ΕΚΘΕΣΗ σχετικά με την έκθεση προόδου της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας για το 2006

8.6.2007 - (2006/2289(INI))

Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων
Εισηγητής: Erik Meijer

Διαδικασία : 2006/2289(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου :  
A6-0214/2007
Κείμενα που κατατέθηκαν :
A6-0214/2007
Κείμενα που εγκρίθηκαν :

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με την έκθεση προόδου της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας για το 2006

(2006/2289(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–   έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα της Προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Θεσσαλονίκης, της 19ης-20ής Ιουνίου 2003, όπου δόθηκε σε όλα τα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων η υπόσχεση ότι μακροπρόθεσμα θα ενταχθούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση,

–   έχοντας υπόψη την απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2005, να χορηγήσει καθεστώς υποψήφιας χώρας στην Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας με τελικό στόχο την προσχώρηση στην ΕΕ, καθώς και τα συμπεράσματα των Ευρωπαϊκών Συμβουλίων της 15-16 Ιουνίου 2006 και της 14ης-15ης Δεκεμβρίου 2006,

–   έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα της δεύτερης συνεδρίασης του Συμβουλίου Σταθεροποίησης και Σύνδεσης ΕΕ-Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας, της 18ης Ιουλίου 2005, και τα συμπεράσματα της τρίτης συνεδρίασης του Συμβουλίου Σταθεροποίησης και Σύνδεσης ΕΕ-Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας, της 11ης Δεκεμβρίου 2006,

–   έχοντας υπόψη την απόφαση του Συμβουλίου 2006/57/ΕΚ, της 30ής Ιανουαρίου 2006, σχετικά με τις αρχές, τις προτεραιότητες και τις προϋποθέσεις που εμπεριέχονται στην ευρωπαϊκή εταιρική σχέση με την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας[1],

–   έχοντας υπόψη την έκθεση προόδου της Επιτροπής για την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας για το 2006 (SEC(2006)1387),

–   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 13ης Δεκεμβρίου 2006 σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής για τη στρατηγική διεύρυνσης και τις κυριότερες προκλήσεις για το διάστημα 2006–2007[2],

–   έχοντας υπόψη τις συστάσεις της Μικτής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής ΕΕ-Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας, της 29ης-30ής Ιανουαρίου 2007,

–   έχοντας υπόψη το άρθρο 45 του Κανονισμού του,

–   έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων (A6‑0214/2007),

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι η περαιτέρω διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν αποτελεί αυτοσκοπό, ότι απαιτείται η αυστηρή τήρηση των κριτηρίων της Κοπεγχάγης από τα κράτη μέλη και ότι κάθε υποψήφια χώρα κρίνεται βάσει των επιδόσεών της,

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας συμμετείχε επιτυχώς σε συμφωνίες που αφορούν, μεταξύ άλλων, τις σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως είναι η Συμφωνία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης (SAA),η Συμφωνία Ελευθέρων Συναλλαγών της Κεντρικής Ευρώπης (CEFTA), οι προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για ειρηνική επίλυση των εσωτερικών διαφορών το 2001 και η προετοιμασία για την αποδοχή του κοινοτικού κεκτημένου έως το 2011,

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, αφότου η ΕΕ αναγνώρισε στην Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας το καθεστώς υποψήφιας χώρας στις 16 Δεκεμβρίου 2005, δεν έχουν αρχίσει ακόμη ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας,

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, ενώ οι αρχές στις οποίες βασίζεται η συμφωνία-πλαίσιο της Οχρίδας έχουν ενσωματωθεί τώρα στο συνταγματικό και νομικό πλαίσιο της χώρας, απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για την πλήρη εφαρμογή των διατάξεών της, ιδιαίτερα όσον αφορά τη συνέχιση της διαδικασίας αποκέντρωσης και την ισότιμη εκπροσώπηση των εθνοτικών και μειονοτικών κοινοτήτων σε εθνικό και τοπικό επίπεδο,

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Θεσσαλονίκης, της 19ης-20ής Ιουνίου 2003, επανέλαβε την αποφασιστικότητά του να υποστηρίξει πλήρως και με αποτελεσματικότητα την ευρωπαϊκή προοπτική των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων, οι οποίες θα καταστούν αναπόσπαστο τμήμα της ΕΕ, από τη στιγμή που θα πληρούν τα καθορισμένα κριτήρια,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σε τελευταία ανάλυση, δεν πρόκειται να εξασφαλισθεί η επιτυχία στην προώθηση των οικονομικών μεταρρυθμίσεων εάν δεν επιτευχθεί προηγουμένως πολιτική συναίνεση και εμπιστοσύνη μεταξύ των εθνοτήτων,

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο των Βρυξελλών, της 14ης-15ης Δεκεμβρίου 2006, δήλωσε ότι η ΕΕ τηρεί τις δεσμεύσεις της προς χώρες που ευρίσκονται στη διαδικασία διεύρυνσης και επανέλαβε ότι η πρόοδος μιας εκάστης χώρας στην πορεία προς την Ευρωπαϊκή Ένωση εξαρτάται από τις προσπάθειές της να συμμορφωθεί με τα κριτήρια της Κοπεγχάγης και τις προϋποθέσεις της διαδικασίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης,

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Δήλωση ΕΕ/Δυτικών Βαλκανίων, η οποία εγκρίθηκε ομόφωνα από όλους τους Υπουργούς Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τους Υπουργούς Εξωτερικών των Δυτικών Βαλκανικών Κρατών στις 11 Μαρτίου 2006 στο Σάλτσμπουργκ, επαναβεβαιώνει τη σημασία καλών γειτονικών σχέσεων και την ανάγκη να βρεθούν αμοιβαίως αποδεκτές λύσεις σε εκκρεμή ζητήματα με γειτονικές χώρες,

1.  χαιρετίζει την πρόοδο που έχει σημειώσει η Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, μετά την αίτησή της να καταστεί μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όσον αφορά την τήρηση των πολιτικών κριτηρίων της Κοπεγχάγης, καθώς και την εφαρμογή των συστάσεων της ευρωπαϊκής εταιρικής σχέσης του 2005, των διατάξεων της Συμφωνίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης και των απαιτήσεων της διαδικασίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης· επισημαίνει ότι πρέπει να συνεχισθεί η προώθηση των μεταρρυθμίσεων και ότι η εγκριθείσα νομοθεσία πρέπει να εφαρμοσθεί τώρα με τον δέοντα τρόπο και με ταχείς ρυθμούς, ειδικά στους τομείς της αστυνομίας, της δικαιοσύνης, της δημόσιας διοίκησης και της καταπολέμησης της διαφθοράς, προκειμένου να δημιουργηθεί μια πραγματική οικονομία της αγοράς, να προωθηθούν η οικονομική ανάπτυξη και η απασχόληση και να βελτιωθεί το επιχειρηματικό κλίμα·

2.  τονίζει ότι η έναρξη των διαπραγματεύσεων για την ένταξη θα εξαρτηθεί από την πρόοδο που σημειώνεται στον εν λόγω τομέα· ενθαρρύνει όλους τους ενδιαφερομένους να διατηρήσουν αυτήν την κεκτημένη ταχύτητα και τονίζει ότι τόσο η Κυβέρνηση όσο και οι πολιτικές δυνάμεις της αντιπολίτευσης πρέπει να εξακολουθήσουν την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων που είναι απαραίτητες για την ένταξη της χώρας στην ΕΕ·

3.  επιδοκιμάζει την κυβέρνηση της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας για τη συνεργασία της στους τομείς της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας (ΚΕΠΠΑ) και της Κοινής Ευρωπαϊκής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας (ΚΕΠΑΑ), κυρίως τη συμμετοχή της στην αποστολή ALTHEA της ΕΕ και την προθυμία της να συμβάλει στην ανάπτυξη ικανοτήτων στο πλαίσιο της ΚΕΠΑΑ και σε μελλοντικές αποστολές διαχείρισης πολιτικών και στρατιωτικών κρίσεων υπό την αιγίδα της ΕΕ·

4.  σημειώνει με ικανοποίηση ότι, μετά τις εσωτερικές συγκρούσεις του 2001, έχουν εξευρεθεί λύσεις, σε στενή συνεργασία με την ΕΕ, μέσω της συμφωνίας-πλαισίου της Οχρίδας, για την ισότιμη και ειρηνική συνύπαρξη όλων των πολιτών, ανεξαρτήτως της εθνοτικής τους προέλευσης, μέσω της ενισχυμένης χρήσης των μειονοτικών γλωσσών στη δημόσια διοίκηση και στην παιδεία, μέσω της αναδιοργάνωσης των δήμων και μέσω της εφαρμογής της αρχής της διπλής πλειοψηφίας (αρχή Badinter), με την οποία προστατεύεται η θέση των εθνοτικών μειονοτήτων στην κοινοβουλευτική διαδικασία λήψεως αποφάσεων· επισημαίνει, επίσης, ότι το 2007 συνήφθη συμφωνία σχετικά με τις εθνικές εορτές των διαφόρων εθνοτικών και θρησκευτικών ομάδων·

5.  τονίζει με έμφαση ότι η συμφωνία-πλαίσιο της Οχρίδας έχει μεταμορφώσει τη χώρα, λαμβάνοντας πλήρως υπόψη τον πολυεθνοτικό και πολυπολιτιστικό χαρακτήρα της, και αντιπροσωπεύει με τον τρόπο αυτό ουσιαστικό τμήμα των πολιτικών κριτηρίων για ένταξη στην ΕΕ· επισημαίνει ότι η τήρηση του γράμματος και του πνεύματος της συμφωνίας θα παραμείνει κρίσιμο στοιχείο για την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας με σκοπό την ένταξη στην ΕΕ· τονίζει εκ νέου ότι η αρχή Badinter πρέπει να τηρηθεί πλήρως και ότι όλα τα κόμματα πρέπει να σεβασθούν τους δημοκρατικούς θεσμούς, που η χώρα δημιούργησε με μεγάλες προσπάθειες, και να λειτουργήσουν εντός αυτών·

6.  επισημαίνει ότι ο μηχανισμός Badinter, όπως καθορίζεται στο Σύνταγμα, έχει στόχο να λειτουργήσει ως μέσο διαλόγου και συναίνεσης σε ένα πολυεθνοτικό κράτος· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι στις αρχές του 2007, λόγω της δυσαρέσκειας με την εφαρμογή της αρχής Badinter, το μεγαλύτερο εθνοτικό αλβανικό κόμμα της αντιπολίτευσης, έπαυσε τις κοινοβουλευτικές δραστηριότητές του· χαιρετίζει το γεγονός ότι οι διαβουλεύσεις μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης οδήγησαν στη σύναψη συμφωνίας σχετικά με τον κατάλογο των νόμων που θα εγκριθούν κατ' εφαρμογή της αρχής Badinter, τη χρήση της αλβανικής γλώσσας στη δημόσια διοίκηση, το ζήτημα της κοινωνικής ασφάλισης πρώην Αλβανών ανταρτών και τη σύνθεση της Επιτροπής Διεθνοτικών Σχέσεων, δίδοντας με αυτόν τον τρόπο τη δυνατότητα σε όλα τα εκλεγμένα μέλη να αναλάβουν εκ νέου τα κοινοβουλευτικά τους καθήκοντα και να επιδείξουν πολιτική υπευθυνότητα· ζητεί, σε αυτή τη βάση, μετά την εφαρμογή της συμφωνίας, το καθεστώς υποψήφιας χώρας που χορηγήθηκε το 2005 με τελικό στόχο την ένταξη της χώρας στην ΕΕ να συνοδευτεί το συντομότερο δυνατόν από την πραγματική έναρξη των διαπραγματεύσεων ένταξης· τέλος, καλεί όλες τις πλευρές να διατηρήσουν και να εδραιώσουν αυτό το πνεύμα διαλόγου κατά την επίλυση των διαφορών τους και να συνεχίσουν από κοινού την υλοποίηση του προγράμματος των μεταρρυθμίσεων που έχει ουσιαστική σημασία για την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας·

7.  εκφράζει τη λύπη του για την πρακτική του μποϊκοτάζ του Κοινοβουλίου και επισημαίνει ότι τέτοιες πρακτικές είναι ασυμβίβαστες με λειτουργούντες κοινοβουλευτικούς οργανισμούς τους οποίους αναμένεται να διαθέτουν όλες οι υποψήφιες χώρες ή εκείνες που φιλοδοξούν να ενταχθούν στην ΕΕ·

8.  υπενθυμίζει ότι η συνεπής εφαρμογή της αρχής Badinter διασφαλίζει συνεχή συνεργασία μεταξύ των εθνοτήτων και σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ όλων των ενδιαφερομένων μερών· εκφράζει, στο πλαίσιο αυτό, τη λύπη του για την πρόσφατη ψηφοφορία επί των τροπολογιών στο νομοσχέδιο για τα ραδιοτηλεοπτικά μέσα, κατά την οποία οι τροπολογίες εγκρίθηκαν με απλή μόνο πλειοψηφία παρά το γεγονός ότι ο ίδιος ο νόμος εγκρίθηκε σύμφωνα με την αρχή Badinter· ζητεί κατεπειγόντως τη διατήρηση και τη συνεπή εφαρμογή της ανεξαρτησίας της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης, όπως κατοχυρώθηκε με τον νόμο του Νοεμβρίου του 2005, ο οποίος –σε αντίθεση με την κατάσταση που επικρατούσε στο παρελθόν με τις πολιτικές παρεμβάσεις– είναι σύμφωνος με τα ευρωπαϊκά πρότυπα για τα μέσα επικοινωνίας·

9.  συνιστά στη χώρα να διδαχθεί από τις ευρωπαϊκές βέλτιστες πρακτικές στη δημόσια διοίκηση και στην παιδεία, οι οποίες λαμβάνουν υπόψη εθνοτικές και γλωσσικές διαφορές· ζητεί την επίτευξη περαιτέρω συμφωνίας σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι δύο μεγαλύτερες εθνοτικές κοινότητες και οι διάφορες μειονότητες θα μπορούν να συνυπάρχουν ισότιμα και αρμονικά· ζητεί, στο πλαίσιο αυτό, την αποτελεσματική εφαρμογή των συνταγματικών διατάξεων, με τις οποίες διασφαλίζεται η ισότιμη εκπροσώπηση των μη πλειονοτικών κοινοτήτων στη δημόσια διοίκηση·

10. εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι πρέπει να ληφθούν ειδικά και επείγοντα μέτρα για να βελτιωθεί η κατάσταση των Ρόμα, με τη χρήση της εθνικής στρατηγικής για τους Ρόμα και τη συμμετοχή της καλώς ανεπτυγμένης κοινωνίας των πολιτών των Ρόμα ως κυρίου εταίρου· θεωρεί ότι ο συνδυασμός δημόσιας χρηματοδότησης με κεφάλαια του Μέσου Προενταξιακής Βοήθειας (IPA) πρέπει να αποτελεί ένα μέσο για τη βελτίωση της κοινωνικής ένταξης των Ρόμα στην Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας·

11. επισημαίνει ότι υπάρχουν ορισμένες χώρες στην Ευρώπη η ονομασία των οποίων συμπίπτει με την ονομασία τμήματος του εδάφους γειτονικού κράτους και ότι κάθε κράτος επιλέγει το όνομά του ελεύθερα· χαιρετίζει το γεγονός ότι η Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας έχει αλλάξει την εθνική σημαία της και έχει προβεί σε τροποποιήσεις του Συντάγματος για να επιβεβαιώσει ότι δεν υπάρχουν εδαφικές διεκδικήσεις κατά γειτονικών χωρών· εκφράζει τη λύπη του για την πρόσφατη μετονομασία του εθνικού αεροδρομίου σε «Μέγας Αλέξανδρος»·

12. εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι, με την εισδοχή της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας στα Ηνωμένα Έθνη το 1993, στο πλαίσιο της οποίας χρησιμοποιήθηκε η προσωρινή ονομασία «Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας» («Former Yugoslav Republic of Macedonia») για τη διεθνή αναγνώριση του κράτους, και μετά την ενδιάμεση συμφωνία του 1995 δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία με τη γείτονα Ελλάδα· καλεί επειγόντως την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας και την Ελλάδα να ολοκληρώσουν με επιτυχία το συντομότερο δυνατό τις συνομιλίες επί του ζητήματος αυτού υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών· ζητεί από το Συμβούλιο να διευκολύνει τις εν λόγω διαπραγματεύσεις·

13. επισημαίνει, στο πλαίσιο αυτό, ότι σημαντικές χώρες, όπως οι ΗΠΑ, η Ρωσική Ομοσπονδία και η Κίνα, καθώς και ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ, έχουν ήδη αναγνωρίσει την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας με το όνομα που ορίζεται στο Σύνταγμά της, και φρονεί ότι το ζήτημα του ονόματος δεν πρέπει με κανένα τρόπο να χρησιμοποιηθεί ως εμπόδιο για την έναρξη των διαπραγματεύσεων και για την προσχώρηση στην ΕΕ· είναι της γνώμης ότι το ζήτημα του ονόματος ούτε αποτελεί ούτε μπορεί να αποτελεί έναν από τους όρους για την προσχώρηση της χώρας στην ΕΕ, και ότι, όπως συνέβη και στην περίπτωση όλων των άλλων υποψηφίων χωρών, η ένταξη της χώρας στην ΕΕ θα εξαρτηθεί αποκλειστικά από την τήρηση των κριτηρίων της Κοπεγχάγης·

14. σημειώνει ότι η Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας αποδέχθηκε την τελευταία πρόταση του Ειδικού Απεσταλμένου των Ηνωμένων Εθνών, κ. Matthew Nimitz, στις 7 Οκτωβρίου 2005, ως βάση για την επίλυση του ζητήματος·

15. σημειώνει ότι η ενδιάμεση συμφωνία της 13ης Σεπτεμβρίου 1995 οδήγησε σε ουσιαστική βελτίωση των διμερών σχέσεων μεταξύ της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας και της Ελλάδας και ότι περιέχει διατάξεις σχετικά με τη συμμετοχή της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας σε διεθνείς, πολυμερείς και περιφερειακούς οργανισμούς και θεσμικά όργανα·

16. σημειώνει, επίσης, ότι, μετά τη σύναψη της ενδιάμεσης συμφωνίας του 1995, το εύρος των οικονομικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών έχει αυξηθεί σημαντικά, εφόσον η Ελλάδα αποτελεί τον μεγαλύτερο ξένο επενδυτή στην Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, ενώ και οι εμπορικές σχέσεις τους έχουν αναπτυχθεί σε μεγάλο βαθμό·

17. χαιρετίζει την εποικοδομητική στάση της χώρας σχετικά με το μελλοντικό καθεστώς του Κοσσυφοπεδίου· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι, εν όψει του καθορισμού του μελλοντικού καθεστώτος του Κοσσυφοπεδίου, δεν έχει καταστεί δυνατόν να προχωρήσει η οριοθέτηση των συνόρων· ελπίζει ότι θα επιτευχθεί σύντομα συμφωνία επ' αυτού του τεχνικού ζητήματος και χαιρετίζει το γεγονός ότι οι αγρότες των περιοχών αυτών θα μπορούν να χρησιμοποιούν τα τμήματα των γαιών τους που τυγχάνει να ευρίσκονται στην άλλη πλευρά των συνόρων·

18. υπογραμμίζει ότι θα ήταν ευκταίο να υιοθετηθούν μέτρα για να διευκολυνθεί η εύκολη διασυνοριακή κυκλοφορία με το Κοσσυφοπέδιο, προκειμένου με τον τρόπο αυτό να ενισχυθεί η συνεργασία στους τομείς της εκπαίδευσης, του πολιτισμού και της απασχόλησης, καθώς και να διατηρηθούν οι οικογενειακοί δεσμοί·

19. ζητεί από τις αρχές της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας να προωθήσουν την περιφερειακή συνεργασία και την ανάπτυξη καλών γειτονικών σχέσεων·

20. χαιρετίζει, στο πλαίσιο αυτό, τον ρόλο της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας στον τομέα της περιφερειακής συνεργασίας, τη δέσμευσή της για την ανάπτυξη διμερών σχέσεων και τον ενεργό της ρόλο σε διαδικασίες περιφερειακής συνεργασίας, όπως είναι η σύσταση του Συμβουλίου Περιφερειακής Συνεργασίας, η Συμφωνία Ελευθέρων Συναλλαγών της Κεντρικής Ευρώπης (CEFTA) 2006, η Συνθήκη για την Ενεργειακή Κοινότητα και ο Κοινός Ευρωπαϊκός Αεροπορικός Χώρος·

21. επισημαίνει την ανάγκη προστασίας της ποιότητας των υδάτων του ποταμού Βαρδάρη, ο οποίος διαρρέει το μεγαλύτερο μέρος της χώρας και συνεχίζει επί του ελληνικού εδάφους ως ποταμός Αξιός, από τη ρύπανση που προκαλείται από τη βιομηχανία και τις αστικές οικιστικές περιοχές·

22. ζητεί κατεπειγόντως τη βελτίωση και τη διατήρηση της ποιότητας και της στάθμης των υδάτων στις μεθοριακές λίμνες Οχρίδα (Ohridsko Ezero), Πρέσπα (Prespansko Ezero) και Δοϊράνη (Dojransko Ezero), καθώς και τη σύναψη ουσιαστικών συμφωνιών επί του ζητήματος αυτού με τις γείτονες Αλβανία και Ελλάδα·

23. εφιστά την προσοχή στην ανάγκη βελτίωσης της γενικής στάσης έναντι του περιβάλλοντος, μεταξύ άλλων, με την κατάργηση παράνομων χώρων απόρριψης αποβλήτων κατά μήκος των οδών, στις όχθες των ποταμών και στα όρια των δασών μέσω ενός συστήματος όσο το δυνατόν περισσότερο χωριστής συλλογής των αποβλήτων·

24. καλεί τις αρχές της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας να εξακολουθήσουν την προσέγγιση προς την περιβαλλοντική νομοθεσία και τα πρότυπα της ΕΕ και να εφαρμόσουν και να επιβάλουν τη νομοθεσία που έχει υιοθετηθεί·

25. τονίζει με έμφαση ότι πρέπει να δοθεί ειδική προσοχή στην εμπορία ανθρώπων και ότι η ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας, μεταξύ άλλων μέσω της Πρωτοβουλίας Συνεργασίας Νοτιοανατολικής Ευρώπης (SECI), καθίσταται αναγκαιότητα για την καταπολέμηση των διεθνών δικτύων οργανωμένου εγκλήματος·

26. εκφράζει σοβαρή ανησυχία για το γεγονός ότι η ανεργία παραμένει εξαιρετικά υψηλή και καλεί την κυβέρνηση, λαμβανομένων υπόψη των τεράστιων προκλήσεων στον εν λόγω τομέα, να επινοήσει αποδοτικές πολιτικές για την καταπολέμηση της φτώχειας και των κοινωνικών ανισοτήτων· υπογραμμίζει την ανάγκη ισότιμης συνύπαρξης διαφορετικών συνδικαλιστικών οργανώσεων και επισημαίνει ότι η απαίτηση που ισχύει σήμερα για τις συνδικαλιστικές οργανώσεις, σύμφωνα με την οποία πρέπει να συγκεντρώνουν στους κόλπους τους το 33% του σχετικού εργατικού δυναμικού για να μπορούν να καταστούν συμβατικοί εταίροι, έχει ως αποτέλεσμα να αμφισβητείται διαρκώς από ενδιαφερόμενα μέρη ο αριθμός των μελών τους·

27. θεωρεί αυτονόητο ότι η χορήγηση άδειας σε ξένες τράπεζες πρέπει να βασίζεται σε ισότιμα κριτήρια για όλους, όπως η τήρηση των νομικών απαιτήσεων στον τομέα των συναλλαγών με ξένο νόμισμα, της φορολόγησης και της προστασίας των καταναλωτών, και απορρίπτει την ευνοϊκή μεταχείριση ορισμένων εταιρειών ή των χωρών όπου οι εταιρείες αυτές έχουν την καταστατική τους έδρα·

28. υπενθυμίζει ότι κίνητρο και εγγύηση μείζονος σημασίας για τη σταθερότητα και την ευημερία όλης της περιοχής της νοτιοανατολικής Ευρώπης αποτελεί η κατασκευή σύγχρονων διασυνοριακών υποδομών, και, για το λόγο αυτό, εφιστά την προσοχή στη σημασία της διατήρησης και βελτίωσης του σιδηροδρομικού δικτύου, της εγχώριας σιδηροδρομικής κυκλοφορίας και της λειτουργίας διαμετακόμισης μεταξύ Ελλάδας και πολλών άλλων κρατών μελών της ΕΕ· επιδοκιμάζει την αποκατάσταση της σιδηροδρομικής σύνδεσης με το Κοσσυφοπέδιο και εκφράζει τη λύπη του για την έλλειψη προόδου όσον αφορά την προγραμματισμένη άμεση σιδηροδρομική σύνδεση με τη Βουλγαρία και αναμένει να σημειωθεί περαιτέρω πρόοδος στον τομέα των πανευρωπαϊκών διαδρόμων μεταφορών VIII και X·

29. θεωρεί απευκταίο να χάνουν δημόσιοι υπάλληλοι την εργασία τους ή να ενθαρρύνονται να αποχωρούν από αυτήν, όταν αλλάζει κυβέρνηση, και συγκεκριμένα προσδοκά ότι θα παραμένουν στις θέσεις τους δημόσιοι υπάλληλοι οι οποίοι έχουν εκπαιδευθεί ειδικά για την αντιμετώπιση των αναγκών που συνδέονται με την υιοθέτηση του κοινοτικού κεκτημένου·

30. επισημαίνει και πάλι ότι αναμένεται από τις αρχές να ερευνήσουν τις συνθήκες υπό τις οποίες ένας γερμανός πολίτης, ο κ. Khaled El-Masri, απήχθη και μεταφέρθηκε στο Αφγανιστάν το 2003 και να δημοσιοποιήσουν τα αποτελέσματα της έρευνας αυτής· προτρέπει το εθνικό κοινοβούλιο να συστήσει το ταχύτερο δυνατό εξεταστική επιτροπή η οποία θα ασχοληθεί με την περίπτωση αυτή και θα συνεργασθεί πλήρως με την εξεταστική επιτροπή του Γερμανικού Κοινοβουλίου, η οποία διεξάγει επί του παρόντος έρευνες, προκειμένου να διαπιστωθεί η αλήθεια·

31. επιδοκιμάζει τη μονογραφή των συμφωνιών με την ΕΕ για τη διευκόλυνση της χορήγησης θεωρήσεων και την επανεισδοχή, ως ενδιάμεσο βήμα για ένα αμοιβαίο ταξιδιωτικό καθεστώς χωρίς θεωρήσεις, και, για το σκοπό αυτό, καλεί την Επιτροπή να καταρτίσει οδικό χάρτη για την αύξηση της κινητικότητας, όπου θα περιλαμβάνεται μεγαλύτερη συμμετοχή σε προγράμματα δια βίου μάθησης και σχέδια πολιτιστικών ανταλλαγών, και την κυβέρνηση της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας να συνεχίσει τη δέσμευσή της για την εκπλήρωση των απαιτούμενων ευρωπαϊκών προτύπων όσον αφορά τη δικαιοσύνη, την ελευθερία και την ασφάλεια· επιδοκιμάζει την καθιέρωση νέων διαβατηρίων με βιομετρικά στοιχεία ασφάλειας από την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας· ζητεί κατεπειγόντως την πλήρη αναγνώριση του διαβατηρίου της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας από όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ και την κατάργηση των συμπληρωματικών εθνικών τελών θεώρησης, κυρίως τις διατάξεις που καθιστούν δυσκολότερη την επίσκεψη στην Ελλάδα από την επίσκεψη σε άλλα κράτη μέλη της ΕΕ·

32. ενθαρρύνει την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας να επωφεληθεί από την εμπειρία της Σλοβενίας και Κροατίας στη διαδικασία ένταξης στην ΕΕ, αφού και οι δύο αυτές χώρες έχουν κληρονομήσει τους ίδιους ομοσπονδιακούς νόμους και έχουν κοινές πρακτικές εμπειρίες από την Πρώην Γιουγκοσλαβία·

33. καλεί τα νέα κράτη μέλη να διαδραματίσουν ενεργό ρόλο στην πορεία της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση δίδοντας στην τελευταία τη δυνατότητα να επωφεληθεί από τη δική τους εμπειρία στον τομέα των μεταρρυθμίσεων·

34. εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας υπέγραψε τη διμερή συμφωνία περί ασυλίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, η οποία εξαιρεί αμερικανούς πολίτες και στρατιωτικό προσωπικό από τη δικαιοδοσία του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου· επισημαίνει ότι το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο του διεθνούς δικαίου και ότι το Καταστατικό της Ρώμης υποστηρίζεται σθεναρά από την ΕΕ· στο πλαίσιο αυτό, καλεί την κυβέρνηση της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας να επινοήσει τρόπους για να τερματίσει αυτή τη διμερή συμφωνία, η οποία υπονομεύει την πλήρη αποτελεσματικότητα του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου·

35. επαναλαμβάνει ότι στόχος είναι να καταστούν τόσο η Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας όσο και οι άλλες χώρες των Δυτικών Βαλκανίων μέλη της ΕΕ, σύμφωνα με την "Ατζέντα της Θεσσαλονίκης"· είναι πεπεισμένο ότι η προσδοκία της ένταξης στην ΕΕ πρέπει να γίνει σεβαστή, προκειμένου να εδραιωθούν η σταθερότητα και η ειρήνη στην περιοχή·

36. θεωρεί ότι πρέπει να βελτιωθούν το σύστημα εκπαίδευσης και κατάρτισης, οι επενδύσεις σε ανθρώπινο κεφάλαιο και η πρόσβαση του πληθυσμού στο Διαδίκτυο, προκειμένου να ικανοποιηθούν οι ανάγκες της κοινωνίας·

37. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή, καθώς και στις κυβερνήσεις και στα κοινοβούλια των κρατών μελών, και στην κυβέρνηση και στο κοινοβούλιο της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1. Γενικά χαρακτηριστικά της χώρας

Ακριβώς δίπλα στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, βόρεια της Ελλάδας και δυτικά της Βουλγαρίας, δύο κρατών μελών της ΕΕ, κείται η υδρολογική λεκάνη του ποταμού Βαρδάρη. Η περιοχή αυτή ήταν για αιώνες, έως το 1912, τμήμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και η κυριότερη πόλη της, τα Σκόπια (στα τουρκικά «Üsküb» και στα Αλβανικά «Shkup»), ήταν τότε πρωτεύουσα του βιλαετίου (επαρχίας) του Κοσσυφοπεδίου, το οποίο περιελάμβανε και τη γειτονική περιοχή προς τον Βορρά, η οποία αναμένει σήμερα τον καθορισμό του μελλοντικού διοικητικού καθεστώτος της. Λόγω της έκβασης των Βαλκανικών Πολέμων, η λεκάνη του ποταμού Βαρδάρη βρέθηκε στην κατοχή της Σερβίας κατά την περίοδο 1912-1941, οπότε έλαβε το καθεστώς της επαρχίας του Βαρδάρη (Vardarska). Μετά από ένα διάστημα φασιστικής κατοχής, κατά τη διάρκεια του οποίου διαιρέθηκε για διοικητικούς λόγους μεταξύ της Αλβανίας και της Βουλγαρίας βάσει των εθνοτικών συνόρων, απολάμβανε μεγάλου βαθμού αυτονομίας το διάστημα 1945-1991 ως ομοσπονδιακή δημοκρατία με την ονομασία Μακεδονία. Η ονομασία αυτή βασίστηκε στον χαρακτηρισμό που προτιμά η μεγαλύτερη πληθυσμιακή ομάδα της περιοχής από τον 19ο αιώνα, αλλά ταυτίζεται επίσης με ένα μέρος της ελληνικής ιστορίας και τη χρήση της ίδιας ονομασίας σε τρεις συνορεύουσες περιφέρειες της βόρειας Ελλάδας. Μετά την ανεξαρτησία της, η χώρα βρίσκεται σε διαφωνία με τον νότιο γείτονά της, την Ελλάδα, σχετικά με τη συνταγματική ονομασία «Δημοκρατία της Μακεδονίας».

Ως μέρος της Γιουγκοσλαβίας, είχε στενές επαφές με τα κράτη μέλη των τότε Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, ωσότου απέκτησε την ανεξαρτησία της το 1991. Η διασυνοριακή κυκλοφορία εντός της Ευρώπης ήταν σχετικά απλή, απουσία της απαίτησης θεώρησης που ισχύει σήμερα. Μαζί με τη Σερβία και την Κροατία, επιτελούσε έναν σημαντικό ρόλο ως περιοχή διέλευσης μεταξύ της Ελλάδας, ενός κράτους μέλους της ΕΕ, και της Αυστρίας, της Ουγγαρίας και της Σλοβενίας, που θα γίνονταν αργότερα μέλη της ΕΕ, και πιο μακρινών χωρών. Εν μέρει λόγω των μακροχρόνιων στενών δεσμών με τον σημερινό κοινοτικό χώρο, η εγχώρια κοινή γνώμη, παρότι διαιρεμένη όσον αφορά τη χρήση της γλώσσας και τις πολιτικές προτιμήσεις, τάσσεται ουσιαστικά ομόφωνα υπέρ της ταχείας προσχώρησης στην ΕΕ.

Ωστόσο, στην ΕΕ, η χώρα αυτή είναι σχετικά άγνωστη, ενώ ακόμη λιγότερο γνωστό είναι το γεγονός ότι, μετά την αίτησή της στις 22 Μαρτίου 2004, απέκτησε το καθεστώς της υποψήφιας προς ένταξη χώρας στις 17 Δεκεμβρίου 2005. Αντιθέτως, γνωστότερη στον κόσμο είναι η εγχώρια γλωσσική διαμάχη και η διαφωνία με την Ελλάδα σχετικά με την ονομασία της χώρας. Κατά τη διαδικασία της προσχώρησης στην ΕΕ, αυτά στα δύο ζητήματα είναι πιθανόν ότι θα συγκεντρώσουν τουλάχιστον την ίδια προσοχή με τα συνήθη ζητήματα της διοίκησης, του κράτους δικαίου, της εγκληματικότητας, της οικονομίας και του περιβάλλοντος, στα οποία επικεντρώθηκε περισσότερο η προσοχή κατά τον μεγάλο γύρο της διεύρυνσης του 2004 και του 2007.

2. Πολιτισμική ποικιλομορφία

Μετά την ελληνική και ιλλυρική κατοχή στο μακρινό παρελθόν, εδώ και πολλούς αιώνες ο πληθυσμός αποτελείται κυρίως από Σλαβομακεδόνες, που χρησιμοποιούν μια γλώσσα που σχετίζεται στενά με τα βουλγαρικά και τα σερβικά και γράφεται επίσης με το κυριλλικό αλφάβητο. Στα δυτικά και στα βορειοδυτικά, κυρίως στα ανώτερα τμήματα του Βαρδάρη γύρω από τις πόλεις του Gostivar και του Tetovo, η γλώσσα της πλειονότητας του πληθυσμού είναι η αλβανική με τη λατινική της γραφή. Υπάρχουν, επίσης, παλαιόθεν διάφορες μειονότητες, όπως οι Ρομ, οι Τούρκοι και οι Βλάχοι αφενός, και άλλες σλαβικές ομάδες σχετιζόμενες με τους Μακεδόνες, όπως οι Σέρβοι και οι Βόσνιοι, αφετέρου. Ως εκ τούτου, η γλωσσική και πολιτισμική ποικιλία αποτελεί από πολύ παλιά χαρακτηριστικό της περιοχής. Η ποικιλομορφία αυτή αποτυπώνεται και στις κομματικές-πολιτικές σχέσεις.

Η μακρά απουσία αυτοπροσδιορισμού ενίσχυσε σημαντικά τον εθνικισμό της μακεδονικής πληθυσμιακής ομάδας επί μια μακρά περίοδο. Αρχικά, ο εθνικισμός αυτός στράφηκε κατά του τουρκικού ζυγού, στη συνέχεια κατά της σύνδεσης με τη Βουλγαρία που όριζε η ειρηνευτική συνθήκη του Αγίου Στεφάνου το 1878 και κατόπιν κατά της μακράς περιόδου της ενσωμάτωσης στη Σερβία. Χρησιμοποιώντας σύμβολα δανεισμένα από την ελληνική-μακεδονική ιστορία, ήρθε σε σύγκρουση και με την Ελλάδα. Επιπλέον, αυτός ο εθνικισμός θεωρήθηκε από τις μη μακεδονικές πληθυσμιακές ομάδες, ιδίως τις μεγάλες αλβανόφωνες ομάδες, ως απειλή κατά της γλώσσας και του πολιτισμού τους. Αυτό ίσχυε ιδίως σε σχέση με την άποψη που πρέσβευε ότι θα έπρεπε να δημιουργηθεί ένα μονόγλωσσο κράτος, όπου οι αλλόγλωσσοι θα έπρεπε να προσαρμοστούν στη χρήση της σλαβομακεδονικής γλώσσας ως της μόνης γλώσσας του κράτους και της εκπαίδευσης.

3. Οι γλωσσικές ρυθμίσεις για τους Αλβανούς και τους λοιπούς πληθυσμούς

Έως το 1912, όλοι οι χρήστες της αλβανικής γλώσσας ζούσαν σε περιοχές που σήμερα είναι διασκορπισμένες στην Αλβανία και σε τέσσερις διαφορετικές περιφέρειες της πρώην Γιουγκοσλαβίας (στη δυτική και βορειοδυτική Μακεδονία, στη νοτιοδυτική Σερβία, στο μεγαλύτερο μέρος του Κοσσυφοπεδίου, το οποίο από το 1999 έχει παύσει να τελεί υπό τη διοίκηση της Σερβίας, και στο νότιο Μαυροβούνιο) και βρίσκονταν υπό τη διακυβέρνηση της Κωνσταντινούπολης ως τμήμα της Οθωμανικής (Τουρκικής) Αυτοκρατορίας. Την περίοδο 1918-1991 οι περιοχές αυτές παρέμειναν, με εξαίρεση την Αλβανία, ενωμένες εντός της Γιουγκοσλαβίας. Αναπτύχθηκαν, έτσι, στενοί δεσμοί μεταξύ των δύο μεγαλύτερων αλβανοφώνων πληθυσμιακών ομάδων, του Κοσσυφοπεδίου και της περιοχής στα ανώτερα τμήματα του Βαρδάρη. Η απουσία στην περιοχή αυτή επίσημων αλβανόφωνων ανώτερων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων ενθάρρυνε τους σπουδαστές να στραφούν για σπουδές στο Κοσσυφοπέδιο κατά την περίοδο 1999-2001, ενισχύοντας περαιτέρω τους δεσμούς αυτούς. Το 2001, κατέστη σαφές, με βίαιο τρόπο, ότι, δέκα χρόνια μετά την ανεξαρτησία, δεν είχαν ακόμη διαμορφωθεί καλές σχέσεις μεταξύ των χρηστών της μακεδονικής γλώσσας και εκείνων της αλβανικής γλώσσας.

Εν μέρει χάρη στη διαμεσολάβηση και τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, βρέθηκε μια λύση υπό τη μορφή της συμφωνίας-πλαισίου της Οχρίδας. Πέρα από την παύση των εχθροπραξιών και τον εθελούσιο αφοπλισμό, διευθετήθηκαν τα ακόλουθα:

1. αναδιοργάνωση των τοπικών αρχών, με περισσότερες εξουσίες για τον τοπική διακυβέρνηση·

2. καταπολέμηση των διακρίσεων και αναλογική εκπροσώπηση των μειονοτήτων στη δημόσια διοίκηση και στην πολιτική·

3. οι κοινοβουλευτικές διαδικασίες τροποποιούνται ώστε στις ψηφοφορίες επί ευαίσθητων ζητημάτων (όπως τα δικαιώματα των μειονοτήτων, η τοπική αυτοδιοίκηση και ορισμένοι διορισμοί) να απαιτείται διπλή πλειοψηφία (η εν λόγω πλειοψηφία Badinter ουσιαστικά σημαίνει ότι πρέπει να υπάρχει όχι μόνο πλειοψηφία στο Κοινοβούλιο, αλλά και μεταξύ των εκπροσώπων των μειονοτήτων)·

4. ισότιμο καθεστώς των γλωσσών στο κράτος και στην εκπαίδευση· κάθε γλώσσα που ομιλείται από τουλάχιστον το 20% του πληθυσμού είναι επίσημη και το κράτος θα χρηματοδοτεί την πανεπιστημιακή εκπαίδευση στις γλώσσες αυτές·

5. ποικιλομορφία στην ταυτότητα, με τις τοπικές αρχές να είναι ελεύθερες να τοποθετούν σε δημόσια κτίρια σύμβολα της πλειονοτικής πληθυσμιακής ομάδας.

Η συμφωνία-πλαίσιο οδήγησε σε συνολικά 15 τροπολογίες του Συντάγματος και σε ένα νέο συνταγματικό προοίμιο. Έως το 2006, βρισκόταν σε εξέλιξη μια διαρκής διαδικασία νομοθετικής προσαρμογής στη συμφωνία-πλαίσιο της Οχρίδας και ενίσχυσης της αρμονικής συνύπαρξης. Μετά τις φετινές εκλογές και τον σχηματισμό της κυβέρνησης, από την οποία αποχώρησε το μεγαλύτερο κόμμα της αλβανόφωνης πληθυσμιακής ομάδας, έχουν προκύψει σημαντικές διαφωνίες όσον αφορά την εφαρμογή της πλειοψηφίας Badinter. Μετά το μποϊκοτάρισμα των κοινοβουλευτικών δραστηριοτήτων από τα κόμματα BDI (DUI) και PDP, πραγματοποιούνται σήμερα συνομιλίες για την επίτευξη συμβιβασμού.

4. Η ονομασία της χώρας και η στάση της Ελλάδας

Το Sobranie, το κοινοβούλιο της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας, ενέκρινε το νέο Σύνταγμα στις 17 Νοεμβρίου 1991, στο οποίο η χώρα οριζόταν ως κυρίαρχο κράτος υπό την ονομασία «Δημοκρατία της Μακεδονίας». Παρότι βάσει των κριτηρίων Badinter, όλες οι πρώην γιουγκοσλαβικές δημοκρατίες θα μπορούσαν να αποκτήσουν διεθνή αναγνώριση ως ανεξάρτητα κράτη, η νέα χώρα έγινε δεκτή στα Ηνωμένα Έθνη μόλις στις 8 Απριλίου 1993.

Οι λόγοι για τις αντιρρήσεις στην ένταξή της στον ΟΗΕ σχετίζονταν κυρίως με τη σημασία της ονομασίας «Μακεδονία», η οποία είναι γνωστή ιστορικά ως η χώρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου (356-323 π.Χ.), ο οποίος κατάφερε για ένα μικρό χρονικό διάστημα να επεκτείνει την αυτοκρατορία του έως το Πακιστάν. Βάσει της γλώσσας και του πολιτισμού της περιόδου, η νότια γείτονας Ελλάδα θεωρεί την αρχαία Μακεδονία μέρος της δικής της ιστορίας και την ονομασία Μακεδονία εσωτερική ονομασία. Η χρήση της ίδιας ονομασίας από ένα γειτονικό κράτος με διαφορετική γλώσσα και πολιτισμό προκαλεί σημαντικές αντιρρήσεις από μέρους της κοινής γνώμης της Ελλάδας. Οι ελληνικές αντιρρήσεις δεν συνίσταται σε άρνηση του δικαιώματος ανεξαρτησίας της χώρας ή σε απόρριψη της ανάπτυξης ουσιαστικής συνεργασίας με τη βόρεια γείτονά της, αλλά σε μια επιθυμία να εκφραστεί η ιδέα, μέσω της προσθήκης εννοιών όπως «Βαρδάρης», «Σκόπια» ή «Βορράς», ότι το κράτος με τη συνταγματική ονομασία «Δημοκρατία της Μακεδονίας» δεν περιλαμβάνει ολόκληρη την περιοχή που ιστορικά θεωρείται η Μακεδονία.

Βάσει μιας ενδιάμεσης συμφωνίας, τα Ηνωμένα Έθνη έχουν από το 1993 ονομάσει προσωρινά τη χώρα ως «Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας», συχνά με την αγγλική συντομογραφία «FYRoM», η οποία προκαλεί πλήρη σύγχυση στην κοινή γνώμη τόσο εντός όσο και εκτός της χώρας. Ωστόσο, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσική Ομοσπονδία, η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, ακόμα και ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ χρησιμοποιούν τη συνταγματική ονομασία «Δημοκρατία της Μακεδονίας», παραλείποντας την αναφορά στην προηγούμενη διοικητική κατάσταση που περιλαμβάνεται στον όρο «FYRoM». Οι ιστορικές αναφορές αυτού του είδους είναι ασυνήθεις. Επιπλέον, στην Ευρώπη, το ανεξάρτητο κράτος του Λουξεμβούργου συνορεύει με μια βελγική επαρχία με την ίδια ονομασία, ενώ το ανεξάρτητο κράτος της Μολδαβίας χρησιμοποιεί την ίδια ονομασία που χρησιμοποιείται και για το βορειοανατολικό τμήμα της γειτονικής Ρουμανίας. Επιπλέον, το κράτος του Αζερμπαϊτζάν, το οποίο γεωγραφικά ανήκει στην Ευρώπη, φέρει την ίδια ονομασία με δύο όμορες επαρχίες του Ιράν. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, η χρήση της ίδιας ονομασίας δεν προκαλεί προβλήματα. Είναι, λοιπόν, σαφές ότι στην περίπτωση αυτή αντικείμενο της διαφωνίας δεν είναι τόσο η ονομασία όσο οι φόβοι για εδαφικές διεκδικήσεις.

Εν προκειμένω, προκαλεί μεγάλη δυσαρέσκεια το γεγονός ότι ο εθνικός αερολιμένας της χώρας, ο οποίος βρίσκεται ανατολικά των Σκοπίων και έως τον Δεκέμβριο του 2006 ήταν γνωστός ως «Aerodrom Skopje» ή «Petrovec Airport», μετονομάστηκε σε «Μέγας Αλέξανδρος» («Aleksandar Veliki»). Το σύμβολο αυτό προκαλεί σύγχυση με το υφιστάμενο διεθνές αεροδρόμιο «Μέγας Αλέξανδρος» που βρίσκεται ανατολικά της βόρειας ελληνικής πόλης της Καβάλας και φέρει ονομασία με την ίδια σημασία. Για λόγους αμοιβαίας εμπιστοσύνης, είναι σημαντικό πριν από την προσχώρηση της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας στην ΕΕ να συναφθεί διμερής συμφωνία μεταξύ των δύο κρατών σχετικά με τη χρήση των ονομασιών στις αμοιβαίες σχέσεις τους και για την άρση τυχόν συνεχιζόμενων παρεξηγήσεων ή ενοχλήσεων που σχετίζονται με σύμβολα και εδαφικές διεκδικήσεις.

5. Άλλοι προβληματισμοί

Το καθεστώς των θεωρήσεων των κρατών μελών της ΕΕ που συμμετέχουν στον χώρο Schengen και οι ακόμα πιο αυστηρές προϋποθέσεις που επιβάλλει η Ελλάδα για την είσοδο προκαλούν προβλήματα και απομονώνουν τη νέα γενιά σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι οι γονείς τους ήταν αποκομμένοι από τον ευρωπαϊκό περίγυρό τους στο παρελθόν. Όσο δεν επιταχύνεται η ένταξη στην ΕΕ, τόσο ενισχύεται ο προσανατολισμός προς τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο προσανατολισμός αυτός έχει αποτυπωθεί, μεταξύ άλλων, σε συμφωνίες να μην παραδίδονται Αμερικανοί στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ) της Χάγης, καθώς και στην απαγωγή του γερμανού πολίτη κ. Khaled el-Masri και στην παράδοσή του σε ερευνητές της CIA στο Αφγανιστάν. Αντιθέτως, είναι θετικό το γεγονός ότι η συμμετοχή στη συμφωνία σταθερότητας και σύνδεσης (ΣΣΣ) και στη συμφωνία ελευθέρων συναλλαγών της Κεντρικής Ευρώπης, η οποία συνδέεται με την ΕΕ, μπορεί να συμβάλει στην αναζωογόνηση και στην ενδυνάμωση της οικονομίας, η οποία ασθενεί από το 1991. Η εσωτερική ασφάλεια δικαίου θα συμβάλει προς την κατεύθυνση αυτή πολύ περισσότερο από τον τρέχοντα στόχο της μείωσης των φορολογικών συντελεστών στο εξαιρετικά χαμηλό επίπεδο του 10%.

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Τίτλος

Έκθεση προόδου της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας για το 2006

Αριθμός διαδικασίας

2006/2289(INI)

Επιτροπή αρμόδια επί της ουσίας
  Ημερομηνία έγκρισης που ανακοινώθηκε στην ολομέλεια

AFET

14.12.2006

Γνωμοδοτική (ές) επιτροπή(ές)
  Ημερομ. αναγγελίας στην ολομέλεια

 

 

 

 

 

Αποφάσισε(αν) να μη γνωμοδοτήσει(ουν)
  Ημερομηνία της απόφασης

 

 

 

 

 

 

Εισηγητής(ές)
  Ημερομηνία ορισμού

Erik Meijer

13.9.2004

 

Εξέταση στην επιτροπή

8.5.2007

4.6.2007

 

 

 

Ημερομηνία έγκρισης

5.6.2007

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+

-

0

59

4

0

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Roberta Alma Anastase, Christopher Beazley, Angelika Beer, Παναγιώτης Μπεγλίτης, Bastiaan Belder, André Brie, Elmar Brok, Véronique De Keyser, Γιώργος Δημητρακόπουλος, Hanna Foltyn-Kubicka, Michael Gahler, Bronisław Geremek, Alfred Gomolka, Klaus Hänsch, Richard Howitt, Anna Ibrisagic, Jelko Kacin, Γεώργιος Καρατζαφέρης, Bogdan Klich, Helmut Kuhne, Vytautas Landsbergis, Francisco José Millán Mon, Pasqualina Napoletano, Annemie Neyts-Uyttebroeck, Raimon Obiols i Germà, Vural Öger, Cem Özdemir, Ioan Mircea Paşcu, Alojz Peterle, João de Deus Pinheiro, Hubert Pirker, Samuli Pohjamo, Michel Rocard, Raül Romeva i Rueda, Libor Rouček, José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra, Jacek Saryusz-Wolski, György Schöpflin, Hannes Swoboda, István Szent-Iványi, Charles Tannock, Inese Vaidere, Geoffrey Van Orden, Ari Vatanen, Jan Marinus Wiersma, Josef Zieleniec

Αναπληρωτής(ές) παρών(όντες) κατά την τελική ψηφοφορία

Laima Liucija Andrikienė, Alexandra Dobolyi, Árpád Duka-Zólyomi, Kinga Gál, Milan Horáček, Evgeni Kirilov, Jaromír Kohlíček, Erik Meijer, Doris Pack, Αθανάσιος Παφίλης, Józef Pinior, Dariusz Rosati, Aloyzas Sakalas, Inger Segelström, Adrian Severin, Csaba Sándor Tabajdi, Marcello Vernola

Αναπληρωτής(ές) σύμφωνα με το άρθρο 178, παρ. 2, παρών(όντες) κατά την τελική ψηφοφορία

 

Ημερομηνία κατάθεσης

8.6.2007