ΕΚΘΕΣΗ σχετικά με τις εμπορευματικές μεταφορές στην Ευρώπη

28.7.2008 - (2008/2008(INI))

Επιτροπή Μεταφορών και Τουρισμού
Εισηγητής: Michael Cramer

Διαδικασία : 2008/2008(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου :  
A6-0326/2008
Κείμενα που κατατέθηκαν :
A6-0326/2008
Συζήτηση :
Κείμενα που εγκρίθηκαν :

ΣΧΕΔΙΟ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με τις εμπορευματικές μεταφορές στην Ευρώπη

(2008/2008(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–   έχοντας υπόψη στις ανακοινώσεις της Επιτροπής «Το θεματολόγιο της ΕΕ για τις εμπορευματικές μεταφορές: τόνωση της αποδοτικότητας, της ολοκλήρωσης και της αειφορίας των εμπορευματικών μεταφορών στην Ευρώπη» (COM(2007)0606), «Σχέδιο δράσης για την εφοδιαστική εμπορευματικών μεταφορών» (COM(2007)0607), «Προς σιδηροδρομικό δίκτυο εμπορευματικής προτεραιότητας» (COM(2007)0608), και «Πολυετείς συμβάσεις για την ποιότητα της σιδηροδρομικής υποδομής» (COM(2008)0054),

–   έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής «Η εφοδιαστική εμπορευμάτων στην Ευρώπη – Κλειδί για τη βιώσιμη κινητικότητα» ((COM(2006)0336),

–   έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την εγκατάσταση του ευρωπαϊκού συστήματος σιδηροδρομικής σηματοδότησης ERTMS/ETCS ((COM(2005)0298),

–   έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 29-30 Νοεμβρίου/3 Δεκεμβρίου 2007 σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής όσον αφορά το «Σχέδιο δράσης για την εφοδιαστική των εμπορευμάτων» καθώς και της 7ης Απριλίου 2008 σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής «Προς σιδηροδρομικό δίκτυο εμπορευματικής προτεραιότητας»,

–   έχοντας υπόψη το Πράσινο Βιβλίο της Επιτροπής με τίτλο «Διαμόρφωση νέας παιδείας αστικής κινητικότητας»(COM(2007)0551),

– έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 5ης Σεπτεμβρίου 2007 σχετικά με την εφοδιαστική εμπορευμάτων στην Ευρώπη, κλειδί για τη βιώσιμη κινητικότητα[1],

– έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 9ης Ιουλίου 2008 σχετικά με τη «Διαμόρφωση νέας παιδείας αστικής κινητικότητας»[2],

– έχοντας υπόψη το άρθρο 45 του Κανονισμού του,

–   έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού (A6‑0326/2008),

A. εκτιμώντας ότι ο τομέας των μεταφορών είναι υπεύθυνος για μόλις το 30% των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα στην ΕΈ – στις πόλεις μάλιστα για το 40% - και ότι, παρά τις προσπάθειες που καταβλήθηκαν σε σχέση με τις τεχνικές βελτιώσεις και την καινοτομία, μεταξύ των ετών 1990 και 2005 αυξήθηκε αυτός κατά 26%, ενώ οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα στους άλλους τομείς κατέστη δυνατόν να μειωθούν με επενδύσεις δισεκατομμυρίων ευρώ κατά 10%,

Β.  εκτιμώντας ότι η αειφορία και η αποδοτικότητα των εμπορευματικών μεταφορών στην Ευρώπη διαδραματίζει ζωτικό ρόλο στην ύπαρξη μιας επιτυχημένης και ανταγωνιστικής οικονομίας, στην ικανοποίηση των απαιτήσεων των καταναλωτών και στη δημιουργία σημαντικού αριθμού θέσεων απασχόλησης και πλούτου για τους ευρωπαίους πολίτες,

Γ. εκτιμώντας ότι για τις εμπορευματικές μεταφορές υπάρχει πρόγνωση για αύξηση κατά 50% (σε τονοχιλιόμετρα (tkm)) μεταξύ του 2000 και του 2020, όπως προβλέπεται στη Λευκή Βίβλο με τίτλο «Η ευρωπαϊκή πολιτική μεταφορών με ορίζοντα το έτος 2010: Η ώρα των επιλογών» (COM(2001)0370), και ότι οι εμπορευματικές μεταφορές αυξήθηκαν ήδη μεταξύ του 1995 και του 2005 με κατά περίπου 30% ταχύτερο ρυθμό σε σχέση με το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν· εκτιμώντας περαιτέρω ότι η αύξηση στις συνολικές εμπορευματικές μεταφορές υπήρξε κατά μεγάλο μέρος αποτέλεσμα αύξησης των οδικών και αεροπορικών μεταφορών σε σύγκριση με άλλους φορείς μεταφορών,

Δ.  εκτιμώντας ότι λύσεις προς όφελος βιώσιμων και αποδοτικότερων συστημάτων εφοδιαστικής και συστημάτων εμπορευματικών μεταφορών, καθώς και διατροπικής ολοκλήρωσης όλων των φορέων μεταφορών, δεν οδηγούν μόνο στη βελτίωση της οικονομίας και της ασφάλειας, αλλά ανταποκρίνονται και στους στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης στους τομείς της κλιματικής αλλαγής και των οικονομιών στην ενέργεια που πρέπει να επιτευχθούν έως το 2020,

Ε.  εκτιμώντας ότι για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων η ΕΈ και τα κράτη μέλη καθορίζουν, σε το υφιστάμενο πλαίσιο ανεπαρκών δημοσιονομικών πόρων, ορισμένες συντονισμένες προτεραιότητες, συγκεντρώνουν τους πόρους τους σε περιορισμένο αριθμό μέτρων προς όφελος της αειφορίας και της διατροπικότητας των εμπορευματικών μεταφορών και λαμβάνουν υπόψη τους τις ευαίσθητες περιφέρειες,

ΣΤ. εκτιμώντας ότι το ευρωπαϊκό δίκτυο διαδρόμων πρέπει να αναπτυχθεί καλύτερα, εκκινώντας από το υφιστάμενο δίκτυο και τις υπάρχουσες δομές και τεχνολογίες και εντάσσοντας και τους «Πράσινους διαδρόμους» για όλους τους φορείς εμπορευματικών μεταφορών με φιλόδοξα βιώσιμα περιβαλλοντικά κριτήρια,

Ζ. εκτιμώντας ότι στόχος του προαναφερόμενου σχεδίου δράσης για την εφοδιαστική εμπορευματικών μεταφορών πρέπει να είναι η διευκόλυνση των επιχειρήσεων εμπορευματικών μεταφορών στην Ευρώπη και πέραν αυτής προς όφελος όλων των ευρωπαϊκών εταιρειών και της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας στο σύνολό της,

1.  τονίζει ότι τα ευρωπαϊκά συστήματα εμπορευματικών μεταφορών πρέπει να αντιμετωπίσουν επείγουσες προκλήσεις, προκειμένου να αυξήσουν την αποτελεσματική ολοκλήρωση και αειφορία των εμπορευματικών μεταφορών στην Ευρώπη, συμβάλλοντας εντονότερα στην βελτίωση της κινητικότητας, της ενεργειακής απόδοσης, στη μείωση της κατανάλωσης πετρελαίου, των ρυπαντικών εκπομπών και του εξωτερικού κόστους, και χαιρετίζει γι’ αυτό το λόγο τις ανωτέρω αναφερθείσες ανακοινώσεις της Επιτροπής και συμπεράσματα του Συμβουλίου· ενθαρρύνει την Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τη βιομηχανία να υποστηρίζουν στο μέλλον μία πλέον βιώσιμη από άποψη κινητικότητας πολιτική εμπορευματικών μεταφορών για το περιβάλλον, το κλίμα, την οικονομία, την ασφάλεια και τα κοινωνικά συμφέροντα, με την προώθηση κατά τη σταδιακή ολοκλήρωση διαδρόμων διαμεθοριακών σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών προτεραιότητας, κομβικών σημείων και συμβατικών δικτύων με την εφαρμογή σε μια διευρυμένη Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεσματικότερων συστημάτων εφοδιαστικής και με την προαγωγή της αρχής 'ο χρήστης και ο ρυπαίνων πληρώνει για όλα τα μέσα μεταφοράς'·

2.  στηρίζει την άποψη της Επιτροπής ότι η συν-τροπικότητα και η διατροπικότητα παραμένουν βασικοί παράγοντες για τη δημιουργία αειφόρων και αποδοτικών εμπορευματικών μεταφορών στην Ευρώπη·

3.  διαπιστώνει ωστόσο ότι οι αρμοδιότητες και τα μέσα της ΕΈ είναι περιορισμένα για τη βελτίωση των αγορών εμπορευματικών μεταφορών· σημειώνει ότι βασικά τμήματα του δικτύου χρησιμοποιούνται ήδη αξιοποιώντας τις δυνατότητές τους στο έπακρο· ως εκ τούτου, παροτρύνει τους υπουργούς Μεταφορών που είναι αρμόδιοι για τους κύριους ευρωπαϊκούς διαδρόμους να ασχοληθούν με το ζήτημα των επενδύσεων στις υποδομές και να συμφωνήσουν τουλάχιστον στον συντονισμό των εθνικών τους σχεδίων επενδύσεων όσον αφορά τους διαδρόμους που αντιστοιχούν στη χώρα τους·

4.  είναι πεπεισμένο ότι η αστική εμπορευματική εφοδιαστική απαιτεί συγκεκριμένη προσέγγιση· ελπίζει ότι η συζήτηση σχετικά με την προαναφερόμενη Πράσινη Βίβλο για την αστική κινητικότητα, καθώς και το σχέδιο δράσης για την εφοδιαστική εμπορευματικών μεταφορών, θα οδηγήσουν σε ανταλλαγή καλών πρακτικών μεταξύ πόλεων, ούτως ώστε να βρεθούν βιώσιμοι τρόποι μεταφοράς προμηθειών προς αυτές·

5.  προτείνει γι’ αυτό το λόγο όπως η Επιτροπή το αργότερο το τέλος του 2008 προτείνει πρόγραμμα για την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών που είναι αρμόδια για σχέδια στον τομέα αυτό, και όπως διευκολύνει και αξιολογήσει λύσεις στους υπάρχοντες φραγμούς, με ιδιαίτερη προσοχή στις εμπορευματικές μεταφορές, λαμβάνοντας δεόντως υπόψη την προστιθέμενη αξία του παράγοντα της εφοδιαστικής·

6.  στηρίζει την ιδέα ύπαρξης δικτύων που θα στοχεύουν αποκλειστικά στη μεταφορά εμπορευμάτων, τα οποία θα εκμεταλλεύονται τα υφιστάμενα συμβατικά κυκλοφοριακά δίκτυα, η αποσυμφόρηση των οποίων έρχεται ως αποτέλεσμα της προόδου που έχει επιτευχθεί με τα τρένα υψηλής ταχύτητας·

7.  υπογραμμίζει ότι τα σιδηροδρομικά εμπορευματικά δίκτυα πρέπει να βασίζονται στους πλέον «σχετικούς με την αγορά» διαδρόμους εμπορευματικών μεταφορών, λαμβάνοντας υπόψη τους υπάρχοντες διαδρόμους ERTMS(Ευρωπαϊκό σύστημα διαχείρισης της σιδηροδρομικής κυκλοφορίας) και το δίκτυο ΔΕΔ-Μ (Διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών )(δηλ. να διευρυνθούν όσο χρειάζεται για να συμπεριλάβουν συγκεκριμένες περιοχές που δημιουργούν μεγάλο όγκο κυκλοφοριακής συμφόρησης, π.χ. λιμάνια)· εκτιμά ότι πρέπει να διορισθούν "συντονιστές υψηλού επιπέδου των διαδρόμων", όπου αυτό δεν έχει ήδη γίνει· καλεί τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Σιδηροδρόμων, καθώς και την αρμόδια αρχή για το σύστημα των ERTMS, να διασφαλίσουν τη διαλειτουργικότητα των εν λόγω διαδρομών·

8.  αναμένει ότι η Επιτροπή θα καθορίσει τους «πράσινους διαδρόμους» ως υποδειγματικά σχέδια κινητικότητας και διατροπικότητας, θα στραφεί σε φιλικά προς το περιβάλλον μέσα με στόχο την μείωση των συνολικών ατυχημάτων, της κυκλοφοριακής συμφόρησης, του θορύβου, της τοπικής τοξικής και μη τοξικής ρύπανσης, των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, της ανάλωσης του τοπίου και της ενέργειας καθώς και θα αυξήσει τη χρήση ανανεώσιμων ενεργειακών πηγών (ιδίως αιολικής και ηλιακής ενέργειας) σύμφωνα με τη νομοθεσία της ΕΕ και τους στόχους της, και των νοημόνων συστημάτων μεταφοράς·

9.  παροτρύνει σ’ αυτό το πλαίσιο όπως η Επιτροπή και τα κράτη μέλη προσφέρουν μεγαλύτερα κίνητρα για την προώθηση της συμβατότητας προς το περιβάλλον όλων των φορέων μεταφορών και για την υποστήριξη του πιο αποδοτικού μεταξύ τους συνδυασμού, ο οποίος θα πρέπει να οδηγήσει στην μικρότερη επιβάρυνση του περιβάλλοντος προπάντων στους «πράσινους διαδρόμους»·

10. προτείνει να υποστηριχθεί η ολοκλήρωση του περιφερειακού σχεδιασμού, των διαδικασιών της παραγωγής και της δομής της αγοράς μέχρι την αποφυγή της μεταφοράς και να συμβάλει σε μικρότερες αποστάσεις ή προσαρμοσμένες ταχύτητες στις εμπορευματικές μεταφορές· είναι της άποψης ότι το χρονοβόρο και χαρακτηριζόμενο από ένταση ενέργειας «stop-and-go» στις εμπορευματικές μεταφορές θα πρέπει να αποφευχθεί με στηριζόμενη σε ηλεκτρονικούς υπολογιστές προσαρμογή της ταχύτητας·

11. θεωρεί τη βελτίωση της σωστής εφαρμογής και ενίσχυσης της υπάρχουσας νομοθεσίας όσον αφορά τις μεταφορές επικίνδυνων και ρυπαινόντων εμπορευμάτων ως μία προτεραιότητα·

12. παρακινεί όπως η Επιτροπή και τα κράτη μέλη προωθήσουν την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών σε διαμεθοριακές ευαίσθητες ορεινές περιοχές και περιοχές αστικής συγκέντρωσης καθώς και πόλεις, λαμβάνοντας υπόψη τις συστάσεις που περιλαμβάνονται στο προαναφερθέν ψήφισμα του Κοινοβουλίου σχετικά με την αστική κινητικότητα και την εμπειρία που αποκτήθηκε από το πρόγραμμα CIVITAS για καθαρότερες και καλύτερες μεταφορές στις πόλεις, μέσω ενίσχυσης του τομέα της εφοδιαστικής·

13. καλεί την Επιτροπή να συγκεντρώσει τη συγχρηματοδότηση της ΕΕ στην αποδοτικότητα, τη διαλειτουργικότητα και την αναβάθμιση της σιδηροδρομικής υποδομής, της διατροπικής μεταξύ κομβικών σημείων, καθώς και άλλων τρόπων εμπορευματικών μεταφορών, και όπως απαιτήθηκε ήδη στο ψήφισμά του της 12ης Ιουλίου 2007 για την εφαρμογή της πρώτης σιδηροδρομικής δέσμης[3] -και να δεσμεύσει τουλάχιστον το 40% των πόρων της ΕΕ για τις υποδομές μεταφορών των σιδηροδρόμων·

14. καλεί επίσης την Επιτροπή και τα κράτη μέλη, εν αναμονή της τροποποίησης του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αναμένεται για το 2009, να εξετάσει από τώρα τη θέση των μεταφορών στον εν λόγω προϋπολογισμό, ούτως ώστε να αποφευχθεί τυχόν επανάληψη σφαλμάτων του παρελθόντος και να διασφαλισθούν επαρκείς μελλοντικές επενδύσεις σε στρατηγικές υποδομές για την επίτευξη των στόχων που έχει θέσει η Ένωση για τον εαυτό της όσον αφορά την αειφόρο ανάπτυξη και τη μείωση των εκπομπών·

15. τονίζει την τεράστια σημασία του τέλους χρήσης των διατροπικών οδών για τις αποδοτικές εμπορευματικές μεταφορές στην Ευρώπη·

16. θεωρεί μια καλύτερη σύνδεση των θαλασσίων λιμένων και των εσωτερικών λιμένων με το σιδηροδρομικό και οδικό δίκτυο της ενδοχώρας ως σημαντικό συστατικό της εφοδιαστικής υποδομής· επισημαίνει τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν οι εσωτερικές αποβάθρες και οι ναυτικές δεξαμενές·

17. είναι πεπεισμένο για τις δυνατότητες των εσωτερικών πλωτών οδών όσον αφορά τις εμπορευματικές μεταφορές και παροτρύνει την Επιτροπή να διασφαλίσει την ορθή εφαρμογή του προγράμματος δράσης NAIADES με την προώθηση των εσωτερικών πλωτών μεταφορών στην Ευρώπη·

18. τονίζει ότι επενδύσεις σε τερματικούς σταθμούς της ενδοχώρας είναι δυνατόν να υλοποιηθούν ευέλικτα και γρήγορα και κατ’ αυτόν τον τρόπο είναι δυνατόν να εξαλειφθούν στενώσεις οδού στο σύνολο της διατροπικής αλυσίδας·

19. υπενθυμίζει ότι η τήρηση ή καθιέρωση σταθερών διατροπικών προτύπων όσον αφορά τις διαστάσεις και τα βάρη των οχημάτων, εμπορευματοκιβωτίων και εγκαταστάσεων φόρτωσης είναι στρατηγικής σημασίας προκειμένου να μετακινηθεί η εφοδιαστική των εμπορευμάτων στους σιδηροδρόμους και βιώσιμες υδάτινες οδούς, μειώνοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο τις δαπάνες των υποδομών·

20. διαπιστώνει ότι ορισμένες οριζόντιες τεχνικές οι οποίες θα συνέβαλαν σε απλούστερες δυνατότητες μεταφόρτωσης από φορτηγά αυτοκίνητα στους σιδηροδρόμους αλλά και κατά την μετακίνηση σε διαφορετικά πλάτη τροχιάς των σιδηροδρόμων, συχνά είναι ανεπαρκώς τυποποιημένες· καλεί γι’ αυτό το λόγο τις διεθνείς και ευρωπαϊκές αρχές, να τυποποιήσουν ιδίως αυτές τις τεχνικές με στόχο την υψηλότερη αποδοτικότητα και μείωση του κόστους· τονίζει εν προκειμένω τη σημασία της ταχείας έγκρισης ενός παγκόσμιου προτύπου για το διατροπικό μοναδοποιημένο φορτίο·

21. καλεί την Επιτροπή, να διαμορφώσει τις κατευθυντήριες γραμμές για τις ενισχύσεις στο περιβάλλον και τους σιδηροδρόμους κατά τέτοιο τρόπο ώστε να διευκολυνθούν επενδύσεις προς όφελος των βιώσιμων σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών· τονίζει σ’ αυτό το πλαίσιο τη στρατηγική σημασία της συγχρηματοδότησης της μείωσης των θορύβων και στην πηγή (μετατροπή των βαγονιών εμπορευμάτων), όπως συμβαίνει ήδη στην περίπτωση του εξοπλισμού ERTMS του τροχαίου υλικού·

22. είναι πεπεισμένο ότι η διαχείριση των υποδομών και η παροχή υπηρεσιών πρέπει να διεκπεραιώνεται διαμεθοριακά, χωρίς διακρίσεις κα με διαφάνεια προκειμένου να είναι δυνατή η επίτευξη μιας αποτελεσματικής, διαλειτουργικής και απρόσκοπτης εφοδιαστικής των μεταφορών· τονίζει εν προκειμένω τη σημασία της περαιτέρω ολοκλήρωσης της εσωτερικής αγοράς μεταφορών για όλους τους φορείς μεταφορών· επικροτεί εν προκειμένω την πρόταση της Επιτροπής για τη δημιουργία «ευρωπαϊκού χώρου θαλάσσιων μεταφορών χωρίς φραγμούς» και υποστηρίζει την ιδέα ενός ενιαίου φορτωτικού εγγράφου και «ενιαίων σημείων διεπαφής» για όλους τους μεταφορικούς φορείς·

23. τονίζει ότι μία εσωτερική αγορά οδικών μεταφορών, η οποία θα λειτουργεί αποδοτικά, θα βοηθήσει στη μεγαλύτερη αποδοτικότητα των μεταφορών και τη μείωση του αριθμού των ταξιδιών με κενό όχημα· καλεί την Επιτροπή να εφαρμόσει με αυστηρότητα τη νομοθεσία της ΕΕ στις διεθνείς οδικές μεταφορές και ενδομεταφορές· αναγνωρίζει ότι επιτρέπεται στα κράτη μέλη να περιορίζουν τις ενδομεταφορές υπό συγκεκριμένες συνθήκες, αλλά καλεί την Επιτροπή, ως θεματοφύλακα των Συνθηκών, να αναλάβει ισχυρή δράση εναντίον των δυσανάλογων περιορισμών και των κυρώσεων που επιβάλλουν εν προκειμένω ορισμένα κράτη μέλη στις ξένες μεταφορικές εταιρείες·

24. ενθαρρύνει την Επιτροπή σε πολυετείς συμβάσεις για την ποιότητα της σιδηροδρομικής υποδομής να εκπονεί όρους πλαίσιο για ελάχιστα σε ευρωπαϊκό επίπεδο ποιοτικά πρότυπα· προτείνει στα κράτη μέλη να συνδέσουν τη διαθεσιμότητα πόρων για τη νέα κατασκευή επέκταση και τις δαπάνες συντήρησης των σιδηροδρομικών υποδομών σε αυτά τα ποιοτικά πρότυπα και να τα θεωρήσει ως αναπόσπαστες δέσμες προκειμένου κατ’ αυτόν τον τρόπο να συμβάλει στην αύξηση της αποδοτικότητας και την εξοικονόμηση δαπανών·

25. καλεί την Επιτροπή να ενισχύσει σχέδια που αφορούν τη διαφοροποιημένη χρήση των γραμμών υψηλής ταχύτητας, π.χ. για τις μεταφορές ελαφρού φορτίου·

26. παρακινεί όπως η Επιτροπή καταρτίσει επισκόπηση των με δορυφορική πλοήγηση εξοπλισμένων εμπορικών τρένων στην ΕΈ, προκειμένου σ’ αυτή τη βάση να εξετάσει τη διαμεθοριακή διαλειτουργικότητα και συμβατότητα αυτών των συστημάτων με ήδη υφιστάμενες τεχνικές, να υλοποιήσει τη διαλειτουργική δορυφορική πλοήγηση για νέους συρμούς και να προωθήσει τον εκ των υστέρων εξοπλισμό υφισταμένων εμπορικών τρένων· υποστηρίζει την έγκριση τεχνικών φόρτωσης, οι οποίες διαμορφώνουν κατά τέτοιον τρόπο τη διατροπική αλυσίδα από την αρχή έως το τέλος της μεταφόρτωσης και εκφόρτωσης ώστε να οδηγούν σε υψηλότερη αποτελεσματικότητα του συνόλου του κλάδου·

27. υπογραμμίζει την ανάγκη για ενοποίηση και απλοποίηση των διοικητικών διαδικασιών των εμπλεκομένων στην αγορά εμπορευματικών μεταφορών αρχών, καθώς και για απλοποιημένους τελωνειακούς κανόνες και τελωνειακές διαδικασίες στα σύνορα· επιδοκιμάζει συγκεκριμένα την απόφαση για τη θέσπιση ευρωπαϊκού θαλάσσιου χώρου χωρίς εμπόδια,· καλεί την Επιτροπή να ζητήσει από τις κατάλληλες διεθνείς ενώσεις και οργανισμούς να θεσπίσουν ένα ενιαίο διατροπικό έγγραφο·

28. τονίζει ότι υπάρχει έλλειψη κατάλληλης πανεπιστημιακής εκπαίδευσης όσον αφορά τον τομέα της εφοδιαστικής και ως εκ τούτου καλεί τα κράτη μέλη να δώσουν απόλυτη προτεραιότητα στην ανώτερη εκπαίδευση και την επιμόρφωση στον τομέα της εφοδιαστικής και των εμπορευματικών μεταφορών·

29. παροτρύνει την Επιτροπή να υποστηρίξει σχέδια και έρευνα, καθώς και έργα που στοχεύουν στην πρότυπη κυκλοφορία των πληροφοριών, ώστε να διασφαλισθεί η ολοκλήρωση και η διατροπικότητα των φορέων σε επίπεδο δεδομένων·

30. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.

  • [1]  Εγκριθέντα κείμενα, Ρ6_ΤΑ(2007)0375
  • [2]  Εγκριθέντα κείμενα, Ρ6_ΤΑ(2008)0356.
  • [3]  ΕΕ C 175 Ε,10.7.2008, σ.551

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

1.        Πλαίσιο των εμπορευματικών μεταφορών στην Ευρώπη

Η πρώτη φάση της πολιτικής των μεταφορών κατά τη δεκαετία του '90 χαρακτηρίστηκε από την απελευθέρωση και το άνοιγμα της αγοράς, αλλά χωρίς καλή εναρμόνιση και συνέργεια μεταξύ των εθνικών συστημάτων. Δημιουργήθηκαν νέα προβλήματα στον τομέα των μεταφορών ή τονίστηκαν παλαιές δυσχέρειες (υπερφόρτωση των μεταφορών, ζημίες στο περιβάλλον, τροχαία ατυχήματα, ελλείπουσα διαλειτουργικότητα, κλπ.,). Επί πλέον άλλαξαν οι όροι πλαίσιο στην Ευρωπαϊκή Ένωση με την επιτάχυνση της παγκοσμιοποίησης, την ανασφαλή κατάσταση του ενεργειακού εφοδιασμού, την προϊούσα παγκόσμια θέρμανση και τη διεύρυνση της ΕΕ·

Η προβληματική των εμπορευματικών μεταφορών και της εφοδιαστικής αποτελεί κεντρικό άξονα της Επιτροπής, όπως περιγράφεται μεταξύ άλλων στη Λευκή Βίβλο των μεταφορών του 2001. Μεταξύ του 2000 και του 2020 θα αυξηθεί ο όγκος των εμπορευματικών μεταφορών (σε tkm) στην ΕΕ των 25 κατά 50%. Από το 1995 έως το 2005 αυξήθηκαν οι εμπορευματικές μεταφορές ήδη κατά 2,8% ετησίως. Το μερίδιο των πλέον επιβλαβών για το περιβάλλον οδικών και αεροπορικών μεταφορών αυξήθηκε περαιτέρω στο μεγαλύτερο βαθμό.

Ως αποτέλεσμα αυτής της απελευθέρωσης και της εξέλιξης του τομέα των εμπορευματικών μεταφορών πρέπει να συμφωνηθούν στόχοι για την αποδοτικότητα και βιωσιμότητα των μεταφορών.

2.        Η απάντηση της Επιτροπής: Η δέσμη για τις εμπορευματικές μεταφορές και την εφοδιαστική

Σε συνέχεια του απολογισμού του 2006 στο ήμισυ της διαδρομής δημοσίευσε η Επιτροπή σειρά ανακοινώσεων οι οποίες πρέπει να προωθήσουν τη βιωσιμότητα και αποδοτικότητα του τομέα των εμπορευματικών μεταφορών· Όλες αυτές οι ανακοινώσεις αναφέρονται σε ενδεχόμενα μελλοντικά μέτρα και νομοθετικές πρωτοβουλίες και πρέπει να κινήσουν τη συγκεκριμένη εργασία της Επιτροπής έως το 2010.

2.1      Πρόγραμμα της ΕΕ για τις εμπορευματικές μεταφορές: Αύξηση της αποδοτικότητας, ολοκλήρωσης και βιωσιμότητας των εμπορευματικών μεταφορών στην Ευρώπη

Αυτοί οι δύο στόχοι – βιωσιμότητα και αποδοτικότητα, πρέπει να επιδιωχθούν με στρατηγικές προσεγγίσεις:

-          τη συγκέντρωση σε μεταφορικούς διαδρόμους: η έννοια αυτή αποτελεί τη βάση μιας διατροπικής ευρωπαϊκής πολιτικής για την καλύτερη χρήση και συνδυασμό των διαφόρων φορέων μεταφορών·

-          την προώθηση καινοτόμων τεχνολογιών, υποδομών και αποτελεσματικότερου ελέγχου των εμπορευματικών μεταφορών·

-          την απλοποίηση της διοίκησης και της αλυσίδας των εμπορευματικών μεταφορών, ιδίως με τη δημιουργία μιας μοναδικής διεπαφής για τις απαιτήσεις της διοίκησης και τη διατροπική εναρμόνιση των διατάξεων στον τομέα των σιδηροδρόμων·

-          τη βελτίωση της ελκυστικότητας άλλων μεταφορικών μέσων πέραν των οδικών.

2.2      Σχέδιο δράσης εμπορευματική εφοδιαστική των μεταφορών

Η ανακοίνωση αυτή εξετάζει το ρόλο κλειδί της εφοδιαστικής για πλέον βιώσιμα και ανταγωνιστικότερα συστήματα μεταφορών στην Ευρώπη. Το μερίδιο της εφοδιαστικής βιομηχανίας στο ευρωπαϊκό ΑΕΠ βρίσκεται στο 14% περίπου και αυξήθηκε κατά μέσον όρο περισσότερο από το σύνολο της οικονομίας. Αυτό οφείλεται κατά κύριο λόγο στην απελευθέρωση, στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και στα χαμηλά κόστη μεταφορών, τα οποία δεν αντιστοιχούν στο πραγματικό κόστος. Από την άλλη πλευρά σημειώθηκε κατ’ αυτόν τον τρόπο υπερφόρτωση των λιμένων, κέντρων μεταφόρτωσης, κομβικών σημείων και σιδηροδρομικών διαδρομών. Η Επιτροπή θέλει επί του παρόντος να αναπτύξει μια συνεκτική πολιτική σε έξι τομείς:

1.        eFreight και ITS: Στο eFreight πρόκειται για την ανάπτυξη μιας ροής πληροφοριών χωρίς χαρτί, η οποία καθιστά δυνατή, την παρακολούθηση και τον εντοπισμό των εμπορευμάτων κατά την μεταφορά τους μέσω διαφόρων φορέων μεταφοράς, πράγμα το οποίο καθιστά τα εμπορεύματα ανεξάρτητα από τους φορείς μεταφορών και συγχρόνως απλοποιεί τη διαχείριση. Όλες οι δράσεις σχεδιάζονται για το 2009. Η ανάπτυξη δορυφορικών συστημάτων πλοήγησης όπως το GALILEO θα καθιστούσε δυνατό στο μέλλον αυτό το «διαδίκτυο για φορτία» (επιγραμμικά διατιθέμενες πληροφορίες).

2.        Βιώσιμη ποιότητα και αποδοτικότητα: Η Επιτροπή θέλει να εξεύρει εφαρμόσιμες στην πράξη και νομικές λύσεις (2008) ή να δημιουργήσει σημεία αναφοράς διατροπικών τερματικών σταθμών το 2010. Θα καθορισθεί σειρά βασικών δεικτών από κοινού με τις ομάδες συμφερόντων έως το τέλος του 2009 και θα εξετασθεί συγχρόνως η διαθεσιμότητα στατιστικών δεδομένων σχετικά με την εφοδιαστική εμπορευματικών μεταφορών. Στον τομέα του προσωπικού και της εκπαίδευσης θα εργασθεί η Επιτροπή έως το 2009 με τους κοινωνικούς εταίρους για έναν κατάλογο ελάχιστων προσόντων στον τομέα της εφοδιαστικής.

3.        Απλοποίηση των μεταφορικών αλυσίδων: Διάφορες πρωτοβουλίες διεκπεραιώνονται σ’ αυτόν τον τομέα. Η τήρηση διοικητικών απαιτήσεων διευκολύνεται με τη συγκρότηση μιας μοναδικής υπηρεσίας εκκίνησης και μιας «διοίκησης από ένα χέρι» έως το 2012. Θα υποβάλει επίσης το 2008 νομοθετική πρόταση για την απλοποίηση και προώθηση των μεταφορών μικρών αποστάσεων. Κατά το έτος 2009 πρέπει να αναλυθεί η δυνατότητα ενός ενιαίου φορτωτικού εγγράφου, το οποίο θα είναι ανεξάρτητο από τους φορείς μεταφοράς. Ενδεχομένως, η Επιτροπή θα πραγματοποιήσει πρόταση το 2009 σχετικά με μια πρότυπη ρήτρα ευθύνης. Επί πλέον η Επιτροπή θα προετοιμάσει ευρωπαϊκούς κανόνες για την ασφάλεια των φορέων μεταφορών το 2008.

4.        Μετρήσεις οχημάτων και κανόνες φόρτωσης: Η Επιτροπή θα αναλύσει τους κανόνες όσον αφορά το βάρος των οχημάτων και τις μετρήσεις των οχημάτων και στο πλαίσιο αυτό θα προτείνει ενδεχομένως μια επικαιροποίηση της οδηγίας 96/53/ΕΚ (2008). Πέραν αυτού θα εργασθεί για την κανονιστική ρύθμιση των ευρωπαϊκών διατροπικών μονάδων φόρτωσης (2007).

5.        «Πράσινοι διάδρομοι μεταφορών»: Υπό αυτήν την έννοια επιδιώκει η Επιτροπή σειρά διαφόρων στόχων. Θέλει, κατ’ αρχάς, να συγκεντρώσει τις εμπορευματικές μεταφορές σε διαδρόμους, όπου χρησιμοποιούνται συν-τροπικότητα και τεχνολογίες καινοτομίας. Το 2008 η Επιτροπή θα καθορίσει πράσινους διαδρόμους και θα οργανώσει τη συνεργασία μεταξύ των αρχών και των μεταφορικών επιχειρήσεων. Οι πρώτες προτάσεις σχετικά με σιδηροδρομικά εμπορευματικά δίκτυα αναμένονται το 2008 και για τους διαδρόμους έως το 2012.

6.        Εφοδιαστική εμπορευματικών μεταφορών στις πόλεις: Εν προκειμένω τονίζει η Επιτροπή την αστική διάσταση των εμπορευματικών μεταφορών. Επί του παρόντος γίνεται επεξεργασία συστάσεων για κοινές κατευθυντήριες τιμές ή για δείκτες απόδοσης για την μέτρηση της αποδοτικότητας και βιωσιμότητας.

2.3      Κατασκευή ενός κατά κύριο λόγο για τις εμπορευματικές μεταφορές προοριζόμενου σιδηροδρομικού δικτύου

Από τη σκοπιά της Επιτροπής εντοπίζονται οι δυσχέρειες των σιδηροδρόμων στον τομέα των εμπορευματικών μεταφορών στην ελλείπουσα ικανότητα να βελτιώσουν το μερίδιό τους στην αγορά. Οι δυσχέρειες αυτές αφορούν την αξιοπιστία, το υπάρχον δυναμικό, τη διαχείριση πληροφοριών, τον μέσο όρο ταχύτητας και την ευελιξία. Δυστυχώς δεν επαρκούν τα αποτελέσματα της σιδηροδρομικής πολιτικής των τελευταίων 15 ετών προκειμένου να επιτευχθούν οι επιθυμητοί στόχοι μιας μετάθεσης. Τα κόστη και τα τιμολόγια μειώθηκαν μεν διαρκώς στις εμπορευματικές σιδηροδρομικές μεταφορές και η ανταγωνιστικότητα βελτιώθηκε, αλλά απέχουμε ακόμη πολύ από την επίτευξη μιας πλήρους διαλειτουργικότητας.

Ο στόχος της ανακοίνωσης είναι η «κατασκευή ενός διαρθρωμένου ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού δικτύου που θα ανήκει στα ΔΔ-V, που καθιστά δυνατές πλέον αξιόπιστες και αποδοτικές εμπορευματικές μεταφορές». Το δίκτυο αυτό θα μπορούσε να κατασκευασθεί στη βάση των υπαρχόντων δικτύων.

Προτείνονται έξι νέα μέτρα:

-          Κατασκευή ενός σιδηροδρομικού δικτύου με προτεραιότητα για τις εμπορευματικές μεταφορές: Η Επιτροπή θα προτείνει έναν νομικό ορισμό. Έως το 2012 θα πρέπει κάθε κράτος μέλος να συμμετάσχει σε μία διοίκηση διαδρόμου·

-          μέτρηση της ποιότητας υπηρεσιών κατά μήκος των διαδρόμων: Η Επιτροπή θα προτείνει, μετά από μία έκθεση σχετικά με τα από τις σιδηροδρομικές επιχειρήσεις ληφθέντα μέτρα για τη βελτίωση της ποιότητας, νομοθετικά μέτρα για δείκτες ποιότητας·

-          δυναμικότητα της υποδομής των διαδρόμων: Προκειμένου να αποφευχθούν μελλοντικές συμφορήσεις, η Επιτροπή θέλει να εναρμονίσει τις δυναμικότητες της υποδομής (μήκος συρμών, περιτυπώματα υποδομής ...)·

-          κατανομή των διαδρομών στις διαμεθοριακές εμπορευματικές μεταφορές: Η Επιτροπή θα προτείνει νομοθετικά μέτρα για τη διεθνή κατανομή των διαδρομών και θα προωθήσει τη συνεργασία μεταξύ των εθνικών ρυθμιστικών αρχών·

-          ισχύοντες κανόνες προτεραιότητας σε περιπτώσεις βλαβών στις μεταφορές: Η Επιτροπή θα ενισχύσει τις νομοθετικές διατάξεις όσον αφορά τις διεθνείς εμπορευματικές μεταφορές σε περιπτώσεις βλάβης του δικτύου. Οι διοικήσεις των υποδομών θα πρέπει να εφαρμόζουν ενιαίους κανόνες προτεραιότητας·

-          υπηρεσίες συνδεόμενες με τις σιδηροδρομικές μεταφορές: Η Επιτροπή θέλει να καλέσει τις διοικήσεις διαδρόμων και τους φορείς εκμετάλλευσης των υποδομών να συγκροτήσουν ένα αποδοτικό δίκτυο τερματικών σταθμών και σταθμών σύνδεσης συρμών. Επί πλέον πρέπει να ληφθούν νομοθετικά μέτρα προκειμένου να διαμορφωθεί μια διαφανής και απλή πρόσβαση στις σιδηροδρομικές υπηρεσίες.

3.        Οι πολυετείς συμβάσεις για την ποιότητα των σιδηροδρομικών υποδομών

Έξι χρόνια μετά την ψήφιση της πρώτης σιδηροδρομικής δέσμης υπάρχουν αμφιβολίες όσον αφορά την επαρκή χρηματοδότηση των σιδηροδρομικών υποδομών, προκειμένου να καταστεί δυνατή η εγγύηση στης ποιότητας και της απόδοσης του τομέα. Η διαβούλευση με τις ομάδες συμφερόντων μεταξύ του Μαΐου 2006 και του Σεπτεμβρίου 2007 επιβεβαίωσε αυτές τις ανησυχίες. Μια ελλιπής χρηματοδότηση οδηγεί στη συνέχεια σε καθυστερήσεις της αναγκαίας συντήρησης στα δίκτυα.

Η Επιτροπή αναφέρει όσον αφορά την εμπειρία των πολυετών συμβάσεων για την ποιότητα της υποδομής των σιδηροδρόμων και τα πλεονεκτήματα αυτού του τρόπου χρηματοδότησης, ο οποίος προτάθηκε ως λύση για την έλλειψη χρηματοδότησης στην οδηγία 2001/14/ΕΚ. Οι πολυετείς συμβάσεις προσφέρουν μια μεγαλύτερη προοπτική για τη συντήρηση των σιδηροδρομικών δικτύων. Λόγω του ότι αυτές οι πολυετείς συμβάσεις έως τώρα χρησιμοποιήθηκαν σε πολύ διαφορετικό επίπεδο μόνο από τα μισά κράτη μέλη είναι αναγκαία μια εναρμόνιση της χρήσης.

4.        Οι πλέον σημαντικές προτάσεις του εισηγητή

Λόγω περιορισμένων αρμοδιοτήτων και πόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης ο εισηγητής προτείνει να υπάρξει μεγαλύτερη συγκέντρωση σε πραγματιστικές προτεραιότητες:

-          Η Επιτροπή θα πρέπει έως το 2008 να ταυτοποιήσει ανά 10 διαμεθοριακούς διαδρόμους και σημεία συμφορήσεων και να προτείνει δυνατότητες επίλυσης·

-          οι πράσινοι διάδρομοι θα πρέπει να προσδιορισθούν καλύτερα όσον αφορά τη βιωσιμότητά τους, λαμβάνοντας υπόψη καθιερωμένα ευρωπαϊκά περιβαλλοντικά κριτήρια όσον αφορά το θόρυβο, την αλλαγή του κλίματος, την ατμοσφαιρική ρύπανση και την κατανάλωση ενέργειας ή ανανεώσιμες πηγές ενέργειας·

-          η διαχείριση των υποδομών και οι διαδικασίες διοίκησης πρέπει να τυποποιηθούν σε διαμεθοριακό επίπεδο και να απλοποιηθούν·

-          η συνολική συγχρηματοδότηση της ΕΕ των υποδομών των μεταφορών θα πρέπει να εναρμονισθεί με τους καθιερωμένους στόχους προς την κατεύθυνση μιας φιλικής προς το περιβάλλον διαμόρφωσης των συστημάτων μεταφορών.

Αν και η εσωτερικοποίηση του εξωτερικού κόστους και οι προτάσεις για την τροποποίηση του ευρωπαϊκού σήματος έως τη 10η Ιουνίου 2008 είναι πολύ σημαντικές για μια φιλική προς το περιβάλλον και κοινωνικά αποδεκτή πολιτική των εμπορευματικών μεταφορών, ο εισηγητής δεν θέλησε να διατυπώσει εν προκειμένω εκ νέου προτάσεις, λόγω του ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μόλις πρόσφατα ψήφισε σχετικά, όπως π.χ. στην έκθεση για τη βιώσιμη ευρωπαϊκή πολιτική των μεταφορών λαμβάνοντας υπόψη την ευρωπαϊκή πολιτική για την ενέργεια και το περιβάλλον.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΕ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

15.7.2008

 

 

 

Αποτέλεσμα τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

39

0

0

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Gabriele Albertini, Inés Ayala Sender, Etelka Barsi-Pataky, Paolo Costa, Michael Cramer, Luis de Grandes Pascual, Christine De Veyrac, Saïd El Khadraoui, Robert Evans, Emanuel Jardim Fernandes, Francesco Ferrari, Brigitte Fouré, Mathieu Grosch, Georg Jarzembowski, Stanisław Jałowiecki, Timothy Kirkhope, Dieter-Lebrecht Koch, Sepp Kusstatscher, Jörg Leichtfried, Bogusław Liberadzki, Eva Lichtenberger, Seán Ó Neachtain, Paweł Bartłomiej Piskorski, Reinhard Rack, Gilles Savary, Brian Simpson, Renate Sommer, Ulrich Stockmann, Silvia-Adriana Ţicău, Yannick Vaugrenard, Roberts Zīle

Αναπληρωτής(ές) παρών(όντες) κατά την τελική ψηφοφορία

Zsolt László Becsey, Johannes Blokland, Zita Gurmai, Lily Jacobs, Anne E. Jensen, Μαρία Παναγιωτοπούλου-Κασσιώτου, Corien Wortmann-Kool

Αναπληρωτής(ές) (άρθρο 178, παρ. 2) παρών(όντες) κατά την τελική ψηφοφορία

Constantin Dumitriu