SPRAWOZDANIE w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ograniczeń we wprowadzaniu do obrotu i stosowaniu sulfonianów perfluorooktanu (zmiana dyrektywy Rady 76/769/EWG)

19.7.2006 - (COM(2005)0618 – C6‑0418/2005 –2005/0244 (COD)) - ***I

Komisja Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności
Sprawozdawca: Carl Schlyter

PROJEKT REZOLUCJI LEGISLACYJNEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ograniczeń we wprowadzaniu do obrotu i stosowaniu sulfonianów perfluorooktanu (zmiana dyrektywy Rady 76/769/EWG)

(COM (2005)0618 – C6‑0418/2005 –2005/0244 (COD))

(Procedura współdecyzji, pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–   uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM (2005)0618)[1],

–   uwzględniając art. 251 ust. 2 oraz art. 95 Traktatu WE, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony przez Komisję (C6‑0418/2005),

–   uwzględniając art. 51 Regulaminu,

–   uwzględniając sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności (A6‑0251/2006),

1.  zatwierdza po poprawkach wniosek Komisji;

2.  zwraca się do Komisji o ponowne przedłożenie mu sprawy w przypadku uznania za stosowne wprowadzenia do wniosku znaczących zmian lub zastąpienia tegoż innym tekstem;

3.  zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji.

Tekst proponowany przez Komisję	Poprawki Parlamentu
Poprawka 1 TYTUŁ
Wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ograniczeń we wprowadzaniu do obrotu i stosowaniu sulfonianów perfluorooktanu (zmiana dyrektywy Rady 76/769/EWG)	Wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ograniczeń we wprowadzaniu do obrotu i stosowaniu sulfonianów perfluorooktanu oraz kwasu perfluorooktanowego (zmiana dyrektywy Rady 76/769/EWG)
Uzasadnienie
Amerykańska Agencja ds. Ochrony Środowiska (EPA) odkryła, że kwas perfluorooktanowy (PFOA) oraz jego sole pochodne podobnie jak PFOS mogą wywoływać obawy ze względu na analogiczną strukturę. Ocena z roku 2002 wykazała potencjalną toksyczność i rakotwórczość tejże substancji, natomiast wynik danych z monitorowania krwi zasugerował wzrastające ryzyko dla ogółu społeczeństwa. Wiele badań wykazało, że PFOA i jego sole pochodne pozostają w środowisku przez bardzo długi okres czasu i nie podlegają biodegradacji w warunkach naturalnych. PFOA ma zdolność utrzymywania się przez długi okres czasu również w organizmie ludzkim, nie ulega procesowi metabolicznemu, a jego średnia życia wynosi kilka lat. Dlatego też dyrektywa ta powinna ograniczać zarówno PFOA, jak i jego sole pochodne.
Poprawka 2 PUNKT UZASADNIENIA 1
(1) OECD przeprowadziło ocenę zagrożenia na podstawie informacji udostępnionej w lipcu 2002 r. Z powyższej ocena wynika, że potencjalne zagrożenia stwarzane przez sulfoniany perfluorooktanu (PFOS) wskazują na istnienie powodów do obaw.	(1) OECD przeprowadziło ocenę zagrożenia na podstawie informacji udostępnionej w lipcu 2002 r. Z powyższej ocena wynika, że sulfoniany perfluorooktanu (PFOS) są substancjami trwałymi, zdolnymi do bioakumulacji oraz toksycznymi dla ssaków, tym samym wskazuje na istnienie powodów do obaw.
Uzasadnienie
Niebezpieczne właściwości PFOS, o których mowa w ocenie zagrożenia przeprowadzonej przez OECD powinny zostać wyszczególnione.
Poprawka 3 PUNKT UZASADNIENIA 1 A (nowy)
	(1 a) Kwas perfluorooktanowy (PFOA) oraz jego sole pochodne podobnie jak PFOS wywołują obawy ze względu na analogiczną strukturę. Badania polegające na monitorowaniu krwi wykazały zarówno potencjalną toksyczność i rakotwórczość PFOA i jego soli pochodnych, jak i wzrastające ryzyko dla ogółu społeczeństwa. PFOA i jego sole pochodne pozostają w środowisku przez bardzo długi okres czasu i nie podlegają biodegradacji w warunkach naturalnych. PFOA pozostaje na długo również w organizmie ludzkim, nie ulega procesowi metabolicznemu, a jego średnia życia wynosi kilka lat. W związku z powyższym zespół ekspertów naukowej komisji doradczej amerykańskiej Agencji Ochrony Środowiska zaproponował sklasyfikowanie PFOA jako substancji prawdopodobnie rakotwórczej dla człowieka.
Uzasadnienie
Biorąc pod uwagę duże podobieństwo pomiędzy PFOS a PFOA, PFOA powinien również zostać uwzględniony w dyrektywie.
Wnioski, do których doszła amerykańska Agencja Ochrony Środowiska, potwierdzają wysoką trwałość i zdolność do bioakumulacji kwasu perfluorooktanowego (PFOA). Przygotowany niedawno przez zespół ekspertów naukowej komisji doradczej Agencji przegląd ponownej oceny zagrożenia sugeruje, że PFOA powinien zostać sklasyfikowany jako substancja prawdopodobnie rakotwórcza dla człowieka. W lutym 2006 r. grupa ekspertów ds. wzajemnej weryfikacji przegłosowała zatwierdzenie zalecenia, zgodnie z którym PFOA należy uznać za substancję prawdopodobnie rakotwórczą, co podkreślono też w projekcie sprawozdania grupy ze stycznia bieżącego roku.
Poprawka 4 PUNKT UZASADNIENIA 3
(3) Przeprowadzono konsultacje z Komitetem Naukowym ds. Zagrożeń dla Zdrowia i Środowiska (SCHER). SCHER stwierdził potrzebę przeprowadzenia dalszej naukowej oceny ryzyka stwarzanego przez PFOS, ale jednocześnie zgodził się z opinią, że środki mające na celu zmniejszenie ryzyka mogą okazać się niezbędne do uniknięcia możliwości przywrócenia poprzednich zastosowań PFOS. Według SCHER, bieżące zastosowania krytyczne w przemyśle lotniczym, półprzewodnikach oraz fotografii nie wydają się stwarzać istotnych zagrożeń dla środowiska lub zdrowia ludzi pod warunkiem, że emisje przedostające się do środowiska oraz narażenie na ich działanie w miejscu pracy będą zminimalizowane. W odniesieniu do pianek przeciwpożarowych, SCHER podziela opinię, że przed podjęciem ostatecznej decyzji należy ocenić zagrożenia dla zdrowia i środowiska stwarzane przez substytuty. W odniesieniu do chromowania galwanicznego, należy ocenić środki mające na celu zmniejszenie emisji.	(3) Przeprowadzono konsultacje z Komitetem Naukowym ds. Zagrożeń dla Zdrowia i Środowiska (SCHER). Jak odkrył Komitet, PFOS odznaczają się znaczną trwałością, znaczną bioakumulatywnością i toksycznością, jak i potencjałem przenoszenia na dalekie odległości oraz powodowania efektów odwrotnych do zamierzonych. Tym samym spełniają kryteria konieczne do uznania ich za trwałe zanieczyszczenia organiczne na mocy Konwencji Sztokholmskiej w sprawie trwałych zanieczyszczeń organicznych. SCHER stwierdził potrzebę przeprowadzenia dalszej naukowej oceny ryzyka stwarzanego przez PFOS, ale jednocześnie zgodził się z opinią, że środki mające na celu zmniejszenie ryzyka mogą okazać się niezbędne do uniknięcia możliwości przywrócenia poprzednich zastosowań PFOS. Według SCHER, bieżące zastosowania krytyczne w przemyśle lotniczym, półprzewodnikach oraz fotografii nie wydają się stwarzać istotnych zagrożeń dla środowiska lub zdrowia ludzi pod warunkiem, że emisje przedostające się do środowiska oraz narażenie na ich działanie w miejscu pracy będą zminimalizowane. W odniesieniu do pianek przeciwpożarowych, SCHER uważa, że przed podjęciem ostatecznej decyzji należy ocenić zagrożenia dla zdrowia i środowiska stwarzane przez substytuty. Dla sektora półprzewodników i sektora fotograficznego, jak i wobec pianek przeciwpożarowych, SCHER zaproponował warunkowy, pięcioletni okres derogacji. W odniesieniu do chromowania galwanicznego, SCHER zaproponował natychmiastowe ograniczenia.
Uzasadnienie
Zgodnie z opinią Komitetu Naukowego ds. Zagrożeń dla Zdrowia i Środowiska (SCHER), PFOS spełniają kryteria konieczne do uznania ich za trwałe zanieczyszczenia organiczne. SCHER zaproponował pięcioletni okres derogacji dla pewnych zastosowań PFOS oraz wprowadzenie ograniczeń bez derogacji w odniesieniu do chromowania galwanicznego.
Poprawka 5 PUNKT UZASADNIENIA 3 A (nowy)
	3a) Zgodnie z dyrektywą 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającą ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, zarówno PFOS jak i PFOA spełniają warunki klasyfikacji jako substancje niebezpieczne. Zgodnie ze wspomnianą dyrektywą od Parlamentu Europejskiego i Rady wymaga się podjęcia odpowiednich środków w odpowiedzi na zanieczyszczenia wód. Środki te muszą mieć na celu zaprzestanie lub stopniowe zatrzymywanie zrzutów, emisji i strat priorytetowych substancji niebezpiecznych. W związku z tym właściwym jest podjęcie takich środków uwzględniając PFOS oraz PFOA.
	1 Dz.U. L 327 z 22.12. 2000, str. 1. Dyrektywa ostatnio zmieniona dyrektywą Komisji 2455/2001/WE (Dz.U. L 331 z 15.12.01, str. 1).
Uzasadnienie
Zgodnie z Ramową Dyrektywą Wodną, zarówno PFOS jak i PFOA spełniają warunki klasyfikacji jako substancje niebezpieczne. Pomimo iż nie zostały one jeszcze wpisane na listę priorytetowych substancji niebezpiecznych, powinny być uznane przez Wspólnotę za priorytetowe substancje niebezpieczne.
Poprawka 6 PUNKT UZASADNIENIA 4
(4)A zatem w celu ochrony zdrowia i środowiska niezbędne wydaje się ograniczenie wprowadzania do obrotu i stosowania PFOS. Dyrektywa, której dotyczy wniosek obejmowałaby znaczną część zagrożeń wynikających z narażenia na działanie omawianych substancji. Inne niewielkie zastosowania PFOS nie wydają się stwarzać zagrożeń i z tego powodu są obecnie wyłączone. Będą one przedmiotem dalszych badań oraz odrębnej oceny wpływu.	(4) A zatem w celu ochrony zdrowia i środowiska niezbędne wydaje się ograniczenie wprowadzania do obrotu i stosowania PFOS oraz PFOA tak, aby stopniowo zatrzymywać emisje, zrzuty i straty tychże substancji. W przypadku kluczowego zastosowania, dla którego nie opracowano jeszcze odpowiedniej alternatywy, zasada ograniczenia powinna być pominięta w odpowiednich sytuacjach na konkretny okres czasu podlegający rewizji. Kompromisowe odstępstwa przy kluczowym zastosowaniu wspomnianych substancji powinny być zapewnione jedynie w przypadku sterowanych systemów zamkniętych.
Uzasadnienie
Ograniczenia powinny objąć również PFOA. Wprowadzenie ograniczeń powinno postępować po kątem stopniowego zatrzymywania emisji, zrzutów i strat tejże substancji, wyznaczonego jako cel w Ramowej Dyrektywie Wodnej.
Poprawka 7 PUNKT UZASADNIENIA 5
(5) Produkty zawierające PFOS również należy ograniczyć w celu ochrony środowiska. Niniejsza dyrektywa powinna wprowadzać ograniczenia wyłącznie w stosunku do nowych produktów i nie powinna stosować się do produktów już używanych lub wprowadzonych do obrotu na rynku artykułów używanych.	(5) Artykuły zawierające PFOS lub PFOA również należy ograniczyć w celu ochrony środowiska. Za wyjątkiem pian gaśniczych niniejsza dyrektywa powinna wprowadzać ograniczenia wyłącznie w stosunku do nowych produktów i nie powinna stosować się do produktów już używanych lub wprowadzonych do obrotu na rynku artykułów używanych. Konieczne jest jednak podjęcie przez państwa członkowskie środków służących zapobieganiu dalszym emisjom pochodzącym z tych produktów.
Uzasadnienie
Wspomniana dyrektywa powinna zawierać terminologię zgodną z terminologią użytą w dyrektywie 76/769/EWG oraz w przyszłych przepisach prawnych dotyczących REACH. Termin „produkt” ma szerokie znaczenie i odnosi się do substancji, preparatu lub artykułu. Tym niemniej zastrzeżenie to dotyczy artykułów określonych w przepisach Wspólnoty odnoszących się do chemikaliów, dlatego też termin „produkt” powinien zostać zastąpiony poprawnym terminem „artykuł”.
Zakres dyrektywy powinien zostać rozszerzony w celu objęcia PFOA.
W ubiegłych latach miało miejsce znacznie większe wykorzystanie PFOS, dlatego też państwa członkowskie powinny działać na rzecz ochrony ludzkiego zdrowia przed artykułami zawierającymi PFOS.
Poprawka 8 PUNKT UZASADNIENIA 5 A (nowy)
	5a) Biorąc pod uwagę swoiste ryzyko zastosowania PFOS oraz PFOA, państwa członkowskie powinny ustalić spis zastosowań PFOS i PFOA w preparatach lub wyrobach oraz podjąć konieczne środki zapewniające zaprzestanie lub stopniowe zatrzymywanie zrzutów, emisji i strat PFOS i PFOA z uzgodnionych produktów do środowiska.
Uzasadnienie
PFOS zostały wprowadzone na rynek w latach siedemdziesiątych. W roku 2000 około 500 ton PFOS zostało wykorzystanych w UE. Bieżące zużycie znacznie zmniejszyło się do około 12 ton w skali rocznej. Dlatego też produkty z tak zwanego poprzedniego użytkowania, które pomimo wszystko nadal pozostają w środowisku, mogą stanowić największe źródło emisji. W celu uniknięcia przedostawania się PFOS do środowiska państwa członkowskie powinny ustanowić spisy wszystkich produktów zawierających PFOS, jak również podjąć konieczne środki mające na celu uniknięcie dalszej emisji PFOS z tych produktów do środowiska. Spis ten powinien również zawierać produkty oparte na PFOA.
Poprawka 9 ZAŁĄCZNIK TABELA Załącznik I punkt XX prawa kolumna punkt 1 (Dyrektywa 76/769/EWG)
(1) Nie mogą być wprowadzane na rynek lub stosowane jako substancja lub składnik preparatów w stężeniach równych lub powyżej 0,1 % masy.	(1) Nie mogą być wprowadzane na rynek lub stosowane jako substancja lub składnik preparatów w stężeniach równych lub powyżej 0,005 % masy.
Uzasadnienie
Zważywszy na specyficzne właściwości PFOS z zakresu odporności, są one często stosowane w powłokach lub substancjach powierzchniowo czynnych i wtedy w większości zastosowań występują w niewielkim stężeniu, znacznie poniżej standardowej urzędowej normy, przewidującej stężenie w wysokości 0,1% masy. Wielkość ta została powszechnie uznana za niewłaściwą.
W celu dokonania jakiegokolwiek odczuwalnego ograniczenia bieżących zastosowań PFOS, przeprowadzone przez szwedzki Urząd ds. Środowiska i Rozwoju badania wskazują, że pułap stężenia w masie powinien być ustalony na poziomie 0,005% w celu uwzględnienia wszystkich zastosowań pochodnych PFOS.
Poprawka 10 ZAŁĄCZNIK TABELA Załącznik I punkt XX prawa kolumna punkt 2 (Dyrektywa 76/769/EWG)
„(2) Nie mogą być wprowadzane na rynek w produktach lub jego częściach w stężeniach równych lub powyżej 0,1 % masy.	(2) Nie mogą być wprowadzane na rynek w artykułach, lub ich częściach w stężeniach równych lub powyżej 0,005% masy o jednorodnym tworzywie, które nie może zostać mechanicznie rozłożone na różnorakie tworzywa.
Uzasadnienie
Zważywszy na specyficzne właściwości PFOS z zakresu odporności, są one często stosowane w powłokach lub substancjach powierzchniowo czynnych i wtedy w większości zastosowań występują w niewielkim stężeniu, znacznie poniżej standardowej urzędowej normy, przewidującej stężenie w wysokości 0,1% masy. Wielkość ta została powszechnie uznana za niewłaściwą.
W celu dokonania jakiegokolwiek odczuwalnego ograniczenia bieżących zastosowań PFOS, przeprowadzone przez szwedzki Urząd ds. Środowiska i Rozwoju badania wskazują, że pułap stężenia w masie powinien być ustalony na poziomie 0,005% w celu uwzględnienia wszystkich zastosowań pochodnych PFOS.
Poprawka 11 ZAŁĄCZNIK TABELA Załącznik I punkt XX prawa kolumna punkt 3 tiret 1 (Dyrektywa 76/769/EWG)
- powłok fotolitograficznych lub antyrefleksyjnych stosowanych w procesach fotolitograficznych,	a) powłok fotolitograficznych lub antyrefleksyjnych stosowanych w procesach fotolitograficznych, do dnia...*, pod warunkiem, że zostaną zastosowane w sterowanym systemie zamkniętym, zgodnie z dyrektywą Komisji 2001/59/WE1oraz gdzie stężenie PFOS emitowanych do środowiska i miejsca pracy nie przekracza 1µg na kg PFOS stosowanych w danym systemie. * Termin ośmiu lat od wejścia w życie dyrektywy. 1Dyrektywa Komisji 2001/59/WE z dnia 6 sierpnia 2001 r. zmieniająca po raz 28, w celu przystosowania do postępu technicznego, dyrektywę Rady 67/548/EWG w sprawie zbliżenia przepisów ustawodawczych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do klasyfikacji, pakowania i etykietowania substancji niebezpiecznych (Dz.U. L 225 z 21.8.2001, str. 1)
Uzasadnienie
Wymienione zastosowania krytyczne PFOS mają miejsce w ściśle kontrolowanych systemach zamkniętych i stanowią minimalne ryzyko dla zdrowia ludzkiego i środowiska naturalnego. W tym przypadku nie istnieją substancje zastępcze dla PFOS, jednakże dołączenie dość długiego ograniczenia czasowego, połączone z klauzulą rewizji poszczególnych przypadków, stanowiłoby dla przemysłu ważny sygnał świadczący o poważnych obawach dotyczących stosowania substancji PFOS, wynikających z nieodłącznych i niebezpiecznych właściwości tych substancji, a także stanowiłoby impuls do tworzenia innowacji i rozwijania rozwiązań alternatywnych.
Poprawka 12 ZAŁĄCZNIK TABELA Załącznik I punkt XX prawa kolumna punkt 3 tiret 2 (Dyrektywa 76/769/EWG)
- przemysłowych powłok fotograficznych stosowanych do filmów, papieru lub płyt drukowych,	b) przemysłowych powłok fotograficznych stosowanych do filmów, papieru lub płyt drukowych, do dnia...*,
	* Termin sześciu lat od wejścia w życie tejże dyrektywy.
Uzasadnienie
Istnieje niewielka liczba bieżących zastosowań PFOS w fotografii. Substancje te okazują wyjątkowe właściwości podczas produkowania, stosowania i przetwarzania niektórych produktów fotograficznych i nie istnieją obecnie substancje zastępcze. Dołączenie rozsądnego ograniczenia czasowego, połączonego z klauzulą rewizji poszczególnych przypadków, stanowiłoby dla przemysłu ważny sygnał świadczący o zaniepokojeniu spowodowanym stosowaniem PFOS, wynikającym z nieodłącznych, niebezpiecznych właściwości tych substancji, i pobudzający innowacje i rozwój rozwiązań alternatywnych.
Poprawka 13 ZAŁĄCZNIK TABELA Załącznik I punkt XX prawa kolumna punkt 3 tiret 3 (Dyrektywa 76/769/EWG)
- filtrów mgły olejowej stosowanych w chromowaniu galwanicznym	skreślone
Uzasadnienie
Substancje pochodne PFOS stosuje się głównie w: dekoracyjnym chromowaniu galwanicznym, przemysłowym chromowaniu galwanicznym oraz w chromowaniu plastików. Największego rzędu emisje związane są z zastosowaniem PFOS w przemyśle galwanicznym. SCHER popiera wprowadzenie ograniczeń. W dekoracyjnym chromowaniu galwanicznym Cr (VI) może zostać zastąpiony Cr (III) w znacznym stopniu obniżając koszty produkcji po odliczeniu kosztów początkowych. Zastosowanie PFOS w postaci filtrów mgły olejowej w przemysłowym chromowaniu galwanicznym oraz w chromowaniu plastików można zastąpić mechaniczną wersją filtrów mgły olejowej ulepszając system wentylacyjny. W związku z powyższym nieuzasadnione są jakiekolwiek odstępstwa dla przemysłu galwanicznego.
Poprawka 14 ZAŁĄCZNIK TABELA Załącznik I punkt XX prawa kolumna punkt 3 tiret 4 (Dyrektywa 76/769/EWG)
- cieczy hydraulicznych na potrzeby lotnictwa.	c) cieczy hydraulicznych na potrzeby lotnictwa, do dnia...*,
	* Termin dziesięciu lat od wejścia w życie tejże dyrektywy.
Uzasadnienie
Do chwili obecnej nie zostały wypracowane żadne rozwiązania alternatywne dla zastosowania PFOS w cieczach hydraulicznych. Wiadomo bowiem, że kompletny proces kwalifikacji nowych cieczy na potrzeby przemysłu lotniczego, trwa około10 lat od momentu projektu do czasu aktualnej produkcji. W związku z powyższym, wskazane jest dopuszczenie dziesięcioletniej derogacji od stopniowej eliminacji wspomnianych substancji, w celu pozostawienia wystarczającego okresu czasu na wypracowanie alternatywnych rozwiązań. Limit czasowy może zostać wydłużony, jeżeli żadne bezpieczne rozwiązanie alternatywne nie będzie możliwe (zob. popr. 18).
Poprawka 15 ZAŁĄCZNIK TABELA Załącznik I punkt XX prawa kolumna punkt 3 tiret 5 (Dyrektywa 76/769/EWG)
- pianek przeciwpożarowych,	skreślone
Uzasadnienie
Pianki przeciwpożarowe zawierające PFOS stanowią największy zbiór produktów zawierających PFOS. PFOS nie są obecnie stosowane do produkcji pianek przeciwpożarowych. Bezpieczniejsze środki zastępcze wolne od organohalogenów są już powodzeniem dostępne. W roku 2005 podczas konsultacji stron zainteresowanych kwestią zakazów w Wielkiej Brytanii wszystkie służby pożarnicze wypowiedziały się za natychmiastowym wycofaniem wspomnianych substancji z użytku oraz ich bezpieczną likwidacją. Biorąc pod uwagę bardzo szkodliwe właściwości PFOS niedopuszczalne jest, zważywszy na istnienie bezpieczniejszych rozwiązań, aby pozostające zapasy zostały wykorzystane kosztem środowiska naturalnego oraz zdrowia publicznego.
Poprawka 16 ZAŁĄCZNIK TABELA Załącznik I punkt XX prawa kolumna punkt 3 tiret 6 (Dyrektywa 76/769/EWG)
- sterowanych systemów zamkniętych, gdzie stężenie PFOS emitowanych do środowiska jest poniżej 1µg na kg, i gdzie owa emisja stanowi poniżej 0,1 % masy PFOS stosowanych w danym systemie.	(d) sterowanych systemów zamkniętych, zgodnie z dyrektywą Komisji 2001/59/WE oraz gdzie stężenie PFOS emitowanych do środowiska i w miejscach pracy nie przekracza 1µg na kg PFOS stosowanych w procesach danego systemu do dnia…*,.
	*Sześć lat po wejściu w życie niniejszej dyrektywy.
Uzasadnienie
Konieczna jest ściślejsza definicja sterowanych systemów zamkniętych oraz granicy czasowej.
Poprawka 17 ZAŁĄCZNIK TABELA Załącznik I punkt XX prawa kolumna punkt 3 a (nowy) (Dyrektywa 76/769/EWG)
	(3a) Piany gaśnicze wprowadzone na rynek przed dniem…* powinny zostać wycofane z użycia od dnia…**.
	*Data wejścia w życie niniejszej dyrektywy.
	** 18 miesięcy po wejściu w życie niniejszej dyrektywy.
Uzasadnienie
Biorąc pod uwagę bardzo szkodliwe właściwości PFOS niedopuszczalne jest, zważywszy na istnienie bezpieczniejszych rozwiązań, aby pozostające zapasy zostały wykorzystane kosztem środowiska naturalnego oraz zdrowia publicznego.
Poprawka 18 ZAŁĄCZNIK TABELA Załącznik I punkt XX prawa kolumna punkt 3 b (nowy) (Dyrektywa 76/769/EWG)
	(3b) Okresy odstępstwa na mocy ust. 3 a), b), c) i d) mogą być przedłużone o określony czas indywidualnie dla każdego z poszczególnych przypadków, o ile producenci wykażą, że podjęli wszelkie starania w celu opracowania bezpieczniejszych rozwiązań lub alternatywnych procesów, które nie są jednak jeszcze dostępne.
Uzasadnienie
Jeżeli producenci mogą udowodnić, że pomimo najlepszych starań nie byli w stanie wypracować alternatywnych rozwiązań czy też metod, przedłużenie derogacji powinno być możliwe.
Poprawka 19 ZAŁĄCZNIK TABELA Załącznik I punkt XX prawa kolumna punkt 3 c (nowy) (Dyrektywa 76/769/EWG)
	3c) państwa członkowskie powinny ustalić spis zastosowań PFOS w preparatach lub wyrobach oraz podjąć konieczne środki zapewniające zaprzestanie zrzutów, emisji i strat PFOS z uzgodnionych produktów.
Uzasadnienie
Ponieważ jedynie załącznik do dyrektywy 76/796EWG zostanie przeniesiony w ramy REACH, wszelkie dodatkowe wymagania dotyczące stopniowego wyeliminowywania wspomnianych substancji winny zostać w nim zawarte.
PFOS zostały wprowadzone na rynek w latach siedemdziesiątych. W roku 2000 około 500 ton PFOS zostało wykorzystanych w UE. Bieżące zużycie znacznie zmniejszyło się do około 12 ton w skali rocznej. Dlatego też produkty z tak zwanego poprzedniego użytkowania, które pomimo wszystko nadal pozostają w środowisku, mogą stanowić największe źródło emisji. W celu uniknięcia przedostawania się PFOS do środowiska państwa członkowskie powinny ustanowić spisy wszystkich produktów zawierających PFOS, jak również podjąć konieczne środki, mające na celu uniknięcie dalszej emisji PFOS z tych produktów do środowiska.
Poprawka 20 ZAŁĄCZNIK TABELA Załącznik 1 punkt XX a (nowy) (Dyrektywa 76/769/EWG)
	lewa kolumna: „[XXa]. Kwas perfluorooktanowy C7F15COX (X=OH, sole metali, halogenek, amid i inne pochodne, w tym polimery)
	prawa kolumna: 1) Nie mogą być wprowadzane na rynek lub stosowane jako substancja lub składnik preparatów w stężeniach równych lub przekraczających 0,005 % masy po...(*)
	2) Nie mogą być wprowadzane na rynek w produktach lub ich częściach w stężeniach równych lub przekraczających 0,005% masy w jednorodnym tworzywie, które nie może być rozłożone mechanicznie na poszczególne składniki po...*.
	3) Producenci mogą ubiegać się o derogację od postanowień ust. 1 i 2 przed...**. Derogacja w przypadku kluczowego zastosowania powinna być zagwarantowana na określony czas , ustanawiany dla indywidualnych przypadków, pod warunkiem, że producenci są w stanie udowodnić, że dołożyli wszelkich starań, aby wypracować bezpieczniejsze rozwiązania lub metody oraz że rzeczone rozwiązania lub metody są nadal niedostępne.
	4) państwa członkowskie powinny ustalić spis zastosowań PFOA w postaci własnej, w preparatach lub wyrobach oraz podjąć konieczne środki zapewniające zaprzestanie zrzutów, emisji i strat PFOA z umieszczonych w spisie produktów.
	* Termin trzech lat od wejścia w życie tejże dyrektywy.
	** Termin osiemnastu miesięcy od wejścia w życie tejże dyrektywy.
Uzasadnienie
Biorąc pod uwagę strukturalne podobieństwo pomiędzy PFOS a PFOA, PFOA powinien również zostać uwzględniony w dyrektywie.

• [1]  Tekst dotychczas nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym.

UZASADNIENIE

„Dorobek naukowy niezależnie od tego czy opiera się na obserwacji czy na doświadczeniu, pozostaje niekompletny. Praca naukowa niesie ze sobą ryzyko zaprzeczeń lub modyfikacji ze względu na rozwój wiedzy. Jednakże warunek ten nie pozwala nam na ignorowanie zdobytej wiedzy lub na nie podejmowanie działań, które są w danym momencie konieczne.”

Sir Austin Bradford Hill, Proceedings of the Royal Society of Medicine, 1965

Wstęp

Większość z nas jest świadoma problemów związanych z chemią chloru. Chemię chloru stanowi grupa substancji takich jak DDT, PCB czy CFC, które przyczyniają się do zaburzeń w środowisku. Podczas gdy w latach sześćdziesiątych problematyka tychże substancji stała się ogólnie znana dzięki książce Rachel Carson pt.: „The silent spring”, musiały upłynąć dziesięciolecia, aby stopniowo wyeliminować wspomniane substancje dopiero w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych. Niestety substancje te będące trwałymi, wciąż pozostają na naszej planecie: zanieczyszczając zarówno środowisko naturalne a w nim łańcuch pokarmowy jak i nasze organizmy oraz niszcząc powłokę ozonową przyczyniając się do postępowania zmian klimatycznych. Wiele osób uważa ten rodzaj chemii przemysłowej za problem należący do przeszłości.

Sulfoniany perfluorooktanu (PFOS) będące tematem wniosku Komisji, reprezentują dość nową grupę związków perfluorooktanu. Stanowią przykład na to, że niekontrolowane doświadczenia z trwałymi chemikaliami nadal mają miejsce, pomimo wcześniejszych incydentów z chlorem.

PFOS oznacza podwójną porażkę: porażkę, związaną z odnośnymi uregulowaniami niebędącymi w stanie sprostać działaniom na rzecz ochrony zdrowia i środowiska, oraz porażkę wynikającą z nieumiejętności wyciągnięcia odpowiednich wniosków z poprzednich doświadczeń.

Związki perfluorooktanu - porażka w przepisach prawnych określających zastosowanie chemii.

Związki perfluorooktanu znalazły szerokie zastosowanie w produktach dla konsumentów oraz w przemyśle dzięki ich trwałym właściwościom. PFOS stosowano jako główny składnik materiału ochronnego produkowanego do ochrony materiałów przed plamami.

Zgodnie z opinią Komitetu Naukowego ds. Zagrożeń dla Zdrowia i Środowiska (SCHER), PFOS zostały zaklasyfikowane jako trwałe, wysoko bioakumulujące i toksyczne. PFOS, których produkcja rozpoczęła się w latach siedemdziesiątych stały się wszechobecnymi truciznami. Ich obecność stwierdzono u wielu gatunków na całym świecie – od niedźwiedzi polarnych po albatrosy, od Arktyki po środkowy Pacyfik. PFOS są również obecne w organizmach ludzkich. Znajdują się we krwi prawie każdego z nas. Badania przeprowadzone przez WWF w roku 2004, polegające na monitorowaniu krwi, wykazały obecność PFOS i sześciu innych związków perfluorooktanu we krwi każdej z 47 osób z 17 różnych państw, w tym u 39 posłów Parlamentu Europejskiego.

Ze względu na niepokojące wyniki badań toksykologicznych wskazujących na zatrucie substancjami PFOS wielu gatunków zwierząt oraz ludzi, firma będąca jedną z najważniejszych na rynku, dobrowolnie zaprzestała produkcji PFOS w 2000 r.

Innymi słowy, nieuregulowane przez dziesiątki lat zastosowanie PFOS spowodowało nieodwracalne straty: ogólne zanieczyszczenie trwałą, wysoko bioakumulującą i toksyczną substancją.

Związki perfluorooktanu- nieumiejętność wyciągnięcia wniosków z poprzednich doświadczeń.

Fluoroktan jest jednym z pięciu halogenów w systemie okresowym. Dwa inne dobrze znane halogeny używane w produktach chemicznych to brom oraz chlor. Mają one bardzo specyficzne właściwości. Są bowiem silnie reagujące, a w połączeniu z atomem węgla sprawiają, że molekuła staje się trwalsza i w wielu przypadkach jeszcze bardziej bioakumulująca i toksyczna. Związek węgla z fluoroktanem jest bowiem najtrwalszym związkiem znanym w chemii organicznej, powodującym, iż niektóre związki perfluorooktanu, takie jak PFOS stają się praktycznie niezniszczalne.

Ktoś mógłby naiwnie stwierdzić, że przemysł chemiczny wyciągnął odpowiednie wnioski z kolosalnych zniszczeń postępujących w wyniku reakcji związków organicznych chloru i zaniechał stosowania organicznych związków bromu i fluoru. Niestety prawda jest inna.

Rozpoczęta w latach siedemdziesiątych produkcja związków perfluorooktanu znacznie wzrosła, podczas gdy główne związki chloru były stopniowo eliminowane z użytku.

Prawodawca pozostaje w tyle

Zazwyczaj organy regulujące pozostają w tyle i najczęściej jedynie ograniczają stosowanie substancji szkodliwych, przypadek PFOS okazał się jednak ekstremalny. W tym przypadku świadoma faktu, iż użycie PFOS wiązało się z coraz większą odpowiedzialnością, okazała się firma będąca potentatem na rynku, która po 20 latach zaprzestała produkcji substancji. Właściwe władze Wielkiej Brytanii poszły za jej przykładem i w roku 2004 ogłosiły systematyczną eliminację zastosowania PFOS w większości przypadków na terenie Wielkiej Brytanii. Komisję przedstawiła wniosek legislacyjny dopiero pod koniec 2005 r. W odróżnieniu od brytyjskiego projektu o zakazie, Komisja zaproponowała jedynie wprowadzenie ograniczeń dla tak zwanych poprzednich zastosowań - obecnie nieistniejących - natomiast w pozostałych przypadkach udzielenie niczym nieograniczonej derogacji.

Ponadto firma będąca liderem na rynku wprowadziła stopniową eliminację produkcji kwasu perfluorooktanowego (PFOA), który wywołuje podobne zaniepokojenie ze względu na strukturę analogiczną do PFOS, i podczas gdy w USA główni producenci uzgodnili zdecydowaną redukcję emisji PFOS oraz jego zawartości w produktach końcowych, Komisja nie uwzględnia żadnego działania w stosunku do PFOS w swoim wniosku.

W celu wzmocnienia wniosku Komisji sprawozdawca proponuje poniższe zmiany:

1) Obniżenie progu stężenia w celu stopniowej eliminacji: zgodnie z opinią SCHER, chemikalia z grupy PFOS są obecne w produktach osiągając stężenie od 0,001% do 50%. Zaproponowany przez Komisję standardowy administracyjny próg stężenia 0,1% mający na celu ograniczenie, nie jest w tym wypadku odpowiedni. Aby zapewnić wydajność omawianego ograniczenia, próg ten musi być obniżony do 0,001%. Wiekszość członków komisji poparła obniżenie progu do 0.005%.

2) Likwidacja 3 odstępstw:

a. Chromowanie galwaniczne: Zgodnie z opinią SCHER, zastosowanie PFOS w chromowaniu galwanicznym stanowi główne źródło emisji PFOS do środowiska. W niektórych przypadkach chromowania Cr (VI) może zostać zastąpiony Cr (III) w znacznym stopniu obniżając koszty produkcji. Przy innym zastosowaniu PFOS można zastąpić metodą rozpylania mechanicznego ulepszając system wentylacyjny. W związku z powyższym udzielanie zezwoleń dla przemysłu galwanicznego jest nieuzasadnione. Wiekszość członków komisji poparła to podejście.

b.  Pianki przeciwpożarowe: Pianki przeciwpożarowe zawierające PFOS stanowią największy zbiór produktów zawierających PFOS. PFOS nie są obecnie stosowane do produkcji pianek przeciwpożarowych. Bezpieczniejsze środki zastępcze niezawierające organohalogenu są już dostępne. Biorąc pod uwagę bardzo szkodliwe właściwości PFOS niedopuszczalne jest zważywszy na istnienie bezpieczniejszych rozwiązań, aby pozostające zapasy zostały wykorzystane kosztem środowiska naturalnego oraz zdrowia publicznego. Przytłaczająca większość członków komisji poparła to podejście z założeniem okresu przejściowego dla zastąpienia istniejących zapasów.

c.  Sterowane systemy zamknięte: specyfikacja zawarta we wniosku Komisji w sprawie sterowanych systemów zamkniętych jest niezgodna z teorią sterowanych systemów zamkniętych, co pozwoliłoby na zaistnienie emisji. tego rodzaju odstępstwo, szczególnie w zakresie formy generycznej, jest nie do przyjęcia i powinno zostać zlikwidowane. Przytłaczająca większość członków komisji poparła ściślejszą definicję z wyznaczeniem limitu czasowego.

3)  Ograniczenia czasowe dla pozostałych odstępstw z możliwością przedłużenia derogacji w dwóch przypadkach: derogacja związana z wprowadzeniem stopniowej eliminacji wspomnianych substancji powinna być dozwolona jedynie na ograniczony okres czasu, zachęcając do wypracowania substytutów. Limit czasowy powinien być ustalany dla indywidualnych przypadków. W dwóch przypadkach jest dopuszczalne przedłużenie limitu czasowego, pod warunkiem, że producenci są w stanie udowodnić, że dołożyli wszelkich starań, aby wypracować bezpieczniejsze rozwiązania lub metody oraz że wypracowanie tychże rozwiązań czy też metod jest do tego czasu niemożliwe. Przytłaczająca większość członków komisji poparła przedłużenie limitu czasowego dla wszystkich odstępstw.

a.  Fotolitografia: Badania dowodzą, że proces zastąpienia PFOS w fotolitografii zająłby najkrócej od trzech do czterech lat. Rozsądne jest zatem ustalenie czteroletnich ram czasowych, określających stopniowe wyeliminowanie wspomnianych substancji, z możliwością przedłużenia derogacji jak określono wyżej. Niniejsza derogacja powinna być wprowadzona jedynie w przypadku stosowania substancji w sterowanych systemach zamkniętych w formie określonej w przepisach Wspólnoty dotyczących zastosowania chemikaliów. Przytłaczająca większość członków komisji poparła pomysł szerszych ram czasowych (8 lat).

b.  Przemysłowe powłoki fotograficzne: Już w poprzednich latach w ponad 80% zastąpiono zastosowanie PFOS wykorzystując inne bezpieczniejsze substancje. Biorąc pod uwagę postępujące zmiany w technologii dzięki przejściu do fotografii cyfrowej, należy przypuszczać, że przy obecnym zastosowaniu substancje te mogą zostać zastąpione w okresie do czterech lat. Przytłaczająca większość członków komisji poparła pomysł szerszych ram czasowych (6 lat).

c.  Ciecze hydrauliczne na potrzeby lotnictwa: Do chwili obecnej nie zostały wypracowane żadne rozwiązania alternatywne dla zastosowania PFOS w cieczach hydraulicznych. Wiadomo bowiem, że kompletny proces kwalifikacji nowych cieczy na potrzeby przemysłu lotniczego trwa około10 lat od momentu projektu do czasu aktualnej produkcji. W związku z powyższym wskazane jest dopuszczenie dziesięcioletniej derogacji z możliwością przedłużenia (zob. wyżej), w celu pozostawienia wystarczającego okresu czasu na wypracowanie alternatywnych rozwiązań. Przytłaczająca większość członków komisji poparła to podejście.

4)  Spis używanych produktów zawierających PFOS: Biorąc pod uwagę znaczny spadek produkcji PFOS po roku 2000, produkty z tak zwanego poprzedniego użytkowania, które pomimo wszystko nadal pozostają w środowisku, mogą stanowić największe źródło emisji. W celu uniknięcia przedostawania się PFOS do środowiska państwa członkowskie powinny ustanowić spisy wszystkich produktów zawierających PFOS, jak również podjąć konieczne środki mające na celu uniknięcie dalszej emisji PFOS z tych produktów do środowiska. Przytłaczająca większość członków komisji zgodziła się na to podejście.

5)  Objęcie PFOA zakresem stopniowej eliminacji: kwas perfluorooktanowy (PFOA) oraz jego sole pochodne podobnie jak PFOS mogą wywoływać obawy ze względu na analogiczną strukturę. Ocena z roku 2002 dokonana przez EPA (USA) wykazała potencjalną toksyczność i rakotwórczość tejże substancji, natomiast wynik danych z monitorowania krwi zasugerował wzrastające ryzyko dla ogółu społeczeństwa. Liczne badania wykazały, że PFOA i jego sole pochodne pozostają przez bardzo długi okres czasu zarówno w środowisku naturalnym, jak i w organizmie ludzkim. Dlatego też dyrektywa ta powinna również przyczynić się do stopniowego wyeliminowania PFOA oraz jego soli pochodnych w okresie do trzech lat od momentu jej wejścia w życie. Jeżeli producenci wystąpią z wnioskiem w ciągu 18 miesięcy, mogą uzyskać derogację w przypadku kluczowego zastosowania pod warunkiem, że są oni w stanie udowodnić, że dołożyli wszelkich starań, aby wypracować bezpieczniejsze rozwiązania lub metody oraz że wypracowanie tychże rozwiązań czy też metod jest do tego czasu niemożliwe. Podobnie jak w przypadku PFOS, państwa członkowskie powinny ustanowić spisy wszystkich produktów zawierających PFOA oraz podjąć konieczne środki zapewniające zaprzestanie dalszej emisji PFOS z tych produktów do środowiska. Podejście to zaakceptowała zdecydowana większość członków komisji.

Uwagi końcowe

Na rynku istnieją setki związków perfluoroktanu. Są one stosowane w zależności od ich specyficznych właściwości, które często wykazują pewne niebezpieczne cechy charakterystyczne podobnie jak PFOS czy PFOA. Włączenie tychże związków w zakres dyrektywy wykracza poza zakres możliwości i obowiązków sprawozdawcy, tym bardziej, że nowe przepisy prawne regulujące zastosowanie chemikaliów (REACH) powinny zostać wkrótce wprowadzone. Niestety ze względu na dość niewielki nakład większości związków perfluoroktanu oraz kompromis polityczny dotyczący REACH, sprawozdawca wyraża obawę, że polityka REACH nadal nie będzie w stanie chronić środowiska i zdrowia publicznego przed zagrożeniem ze strony innych związków perfluoroktanu, jeżeli nie zostaną podjęte konkretne środki zaradcze.

PROCEDURA

Tytuł		Wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ograniczeń we wprowadzaniu do obrotu i stosowaniu sulfonianów perfluorooktanu (zmiana dyrektywy Rady 76/769/EWG)
Odsyłacze		COM(2005)0618 – C6-0418/2005 – 2005/0244(COD)
Data przedstawienia w PE		5.12.2005
Komisja przedmiotowo właściwa   Data ogłoszenia na posiedzeniu		ENVI 13.12.2005
Komisja(e) wyznaczona(e) do wydania opinii   Data ogłoszenia na posiedzeniu		ITRE 13.12.2005
Opinia niewydana   Data wydania decyzji		ITRE 21.2.2006
Ściślejsza współpraca   Data ogłoszenia na posiedzeniu
Sprawozdawca(y)   Data powołania		Carl Schlyter 21.2.2006
Poprzedni sprawozdawca(y)
Procedura uproszczona - data decyzji
Zastrzeżenia do podstawy prawnej   Data wydania opinii JURI
Zmiana wysokości środków finansowych   Data wydania opinii BUDG
Zasięgnięcie opinii Komitetu Ekonomiczno-Społecznego przez PE - data decyzji na posiedzeniu
Zasięgnięcie opinii Komitetu Regionów przez PE - data decyzji na posiedzeniu
Rozpatrzenie w komisji		30.5.2006	13.7.2006
Data przyjęcia		13.7.2006
Wynik głosowania końcowego		+ 54 – 1 0 0
Posłowie obecni podczas głosowania końcowego		Adamos Adamou, Georgs Andrejevs, Johannes Blokland, John Bowis, Frieda Brepoels, Dorette Corbey, Avril Doyle, Mojca Drčar Murko, Edite Estrela, Anne Ferreira, Karl-Heinz Florenz, Alessandro Foglietta, Matthias Groote, Françoise Grossetête, Cristina Gutiérrez-Cortines, Satu Hassi, Marie Anne Isler Béguin, Caroline Jackson, Dan Jørgensen, Christa Klaß, Eija-Riitta Korhola, Holger Krahmer, Urszula Krupa, Peter Liese, Linda McAvan, Marios Matsakis, Roberto Musacchio, Péter Olajos, Adriana Poli Bortone, Vittorio Prodi, Frédérique Ries, Guido Sacconi, Karin Scheele, Carl Schlyter, Horst Schnellhardt, Richard Seeber, Kathy Sinnott, Jonas Sjöstedt, Bogusław Sonik, María Sornosa Martínez, Antonios Trakatellis, Thomas Ulmer, Anja Weisgerber, Åsa Westlund, Anders Wijkman
Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego		Bairbre de Brún, Genowefa Grabowska, Jutta D. Haug, Karin Jöns, Caroline Lucas, Justas Vincas Paleckis, Amalia Sartori, Renate Sommer, Bart Staes, Glenis Willmott
Zastępca(y) (art. 178 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego
Data złożenia		19.7.2006
Uwagi (dane dostępne tylko w jednym języku)