Διαδικασία : 2007/2206(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A6-0165/2008

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A6-0165/2008

Συζήτηση :

PV 20/05/2008 - 20
CRE 20/05/2008 - 20

Ψηφοφορία :

PV 21/05/2008 - 5.10
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P6_TA(2008)0221

ΕΚΘΕΣΗ     
PDF 180kWORD 163k
22.4.2008
PE 400.495v02-00 A6-0165/2008

σχετικά με τις γυναίκες και την επιστήμη

(2007/2206(INI))

Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων

Εισηγήτρια: Britta Thomsen

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ
 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με τις γυναίκες και την επιστήμη

(2007/2206(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–    έχοντας υπόψη το ψήφισμα του Συμβουλίου της 20ής Μαΐου 1999 με θέμα «Γυναίκες και επιστήμη»(1),

–    έχοντας υπόψη το ψήφισμα του Συμβουλίου της 26ης Ιουνίου 2001 σχετικά με την επιστήμη και την κοινωνία και τις γυναίκες και την επιστήμη(2),

–    έχοντας υπόψη το ψήφισμα του Συμβουλίου της 27ης Νοεμβρίου 2003 για την ίση πρόσβαση και συμμετοχή στην κοινωνία της γνώσης με στόχο την ανάπτυξη και την καινοτομία(3),

–    έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 18ης Απριλίου 2005 για την ενίσχυση των ανθρώπινων πόρων στην επιστήμη και την τεχνολογία στον Ευρωπαϊκό Χώρο Έρευνας,

–    έχοντας υπόψη την απόφαση 1982/2006/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 18ης Δεκεμβρίου 2006 σχετικά με το έβδομο πρόγραμμα-πλαίσιο δραστηριοτήτων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (2007-2013)(4) (ΠΠ7),

–    έχοντας υπόψη την οδηγία 2002/73/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Σεπτεμβρίου 2002 για την τροποποίηση της οδηγίας 76/207/ΕΟΚ του Συμβουλίου περί της εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχειρίσεως ανδρών και γυναικών όσον αφορά την πρόσβαση στην απασχόληση, στην επαγγελματική εκπαίδευση και προώθηση και τις συνθήκες εργασίας(5),

–    έχοντας υπόψη το πρόγραμμα δράσης «Επιστήμη και κοινωνία» της Επιτροπής (COM(2001)0714),

–    έχοντας υπόψη το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής με τίτλο «Γυναίκες και Επιστήμη: Αριστεία και Καινοτομία – Ισότητα των Φύλων στην Επιστήμη» (SEC(2005)0370),

–    έχοντας υπόψη την Πράσινη Βίβλο της Επιτροπής με τίτλο «Ευρωπαϊκός Χώρος Έρευνας: Νέες προοπτικές» (COM(2007)0161), και το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής που συνοδεύει την προαναφερθείσα Πράσινη Βίβλο (SEC(2007)0412),

–    έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 3ης Φεβρουαρίου 2000 σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο: «Γυναίκες και επιστήμη - Κινητοποίηση των γυναικών με σκοπό τον εμπλουτισμό της ευρωπαϊκής έρευνας»(6),

–    έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 9ης Μαρτίου 2004 σχετικά με τον συνδυασμό της επαγγελματικής, οικογενειακής και ιδιωτικής ζωής(7),

–   έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 1ης Μαρτίου 2006 με τίτλο «Χάρτης πορείας για την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών 2006-2010», και το σχετικό ψήφισμά του της 13ης Μαρτίου 2007(8),

–   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 19ης Ιουνίου 2007 σχετικά με το ρυθμιστικό πλαίσιο για μέτρα συνδυασμού της οικογενειακής ζωής και των σπουδών για τις νέες γυναίκες στην Ευρωπαϊκή Ένωση(9),

–   σχετικά με το ψήφισμά του της 27ης Σεπτεμβρίου 2007 για την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών στην Ευρωπαϊκή Ένωση - 2007(10),

–   έχοντας υπόψη το άρθρο 45 του Κανονισμού του,

–   έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας (A6‑0165/2008),

A. λαμβάνοντας υπόψη ότι η έρευνα αντιπροσωπεύει έναν καίριο τομέα για την οικονομική ανάπτυξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ότι η Ευρώπη πρέπει να προσλάβει 700 000 επιπλέον ερευνητές στο πλαίσιο της εκπλήρωσης της στρατηγικής της Λισαβόνας για την ανάπτυξη και την απασχόληση,

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ερευνήτριες αποτελούν μειονότητα στην ΕΕ καθώς συνιστούν το 35% κατά μέσο όρο των ερευνητών που εργάζονται σε κυβερνητικούς κλάδους και κλάδους της ανώτερης εκπαίδευσης και συνιστούν μόλις το 18% κατά μέσο όρο των ερευνητών που εργάζονται στον ιδιωτικό τομέα,

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το ποσοστό των γυναικών στις ανώτερες πανεπιστημιακές βαθμίδες σπάνια υπερβαίνει το 20% και ότι οι άνδρες έχουν τριπλάσιες πιθανότητες από ό,τι οι γυναίκες να καταλάβουν έδρα καθηγητή ή αντίστοιχο βαθμό,

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι εξακολουθούν να υπάρχουν ελάχιστα διαθέσιμα δεδομένα ανά φύλο για τους ερευνητές ανά τίτλο σπουδών, επιστημονικό πεδίο και ηλικία ακόμη και στα κράτη μέλη,

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ερευνήτριες αντιμετωπίζουν περισσότερες δυσκολίες ως προς τον συνδυασμό εργασιακής και οικογενειακής ζωής σε σύγκριση με τους άνδρες ερευνητές,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η απουσία γυναικών σε ηγετικές επιστημονικές θέσεις εξακολουθεί να είναι σημαντική,

Ζ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η εκπροσώπηση των γυναικών στους φορείς λήψης αποφάσεων των πανεπιστημίων δεν είναι αρκετά υψηλή ώστε να επιτρέπει την εφαρμογή μιας ισόρροπη από πλευράς φύλου πολιτικής,

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι στην πλειονότητα των χωρών εξακολουθεί να μην έχει επιτευχθεί η ισότιμη συμμετοχή των γυναικών σε επιστημονικά συμβούλια,

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ένας από τους τομείς προτεραιότητας για ανάληψη ευρωπαϊκής δράσης στον Χάρτη πορείας για την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών 2006-2010 είναι η ισότιμη εκπροσώπηση στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, συμπεριλαμβανομένου ενός στόχου εκπροσώπησης των γυναικών σε ποσοστό 25% σε ηγετικές θέσεις στην έρευνα του δημόσιου τομέα, που πρέπει να έχει υλοποιηθεί μέχρι το 2010,

Ι.    λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας δεν έχει επιτύχει την ισόρροπη συμμετοχή των δύο φύλων με τη συμμετοχή μόνο 5 γυναικών επί συνόλου 22 ατόμων στο Επιστημονικό Συμβούλιο,

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, παρόλο που οι γυναίκες συνιστούν ποσοστό άνω του 50% των ευρωπαίων σπουδαστών και κατέχουν το 43% των διδακτορικών διπλωμάτων στην ΕΕ, το ποσοστό τους σε ανώτερες ακαδημαϊκές θέσεις είναι κατά μέσο όρο μόνο 15% και, συνεπώς, ασκούν πολύ λιγότερη επιρροή όσον αφορά τις θέσεις λήψης αποφάσεων στον ερευνητικό τομέα(11),

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το τρέχον 7ο πρόγραμμα πλαίσιο για την έρευνα (ΠΠ7) δεν απαιτεί υποχρεωτικά σχέδια δράσης με βάση το φύλο για προτάσεις έργων,

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι μελέτες δείχνουν ότι τα υφιστάμενα συστήματα αξιολόγησης και πρόσληψης δεν σέβονται την ουδετερότητα μεταξύ των δύο φύλων,

1.  εφιστά την προσοχή των κρατών μελών στο γεγονός ότι τα εκπαιδευτικά συστήματα στην Ευρώπη συνεχίζουν να συντηρούν στερεότυπα όσον αφορά το φύλο, ιδίως σε τομείς έρευνας όπως οι φυσικές επιστήμες·

2.  πιστεύει ότι είναι ύψιστης σημασίας να προωθείται η επιστήμη ως τομέας που παρουσιάζει ενδιαφέρον και για τα δύο φύλα ήδη από μικρή ηλικία· ζητεί να ληφθεί το στοιχείο αυτό υπόψη κατά τον σχεδιασμό του εκπαιδευτικού υλικού και κατά την κατάρτιση των καθηγητών· ενθαρρύνει τα πανεπιστήμια και τις σχολές να αναλύσουν τα συστήματά τους για την επιλογή των εισαχθέντων προκειμένου να εντοπισθεί ενδεχόμενη αφανής διάκριση βάσει του φύλου και να διορθωθούν τα συστήματα επιλογής αντιστοίχως·

3.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα που θα διασφαλίσουν ότι δεν θα αποκλείεται η συνεισφορά των γυναικών σε εκδόσεις που αφορούν την ιστορία της επιστήμης και της τεχνολογίας, όχι μόνο επειδή αυτό συνιστά σαφή διάκριση, αλλά και επειδή η έλλειψη προτύπων μπορεί να δυσχεράνει τις προσπάθειες να αυξηθεί η παρουσία των γυναικών σε τέτοιους τομείς·

4.  διαπιστώνει ότι υπερβολικά υψηλή αναλογία γυναικών εγκαταλείπει κάποια στιγμή την επιστημονική σταδιοδρομία και κρίνει ότι το φαινόμενο αυτό, το οποίο αναφέρεται συχνά ως «leaking pipeline», πρέπει να αναλύεται με βάση διάφορα μοντέλα, όπως, μεταξύ άλλων, των «παραγόντων ώθησης και έλξης»· καλεί τις αρμόδιες αρχές να λαμβάνουν υπόψη, όταν θα προτείνουν λύσεις, τους διάφορους παράγοντες, όπως το εργασιακό περιβάλλον, τα επαγγελματικά στερεότυπα, ο ανταγωνισμός, οι απαιτήσεις κινητικότητας και οι οικογενειακές ευθύνες·

5.  σημειώνει ότι η συμβατική προσέγγιση για την αξιολόγηση της «αριστείας» και της «επίδοσης», μεταξύ άλλων όσον αφορά τον αριθμό των δημοσιεύσεων μπορεί να μην είναι ουδέτερη ως προς το φύλο, αλλά είναι περιοριστική και δεν λαμβάνει υπόψη τους διαθέσιμους πόρους, όπως η χρηματοδότηση, ο χώρος, ο εξοπλισμός και το προσωπικό, και τις ιδιότητες που είναι απαραίτητες για κάθε ερευνητή, όπως είναι η δυνατότητα οργάνωσης και διατήρησης της συνοχής μιας ερευνητικής ομάδας ή η κατάρτιση των νεότερων μελών της ομάδας·

6.  ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να λάβουν δεόντως υπόψη στους ορισμούς της αριστείας και του «καλού ερευνητή» τις διαφορές μεταξύ των επιστημονικών σταδιοδρομιών ανδρών και γυναικών· τονίζει ότι οι ερευνήτριες συμβάλλουν επίσης στον κόσμο της έρευνας με διαφορετικές προοπτικές και επιλογές θεμάτων έρευνας·

7.  εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι τα διαλείμματα που κάνουν οι γυναίκες στις επιστημονικές σταδιοδρομίες για οικογενειακούς λόγους έχουν αρνητικό αντίκτυπο στις ευκαιρίες τους για σταδιοδρομία, καθώς οι περισσότεροι άνδρες συνάδελφοι δεν κάνουν διαλείμματα και, συνεπώς, μπορούν να επιτύχουν αντίστοιχες θέσεις σε νεαρότερη ηλικία και να αποκτήσουν πλεονεκτήματα στη συνέχεια των σταδιοδρομιών τους· ζητεί, συνεπώς, να λαμβάνεται υπόψη η ηλικία ως κριτήριο αριστείας σε συνδυασμό με την οικογενειακή κατάσταση, συμπεριλαμβανομένου του αριθμού των προστατευόμενων μελών των οικογενειών του ερευνητή· ζητεί, επιπλέον, από όλους τους ευρωπαϊκούς ερευνητικούς φορείς και τα πανεπιστήμια να προβλέπουν υποτροφίες για διδακτορικές σπουδές σύμφωνα με τις εθνικές διατάξεις για την άδεια μητρότητας·

8.  επισημαίνει ότι τα όρια ηλικίας για την χορήγηση υποτροφιών επηρεάζουν δυσμενώς τους νέους, στην πλειονότητά τους γυναίκες, που φροντίζουν προστατευόμενα μέλη· καλεί ως εκ τούτου την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι, υπό τις συνθήκες αυτές, θα θεσπισθούν νομοθετικές ρυθμίσεις για τη διόρθωση αυτής της ανωμαλίας, όπως η προσθήκη ενός έτους στο όριο ηλικίας για την υποβολή αιτήσεων για κάθε χρόνο φροντίδας προστατευόμενου μέλους·

9.  διαπιστώνει ότι η κινητικότητα είναι ένας από τους βασικούς τρόπους ανάπτυξης και επιβεβαίωσης της ανέλιξης της ερευνητικής σταδιοδρομίας, και ότι αυτό μπορεί να είναι δύσκολο να συνδυαστεί με την οικογενειακή ζωή και ότι πρέπει επομένως να ληφθούν κατάλληλα μέτρα πολιτικής για να το καταστήσουν εφικτότερο τον στόχο αυτό·

10. επισημαίνει τον ρόλο των υποδομών στη διευκόλυνση μιας βιώσιμης εξισορρόπησης βίου-εργασίας, καθώς και τη σημασία της ενίσχυσης της ασφάλειας των επιστημονικών σταδιοδρομιών·

11. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να βελτιώσουν την κατάσταση με την ενσωμάτωση της πτυχής της οικογένειας μέσω δυνατοτήτων για ευέλικτα ωράρια εργασίας, βελτιωμένες εγκαταστάσεις παιδικής μέριμνας και πρόσβασης σε παροχές κοινωνικής ασφάλισης σε διασυνοριακή βάση· ζητεί οι προϋποθέσεις χορήγησης γονικής άδειας να παρέχουν σε άνδρες και γυναίκες πραγματική ελευθερία επιλογών· τονίζει ότι η συμφιλίωση της οικογενειακής και της επαγγελματικής ζωής αποτελεί ευθύνη τόσο των ανδρών όσο και των γυναικών·

12. διαπιστώνει ότι, παρόλο που οι υφιστάμενες διαδικασίες πρόσληψης τείνουν να διατηρούν το status quo που ευνοεί την απασχόληση ερευνητών, πιο ανοικτές και διαφανείς διαδικασίες θα ενίσχυαν τις πιθανότητες να αναγνωρίζονται και να εκτιμώνται εξίσου τα προσόντα που τείνουν να κυριαρχούν σε γυναίκες επιστήμονες·

13. καλεί τα κράτη μέλη να αναλύσουν τους παράγοντες που αποθαρρύνουν την παρουσία των γυναικών σε ανώτερες θέσεις σε πανεπιστήμια και άλλους φορείς εκπαίδευσης, μειώνοντας σημαντικά την επιρροή τους στη διαδικασία λήψης των αποφάσεων στον χώρο της έρευνας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και να προτείνουν κατάλληλες λύσεις·

14. ενθαρρύνει τα πανεπιστήμια, τα ερευνητικά ιδρύματα και τις ιδιωτικές επιχειρήσεις να εγκρίνουν και να υλοποιήσουν στρατηγικές για την ισότητα των φύλων στις οργανώσεις τους και να διενεργούν αξιολογήσεις των επιπτώσεων των μέτρων τους σε κάθε φύλο στο πλαίσιο των διαδικασιών λήψης των αποφάσεών τους·

15. ζητεί από την Επιτροπή να αναλάβει δράσεις ευαισθητοποίησης στην επιστημονική κοινότητα, καθώς και μεταξύ των υπευθύνων για τη χάραξη πολιτικής σχετικά με το ζήτημα των ίσων ευκαιριών στην επιστήμη και την έρευνα·

16. ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εφαρμόζουν διαφανέστερες διαδικασίες πρόσληψης και να υποχρεούνται να διασφαλίζουν την ισορροπία μεταξύ των φύλων στις ομάδες αξιολόγησης και στις επιτροπές επιλογής, και κάθε άλλου είδους, καθώς και στις οριζόμενες ομάδες και επιτροπές, αποβλέποντας στο μη δεσμευτικό στόχο της εξασφάλισης ελάχιστου ποσοστού συμμετοχής γυναικών 40% και ελάχιστου ποσοστού συμμετοχής ανδρών 40%·

17. καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι δίδεται προσοχή στη συμμετοχή των γυναικών σε ερευνητικά επιστημονικά προγράμματα, παρέχοντας σαφώς προσανατολισμένη και ευαισθητοποιημένη βάσει του φύλου εκπαίδευση για τα άτομα που βρίσκονται σε θέσεις λήψης αποφάσεων, συμμετέχουν σε συμβουλευτικές επιτροπές και ομάδες αξιολόγησης, καταρτίζουν προσκλήσεις υποβολής προσφορών και υποβάλλουν προσφορές και ηγούνται διαπραγματεύσεων συμβάσεων·

18. καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι κατά τη διαδικασίας πρόσκλησης υποβολής προσφορών στο πλαίσιο του ΠΠ7 η ισόρροπη εκπροσώπηση ανδρών και γυναικών θα αξιολογηθεί θετικά· προτρέπει τα κράτη μέλη να κάνουν τις ίδιες διευθετήσεις στα εθνικά και τα περιφερειακά προγράμματά τους·

19. θεωρεί ότι τα σχέδια δράσης που αφορούν το φύλο στο στάδιο των προτάσεων και της αξιολόγησης του ΠΠ7 αποτελούν ουσιώδες μέρος της συνολικής στρατηγικής ενσωμάτωσης της διάστασης του φύλου και της πολιτικής περί ισότητας των φύλων της Ευρωπαϊκής Ένωσης· διαπιστώνει, συνεπώς, ότι θα πρέπει να παραμείνουν αναπόσπαστο τμήμα της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης για την έρευνα·

20. καλεί την Επιτροπή , όσον αφορά το ΠΠ7, να αναφέρει στο Κοινοβούλιο τακτικά την πρόοδο που επιτυγχάνεται ως προς την εκπροσώπηση των γυναικών σε συμβούλια αξιολόγησης και επιτροπές επιλογής· καλεί την Επιτροπή να συμπεριλάβει τη διάσταση του φύλου στις ενδιάμεσες εκθέσεις αξιολόγησης και παρακολούθησης της προόδου του ΠΠ7 καθώς και κατά την ενδιάμεση αξιολόγηση των μέσων ενσωμάτωσης της διάστασης του φύλου στο ΠΠ7·

21. πιστεύει ακράδαντα ότι πρέπει να εισαχθούν συγκεκριμένα μέτρα για τη στελέχωση, την κατάρτιση και τις δημόσιες σχέσεις, ούτως ώστε να προαχθεί και να ενθαρρυνθεί η μεγαλύτερη συμμετοχή των γυναικών στην τεχνολογία, τη φυσική, τον κλάδο των μηχανικών, την πληροφορική και άλλους τομείς, όπου εξακολουθούν δυστυχώς να κυριαρχούν οι άνδρες·

22. ζητεί, από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αναλάβουν θετικές δράσεις για την ενθάρρυνση των ερευνητριών και για την περαιτέρω ανάπτυξη συστημάτων υποστήριξης και καθοδήγησης, καθώς και στοχευμένων πολιτικών προώθησης· σημειώνει ότι ιδιαίτερα θετικά αποτελέσματα θα είχε η ανάπτυξη υποστηρικτικών δομών προσανατολισμού για επαγγελματική σταδιοδρομία και παροχής συμβουλών που, μεταξύ άλλων, θα απευθύνονται και σε γυναίκες επιστήμονες· σημειώνει, ωστόσο, επίσης ότι μέτρα όπως οι υποχρεωτικοί στόχοι για ερευνήτριες και καθηγήτριες είναι ουσιαστικά για την επίτευξη ισορροπίας μεταξύ των φύλων στον επιστημονικό χώρο·

23. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να χαράζουν αποτελεσματικές πολιτικές που θα εξαλείψουν τη μισθολογική διαφορά μεταξύ των δύο φύλων· σημειώνει ότι στον τομέα της επιστήμης, η αρχή της «ίσης αμοιβής» θα πρέπει επίσης να ισχύει και για τις υποτροφίες και για τους μισθούς·

24. ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διαθέσουν κονδύλια έρευνας που να απευθύνονται στις γυναίκες προκειμένου να αντισταθμιστεί η υποχρηματοδότηση των γυναικών στην έρευνα·

25. τονίζει τη σημασία της ενθάρρυνσης των νεαρών κοριτσιών να ακολουθούν επιστημονικές σταδιοδρομίες και συνιστά στην Επιτροπή και τα κράτη μέλη να επιδιώκουν το στόχο αυτό με την προώθηση των ερευνητριών ως προτύπων και με την υιοθέτηση και την εφαρμογή άλλων μέτρων που θα συμβάλουν στην επίτευξη του εν λόγω στόχου·

26. ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να προωθήσουν δράσεις που αυξάνουν την ευαισθητοποίηση με σκοπό την ενημέρωση και ενθάρρυνση των κοριτσιών να ακολουθήσουν επιστημονικές και τεχνολογικές πανεπιστημιακές σπουδές και να λάβουν ανάλογα πτυχία· ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να βελτιώσουν τις διαδικασίες ανταλλαγής γνώσεων, δεδομένου ότι στα διάφορα κράτη μέλη υπάρχουν πολύ διαφορετικά πρότυπα εκπαιδευτικών επιλογών·

27. εφιστά την προσοχή στην ανάγκη ύπαρξης ειδικών προγραμμάτων στα πανεπιστήμια που θα αυξήσουν το ενδιαφέρον των νεαρών κοριτσιών και των γυναικών για επιστημονική σταδιοδρομία·

28. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να θεσπίσουν προγράμματα καθοδήγησης και υποστήριξης των νεαρών γυναικών επιστημόνων όσον αφορά τη συμμετοχή τους σε ερευνητικά προγράμματα και την υποβολή αιτήσεων για χορήγηση υποτροφιών, με σκοπό να τις βοηθήσουν να παραμείνουν στον ακαδημαϊκό και ερευνητικό χώρο·

29. χαιρετίζει τις δραστηριότητες που πραγματοποιεί η Ευρωπαϊκή Πλατφόρμα Γυναικών Επιστημόνων με στόχο την ενίσχυση της συμμετοχής των γυναικών στην επιστήμη και την αύξηση του αριθμού των επιστημόνων γυναικών σε θέσεις λήψης αποφάσεων·

30. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να ενισχύσουν περαιτέρω τη δικτύωση μεταξύ των επιστημόνων γυναικών σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, καθώς και σε επίπεδο ΕΕ, εφόσον η δικτύωση έχει αναγνωριστεί ως ουσιαστικό εργαλείο που δίνει τη δυνατότητα τόσο για την προσέλκυση περισσότερων γυναικών σε επιστημονικές σταδιοδρομίες όσο και για την ενθάρρυνση των γυναικών επιστημόνων να συμμετέχουν στον διάλογο πολιτικής και να ενισχύσουν την επαγγελματική τους πρόοδο·

31. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών, καθώς και στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.

(1)

ΕΕ C 201 της 16.7.1999, σελ. 1.

(2)

ΕΕ C 199 της 14.7.2001, σελ. 1.

(3)

ΕΕ C 317 της 30.12.2003, σελ. 6.

(4)

EE L 412 της 30.12.2006, σελ. 1.

(5)

ΕΕ L 269 της 5.10.2002, σελ. 15.

(6)

EE C 309 της 27.10.2000, σελ. 57.

(7)

ΕΕ C 102 E της 28.4.2004, σελ. 492.

(8)

ΕΕ C 301 E της 13.12.2007, σελ. 56.

(9)

Κείμενα που εγκρίθηκαν, P6_TA(2007)0265.

(10)

Κείμενα που εγκρίθηκαν, P6_TA(2007)0423.

(11)

            Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γυναίκες και Επιστήμη: Πρόσφατα στατιστικά στοιχεία και δείκτες - She Figures 2006, σελ. 55.


ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Η έκθεση επιδιώκει να προσδιορίσει τα κοινωνικά, πολιτιστικά και άλλου είδους εμπόδια που ευθύνονται για την υποεκπροσώπηση των γυναικών στην επιστήμη. Θα παρουσιάσει εν συντομία το πλαίσιο της σημερινής κατάστασης, αλλά το βασικό επίκεντρο της έκθεσης θα είναι να υποδείξει πιθανές λύσεις και βέλτιστες πρακτικές για την επίλυση της κατάστασης. Η βάση για την έκθεση αυτή είναι η παρούσα κατάσταση στην Ευρώπη, όπου οι γυναίκες υποεκπροσωπούνται σε μεγάλο βαθμό στον τομέα της επιστήμης.

Οι στατιστικές μάς λένε ότι περισσότερες γυναίκες από ό,τι άνδρες προχωρούν στην ανώτερη εκπαίδευση, ωστόσο όσον αφορά την επιλογή της ερευνητικής σταδιοδρομίας, οι άνδρες ακόμη υπερισχύουν των γυναικών σε αριθμό. Η τεράστια αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στην ανώτερη εκπαίδευση ούτε οδήγησε σε αντίστοιχη αλλαγή της αναλογίας των γυναικών προς τους άνδρες σε συγκεκριμένους τομείς σπουδών ή επαγγελμάτων –δηλαδή σε αλλαγή του οριζόντιου φυλετικού διαχωρισμού– ούτε εξάλειψε το μισθολογικό χάσμα που οφείλεται στο φύλο.

Γιατί θα πρέπει να μας ανησυχεί ο φυλετικός διαχωρισμός στην επιστήμη; Υπάρχουν δύο κύριοι λόγοι. Πρώτον, ορισμένοι κλάδοι της επιστήμης είναι υψηλότερου κύρους από άλλους· η υποεκπροσώπηση των γυναικών σε κλάδους υψηλότερου κύρους (όπως η φυσική) σημαίνει ότι, συνολικά, οι γυναίκες επιστήμονες έχουν χαμηλότερο κύρος από ό,τι οι άνδρες επιστήμονες. Δεύτερον, ενδέχεται να αντιμετωπίσουμε έλλειψη επιστημονικού προσωπικού σε απαιτητικούς κλάδους. Αν το ταλέντο για την εκτέλεση εξαιρετικά απαιτητικού επιστημονικού έργου δεν συνδέεται με το φύλο, η «δεξαμενή» για τους εν λόγω τομείς θα ήταν πολύ μεγαλύτερη με την πλήρη συμμετοχή των γυναικών στην επιστήμη.

Οι ερευνήτριες αποτελούν ακόμη μειονότητα σε κυβερνητικούς κλάδους και κλάδους της ανώτερης εκπαίδευσης, καθώς και οι δύο τομείς έχουν στην ΕΕ ποσοστό γυναικών 35% κατά μέσο όρο. Σε όλες τις χώρες οι τομείς αυτοί έχουν ωστόσο υψηλότερα ποσοστά ερευνητριών από ό,τι ο επιχειρηματικός κλάδος, με ποσοστό γυναικών 18% κατά μέσο όρο στην ΕΕ σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα, αλλά υπάρχουν μεγάλες διαφορές ανά χώρα. Οι χώρες με τις λιγότερες γυναίκες στην επιχειρηματική έρευνα είναι η Γερμανία (11,8%), η Αυστρία (10,4%) και οι Κάτω Χώρες (8,7%) ενώ η Λετονία, η Βουλγαρία και η Ρουμανία έχουν όλες ποσοστό γυναικών ανώτερο του 40%. Η κατάσταση βελτιώνεται με πολύ βραδείς ρυθμούς. Οι ερευνήτριες έχουν μόνο υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης από τους άνδρες σε λιγότερες από τις μισές χώρες, ενώ μάλιστα σε κάποιες χώρες το ποσοστό των ερευνητριών έχει μειωθεί.

Η κατανομή των ερευνητών ανά κύριο επιστημονικό πεδίο δείχνει διαφορετικές τάσεις για τους άνδρες και τις γυναίκες. Μεταξύ των ερευνητών στον κλάδο της ανώτερης εκπαίδευσης, το 54% εργάζεται σε φυσικές επιστήμες και κλάδους μηχανικής σε σύγκριση με το 37% μεταξύ των ερευνητριών. Αυτή η κατανομή των ερευνητών μεταξύ του ευρέος τομέα της επιστήμης αντανακλά, ασφαλώς, τις επιλογές σπουδών που έκαναν άνδρες και γυναίκες στην ανώτερη εκπαίδευση. Τα τελευταία χρόνια, παρουσιάστηκαν διάφορες μελέτες που συνέκριναν χώρες και ιστορικές περιόδους υπό το πρίσμα του οριζόντιου φυλετικού διαχωρισμού στην ανώτερη εκπαίδευση. Αναφέρουν ότι κατά τα τελευταία είκοσι χρόνια, ο αριθμός των γυναικών στη μηχανική έχει αυξηθεί στις περισσότερες χώρες. Αυτή η αύξηση, ωστόσο, είναι μάλλον μικρή και συχνά χαμηλότερη από ό, τι σε άλλα επαγγέλματα και τομείς σπουδών. Με άλλα λόγια: η αύξηση του αριθμού των γυναικών σημειώνεται κατά κύριο λόγο στους τομείς σπουδών που είχαν ήδη υψηλό ποσοστό γυναικών.

Μια ομάδα μεμονωμένων παραγόντων που καθορίζουν τις ατομικές επιλογές αναφέρεται σε φυλετικά στερεότυπα. Τα φυλετικά στερεότυπα είναι απλοποιημένα, αλλά συχνά πρόκειται για βαθιά ριζωμένες αντιλήψεις σχετικά με τα ανδρικά και τα γυναικεία χαρακτηριστικά. Υποστηρίζουν τη διατήρηση συγκεκριμένων ρόλων βάσει του φύλου και τον επαγγελματικό διαχωρισμό βάσει του φύλου. Ορισμένες προσεγγίσεις υποθέτουν ότι τα φυλετικά στερεότυπα διαμορφώνονται κατά τη διαδικασία κοινωνικοποίησης, ενώ άλλες υποθέτουν μια εφ’ όρου ζωής διαδικασία παραγωγής και αναπαραγωγής ρόλων των φύλων. Τα τυπικά ανδρικά χαρακτηριστικά –σύμφωνα με φυλετικά στερεότυπα– περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, το ενδιαφέρον τους για τεχνικά θέματα, τις αναλυτικές ικανότητες, το ταλέντο για εργασίες τεχνίτη, την εστίαση στη σταδιοδρομία και την επαγγελματική φιλοδοξία, την ικανότητα αυτοεπιβεβαίωσης, την κυριαρχία, τον εγωισμό, και την επιθυμία για «διαχείριση εντυπώσεων». Αφετέρου, τα τυπικά στερεότυπα των γυναικείων χαρακτηριστικών περιλαμβάνουν τις αντιλήψεις ότι είναι φιλικές προς τα παιδιά, ενδιαφέρονται για την οικογένεια, εκτιμούν την αρμονία και είναι συμπονετικές, συναισθηματικές και αλτρουίστριες. Η μηχανική, προφανώς, είναι συνδεδεμένη μάλλον με το ανδρικό παρά με το γυναικείο στερεότυπο – εξού και τα επαγγέλματα στη μηχανική θεωρούνται τυπικά ανδρικής φύσης και τείνουν να μην είναι η πρώτη επιλογή μιας γυναίκας

Τα φυλετικά στερεότυπα δεν είναι σημαντικά μόνο σε σχέση με τις επιλογές που κάνουν οι άνδρες και οι γυναίκες όσον αφορά τον κλάδο σπουδών τους, αλλά μπορούν επίσης να επηρεάσουν και τη διαδικασία λήψης αποφάσεων που σχετίζεται με τον τρόπο κατανομής των θέσεων εργασίας ή τη χρηματοδότηση της έρευνας. Τα κριτήρια πρόσληψης με ανδρικό φυλετικό στερεότυπο οδηγούν σε προτίμηση πρόσληψης ανδρών ενώ τα κριτήρια πρόσληψης με γυναικείο φυλετικό στερεότυπο οδηγούν σε προτίμηση πρόσληψης γυναικών.

Οι οικογενειακές καταβολές, καθώς και οι μηχανισμοί ένταξης και αποκλεισμού μεταξύ ομάδων ομοίων, είναι επίσης παράγοντες που παίζουν ρόλο σε διαπροσωπικό επίπεδο. Εάν ένα μικρό κορίτσι παίζει με υπολογιστές και τεχνικά παιχνίδια κατά τη διάρκεια της παιδικής της ηλικίας, μπορεί να θεωρηθεί «περιθωριακή» από τις φίλες της. Σε αυτήν την περίπτωση, η υποστήριξη και η ενθάρρυνση από την οικογένεια αποδεικνύεται σημαντικός κοινωνικός πόρος. Συνεπώς, οι σπουδάστριες μηχανικής και άλλων επιστημονικών κλάδων συχνά έχουν τουλάχιστον έναν γονέα με επάγγελμα σε έναν από αυτούς τους κλάδους. Αυτό επίσης τονίζει τη σημασία να υπάρχει ένα γυναικείο πρότυπο που εργάζεται σε ένα ανδροκρατούμενο επάγγελμα ή επιστημονικό κλάδο.

Παρά την αυξανόμενη πρόσβαση για τις γυναίκες στην ανώτερη εκπαίδευση και το αυξανόμενο ποσοστό των γυναικών αποφοίτων μηχανικής και άλλων κλάδων τεχνικών επιστημών, ο οριζόντιος φυλετικός διαχωρισμός έχει μειωθεί κατά ένα εκπληκτικά μικρό ποσοστό στις περισσότερες χώρες. Η ύπαρξη μιας «γυάλινης οροφής» και ενός «κολλώδους δαπέδου» που αποτελούν εμπόδια για τις γυναίκες που προσπαθούν να ανελιχθούν σε ανώτερες θέσεις είναι καλά τεκμηριωμένη και επηρεάζει όλους τους επαγγελματικούς κλάδους, ακόμη και εκείνους που κυριαρχούνται από γυναίκες. Η απουσία γυναικών σε ηγετικές θέσεις είναι πιο έντονη σε επαγγέλματα επιστήμης και τεχνολογίας απ’ ό,τι σε άλλους τομείς. Στις υψηλότερες θέσεις του ακαδημαϊκού χώρου οι γυναίκες αποτελούν το 15% (2003) των τακτικών καθηγητών και αντιστοίχων και εδώ πρόκειται για μια αύξηση δύο ποσοστιαίων μονάδων σε σχέση με το 1999. Δεδομένα σχετικά με το ποσοστό γυναικών σε επιστημονικά συμβούλια δείχνουν μεγάλες διαφορές μεταξύ χωρών. Οι σκανδιναβικές χώρες δείχνουν επίπεδα κοντά στο 50%, αλλά στην πλειονότητα των χωρών η ισότητα δεν έχει επιτευχθεί και το ποσοστό είναι χαμηλότερο του 10% σε αρκετά από τα νέα κράτη μέλη.

Η διεθνής τάση στη συζήτηση του φυλετικού χάσματος και της ιεραρχίας σε ερευνητικά ιδρύματα δείχνει μια δομή «αγωγού» από τον διδακτορικό φοιτητή στον καθηγητή. Οι περισσότεροι ερευνητές ξεκινούν ως διδακτορικοί φοιτητές, συνεχίζουν ως μεταδιδακτορικοί, ερευνητές ή βοηθοί καθηγητές, και εν συνεχεία προάγονται σε συνεργάτες καθηγητές με ορισμένους τελικά να γίνονται τακτικοί καθηγητές, όπως φαίνεται στο σχήμα 3.1. Αν το ποσοστό των γυναικών διαφέρει από το ένα επίπεδο στο επόμενο, θεωρείται ότι υπάρχουν διαρροές στον «αγωγό», δηλαδή οι ερευνήτριες εγκαταλείπουν τον «αγωγό» επειδή δεν προάγονται.

Καθώς οι επιστήμονες προχωρούν στην επαγγελματική τους σταδιοδρομία, είναι περισσότερο πιθανόν να προαχθούν σε υψηλότερες κατηγορίες. Όσο περισσότερα τα χρόνια, τόσο μεγαλύτερη η πιθανότητα προαγωγής. Ωστόσο, η προαγωγή φαίνεται να είναι βραδύτερη για τις γυναίκες από ό,τι για τους άνδρες: οι διαφυλετικές διαφορές είναι στατιστικά σημαντικές.

Η είσοδος των γυναικών στην επιστήμη σε μεταγενέστερο στάδιο δεν μπορεί αφ’ εαυτής να εξηγήσει το χαμηλό ποσοστό παρουσίας των γυναικών στις ανώτερες κατηγορίες του CSIC, εφόσον για παρόμοια διάρκεια επιστημονικής σταδιοδρομίας, οι γυναίκες παρουσιάζουν βραδύτερη προαγωγή από τους άνδρες. Τα δεδομένα υποδεικνύουν ότι οι διαφορές στην παραγωγικότητα ενδέχεται να συμβάλλουν στην επεξήγηση της χαμηλότερης προαγωγής των γυναικών σε ορισμένους τομείς (επιστήμη των υλικών, βιολογία/βιοϊατρική, φυσική), αλλά αυτό δεν ισχύει σε άλλους τομείς. Διαφορές όσον αφορά προσωπικά χαρακτηριστικά, κοινωνικούς παράγοντες και πρόσβαση σε πόρους υπήρξαν επιχειρήματα για την επεξήγηση διαφορών στην παραγωγικότητα και τη φυλετική ανισότητα στην επιστήμη.

Οι οργανωτικοί και θεσμικοί παράγοντες του φυλετικού διαχωρισμού περιλαμβάνουν μηχανισμούς ανισότητας που λειτουργούν σε επίπεδο εγκαταστάσεων όπως εταιρείες, ερευνητικά ινστιτούτα, ή ιδρύματα χρηματοδότησης έρευνας. Σημαντικοί θεσμικοί μηχανισμοί που επηρεάζουν τον φυλετικό διαχωρισμό είναι οι διαδικασίες πρόσληψης, οι πρακτικές προαγωγής, οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων και αξιολόγησης, και η παρουσία νοοτροπίας με βάση το φύλο στον εργασιακό χώρο.

Η διαδικασία πρόσληψης και στελέχωσης ακόμη μελετώνται σπάνια, κυρίως λόγω των δυσκολιών όσον αφορά την πρόσβαση στα σχετικά θεσμικά δεδομένα. Ο φυλετικός διαχωρισμός στις διαδικασίες πρόσληψης και στελέχωσης διαδραματίζουν ρόλο σε σειρά διαδοχικών σταδίων: στον τρόπο με τον οποίο οι εν δυνάμει υποψήφιοι ενημερώνονται και ενδιαφέρονται για θέσεις, έπειτα στη συνέντευξη, στην αποδοχή μιας θέσης εργασίας, και στην ποιότητα της αποδεχθείσας προσφοράς, δηλαδή στον αρχικό μισθό και τα προσφερόμενα επιδόματα. Καθένα από αυτά τα στάδια ενδέχεται να επηρεαστεί από τυχόν διαφορετική μεταχείριση ανδρών και γυναικών, και οι αποφάσεις πρόσληψης μπορούν να επηρεαστούν από φυλετικά στερεότυπα ή από προτιμήσεις για το ίδιο φύλο. Ο ρόλος που διαδραματίζουν αυτές οι πρακτικές προαγωγής και αξιολόγησης στη δημιουργία φυλετικού διαχωρισμού είναι ακόμη λιγότερο τεκμηριωμένη από ό,τι οι πρακτικές πρόσληψης. Όσον αφορά τα ποσοστά επιτυχίας της χρηματοδότησης, δεν υπάρχει στατιστικά σημαντική διαφορά, καθώς ακόμη, κατά κανόνα, οι άνδρες τα πάνε ελαφρώς καλύτερα από τις γυναίκες, και παρατηρούνται σημαντικά χάσματα σε συγκεκριμένους τομείς σε ορισμένες χώρες. Αντίθετα, ο πολύ χαμηλός αριθμός αιτήσεων που υποβλήθηκαν από γυναίκες στον κλάδο, για παράδειγμα, της μηχανικής, είναι ένας πολύ πιο περιοριστικός παράγοντας. Τέλος, για να δώσουμε ένα παράδειγμα χώρου εργασίας με νοοτροπία βάσει φύλου: «Για να θεωρείσαι μηχανικός πρέπει να μοιάζεις με μηχανικό, να μιλάς σαν μηχανικός, και να συμπεριφέρεσαι σαν μηχανικός. Στους περισσότερους εργασιακούς χώρους αυτό σημαίνει εμφάνιση, ομιλία και συμπεριφορά άνδρα»(1), και αυτό εξακολουθεί να ισχύει.

Τα αποτελέσματα απαιτούν σειρά συστάσεων για την ενίσχυση του ποσοστού των γυναικών στην επιστήμη και την τεχνολογία μέσω των σταδιοδρομιών τους, μεταξύ άλλων:

-     εντατικοποίηση των δραστηριοτήτων για την προώθηση των επιστημονικών σταδιοδρομιών των γυναικών.

-     επιβεβαίωση της εφαρμογής της ενσωμάτωσης της διάστασης του φύλου στα εθνικά προγράμματα και στα προγράμματα της ΕΕ.

-     ανάπτυξη ευκαιριών επιστημονικής σταδιοδρομίας για ερευνήτριες και ερευνητές σε ακαδημαϊκά και μη ακαδημαϊκά ερευνητικά πεδία.

-     εγκαθίδρυση ενός διατομεακού προγράμματος ανάπτυξης ανθρώπινων πόρων για ερευνητικά κέντρα.

-     πρόβλεψη για προηγμένα προγράμματα για ηγετικές επιστημονικές θέσεις, για παράδειγμα: διατομεακή και διαπολιτισμική επικοινωνία, ικανότητα βάσει φύλου, δεξιότητες διαχείρισης στην επιστήμη και στη συμβουλευτική/εποπτεία, καθοδηγητική ικανότητα, κ.λπ.

9.4.2008

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

προς την Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων

σχετικά με τις γυναίκες και την επιστήμη

(2007/2206(INI))

Συντάκτης γνωμοδότησης: Den Dover

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας καλεί την Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων, που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να συμπεριλάβει στην πρόταση ψηφίσματός της τις ακόλουθες προτάσεις:

1.  επιδοκιμάζει τις πολιτικές που έχουν δρομολογηθεί έως τώρα, όπως τα μέτρα άμεσης στήριξης, τις προτιμησιακές πολιτικές στελέχωσης και τα συστήματα χρηματοδότησης για την υποστήριξη της έρευνας που πραγματοποιείται από γυναίκες, που έχουν ως στόχο να επιτύχουν πιο ισότιμη συμμετοχή των γυναικών στους διάφορους τομείς και κλάδους της επιστήμης·

2.  επισημαίνει ότι για να συμμορφωθεί με τη στρατηγική της Λισαβόνας, η ΕΕ χρειάζεται 700.000 επιπλέον ερευνητές, και επομένως καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να λάβουν συγκεκριμένα μέτρα, σύμφωνα με τον χάρτη πορείας για την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών 2006-2010, για να εξασφαλισθεί ότι έως το 2010 η συμμετοχή των γυναικών και των ανδρών στην επιστήμη και την τεχνολογία θα είναι πιο εξισορροπημένη·

3.  θεωρεί, ωστόσο, ότι απαιτούνται περισσότερες προσπάθειες προκειμένου να αυξηθεί η συμμετοχή των γυναικών σε υψηλές θέσεις (σε επιστημονικά συμβούλια και επιτροπές αξιολόγησης για παράδειγμα) και σε όλους τους τομείς της επιστήμης, συμπεριλαμβανομένης της έρευνας, της στελέχωσης, της κατάρτισης, της εκπαίδευσης, της τεχνολογίας των πληροφοριών, της μηχανικής, του εμπορίου, των επικοινωνιών, των δημοσίων σχέσεων, της διαφήμισης και των βιομηχανικών σχέσεων, παρέχοντας στις γυναίκες καινοτόμους μορφές ευέλικτου ωραρίου εργασίας που θα τους επιτρέψουν να συνεχίσουν να εργάζονται και αφού γίνουν μητέρες·

4.  είναι της άποψης ότι απαιτούνται περισσότερες ενέργειες προκειμένου να ξεπερασθεί η υποεκπροσώπηση των γυναικών, ιδιαίτερα στους επιστημονικούς ακαδημαϊκούς κύκλους· για τον σκοπό αυτόν, συνιστά να παρασχεθούν άμεσα υποστηρικτικά μέτρα και επιχορηγήσεις που θα ενθαρρύνουν τις γυναίκες να καλύψουν ανώτερες θέσεις, καθώς και επιχορηγήσεις για προγράμματα καθοδήγησης και συμβουλευτικής, που θα βοηθήσουν τις νεαρές γυναίκες να συνεχίσουν να ασκούν επιστημονικές ακαδημαϊκές δραστηριότητες, πραγματοποιώντας έρευνα και συμμετέχοντας σε αιτήσεις και προγράμματα επιχορηγήσεων, και διασφαλίζοντας ταυτόχρονα την κινητικότητα και την ευελιξία των ίδιων και των οικογενειών τους·

5.  εκτιμά ότι τα δίκτυα γυναικών επιστημόνων αποτελούν ζωτικής σημασίας όργανο για την προσέλκυση μεγαλύτερου αριθμού γυναικών στους επιστημονικούς και τεχνολογικούς τομείς και για την προώθησή τους σε θέσεις ευθύνης· ως εκ τούτου, καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να δημιουργήσουν δίκτυα σε ευρωπαϊκό, εθνικό και περιφερειακό επίπεδο και να στηρίξουν τα ήδη υπάρχοντα, όπως την ευρωπαϊκή πλατφόρμα γυναικών επιστημόνων·

6.  θεωρεί ότι, για να εξαλειφθούν ορισμένα από τα εμπόδια με τα οποία έρχονται αντιμέτωπες οι γυναίκες κατά την προσπάθεια να ανέλθουν σε ανώτερες θέσεις σε επιστημονικές σταδιοδρομίες, πρέπει να ληφθούν συγκεκριμένα μέτρα που θα προωθήσουν την καλύτερη κατανόηση των εννοιών «καλή έρευνα», «αριστεία» και «καινοτομία», ιδίως όσον αφορά τα κριτήρια για τον ορισμό του «καλού ερευνητή», τα οποία δεν θα πρέπει να περιορίζονται στον αριθμό των δημοσιεύσεων των ερευνητών·

7.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα για να διασφαλίσουν ότι η συνεισφορά των γυναικών δεν αποσιωπείται από τις εκδόσεις που αφορούν την ιστορία της επιστήμης και της τεχνολογίας, όχι μόνο επειδή αυτό θα συνιστούσε σαφή περίπτωση διάκρισης, αλλά και γιατί η έλλειψη «προτύπων» δυσχεραίνει την ενθάρρυνση της παρουσίας μεγαλύτερου αριθμού γυναικών στους τομείς αυτούς·

8.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εξαλείψουν όλα τα οικονομικά και διοικητικά εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες στον επιστημονικό χώρο και να δημιουργήσουν πιο ελκυστικές και ευέλικτες συνθήκες εργασίας για τις γυναίκες, ώστε να τις διευκολύνουν στον συνδυασμό της επαγγελματικής και της οικογενειακής ζωής και να ενισχύσουν το ενδιαφέρον τους να επιδιώξουν σταδιοδρομίες σε όλους τους κλάδους της επιστήμης, μέσω μορφών στήριξης που θα απευθύνονται συγκεκριμένα στις εργαζόμενες μητέρες και δεν θα επηρεάζουν αρνητικά τον προϋπολογισμό της επιστημονικής έρευνας· επιπλέον, καλεί τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν ισότιμο μερίδιο γονεϊκών ευθυνών προάγοντας την ίση χρήση της γονικής άδειας και ευέλικτες συνθήκες εργασίας για τους άνδρες και για τις γυναίκες εξίσου·

9.  επισημαίνει ότι τα όρια ηλικίας για την παροχή επιχορηγήσεων επηρεάζουν δυσμενώς τους νέους ανθρώπους, - κατά το πλείστον γυναίκες -, που φροντίζουν εξαρτώμενα άτομα στην οικογένεια· ως εκ τούτου, καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι, όταν ισχύουν τέτοιες συνθήκες, θα πρέπει να περιλαμβάνουν στη νομοθεσία τους μέτρα για τη διόρθωση αυτής της ανωμαλίας, όπως η προσθήκη ενός χρόνου στην προθεσμία υποβολής αιτήσεων για κάθε χρόνο κατά τον οποίο απαιτείται παροχή φροντίδας προς εξαρτώμενο μέλος ·

10. πιστεύει ακράδαντα ότι πρέπει να εισαχθούν συγκεκριμένα μέτρα για τη στελέχωση, την κατάρτιση και τις δημόσιες σχέσεις, ούτως ώστε να προαχθεί και να ενθαρρυνθεί η μεγαλύτερη συμμετοχή των γυναικών στην τεχνολογία, τη φυσική, τον κλάδο των μηχανικών, την πληροφορική και άλλους τομείς, όπου εξακολουθούν δυστυχώς να κυριαρχούν οι άνδρες·

11. καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι στα σχέδια που έχουν υποβληθεί στο πλαίσιο της πρόσκλησης για υποβολή προτάσεων για το έβδομο πρόγραμμα πλαίσιο δραστηριοτήτων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης, ο ισορροπημένος αριθμός ανδρών και γυναικών στην υποψήφια επιστημονική ομάδα θα αξιολογείται θετικά· προτρέπει τα κράτη μέλη να προβούν στις ίδιες διευθετήσεις στα εθνικά και περιφερειακά τους προγράμματα·

12. υποστηρίζει τον στόχο της θέσπισης και εξασφάλισης της συμμόρφωσης με την αρχή της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών που διαθέτουν ίδια επίπεδα μόρφωσης, ικανοτήτων και προσόντων όσον αφορά πανομοιότυπες επιστημονικές θέσεις, κατά τη διαδικασία της επιλογής και της πρόσληψης, αλλά και καθ’ όλη τη διάρκεια της επαγγελματικής τους σταδιοδρομίας, ούτως ώστε, έχοντας υπόψη αυτή τη βασική αρχή, να μπορέσουν οι γυναίκες να ακολουθήσουν περαιτέρω προγράμματα κατάρτισης και να σταδιοδρομήσουν στο επάγγελμά τους βάσει των προσόντων τους, πράγμα το οποίο, συγχρόνως, θα συμβάλλει στην εξισορρόπηση της συμμετοχής ανδρών και γυναικών σε θέσεις ευθύνης· θεωρεί λυπηρό το γεγονός ότι, παρά το ότι στην πλειονότητα των κρατών μελών ο αριθμός των γυναικών με πανεπιστημιακό τίτλο σπουδών υπερβαίνει τον αριθμό των ανδρών και οι γυναίκες εμφανίζουν υψηλότερο μέσο επίπεδο ακαδημαϊκών προσόντων από τους άνδρες, υποεκπροσωπούνται οι γυναίκες σε όλα τα ακαδημαϊκά και ερευνητικά ιδρύματα·

13. πιστεύει ότι είναι υψίστης σημασίας η προώθηση της επιστήμης ως τομέα που παρουσιάζει ενδιαφέρον και για τα δύο φύλα ήδη από μικρή ηλικία· ζητεί να ληφθεί αυτό υπόψη κατά τον σχεδιασμό του εκπαιδευτικού υλικού και κατά την κατάρτιση των καθηγητών· ενθαρρύνει τα πανεπιστήμια και τις σχολές να αναλύσουν τα συστήματά τους για την επιλογή των εισαχθέντων προκειμένου να εντοπισθεί ενδεχόμενη αφανής διάκριση βάσει του φύλου και να διορθώσουν τα συστήματα επιλογής αντιστοίχως·

14. καλεί την Επιτροπή , όσον αφορά το έβδομο πρόγραμμα πλαίσιο δραστηριοτήτων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης, να αναφέρει στο Κοινοβούλιο τακτικά την πρόοδο της εκπροσώπησης των γυναικών σε συμβούλια αξιολόγησης και επιτροπές επιλογής· καλεί την Επιτροπή να συμπεριλάβει τη διάσταση του φύλου στις ενδιάμεσες εκθέσεις αξιολόγησης και παρακολούθησης της προόδου του προγράμματος-πλαισίου·

15. καλεί τα κράτη μέλη να αναλύσουν τους παράγοντες που υποκρύπτονται πίσω από το χαμηλό ποσοστό γυναικών (15% κατά μέσο όρο στην ΕΕ) σε ανώτερες θέσεις στα πανεπιστήμια και τους εκπαιδευτικούς φορείς, γεγονός το οποίο μειώνει σοβαρά την επιρροή τους στη λήψη αποφάσεων για την έρευνα, παρά το ότι το 43% των διδακτορικών που απονέμονται στην ΕΕ, απονέμονται σε γυναίκες·

16. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εισαγάγουν αποτελεσματικές πολιτικές που θα εξαλείψουν τη μισθολογική διαφορά μεταξύ των δύο φύλων· σημειώνει ότι στον τομέα της επιστήμης, η αρχή της «ίσης αμοιβής» θα πρέπει επίσης να ισχύει και για τις υποτροφίες και για τους μισθούς·

17. ενθαρρύνει τα πανεπιστήμια, τα ερευνητικά ιδρύματα και τις ιδιωτικές επιχειρήσεις να εγκρίνουν στρατηγικές ισότητας στην οργάνωσής τους και στις διαδικασίες λήψης των αποφάσεών τους.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

8.4.2008

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

48

0

0

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Šarūnas Birutis, Jan Březina, Jerzy Buzek, Giles Chichester, Dragoş Florin David, Pilar del Castillo Vera, Den Dover, Nicole Fontaine, Adam Gierek, András Gyürk, Fiona Hall, David Hammerstein, Rebecca Harms, Erna Hennicot-Schoepges, Mary Honeyball, Ján Hudacký, Romana Jordan Cizelj, Anne Laperrouze, Pia Elda Locatelli, Eugenijus Maldeikis, Eluned Morgan, Angelika Niebler, Reino Paasilinna, Атанас Папаризов, Francisca Pleguezuelos Aguilar, Άννυ Ποδηματά, Miloslav Ransdorf, Vladimír Remek, Herbert Reul, Teresa Riera Madurell, Mechtild Rothe, Paul Rübig, Andres Tarand, Britta Thomsen, Catherine Trautmann, Νικόλαος Βακάλης, Adina-Ioana Vălean, Alejo Vidal-Quadras

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Etelka Barsi-Pataky, Ivo Belet, Zdzisław Kazimierz Chmielewski, Robert Goebbels, Satu Hassi, Gunnar Hökmark, Pierre Pribetich, Vittorio Prodi, Esko Seppänen, Silvia-Adriana Ţicău

(1)

            Robinson, J.G. and J.S. McIlwee (1991), «Men, Women, and the Culture of Engineering», The Sociological Quarterly, 32: 406.


ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

14.4.2008

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

12

0

8

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Emine Bozkurt, Zita Gurmai, Lívia Járóka, Piia-Noora Kauppi, Astrid Lulling, Siiri Oviir, Doris Pack, Zita Pleštinská, Karin Resetarits, Teresa Riera Madurell, Eva-Britt Svensson, Anne Van Lancker, Anna Záborská

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Gabriela Creţu, Lidia Joanna Geringer de Oedenberg, Donata Gottardi, Anna Hedh, Маруся Иванова Любчева

Αναπληρωτές (άρθρο 178, παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Μανώλης Μαυρομμάτης, Miroslav Mikolášik

Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου - Πολιτική απορρήτου