem zużytych baterii i akumulatorów, co ma większe szanse powodzenia, niż programy zbiórki - wywieranie nacisku może być zatem w tym przypadku uzasadnione względami środowiskowymi. Rada odrzuciła to stanowisko: uznała za stosowniejsze pozostawienie w gestii państw członkowskich decyzji co do sposobu zbiórki zużytych baterii oraz zagwarantowanie im możliwości zachowania lub wprowadzenia innych programów, niż program zwrotu do dystrybutora.

Osiągnięte porozumienie zawiera podstawowe punkty stanowiska Parlamentu. W art. 8 ust. 1 lit. b) zwrot do dystrybutora stanowi normalny sposób zbiórki baterii przenośnych. Możliwe jest jednak utrzymanie funkcjonujących już programów alternatywnych, pod warunkiem, że ich ocena (która winna zostać udostępniona opinii publicznej) dowodzi, że są one przynajmniej tak samo efektywne pod względem realizacji celów środowiskowych przewidzianych w dyrektywie, jak zwrot do dystrybutora. W ramach programu zwrotu do dystrybutora ten ostatni zobowiązany jest informować użytkownika końcowego o możliwości zwrotu zużytych baterii przenośnych w swoich punktach sprzedaży.

Osiągnięte porozumienie obejmuje także główne punkty stanowiska Parlamentu w sprawie odpadów „historycznych” (tj. zużytych baterii i akumulatorów wprowadzonych do obrotu przed wejściem w życie dyrektywy) oraz finansowania kampanii informacyjnych. Zgodnie z postanowieniami art. 16 ust. 6 producenci zobowiązani będą do pokrycia wszelkich kosztów netto związanych ze zbiórką, przetwarzaniem oraz recyklingiem zużytych baterii i akumulatorów, niezależnie od czasu wprowadzenia ich do obrotu. Zgodnie z art. 16 ust. 3 zobowiązani są oni do pokrycia kosztów netto publicznych kampanii informacyjnych dotyczących zbiórki, przetwarzania i recyklingu baterii i akumulatorów.

4.        Informacje o wydajności

W drugim czytaniu Parlament przyjął poprawkę wymagającą od państw członkowskich zagwarantowania, że informacje o wydajności wszelkiego rodzaju baterii, akumulatorów i opakowań baterii będą podawane w sposób widoczny, czytelny i niemożliwy do usunięcia. Rada odrzuciła tę poprawkę.

W wyniku osiągniętego porozumienia, obowiązek opatrywania wszelkich baterii przenośnych i akumulatorów samochodowych informacjami o wydajności zostanie wprowadzony nie później, niż w ciągu 12 miesięcy od daty transpozycji dyrektywy.

5.        Badania naukowe

W trakcie trwania procesu legislacyjnego Parlament wywierał nacisk na państwa członkowskie, aby promowały one badania naukowe, w wyniku których powstają baterie mniej szkodliwe dla środowiska oraz zachęcały do opracowywania nowych technologii recyklingu. Kwestii tych dotyczą art. 5 (Poprawa wyników w dziedzinie ochrony środowiska) oraz art. 13 (Nowe technologie recyklingu).

6.        Techniki przetwarzania i recyklingu

Parlament zagwarantował uwzględnienie w art. 12 ust. 1 lit. a) konkretnych odniesień do „ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska” w wymogu, aby producenci dokonywali przetwarzania i recyklingu zużytych baterii za pomocą najlepszych dostępnych technik. Artykuł 12 ust. 1 lit. b) przewiduje, że programy przetwarzania i recyklingu muszą, jako minimum, odpowiadać wymogom określonym w przepisach prawnych Wspólnoty w zakresie zdrowia, bezpieczeństwa i gospodarki odpadami.

Parlament usiłował doprowadzić w drugim czytaniu do wprowadzenia bardziej rygorystycznych wymogów dotyczących składowania zużytych baterii na wysypiskach lub w składowiskach podziemnych, jednak Komisja sprzeciwiła się dalszemu zaostrzaniu wymogów. W wyniku postępowania pojednawczego osiągnięto kompromis. W przypadku braku rynku końcowego, baterie lub akumulatory zawierające kadm, rtęć lub ołów mogą być składowane na wysypiskach lub w składowiskach podziemnych. Baterie takie mogą być także usuwane w ten sposób w ramach strategii stopniowego odchodzenia od metali ciężkich, jednak jedynie w przypadkach, gdy szczegółowa ocena wpływu środowiskowego, gospodarczego i społecznego dowodzi, że taka forma usuwania jest korzystniejsza, niż recycling.

7.        Wartości docelowe w zakresie recyklingu

W zakresie recyklingu innych baterii, niż baterie niklowo-kadmowe i ołowiowo-kwasowe, Parlament domagał się bardziej ambitnej wartości docelowej (55%), niż wartość proponowana we wspólnym stanowisku (50%). PE poparł także pomysł wprowadzenia koncepcji recyklingu ołowiu i kadmu pochodzących ze zużytych baterii w obiegu zamkniętym i pragnął nałożyć na państwa członkowskie zobowiązanie realizacji tych wartości docelowych w procesie recyklingu.

Kwestia ta była dla Rady najtrudniejszym punktem negocjacji, dowodziła ona bowiem, że 50-procentowa wartość docelowa w zakresie recyklingu baterii niestwarzających zagrożenia jest już wartością bardzo ambitną. Rada argumentowała ponadto, że według dostępnych dowodów recykling ołowiu i kadmu w obiegu zamkniętym byłby nieproporcjonalnie kosztowny.

Biorąc pod uwagę inne korzyści uzyskane w wyniku postępowania pojednawczego i stanowiące część ogólnej umowy, delegacja parlamentarna wyraziła gotowość przyjęcia stanowiska Rady w sprawie wartości docelowych w zakresie recyklingu.

WNIOSKI

Niniejsza dyrektywa stanowi ważną część przepisów prawnych dotyczących ochrony środowiska. Porozumienie osiągnięte w drodze postępowania pojednawczego stanowi pozytywny rezultat wysiłków Parlamentu, który jest usatysfakcjonowany z większości kwestii, których dotyczyły poprawki zaproponowane w drugim czytaniu. Delegacja sugeruje zatem zatwierdzenie wspólnego tekstu przez Parlament w trzecim czytaniu.

PROCEDURA

Tytuł	Wspólny tekst zatwierdzony przez komitet pojednawczy dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie baterii i akumulatorów oraz odpadów w postaci baterii i akumulatorów i uchylającej dyrektywę 91/157/EWG
Odsyłacze	PE-CONS 3615/2006 – C6-0154/2006 – 2003/0282(COD)
Podstawa prawna	art. 251 ust. 5 i 95 WE
Podstawa regulaminowa	art. 65
Przewodniczący(a) delegacji: wiceprzewodniczący(a)	Dagmar Roth-Behrendt
Komisja przedmiotowo właściwa           Przewodniczący(a)	Karl-Heinz Florenz					ENVI
Sprawozdawca(y)	Johannes Blokland
Wniosek Komisji	Wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie baterii i akumulatorów oraz odpadów w postaci baterii i akumulatorów i uchylającej dyrektywę 91/157/EWG – COM(2003)0723 – C5-0563/2003
Data pierwszego czytania w PE - Numer P	20.4.2004		P5_TA(2004)0304
Zmieniony wniosek Komisji
Wspólne stanowisko Rady   Data ogłoszenia na posiedzeniu	5694/5/2005 – C6-0268/2005 8.9.2005
Stanowisko Komisji (art. 251 ust. 2 akapit drugi tiret trzecie)	COM(2005)0378
Data drugiego czytania w PE - Numer P	13.12.2005		P6-TA(2005)0495
Opinia Komisji (art. 251 ust. 2 akapit trzeci litera c)	COM(2006)0017
Data otrzymania drugiego czytania przez Radę	15.2.2006
Data pisma Rady w sprawie niezatwierdzenia poprawek PE	25.4.2006
Posiedzenia komitetu pojednawczego	2.5.2006
Data głosowania nad delegacją PE	5.4.2006
Wynik głosowania końcowego	+: -: 0:			15 0 0
Obecni członkowie	María del Pilar Ayuso González, Johannes Blokland, John Bowis, Frieda Brepoels, Karl-Heinz Florenz, Françoise Grossetête, Caroline Jackson, Dan Jørgensen, Holger Krahmer, Anne Laperrouze, Marie-Noëlle Lienemann, Linda McAvan, Ria Oomen-Ruijten, Dagmar Roth-Behrendt, Carl Schlyter, Jonas Sjöstedt, Anja Weisgerber, Åsa Westlund
Obecny(i) zastępca(y)	Avril Doyle, Erna Hennicot-Schoepges
Obecny(i) zastępca(y) (art. 178 ust. 2)
Data osiągnięcia porozumienia w komitecie pojednawczym	2.5.2006
Porozumienie poprzez wymianę pism
Data decyzji współprzewodniczących o uzgodnieniu wspólnego projektu i przekazaniu go do PE i Rady	22.6.2006
Data złożenia	27.6.2006

PRZEDŁUŻENIE TERMINÓW

Termin na drugie czytanie Rady	nie
Termin na powołanie komitetu         Instytucja wnioskująca - data	nie
Termin na prace w komitecie         Instytucja wnioskująca - data	tak Rada – 7.6.2006
Termin na przyjęcie aktu         Instytucja wnioskująca - data	nie