PROJEKT ZALECENIA DO DRUGIEGO CZYTANIA dotyczącego wspólnego stanowiska Rady mającego na celu przyjęcie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG

12.12.2007 - (9948/2/2007 – C6‑0315/2007 – 2002/0222(COD)) - ***II

Komisja Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów
Sprawozdawca: Kurt Lechner

Procedura : 2002/0222(COD)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji

PROJEKT REZOLUCJI LEGISLACYJNEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie wspólnego stanowiska Rady mającego na celu przyjęcie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG

(9948/2/2007 – C6‑0315/2007 – 2002/0222(COD))

(Procedura współdecyzji: drugie czytanie)

Parlament Europejski,

–   uwzględniając wspólne stanowisko Rady (9948/2/2007 – C6‑0315/2007),

–   uwzględniając stanowisko zajęte w pierwszym czytaniu[1] dotyczące wniosku Komisji przedstawionego Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2002)0443)[2],

–   uwzględniając zmienione wnioski Komisji (COM(2004)0747), (COM(2005)0483),

–   uwzględniając art. 251 ust. 2 traktatu WE,

–   uwzględniając art. 62 Regulaminu,

–   uwzględniając zalecenia do drugiego czytania przedstawione przez Komisję Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów (A6‑0504/2007),

1.  zatwierdza wspólne stanowisko po poprawkach;

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji.

Wspólne stanowisko RadyPoprawki Parlamentu

Poprawka 1

Punkt 10 preambuły

10)Definicje zawarte w niniejszej dyrektywie określają zakres harmonizacji. Obowiązki państw członkowskich związane z wprowadzaniem w życie przepisów niniejszej dyrektywy powinny zatem być ograniczone do takiego zakresu, jaki wyznaczają te definicje. Niniejsza dyrektywa nie powinna jednak stanowić uszczerbku dla stosowania przez państwa członkowskie, zgodnie z prawem wspólnotowym, przepisów dyrektywy w dziedzinach, które nie są objęte zakresem jej zastosowania. Państwo członkowskie mogłoby w ten sposób utrzymywać lub wprowadzać przepisy krajowe odpowiadające przepisom niniejszej dyrektywy lub niektórym jej przepisom w stosunku do umów o kredyt znajdujących się poza zakresem stosowania niniejszej dyrektywy, na przykład w stosunku do umów o kredyt w kwocie niższej niż 200 EUR lub wyższej niż 100 000 EUR. Ponadto państwa członkowskie mogłyby stosować przepisy dyrektywy również do kredytu wiązanego, który nie wchodzi w zakres definicji umowy o kredyt wiązany zawartej w niniejszej dyrektywie. Przepisy dotyczące umów o kredyt wiązany mogłyby być zatem stosowane do umów o kredyt, które tylko częściowo służą finansowaniu umowy dostawy towarów lub świadczenia usługi.

10) Definicje zawarte w niniejszej dyrektywie określają zakres harmonizacji. Obowiązki państw członkowskich związane z wprowadzaniem w życie przepisów niniejszej dyrektywy powinny zatem być ograniczone do takiego zakresu, jaki wyznaczają te definicje. Niniejsza dyrektywa nie powinna jednak stanowić uszczerbku dla stosowania przez państwa członkowskie, zgodnie z prawem wspólnotowym, przepisów dyrektywy w dziedzinach, które nie są objęte zakresem jej zastosowania. Państwo członkowskie mogłoby w ten sposób utrzymywać lub wprowadzać przepisy krajowe odpowiadające przepisom niniejszej dyrektywy lub niektórym jej przepisom w stosunku do umów o kredyt znajdujących się poza zakresem stosowania niniejszej dyrektywy, na przykład w stosunku do umów o kredyt w kwocie niższej niż 200 EUR lub wyższej niż 50 000 EUR. Ponadto państwa członkowskie mogłyby stosować przepisy dyrektywy również do kredytu wiązanego, który nie wchodzi w zakres definicji umowy o kredyt wiązany zawartej w niniejszej dyrektywie. Przepisy dotyczące umów o kredyt wiązany mogłyby być zatem stosowane do umów o kredyt, które tylko częściowo służą finansowaniu umowy dostawy towarów lub świadczenia usługi.

Uzasadnienie

Kredyty powyżej 50 000 euro nie są typowymi kredytami konsumenckimi, dlatego należy obniżyć tę kwotę. Utrzymanie dolnej granicy na poziomie 200 euro pozwoli na uwzględnienie w dyrektywie o kredytach konsumenckich pożyczek udzielanych SMS-em. Nowy rodzaj „szybkich pożyczek” stał się rosnącym problemem zwłaszcza dla nastolatków w Szwecji. Pożyczkę można uzyskać podczas rozmowy przez telefon i zwykle otrzymuje się pieniądze na konto w ciągu 15 minut. W związku z prawdopodobieństwem, że ta forma pożyczki rozpowszechni się w Europie i stanie się źródłem problemów finansowych dla nastolatków należałoby pozostawić dolną granicę na poziomie 200 euro. Zob. art. 2 ust. 2 lit. c).

Poprawka 2

Punkt 12 a preambuły (nowy)

 

(12a) Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do pewnego typu umów kredytowych, takich jak karty kredytowe z odroczoną płatnością (karty rozliczeniowe), które nie nakładają odsetek innych niż naliczane za nieprzestrzeganie warunków umowy, oraz za które pobierane są wyłącznie stałe opłaty za obsługę, niepodlegające zmianom związanym z kwotą wydaną za pomocą karty. W przypadku tego typu umów kredytowych państwa członkowskie powinny mieć możliwość utrzymywania lub wprowadzania odrębnych przepisów krajowych.

Uzasadnienie

Karty rozliczeniowe (znane także jako karty z odroczoną płatnością) nie są ściśle rzecz biorąc prawdziwymi instrumentami kredytowymi, lecz raczej formą odroczonych płatności uiszczanych przez klienta emitentowi karty. Emitent płaci dostawcy w imieniu klienta, który z kolei spłaca emitentowi co miesiąc pełną kwotę po otrzymaniu wyciągu z konta. Ponadto za karty rozliczeniowe pobierana jest tylko stała roczna opłata za obsługę, która pozostaje bez zmian niezależnie od kwot wydanych za pomocą kart.

Poprawka 3

Punkt 18 preambuły

18) W celu umożliwienia konsumentom podejmowania decyzji przy pełnej znajomości faktów, powinni oni przed zawarciem umowy o kredyt otrzymać odpowiednie informacje na temat warunków i kosztów kredytu oraz swoich zobowiązań. W celu zapewnienia możliwie największej przejrzystości i porównywalności ofert takie informacje powinny w szczególności zawierać rzeczywistą roczną stopę oprocentowania mającą zastosowanie do danego kredytu, określaną w całej Wspólnocie w taki sam sposób. Ponieważ wysokość rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania może na tym etapie być przedstawiona jedynie w formie przykładu, taki przykład powinien być reprezentatywny. Dlatego powinien on, na przykład, odnosić się do średniego okresu kredytowania i całkowitej kwoty kredytu przyznanego na podstawie danego rodzaju rozważanej umowy o kredyt i, jeśli znajduje to zastosowanie – do nabywanych towarów. Przy ustalaniu reprezentatywnego przykładu powinna również zostać uwzględniona częstotliwość występowania określonych rodzajów umów o kredyt na konkretnym rynku. Jeśli chodzi o stopę oprocentowania, częstotliwość rat i kapitalizację odsetek, kredytodawcy powinni stosować swoją konwencjonalną metodę obliczeniową dla odnośnego kredytu konsumenckiego.

18) W celu umożliwienia konsumentom podejmowania decyzji przy pełnej znajomości faktów, powinni oni przed zawarciem umowy o kredyt otrzymać odpowiednie informacje na temat warunków i kosztów kredytu oraz swoich zobowiązań, które w stosownych przypadkach mogą zabrać ze sobą i rozważyć. W celu zapewnienia możliwie największej przejrzystości i porównywalności ofert takie informacje powinny w szczególności zawierać rzeczywistą roczną stopę oprocentowania mającą zastosowanie do danego kredytu, określaną w całej Wspólnocie w taki sam sposób. Ponieważ wysokość rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania może na tym etapie być przedstawiona jedynie w formie przykładu, taki przykład powinien być reprezentatywny. Dlatego powinien on, na przykład, odnosić się do średniego okresu kredytowania i całkowitej kwoty kredytu przyznanego na podstawie danego rodzaju rozważanej umowy o kredyt i, jeśli znajduje to zastosowanie – do nabywanych towarów. Przy ustalaniu reprezentatywnego przykładu powinna również zostać uwzględniona częstotliwość występowania określonych rodzajów umów o kredyt na konkretnym rynku. Jeśli chodzi o stopę oprocentowania, częstotliwość rat i kapitalizację odsetek, kredytodawcy powinni stosować swoją konwencjonalną metodę obliczeniową dla odnośnego kredytu konsumenckiego.

Poprawka 4

Punkt 37 a preambuły (nowy)

 

(37a) Jeżeli w myśl przepisów krajowych kredytodawca może wymagać rekompensaty i korzysta z tego prawa, musi powiadomić o tym fakcie konsumenta.

Poprawka 5

Artykuł 2 ustęp 2 litera c)

c) umów o kredyt, którego całkowita kwota jest niższa niż 200 EUR lub wyższa niż 100 000 EUR;

c) umów o kredyt, którego całkowita kwota jest niższa niż 200 EUR lub wyższa niż 50 000 EUR;

Uzasadnienie

Należy wyłączyć z zakresu stosowania dyrektywy kwoty poniżej 500 euro. W przypadku mikrokredytów koszty związane z regulacjami prawnymi mają szczególne skutki. Państwa członkowskie mogą bez problemu uwzględnić różne dochody i warunki życia, ujmując podczas transpozycji w przepisach prawnych niższe kwoty. Kredyty powyżej 50 000 euro nie są typowymi kredytami konsumenckimi.

Poprawka 6

Artykuł 2 ustęp 3

3. W odniesieniu do umów o kredyt w rachunku bieżącym, który to kredyt podlega spłacie na żądanie lub w terminie trzech miesięcy, stosuje się wyłącznie art. 1–3, art. 4 ust. 1, art. 4 ust. 2 lit. a)–e), art. 4 ust. 4, art. 6–9, art. 10 ust. 1, art. 10 ust. 2 lit. a)–g), l), p) i r) - u), art. 10 ust. 3, art. 12, 15, 16 ust. 1 zdanie pierwsze, art. 17 i art. 19–32.

Informacje, które należy podać w tych umowach o kredyt obejmują również informacje dotyczące wysokości opłat stosowanych od chwili zawarcia takich umów o kredyt, a także, w stosownych przypadkach, warunków, na jakich wysokość tych opłat może ulec zmianie.

3. W odniesieniu do umów o kredyt w rachunku bieżącym, który to kredyt podlega spłacie na żądanie lub w terminie trzech miesięcy, stosuje się wyłącznie art. 1–3, art. 4 ust. 1, art. 4 ust. 2 lit. a)–c), art. 4 ust. 4, art. 6–9, art. 10 ust. 1, art. 10 ust. 3, art. 10 ust. 4, art. 12, 15, 17 i art. 19–32.

 

Uzasadnienie

Dopasowanie do wprowadzonej poprawki. Zdanie drugie nie należy do art. 2 dyrektywy.

Poprawka 7

Artykuł 3 litera (i)

i) „rzeczywista roczna stopa oprocentowania” oznacza całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta, wyrażony jako procent całkowitej kwoty kredytu w stosunku rocznym;

i) „rzeczywista roczna stopa oprocentowania” oznacza całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta, wyrażony jako procent całkowitej kwoty kredytu w stosunku rocznym, wraz z kosztami określonymi w art. 19 ust. 2 w stosownych wypadkach;

Uzasadnienie

W celu wyjaśnienia.

Poprawka 8

Artykuł 3 litera n) punkt i)

i) dany kredyt służy wyłącznie finansowaniu innej umowy dotyczącej dostawy konkretnych towarów lub świadczenia konkretnej usługi, oraz

i) dany kredyt służy wyłącznie finansowaniu innej umowy dotyczącej dostawy konkretnych towarów lub świadczenia konkretnej usługi, która jest wyraźnie określona w umowie o kredyt, oraz

Uzasadnienie

Tekst wspólnych stanowisk Rady należy uznać za niejasny i będący źródłem niepewności prawnej co do kwestii które umowy należy uznawać za powiązane i tym samym co do kwestii, kiedy konsumenci mogą korzystać z ochrony zapewnianej w tych przypadkach przez dyrektywę w tych przypadkach. Niniejsza poprawka wyjaśnia, że powiązanie umowy o kredyt z dostawą konkretnych towarów lub usług musi znaleźć odzwierciedlenie w samej umowie o kredyt. Należy zagwarantować pewność prawną konsumentom precyzując elementy, które decydują o tym czy umowa o kredyt jest uważana za „powiązaną” nie stwarzając jednocześnie zagrożenia, że państwa członkowskie będą je w różny sposób interpretować stosując tym samym różne stopnie ochrony konsumenta.

Poprawka 9

Artykuł 4 ustępy 1 oraz 2

1. Wszelkie reklamy umów o kredyt podające stopę oprocentowania lub inne dane liczbowe odnoszące się do kosztów kredytu ponoszonego przez konsumenta, zawierają standardowe informacje określone w niniejszym artykule. Obowiązek ten nie ma zastosowania w przypadku gdy ustawodawstwo krajowe wymaga podawania rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania w reklamach dotyczących umów o kredyt, zamiast podawania stopy oprocentowania lub innych danych liczbowych dotyczących kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta.

1. Wszelkie reklamy umów o kredyt podające stopę oprocentowania lub inne dane liczbowe odnoszące się do kosztów kredytu ponoszonego przez konsumenta, zawierają standardowe informacje określone w niniejszym artykule.

Obowiązek ten nie ma zastosowania, w przypadku gdy ustawodawstwo krajowe wymaga podawania rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania w reklamach dotyczących umów o kredyt, zamiast podawania stopy oprocentowania lub innych danych liczbowych dotyczących kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta, oraz wszelkich innych kosztów w rozumieniu pierwszego akapitu.

2. Standardowe informacje obejmują w podanej poniżej kolejności oraz w sposób jasny, zwięzły i widoczny w formie reprezentatywnego przykładu:

2. Standardowe informacje obejmują w sposób jasny, zwięzły i widoczny w formie reprezentatywnego przykładu:

 

 

a) stopę oprocentowania kredytu, stałą lub zmienną, lub w stosownych przypadkach obydwie te stopy, wraz ze szczegółami dotyczącymi wszelkich mających zastosowanie opłat;

a) stopę oprocentowania kredytu, stałą i/lub zmienną, wraz ze szczegółami dotyczącymi wszelkich mających zastosowanie opłat wliczonych w całościowy koszt kredytu ponoszonych przez konsumenta;

b) całkowitą kwotę kredytu;

b) w stosownych przypadkach całkowitą kwotę kredytu;

c) rzeczywistą roczną stopę oprocentowania; w przypadku rodzaju umów o kredyt, o którym mowa w art. 2 ust. 3 państwa członkowskie mogą podjąć decyzję, że rzeczywista roczna stopa oprocentowania nie musi być podawana;

c) rzeczywistą roczną stopę oprocentowania; w przypadku rodzaju umów o kredyt, o którym mowa w art. 2 ust. 3 państwa członkowskie mogą podjąć decyzję, że rzeczywista roczna stopa oprocentowania nie musi być podawana;

d) okres obowiązywania umowy o kredyt;

d) w stosownych przypadkach okres obowiązywania umowy o kredyt;

e) w przypadku kredytu w formie odroczonej płatności za konkretny towar lub usług cenę gotówkową oraz kwoty wszelkich zaliczek; oraz

e) w przypadku kredytu w formie odroczonej płatności za konkretny towar lub usług cenę gotówkową oraz kwoty wszelkich zaliczek; oraz

f) w stosownych przypadkach, całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta oraz wysokość rat.

f) w stosownych przypadkach, całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta oraz wysokość rat.

 

 

 

 

Poprawka 10

Artykuł 5 ustęp 1 akapit 1

1. W stosownym czasie przed związaniem się konsumenta umową o kredyt lub ofertą, kredytodawca oraz w stosownych przypadkach pośrednik kredytowy dostarczają konsumentowi na podstawie warunków kredytu zaproponowanych przez kredytodawcę, a także, w stosownych przypadkach, zgodnie z preferencjami określonymi przez konsumenta i informacjami przez niego przekazanymi informacje potrzebne do porównania różnych ofert w celu podjęcia, przy pełnej znajomości faktów, decyzji, czy zawrzeć umowę o kredyt. Informacje te, w formie papierowej lub na innym trwałym nośniku, powinny zostać przekazane przy użyciu Standardowego europejskiego arkusza informacyjnego dotyczącego kredytu konsumenckiego określonego w załączniku II. Domniemywa się, że kredytodawca spełnił wymogi informacyjne określone w niniejszym ustępie, a także w art. 3 ust. 1 i 2 dyrektywy 2002/65/WE, jeśli przekazał on konsumentowi Standardowy europejski arkusz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego.

 

1. Przed związaniem się konsumenta umową o kredyt lub ofertą, kredytodawca oraz w stosownych przypadkach pośrednik kredytowy dostarczają konsumentowi na podstawie warunków kredytu zaproponowanych przez kredytodawcę, a także, w stosownych przypadkach, zgodnie z preferencjami określonymi przez konsumenta i informacjami przez niego przekazanymi informacje potrzebne do porównania różnych ofert w celu podjęcia, przy pełnej znajomości faktów, decyzji, czy zawrzeć umowę o kredyt. Informacje te, w formie papierowej lub na innym trwałym nośniku, powinny zostać przekazane przy użyciu Standardowego europejskiego arkusza informacyjnego dotyczącego kredytu konsumenckiego określonego w załączniku II. Domniemywa się, że kredytodawca spełnił wymogi informacyjne określone w niniejszym ustępie, a także w art. 3 ust. 1 i 2 dyrektywy 2002/65/WE, jeśli przekazał on konsumentowi Standardowy europejski arkusz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego.

Poprawka 11

Artykuł 5 ustęp 3

3. Jeżeli umowa została zawarta na żądanie konsumenta z zastosowaniem środków porozumiewania się na odległość, które nie umożliwiają dostarczenia informacji zgodnie z ust. 1, w szczególności w przypadku, o którym mowa w ust. 2, kredytodawca dostarcza konsumentowi pełny Standardowy europejski arkusz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego natychmiast po zawarciu umowy o kredyt.

3. Jeżeli umowa została zawarta na żądanie konsumenta z zastosowaniem środków porozumiewania się na odległość, które nie umożliwiają dostarczenia informacji zgodnie z ust. 1, w szczególności w przypadku, o którym mowa w ust. 2, kredytodawca dostarcza konsumentowi pełnych informacji dotyczących umowy przedwstępnej za pomocą formularza Standardowy arkusz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego natychmiast po zawarciu umowy o kredyt.

Poprawka 12

Artykuł 6 ustęp 1

1. W stosownym czasie przed związaniem się konsumenta jakąkolwiek umową o kredyt lub ofertą dotyczącą umowy o kredyt, o której mowa w art. 2 ust. 3, 5 lub 6, kredytodawca i w stosownych przypadkach pośrednik kredytowy dostarczają konsumentowi na podstawie warunków kredytu zaproponowanych przez kredytodawcę, a także, w stosownych przypadkach, zgodnie z preferencjami określonymi przez konsumenta i informacjami przez niego przekazanymi informacje potrzebne do porównania różnych ofert w celu podjęcia, przy pełnej znajomości faktów, decyzji, czy zawrzeć umowę o kredyt.

Przed związaniem się konsumenta jakąkolwiek umową o kredyt lub ofertą dotyczącą umowy o kredyt, o której mowa w art. 2 ust. 3, 5 lub 6, kredytodawca i w stosownych przypadkach pośrednik kredytowy dostarczają konsumentowi na podstawie warunków kredytu zaproponowanych przez kredytodawcę, a także, w stosownych przypadkach, zgodnie z preferencjami określonymi przez konsumenta i informacjami przez niego przekazanymi informacje potrzebne do porównania różnych ofert w celu podjęcia, przy pełnej znajomości faktów, decyzji, czy zawrzeć umowę o kredyt.

Poprawka 13

Artykuł 6 ustęp 1 litera e)

e) w przypadku kredytu w formie odroczonej płatności za określony towar lub usługę towar lub usługę i ich cenę gotówkową;

skreślony

Poprawka 14

Artykuł 6 ustęp 1 litera i)

i) w odpowiednich przypadkach wskazanie, że od konsumenta będzie można żądać w dowolnym momencie spłaty pełnej kwoty kredytu;

i) w przypadku umów o kredyt, o których mowa w art. 2 ust. 3, wskazanie w odpowiednich przypadkach, że od konsumenta będzie można żądać w dowolnym momencie spłaty pełnej kwoty kredytu;

Poprawka 15

Artykuł 6 ustęp 1 litera l)

l) prawo konsumenta do bezpłatnego otrzymania na żądanie egzemplarza projektu umowy o kredyt. Przepisu tego nie stosuje się, jeżeli kredytodawca, w chwili zgłoszenia żądania przez konsumenta nie wyraża chęci przystąpienia do zawarcia z nim umowy o kredyt;

skreślony

Poprawka 16

Artykuł 6 ustęp 1 litera m)

m) warunki i procedurę spłaty; oraz

skreślony

Poprawka 17

Artykuł 6 ustęp 1 litera m a) (nowa)

 

ma) w przypadku umów o kredyt, o których mowa w art. 2 ust. 3, informacje dotyczące wysokości opłat stosowanych od chwili zawarcia umowy, a także, w stosownych przypadkach, warunki, na jakich wysokość tych opłat może ulec zmianie;

Poprawka 18

Artykuł 6 ustęp 1 akapit trzeci

Informacje te przekazuje się w formie papierowej lub na innym trwałym nośniku. Można je przekazać przy użyciu „Europejskiego arkusza informacyjnego dotyczącego kredytu konsumenckiego” określonego w załączniku III. Domniemywa się, że kredytodawca spełnił wymogi informacyjne określone w niniejszym ustępie, a także w art. 3 ust. 1 i 2 dyrektywy 2002/65/WE, jeżeli przekazał on konsumentowi „Europejski arkusz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego”.

Informacje te przekazuje się w formie papierowej lub na innym trwałym nośniku, a wszystkie te informacje są jednakowo widoczne. Można je przekazać przy użyciu „Europejskiego arkusza informacyjnego dotyczącego kredytu konsumenckiego” określonego w załączniku III. Domniemywa się, że kredytodawca spełnił wymogi informacyjne określone w niniejszym ustępie, a także w art. 3 ust. 1 i 2 dyrektywy 2002/65/WE, jeżeli przekazał on konsumentowi „Europejski arkusz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego”.

Uzasadnienie

Ochrona konsumentów wymaga, aby w sytuacji, gdy kredytodawcy nie posługują się standardowym arkuszem informacyjnym, wszystkie istotne informacje były umieszczone w widocznym miejscu i nieukryte wśród innych dostarczonych informacji o mniej istotnym charakterze.

Poprawka 19

Artykuł 7

Art. 5 i 6 nie stosuje się do dostawców towarów lub usług działających w charakterze pośredników kredytowych w ramach działalności dodatkowej. Pozostaje to bez uszczerbku dla obowiązku zapewnienia przez kredytodawcę, by konsument otrzymał informacje udzielane przed zawarciem umowy, o których mowa w tych artykułach.

Art. 5 i 6 nie stosuje się do:

 

a) dostawców towarów lub usług działających w charakterze pośredników kredytowych w ramach działalności dodatkowej; lub

 

b) pośredników kredytowych, jeżeli kredytodawca ponosi odpowiedzialność (w praktyce lub na mocy prawa) za postępowanie pośrednika kredytowego wobec konsumenta w związku z kredytem.

 

Pozostaje to bez uszczerbku dla obowiązku zapewnienia przez kredytodawcę, by konsument otrzymał informacje udzielane przed zawarciem umowy, o których mowa w tych artykułach.

Uzasadnienie

Poprawka ma na celu zapobieżenie nieproporcjonalnemu obciążeniu drobnej działalności pośredniczącej, zwłaszcza w zakresie zamówień pocztowych i kredytu „bez wychodzenia z domu” rozłożonego na raty tygodniowe. Poprawka nie wpływa na bardziej szczegółowe przepisy art. 21.

Poprawka 20

Artykuł 8 ustępy 1 oraz 2

1. Przed zawarciem umowy o kredyt kredytobiorca ocenia zdolność kredytową konsumenta na podstawie wystarczających informacji przekazanych mu w stosownych przypadkach przez konsumenta oraz, w razie konieczności, na postawie informacji uzyskanych z odpowiedniej bazy danych.

1. Państwa członkowskie zapewniają, zgodnie z art. 20, że przed zawarciem umowy o kredyt kredytodawca ocenia zdolność kredytową konsumenta na podstawie wystarczających informacji przekazanych mu w stosownych przypadkach przez konsumenta oraz, w razie konieczności, na postawie informacji uzyskanych z odpowiedniej bazy danych. Państwa członkowskie, których ustawodawstwo przewiduje, że kredytodawca ocenia zdolność kredytową konsumenta na podstawie informacji z danej bazy danych, mogą zachować ten wymóg.

2. W przypadku uzgodnienia przez strony zmiany całkowitej kwoty kredytu po zawarciu umowy o kredyt, kredytodawca uaktualnia będące w jego posiadaniu informacje finansowe dotyczące konsumenta i ocenia zdolność kredytową konsumenta przed jakąkolwiek znaczącą podwyżką całkowitej kwoty kredytu.

2. Państwa członkowskie zapewniają, że w przypadku uzgodnienia przez strony zmiany całkowitej kwoty kredytu po zawarciu umowy o kredyt, kredytodawca uaktualnia będące w jego posiadaniu informacje finansowe dotyczące konsumenta i ocenia zdolność kredytową konsumenta przed jakąkolwiek znaczącą podwyżką całkowitej kwoty kredytu.

Uzasadnienie

Zgodnie z punktem 25 preambuły, państwa członkowskie wymagają elastyczności w kontekście promowania odpowiedzialnych praktyk na rynkach kredytowych.

Poprawka 21

Artykuł 9 ustęp 2

2. Jeżeli odmowa udzielenia kredytu nastąpiła na podstawie informacji pochodzących z bazy danych, kredytodawca natychmiast i bez pobierania żadnych opłat informuje konsumenta o wynikach weryfikacji oraz podaje mu informacje dotyczące bazy danych, w której dokonano weryfikacji, chyba że udzielanie takich informacji jest zabronione na mocy innych przepisów wspólnotowych lub jest sprzeczne z celami porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego.

2. Jeżeli odmowa udzielenia kredytu nastąpiła na podstawie informacji pochodzących z bazy danych, kredytodawca natychmiast i bez pobierania żadnych opłat informuje konsumenta o wynikach weryfikacji oraz podaje mu informacje dotyczące bazy danych, w której dokonano weryfikacji.

 

 

Jeżeli kredyt został udzielony na podstawie informacji pochodzących z bazy danych, kredytodawca, na wniosek i bez pobierania żadnych opłat, informuje konsumenta o wynikach weryfikacji oraz podaje mu informacje dotyczące bazy danych, w której dokonano weryfikacji.

 

W obu przypadkach oraz wówczas gdy ocena i decyzja są całkowicie lub w przeważającej części zautomatyzowane, konsument, na wniosek, ma możliwość sprawdzenia i skorygowania wszelkich nieprawidłowych zasadniczych danych.

 

Informacje, o których jest mowa w powyższych akapitach, są udzielane, chyba że udzielanie ich jest zabronione na mocy innych przepisów wspólnotowych lub jest sprzeczne z celami porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego.

Poprawka 22

Artykuł 10 ustęp 2 litera e)

e) w przypadku kredytu w formie odroczonej płatności za określony towar lub usługę, towar lub usługę i ich cenę gotówkową;

e) w przypadku kredytu w formie odroczonej płatności za określony towar lub usługę lub w przypadku umowy o kredyt wiązany – towar lub usługę i ich cenę gotówkową;

Poprawka 23

Artykuł 10 ustęp 2 litera i)

i) w przypadku gdy ma miejsce amortyzacja kapitału w ramach umowy o kredyt na czas określony – zestawienie w formie tabeli amortyzacji wskazujące należne płatności oraz okresy i warunki zapłaty takich kwot; poszczególne spłaty przedstawione są w tabeli w rozbiciu na mniejsze elementy w celu uwidocznienia amortyzacji kapitału, odsetek wyliczonych na podstawie stopy oprocentowania kredytu i w stosownych przypadkach kosztów dodatkowych; w przypadku gdy stopa oprocentowania nie jest stała lub gdy koszty dodatkowe mogą ulegać zmianie na mocy umowy o kredyt, tabela amortyzacji zawiera jasne i zwięzłe wskazanie, że dane liczbowe zawarte w tabeli zachowują ważność wyłącznie do następnej zmiany stopy oprocentowania kredytu lub dodatkowych kosztów, zgodnie z umową o kredyt;

i) na wniosek konsumenta, w przypadku gdy ma miejsce amortyzacja kapitału w ramach umowy o kredyt na czas określony – zestawienie w formie tabeli amortyzacji wskazujące należne płatności oraz okresy i warunki zapłaty takich kwot; poszczególne spłaty przedstawione są w tabeli w rozbiciu na mniejsze elementy w celu uwidocznienia amortyzacji kapitału, odsetek wyliczonych na podstawie stopy oprocentowania kredytu i w stosownych przypadkach kosztów dodatkowych; w przypadku gdy stopa oprocentowania nie jest stała lub gdy koszty dodatkowe mogą ulegać zmianie na mocy umowy o kredyt, tabela amortyzacji zawiera jasne i zwięzłe wskazanie, że dane liczbowe zawarte w tabeli zachowują ważność wyłącznie do następnej zmiany stopy oprocentowania kredytu lub dodatkowych kosztów, zgodnie z umową o kredyt;

Uzasadnienie

W niektórych przypadkach długość takich tabel może wynosić 30 stron. W połączeniu z innymi informacjami stwarza to ryzyko odwrócenia uwagi konsumenta od najistotniejszych informacji. Tabele te powinny niemniej być dostępne na żądanie konsumenta.

Poprawka 24

Artykuł 10 ustęp 2 litera m a) (nowa)

 

ma) w stosownych przypadkach, wzmiankę o opłatach notarialnych;

Poprawka 25

Artykuł 10 ustęp 3 a (nowy)

 

3a. W przypadku umów o kredyt w rachunku bieżącym, o których mowa w art. 2 ust. 3, w sposób jasny i zwięzły określa się:

 

a) rodzaj kredytu;

 

b) dane identyfikacyjne i adresy umawiających się stron, a także, w stosownych przypadkach, dane identyfikacyjne pośrednika kredytowego;

 

c) okres obowiązywania umowy o kredyt;

 

d) limit kredytu oraz warunki dokonywania wypłat kredytu;

 

e) stopę oprocentowania kredytu, warunki stosowania tej stopy oprocentowania oraz, jeśli są dostępne, wszelkie indeksy lub stopy referencyjne odnoszące się do pierwotnej stopy oprocentowania kredytu, a także okresy, warunki i procedury zmian stopy oprocentowania kredytu; jeżeli w różnych okolicznościach stosuje się różne stopy oprocentowania wyżej wymienione informacje o wszystkich stosowanych stopach;

 

f) rzeczywistą roczną stopę oprocentowania i całkowity koszt do zapłaty przez konsumenta, obliczone w chwili zawierania umowy o kredyt; podawane są wszystkie założenia przyjęte do obliczenia tej stopy zgodnie z art. 19 ust. 2 łącznie z art. 3 g) i i); w przypadku rodzaju umów o kredyt, o którym mowa w art. 2 ust. 3 państwa członkowskie mogą podjąć decyzję, że rzeczywista roczna stopa oprocentowania nie musi być podawana;

 

g) wskazanie, że od konsumenta będzie można żądać w dowolnym momencie spłaty pełnej kwoty kredytu;

 

h) procedurę mającą zastosowanie przy korzystaniu z prawa do rozwiązania umowy o kredyt; oraz

 

i) informacje dotyczące opłat mających zastosowanie od momentu zawarcia takich umów o kredyt oraz, w stosownych przypadkach, warunki na których te opłaty mogą zostać zmienione;

Poprawka 26

Artykuł 12 tytuł

Umowa o kredyt w rachunku bieżącym

Zobowiązania w przypadku umów o kredyt w rachunku bieżącym

Poprawka 27

Artykuł 13 ustęp 1

1. Konsument może w każdej chwili bez dodatkowych opłat rozwiązać na standardowych warunkach umowę o kredyt odnawialny, chyba że strony uzgodniły w umowie okres wypowiedzenia. Okres ten nie może przekraczać jednego miesiąca.

1. Konsument może w każdej chwili bez dodatkowych opłat rozwiązać na standardowych warunkach umowę o kredyt odnawialny, chyba że strony uzgodniły w umowie okres wypowiedzenia.

Jeśli umowa o kredyt tak stanowi, kredytodawca może w drodze wypowiedzenia sporządzonego w formie papierowej lub na innym trwałym nośniku rozwiązać na standardowych warunkach umowę o kredyt odnawialny z zachowaniem co najmniej dwumiesięcznego okresu wypowiedzenia.

Jeśli umowa o kredyt tak stanowi, kredytodawca może w drodze wypowiedzenia sporządzonego w formie papierowej lub na innym trwałym nośniku rozwiązać na standardowych warunkach umowę o kredyt odnawialny z zachowaniem co najmniej dwumiesięcznego okresu wypowiedzenia. Okres wypowiedzenia ze strony konsumenta nie może przekraczać jednego miesiąca.

Uzasadnienie

W celu lepszego zrozumienia.

Poprawka 28

Artykuł 14 ustęp 1 akapit 1

1. Konsumentowi przysługuje prawo odstąpienia od umowy o kredyt bez podania przyczyny w terminie czternastu dni kalendarzowych.

1. Konsumentowi przysługuje prawo odstąpienia od umowy o kredyt bez podania przyczyny w terminie czternastu dni kalendarzowych. W przypadku umowy o kredyt wiązany, zgodnie z określeniem w art. 3 lit. n), okres ten może być skrócony do co najmniej trzech dni kalendarzowych na wniosek konsumenta, jeżeli zależy mu na szybszym otrzymaniu dostawy lub skorzystaniu z towarów lub usług finansowanych na mocy umowy kredytowej.

 

W przypadku gdy dostawa lub termin rozpoczęcia świadczenia usług mają miejsce po upłynięciu uzgodnionego okresu, okres ten dobiega końca z dniem dostawy towarów lub z dniem rozpoczęcia świadczenia usług, przy czy nie przekracza on czternastu dni kalendarzowych.

Poprawka 29

Artykuł 16 ustępy 2, 3 oraz 4

2. Kredytodawcy przysługuje rekompensata za ewentualne koszty bezpośrednio związane z przedterminową spłatą kredytu, pod warunkiem że przedterminowa spłata przypada na okres, w którym stopa oprocentowania kredytu jest stała, a kredytodawca udowodni, że referencyjna stopa oprocentowania stosowana przez Europejski Bank Centralny do jego ostatnich głównych operacji refinansowych przeprowadzonych przed pierwszym dniem kalendarzowym danego półrocza jest w chwili dokonywania przedterminowej spłaty niższa niż w chwili zawarcia umowy o kredyt. W przypadku państw członkowskich, które nie są uczestnikami trzeciego etapu unii gospodarczej i walutowej, stopa referencyjna jest ustalaną przez odnośny krajowy bank centralny stopą równoważną.

2. Zgodnie z prawem krajowym, kredytodawcy może przysługiwać sprawiedliwa i obiektywnie uzasadniona rekompensata za ewentualne koszty bezpośrednio związane z przedterminową spłatą kredytu.

Rekompensata ta ustalana jest przez kredytodawcę i nie może przekraczać 1% spłacanej przed terminem części kwoty kredytu, jeżeli okres pomiędzy przedterminową spłatą a uzgodnionym wygaśnięciem umowy o kredyt przekracza jeden rok. Jeżeli okres ten nie przekracza jednego roku, rekompensata nie może przekraczać 0,5% spłacanej przed terminem części kwoty kredytu.

 

Rekompensata nie może być wyższa niż kwota odsetek, jakie konsument zapłaciłby w okresie pomiędzy przedterminową spłatą a uzgodnionym wygaśnięciem umowy o kredyt.

Rekompensata nie może być wyższa niż kwota odsetek, jakie konsument zapłaciłby w okresie pomiędzy przedterminową spłatą a uzgodnionym wygaśnięciem umowy o kredyt.

3. Od konsumenta nie żąda się rekompensaty za przedterminową spłatę:

3. Od konsumenta nie żąda się rekompensaty za przedterminową spłatę:

a) jeżeli spłata została dokonana na mocy umowy ubezpieczenia zawartej w celu zabezpieczenia spłaty kredytu;

a) jeżeli spłata została dokonana na mocy umowy ubezpieczenia zawartej w celu zabezpieczenia spłaty kredytu; lub

b) w przypadku kredytów w rachunku bieżącym; lub

b) w przypadku kredytów w rachunku bieżącym;

c) jeżeli spłata przypada na okres, w którym stopa oprocentowania kredytu nie jest stopą stałą.

 

4. Państwa członkowskie mogą wprowadzać przepisy, zgodnie z którymi kredytodawca może domagać się takiej rekompensaty tylko pod warunkiem, że spłacana przed terminem część kwoty kredytu przekracza próg określony w prawie krajowym. Próg ten nie przekracza 10 000 EUR w okresie dwunastu miesięcy.

 

Poprawka 30

Artykuł 19 ustęp 2 akapit drugi

Koszty prowadzenia rachunku z rejestrem zarówno transakcji płatności, jak i wypłat, koszty korzystania ze środków płatniczych, zarówno dla transakcji płatności, jak i dokonywania wypłat, oraz inne koszty związane z transakcjami płatności uwzględnia się w całkowitym koszcie kredytu ponoszonym przez konsumenta, chyba że otwarcie rachunku nie jest obowiązkowe, a koszty rachunku zostały w sposób jasny i odrębny podane w umowie o kredyt lub innej umowie zawartej z konsumentem.

Koszty prowadzenia rachunku z rejestrem zarówno transakcji płatności, jak i wypłat, koszty korzystania ze środków płatniczych, zarówno dla transakcji płatności, jak i dokonywania wypłat, oraz inne koszty związane z transakcjami płatności uwzględnia się w całkowitym koszcie kredytu ponoszonym przez konsumenta, chyba że otwarcie konta nie następuje w związku z kredytem lub otwarcie rachunku nie jest obowiązkowe, a koszty rachunku zostały w sposób jasny i odrębny podane w umowie o kredyt lub innej umowie zawartej z konsumentem.

Poprawka 31

Artykuł 21 litera b) punkt (ii)

ii) pośrednik kredytowy nie pobiera opłaty od kredytodawcy;

ii) wszelkie wynagrodzenie za usługi pośrednika jest przejrzyste i jawne dla konsumenta;

Uzasadnienie

Poprawka ma na celu zapewnienie, że pośrednicy działają w przejrzysty sposób, a jednocześnie gwarantuje elastyczność umożliwiającą podział kosztów pomiędzy konsumentów i kredytodawców.

Poprawka 32

Artykuł 21 litera b) punkt iii)

iii) umowa kredytowa, w odniesieniu do której podjął on działania, została faktycznie zawarta;

skreślony

Uzasadnienie

The condition risks introducing an element of cross-subsidy, whereby consumers who conclude a credit agreement could be charged higher amounts for the services of an intermediary to compensate for those who do not conclude the agreement. Additionally, if an intermediary was not able to recover some costs for providing his advice in case the agreement is not concluded, that may lead him to pressure the consumer to conclude the agreement. However, Member States should have the possibility of restricting the amount which intermediaries can charge in order to protect consumers from being charged disproportionately for advice in cases when no agreement is concluded.

Poprawka 33

Artykuł 21 ustęp 2 (nowy)

 

Państwa członkowskie mogą ograniczyć kwotę opłaty, jaką pośrednicy mogą pobierać za swoje usługi w przypadkach, gdy umowa nie zostaje zawarta.

 

Uzasadnienie

The condition risks introducing an element of cross-subsidy, whereby consumers who conclude a credit agreement could be charged higher amounts for the services of an intermediary to compensate for those who do not conclude the agreement. Additionally, if an intermediary was not able to recover some costs for providing his advice in case the agreement is not concluded, that may lead him to pressure the consumer to conclude the agreement. However, Member States should have the possibility of restricting the amount which intermediaries can charge in order to protect consumers from being charged disproportionately for advice in cases when no agreement is concluded.

Poprawka 34

Załącznik I część II litera b)

b) jeżeli umowa o kredyt przewiduje różne sposoby dokonywania wypłat z zastosowaniem różnych opłat lub różnych stóp oprocentowania kredytu, przyjmuje się, że całkowita kwota kredytu jest wypłacana z zastosowaniem najwyższej możliwej opłaty i stopy oprocentowania;

b) jeżeli umowa o kredyt przewiduje różne sposoby dokonywania wypłat z zastosowaniem różnych opłat lub różnych stóp oprocentowania kredytu, przyjmuje się, że całkowita kwota kredytu jest wypłacana z zastosowaniem najwyższej możliwej opłaty i stopy oprocentowania mającej zastosowanie do kategorii transakcji najczęściej wykorzystywanej w danym rodzaju umowy o kredyt;

Uzasadnienie

Najwyższe opłaty za transakcje dokonywane za pomocą karty kredytowej dotyczą zaliczek gotówkowych, podczas gdy większość operacji z wykorzystaniem kart kredytowych wykonuje się w miejscach sprzedaży. Zastosowanie najwyższej zapłaty byłoby więc mylące.

Poprawka 35

Załącznik I część II litera d)

d) jeżeli nie został ustalony harmonogram spłat i nie można wywnioskować o nim na podstawie warunków umowy o kredyt ani środków spłaty przyznanego kredytu, za czas trwania kredytu przyjmuje się jeden rok i przyjmuje się, że kwota kredytu ma zostać spłacona w dwunastu równych ratach kapitałowych w odstępach miesięcznych;

d) jeżeli nie został ustalony harmonogram spłat, przyjmuje się, że:

 

i) kredyt jest udzielany na okres jednego roku począwszy od odnośnej daty; oraz

 

ii) kredyt będzie spłacany w dwunastu równych ratach w odstępach miesięcznych począwszy od miesiąca następującego po odnośnej dacie;

Uzasadnienie

Jako że kwestia, czy na podstawie umowy można wnioskować o ustalonym harmonogramie spłat czy też nie, nie podlega subiektywnej interpretacji, niniejsza poprawka ma na celu zapewnienie, że roczna stopa oprocentowania jest zawsze obliczana w oparciu o te same założenia, co w przypadku harmonogramu, tak aby umożliwić konsumentom dokonywanie skutecznych porównań między ofertami kredytów transgranicznych.

Poprawka 36

Załącznik I część II litera g)

g) jeżeli maksymalny pułap kredytu nie został ustalony, przyjmuje się, że wynosi on 1 000 EUR;

g) jeżeli maksymalny pułap kredytu nie został ustalony, przyjmuje się, że wynosi on 2 500 EUR lub jest równy minimalnej kwocie kredytu oferowanego dla produktu;

Uzasadnienie

Pułap w wysokości 2 500 EUR lepiej odpowiada typowym produktom kredytowym. Istnieją także produkty kredytowe o znacznie wyższych limitach kredytu, w przypadku których obliczenia oparte o niższy limit wprowadzałyby konsumentów w błąd.

Poprawka 37

Załącznik II punkt 4 pierwszy wiersz lewa kolumna

Przedterminowa spłata

Ma Pani/Pan prawo do spłaty kredytu przed terminem w całości lub w części i w dowolnym momencie

W stosownych przypadkach

Przedterminowa spłata

Ma Pani/Pan prawo do spłaty kredytu przed terminem w całości lub w części i w dowolnym momencie

W stosownych przypadkach

W przypadku przedterminowej spłaty kredytodawcy przysługuje rekompensata

Wzmianka o rekompensacie

Poprawka 38

Załącznik II punkt 4 pierwszy wiersz lewa kolumna

[Ustalenie wysokości rekompensaty (metoda obliczania) zgodnie z przepisami wykonawczymi do art. 16 ust. 2 dyrektywy …/.../WE]

skreślony

Poprawka 39

Załącznik II punkt 4 pierwszy wiersz lewa kolumna

Weryfikacja w bazie danych

Kredytodawca musi natychmiast i bez pobierania żadnych opłat udzielić Pani/Panu informacji o wyniku weryfikacji w bazie danych, w przypadku gdy wniosek o kredyt zostanie odrzucony na podstawie informacji uzyskanych z tej bazy. Powyższy przepis nie ma zastosowania, jeżeli udzielanie takich informacji jest zabronione na mocy przepisów prawa Wspólnoty Europejskiej lub jest sprzeczne z celami porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego.

Weryfikacja w bazie danych

Zgoda konsumenta

Poprawka 40

Załącznik II punkt 2 pierwszy wiersz lewa kolumna

W jaki sposób i kiedy będzie Pani/Pan musiała/ musiał spłacić kredyt?

skreślony

Poprawka 41

Załącznik II punkt 2 pierwszy wiersz lewa kolumna

W stosownych przypadkach

Kredyt został przyznany w formie odroczonej płatności za towar lub usługę

Nazwa towaru / usługi

Cena gotówkowa

skreślony

Poprawka 42

Załącznik II punkt 4 pierwszy wiersz lewa kolumna

Prawo do otrzymania projektu umowy o kredyt

Ma Pani/Pan prawo do bezpłatnego otrzymania na żądanie egzemplarza projektu umowy o kredyt. Przepisu tego nie stosuje się, jeżeli w chwili, gdy zgłasza Pani/Pan takie żądanie, kredytodawca nie wyraża chęci przystąpienia do zawarcia z Panią/Panem umowy o kredyt.

skreślony

Poprawka 43

Załącznik II punkt 5 pierwszy wiersz lewa kolumna

Przedterminowa spłata

Ma Pani/Pan prawo do spłaty kredytu przed terminem w całości lub w części i w dowolnym momencie

W stosownych przypadkach

Przedterminowa spłata

Ma Pani/Pan prawo do spłaty kredytu przed terminem w całości lub w części i w dowolnym momencie

W stosownych przypadkach

W przypadku przedterminowej spłaty kredytodawcy przysługuje rekompensata.

Wzmianka o rekompensacie

Poprawka 44

Załącznik II punkt 5 pierwszy wiersz prawa kolumna

[Ustalenie wysokości rekompensaty (metoda obliczania) zgodnie z przepisami wykonawczymi do art. 16 ust. 2 dyrektywy .../.../WE*]

skreślony

  • [1]  Dz.U. C 104 E z 30.4.2004, str. 233.
  • [2]  Dz.U. C 331 E z 31.12.2002, str. 200.

UZASADNIENIE

Nie można już wyobrazić sobie życia gospodarczego bez kredytów udzielanych konsumentom w celu sfinansowania towarów lub usług. Kredyty te stanowią znaczną część produktu krajowego brutto w Europie, przy czym pomiędzy poszczególnymi państwami członkowskimi występują duże różnice. Mimo coraz silniejszych powiązań gospodarczych, wspólnej waluty i istotnej poprawy warunków międzynarodowego obrotu płatniczego rynki mają przeważnie w dalszym ciągu zasięg krajowy, a transgraniczne kredyty należą do rzadkości. Powody takiego stanu rzeczy są różnorakie, należy ich upatrywać głównie w różnych krajowych przyzwyczajeniach i kulturach finansowych, a także w barierach językowych.

Otwarcie krajowych rynków znaczącego sektora gospodarki, jakim są kredyty konsumenckie, wzmocnienie konkurencji i poprawa rynku wewnętrznego stanowią polityczne zadanie, przed którym stoi UE, oraz leżą w interesie konsumentów i kredytodawców.

Wspólne europejskie ramy prawne ochrony konsumentów mogą się przyczynić do realizacji tego zadania, nawet jeżeli w dalszym ciągu występują trudności natury prawnej i faktycznej, a prawo nie jest decydującym czynnikiem w dziedzinie transgranicznych kredytów konsumenckich.

Europejskie ramy prawne tworzy obecnie dyrektywa EWG 87/102. Zawiera ona jedynie minimalne normy. Dalsze kształtowanie tego obszaru prawnego wygląda w państwach członkowskich bardzo różnie, co prowadzi do powstawania przeszkód na rynku wewnętrznym.

Całkowite ujednolicenie przepisów prawnych w tej dziedzinie nie jest jednak wskazane.

Prawo konsumenckie musi być elastyczne; na różne okoliczności, a zwłaszcza na różne zagrożenia dla konsumentów, trzeba reagować przy pomocy różnych reguł prawnych, a także – w stosownych przypadkach – szybko i adekwatnie do sytuacji. Skuteczność prawa zależy od jego akceptacji przez ludzi, którzy pragną go doświadczać jako własnego prawa, dostosowanego do sytuacji w ich otoczeniu. Ujednolicenie prawa może nie tylko naruszać zasadę pomocniczości, ale z powodu niezbędnych kompromisów często prowadzi także do skomplikowanych i nadmiernie rozbudowanych przepisów, co w przypadku kredytów konsumenckich prowadzi do dodatkowego osłabienia już i tak nieznacznego efektu rynku wewnętrznego.

Z tego względu pierwszy wniosek Komisji z dnia 11.9.2002 r., który przewidywał pełną harmonizację, był chybiony. W pierwszym czytaniu Parlament Europejski postanowił o wprowadzeniu znaczących zmian do wniosku Komisji i przewidział jedynie minimalną harmonizację.

W październiku 2005 r. Komisja przedstawiła ze swojej strony nowy, znacznie zmieniony wniosek. Wniosek ten w dużym stopniu uwzględnił decyzje Parlamentu i uległ istotnemu skróceniu. W swoim nowym wniosku Komisja rezygnuje z kompleksowej, pełnej harmonizacji i zamiast tego ogranicza się do celowej, selektywnej harmonizacji pewnych podstawowych elementów prawnych: informacje udzielane przed zawarciem umowy – informacje umowne – prawo odstąpienia od umowy – przedterminowa spłata – rzeczywista roczna stopa oprocentowania.

Zasadniczo należy z zadowoleniem przyjąć to nowe podejście. Rada również przyjęła je w swoim wspólnym stanowisku i wprowadziła własne poprawki, z których wynikają dalsze uproszczenia, ale częściowo także komplikacje.

Chociaż wspólne stanowisko tworzy solidną podstawę, konieczne są jednak szczegółowe rewizje i poprawki. W tym zakresie należy przyjąć następujące punkty odniesienia: przepisy prawne powinny jako punkt wyjścia zakładać normalny przypadek, przeciętnego konsumenta i przeciętne przedsiębiorstwo, a nie nieudane przypadki nadużyć, które stanowią wyjątki. Należy przestrzegać zasady swobody umowy i wzmocnić poczucie odpowiedzialności własnej konsumenta. Wzrost ilości przepisów nie oznacza automatycznie lepszej ochrony konsumentów. Nadmiar informacji – co zgodnie potwierdzają przeprowadzone konsultacje oraz wykonana na zlecenie Parlamentu Europejskiego analiza – wywołuje szczególnie u niedoświadczonego konsumenta więcej zamętu niż daje wyjaśnień, nie wspominając o związanych z tym wyższych kosztach, które ostatecznie i tak poniesie konsument. Zasady powinny być jasne, proste i przejrzyste oraz powinny przynosić europejską wartość dodaną w kontekście wspierania rynku wewnętrznego. Nie wszystkie elementy wspólnego stanowiska uwzględniają te aspekty w myśl harmonijnej równowagi. Niektóre z nich są zbyt obszerne, zbiurokratyzowane, a częściowo także skomplikowane i trudne do zrozumienia. Powodem tego stanu może być szukanie kompromisu w Radzie i obstawanie państw członkowskich przy własnych regulacjach, nie jest on jednak prawidłowym punktem odniesienia i nie może stanowić wytycznej dla Parlamentu Europejskiego.

Należy rozpatrzyć następujące poprawki:

1.   Z zakresu stosowania należy wyłączyć kolejne punkty, np. poświadczone notarialnie umowy, pożyczki mieszkaniowe, a także kredyty poniżej 500 i powyżej 50 000 euro. Dzięki temu państwa członkowskie uzyskają więcej swobody. W szczególności należy zwrócić uwagę, że transponując dyrektywę mogą one także wprowadzić przepisy regulujące wymienione wyżej kwestie. Państwa członkowskie mogą przykładowo stosować własne przepisy już w przypadku kredytów od 100 euro i w każdej chwili mogą dopasować ten limit do rozwoju sytuacji dotyczącej finansów i dochodów w kraju, bez potrzeby zmiany europejskiej dyrektywy.

2.   Przepisy dotyczące reklamy są niejasne i wydają się zbyt daleko idące, zwłaszcza że dodatkowo obowiązuje dyrektywa 2005/29/WE dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych.

3.   Obowiązki dotyczące informacji udzielanych przed zawarciem umowy oraz informacji umownych są zbyt obszerne. Harmonizacja tego obszaru prawnego nie ma sensu, jeżeli następuje w sposób, który polega na zsumowaniu wymogów obowiązujących we wszystkich państwach członkowskich. Prowadzi to z konieczności do nadmiernej regulacji i zalewu informacji, zwłaszcza że konsumentowi przysługuje prawo odstąpienia od umowy.

      Ma to szczególne znaczenie w przypadku kredytu konsumenckiego w rachunku bieżącym.

      Wyjaśnienia mające dodatkowo towarzyszyć informacjom mogą znacznie osłabić rynek wewnętrzny, z jednej strony dlatego, że państwa członkowskie mogą w różny sposób wprowadzić te postanowienia w życie, a z drugiej strony dlatego, że są one dla kredytodawcy właśnie w handlu transgranicznym, ale również w handlu elektronicznym, prawie niemożliwe do wykonania i zdecydowanie zniechęcają go do oferowania kredytów transgranicznych.

      Z tego względu, a także z uwagi na odpowiedzialność własną konsumenta, wyjaśnienia te powinny by udostępniane tylko na jego żądanie.

4.   Jeżeli chodzi o prawo odstąpienia od umowy, należy przewidzieć termin wygaśnięcia. Wobec wielu wytycznych, jakie przedsiębiorcy muszą brać pod uwagę, podczas zawierania umowy oraz informowania o prawie do odstąpienia może dojść do błędów, których powodem nie jest zły zamiar, a jedynie przeoczenie przedsiębiorcy. Dyrektywa obowiązuje w końcu również przedsiębiorców, którzy nie są biegli w dziedzinie udzielania kredytów. Tego typu błędy mogą ponadto skłonić konsumentów do niezgodnego z prawem postępowania. Porządek prawny w tym zakresie powinien następować 6 miesięcy po zawarciu umowy.

5.   Przedterminowa spłata wraz z rekompensatą była z punktu widzenia Komisji ważnym aspektem wymagającym harmonizacji. Znaleziony przez Radę kompromis jest nad wyraz skomplikowany i mało przydatny. W obliczu ogromnych różnic w tradycjach i stanowiskach prawnych poszczególnych państw członkowskich zrozumiałe jest, jeżeli w tej kwestii nie uda się dojść do przekonującego kompromisu.

      Przedstawione rozwiązanie jest jednak nieudane, a efekt rynku wewnętrznego (harmonizacja) niedostrzegalny.

      Sposób obliczania ewentualnej rekompensaty jest niejasno sformułowany i pozostaje nierozstrzygnięty. W przypadku kredytu do wysokości 10 000 euro rocznie można zupełnie odstąpić od rekompensaty. Jedyna godna uwagi wspólna regulacja polega na tym, że w przypadku gdy rekompensata jest dozwolona, niezależnie od sposobu jej obliczania można wymagać najwyżej 0,5%, ewentualnie 1% przedterminowo spłacanej kwoty.

      W tym kontekście, a także z uwagi na fakt, że limit ten nie jest rzeczowy, bardziej sprawiedliwym rozwiązaniem wydaje się zupełne skreślenie przepisu mówiącego o rekompensacie, a tym samym pozostawienie tej kwestii w kompetencji państw członkowskich.

      W opinii sprawozdawcy poniższe poprawki do wspólnego stanowiska służą zwięzłości i jasności uregulowań prawnych oraz tworzą właściwą równowagę między różnymi punktami widzenia.

PROCEDURA

Tytuł

Harmonizacja ustawodawstwa państw członkowskich w zakresie kredytu konsumenckiego (uchylenie dyrektywy 87/102/EWG)

Odsyłacze

09948/2/2007 - C6-0315/2007 - 2002/0222(COD)

Data pierwszego czytania w Parlamencie Europejskim - Numer P

20.4.2004                     T5-0297/2004

Wniosek Komisji

COM(2002)0443 - C5-0420/2002

Zmieniony wniosek Komisji

COM(2004)0747

Data ogłoszenia na posiedzeniu wpłynięcia wspólnego stanowiska

27.9.2007

Komisja przedmiotowo właściwa

       Data ogłoszenia na posiedzeniu

IMCO

27.9.2007

Sprawozdawca(y)

       Data powołania

Kurt Lechner

30.1.2006

 

 

Rozpatrzenie w komisji

24.10.2005

9.10.2006

22.11.2006

8.5.2007

 

5.6.2007

3.10.2007

5.11.2007

22.11.2007

 

27.11.2007

 

 

 

Data przyjęcia

10.12.2007

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

32

0

5

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Gabriela Creţu, Janelly Fourtou, Vicente Miguel Garcés Ramón, Evelyne Gebhardt, Malcolm Harbour, Edit Herczog, Kurt Lechner, Lasse Lehtinen, Toine Manders, Arlene McCarthy, Nickolay Mladenov, Catherine Neris, Bill Newton Dunn, Zita Pleštinská, Giovanni Rivera, Luisa Fernanda Rudi Ubeda, Heide Rühle, Christel Schaldemose, Alexander Stubb, Eva-Britt Svensson, Marianne Thyssen, Jacques Toubon, Bernadette Vergnaud, Barbara Weiler, Nicola Zingaretti

Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Emmanouil Angelakas, André Brie, Wolfgang Bulfon, Giovanna Corda, Benoît Hamon, Gisela Kallenbach, Othmar Karas, Andrea Losco, Manuel Medina Ortega, Joseph Muscat, José Javier Pomés Ruiz, Olle Schmidt, Gary Titley, Diana Wallis, Stefano Zappalà

Zastępca(y) (art. 178 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Klaus-Heiner Lehne, Karsten Friedrich Hoppenstedt, Tadeusz Zwiefka