Procedura : 2006/0206(COD)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A6-0227/2007

Teksty złożone :

A6-0227/2007

Debaty :

PV 19/06/2007 - 19
CRE 19/06/2007 - 19

Głosowanie :

PV 20/06/2007 - 5.2
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P6_TA(2007)0267

SPRAWOZDANIE     ***I
PDF 297kWORD 368k
11.6.2007
PE 384.513v02-00 A6-0227/2007

w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie bezpiecznego składowania i zakazu wywozu rtęci metalicznej

(COM(2006)0636 – C6‑0363/2006 –2006/0206 (COD))

Komisja Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności

Sprawozdawca: Dimitrios Papadimoulis

PROJEKT REZOLUCJI LEGISLACYJNEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 UZASADNIENIE
 OPINIA Komisji Handlu Międzynarodowego
 OPINIA KOMISJI PRAWNEJ W SPRAWIE PODSTAWY PRAWNEJ
 PROCEDURA

PROJEKT REZOLUCJI LEGISLACYJNEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie bezpiecznego składowania i zakazu wywozu rtęci metalicznej

(COM (2006)0636 – C6‑0363/2006 –2006/0206 (COD))

(Procedura współdecyzji: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–   uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM (2006)0636)(1),

–   uwzględniając art. 251 ust. 2 oraz art. 133 i 175 ust. 1 Traktatu WE, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C6‑0363/2006),

–   uwzględniając opinię Komisji Prawnej w sprawie proponowanej podstawy prawnej,

–   uwzględniając art. 51 oraz art. 35 Regulaminu,

–   uwzględniając sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności oraz opinie Komisji Handlu Międzynarodowego (A6‑0227/2007),

1.  zatwierdza wniosek Komisji po poprawkach;

2.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli uzna ona za stosowne wprowadzenie znaczących zmian do swojego wniosku lub zastąpienie go innym tekstem;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji.

Tekst proponowany przez Komisję  Poprawki Parlamentu

Poprawka 1

Tytuł

Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie bezpiecznego składowania i zakazu wywozu rtęci metalicznej

Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie bezpiecznego składowania i zakazu wywozu rtęci metalicznej, rudy rtęci, kalomelu, związków rtęci i niektórych produktów zawierających rtęć

Uzasadnienie

Poprawka jest konwekwencją zmian w art. 1.

Poprawka 2

Odniesienie 1

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, a w szczególności jego art. 133 i art. 175 ust. 1,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, a w szczególności jego art. 175 ust. 1,

Uzasadnienie

Podwójna podstawa prawna nie jest uzasadniona. Zgodnie z orzecznictwem ETS podwójną podstawę prawną należy stosować jedynie wtedy, gdy w drodze wyjątku wykaże się, że dany akt służy kilku celom jednocześnie, z których żaden nie jest wtórny i tylko pośrednio związany z innymi. Ten przypadek tu nie zachodzi, ponieważ jak stwierdza sama Komisja w uzasadnieniu, środek umotywowany jest celami ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska naturalnego (art. 175 WE), a nie względami dotyczącymi polityki handlowej (art. 133 WE).

Poprawka 3

Punkt 1 preambuły

(1) Emisję rtęci uważa się za globalne zagrożenie, które wymaga podjęcia działań na poziomie krajowym, regionalnym i globalnym.

(1) Emisję rtęci uważa się za globalne zagrożenie, które wymaga podjęcia działań na poziomie lokalnym, krajowym, regionalnym i globalnym.

Uzasadnienie

Emisja rtęci i związane z nią zagrożenia dotyczą nie tylko skali makro, ale przede wszystkim skali mikro. Samorządy lokalne stanowią istotne ogniwo systemu gospodarki odpadami, gdyż w praktyce to na nich spoczywa obowiązek bezpiecznego składowania odpadów, w tym odpadów niebezpiecznych, w tym rtęci (por Dyrektywa 75/442/EWG w sprawie odpadów oraz Dyrektywa 91/689/EWG w sprawie odpadów niebezpiecznych).

Poprawka 4

Punkt 2 preambuły

(2) Zgodnie z Komunikatem Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady „Strategia Wspólnoty w zakresie rtęci” konieczne jest zmniejszenie ryzyka narażenia na kontakt z rtęcią ze strony ludzi i środowiska.

(2) Zgodnie z Komunikatem Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady „Strategia Wspólnoty w zakresie rtęci”, oraz rezolucją Parlamentu Europejskiego z dnia 14 marca 2006 r.1 w sprawie tej strategii, konieczne jest zmniejszenie ryzyka narażenia na kontakt z rtęcią ze strony ludzi i środowiska.

 

1 Dz.U. C 291 E, 30.11.2006, str. 128.

Uzasadnienie

W swojej rezolucji PE wezwał Komisję do ochrony życia publicznego oraz środowiska poprzez prawnie wiążące działania, które będą przeciwdziałać uwalnianiu się rtęci i jej związków do środowiska.

Poprawka 5

Punkt 3 a preambuły (nowy)

 

(3a) Rtęć nie została dotychczas objęta wiążącymi ograniczeniami w ramach wielostronnych umów z zakresu ochrony środowiska, z wyjątkiem Protokołu z 1998 r. w sprawie metali ciężkich do Konwencji Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ w sprawie transgranicznego zanieczyszczania powietrza na dalekie odległości.

Uzasadnienie

Stopniowe odchodzenie od wywozu rtęci metalicznej i związków rtęci ze Wspólnoty nie będzie wystarczające, aby chronić zdrowie publiczne i środowisko przed negatywnymi skutkami uwolnienia rtęci do środowiska i w związku z tym konieczne jest dodatkowo międzynarodowe zaangażowanie mające na celu przyjęcie prawnie wiążącego instrumentu.

Poprawka 6

Punkt 3 b preambuły (nowy)

(3b) Parlament Europejski i Rada uwzględniły problemy społeczne oraz środowiska naturalnego związane z zamknięciem kopalni rtęci w okręgu Almadén w Hiszpanii i uznały za pożądane przyjęcie odpowiednich środków kompensacyjnych umożliwiających poszkodowanemu obszarowi znalezienie skutecznych rozwiązań w zakresie lokalnego środowiska naturalnego i zatrudnienia oraz lokalnej działalności gospodarczej. Ponadto Parlament Europejski w wyżej wymienionej rezolucji z dnia 14 marca 2006 r. uznał, że kopalnie w Almadén mogłyby być odpowiednim miejscem do bezpiecznego składowania rtęci metalicznej.

Uzasadnienie

Ważne jest, aby wspomnieć o okręgu Almadén, który jest historycznym producentem rtęci w Unii Europejskiej, oraz o rezolucji przyjętej przez Parlament w związku z całościową oceną strategii Wspólnoty w zakresie rtęci.

Poprawka 7

Punkt 4 preambuły

(4) Należy zabronić wywozu rtęci metalicznej ze Wspólnoty, aby istotnie zmniejszyć globalną podaż tego pierwiastka.

(4) Należy zabronić wywozu rtęci metalicznej, rudy rtęci i związków rtęci ze Wspólnoty, aby istotnie zmniejszyć globalną podaż tego pierwiastka. Państwa członkowskie, zgodnie z art. 176 Traktatu, powinny mieć prawo do wprowadzania szerszych i surowszych ograniczeń.

 

Uzasadnienie

Należy rozszerzyć zakres zakazu, obejmując nim również związki rtęci, tak aby uzyskać znaczne zmniejszenie ogólnej puli rtęci. Państwa członkowskie muszą mieć prawo do nakładania bardziej rygorystycznych zakazów.

Poprawka 8

Punkt 4 a preambuły (nowy)

 

(4a) Z tego samego powodu należy również zabronić wywozu produktów zawierających rtęć, których wprowadzanie do obrotu w Unii Europejskiej już jest lub wkrótce ma być zakazane. Komisja winna sporządzić zbiorczą listę odnośnych produktów, którą należy co roku aktualizować na podstawie rozwoju wypadków objętych prawem wspólnotowym.

Uzasadnienie

Należy rozszerzyć zakres zakazu, obejmując nim również produkty zawierające rtęć, podlegające ograniczeniom w stosowaniu i wprowadzaniu do obrotu na terenie UE, tak aby uzyskać znaczne zmniejszenie ogólnej puli rtęci. Ze względu na przejrzystość produkty te należy umieścić na zbiorczej liście, corocznie aktualizowanej przez Komisję.

„Zakazane” jest poprawniejszym terminem w tym sensie, że coś może być uregulowane, ale niezakazane.

Poprawka 9

Punkt 4 b preambuły (nowy)

(4b) W celu poprawy ochrony zdrowia publicznego i środowiska naturalnego w Unii Europejskiej należy zakazać przywozu rtęci metalicznej, rudy rtęci, kalomelu i związków rtęci.

Uzasadnienie

Należy zakazać przywozu rtęci w celu zminimalizowania ilości rtęci w Europie i wspierania odzysku z odpadów i produktów nieprzetworzonych.

Poprawka 10

Punkt 5 a preambuły (nowy)

 

(5a) Państwa członkowskie winny okresowo przekazywać Komisji informacje na temat rtęci metalicznej, rudy rtęci i związków rtęci przywożonych lub wywożonych, a także będących przedmiotem handlu transgranicznego w obrębie terytorium danego państwa w celu umożliwienia oceny skuteczności instrumentu w odpowiednim czasie. Wszystkie tego typu informacje powinny być niezwłocznie udostępniane opinii publicznej.

Uzasadnienie

Biorąc pod uwagę konieczność natychmiastowego uzyskania lepszych danych na temat przepływów rtęci w Europie (co potwierdzono również na 23. sesji Rady Zarządzającej UNEP), należy bezzwłocznie zaostrzyć obecne przepisy dotyczące śledzenia przepływu rtęci, rudy rtęci i związków rtęci i informowania o nim oraz, jeśli to konieczne, ustanowić dodatkowe przepisy.

Poprawka 11

Punkt 6 preambuły

(6) Aby zapewnić możliwość bezpiecznego składowania rtęci, która nie jest już wykorzystywana w sektorze chloro-alkalicznym, właściwe jest ustanowienie odstępstwa od art. 5 ust. 3 lit. a) dyrektywy Rady 1999/31/WE z dnia 26 kwietnia w sprawie składowania odpadów w odniesieniu do pewnych rodzajów składowisk odpadów oraz stwierdzenie, że kryteria sekcji 2.4 załącznika do decyzji Rady 2003/33/WE z dnia 19 grudnia 2002 r., ustanawiającego kryteria i procedury przyjęcia odpadów na składowiska zgodnie z art. 16 Dyrektywy 1999/31/WE i załącznikiem II do tej dyrektywy, nie dotyczą składowania innego niż podziemne.

(6) W decyzji PARCOM (Konwencja o zapobieganiu zanieczyszczeniu mórz ze źródeł lądowych) nr 90/3 wyraża się zgodę na całkowitą eliminację do 2010 r. rtęciowych zakładów chloro-alkalicznych. Aby zapewnić możliwość bezpiecznego tymczasowego składowania rtęci, która nie jest już wykorzystywana w sektorze chloro-alkalicznym, właściwe jest ustanowienie odstępstwa od art. 5 ust. 3 lit. a) dyrektywy Rady 1999/31/WE z dnia 26 kwietnia w sprawie składowania odpadów w odniesieniu do pewnych rodzajów składowisk odpadów oraz stwierdzenie, że kryteria sekcji 2.4 załącznika do decyzji Rady 2003/33/WE z dnia 19 grudnia 2002 r., ustanawiającego kryteria i procedury przyjęcia odpadów na składowiska zgodnie z art. 16 Dyrektywy 1999/31/WE i załącznikiem II do tej dyrektywy, nie dotyczą składowania naziemnego z możliwością odzysku.

Uzasadnienie

Ogniwa rtęciowe w sektorze chloro-alkalicznym stanowią zdecydowanie największe zapasy rtęci w UE. Należy zatem umieścić stopniową eliminację ogniw rtęciowych z sektora chloro-alkalicznego w kontekście decyzji PARCOM nr 90/3.

Rtęć metaliczna jest ciekła. Należy doprecyzować, że składowanie ciekłej rtęci można akceptować jedynie jako rozwiązanie tymczasowe. Jej ostateczne unieszkodliwienie powinno następować jedynie w postaci stałej. Procesy komercyjne zestalania rtęci metalicznej są w opracowaniu i powinny być dostępne za kilka lat.

Poprawka 12

Punkt 7 preambuły

(7) Aby zapewnić składowanie bezpieczne dla zdrowia ludzi i dla środowiska naturalnego, ocenę bezpieczeństwa wymaganą na mocy decyzji 2003/33/WE w odniesieniu do składowania podziemnego należy uzupełnić o szczegółowe wymagania, przy czym ocena ta powinna również dotyczyć składowania innego niż podziemne.

(7) Aby zapewnić tymczasowe składowanie bezpieczne dla zdrowia ludzi i dla środowiska naturalnego, ocena bezpieczeństwa wymagana na mocy decyzji 2003/33/WE w odniesieniu do składowania podziemnego powinna dotyczyć składowania naziemnego z możliwością odzysku.

Uzasadnienie

Poprawka zgodna ze zmianą w art. 3 proponowaną przez tego samego autora. Składowanie ciekłej rtęci w kopalniach grozi przekształceniem go w istocie w ostateczne unieszkodliwienie. Nie byłoby to do przyjęcia, gdyż pozostaje w sprzeczności z przepisami bezpieczeństwa dyrektywy w sprawie składowania odpadów. Składowanie powinno mieć wyłącznie charakter tymczasowy oraz odbywać się jedynie na powierzchni ziemi i w sposób umożliwiający odzysk.

Poprawka 13

Punkt 7 a preambuły (nowy)

(7a) W celu łatwiejszego egzekwowania niniejszego rozporządzenia sektor chloro-alkaliczny powinien przekazywać Komisji oraz właściwym organom odnośnych państw członkowskich wszystkie istotne dane dotyczące wycofywania ogniw rtęciowych z zakładów przemysłowych. Sektory przemysłowe zajmujące sie odzyskiem rtęci poprzez oczyszczanie gazu ziemnego lub jako produktu górnictwa metali nieżelaznych i procesu wytopu powinny również dostarczać Komisji Europejskiej oraz właściwym organom odnośnych państw członkowskich wszystkich istotnych danych. Komisja ma za zadanie publiczne udostępnianie tych informacji.

Uzasadnienie

Sektor chloro-alkaliczny dobrowolnie zobowiązał się do dostarczenia Komisji Europejskiej danych dotyczących likwidacji ogniw rtęciowych. Dane te są jednak niezwykle istotne dla zapewnienia egzekwowania tego rozporządzenia, powinny być zatem objęte rozporządzeniem. To samo powinno obowiązywać w przypadku pozostałych sektorów przemysłowych pozyskujących rtęć. Dane należy przedłożyć Komisji Europejskiej oraz właściwym organom odnośnych państw członkowskich i powinny być one publicznie udostępnione zgodnie z rozporządzeniem w sprawie dostępu instytucji wspólnotowych w kwestiach dotyczących ochrony środowiska.

Poprawka 14

Punkt 8 preambuły

(8) Właściwe jest zorganizowanie wymiany informacji w celu dokonania oceny potencjalnego zapotrzebowania na działania uzupełniające związane z wywozem i składowaniem rtęci, bez względu na zasady traktatu dotyczące konkurencji, w szczególności jego art. 81.

(8) Właściwe jest zorganizowanie wymiany informacji ze wszystkimi zainteresowanymi stronami w celu dokonania oceny potencjalnego zapotrzebowania na działania uzupełniające związane z przywozem, wywozem, tymczasowym składowaniem i ostatecznym unieszkodliwianiem rtęci, jej związków i produktów zawierających rtęć, bez względu na zasady traktatu dotyczące konkurencji, w szczególności jego art. 81.

Uzasadnienie

W odniesieniu do ewentualnej potrzeby przyjęcia środków uzupełniających w wymianie informacji winny uczestniczyć wszystkie zainteresowane strony. Powinna ona również obejmować przywóz i ostateczne unieszkodliwianie rtęci, a także przepisy dotyczące związków rtęci i produktów zawierających rtęć.

Poprawka 15

Punkt 9 preambuły

(9) Państwa członkowskie powinny przesyłać informacje na temat pozwoleń wydawanych na instalacje składowania oraz na temat wdrażania aktu prawnego i jego skutków rynkowych, aby umożliwić jego ocenę we właściwym terminie.

(9) Państwa członkowskie powinny przesyłać informacje na temat pozwoleń wydawanych na tymczasowe instalacje składowania oraz na temat wdrażania aktu prawnego i jego skutków rynkowych, aby umożliwić jego ocenę we właściwym terminie.

Uzasadnienie

Należy doprecyzować, że składowanie rtęci może mieć wyłącznie charakter tymczasowy.

Poprawka 16

Punkt 10 a preambuły (nowy)

 

(10a) Komisja i państwa członkowskie powinny promować i ułatwiać zdobywanie wiedzy na temat zakazu wywozu rtęci metalicznej, rudy rtęci i związków rtęci, a także bezpiecznego składowania rtęci metalicznej oraz zapewniać ogólną dostępność tych informacji.

Uzasadnienie

Ogólna dostępność informacji okazała się niezwykle istotna dla zapewnienia wysokiego poziomu ochrony zdrowia publicznego i środowiska.

Poprawka 17

Punkt 11 a preambuły (nowy)

 

(11a) Państwa członkowskie powinny określić zasady dotyczące kar mających zastosowanie do naruszeń postanowień niniejszego rozporządzenia i zapewnić ich wdrożenie. Kary te winny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

Uzasadnienie

Brak zgodności z niniejszym rozporządzeniem może doprowadzić do utraty zdrowia lub szkód dla środowiska, dlatego należy ustanowić wykonalną i przejrzystą procedurę w zakresie sankcji za nieprzestrzeganie przepisów.

Poprawka 5

Punkt 11 b preambuły (nowy)

 

(11b) Komisja i państwa członkowskie powinny udzielać wsparcia technicznego bezpośrednio krajom rozwijającym się oraz krajom o gospodarce będącej w okresie transformacji albo też pośrednio poprzez wspieranie projektów organizacji pozarządowych, a szczególnie pomocy ułatwiającej przejście na bezrtęciowe technologie alternatywne i ostateczne stopniowe zaniechanie wykorzystywania i uwalniania rtęci i jej związków.

Uzasadnienie

W bliskiej perspektywie czasowej, zakaz wywozu rtęci mógłby mieć poważne ujemne skutki dla krajów rozwijających się i dla gospodarek będących w okresie transformacji, na przykład wtedy, gdy rtęć używana jest nadal w rzemieślniczym wydobyciu złota. Potrzebna jest zatem pomoc UE w celu ułatwienia przejścia na technologie bezrtęciowe.

Poprawka 19

Punkt 12 preambuły

(12) Rozporządzenie zawiera element związany z handlem oraz elementy motywowane względami polityki ochrony środowiska. Artykuł 1 jest związany z handlem, w związku z czym opiera się na art. 133 Traktatu, z kolei inne artykuły powstały w oparciu o art. 175 ust. 1.

(12) Rozporządzenie jest motywowane potrzebą ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska naturalnego.

Uzasadnienie

Podwójna podstawa prawna nie jest uzasadniona. Po pierwsze, jak stwierdza sama Komisja, środek ten motywowany jest celami ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska naturalnego (art. 175), a nie względami dotyczącymi polityki handlowej (art. 133). Po drugie, odniesienie do niedawnego orzeczenia ETS w sprawie Konwencji rotterdamskiej w celu obrony podwójnej podstawy prawnej jest nieodpowiednie. Konwencja rotterdamska ustanawia system handlu, natomiast niniejsze rozporządzenie ustanawia zakaz handlu, co jest zupełnie inną kwestią.

Poprawka 20

Artykuł 1

Wywóz rtęci metalicznej (Hg, CAS RN 7439-97-6) ze Wspólnoty jest zabroniony od dnia 1 lipca 2011 r.

Wywóz rtęci metalicznej (Hg, CAS RN 7439-97-6), rudy rtęci i związków rtęci o stężeniu wagowym rtęci przekraczającym 5% (w/w) ze Wspólnoty jest zabroniony od dnia 1 grudnia 2010 r.

Uzasadnienie

Rtęć i jej związki są wysoce toksyczne dla ludzi i zwierząt. Związki rtęci o stężeniu rtęci przekraczającym 5% oraz ruda rtęci powinny również zostać objęte zakazem, aby uniknąć pośredniego wywozu rtęci.

Największe zapasy rtęci znajdują się w sektorze chloro-alkalicznym. Zgodnie z decyzją PARCOM nr 90/3 ogniwa rtęciowe w tym sektorze mają zostać wyeliminowane do 2010 r. Wstrzymywanie się z zakazem wywozu aż do 2011 r. graniczy z cynizmem, gdyż umożliwiłoby wywóz całej rtęci zlikwidowanej przed tym terminem, co nazbyt często mogłoby pociągać za sobą poważne konsekwencje w krajach trzecich (np. odkrywkowe kopalnie złota).

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie wspólnotowej strategii w zakresie rtęci (2005/2050(INI)) przyjęta w marcu 2006 r. wzywała do zakazu wywozu rtęci począwszy od 2010 r.

Poprawka 21

Artykuł 1 a (nowy)

 

Wywóz produktów zawierających rtęć, niedopuszczonych do sprzedaży lub obrotu na terenie Unii Europejskiej, jest zabroniony od dnia 1 stycznia 2010 r.

Poprawka 22

Artykuł 1 a (nowy)

 

Artykuł 1a

 

Przywóz do Wspólnoty rtęci metalicznej (Hg, CAS RN 7439-97-6), rudy rtęci i związków rtęci o stężeniu wagowym rtęci przekraczającym 5% (w/w) jest zabroniony od dnia 1 lipca 2010 r.

Państwa członkowskie powinny pokrywać swój popyt na rtęć drogą odzysku z odpadów i produktów nieprzetworzonych.

 

Uzasadnienie

Zakaz wywozu należy uzupełnić podobnym zakazem przywozu obowiązującym w tym samym czasie.

Zakaz przywozu rtęci zagwarantuje, że popyt na rtęć w UE zostanie pokryty drogą odzysku rtęci z odpadów i surowców nieprzetworzonych.

Poprawka 23

Artykuł 2

Od daty określonej w art. 1 rtęć metaliczna, która nie jest już wykorzystywana w sektorze chloro-alkalicznym, rtęć uzyskana z oczyszczania gazu ziemnego i rtęć uzyskana jako produkt uboczny z górnictwa metali nieżelaznych i operacji wytopu musi być składowana, odpowiednio do jej jakości i stężenia, w sposób bezpieczny dla zdrowia ludzi i dla środowiska.

Od daty określonej w art. 1 państwa członkowskie gwarantują, że rtęć metaliczna, która nie jest już wykorzystywana w sektorze chloro-alkalicznym ani uzyskiwana z rudy rtęci, rtęć odzyskana z oczyszczania gazu ziemnego i rtęć uzyskana jako produkt uboczny z górnictwa metali nieżelaznych i operacji wytopu musi być transportowana, składowana i ostatecznie unieszkodliwiana na terenie Wspólnoty w sposób bezpieczny dla zdrowia ludzi i dla środowiska, w odpowiednich instalacjach przeznaczonych do tego celu, wraz z dołączoną oceną bezpieczeństwa i odpowiednim zezwoleniem, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

 

Uzasadnienie

Technologia bezpiecznego unieszkodliwiania ciekłej rtęci nie jest jeszcze dostępna na rynku komercyjnym. Dlatego uważamy, że składowanie ciekłej rtęci powinno mieć na razie charakter tymczasowy. Natychmiast po uzyskaniu dostępu do tej technologii tymczasowo składowana rtęć metaliczna będzie musiała być ostatecznie bezpiecznie unieszkodliwiona na terenie Wspólnoty.

W wielu wypadkach nie tylko sposób składowania, ale droga transportu z odpowiednimi zabezpieczeniami stanowi całokształt działań w sektorze chloro-alkalicznym, wydobywczym i hutnictwie, w których celem działania jest między innymi minimalizacja negatywnego wpływu rtęci na środowisko i zdrowie człowieka.

Poprawka 24

Artykuł 2 ustęp 1 a (nowy)

Przed wybraniem jakiejkolwiek innej alternatywy należy rozpatrzyć możliwość wykorzystania Almadén do bezpiecznego składowania zapasów rtęci metalicznej lub wtórnej rtęci metalicznej pochodzącej z przemysłu europejskiego - z wyjątkiem rtęci pochodzącej z odpadów - wykorzystując w ten sposób istniejące na miejscu infrastruktury, siłę roboczą oraz wiedzę techniczną.

Uzasadnienie

Rtęć należy składować w sposób bezpieczny, przestrzegając zasad prawidłowego zarządzania środowiskiem naturalnym w długoterminowej perspektywie. Sam Parlament wskazał w związku z tym w rezolucji dotyczącej strategii Wspólnoty w zakresie rtęci, że należy rozpatrzyć możliwość wykorzystania Almadén do bezpiecznego składowania zapasów rtęci metalicznej lub wtórnej rtęci metalicznej pochodzącej z przemysłu europejskiego - z wyjątkiem rtęci pochodzącej z odpadów - wykorzystując w ten sposób istniejące na miejscu infrastruktury, siłę roboczą oraz wiedzę techniczną.

Poprawka 25

Artykuł 3 ustęp 1 akapit pierwszy

1. Na mocy odstępstwa od art. 5 ust. 3 lit. a) dyrektywy 1999/31/WE, rtęć metaliczna uznana za odpad może być składowana w zbiorniku, którym może być dowolne z następujących:

1. Na mocy odstępstwa od art. 5 ust. 3 lit. a) dyrektywy 1999/31/WE, rtęć metaliczna uznana za odpad jest tymczasowo składowana we właściwym zbiorniku

1. Na mocy odstępstwa od art. 5 ust. 3 lit. a) dyrektywy 1999/31/WE, rtęć metaliczna uznana za odpad może być składowana w zbiorniku, którym może być dowolne z następujących:

(a) podziemna kopalnia soli dostosowana do unieszkodliwiania odpadów;

(a) podziemna kopalnia soli dostosowana do tymczasowego składowania rtęci metalicznej przed jej ostatecznym unieszkodliwianiem zgodnie z art. 5; lub

(b) instalacja przeznaczona wyłącznie do tymczasowego składowania rtęci metalicznej przed jej ostatecznym unieszkodliwianiem i odpowiednio do tego przeznaczenia wyposażona.

(b) naziemna instalacja przeznaczona wyłącznie do tymczasowego składowania rtęci metalicznej przed jej ostatecznym unieszkodliwianiem i odpowiednio do tego przeznaczenia wyposażona.

Uzasadnienie

Z wniosku nie wynika jasno, czy Komisja chce zezwolić na składowanie rtęci metalicznej w podziemnych kopalniach soli, czy też na jej ostateczne unieszkodliwienie tamże. Zbyt często składowanie w kopalniach nabiera w rzeczywistości charakteru stałego. Co z oczu, to z myśli! Niemniej jednak ostateczne unieszkodliwianie ciekłej rtęci w kopalniach byłoby niemożliwe do zaakceptowania i stoi w wyraźnej sprzeczności z decyzją 2003/33/WE, która określa, że przyjmując odpady w składowisku podziemnym „przy ocenie długofalowego zagrożenia płynącego ze składowisk odpadów nie należy brać pod uwagę zbiorników ani wykładziny komór z uwagi na ich ograniczony czas życia”.

Powodem do zaniepokojenia jest fakt, że rtęć ma postać płynną, przez co powstaje pytanie, czy kopalnie soli mogą zachować rtęć w stanie nietkniętym tak, aby zbiorniki, w których składowana jest rtęć, nie zaczęły po pewnym czasie przeciekać i przepuszczać gazów. Z punktu widzenia ochrony środowiska najlepszym sposobem jest unieszkodliwianie substancji. Niemniej bezpieczne składowanie może być potrzebne ze względów ekonomicznych lub technicznych na określony czas w celu znalezienia rozwiązania długoterminowego.

Poprawka 26

Artykuł 3 ustęp 2

2. Na mocy odstępstwa od punktu (a) art. 11 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1013/2006 , organy właściwe dla miejsca przeznaczenia i transportu nie mogą wnosić zastrzeżeń dotyczących transportów rtęci metalicznej uważanej za odpad, argumentując je tym, że planowany transport lub unieszkodliwianie nie będą zgodne z działaniami podejmowanymi w celu wdrożenia zasad bliskości, pierwszeństwa odzysku i samowystarczalności.

2. Na mocy odstępstwa od punktu (a) art. 11 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1013/2006 z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, organy właściwe dla miejsca przeznaczenia i transportu nie mogą wnosić zastrzeżeń dotyczących transportów rtęci metalicznej uważanej za odpad oraz przeznaczonej do tymczasowego składowania, argumentując je tym, że planowany transport nie będzie zgodny z działaniami podejmowanymi w celu wdrożenia zasad bliskości, pierwszeństwa odzysku i samowystarczalności.

Uzasadnienie

Rtęć metaliczna powinna być ostatecznie unieszkodliwiana jedynie w postaci stałej. Procesy zestalania będą dostępne dopiero za kilka lat. Do tego momentu transport rtęci metalicznej może mieć miejsce tylko w celu jej tymczasowego składowania.

Poprawka 27

Artykuł 4

1. Wykonywana zgodnie z decyzją 2003/33/WE ocena bezpieczeństwa składowania w podziemnej kopalni soli dostosowanej do składowania odpadów musi w szczególności obejmować dodatkowe zagrożenia związane z charakterem i zachowywaniem się w dłuższym okresie rtęci metalicznej oraz zbiornika, w którym jest przechowywana.

1. Wykonywana zgodnie z decyzją 2003/33/WE ocena bezpieczeństwa składowania w podziemnej kopalni soli dostosowanej do tymczasowego składowania odpadów musi w szczególności obejmować dodatkowe zagrożenia związane z charakterem i zachowywaniem się w dłuższym okresie rtęci metalicznej oraz zbiornika, w którym jest przechowywana.

2. Zostanie przeprowadzona ocena bezpieczeństwa, zapewniająca poziom ochrony środowiska naturalnego odpowiadający poziomowi zapewnionemu przez decyzję 2003/33/WE, która to ocena zostanie przekazana organowi właściwemu dla tymczasowego składowania w instalacji przeznaczonej wyłącznie do tymczasowego składowania rtęci metalicznej i odpowiednio do tego celu wyposażonej.

2. Zostanie przeprowadzona ocena bezpieczeństwa, zapewniająca poziom ochrony zdrowia i ochrony środowiska naturalnego odpowiadający poziomowi zapewnionemu przez decyzję 2003/33/WE, która to ocena zostanie przekazana organowi właściwemu dla tymczasowego składowania w naziemnej instalacji przeznaczonej wyłącznie do tymczasowego składowania rtęci metalicznej i odpowiednio do tego celu wyposażonej.

3. Pozwolenie, o którym mowa w art. 8 i 9 dyrektywy 1999/31/WE, na podziemną kopalnię soli lub instalację przeznaczoną wyłącznie do tymczasowego składowania rtęci metalicznej i odpowiednio do tego celu wyposażoną musi nakładać wymóg regularnej inspekcji wzrokowej zbiorników i instalacji odpowiedniego sprzętu wykrywającego opary, służącego wykryciu wszelkich wycieków.

3. Pozwolenie, o którym mowa w art. 8 i 9 dyrektywy 1999/31/WE, na podziemną kopalnię soli lub naziemną instalację przeznaczoną wyłącznie do tymczasowego składowania rtęci metalicznej i odpowiednio do tego celu wyposażoną musi nakładać wymóg regularnej inspekcji wzrokowej zbiorników i instalacji odpowiedniego sprzętu wykrywającego opary, służącego wykryciu wszelkich wycieków. Należy zapewnić możliwość odzyskania rtęci w celu jej bezpiecznego ostatecznego unieszkodliwienia zgodnie z art. 5.

Uzasadnienie

Powodem do zaniepokojenia jest fakt, że rtęć ma postać płynną, przez co powstaje pytanie, czy kopalnie soli mogą zachować rtęć w stanie nietkniętym tak, aby zbiorniki, w których składowana jest rtęć, nie zaczęły po pewnym czasie przeciekać i przepuszczać gazów. Z punktu widzenia ochrony środowiska najlepszym sposobem jest unieszkodliwianie substancji. Niemniej bezpieczne składowanie może być potrzebne ze względów ekonomicznych lub technicznych na określony czas w celu znalezienia rozwiązania długoterminowego.

Oprócz realizowanej polityki ochrony środowiska w niniejszym rozporządzeniu polityka ochrony zdrowia jest elementem równorzędnym. Dlatego ocena bezpieczeństwa powinna odnosić się również do sfery wpływu rtęci na zdrowie.

Poprawka 28

Artykuł 4 a (nowy)

 

Artykuł 4a

 

Komisja dokonuje przeglądu oceny bezpieczeństwa, o której mowa w decyzji 2003/33/WE, aby zapewnić objęcie oceną szczególnych zagrożeń związanych z tymczasowym składowaniem rtęci metalicznej wynikających z właściwości i zachowania rtęci metalicznej się w dłuższym okresie oraz zbiornika, w którym jest przechowywana. Przegląd ten powinien zakończyć się do ...*.

 

*Sześć miesięcy przed wejściem w życie zakazu wywozu.

Uzasadnienie

Składowanie musi być kontrolowane bardzo rygorystycznie. Biorąc pod uwagę szczególne toksyczne właściwości rtęci metalicznej oraz jej zachowanie w dłuższym okresie, potrzebna jest dodatkowa ocena bezpieczeństwa pod względem składowania przeprowadzona w odpowiednim czasie przed wejściem w życie zakazu wywozu.

Poprawka 29

Artykuł 4 b (nowy)

 

Artykuł 4b

 

During the temporary storage, responsibility shall lie with the owner of the storage facility. Member States are requested to set up a fund to ensure that financial resources are in place for the safe final disposal of mercury. The fund will be created on the basis of a financial contribution by the chlor-alkali industry and other mercury using industries, such as, but not exclusively, the natural gas and non-ferrous industry, proportional to the amount of mercury sent for temporary storage. When the mercury is to be sent for final disposal pursuant to Article 5, Member States shall assume the administrative and financial responsibility of disposal.

W trakcie tymczasowego składowania odpowiedzialność spoczywa na właścicielu instalacji przeznaczonej do składowania. Państwa członkowskie winny ustanowić fundusz, aby zapewnić dostępność środków finansowych na potrzeby ostatecznego unieszkodliwiania rtęci. Fundusz zostanie utworzony na bazie wkładu finansowego wniesionego przez sektor chloro-alkaliczny i inne gałęzie przemysłu wykorzystujące rtęć, takie jak między innymi gazownictwo i przemysł nieżelazny, proporcjonalnego do ilości rtęci przekazanej do tymczasowego składowania. W przypadku przekazania rtęci do ostatecznego unieszkodliwienia zgodnie z art. 5, odpowiedzialność administracyjna i finansowa związana z unieszkodliwieniem spoczywa na państwach członkowskich.

Uzasadnienie

Rtęć jest substancją szczególnie niebezpieczną, dlatego istotna jest kwestia bezpieczeństwa podczas składowania tymczasowego. W świetle zasady „zanieczyszczający płaci” podstawowe znaczenie ma zatem fakt, że odpowiedzialność spoczywa na właścicielu instalacji przeznaczonych do składowania. Państwa członkowskie również powinny wypełnić swoje zobowiązania i zapewnić środki finansowe na potrzeby bezpiecznego ostatecznego unieszkodliwienia.

Poprawka 30

Artykuł 4 c (nowy)

Artykuł 4c

 

1. Zainteresowane firmy sektora chloro-alkalicznego przekazują Komisji Europejskiej oraz właściwym organom odnośnych państw członkowskich następujące dane związane z likwidacją rtęci w danym roku:

 

- możliwie najdokładniejsze szacunki dotyczące całkowitej ilości rtęci pozostającej nadal w użyciu,

- ilość rtęci odzyskanej po zamknięciu lub przekształceniu zakładów chloro-alkalicznych,

- ilość przekazana do poszczególnych tymczasowych instalacji składowania,

- lokalizacja i dane kontaktowe wszystkich instalacji składowania,

- informacje o rtęci przekazywanej do innych zakładów chloro-alkalicznych w Unii Europejskiej w związku z działaniem nadal funkcjonujących ogniw,

- ilość rtęci składowanej tymczasowo i wchodzącej w zakres odpowiedzialności pierwotnego właściciela w związku z działaniem nadal funkcjonujących ogniw.

 

2. Zainteresowane firmy z sektorów przemysłowych, zajmujące się pozyskiwaniem rtęci poprzez oczyszczanie gazu ziemnego lub jako produktu ubocznego górnictwa metali nieżelaznych i procesu wytopu dostarczają Komisji oraz właściwym organom odnośnych państw członkowskich następujących danych dotyczących rtęci uzyskanej w danym roku:

- ilość uzyskanej rtęci,

- ilość przekazana do poszczególnych tymczasowych instalacji składowania,

- lokalizacja i dane kontaktowe wszystkich instalacji składowania,

 

3. Zainteresowane firmy przekazują odpowiednie dane, o których mowa w ust. 1 i 2, po raz pierwszy do 31 maja ... r.*, a następnie corocznie do 31 maja.

 

4. Komisja udostępnia publicznie informacje, o których mowa w ust. 3, zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1367/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 września 2006 r. w sprawie zastosowania postanowień Konwencji z Aarhus o dostępie do informacji, udziale

społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska do instytucji i organów Wspólnoty1.

.

 

* Rok następujący po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia.

 

1 Dz.U. L 264 z 25.09.2006, str. 13.

Uzasadnienie

Sektor chloro-alkaliczny zobowiązał się do dostarczenia Komisji Europejskiej danych dotyczących likwidacji ogniw rtęciowych. Dane te są jednak kluczowe do zapewnienia egzekwowania tego rozporządzenia, powinny być zatem wspomniane w jego tekście. To samo powinno obowiązywać w przypadku pozostałych sektorów przemysłowych pozyskujących rtęć. Dane należy przedłożyć Komisji Europejskiej oraz właściwym organom odnośnych państw członkowskich i powinny być one publicznie udostępnione zgodnie z rozporządzeniem w sprawie dostępu instytucji wspólnotowych w kwestiach dotyczących ochrony środowiska.

Poprawka 31

Artykuł 5

Komisja zorganizuje wymianę informacji pomiędzy państwami członkowskimi i zainteresowanymi sektorami przemysłu.

Komisja zorganizuje wstępną wymianę informacji pomiędzy państwami członkowskimi i zainteresowanymi podmiotami przed końcem czerwca 2010 r.

W ramach wymiany informacji zostanie w szczególności zbadana potencjalna potrzeba rozszerzenia zakazu wywozu na związki rtęci i produkty zawierające rtęć, potrzeba rozszerzenia obowiązku składowania na rtęć metaliczną z innych źródeł oraz potrzeba limitów czasowych dotyczących składowania w instalacji przeznaczonej wyłącznie do tymczasowego składowania rtęci metalicznej i odpowiednio do tego celu wyposażonej.

Wymiana ta oparta będzie na zebranych dotychczas informacjach i w jej ramach zostanie także zbadana potrzeba rozszerzenia zakazu wywozu na związki rtęci o stężeniu wagowym rtęci poniżej 5% (w/w), potrzeba rozszerzenia obowiązku składowania na rtęć metaliczną z innych źródeł, potrzeba limitów czasowych dotyczących składowania w podziemnej kopali soli lub w naziemnej instalacji przeznaczonej wyłącznie do tymczasowego składowania rtęci metalicznej i odpowiednio do tego celu wyposażonej.

 

 

W ramach takiej wymiany informacji zostaną między innymi przeanalizowane wyniki badania Almadén jako miejsca przeznaczonego do bezpiecznego składowania istniejących zapasów rtęci metalicznej lub wtórnej rtęci metalicznej pochodzącej z przemysłu europejskiego zgodnie z przepisami art. 2.

Uzasadnienie

Podczas prac nad „Strategią Wspólnoty w zakresie rtęci” oraz nad obecnym rozporządzeniem prowadzone były szeroko zakrojone konsultacje z zainteresowanymi stronami. Zainteresowane podmioty, obejmujące państwa członkowskie, przemysł oraz organizacje pozarządowe zajmujące się ochroną środowiska i zdrowiem, powinny uczestniczyć w wymianie informacji.

Należy wyjaśnić, że wymiana informacji to proces ciągły. Powinna ona przede wszystkim dotyczyć kwestii nieobjętych jeszcze niniejszym rozporządzeniem.

Poprawka stanowi realizację postanowień przyjętych przez Parlament Europejski w rezolucji z dnia 14 marca 200 r. w sprawie strategii Wspólnoty w zakresie rtęci.

Poprawka 32

Artykuł 6 ustępy 2

2. Najpóźniej do dnia 30 listopada 2014 r. państwa członkowskie poinformują Komisję o stosowaniu i skutkach rynkowych niniejszego rozporządzenia w obrębie terytorium każdego z nich. Na wniosek Komisji państwa członkowskie przekażą te informacje wcześniej niż w terminie określonym w ust. 1.

2. Państwa członkowskie sporządzają rejestr nabywców i sprzedawców rtęci, jej związków i rudy rtęci oraz podmiotów nimi handlujących i gromadzą odnośne informacje. Co dwa lata, najpóźniej 6 miesięcy po zakończeniu odnośnego okresu, poinformują one Komisję o stosowaniu i skutkach rynkowych niniejszego rozporządzenia w obrębie terytorium każdego z nich. Komisja opublikuje te dane w postaci zwięzłego sprawozdania w ciągu roku od dostarczenia ich przez państwa członkowskie. Pierwszy pakiet informacji, obejmujący lata 2007 - 2008, zostanie dostarczony Komisji najpóźniej do 30 czerwca 2009 r. oraz podany do informacji publicznej do 30 czerwca 2010 r. Informacje te przedstawiane są w postaci określonej przez Komisję do ...*.

 

* Rok od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.

Uzasadnienie

Wprowadzenie zakazu wywozu będzie wymagać również skutecznego systemu nadzoru, aby zapobiec nielegalnemu dostarczaniu rtęci na rynki światowe. Należy wprowadzić system monitorujący handel w celu rejestrowania wszystkich przypadków przywozu i wywozu rtęci metalicznej i związków rtęci pomiędzy państwami członkowskimi oraz pomiędzy UE a krajami trzecimi, gdzie handel rtęcią nie jest ograniczony.

Poprawka 33

Artykuł 6 ustęp 3

3. Informacje, o których mowa w ust. 2, muszą zawierać co najmniej następujące dane:

3. . Informacje, o których mowa w ust. 2, muszą zawierać co najmniej następujące dane:

(a) wolumeny, ceny, kraj pochodzenia i kraj przeznaczenia oraz zamierzone zastosowanie rtęci metalicznej wwożonej do Wspólnoty lub wywożonej z niej;

(a) wolumeny, ceny, kraj pochodzenia i kraj przeznaczenia oraz zamierzone zastosowanie rtęci metalicznej, rudy rtęci, kalomelu i związków rtęci wwożonych do Wspólnoty lub wywożonych z niej;

(b) wolumeny, ceny, kraj pochodzenia i kraj przeznaczenia oraz zamierzone zastosowanie rtęci metalicznej objętej handlem transgranicznym w obrębie Wspólnoty.

(b) wolumeny, ceny, kraj pochodzenia i kraj przeznaczenia oraz zamierzone zastosowanie rtęci metalicznej, rudy rtęci, kalomelu i związków rtęci objętych handlem transgranicznym w obrębie Wspólnoty.

Uzasadnienie

Poprawka jest konsekwencją zmian w art. 1.

Poprawka 34

Artykuł 6 a (nowy)

 

Artykuł 6a

 

Państwa członkowskie określają przepisy dotyczące kar stosowanych w przypadku naruszeń przepisów niniejszego rozporządzenia i podejmują wszelkie niezbędne środki w celu zapewnienia ich wykonania. Przewidziane kary muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Państwa członkowskie powiadamiają o tych przepisach Komisję nie później niż …* i niezwłocznie powiadamiają o wszystkich późniejszych ich zmianach.

 

* Rok od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.

Uzasadnienie

Artykuł ten zawiera standardowe postanowienia w zakresie kar w przypadku naruszenia przepisów.

Poprawka 35

Artykuł 6 b (nowy)

 

Artykuł 6b

 

Komisja i państwa członkowskie promują i ułatwiają zdobycie wiedzy na temat zakazu wywozu rtęci metalicznej, rudy rtęci i związków rtęci, a także bezpiecznego składowania rtęci metalicznej oraz zapewniają ogólną dostępność tych informacji.

Uzasadnienie

Łatwiejszy dostęp publiczny do informacji na temat zakazu wywozu rtęci metalicznej i związków rtęci oraz rozpowszechnianie takich informacji przyczynia się do bardziej skutecznej ochrony życia publicznego i poprawy środowiska.

Poprawka 36

Artykuł 7

1. Komisja oceni wdrażanie niniejszego rozporządzenia we Wspólnocie i jego wpływ na rynek wspólnotowy, biorąc pod uwagę informacje, o których mowa w art. 6.

1. Komisja oceni wdrażanie niniejszego rozporządzenia we Wspólnocie i jego wpływ na rynek wspólnotowy, biorąc pod uwagę informacje, o których mowa w art. 5 i 6.

2. Najpóźniej do dnia 30 czerwca 2015 r. Komisja przedstawi Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie.

2. Najpóźniej do dnia 30 czerwca 2012 r. Komisja przedstawi Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie. Do sprawozdania dołącza się, o ile to konieczne, wnioski o zmianę niniejszego rozporządzenia.

 

2a. Sześć miesięcy przed wejściem w życie zakazu wywozu, zgodnie z przepisami art. 1, Komisja dokona oceny wydajności i skutków środków kompensacyjnych przyjętych w celu umożliwienia okręgowi poszkodowanemu w wyniku zamknięcia kopalni rtęci znalezienia alternatywnych rozwiązań skutecznych z punktu widzenia gospodarczego i społecznego.

Uzasadnienie

Po określonym czasie wdrażania i zgodnie ze zmianą daty wprowadzenia zakazu wywozu, skuteczność proponowanych środków prawnych będzie musiała zostać poddana ocenie w celu opracowania ogólnego sprawozdania zawierającego propozycje zmian.

Poprawka 37

Artykuł 8

Co najmniej rok przed terminem określonym w art. 1 Komisja przedstawi Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie w sprawie wielostronnych działań i negocjacji dotyczących rtęci, oceniając w szczególności spójność harmonogramu i zakresu środków określonych w niniejszym Rozporządzeniu z rozwojem sytuacji na scenie międzynarodowej.

Najpóźniej do 31 grudnia 2009 r. Komisja przedstawi Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie w sprawie wielostronnych działań i negocjacji dotyczących rtęci, oceniając w szczególności spójność środków określonych w niniejszym Rozporządzeniu z rozwojem sytuacji na scenie międzynarodowej.

Poprawka 38

Artykuł 8 a (nowy) ustęp 1

 

Artykuł 8a

 

Uwzględniając w szczególności potrzeby zainteresowanych krajów rozwijających się i krajów o gospodarce będącej w okresie transformacji, Komisja Europejska i państwa członkowskie współpracują w zakresie promowania wsparcia technicznego łącznie ze szkoleniami na rzecz rozwoju infrastruktury, zdolności i wiedzy niezbędnych do poczynienia postępów przy przejściu na bezrtęciowe technologie alternatywne i stopniowego całkowitego zaprzestania wykorzystywania i uwalniania rtęci i jej związków.

Uzasadnienie

W bliskiej perspektywie czasowej, zakaz wywozu rtęci mógłby mieć poważne ujemne skutki dla krajów rozwijających się i dla gospodarek będących w okresie transformacji, na przykład wtedy, gdy rtęć używana jest nadal w rzemieślniczym wydobyciu złota, i potrzebna jest pomoc UE na rzecz ułatwienia przejścia na technologie bezrtęciowe. Treść tej poprawki zapożyczona jest z nowego wniosku w sprawie rozporządzenia dotyczącego wywozu i przywozu niebezpiecznych chemikaliów.

Poprawka 39

Artykuł 8 a (nowy) ustęp 2

 

Komisja i państwa członkowskie rozważą również udzielenie poparcia organizacjom pozarządowym, które były szczególnie skuteczne w świadczeniu tego rodzaju usług.

Uzasadnienie

Można wziąć pod uwagę skierowanie pomocy również za pośrednictwem organizacji pozarządowych, posiadających znaczne doświadczenie w tego rodzaju pracy.

(1)

Dz.U. C ... / Dotychczas nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym.


UZASADNIENIE

Wprowadzenie

Rtęć i jej związki są wysoce toksyczne dla ludzi, w szczególności dla rozwijającego się układu nerwowego dzieci. Substancja ta stanowi również zagrożenie dla ekosystemów oraz dzikiej fauny i flory. Skażenie rtęcią, postrzegane początkowo jako poważny, choć lokalny, problem, stało się obecnie problemem globalnym, powszechnym i chronicznym. Wysokie dawki mogą być śmiertelne dla ludzi, ale nawet stosunkowo niskie dawki mogą spowodować poważne zaburzenia neurorozwojowe, a ostatnio stwierdzono możliwość negatywnego wpływu na układ krążenia, układ odpornościowy i układ rozrodczy. Rtęć hamuje również aktywność mikrobiologiczną gleby i stanowi jedną z priorytetowych substancji niebezpiecznych zgodnie z ramową dyrektywą wodną.

W środowisku rtęć może przekształcić się w metylortęć, która ma skłonność do bioakumulacji i może gromadzić się w łańcuchach pokarmowych, w szczególności w wodnym łańcuchu pokarmowym. Metylortęć szybko przenika przez barierę łożyskową oraz barierę krew-mózg.

Podaż w Unii Europejskiej

W warunkach naturalnych rtęć występuje w wielu formach. W formie czystej jest ona znana jako rtęć „elementarna” lub „metaliczna” (Hg(0)). W naturze rzadko występuje w formie czystej, jako metal płynny, najczęściej występuje w związkach i solach nieorganicznych.

Głównymi źródłami podaży rtęci w Unii Europejskiej są:

- nadwyżki z sektora chloro-alkalicznego, powstające po zmianie technologii na technologię bezrtęciową lub po zamknięciu zakładu (likwidacja zakładu);

- rtęć będąca produktem ubocznym z górnictwa metali nieżelaznych i operacji wytopu (cynku, miedzi, ołowiu, złota, srebra i innych kruszców); oprócz rtęci metalicznej, w takim procesie produktem ubocznym może być kalomel (chlorek rtęci), w zależności od procesu oczyszczania;

- rtęć będąca produktem ubocznym oczyszczania gazu ziemnego;

rtęć z recyklingu produktów zawierających rtęć (lamp fluorescencyjnych, baterii, amalgamatu dentystycznego, sprzętu do pomiarów i kontroli, przełączników) oraz z odpadów powstałych w wyniku produkcji lub przetwórstwa;

- zapasy rtęci nagromadzone w ciągu ubiegłych lat przez pośredników handlowych i firmy handlowe, np. firmę MAYASA.

Największa kopalnia rtęci na świecie znajduje się w Almadén w Hiszpanii. Wydobycia rtęci w Almadén zaprzestano w 2003 r., niemniej jednak przedsiębiorstwo MAYASA, będące jej właścicielem, skupuje i sprzedaje na rynku międzynarodowym (w szczególności do krajów rozwijających się) rtęć z zamkniętych zakładów chloro-alkalicznych z Europy Zachodniej, jak również z innych źródeł.

Wniosek Komisji dotyczący zakazu wywozu z UE rtęci i składowania nadmiaru rtęci

Biorąc pod uwagę niebezpieczeństwo, jakie pociąga za sobą rtęć oraz fakt istnienia alternatywnych procesów bezrtęciowych, w 1990 r. Komisja Oslo-Paryż (OSPAR) zaleciła, aby wszystkie rtęciowe zakłady chloro-alkaliczne przeszły na technologię bezrtęciową do roku 2010 (decyzja PARCOM 90/3).

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie wspólnotowej strategii w zakresie rtęci (marzec 2006 r.) wzywała Komisję Europejską do podjęcia działań w celu wdrożenia decyzji OSPAR nr 90/3. Poza obecnymi emisjami rtęci z rtęciowych zakładów chloro-alkalicznych, kiedy zakłady te przechodzą na technologie bezrtęciowe, duże ilości rtęci w ich ogniwach muszą być przetworzone w przyjazny dla środowiska sposób. Aby ten nadmiar rtęci nie dostał się na światowy rynek produktów zawierających rtęć, w październiku 2006 r. przyjęto wniosek dotyczący rozporządzenia zakazującego wywozu rtęci metalicznej do 1 lipca 2011 r. Wniosek obejmował równoległe postanowienia dotyczące bezpiecznego składowania nadmiaru rtęci, która pochodzić miałaby głównie z zamkniętych rtęciowych instalacji chloro-alkalicznych, aby zapobiec ponownej sprzedaży substancji. Obecnie w Europie w ogniwach rtęciowych znajduje się około 12 000 ton rtęci. W związku z tym federacja Euro Chlor (federacja przemysłu chloro-alkalicznego w UE), na wniosek Komisji Europejskiej, zgodziła się opracować dobrowolne porozumienie w zakresie składowania nadmiaru rtęci chloro-alkalicznej, które sankcjonowałoby potrzebę takiego składowania.

Proponowany obowiązek składowania dotyczyłby rtęci metalicznej, która nie jest już wykorzystywana w przemyśle chloro-alkalicznym, rtęci będącej produktem ubocznym z górnictwa metali nieżelaznych i rtęci będącej produktem ubocznym procesu oczyszczania gazu ziemnego. Obowiązek składowania świadomie nie obejmuje rtęci pochodzącej z recyklingu produktów zawierających rtęć.

Zalecenia sprawozdawcy

Sprawozdawca z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji. Uważa jednak, że potrzebne są zmiany w celu zapewnienia lepszej ochrony zdrowia publicznego i środowiska. W związku z tym sprawozdawca proponuje szereg poprawek, odnoszących się głównie do następujących punktów:

Data zakazu wywozu

UE eksportuje ogółem więcej rtęci niż jakikolwiek inny region na świecie, dlatego szybki zakaz wywozu, połączony z innymi środkami międzynarodowymi, w znacznym stopniu zmniejszy niewspółmierny wpływ narażenia na szkodliwe działanie rtęci w krajach rozwijających się powodowanego dużą podażą rtęci. Do czasu wprowadzenia zakazu wywozu rtęć z UE będzie nadal wprowadzana na rynek, zwiększając zagrożenia dla zdrowia publicznego i środowiska. W związku z powyższym proponowany zakaz powinien zostać wdrożony jak najszybciej, najlepiej od roku 2009.

Wcześniejsze projekty Komisji, jak również prezydencji luksemburskiej, wskazywały na rok 2008 jako datę wprowadzenia zakazu wywozu.

Komisja nie zgodziła się w pełni ze sprawozdawcą w tej kwestii i przesunęła datę wprowadzenia zakazu wywozu na dzień 1 grudnia 2010 r.

Zakres zakazu wywozu rtęci

Aby rozporządzenie było sprawiedliwe i zrozumiałe, zakaz powinien objąć związki rtęci. Z wyjątkiem siarczku rtęci, związki rtęci są sklasyfikowane jako toksyczne od 0,5%, a dla niektórych substancji poziom ten jest jeszcze niższy.

Sprawozdawca popiera objęcie zakazem wywozu rtęci jej związków.

Istnieje bowiem uzasadniona obawa, że rtęć mogłaby być wywożona jako związek rtęci, uzyskiwany na przykład podczas działań związanych z górnictwem metali nieżelaznych i procesem wytopu (jako kalomel Hg2Cl2), do innych krajów i przekształcana w rtęć metaliczną do dalszego wykorzystania w tych krajach. W opinii sprawozdawcy ogólny zakaz wywozu obejmujący związki rtęci przyczyni się do zmniejszenia emisji i ilości rtęci w obiegu. Dodatkowo zakaz wywozu związków rtęci może spowodować, że związki bogate w rtęć nie będą wykorzystywane jako surowiec do wytwarzania rtęci metalicznej. Taki zapis może uchronić przed ewentualną luką prawną w rozporządzeniu.

Ponadto dzięki zakazowi wywozu rudy rtęci, minerały i związki bogate w rtęć przestaną być wykorzystywane jako surowiec do wytwarzania rtęci metalicznej.

Produkty zawierające rtęć, które objęte są ograniczeniami w UE w zakresie wykorzystania i sprzedaży, powinny zostać również objęte zakazem wywozu. UE powinna unikać podwójnych standardów. Produkty zawierające rtęć zakazane w UE nie powinny być eksportowane do krajów, gdzie mogą one nie być jeszcze uregulowane.

Parlament Europejski (w marcu 2006 r.) wezwał do objęcia zakazem wywozu związków rtęci i produktów zawierających rtęć, na które są lub będą wkrótce nałożone ograniczenia w UE w zakresie wykorzystania i sprzedaży.

Przywóz rtęci

Sprawozdawca jest zdania, że Wspólnota Europejska powinna przyjąć taki zakaz przywozu rtęci, aby zapewnić zgodność wspólnotowej podaży rtęci z popytem, obowiązkami składowania i strategiami politycznymi sprzyjającymi odzyskiwaniu rtęci z odpadów i produktów. Nierozsądne jest składowanie rtęci pochodzącej z UE przy jednoczesnym przywozie rtęci do UE w celu jej uzasadnionego wykorzystania.

System monitorujący handel

Należy opracować system służący regularnemu monitorowaniu przywozu i wywozu rtęci metalicznej oraz jej związków z i do UE, a także handlu w obrębie jej terytorium. Parlament Europejski (w marcu 2006 r.) wezwał do ustanowienia systemu monitorującego handel przed wprowadzeniem zakazu wywozu.

System monitorujący zapewni przejrzystość handlu i pozwoli Komisji i zainteresowanym stronom na łatwą ocenę zmian, które są sprzeczne z celem i skutecznością zakazu.

Państwa członkowskie powinny regularnie przekazywać Komisji informacje, które należy udostępniać opinii publicznej.

Bezpieczne i trwałe rozwiązania w zakresie składowania nadmiaru rtęci

Nadmiar rtęci będzie musiał być składowany/ unieszkodliwiany. Cały nadmiar rtęci powinien ostatecznie zostać unieszkodliwiony w bezpieczny i przyjazny dla środowiska sposób.

Unieszkodliwianie rtęci metalicznej w kopalniach soli budzi poważne obawy co do bezpieczeństwa środowiskowego w dłuższym okresie. Powodem do zaniepokojenia jest fakt, że rtęć ma postać płynną, przez co powstaje pytanie, czy kopalnie soli mogą zachować rtęć w stanie nietkniętym tak, aby zbiorniki, w których składowana jest rtęć, nie zaczęły po pewnym czasie przeciekać i przepuszczać gazów.

Rtęć wydobyta z rudy rtęci też powinna być składowana, ponieważ zezwolenie na wykorzystanie tego rodzaju rtęci oznaczałoby wprowadzenie nowego typu rtęci na rynek wbrew intencji niniejszego rozporządzenia.

W opinii sprawozdawcy do czasu opracowania i pełnej oceny bezpiecznych technik unieszkodliwiania, należy kontynuować tymczasowe składowanie rtęci metalicznej stanowiące etap wstępny ostatecznego unieszkodliwienia. Objętość rtęci, której ten problem dotyczy, jest stosunkowo niewielka. Z powodu dużej gęstości, około 12 000 ton nadmiaru rtęci z przemysłu chloro-alkalicznego będzie miało objętość około 1 000 metrów sześciennych.

Należy opracować ramy dotyczące minimalnych wymogów składowania zapewniając stałe monitorowanie, podstawowe standardy bezpieczeństwa, regularne i przejrzyste sporządzanie sprawozdań, uprzednie planowanie i prognozy, gwarancje dostawy i kary za naruszenie przepisów.

Zgodnie z zasadą “zanieczyszczający płaci” odpowiedzialność podczas tymczasowego składowania powinna spoczywać na właścicielu instalacji przeznaczonej do składowania.

W przypadku ostatecznego unieszkodliwienia odpowiedzialność administracyjna i finansowa powinna spoczywać na państwach członkowskich.

Parlament Europejskie (w marcu 2006 r.) wezwał do złożenia wniosków dotyczących prawnie wiążących działań w celu zapewnienia, aby żadna rtęć pochodząca z przemysłu chloro-alkalicznego nie znalazła się w obiegu oraz aby rtęć ta była przechowywana z zachowaniem wymogów bezpieczeństwa w stale monitorowanych, bezpiecznych miejscach, których lokalizacja pozwala w razie potrzeby na natychmiastową interwencję. Parlament wnioskował ponadto o minimalne normy bezpieczeństwa, przejrzystą i regularną sprawozdawczość, uprzednie planowanie i prognozy oraz kary i sankcje, a także podkreślił znaczenie stosowania zasady „zanieczyszczający płaci”, w szczególności w odniesieniu do przechowywania nadmiaru rtęci. Zaznaczył, że sektory gospodarcze odpowiedzialne za produkcję rtęci powinny przyczyniać się do pokrywania kosztów bezpiecznego składowania jej nadmiaru.


OPINIA Komisji Handlu Międzynarodowego (26.3.2007)

dla Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności

w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie bezpiecznego składowania i zakazu wywozu rtęci metalicznej

(COM(2006)0636 – C6‑0363/2006 – 2006/0206(COD))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Jens Holm

ZWIĘZŁE UZASADNIENIE

Będąca ciężkim metalem rtęć to bardzo niebezpieczny środek zanieczyszczający. Natychmiast po przeniknięciu do środowiska naturalnego bardzo łatwo się w nim rozprzestrzenia, mogąc także przekształcać się w jeszcze bardziej niebezpieczny związek, jakim jest rtęć metylowa. Związek ten odkłada się w łańcuchu pokarmowym, w większości gromadząc się ostatecznie w spożywanych przez ludzi rybach. Po uwolnieniu rtęć stanowi przez długi czas znaczne zagrożenie dla zdrowia ludzkiego, zwierząt i środowiska naturalnego. Istnieje coraz więcej dowodów na to, że społeczne koszty w zakresie zdrowia publicznego i zniszczenia środowiska prawdopodobnie znacznie przekraczają poprzednio szacowane wartości.

Rtęć i jej związki mają wpływ na centralny układ nerwowy, nerki i wątrobę, mogąc zaburzać procesy autoimmunologiczne, wywoływać drgawki, osłabiać wzrok i słuch, powodować paraliż, bezsenność i brak równowagi emocjonalnej. Związki rtęci przenikają przez barierę łożyskową, mogąc powodować wady rozwojowe na etapie życia płodowego, jak również zaburzenia koncentracji i opóźnienia rozwoju w okresie dzieciństwa. Nawet niskie dawki związków zawierających rtęć mogą mieć poważne ujemne skutki dla rozwoju neurologicznego, a ostatnio odkryto ich potencjalnie szkodliwe działanie na układ krążenia, odpornościowy i rozrodczy.

Rtęć jest używana obecnie w procesach przemysłowych, np. w przemyśle chloro-alkalicznym i rzemiośle oraz w małych kopalniach złota. Metal ten znajduje się także w znacznej liczbie sprzedawanych na całym świecie produktów konsumenckich. Przykłady tych produktów to lampy fluorescencyjne, komponenty elektryczne, urządzenia pomiarowe i amalgamaty dentystyczne. W UE metal ten jest jednak głównie uwalniany do środowiska naturalnego w wyniku spalania paliw kopalnych, szczególnie węgla. Rtęć to bardzo ruchliwy metal, który bez trudu może przemieszczać się na duże odległości. Rozprzestrzenianie się rtęci stanowi problem ogólnoświatowy, więc należy pilnie przyjąć znaczące środki.

Przedstawiona przez Komisję na początku 2005 r. strategia dotycząca rtęci została zatem przyjęta z prawdziwym zadowoleniem. Działanie 5 tej strategii nawołuje do „stopniowego zaprzestania wywozu rtęci ze Wspólnoty”. Jest to szczególnie ważne, ponieważ UE jest największym eksporterem rtęci na świecie. Na 3600 ton rtęci w skali światowej, około 1000 ton czystej rtęci rocznie wywożonych jest z terenu UE. Większość tej rtęci dociera ostatecznie do krajów rozwijających się, w których zarządzanie i kontrola są mniej surowe. Prowadzi to do znacznego ryzyka skażenia pracowników i społeczności lokalnych.

Wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie bezpiecznego składowania i zakazu wywozu rtęci metalicznej został przekazany do Parlamentu Europejskiego i Rady w dniu 26 października 2006 r. Wniosek ten stanowi ważny początek, a jednocześnie ważny sygnał dla reszty świata, że UE gotowa jest przyjąć na szczeblu międzynarodowym odpowiedzialność za wiele przypadków celowego uwalniania rtęci i jej stosowania.

Wniosek zawiera jednak pewne słabe punkty, które należy poprawić. Proponowane zmiany mają na celu przekształcenie rozporządzenia w prawdziwe narzędzie do ograniczenia ogólnoświatowej puli rtęci.

W związku z tym sprawozdawca proponuje cały szereg poprawek, odnoszących się głównie do następujących punktów:

- rozszerzenie zakazu wywozu, tak by objąć nim związki rtęci,

- rozszerzenie zakazu wywozu, tak by objąć nim produkty zawierające rtęć, podlegające ograniczeniom we wprowadzaniu do obrotu i stosowaniu na terenie UE,

- zakaz wywozu rtęci metalicznej, związków rtęci i produktów zawierających rtęć należy wprowadzić niezwłocznie, najpóźniej do 1 stycznia 2008 r.,

- wprowadzenie zakazu przywozu rtęci metalicznej i związków rtęci,

- stworzenie systemu monitorowania handlu rtęcią na terenie Wspólnoty, a także handlu z krajami trzecimi, co poprawiłoby przejrzystość i zwiększyło przepływ informacji dla zainteresowanych podmiotów,

- udzielenie odpowiedniej pomocy odnośnym krajom rozwijającym się oraz krajom o gospodarce będącej w okresie transformacji należy w celu przyspieszenia ich przestawienia się na technologie bezrtęciowe i ostatecznego zaprzestania uwalniania i stosowania rtęci.

POPRAWKI

Komisja Handlu Międzynarodowego zwraca się do Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, jako do komisji przedmiotowo właściwej, o naniesienie w swoim sprawozdaniu następujących poprawek:

Tekst proponowany przez Komisję(1)  Poprawki Parlamentu

Poprawka 1

Punkt 4 preambuły

(4) Należy zabronić wywozu rtęci metalicznej ze Wspólnoty, aby istotnie zmniejszyć globalną podaż tego pierwiastka.

(4) Należy zabronić wywozu rtęci metalicznej i związków rtęci ze Wspólnoty, aby istotnie zmniejszyć globalną podaż tego pierwiastka. Państwa członkowskie, zgodnie z art. 176 Traktatu WE, powinny mieć prawo do wprowadzania szerszych i surowszych ograniczeń.

Uzasadnienie

Należy rozszerzyć zakres zakazu, obejmując nim również związki rtęci, tak aby uzyskać znaczne zmniejszenie ogólnej puli rtęci. Państwa członkowskie muszą mieć prawo do nakładania bardziej rygorystycznych zakazów.

Poprawka 2

Punkt 4 a preambuły (nowy)

 

(4a) Należy również zakazać wywozu produktów zawierających rtęć, podlegających ograniczeniom w stosowaniu i obrocie na terenie UE. Komisja winna sporządzić zbiorczą listę odnośnych produktów, którą należy co roku aktualizować na podstawie rozwoju wypadków objętych prawem wspólnotowym.

Uzasadnienie

Należy rozszerzyć zakres zakazu, obejmując nim również produkty zawierające rtęć, podlegające ograniczeniom w stosowaniu i wprowadzaniu do obrotu na terenie UE, tak aby uzyskać znaczne zmniejszenie ogólnej puli rtęci. Ze względu na przejrzystość produkty te należy umieścić na zbiorczej liście, corocznie aktualizowanej przez Komisję.

Poprawka 3

Punkt 7 a preambuły (nowy)

 

(7a) W celu poprawy ochrony środowiska naturalnego i zdrowia publicznego w UE należy zakazać przywozu rtęci metalicznej i związków rtęci.

Uzasadnienie

W celu lepszej ochrony środowiska naturalnego i zdrowia publicznego oraz skuteczniejszego zarządzania podażą i popytem rtęci należy wprowadzić zakaz przywozu rtęci metalicznej i związków rtęci.

Poprawka 4

Punkt 8 a preambuły (nowy)

 

(8a) Państwa członkowskie powinny dostarczać informacje dotyczące rtęci przywożonej, wywożonej lub sprzedawanej między krajami we Wspólnocie, umożliwiając tym samym dokonanie w odpowiednim czasie oceny skuteczności tego instrumentu.

Uzasadnienie

Potrzebne są niezwłocznie lepsze dane dotyczące przepływu handlowego zgodnie ze sprawozdaniem UNEP w sprawie informacji dotyczących podaży, handlu i popytu na rtęć, z listopada 2006 r. W ten sposób odnośne informacje zostaną udostępnione także do celów porównawczych w procesie przeglądu, do wykazania zmian na rynkach itd.

Poprawka 5

Punkt 11 a preambuły (nowy)

 

(11a) Komisja i państwa członkowskie powinny udzielać wsparcia technicznego bezpośrednio krajom rozwijającym się oraz krajom o gospodarce będącej w okresie transformacji albo też pośrednio poprzez wspieranie projektów organizacji pozarządowych, a szczególnie pomocy ułatwiającej przejście na bezrtęciowe technologie alternatywne i ostateczne stopniowe zaniechanie wykorzystywania i uwalniania rtęci i jej związków.

Uzasadnienie

W bliskiej perspektywie czasowej, zakaz wywozu rtęci mógłby mieć poważne ujemne skutki dla krajów rozwijających się i dla gospodarek będących w okresie transformacji, na przykład wtedy, gdy rtęć używana jest nadal w rzemieślniczym wydobyciu złota. Potrzebna jest zatem pomoc UE w celu ułatwienia przejścia na technologie bezrtęciowe.

Poprawka 6

Artykuł 5 ustęp 1

Komisja zorganizuje wymianę informacji pomiędzy państwami członkowskimi i zainteresowanymi sektorami przemysłu.

Najpóźniej do dnia 1 lipca 2010 r. Komisja zorganizuje wstępną wymianę informacji pomiędzy państwami członkowskimi, organizacjami pozarządowymi i zainteresowanymi sektorami przemysłu.

Uzasadnienie

Wymianą informacji należy także objąć organizacje pozarządowe. Należy wspólnie wyznaczyć dokładną datę posiedzenia zainteresowanych stron, na którym dokonany zostanie przegląd nowych informacji i doświadczeń, zgodnie z danymi przedstawionymi przez państwa członkowskie w myśl zmienionego art. 6.

Poprawka 7

Artykuł 5 ustęp 2

W ramach wymiany informacji zostanie w szczególności zbadana potencjalna potrzeba rozszerzenia zakazu wywozu na związki rtęci i produkty zawierające rtęć, potrzeba rozszerzenia obowiązku składowania na rtęć metaliczną z innych źródeł oraz potrzeba limitów czasowych dotyczących składowania w instalacji przeznaczonej wyłącznie do tymczasowego składowania rtęci metalicznej i odpowiednio do tego celu wyposażonej.

Wymiana ta oparta będzie na zebranych dotychczas informacjach i w jej ramach zostanie także zbadana potencjalna potrzeba rozszerzenia obowiązku składowania na rtęć metaliczną z innych źródeł oraz potrzeba limitów czasowych dotyczących składowania w instalacji przeznaczonej wyłącznie do tymczasowego składowania rtęci metalicznej i odpowiednio do tego celu wyposażonej.

Uzasadnienie

Aby zapewnić spójność z poprzednimi zmienionymi artykułami.

Poprawka 8

Artykuł 6 ustęp 2

2. Najpóźniej do dnia 30 listopada 2014 r. państwa członkowskie poinformują Komisję o stosowaniu i skutkach rynkowych niniejszego rozporządzenia w obrębie terytorium każdego z nich. Na wniosek Komisji państwa członkowskie przekażą te informacje wcześniej niż w terminie określonym w ust. 1.

2. Państwa członkowskie sporządzają rejestr nabywców i sprzedawców rtęci i jej związków oraz podmiotów nimi handlujących i gromadzą odnośne informacje. Co dwa lata, najpóźniej 6 miesięcy po zakończeniu odnośnego okresu, poinformują one Komisję o stosowaniu i skutkach rynkowych niniejszego rozporządzenia w obrębie terytorium każdego z nich. Informacje te przedstawiane są w postaci określonej przez Komisję. Pierwszy pakiet informacji, obejmujący lata 2007-2008, zostanie dostarczony Komisji najpóźniej do 30 czerwca 2009 r. Komisja opublikuje te dane w postaci zwięzłego sprawozdania w ciągu roku od dostarczenia ich przez państwa członkowskie, najpóźniej do 30 czerwca 2010 r.

Uzasadnienie

Potrzebne są niezwłocznie lepsze dane dotyczące przepływu handlowego zgodnie ze sprawozdaniem UNEP w sprawie informacji dotyczących podaży, handlu i popytu na rtęć, z listopada 2006 r. W ten sposób odnośne informacje zostaną udostępnione także do celów porównawczych w procesie przeglądu, do wykazania zmian na rynkach itd.

Poprawka 9

Artykuł 7 ustęp 1

1. Komisja oceni wdrażanie niniejszego rozporządzenia we Wspólnocie i jego wpływ na rynek wspólnotowy, biorąc pod uwagę informacje, o których mowa w art. 6.

1. Komisja oceni wdrażanie niniejszego rozporządzenia we Wspólnocie i jego wpływ na rynek wspólnotowy, biorąc pod uwagę informacje, o których mowa w art. 5 i 6.

Poprawka 10

Artykuł 7 ustęp 2

2. Najpóźniej do dnia 30 czerwca 2015 r. Komisja przedstawi Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie.

2. Najpóźniej do dnia 30 czerwca 2012 r. Komisja przedstawi Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie. W razie potrzeby do sprawozdania dołączone zostaną wnioski w sprawie zmiany odnośnych przepisów tego rozporządzenia..

Uzasadnienie

W celu zapewnienia kontynuacji działań po zebraniu informacji przy pomocy procesów przedstawionych w art. 5 i 6, Komisja winna przedstawić sprawozdanie zawierające ewentualnie wnioski w sprawie przeglądu.

Poprawka 11

Artykuł 8

Co najmniej rok przed terminem określonym w art. 1 Komisja przedstawi Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie w sprawie wielostronnych działań i negocjacji dotyczących rtęci, oceniając w szczególności spójność harmonogramu i zakresu środków określonych w niniejszym Rozporządzeniu z rozwojem sytuacji na scenie międzynarodowej.

Najpóźniej do 31 grudnia 2009 r. Komisja przedstawi Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie w sprawie wielostronnych działań i negocjacji dotyczących rtęci, oceniając w szczególności spójność środków określonych w niniejszym Rozporządzeniu z rozwojem sytuacji na scenie międzynarodowej.

Poprawka 12

Artykuł 8 a (nowy) ustęp 1

 

Artykuł 8a

 

Uwzględniając w szczególności potrzeby zainteresowanych krajów rozwijających się i krajów o gospodarce będącej w okresie transformacji, Komisja Europejska i państwa członkowskie współpracują w zakresie promowania wsparcia technicznego łącznie ze szkoleniami na rzecz rozwoju infrastruktury, zdolności i wiedzy niezbędnych do poczynienia postępów przy przejściu na bezrtęciowe technologie alternatywne i stopniowego całkowitego zaprzestania wykorzystywania i uwalniania rtęci i jej związków.

Uzasadnienie

W bliskiej perspektywie czasowej, zakaz wywozu rtęci mógłby mieć poważne ujemne skutki dla krajów rozwijających się i dla gospodarek będących w okresie transformacji, na przykład wtedy, gdy rtęć używana jest nadal w rzemieślniczym wydobyciu złota, i potrzebna jest pomoc UE na rzecz ułatwienia przejścia na technologie bezrtęciowe. Treść tej poprawki zapożyczona jest z nowego wniosku w sprawie rozporządzenia dotyczącego wywozu i przywozu niebezpiecznych chemikaliów.

Poprawka 13

Artykuł 8 a (nowy) ustęp 2

 

Komisja i państwa członkowskie rozważą również udzielenie poparcia organizacjom pozarządowym, które były szczególnie skuteczne w świadczeniu tego rodzaju usług.

Uzasadnienie

Można wziąć pod uwagę skierowanie pomocy również za pośrednictwem organizacji pozarządowych, posiadających znaczne doświadczenie w tego rodzaju pracy.

PROCEDURA

Tytuł

Zakaz wywozu rtęci metalicznej i jej składowanie

Odsyłacze

COM(2006)0636 - C6-0363/2006 - 2006/0206(COD)

Komisja przedmiotowo właściwa

ENVI

Opinia wydana przez

       Data ogłoszenia na posiedzeniu

INTA

14.11.2006

 

 

 

Sprawozdawca komisji opiniodawczej

       Data powołania

Jens Holm

22.11.2006

 

 

Rozpatrzenie w komisji

27.2.2007

 

 

 

Data przyjęcia

21.3.2007

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

16

11

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Kader Arif, Graham Booth, Carlos Carnero González, Béla Glattfelder, Eduard Raul Hellvig, Jacky Henin, Syed Kamall, Ģirts Valdis Kristovskis, Caroline Lucas, Marusya Ivanova Lyubcheva, Erika Mann, David Martin, Georgios Papastamkos, Godelieve Quisthoudt-Rowohl, Tokia Saïfi, Peter Šťastný, Daniel Varela Suanzes-Carpegna, Zbigniew Zaleski

Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Jean-Pierre Audy, Danutė Budreikaitė, Elisa Ferreira, Małgorzata Handzlik, Jens Holm, Eugenijus Maldeikis, Zuzana Roithová

Zastępca(y) (art. 178 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Corien Wortmann-Kool, Sepp Kusstatscher

(1)

Dotychczas nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym.


OPINIA KOMISJI PRAWNEJ W SPRAWIE PODSTAWY PRAWNEJ

Pan Miroslav Ouzký

Przewodniczący

Komisja Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności

BRUKSELA

                       Dotyczy:          Opinii w sprawie podstawy prawnej rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie bezpiecznego składowania i zakazu wywozu rtęci metalicznej (COM(2006)0636 – C6‑0363/2006 – 2006/0206(COD))(1)

Szanowny Panie Przewodniczący,

Pismem z dnia 4 maja 2007 r. zwrócił się Pan do Komisji Prawnej, zgodnie z art. 35 ust. 2 Regulaminu, o weryfikację ważności oraz adekwatności podstawy prawnej powyższego wniosku Komisji.

Komisja rozpatrzyła powyższe pytanie na posiedzeniu w dniu 11 czerwca 2007 r.

Wniosek posiada podwójną podstawę prawną, tj. art. 133 oraz art. 175 ust. 1 traktatu WE.

Komisja przyjęła poprawkę do wniosku mającą na celu skreślenie art. 133 jako podstawy prawnej, ponieważ uznała, że taka podwójna podstawa prawna nie ma uzasadnienia. Proponowany akt nie dąży bowiem równolegle do celów, z których jeden nie byłby drugorzędny i pośredni w stosunku do drugiego.

Wręcz przeciwnie, Komisja Europejska w uzasadnieniu wniosku stwierdziła, że jest on motywowany celami z zakresu ochrony życia ludzkiego, a nie względami dotyczącymi polityki handlowej.

             Rozpatrywane podstawy prawne:

Artykuł 133

1. Wspólna polityka handlowa jest oparta na jednolitych zasadach, zwłaszcza w odniesieniu do zmian stawek celnych, zawierania umów celnych i handlowych, ujednolicenia środków liberalizacyjnych, polityki eksportowej i handlowych środków ochronnych podejmowanych w przypadku dumpingu lub subsydiów.

2. Komisja przedkłada Radzie propozycje w celu wykonania wspólnej polityki handlowej.

3. Jeżeli istnieje potrzeba wynegocjowania umów z jednym lub większą liczbą państw albo organizacji międzynarodowych, Komisja przedstawia zalecenia Radzie, która upoważnia ją do rozpoczęcia koniecznych rokowań. Rada i Komisja są odpowiedzialne za zapewnienie zgodności umów będących przedmiotem rokowań z wewnętrznymi politykami i zasadami Wspólnoty.

Komisja prowadzi te rokowania w konsultacji ze specjalnym komitetem wyznaczonym przez Radę w celu wsparcia jej w tym zadaniu i w ramach dyrektyw, jakie Rada może do niej kierować. Komisja regularnie składa specjalnemu komitetowi sprawozdanie w sprawie postępu w rokowaniach.

Stosują się odpowiednie postanowienia artykułu 300.

4. W wykonywaniu uprawnień przyznanych jej niniejszym artykułem Rada stanowi większością kwalifikowaną.

5. Ustępy 1-4 stosują się również do rokowań i zawierania umów w dziedzinie handlu usługami i handlowych aspektów własności intelektualnej, w zakresie, w jakim umowy te nie są objęte tymi ustępami i bez uszczerbku dla ustępu 6.

Na zasadzie odstępstwa od ustępu 4, Rada, prowadząc rokowania i zawierając umowę w jednej z dziedzin określonych w akapicie pierwszym, stanowi jednomyślnie, jeżeli umowa ta zawiera postanowienia wymagające jednomyślności do przyjęcia przepisów wewnętrznych lub jeżeli dotyczy ona dziedziny, w której Wspólnota nie wykonała jeszcze, przyjmując przepisy wewnętrzne, uprawnień przyznanych jej niniejszym Traktatem.

W odniesieniu do rokowań i zawierania umów horyzontalnych, Rada stanowi jednomyślnie w zakresie, w jakim dotyczą one również poprzedniego akapitu lub drugiego akapitu ustępu 6.

Niniejszy ustęp nie narusza prawa państw członkowskich do utrzymywania i zawierania umów z państwami trzecimi lub organizacjami międzynarodowymi, w zakresie, w jakim umowy te są zgodne z prawem wspólnotowym i innymi odpowiednimi umowami międzynarodowymi.

6. Rada nie może zawrzeć umowy, jeśli zawiera ona postanowienia wykraczające poza wewnętrzne kompetencje Wspólnoty, w szczególności zmierzające do harmonizacji ustawowych i wykonawczych przepisów państw członkowskich w dziedzinie, w której niniejszy Traktat wyklucza harmonizację.

Z tego względu, na zasadzie odstępstwa od pierwszego akapitu ustępu 5, umowy dotyczące handlu usługami w dziedzinie kultury i audiowizualnymi, usługami edukacyjnymi oraz usługami socjalnymi i w zakresie zdrowia ludzkiego należą do dzielonych kompetencji Wspólnoty i jej państw członkowskich. Wskutek tego, oprócz decyzji Wspólnoty podjętej zgodnie z odpowiednimi postanowieniami artykułu 300, rokowania w sprawie takich umów wymagają wspólnego porozumienia państw członkowskich. Umowy będące przedmiotem tych rokowań są zawierane wspólnie przez Wspólnotę i państwa członkowskie.

Rokowania i zawieranie umów międzynarodowych w dziedzinie transportu podlegają postanowieniom tytułu V i artykułu 300.

7. Bez uszczerbku dla pierwszego akapitu ustępu 6, Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem Europejskim, może rozszerzyć zastosowanie ustępów 1-4 na rokowania i umowy międzynarodowe dotyczące praw własności intelektualnej w zakresie, w jakim nie są one objęte ustępem 5.

Artykuł 175

1. Rada, stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w artykule 251 i po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym oraz Komitetem Regionów, decyduje o działaniu służącym osiągnięciu celów określonych w artykule 174, które ma być podjęte przez Wspólnotę.

2. Na zasadzie odstępstwa od procedury decyzyjnej przewidzianej w ustępie 1 i bez uszczerbku dla artykułu 95, Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem Europejskim, Komitetem Ekonomiczno-Społecznym i Komitetem Regionów, uchwala:

a) przepisy przede wszystkim o charakterze fiskalnym;

b) środki wpływające na:

— zagospodarowanie przestrzenne,

— zarządzanie ilościowe zasobami wodnymi, w sposób pośredni lub bezpośredni wpływające na dostępność tych zasobów,

— przeznaczenie gruntów, z wyjątkiem kwestii zarządzania odpadami;

c) środki wpływające znacząco na wybór państwa członkowskiego między różnymi źródłami energii i ogólną strukturę jego zaopatrzenia w energię.

Rada, stanowiąc na warunkach przewidzianych w akapicie pierwszym, może określić te kwestie, o których mowa w niniejszym ustępie, co do których decyzje powinny być podejmowane większością kwalifikowaną.

3. W innych dziedzinach ogólne programy działania określające cele priorytetowe, które mają być osiągnięte, uchwalane są przez Radę, stanowiącą zgodnie z procedurą określoną w artykule 251 i po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym oraz Komitetem Regionów.

Rada, stanowiąc na warunkach przewidzianych w ustępie 1 lub w ustępie 2, zależnie od przypadku, przyjmuje środki niezbędne do urzeczywistnienia tych programów.

4. Bez uszczerbku dla niektórych środków mających charakter wspólnotowy, państwa członkowskie finansują i wykonują politykę w zakresie środowiska naturalnego.

5. Bez uszczerbku dla zasady „zanieczyszczający płaci”, gdy środek oparty na ustępie 1 niesie ze sobą koszty uznane za nieproporcjonalne dla władz publicznych państwa członkowskiego, Rada ustanawia, w akcie dotyczącym przyjęcia takiego środka, właściwe przepisy w formie:

— tymczasowych derogacji, lub

— wsparcia finansowego z Funduszu Spójności utworzonego zgodnie z artykułem 161.

             Treść rozporządzenia można przeanalizować w sposób następujący:

             Artykuł 1 - przedmiot, zakres i definicje

Proponowany wniosek ustanawia zakaz wywozu rtęci metalicznej od dnia 1 lipca 2011 r.

Artykuł 2 - ustanawia obowiązek składowania rtęci metalicznej w sposób bezpieczny dla zdrowia ludzi i dla środowiska.

Obowiązkiem tym zostały objęte trzy najistotniejsze źródła rtęci metalicznej we Wspólnocie. Obowiązek składowania dotyczy rtęci niezależnie od zaklasyfikowania przedmiotowej substancji jako odpad lub nie. Składowanie w tym kontekście nie dotyczy jedynie opcji krótko- i średnioterminowych, lecz obejmuje także opcje długoterminowe. Pod względem terminów element ten jest powiązany z wejściem w życie zakazu wywozu rtęci metalicznej i kalomelu.

             Artykuł 3 - wyjaśnia powiązania z istniejącymi przepisami dotyczącymi odpadów.

W obecnej sytuacji prawnej wszelkie składowanie rtęci metalicznej (mającej postać płynną) na składowisku odpadów jakiegokolwiek rodzaju byłoby sprzeczne z postanowieniem art. 5 ust. 3 lit. a) dyrektywy 1999/31/WE. Płynnej rtęci nie mogą dotyczyć dopuszczalne wartości odcieków i inne kryteria określone w sekcji 2.4 decyzji Rady 2003/33/WE ustanawiającej kryteria i procedury przyjęcia odpadów na składowiska, dotyczące odpadów granulowanych. Artykuł 3 proponuje odstępstwo od tych postanowień pod względem dwóch określonych opcji składowania rtęci metalicznej, a mianowicie składowania podziemnego w odpowiednio dostosowanych kopalniach soli i tymczasowego składowania w instalacjach przeznaczonych wyłącznie do tego celu, które można uznać za bezpieczne dla zdrowia ludzkiego i środowiska.

Artykuł 4 - stanowi uzupełnienie art. 2 poprzez dodanie kilku dokładniej określonych wymagań dotyczących korzystania z dwóch opcji składowania.

Koncentruje się na potrzebie przeprowadzenia właściwej oceny bezpieczeństwa przy uwzględnieniu charakteru substancji. Określono w nim również minimalne wymagania dotyczące treści pozwolenia dotyczącego instalacji do tymczasowego składowania.

             Artykuł 5 - ustanawia system wymiany informacji pomiędzy państwami członkowskimi i przemysłem.

Wymiana informacji nie powinna ograniczać się wyłącznie do rtęci metalicznej, lecz powinna również obejmować związki rtęci i produkty zawierające rtęć.

             Artykuł 6 - nakłada pewne obowiązki informacyjne na państwa członkowskie.

Stanowi on, że państwa członkowskie przekazują Komisji kopie wszelkich otrzymanych pozwoleń na instalacje składowania rtęci. Państwa członkowskie informują również Komisję o skutkach stosowania omawianego aktu prawnego, najpóźniej z upływem trzech lat i pięciu miesięcy od wejścia w życie zakazu wywozu.

Artykuł 7 - stanowi, że Komisja będzie oceniać stosowanie rozporządzenia i jego wpływ na rynek oraz przekaże odpowiednie sprawozdanie co najmniej cztery lata po wejściu zakazu wywozu w życie.

             Ocena będzie bazować na informacjach przedstawionych przez państwa członkowskie.

Artykuł 8 - stanowi, że Komisja musi przekazywać Parlamentowi i Radzie sprawozdania na temat rozwoju sytuacji międzynarodowej w odniesieniu do rtęci, w szczególności na temat wielostronnych negocjacji dotyczących podaży i popytu.

Powinno to umożliwić monitorowanie spójności działań globalnych i wspólnotowych w ramach dążenia do uzyskania jak największych korzyści dla środowiska.

             Artykuł 9 - standardowy tekst dotyczący wejścia aktu prawnego w życie.

             Ocena

Podstawa prawna definiuje kompetencje Wspólnoty ratione materiae i określa sposób ich wykonania, mianowicie jeden lub kilka instrumentów prawnych, które mogą być wykorzystane, oraz procedurę podejmowania decyzji.

W świetle powyższego należy określić czy art. 133 razem z art. 175 ust. 1, sam art. 133 czy też sam art. 175 ust. 1 powinny stanowić odpowiednią podstawę prawną dla proponowanego rozporządzenia.

Z analizy wniosku jasno wynika, że jego podstawowym celem jest ochrona życia ludzkiego i środowiska oraz że wniosek nie jest motywowany względami dotyczącymi polityki handlowej.

Na posiedzeniu w dniu 11 czerwca 2007 r., Komisja Prawna postanowiła jednogłośnie(2) zalecić art. 175 ust. 1 traktatu WE jako właściwą podstawę prawną wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie bezpiecznego składowania i zakazu wywozu rtęci metalicznej (COM(2006)0636).

Z wyrazami szacunku,

Giuseppe Gargani

(1)

Dotychczas nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym.

(2)

W chwili głosowania końcowego obecni byli: Cristian Dumitrescu (urzędujący przewodniczący), Lidia Joanna Geringer de Oedenberg (wiceprzewodnicząca), Manuel Medina Ortega (sprawozdawca komisji opiniodawczej), Carlo Casini, Janelly Fourtou, Luis de Grandes Pascual, Kurt Lechner, Klaus-Heiner Lehne, Antonio Masip Hidalgo, Hans-Peter Mayer, Michel Rocard, Aloyzas Sakalas, Gabriele Stauner, József Szájer, Jaroslav Zvěřina i Tadeusz Zwiefka.


PROCEDURA

Tytul

Zakaz wywozu rtęci metalicznej i jej składowanie

Odsyłacze

COM(2006)0636 - C6-0363/2006 - 2006/0206(COD)

Data przedstawienia w PE

26.10.2006

Komisja przedmiotowo właściwa

       Data ogłoszenia na posiedzeniu

ENVI

14.11.2006

Komisja(e) wyznaczona(e) do wydania opinii

       Data ogłoszenia na posiedzeniu

INTA

14.11.2006

ITRE

14.11.2006

 

 

Opinia niewydana

       Data decyzji

ITRE

27.2.2007

 

 

 

Sprawozdawca(y)

       Data powołania

Dimitrios Papadimoulis

28.11.2006

 

 

Zastrzeżenia do podstawy prawnej

       Data wydania opinii JURI

JURI

11.6.2007

 

 

 

Rozpatrzenie w komisji

22.3.2007

 

 

 

Data przyjęcia

3.5.2007

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

39

10

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Adamos Adamou, Margrete Auken, Liam Aylward, Pilar Ayuso, Martin Callanan, Chris Davies, Avril Doyle, Anne Ferreira, Karl-Heinz Florenz, Matthias Groote, Satu Hassi, Gyula Hegyi, Jens Holm, Marie Anne Isler Béguin, Dan Jørgensen, Christa Klaß, Eija-Riitta Korhola, Holger Krahmer, Urszula Krupa, Peter Liese, Jules Maaten, Marios Matsakis, Linda McAvan, Alexandru-Ioan Morţun, Roberto Musacchio, Péter Olajos, Miroslav Ouzký, Dimitrios Papadimoulis, Vittorio Prodi, Dagmar Roth-Behrendt, Guido Sacconi, Karin Scheele, Carl Schlyter, Richard Seeber, María Sornosa Martínez, Antonios Trakatellis, Evangelia Tzampazi, Thomas Ulmer, Anja Weisgerber, Glenis Willmott

Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Christofer Fjellner, Jutta Haug, Karin Jöns, Henrik Lax, Miroslav Mikolášik, Stefan Sofianski, Bart Staes

Zastępca(y) (art. 178 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Gabriela Creţu, Miguel Angel Martínez Martínez

Data złożenia

11.6.2007

Informacja prawna - Polityka ochrony prywatności