Procedura : 2008/2092(IMM)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A6-0421/2008

Teksty złożone :

A6-0421/2008

Debaty :

Głosowanie :

PV 18/11/2008 - 7.10
CRE 18/11/2008 - 7.10
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P6_TA(2008)0537

SPRAWOZDANIE     
PDF 163kWORD 72k
5.11.2008
PE 412.280v02-00 A6-0421/2008

w sprawie wniosku o uchylenie immunitetu Franka Vanheckego

(2008/2092(IMM))

Komisja Prawna

Sprawozdawca: Klaus-Heiner Lehne

PROJEKT DECYZJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 UZASADNIENIE
 WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

PROJEKT DECYZJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie wniosku o uchylenie immunitetu Franka Vanheckego

(2008/2092(IMM))

Parlament Europejski,

- uwzględniając wniosek o uchylenie immunitetu Franka Vanheckego, złożony przez Ministra Sprawiedliwości Królestwa Belgii na żądanie prokuratora w Dendermonde i ogłoszony na posiedzeniu plenarnym w dniu 10 kwietnia 2008 r.,

- po wysłuchaniu wyjaśnień Franka Vanheckego, zgodnie z art. 7 ust. 3 Regulaminu,

- uwzględniając art. 9 oraz art. 10 Protokołu w sprawie Przywilejów i Immunitetów Wspólnot Europejskich z dnia 8 kwietnia 1965 r., jak również art. 6 ust. 2 Aktu dotyczącego wyboru członków Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich z dnia 20 września 1976 r.,

- uwzględniając orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z dnia 12 maja 1964 r. i 10 lipca 1986 r.(1),

- uwzględniając art. 58 oraz art. 59 konstytucji Belgii,

- uwzględniając art. 6 ust. 2 oraz art. 7 Regulaminu,

- uwzględniając sprawozdanie Komisji Prawnej (A6-0421/2008),

1.  podejmuje decyzję o uchyleniu immunitetu Franka Vanheckego;

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do niezwłocznego przekazania niniejszej decyzji oraz sprawozdania właściwej komisji odpowiednim władzom Królestwa Belgii.

(1)

Sprawa 101/63, Wagner/Fohrmann i Krier, Zb.Orz. 1964, s. 195 i sprawa 149/85, Wybot/Faure i inni, Zb.Orz. 1986, s. 2391.


UZASADNIENIE

Stan prawny

Artykuły 9 i 10 Protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów Wspólnot Europejskich brzmią następująco:

Artykuł 9

Wobec posłów do Parlamentu Europejskiego nie można prowadzić dochodzenia, postępowania sądowego ani też ich zatrzymywać z powodu opinii lub stanowiska zajętego przez nich w głosowaniu w ramach wykonywania przez nich obowiązków służbowych.

Artykuł 10

Podczas sesji Parlamentu jego posłowie korzystają:

(a) na terytorium swojego państwa - z immunitetów przyznawanych członkom parlamentu ich państwa;

(b) na terytorium innego państwa członkowskiego - z immunitetu chroniącego przed zatrzymaniem oraz immunitetu jurysdykcyjnego.

Immunitet chroni także posłów podczas ich podróży do i z miejsca, gdzie odbywa się posiedzenie Parlamentu Europejskiego.

Nie można powoływać się na immunitet w przypadku, gdy poseł został schwytany na gorącym uczynku, nie może on również stanowić przeszkody w wykonywaniu przez Parlament Europejski prawa uchylenia immunitetu w odniesieniu do któregokolwiek ze swoich posłów.

Artykuły 58 i 59 konstytucji belgijskiej stanowią:

Artykuł 58

Żaden z członków którejkolwiek z izb nie może być ścigany ani pociągany do odpowiedzialności za swe opinie i głosowanie w trakcie wykonywania mandatu.

Artykuł 59

W czasie trwania sesji nie wolno wezwać lub bezpośrednio pozwać do sądu w sprawie karnej żadnego z członków którejkolwiek z izb, ani dokonać jego zatrzymania bez zgody właściwej izby, z wyjątkiem schwytania na gorącym uczynku.

W czasie trwania sesji jedynie pierwszy prezes sądu apelacyjnego na wniosek sędziego właściwego może zastosować w sprawie karnej wobec członka którejkolwiek z izb środki przymusu wymagające interwencji sędziego, chyba że członka którejkolwiek z izb schwytano na gorącym uczynku. O postanowieniu w tej sprawie zawiadamia się przewodniczącego właściwej izby.

Jakiegokolwiek przeszukania lub zatrzymania na podstawie akapitu poprzedzającego można dokonać wyłącznie w obecności przewodniczącego właściwej izby lub jej członka wskazanego przez przewodniczącego.

W czasie trwania sesji jedynie funkcjonariusze ministerialni i upoważnieni pracownicy mogą wszczynać postępowanie karne wobec członka którejkolwiek z izb.

Członek którejkolwiek z izb, którego dotyczy sprawa, może na każdym etapie śledztwa w sprawie karnej zażądać w czasie trwania sesji od właściwej izby zawieszenia postępowania. Właściwa izba podejmuje decyzję w tej sprawie większością dwóch trzecich oddanych głosów.

Zatrzymanie członka którejkolwiek z izb lub postępowanie sądowe w jego sprawie zawiesza się na czas trwania sesji, jeżeli właściwa izba tego zażąda.

Okoliczności faktyczne

Zgodnie z pismem władz belgijskich okoliczności faktyczne przedstawiają się następująco:

Prokurator w mieście Dendermonde wszczął postępowanie karne w sprawie Franka Arthura Hyppolita Vanheckego [...], belgijskiego posła do Parlamentu Europejskiego, podejrzanego o naruszenie art. 1 ust. 3 pkt 2 ustawy z 30 lipca 1981 r. o karaniu niektórych aktów o podłożu rasistowskim i ksenofobicznym (zmienionej ustawą z 10 maja 2007 r.).

Okoliczności faktyczne, na których oparto postępowanie, można zarysować następująco:

W dniu 3 listopada 2005 r. Zarząd Gminy miasta Sint-Niklaas złożył skargę na autora, wydawcę, drukarza lub dystrybutora artykułu pt. „Czego nie wolno było przeczytać w prasie”, który ukazał się w piśmie Vlaams Belang, nr 2, wyd. Sint-Niklaas, kwiecień-maj-czerwiec 2005 r.

Podstawę prawną skargi stanowił art. 1 ust. 3 pkt 2 ustawy z 30 lipca 1981 r. o karaniu niektórych aktów o podłożu rasistowskim i ksenofobicznym.

Przedmiotowy artykuł w piśmie Vlaams Belang dotyczył kontrowersji powstałych wokół zbezczeszczenia grobów na cmentarzu w Tereken między 29 marca i 5 kwietnia 2005 r., w związku z którym Vlaams Belang podkreślał twierdzenie, że sprawcami są młodzi ludzie obcego pochodzenia.

W artykule tym pojęcie „obcy” powiązano ze stwierdzeniem, że „kultura, która nie szanuje już śmierci i symboli innej wiary, stała się kulturą wykolejoną”, a ponadto w artykule stwierdzono, że „nie byłoby słuszne spuścić zasłonę milczenia” nad tymi czynami.

W rzeczywistości, jak się wydaje, sprawcy nie byli obcego pochodzenia, lecz zidentyfikowano ich jako czterech małoletnich pochodzenia lokalnego, z dwóch rodzin flamandzkich.

W dniu 30 czerwca 2005 r. Zarząd Gminy miasta Sint-Niklaas złożył formalną skargę wraz z Ośrodkiem równych szans i sprzeciwu wobec rasizmu.

W dniu 30 września 2005 r. Ośrodek równych szans i sprzeciwu wobec rasizmu przedstawił Zarządowi Gminy Sint-Niklaas opinię, na podstawie której postanowiono o złożeniu doniesienia do prokuratury w Dendermonde.

Prokuratoura w Dendermonde wszczęła śledztwo ze szczególnym uwzględnieniem zasady odpowiedzialności sukcesywnej (alternatywnej, a nie wspólnej), przewidzianej w art. 25 konstytucji w wersji ujednoliconej.

Na początku nie można było zidentyfikować autora, drukarza czy dystrybutora.

Udało się zidentyfikować Franka Vanheckego jako odpowiedzialnego wydawcę lub drukarza, jednak początkowo nie chciał on odnieść się do śledztwa.

Z tego względu prokurator w Dendermonde najpierw złożył wniosek o ściganie jedynie Franka Vanheckego i stąd zamknięto śledztwo w dniu 21 listopada 2006 r.

Jednak w dniu 27 listopada 2006 r. prokurator w Dendermonde otrzymał pismo od adwokata Franka Vanheckego z wnioskiem o dodatkowe śledztwo i oświadczeniem o zamiarze podjęcia współpracy.

Niemal jednocześnie prokurator w Dendermonde otrzymał również wiadomość od policji federalnej, że poinformowano ją, iż autor przedmiotowego artykułu chciał złożyć zeznania.

Postanowieniem z dnia 27 listopada 2006 r. prokurator w Dendermonde zarządził dalsze śledztwo przy uwzględnieniu tych okoliczności.

W toku dalszego śledztwa ustalono, że niejaki Marc Van De Velde przyznał się do autorstwa. Przesłuchanie i badanie jego komputera wydawały się potwierdzać, że był autorem części artykułu. Jednak czwarty i piąty akapit oraz tytuł artykułu nie zostały napisane przez niego.

W toku dalszego śledztwa nie udało się ustalić, kto był autorem zarzucanego akapitu czwartego i piątego oraz tytułu artykułu, wraz z fragmentem: „[...] jednak ludziom nie wolno było wiedzieć, że sprawcy – z których wszyscy to młodzi nastolatkowie – byli obcego pochodzenia [...]”.

Zdaniem prokuratora w Dendermonde Frank Vanhecke nadal pozostaje karnie odpowiedzialny za te fragmenty jako wydawca lub drukarz.

W związku z powyższym prokurator w Dendermonde składa wniosek o postawienie Franka Vanheckego przed sądem rejonowym na podstawie artykułu przytoczonego na początku niniejszego sprawozdania (zob. również załączony projekt aktu oskarżenia).

Z uwagi na status Franka Vanheckego takie postępowanie jest możliwe tylko po uchyleniu jego immunitetu parlamentarnego.

Zeznania Franka Vanheckego

Na przesłuchaniu Frank Vanhecke stwierdził, że zachodzi przypadek fumus persecutionis. Po pierwsze, burmistrzem miasta jest socjalista, zaś ściganie jest motywowane niechęcią do osób opowiadających się za rozpadem państwa belgijskiego. Po drugie, śledztwo przeprowadzono nadzwyczaj szybko jak na belgijskie standardy. Po trzecie, gazeta francuskojęzyczna, opisując tę sprawę, stwierdziła, że jeżeli Parlament Europejski odmówi uchylenia immunitetu Franka Vanheckego, postępowanie zostanie umorzone (nawet gdyby autor artykułu był znany).

Frank Vanhecke stwierdził również, że w świetle art. 25 konstytucji belgijskiej(1) on – jako odpowiedzialny wydawca – nie może podlegać ściganiu, skoro autor jest znany i zamieszkuje w Belgii. Nie napisał, nie zmieniał treści artykułu ani nikogo do tego nie upoważnił. Jest wydawcą odpowiedzialnym za ok. 200 lokalnych gazet. W przypadku przedmiotowego artykułu autor i osoba odpowiedzialna za zmiany w jego treści są znani i zamieszkują w Belgii. Ponadto Frank Vanhecke wskazał, że zdementował ten artykuł i rozpowszechnił ten fakt.

Ocena

Należy w pierwszym rzędzie zauważyć, że do niniejszego przypadku nie stosuje się art. 9 Protokołu, skoro występowanie jako wydawca odpowiedzialny za gazetę krajowej partii nie wchodzi w zakres obowiązków służbowych posła do PE. W konsekwencji sprawę należy rozpatrzyć w świetle art. 10, czyli w kontekście prawa belgijskiego i ustalonej praktyki Komisji Prawnej.

Artykułu 58 konstytucji belgijskiej nie stosuje się z tego samego powodu, co art. 9 Protokołu. Z tego względu należy rozważyć, czy można uchylić immunitet wobec zarzutów przedstawionych przez Franka Vanheckego.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że nie przytoczono wystarczającego dowodu na zaistnienie fumus persecutionis. Nie ma nic nadzwyczajnego w przypisywaniu wydawcy odpowiedzialności za treść gazet, zaś fakt, że lokalny burmistrz jest socjalistą, nie wystarcza do uzasadnienia zarzutu, iż ściganie ma podłoże polityczne.

Po drugie, należy zauważyć, że skoro osoby, które napisały i zmieniały przedmiotowy artykuł, są w istocie znane i zamieszkują w Belgii, Frank Vanhecke ma możliwość przedstawienia wyczerpujących argumentów na swoją obronę. Ponadto okazuje się, że Frank Vanhecke złożył i rozpowszechnił dementi przedmiotowego artykułu. Należy jednak podkreślić, że Komisja Prawna nie jest właściwa dla ustalania okoliczności faktycznych czy oceny zasadności zarzutów. Artykuł 7 ust. 7 Regulaminu jasno stanowi, że Komisja Prawna nie może w żadnym przypadku wypowiadać się o winie bądź braku winy posła oraz o zasadności wszczęcia wobec niego postępowania karnego na podstawie zarzutów, które są mu stawiane, nawet wtedy, gdy badanie wniosku pozwala komisji na dokładne zapoznanie się ze szczegółami sprawy.

Wniosek

W świetle powyższych rozważań i zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 Regulaminu, Komisja Prawna, po przeanalizowaniu argumentów za i przeciw, zaleca Parlamentowi Europejskiemu uchylenie immunitetu parlamentarnego Franka Vanheckego.

(1)

Artykuł 25 konstytucji belgijskiej:

Prasa jest wolna; w żadnym wypadku nie wolno wprowadzać cenzury; nie wolno żądać zabezpieczenia od pisarzy, wydawców lub drukarzy.

Jeśli autor jest znany i ma miejsce zamieszkania w Belgii, wydawca, drukarz lub dystrybutor nie może być ścigany.


WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

3.11.2008

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

10

0

1

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Monica Frassoni, Giuseppe Gargani, Lidia Joanna Geringer de Oedenberg, Klaus-Heiner Lehne, Manuel Medina Ortega, Aloyzas Sakalas, Francesco Enrico Speroni, Diana Wallis, Jaroslav Zvěřina, Tadeusz Zwiefka

Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Renate Weber

Informacja prawna - Polityka ochrony prywatności