VERSLAG over het scorebord voor de consumentenmarkten

14.10.2008 - (2008/2057(INI))

Commissie interne markt en consumentenbescherming
Rapporteur: Anna Hedh

Procedure : 2008/2057(INI)
Stadium plenaire behandeling
Documentencyclus :  
A6-0392/2008
Ingediende teksten :
A6-0392/2008
Debatten :
Aangenomen teksten :

ONTWERPRESOLUTIE VAN HET EUROPEES PARLEMENT

over het scorebord voor de consumentenmarkten

(2008/2057(INI))

Het Europees Parlement,

 gezien de mededeling van de Commissie van 29 januari 2008 getiteld "De doorlichting van de beleidsresultaten voor consumenten in de interne markt: het scorebord voor de consumentenmarkten" (COM(2008)0031),

 gezien het scorebord van de interne markt nr. 16 bis van 14 februari 2008 (SEC(2008)0076),

 onder verwijzing naar zijn resolutie van 6 september 2007 over het groenboek over de herziening van het consumentenacquis[1],

 onder verwijzing naar zijn resolutie van 20 mei 2008 over de EU-strategie voor het consumentenbeleid 2007-2013[2],

 onder verwijzing naar zijn resolutie van 23 september 2008 over het scorebord van de interne markt[3],

 gezien de mededeling van de Commissie van 20 november 2007 getiteld "Een interne markt voor het Europa van de 21e eeuw" (COM(2007)0724),

 gezien de mededeling van de Commissie van 20 november 2007 getiteld "Diensten van algemeen belang, met inbegrip van sociale diensten van algemeen belang: een nieuw Europees engagement"(COM(2007)0725), dat als begeleidend document was toegevoegd aan de mededeling over een interne markt voor het Europa van de 21e eeuw,

 gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie met als titel "Implementing the new methodology for product market and sector monitoring: Results of a first sector screening" (Tenuitvoerlegging van de nieuwe methodologie voor het doorlichten van de productenmarkt en sectoren: uitkomsten van een eerste screening van sectoren) (SEC(2007)1517), dat als begeleidend document was toegevoegd aan de mededeling over een interne markt voor het Europa van de 21e eeuw,

 gelet op artikel 45 van zijn Reglement,

 gezien het verslag van de Commissie interne markt en consumentenbescherming (A6‑0392/2008),

A. ingenomen met de publicatie van het scorebord voor de consumentenmarkten ("het scorebord"), waarmee wordt beoogd de interne markt beter te laten inspelen op de verwachtingen en behoeften van de burger,

B. overwegende dat concurrerende markten die effectief functioneren van essentieel belang zijn om ervoor te zorgen dat de burgers vertrouwen hebben in de interne markt,

C. overwegende dat het scorebord dient te worden aangevuld met andere vormen van toezicht,

D. overwegende dat de indicatoren in het scorebord zijn bedoeld om sectoren in kaart te brengen die gedetailleerder moeten worden onderzocht,

E. overwegende dat het scorebord het debat over zaken die het consumentenbeleid betreffen, moet stimuleren,

F. overwegende dat onderzoek en analyses van nationale instanties voor consumentenzaken en mededinging relevant kunnen zijn voor de verdere ontwikkeling van het scorebord,

Inleiding

1.      beklemtoont dat het van belang is dat de burgers ten volle kunnen profiteren van de voordelen van de interne markt en ziet het scorebord als een belangrijk instrument ter bereiking van dit doel;

2.      staat positief tegenover de vijf hoofdindicatoren in het scorebord die verband houden met klachten, prijsniveaus, tevredenheid, omschakelen van leverancier en veiligheid;

3.      onderstreept dat het scorebord nog in de kinderschoenen staat en verder ontwikkeld moet worden met vollediger gegevens, preciezere statistieken en verdere analyses die zijn gebaseerd op diverse indicatoren;

4.      beklemtoont dat, wanneer de vijf basisindicatoren van het scorebord een bevredigend ontwikkelingspeil hebben bereikt, er nieuwe indicatoren moeten worden opgesteld om de interne markt beter te laten inspelen op de verwachtingen en zorgen van de burger;

5.       roept de Commissie ertoe op te zorgen voor adequate financiering en te voorzien in voldoende personeel voor de doeleinden waaraan wordt gerefereerd in de paragrafen 3 en 4;

6.      spoort de Commissie ertoe aan om zorg te dragen voor een consistent en gecoördineerd beleid binnen haar diensten, om dubbel werk en tegenstrijdige gegevensanalyseresultaten te voorkomen;

7.      roept de Commissie ertoe op haar toekomstige scoreborden vergezeld te laten gaan van een inzichtelijke samenvatting en van duidelijke conclusies en aanbevelingen, vertaald in alle officiële talen van de Europese Unie;

Ontwikkeling van de indicatoren

8.      is van mening dat het totale aantal indicatoren beperkt dient te blijven om te komen tot een doelgericht scorebord;

9.      is van mening dat een klachtenindicator essentieel is voor een goed inzicht in de tevredenheid van de consument; roept de Commissie en de lidstaten ertoe op harmonisatie na te streven van de classificatiesystemen voor klachten die bij de verschillende diensten voor bijstand van de consument in de lidstaten en op communautair niveau in gebruik zijn en om een EU-brede databank van consumentenklachten op te zetten; roept de lidstaten op om de consument bewust te maken van klachtensystemen en om de afhandeling van klachten te verbeteren, zodat ondernemers meer en betere diensten kunnen aanbieden;

10.    roept de Commissie op indicatoren te ontwikkelen voor grensoverschrijdende juridische procedures en vergoeding van schade die consumenten hebben geleden via justitiële en buitengerechtelijke verhaalmiddelen, alsook via bestaande nationale procedures;

11.    is van mening dat het scorebord ook indicatoren voor het kennisniveau, de vaardigheden en de leeftijd van consumenten zou kunnen bevatten (bijvoorbeeld opleidingsniveau, computervaardigheid en kennis van vreemde talen); benadrukt evenwel dat er een evenwicht moet worden bewerkstelligd tussen indicatoren die zijn gebaseerd op "zachte" data uit consumentenonderzoeken en indicatoren die berusten op "harde" gegevens uit andere bronnen;

12.    erkent dat het ontwikkelen van nauwkeurige en adequate prijsindicatoren een zeer gecompliceerde aangelegenheid is aangezien verschillen in prijsniveaus meerdere oorzaken kunnen hebben en op zich geen bewijs van marktfalen hoeven te zijn; is evenwel van mening dat het scorebord ook prijsindicatoren moet bevatten, daar prijzen een belangrijk punt van zorg voor consumenten zijn, en prijsindicatoren aanjagers van debat zijn en zorgen voor aandacht in de media voor de functionele tekortkomingen van de markten; roept de Commissie ertoe op rekening te houden met het macro-economische klimaat en met de koopkracht van de consumenten en de prijzen exclusief belasting die in de lidstaten worden gehanteerd;

13.    verwelkomt inspanningen om verfijndere prijsindicatoren te ontwikkelen, maar roept tevens op tot het gebruik van andere indicatoren voor het effectief functioneren van markten alvorens specifieke beleidsaanbevelingen te doen;

14.    merkt op dat ethische en milieuproblemen voor de consument steeds belangrijker worden; dringt er bij de Commissie op aan te onderzoeken in hoeverre de beschikbaarheid van informatie over deze problemen in de verschillende markten kan worden nagetrokken;

Verbetering van de beschikbare informatie

15.    onderstreept het belang van nauwe samenwerking tussen de bureaus voor de statistiek in de lidstaten, Eurostat en andere diensten van de Commissie teneinde de kwaliteit en de volledigheid van de cijfers te waarborgen; roept de lidstaten ertoe op stappen te ondernemen die een dergelijke samenwerking vergemakkelijken;

16.    wijst erop dat nationale instanties voor consumentenzaken en mededinging dikwijls casestudies opzetten of over andere gegevens beschikken omtrent het functioneren van de diverse markten, roept de Commissie er derhalve toe op te putten uit de informatie die op nationaal niveau beschikbaar is en met nationale deskundigen actief overleg te plegen over de verdere ontwikkeling van het scorebord;

17.    spoort de lidstaten ertoe aan het nut te onderzoeken van een eventueel in te stellen speciale consumentenombudsman; merkt op dat een aantal lidstaten in verschillende sectoren al over een consumentenombudsman beschikken, die consumenten helpt in hun omgang met ondernemers;

18.    roept de Commissie ertoe op om er in samenwerking met de lidstaten voor te zorgen dat de Europese consumenteninformatiecentra meer middelen en voldoende personeel tot hun beschikking krijgen, zodat het toenemende aantal grensoverschrijdende consumentenklachten effectief kan worden opgelost en klachten sneller kunnen worden afgehandeld;

Betere bewustmaking

19.    roept de Commissie en de lidstaten ertoe op de bekendheid met het scorebord te vergroten, onder andere door ervoor te zorgen dat het gemakkelijk toegankelijk is en kan worden geraadpleegd op alle relevante websites, en dringt aan op extra inspanningen om het scorebord onder de aandacht van de media, overheidsinstanties en consumentenorganisaties te brengen;

Samenhang met het scorebord van de interne markt

20.    is van mening dat het scorebord van de interne markt en het scorebord voor de consumentenmarkten allebei bijdragen tot een verbetering van de interne markt waar burgers en consumenten profijt van hebben;

21.    verwelkomt het voornemen van de Commissie om ervoor te zorgen dat meer bekendheid wordt gegeven aan de interne markt en is van mening dat de twee scoreborden een belangrijke stap in die richting vormen;

22.    onderstreept dat de beide scoreborden weliswaar met elkaar samenhangen en dat het van belang is ervoor te zorgen dat zij zich coherent ontwikkelen, maar dat zij niettemin verschillende doelgroepen hebben en derhalve afzonderlijk en met verschillende reeksen indicatoren moeten worden gebruikt;

23.    is van mening dat de gebruikte indicatoren en de samenhang tussen de twee scoreborden geregeld dienen te worden herzien, zodat ze kunnen worden aangepast aan de ontwikkelingen in de interne markt;

°

° °

24.    verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie en aan de regeringen en parlementen van de lidstaten.

TOELICHTING

Inleiding

De interne markt wordt dikwijls omschreven als de essentie van Europese integratie, maar voor veel consumenten is het niet meer dan een vage uitdrukking. Los van de vraag in hoeverre we kennis hebben van de betekenis ervan en van de desbetreffende wet- en regelgeving, is ieder van ons consument en heeft de werking van de interne markt invloed op ons allemaal. Het vertrouwen van de Europese consumenten is derhalve een eerste vereiste voor een succesvolle interne markt die doelmatig functioneert.

Uw rapporteur is van mening dat het versterken van de rechten van consumenten door middel van wetgeving niet volstaat om dit vertrouwen te verdienen. Daar zijn andere maatregelen voor nodig. We moeten er tevens voor zorgen dat de markten optimaal functioneren en dat consumenten producten en diensten krijgen aangeboden op een prijs- en kwaliteitsniveau dat aan hun verwachtingen beantwoordt. Dit betekent niet noodzakelijkerwijs meer of strengere wetgeving. Soms bieden informatie, educatie of zelfregulering een passender en effectievere benadering. Ongeacht de wijze waarop de problemen worden opgelost zou het doel altijd moeten zijn de consumentenrechten veilig te stellen en ervoor te zorgen dat consumenten beschikken over de juiste informatie, opleiding en omstandigheden om goede en weldoordachte keuzes te kunnen maken. Dit is niet alleen belangrijk voor het welzijn van de consument, maar ook omdat een effectieve en goed functionerende markt innovatie zal belonen en concurrentie en economische groei zal stimuleren.

Algemene opmerkingen over het scorebord

Naar aanleiding van een verzoek van de Commissie interne markt en consumentenbescherming van het Europees Parlement heeft de Europese Commissie een eerste scorebord voor de consumentenmarkten voorgelegd bij wijze van instrument om problemen vanuit het perspectief van de consument in kaart te brengen en te analyseren. Uw rapporteur is ingenomen met dit scorebord en is van mening dat het een belangrijk instrument zal zijn voor de toekomstige ontwikkeling van het consumentenbeleid.

De interne markt omvat bijna 500 miljoen consumenten en een enorm scala aan goederen en diensten. Hoewel het onmogelijk is om alle aspecten van de interne markt gedetailleerd door te lichten, is het essentieel om analytische middelen te gebruiken waar ze het meest nodig zijn. Het gebruik van indicatoren is van belang om problemen in kaart te brengen en nauwkeurig aan te geven op welke terreinen nader onderzoek vereist is. In het scorebord wordt gebruik gemaakt van indicatoren voor klachten, prijsniveaus, omschakeling van leverancier en veiligheid. Hoewel het noodzakelijk is om sommige indicatoren mettertijd verder te ontwikkelen en te verbeteren en er wellicht bepaalde nieuwe aan toe te voegen, is uw rapporteur van mening dat deze vijf hoofdindicatoren relevant en nuttig zijn.

Wanneer dermate complexe systemen met een eindeloze hoeveelheid variabelen worden doorgelicht, is het belangrijk in het oog te houden dat screening alleen maar een manier is om de juiste terreinen voor nader onderzoek op te sporen en dat een afwijking in een of zelfs meerdere indicatoren niet noodzakelijkerwijs duidt op marktfalen. De meeste indicatoren kunnen op de een of andere manier als gebrekkig worden beschouwd, maar in de genoemde context zullen ze hoogstwaarschijnlijk nauwkeurig genoeg zijn om de analysemiddelen correct toe te wijzen.

Sommige belanghebbenden hebben vraagtekens geplaatst bij het gebruik van indicatoren voor prijsniveaus, aangezien prijzen door zoveel factoren worden beïnvloed. Prijzen zijn evenwel belangrijk voor consumenten en prijsindicatoren zijn vaak makkelijk bekend te maken. Bovendien hebben de meeste vormen van marktfalen direct of indirect gevolgen voor de consumentenprijs. Het is derhalve zeer waarschijnlijk dat de prijsindicator in combinatie met andere indicatoren steekhoudende resultaten voor het effectief functioneren van de markt zal opleveren. Uw rapporteur is om die reden van mening dat het scorebord prijsindicatoren moet bevatten en dat een verschil in prijsniveaus soms kan wijzen op de noodzaak tot nadere analyse.

Bewustmaking

Uw rapporteur benadrukt dat het van belang is de bekendheid van het scorebord te vergroten. Het scorebord moet dan ook in gemakkelijk te begrijpen bewoordingen zijn opgesteld. Bovendien moet het scorebord op relevante websites staan en moet intensiever worden getracht het scorebord onder de aandacht van de media te brengen.

Door het opsporen van probleemgebieden kan het scorebord voor de consumentenmarkten een veelzijdig en flexibel instrument zijn dat het publiek, de marktpartijen en de instellingen bewust maakt van zwakheden die aandacht behoeven. Hiermee verbeteren we niet alleen stap voor stap de situatie voor consumenten in heel Europa, maar maken we dezelfde consumenten ook bewust van hun rechten in de interne markt. Door de aandacht te vestigen op problemen en deze op te lossen, kunnen Europese beleidsmakers aantonen dat het hen menens is met hun inspanningen om consumenten mondig te maken. Zij kunnen niet alleen laten zien wat de interne markt is, maar voorzien hopelijk ook wat de interne markt kan worden.

Het scorebord voor de consumentenmarkten en het scorebord van de interne markt

De Commissie heeft sinds 1997 gebruik gemaakt van het scorebord van de interne markt om toezicht uit te oefenen en de aandacht te vestigen op de tenuitvoerlegging van de internemarktwetgeving in de lidstaten. Het scorebord van de interne markt is een belangrijk middel om de lidstaten te stimuleren tot participatie in de gemeenschappelijke en voortdurende inspanning om de interne markt te ontwikkelen. Met het scorebord van de interne markt is echter nooit beoogd de interne markt onder de aandacht van de consumenten te brengen. Dit scorebord zal daarom waarschijnlijk geen vertrouwen wekken bij de gewone consument. Zodoende vullen de twee scoreborden elkaar aan waar het de versterking van de interne markt betreft. Volgens uw rapporteur moeten de scoreborden echter gescheiden worden gehouden vanwege de verschillen in benadering en doelgroep.

UITSLAG VAN DE EINDSTEMMING IN DE COMMISSIE

Datum goedkeuring

7.10.2008

 

 

 

Uitslag eindstemming

+:

–:

0:

33

0

1

Bij de eindstemming aanwezige leden

Cristian Silviu Buşoi, Charlotte Cederschiöld, Gabriela Creţu, Mia De Vits, Janelly Fourtou, Evelyne Gebhardt, Hélène Goudin, Małgorzata Handzlik, Christopher Heaton-Harris, Anna Hedh, Iliana Malinova Iotova, Kurt Lechner, Toine Manders, Catiuscia Marini, Arlene McCarthy, Nickolay Mladenov, Catherine Neris, Zita Pleštinská, Karin Riis-Jørgensen, Zuzana Roithová, Heide Rühle, Leopold Józef Rutowicz, Christel Schaldemose, Andreas Schwab, Marianne Thyssen, Jacques Toubon, Barbara Weiler, Marian Zlotea

Bij de eindstemming aanwezige vaste plaatsvervanger(s)

Emmanouil Angelakas, Wolfgang Bulfon, Colm Burke, Giovanna Corda, Othmar Karas, José Ribeiro e Castro, Olle Schmidt