ΕΚΘΕΣΗ σχετικά με την αποδοτικότητα και την ισότητα στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης

    18.9.2007 - (2007/2113(INI))

    Επιτροπή Πολιτισμού και Παιδείας
    Εισηγητής: Tomáš Zatloukal


    Διαδικασία : 2007/2113(INI)
    Διαδρομή στην ολομέλεια
    Διαδρομή του εγγράφου :  
    A6-0326/2007
    Κείμενα που κατατέθηκαν :
    A6-0326/2007
    Κείμενα που εγκρίθηκαν :

    ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

    σχετικά με την αποδοτικότητα και την ισότητα στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης

    (2007/2113(INI))

    Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

    –    έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την αποδοτικότητα και την ισότητα στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης (COM(2006)0481),

    –    έχοντας υπόψη την πρόταση σύστασης που κατέθεσαν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με τη θέσπιση του ευρωπαϊκού πλαισίου επαγγελματικών προσόντων για τη διά βίου μάθηση (COM(2006)0479),

    –    έχοντας υπόψη τη θέση του κατά τη δεύτερη ανάγνωση στις 25 Οκτωβρίου 2006 ενόψει της έγκρισης της απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που αφορά πρόγραμμα δράσης στον τομέα της διά βίου μάθησης [1] και έχοντας υπόψη την απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 1720/2006/ΕΚ της 15ης Νοεμβρίου 2006 που αφορά πρόγραμμα δράσης στον τομέα της διά βίου μάθησης[2],

    –    έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής: Εκπαίδευση ενηλίκων: ποτέ δεν είναι αργά για μάθηση, (CΟΜ(2006)0614),

    –    έχοντας υπόψη τη θέση του κατά την πρώτη ανάγνωση στις 26 Σεπτεμβρίου 2006 σχετικά με την πρόταση σύστασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που αφορά τις βασικές ικανότητες για τη διά βίου μάθηση[3] και το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 2006/962/ΕΚ της 18ης Δεκεμβρίου 2006 που αφορά τις βασικές ικανότητες για τη διά βίου μάθηση[4],

    –    έχοντας υπόψη τη θέση του κατά την πρώτη ανάγνωση στις 13 Οκτωβρίου 2005 σχετικά με την πρόταση σύστασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την περαιτέρω ευρωπαϊκή συνεργασία με σκοπό τη διασφάλιση της ποιότητας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση[5] και τη σύσταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 2006/143/ΕΚ με ημερομηνία 15 Φεβρουαρίου 2006 για την περαιτέρω ευρωπαϊκή συνεργασία με σκοπό τη διασφάλιση της ποιότητας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση[6],

    –    έχοντας υπόψη το άρθρο 45 του Κανονισμού του,

    –    έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Πολιτισμού και Παιδείας και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων (A6‑0326/2007),

    A.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, εν όψει των περικοπών των δημόσιων δαπανών και των προκλήσεων της παγκοσμιοποίησης, των δημογραφικών αλλαγών και των τεχνολογικών καινοτομιών, ολόκληρη η Ευρώπη δίνει μεγαλύτερη έμφαση στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης,

    Β.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η σοβαρή ανισότητα ως προς την απόδοση μεταξύ των εκπαιδευτικών συστημάτων εντός της ΕΕ, όπως καταφαίνεται στην έκθεση Πίζα 2003, είναι ανησυχητική,

    Γ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτός ο παράγων μπορεί να αυξήσει τις διαφορές στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη των κρατών μελών και να θέσει σε κίνδυνο την επίτευξη των στόχων της Λισαβόνας,

    Δ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι το δικαίωμα στην εκπαίδευση είναι μια αρχή που αναγνωρίζεται και σε διεθνές επίπεδο και από το Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

    Ε.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η πλειονότητα των σύγχρονων συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης αναπαράγει και βαθαίνει τις υπάρχουσες ανισότητες,

    ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η αδικία στην εκπαίδευση και στην κατάρτιση έχει υψηλό αφανές κόστος,

    Ζ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι οι επενδύσεις στην εκπαίδευση και στην κατάρτιση έχουν οικονομικά και κοινωνικά οφέλη και υπάρχει η ανάγκη μακρόπνοου σχεδιασμού τους,

    Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι πρέπει να εισαχθεί πνεύμα αξιολόγησης στα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης, για να διασφαλιστεί η αποτελεσματική και διαρκής παρακολούθηση της εξέλιξής τους,

    Θ.  λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη να συνδεθεί η πολιτική εκπαίδευσης και κατάρτισης με την πολιτική που αφορά την απασχόληση καθώς και την οικονομική και κοινωνική ένταξη,

    Ι.    λαμβάνοντας υπόψη το θεμελιώδη ρόλο της εκπαίδευσης και της κατάρτισης στη διαδικασία διαμόρφωσης μιας ευρωπαϊκής ταυτότητας, βασισμένης στη διαπολιτισμική παιδεία και στην ειρήνη,

    ΙΑ. εκτιμώντας ότι οι νεαρές γυναίκες εξακολουθούν να έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες από τους νεαρούς άνδρες να είναι άνεργες εφόσον το ποσοστό ανεργίας το 2006 στην ΕΕ των 27 ήταν 18.1% για τις νεαρές γυναίκες και 16.9% για τους νέους άνδρες, εκτιμώντας ότι ο αριθμός των γυναικών είναι μικρότερος σε ηγετικές θέσεις, παρά το γεγονός ότι στα περισσότερα κράτη μέλη οι γυναίκες που έχουν φθάσει σε ανώτατο επίπεδο της εκπαίδευσης είναι περισσότερες από τους άνδρες,

    ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΙΣΟΤΗΤΑ ΣΤΙΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

    1.   στηρίζει τη διαδικασία μακρόπνοου σχεδιασμού στον τομέα της διά βίου εκπαίδευσης, διότι οι επενδύσεις σε αυτό τον τομέα έχουν οικονομικά και κοινωνικά οφέλη·

    2.   αναγνωρίζει ότι οι επενδύσεις σε μία βαθμίδα εκπαίδευσης δεν ενισχύουν μόνο την κατάρτιση και την ικανότητα σε αυτή τη βαθμίδα αλλά θέτουν και τις βάσεις για την απόκτηση περισσότερων προσόντων και δεξιοτήτων στις υπόλοιπες βαθμίδες εκπαίδευσης·

    3.   στηρίζει το στόχο να δημιουργηθεί ευρωπαϊκό πλαίσιο προσόντων για τη διά βίου εκπαίδευση, το οποίο θα διευκολύνει την αναγνώριση της αποκτηθείσας εκπαίδευσης και θα καθιστά δυνατή τη μετάβαση από μία εκπαιδευτική κατεύθυνση σε άλλη με τρόπο διαφανή και ορατό·

    4.   είναι της άποψης ότι τα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης έχουν ανάγκη από ένα πνεύμα αξιολόγησης· η αποτελεσματική και μακρόπνοη πολιτική πρέπει επομένως να βασίζεται σε αξιόπιστες εκτιμήσεις·

    5.   χαιρετίζει την προσπάθεια της Επιτροπής να συνεκτιμήσει την αποτελεσματικότητα και την ισότητα στην εκπαίδευση κατά τη δημιουργία πλαισίου δεικτών και κριτηρίων αναφοράς για την παρακολούθηση της προόδου στην υλοποίηση των στόχων της Λισαβόνας·

    6.   πιστεύει ότι για να προχωρήσουμε στην εξέταση της αποδοτικότητας/ απόδοσης και της ισότητας των εκπαιδευτικών συστημάτων στην Ευρώπη, πρέπει να αποσαφηνιστεί η ορολογία τόσο για την αποδοτικότητα/ απόδοση όσο και για την ισότητα· για την εξέταση της τελευταίας πρέπει να συμπεριληφθούν εξατομικευμένα χαρακτηριστικά όπως το φύλο, η εθνοτική προέλευση ή η αναπηρία (πέραν των κοινωνικο-οικονομικών)·

    7.   αναγνωρίζει ότι οι επενδύσεις στη διά βίου εκπαίδευση που αποσκοπούν στη διευκόλυνση της πρόσβασης και στην ισότητα στηρίζουν την κοινωνική αλληλεγγύη, παρέχουν στα άτομα την ικανότητα να λύνουν προβλήματα, να διαμορφώνουν την αυτοεκτίμησή τους, να προσαρμόζονται στις αλλαγές και να τις κάνουν κτήμα τους, πράγμα που βελτιώνει την προσωπική τους ανάπτυξη και διευκολύνει περισσότερο την αντιμετώπιση και άλλων αλλαγών στη ζωή·

    8.   καλεί τα κράτη μέλη να χρησιμοποιήσουν πολιτικές εκπαίδευσης και κατάρτισης και το αντίστοιχο εκπαιδευτικό υλικό που να ανταποκρίνονται στις ανάγκες του φύλου ως ένα εργαλείο για την κατάργηση των ανισοτήτων μεταξύ των φύλων στην εκπαίδευση και την απασχόληση και την εξάλειψη των στερεοτύπων· παρακινεί τα κράτη μέλη να προωθήσουν την ασυνήθιστη για το φύλο απασχόληση (π.χ. περισσότεροι άνδρες δάσκαλοι στα δημοτικά και περισσότερες γυναίκες στις επιστήμες) για τους νέους ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένων των μικρών παιδιών πριν από την ηλικία κατά την οποία λαμβάνονται καίριες αποφάσεις για την εκπαίδευση και τη σταδιοδρομία και κατά τρόπον ώστε να μειωθεί ο διαχωρισμός που βασίζεται στο φύλο στον τομέα της απασχόλησης· επαναλαμβάνει ότι τα χωριστά για κάθε φύλο και ηλικία δεδομένα υψηλής ποιότητας αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για οποιαδήποτε πολιτική·

    ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ

    Προσχολική εκπαίδευση: Έμφαση στη διδασκαλία από μικρή ηλικία

    9.   είναι της άποψης ότι η αποτελεσματικότητα και η ισότητα μπορούν να συμπληρωθούν κατά περίπτωση, αν οι επενδύσεις και οι μεταρρυθμίσεις επικεντρώνονται στα πρώιμα στάδια εκπαίδευσης·

    10. τονίζει την ανάγκη να αναπτυχθούν, ήδη από την προσχολική ηλικία, μέτρα που θα διευκολύνουν την ένταξη των παιδιών που προέρχονται από τρίτες χώρες και κατοικούν στην επικράτεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

    11. καλεί τα κράτη μέλη να ενισχύσουν σαφώς τις επενδύσεις τους στην προσχολική εκπαίδευση, συμπεριλαμβανομένης και της νηπιακής, καθώς τούτο μπορεί να είναι αποτελεσματικό μέσο για τη θεμελίωση της περαιτέρω εκπαίδευσης, την ανάπτυξη της παιδικής νοημοσύνης, την αναβάθμιση του γενικού επιπέδου δεξιοτήτων και να ενισχύσει σαφώς την ισότητα του εκπαιδευτικού συστήματος·

    12. πιστεύει ωστόσο ότι χρειάζεται περισσότερη έρευνα στην προσχολική εκπαίδευση σε επίπεδο ΕΕ, ιδίως στον τομέα των έγκαιρων και στοχευμένων μέτρων, προκειμένου να εντοπιστούν οι πρακτικές που θα αποφέρουν τα προσδοκώμενα αποτελέσματα·

    13. υπενθυμίζει ότι η ποιότητα της προσχολικής εκπαίδευσης εξαρτάται και από την επαρκή κατάρτιση του εκπαιδευτικού προσωπικού· επομένως είναι απαραίτητο να αναπτυχθεί μία οικονομικά βιώσιμη στρατηγική, η οποία θα στοχεύει τόσο σε μια εκπαίδευση που θα προσανατολίζεται στο μέλλον και θα έχει υψηλή ποιότητα όσο και στη διασφάλιση ικανοποιητικής σταδιοδρομίας·

    14. αναγνωρίζει ότι από την προσχολική ηλικία πρέπει να διασφαλιστεί κοινωνικός πλουραλισμός στις τάξεις και στα εκπαιδευτικά ιδρύματα, για να αποφευχθεί η διαφοροποίηση διδακτέας ύλης και προσδοκιών·

    15. είναι της άποψης ότι η συμμετοχή των γονέων με μορφές εκπαιδευτικών και ενημερωτικών προγραμμάτων, κυρίως στην περίπτωση των παιδιών με ειδικές ανάγκες, είναι αναγκαίο για την επιτυχία της προσχολικής εκπαίδευσης·

    16. στηρίζει όλες τις μορφές προσχολικής εκπαίδευσης και τις παρεμβάσεις σε μικρές ηλικίες, (όταν αναπτύσσονται στο παιδί οι ικανότητες μάθησης), πράγμα που θα έχει μακροπρόθεσμα τη μεγαλύτερη απόδοση από όλα τα στάδια της διά βίου εκπαίδευσης·

    17. καλεί τα κράτη μέλη να αυξήσουν τον αριθμό των επιδοτούμενων θέσεων στην προσχολική εκπαίδευση, προσφέροντας έτσι καλύτερες ευκαιρίες σε παιδιά προσχολικής ηλικίας που στερούνται οικονομικών μέσων για να επωφεληθούν από το εκπαιδευτικό σύστημα·

    18. τονίζει ότι η υποχρεωτική σχολική εκπαίδευση και το σύστημα κατάρτισης πρέπει να εξασφαλίζουν στοιχειώδη εκπαίδευση και βασικές δεξιότητες· τονίζει επιπλέον ότι η εκπαίδευση και οι αναγκαίες βασικές δεξιότητες συμβάλλουν στην υλοποίηση θεμελιωδών κοινωνικών και πολιτικών αξιών, ενισχύουν την κοινωνική συνοχή και ενισχύουν τα προσόντα των ατόμων καθώς και την απασχολησιμότητά τους·

    19. τονίζει επιπλέον ότι ο ρόλος του σχολείου, ιδίως στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, πρέπει να λαμβάνει υπόψη πρωτίστως τις αρχές του διαπολιτισμού και της παιδείας για την ειρήνη, αξίες που χαρακτηρίζουν μια ευρωπαϊκή ταυτότητα·

    20. είναι της άποψης ότι η πρόωρη κατηγοριοποίηση έχει αρνητικές συνέπειες στην αποτελεσματικότητα και στη ισότητα των εκπαιδευτικών συστημάτων·

    21. πιστεύει ότι η επί ίσοις όροις πρόσβαση των μειονεκτούντων ατόμων σε μια ποιοτική εκπαίδευση μπορεί και να βελτιώσει την αποδοτικότητα και την ισότητα των ευρωπαϊκών εκπαιδευτικών συστημάτων·

    22. στηρίζει εξάλλου την εξασφάλιση ευελιξίας στην επιλογή εκπαιδευτικών κατευθύνσεων στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, πράγμα που δεν πρέπει να αποκλείει την επιλογή διαφορετικής κατεύθυνσης σε διαδοχικές εκπαιδευτικές φάσεις·

    23. απευθύνει έκκληση στα κράτη μέλη να παρακολουθούν τη σχολική πορεία όλων, ιδίως σε στιγμές επιλογών και προσανατολισμού, και να στηρίζουν με τα εκπαιδευτικά τους συστήματα τους μαθητές ενθαρρύνοντάς τους στην προσπάθειά τους για ατομική ανέλιξη·

    24. εν όψει του διαφορετικού επιπέδου στήριξης την οποία μπορεί να έχει κάθε μαθητής στο σπίτι σε όλη τη διάρκεια της σχολικής του σταδιοδρομίας καθώς και του εξαιρετικά άνισου χαρακτήρα της εκπαίδευσης που μερικές φορές προσφέρεται, στηρίζει την προσπάθεια να ενταχθούν οι γονείς στην εκπαιδευτική διαδικασία με σκοπό να περιοριστεί αποφασιστικά ο κίνδυνος ενός μελλοντικού κοινωνικού αποκλεισμού·

    25. καλεί τα κράτη μέλη να στηρίξουν την κατάρτιση και τη μετεκπαίδευση των διδασκόντων, να τους παράσχουν κίνητρα και να βελτιώσουν τις ποιοτικές συνθήκες της σχολικής ζωής, πράγματα που αποτελούν αποφασιστικούς παράγοντες για τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας και της ισότητας·

    26. καλεί τα κράτη μέλη να προωθήσουν την πολυγλωσσία σε κάθε βαθμίδα του εκπαιδευτικού συστήματος , βελτιώνοντας έτσι την κινητικότητα των παιδιών, των νέων και των ενηλίκων εντός της ευρωπαϊκής επικράτειας και καθιστώντας την εκπαιδευτική διαδικασία εντός της ΕΕ πιο αποδοτική·

    27. ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να ενισχύσουν την ευαισθητοποίηση για την ισότητα των φύλων μεταξύ των δασκάλων και όσων παρέχουν εκπαίδευση, ώστε να μπορούν να προβάλλουν το σεβασμό αυτής της αρχής στη νεότερη γενιά·

    Τριτοβάθμια εκπαίδευση: Βελτίωση των επενδύσεων και διεύρυνση της συμμετοχής

    28. δέχεται ότι η τριτοβάθμια εκπαίδευση είναι σημαντικός κλάδος της οικονομίας και της κοινωνίας που βασίζεται στις γνώσεις·

    29. στηρίζει την βούληση εκσυγχρονισμού των πανεπιστημίων, ώστε να καταστεί η τριτοβάθμια εκπαίδευση ανταγωνιστικότερη, να είναι σε όλους το ίδιο προσιτή και ταυτόχρονα να παραμείνει οικονομικά βιώσιμη και αποτελεσματική·

    30. καλεί τα κράτη μέλη να ενισχύσουν την αποτελεσματικότητα και τη ισότητα με τη δημιουργία αντίστοιχων όρων και κινήτρων για την εξασφάλιση περισσότερων επενδύσεων από δημόσιες και ιδιωτικές πηγές·

    31. δέχεται ότι η δωρεάν πανεπιστημιακή εκπαίδευση δεν εγγυάται αναγκαστικά και από μόνη της ισότητα· ζητεί σε αυτό πλαίσιο επιπλέον μελέτες βάσει του συλλογισμού ότι τα δίδακτρα δεν είναι θέμα απομονωμένο αλλά μέρος ενός πλέγματος παραγόντων σχετικών με οικονομικά κίνητρα σε συνδυασμό με συνοδευτική οικονομική στήριξη, η οποία στην περίπτωση των ομάδων που μειονεκτούν, μπορεί να μειώσει την ανισότητα με τη μορφή της πρόσβασης στην πανεπιστημιακή εκπαίδευση·

    32. είναι της άποψης ότι τα δίδακτρα δεν είναι χωριστό θέμα αλλά μέρος ενός πλέγματος διαφόρων παραγόντων που συνδέονται με οικονομικά κίνητρα σε συνδυασμό με συνοδευτική χρηματοδοτική στήριξη, στοιχεία που περιορίζουν την ανισότητα ως προς την πρόσβαση των μειονεκτούντων στρωμάτων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση·

    33. τονίζει ότι τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης πρέπει να χαράξουν ολοκληρωμένη πολιτική πληροφόρησης και εισαγωγής, ώστε να ανταποκριθούν στις δυναμικά αναπτυσσόμενες κοινωνικές και οικονομικές ανάγκες·

    Επαγγελματική κατάρτιση και επιμόρφωση: Αναβάθμιση της ποιότητας και της σημασίας τους

    34. υπενθυμίζει ότι εν όψει της γήρανσης του πληθυσμού, το πρόβλημα της σταθερά υψηλής ανεργίας των νέων γίνεται όλο και σημαντικότερο·

    35. στηρίζει την εξασφάλιση καλύτερων ευκαιριών για την εκπαίδευση των ενηλίκων εν όψει του προβλήματος γήρανσης του πληθυσμού, πράγμα που θα επιτρέψει την καλύτερη προσαρμογή στις απαιτήσεις της αγοράς εργασίας καθώς και τη συμμετοχή των λιγότερο καταρτισμένων στην εκπαίδευση·

    36. τονίζει ότι οι νέοι που βρίσκονται στη χαμηλότερη βαθμίδα κατάρτισης προσκρούουν σε σημαντικά προβλήματα πρόσβασης στην αγορά εργασίας και είναι κατεξοχήν ευάλωτοι στις οικονομικές διακυμάνσεις, αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο να μείνουν άνεργοι και τείνουν να καταλήγουν σε μορφές ανειδίκευτης ή περιστασιακής απασχόλησης·

    37. καλεί τα κράτη μέλη να προωθήσουν την πρόσβαση των νεαρών γυναικών, ιδιαίτερα εκείνων που προέρχονται από απομακρυσμένες περιοχές και από ευάλωτες ομάδες όπως οι μετανάστριες, οι γυναίκες από εθνοτικές μειονότητες, γυναίκες με αναπηρία και χαμηλή κατάρτιση, στην εκπαίδευση και την κατάρτιση· καλεί τα κράτη μέλη να προσδιορίσουν και να ανταλλάξουν τις καλλίτερες πρακτικές στον τομέα και παρακινεί τις ιδιωτικές και δημόσιες επιχειρήσεις να συμβάλλουν δραστήρια στην παροχή κατάρτισης με γνώμονα την εργασία και να στηρίξουν την άδεια για σκοπούς κατάρτισης για τους μη προνομιούχους·

    38. καλεί τα κράτη μέλη να προωθήσουν την πρόσβαση των άνεργων γυναικών και όσων δεν είχαν επιτυχία στο πλαίσιο της υποχρεωτικής εκπαίδευσης σε συστήματα κατάρτισης ενηλίκων με δημόσια χρηματοδότηση·

    39. καλεί τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν πολιτικές που θα διευκολύνουν τη μετάβαση από το σχολείο στην εργασία για τους νέους, με ιδιαίτερη προσοχή στις νέες γυναίκες που συνήθως συναντούν περισσότερες δυσκολίες· τονίζει ότι η καλύτερη ποιότητα και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση καθώς και οι επενδύσεις κατά την νεότητα έχουν επιπτώσεις για την αγορά εργασίας κατά τα μεταγενέστερα στάδια της ζωής· επισημαίνει ότι πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή μηχανισμός αξιολόγησης προκειμένου να καταστεί δυνατή η εκτίμηση της αποδοτικότητας και της επίδρασης των εκπαιδευτικών δαπανών της κυβέρνησης στους νέους που είναι άνεργοι, ιδιαίτερα στις νέες γυναίκες·

    40. καλεί τα κράτη μέλη να στηρίξουν τα προγράμματα πανεπιστημιακής αριστείας, διότι η ζήτηση στην αγορά εργασίας θα καλυφθεί αποτελεσματικότερα αν εξασφαλίζεται δυναμικό υψηλής ειδίκευσης σε διάφορους τομείς·

    41. τονίζει ότι πρέπει να ενθαρρυνθεί, στο πλαίσιο των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης, η ίση πρόσβαση των γυναικών και των ανδρών στις νέες τεχνολογίες, με σκοπό να καλυφθεί η ψηφιακή διαφοροποίηση μεταξύ των φύλων·

    42. καλεί επειγόντως τα κράτη μέλη να αυξήσουν την αναλογία των γυναικών και να ενισχύσουν τη θέση τους στις επιστήμες, τη μηχανική και την τεχνολογία· καλεί τις εθνικές κυβερνήσεις να ενισχύσουν τον αριθμό των γυναικών σε ηγετικές θέσεις και να εκτιμήσουν την πρόοδο με την έγκριση ποιοτικών και ποσοτικών στόχων·

    43. συνιστά να βελτιωθεί η πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και να αναπτυχθούν δυνατότητες όπως να συνεχίζει κανείς τις σπουδές, μετά την περάτωση της κατάρτισής του, και να μετεκπαιδεύεται παράλληλα με την απασχόληση·

    44. τονίζει την ανάγκη ευελιξίας των προσφερόμενων προγραμμάτων κατάρτισης, ώστε να λαμβάνουν υπόψη τη ζήτηση στην αγορά εργασίας και να καθίστανται έτσι ιδιαίτερα αποτελεσματικό μέσο αύξησης των ευκαιριών απασχόλησης για τους μειονεκτούντες· αναγνωρίζει σε αυτό το πλαίσιο ότι οι δημόσιες επενδύσεις πρέπει να εστιάζονται στις πλέον μειονεκτούσες ομάδες στόχους, καθώς αυτές αντλούν τα λιγότερα οφέλη από τη συνεχή κατάρτιση·

    45. καλεί τα κράτη μέλη να προτείνουν, σε συνεργασία με τα ιδρύματα ανώτατης ή επαγγελματικής εκπαίδευσης, μία ευέλικτη οργάνωση των σπουδών, με σκοπό να ανταποκριθούν καλύτερα στις ανάγκες των νέων ατόμων που παράλληλα εργάζονται ή έχουν αναλάβει οικογενειακές ευθύνες, ώστε να τους αποτρέψει από το να εγκαταλείψουν την εκπαίδευση πρόωρα·

    46. καλεί τα κράτη μέλη να εντάξουν τα εκπαιδευτικά ιδρύματα, τις επιχειρήσεις, τους κοινωνικούς και άλλους εταίρους και το δημόσιο τομέα σε μια κοινή εταιρική σχέση για την υλοποίηση επιτυχών προγραμμάτων κατάρτισης·

    Η δράση της Ευρωπαϊκής Ένωσης

    47. τονίζει ότι ο θεμελιώδης στόχος της κοινοτικής δράσης είναι να προαχθεί η σύγκλιση των εκπαιδευτικών συστημάτων της ΕΕ σε υψηλότερες προδιαγραφές αποδοτικότητας·

    48. πιστεύει ότι, για να επιλεγούν ορθότερα οι στόχοι της κοινοτικής δράσης, είναι αναγκαίο να αναπτυχθεί διαδικασία βασισμένη σε εκθέσεις που θα υποβάλλονται περιοδικά από τα κράτη μέλη καθώς και σε ανεξάρτητη επαλήθευση, ώστε να αναβαθμιστεί η αποδοτικότητα των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης εντός της ΕΕ με ιδιαίτερη προσοχή στην κατάκτηση βασικών δεξιοτήτων από τους μαθητές και στην επίτευξη των σχετικών με την ισότητα στόχων·

    49. ζητεί από την Επιτροπή να δημοσιεύει τακτικά εκθέσεις σχετικά με την αποδοτικότητα και την ισότητα των ευρωπαϊκών συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης, για να παρακολουθεί την πρόοδο προς υψηλότερες προδιαγραφές αποδοτικότητας·

    50. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.

    • [1]  ΕΕ C 313 Ε της 20.12.2006, σελ. 187.
    • [2]  ΕΕ L 327 της 24.11.06, σελ. 45.
    • [3]  ΕΕ C 306 Ε της 15.12.2006, σελ. 165.
    • [4]  ΕΕ L 394 της 30.12.06, σελ. 10.
    • [5]  ΕΕ C 233 Ε της 28.9.2006, σελ. 100.
    • [6]  ΕΕ L 64 της 4.3.06, σελ. 60.

    ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

    Στα συμπεράσματα του Συμβουλίου της Λισαβόνας το Μάρτιο του 2000 τονίζεται ότι η εκπαίδευση είναι το κλειδί για την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής οικονομίας. Το 2001 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Στοκχόλμης κατέληξε σε ένα πρόγραμμα εργασίας για την Ευρώπη στους τομείς της εκπαίδευσης και της απασχόλησης με έμφαση στην ποιότητα, στην αποτελεσματικότητα και στην ισότητα.

    Η ισότητα στο σύστημα διασφαλίζει ότι τα αποτελέσματα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης δεν εξαρτώνται από την κοινωνικοοικονομική προέλευση και άλλους παράγοντες που αδικούν άτομα. Τα εκπαιδευτικά συστήματα είναι αποτελεσματικά, στο βαθμό που τα στοιχεία που τους δίνεις αποφέρουν τα μέγιστα αποτελέσματα. Η αποτελεσματικότητα στα εκπαιδευτικά συστήματα εκτιμάται συνήθως με βάση τα αποτελέσματα των διαγωνισμών και των εξετάσεων. Τον περυσινό Νοέμβριο είχαμε την ευκαιρία να ενημερωθούμε για τέτοια αποτελέσματα στο πλαίσιο ακρόασης για τα εκπαιδευτικά συστήματα της ΕΕ, την οποία οργάνωσε η επιτροπή μας.

    Ο σκοπός τώρα είναι να στηρίξουμε συγκεκριμένα εκπαιδευτικά συστήματα με τη συμμετοχή των μαθητών, των σπουδαστών και των ενηλίκων από όλες τις κοινωνικές ομάδες. Η σημερινή κατάσταση ειδικά στον τομέα της ισότητας και της αποτελεσματικότητας των εκπαιδευτικών συστημάτων δεν είναι ικανοποιητική. Αν δεν πραγματοποιηθούν ουσιαστικές βελτιώσεις ως προς τη συμμετοχή των παιδιών από μειονεκτούσες κοινωνικές ομάδες ήδη από την προσχολική ηλικία, δεν θα μειωθεί ο αριθμός όσων απομακρύνονται από το σχολείο πρόωρα και δεν θα καταφέρουμε να αυξήσουμε τον αριθμό των αποφοίτων μέσης εκπαίδευσης ούτε να γίνουν κοινό κτήμα οι βασικές ικανότητες. Θα αυξάνει διαρκώς ο αριθμός όσων θα βρίσκονται αντιμέτωποι με τον κίνδυνο του κοινωνικού αποκλεισμού, την ανεργία και άλλες κοινωνικά ανεπιθύμητες ενέργειες, οι οποίες βαρύνουν πολύ τους ίδιους, την οικονομία και την κοινωνία.

    Ποια συγκεκριμένα οικονομικά και κοινωνικά οφέλη μπορούμε να περιμένουμε με την αναβάθμιση της αποτελεσματικότητας και της ισότητας στα ευρωπαϊκά εκπαιδευτικά συστήματα;

    Η εκπαίδευση επιδρά στην οικονομική μεγέθυνση με την ανάπτυξη του ανθρώπινου κεφαλαίου της, της ανανεωτικής δύναμής της, επιτρέπει δε τη διάδοση της τεχνολογίας. Κάθε επιπλέον χρόνος κατά μέσο όρο συμμετοχής στη σχολική εκπαίδευση αυξάνει την παραγωγικότητα σε μια μέση χώρα της ΕΕ βραχυπρόθεσμα κατά 6,2 % και μακροπρόθεσμα κατά επιπλέον 3,1% χάρις στη συμβολή της στην ταχύτερη τεχνολογική ανάπτυξη. Αν ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης, η απόδοση στις επενδύσεις ιδιωτών και της κοινωνίας θα φθάσει περίπου έως και το 8% ετησίως. Άλλο όφελος είναι η μείωση της ανεργίας. Στην ΕΕ σήμερα το ποσοστό της είναι κατά μέσο όρο 12,6% μεταξύ των κατοίκων με εκπαίδευση κατώτερη της μέσης, έναντι 5% μεταξύ των κατοίκων με τριτοβάθμια εκπαίδευση. Επιπλέον σύμφωνα με πρόσφατη στατιστική έρευνα 75 εκατομμύρια κάτοικοι της ΕΕ, δηλαδή το 32% του εργατικού δυναμικού, δεν έχουν ολοκληρώσει την εκπαίδευσή τους. Το 2010 μόνο το 15% των νέων θέσεων απασχόλησης θα διατίθεται για αυτή την πληθυσμιακή ομάδα, η οποία στο μεγαλύτερο μέρος της προέρχεται ανήκει μάλλον από τις κοινωνικά μειονεκτούσες ομάδες.

    Οι επιλογές στην πολιτική εκπαίδευσης και κατάρτισης μπορούν να επιδράσουν πολύ θετικά σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο από άποψη βιώσιμης ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής, ενώ αντιθέτως η ανεπαρκής αποτελεσματικότητα και ισότητα επιφέρει τεράστιες δαπάνες - φορολογικές απώλειες, αυξημένη ανάγκη υγειονομικής περίθαλψης και δημόσιας χρηματοδότησης καθώς και δαπάνες που θα οφείλονται στο αυξημένο ποσοστό κοινωνικά παθολογικής συμπεριφοράς.

    Η εκπαίδευση και η κατάρτιση είναι θεμελιώδεις παράγοντες για τη μακρόπνοη ευρωπαϊκή οικονομική μεγέθυνση, για την ανταγωνιστικότητα και την κοινωνική συνοχή.

    Από αυτή την άποψη ο εισηγητής προτείνει να επενδυθούν περισσότερα χρηματοδοτικά μέσα στην προσχολική εκπαίδευση, η απόδοση της οποίας είναι η μεγαλύτερη. Ο εισηγητής επίσης υπενθυμίζει ότι η πρόωρη κατηγοριοποίηση έχει αρνητικές συνέπειες επί της αποτελεσματικότητας και της ισότητας στα εκπαιδευτικά συστήματα, αντιθέτως η διαφοροποίηση είναι αποτελεσματική στη μέση εκπαίδευση. Στηρίζει τις εκσυγχρονιστικές επιλογές των πανεπιστημίων, προκειμένου να γίνει η ανώτατη εκπαίδευση ανταγωνιστικότερη, να επιτρέπει σε όλους την επί ίσοις όροις συμμετοχή και ταυτόχρονα να παραμείνει οικονομικά βιώσιμη και αποτελεσματική.

    ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΙ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ (17.7.2007)

    προς την Επιτροπή Πολιτισμού και Παιδείας

    σχετικά με την αποδοτικότητα και ισότητα στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης
    (2007/2113(INI))

    Συντάκτρια γνωμοδότησης: Christa Prets

    ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

    Η Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων καλεί την Επιτροπή Πολιτισμού και Παιδείας, που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να ενσωματώσει στην έκθεσή της τις ακόλουθες τροπολογίες:

    Α. εκτιμώντας ότι οι νεαρές γυναίκες εξακολουθούν να έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες από τους νεαρούς άνδρες να είναι άνεργες εφόσον το ποσοστό ανεργίας το 2006 στην ΕΕ των 27 ήταν 18.1% για τις γυναίκες και 16.9% για τους νέους άνδρες, εκτιμώντας ότι ο αριθμός των γυναικών είναι μικρότερος σε ηγετικές θέσεις, παρά το γεγονός ότι στα περισσότερα κράτη μέλη οι γυναίκες που έχουν φθάσει σε ανώτατο επίπεδο της εκπαίδευσης είναι περισσότερες από τους άνδρες·

    1.  καλεί τα κράτη μέλη να χρησιμοποιήσουν πολιτικές εκπαίδευσης και κατάρτισης και το αντίστοιχο εκπαιδευτικό υλικό που να ανταποκρίνονται στις ανάγκες του φύλου ως ένα εργαλείο για την κατάργηση των ανισοτήτων μεταξύ των φύλων στην εκπαίδευση και την απασχόληση και την εξάλειψη των στερεοτύπων· παρακινεί τα κράτη μέλη να προωθήσουν την ασυνήθιστη για το φύλο απασχόληση (π.χ. περισσότεροι άνδρες δάσκαλοι στα δημοτικά και περισσότερες γυναίκες στις επιστήμες) για τους νέους ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένων των μικρών παιδιών πριν από την ηλικία κατά την οποία λαμβάνονται καίριες αποφάσεις για την εκπαίδευση και τη σταδιοδρομία και κατά τρόπον ώστε να μειωθεί ο διαχωρισμός που βασίζεται στο φύλο στον τομέα της απασχόλησης· επαναλαμβάνει ότι τα χωριστά για κάθε φύλο και ηλικία δεδομένα υψηλής ποιότητας αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για οποιαδήποτε πολιτική·

    2.  ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να ενισχύσουν την ευαισθητοποίηση για την ισότητα των φύλων μεταξύ των δασκάλων και όσων παρέχουν εκπαίδευση, ώστε να μπορούν να προβάλλουν το σεβασμό αυτής της αρχής στη νεότερη γενιά·

    3.  καλεί τα κράτη μέλη να προωθήσουν την πρόσβαση των νεαρών γυναικών, ιδιαίτερα εκείνων που προέρχονται από απομακρυσμένες περιοχές και από ευάλωτες ομάδες όπως οι μετανάστριες, οι γυναίκες από εθνοτικές μειονότητες, ανάπηρες και γυναίκες με χαμηλή κατάρτιση, στην εκπαίδευση και την κατάρτιση· καλεί τα κράτη μέλη να προσδιορίσουν και να ανταλλάξουν τις καλλίτερες πρακτικές στον τομέα και παρακινεί τις ιδιωτικές και δημόσιες επιχειρήσεις να συμβάλλουν δραστήρια στην παροχή κατάρτισης με γνώμονα την εργασία και να στηρίξουν την άδεια κατάρτισης για τους μη προνομιούχους·

    4.  καλεί τα κράτη μέλη να προωθήσουν την πρόσβαση των άνεργων γυναικών και όσων δεν είχαν επιτυχία στο πλαίσιο της υποχρεωτικής εκπαίδευσης σε συστήματα κατάρτισης ενηλίκων με δημόσια χρηματοδότηση·

    5.  καλεί τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν πολιτικές που θα διευκολύνουν τη μετάβαση από το σχολείο στην εργασία για τους νέους, με ιδιαίτερη προσοχή στις νέες γυναίκες που συνήθως συναντούν περισσότερες δυσκολίες· τονίζει ότι η καλύτερη ποιότητα και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση καθώς και τις επενδύσεις κατά την νεότητα έχει επιπτώσεις για την αγορά εργασίας κατά τα μεταγενέστερα στάδια της ζωής· επισημαίνει ότι πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή μηχανισμός αξιολόγησης προκειμένου να καταστεί δυνατή η εκτίμηση της αποδοτικότητας και της επίδρασης των εκπαιδευτικών δαπανών της κυβέρνησης στους νέους που είναι άνεργοι, ιδιαίτερα στις νέες γυναίκες·

    6.  καλεί τα κράτη μέλη να προτείνουν, σε συνεργασία με τα ιδρύματα ανώτατης ή επαγγελματικής εκπαίδευσης, μία ευέλικτη οργάνωση των σπουδών, κυρίως με σκοπό να ανταποκριθούν καλύτερα στις ανάγκες των νέων ατόμων που παράλληλα εργάζονται ή αναλαμβάνουν ή έχουν αναλάβει οικογενειακές ευθύνες, ώστε να τους αποτρέψει από το να εγκαταλείψουν το σχολείο πρόωρα·

    7.  εφιστά την προσοχή στην ανάγκη να ενθαρρυνθεί, στο πλαίσιο των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης, η ίση πρόσβαση των γυναικών και των ανδρών στις νέες τεχνολογίες, με σκοπό να καλυφθεί η ψηφιακή διαφοροποίηση μεταξύ των φύλων·

    8.  καλεί κατεπειγόντως τα κράτη μέλη να αυξήσουν την αναλογία των γυναικών και να ενισχύσουν τη θέση τους στις επιστήμες, τη μηχανική και την τεχνολογία· καλεί τις εθνικές κυβερνήσεις να ενισχύσουν τον αριθμό των γυναικών σε ηγετικές θέσεις και να εκτιμήσουν την πρόοδο με την έγκριση ποιοτικών και ποσοτικών στόχων.

    ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

    Τίτλος

    Αποδοτικότητα και ισότητα στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης

    Αριθμός διαδικασίας

    2007/2113(INI)

    Επιτροπή αρμόδια επί της ουσίας

    CULT

    Γνωμοδότηση της
      Ημερομ. αναγγελίας στην ολομέλεια

    FEMM
    6.6.2007

    Ενισχυμένη συνεργασία - Ημερομηνία αναγγελίας στην ολομέλεια

     

    Συντάκτης(κτρια) γνωμοδότησης
      Ημερομηνία ορισμού

    Christa Prets

    11.4.2007

    Συντάκτης(κτρια) γνωμοδότησης που αντικαταστάθηκε/καν

     

     

     

     

    Εξέταση στην επιτροπή

    4.6.2007

    16.7.2007

     

     

     

    Ημερομηνία έγκρισης

    16.7.2007

    Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

    +:

    -:

    0:

    27

    0

    0

    Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

    Edit Bauer, Hiltrud Breyer, Věra Flasarová, Nicole Fontaine, Claire Gibault, Lissy Gröner, Zita Gurmai, Esther Herranz García, Anneli Jäätteenmäki, Urszula Krupa, Roselyne Lefrancois, Siiri Oviir, Μαρία Παναγιωτοπούλου-Κασσιώτου, Zita Pleštinská, Christa Prets, Karin Resetarits, Teresa Riera Madurell, Amalia Sartori, Eva-Britt Svensson, Anna Záborská

    Αναπληρωτής(ές) παρών(όντες) κατά την τελική ψηφοφορία

    Gabriela Creţu, Jill Evans, Lidia Joanna Geringer de Oedenberg, Anna Hedh, Marusya Ivanova Lyubcheva

    Αναπληρωτής(ές) (άρθρο 178, παρ. 2) παρών(όντες) κατά την τελική ψηφοφορία

    Ján Hudacký, Peter Šťastný

    Παρατηρήσεις (πληροφορίες που διατίθενται σε μία μόνον γλώσσα)

    ...

    ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

    Ημερομηνία έγκρισης

    10.9.2007

    Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

    +:

    –:

    0:

    20

    1

    0

    Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

    Ivo Belet, Giovanni Berlinguer, Marie-Hélène Descamps, Milan Gaľa, Ovidiu Victor Ganţ, Vasco Graça Moura, Luis Herrero-Tejedor, Ruth Hieronymi, Μανώλης Μαυρομμάτης, Ljudmila Novak, Doris Pack, Pál Schmitt, Hannu Takkula, Helga Trüpel, Henri Weber, Thomas Wise, Tomáš Zatloukal

    Αναπληρωτής(ές) παρών(όντες) κατά την τελική ψηφοφορία

    Erna Hennicot-Schoepges, Elisabeth Morin, Christel Schaldemose, Ewa Tomaszewska

    Αναπληρωτής(ές) (άρθρο 178, παρ. 2) παρών(όντες) κατά την τελική ψηφοφορία