Procedura : 2008/2118(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A6-0492/2008

Teksty złożone :

A6-0492/2008

Debaty :

Głosowanie :

PV 03/02/2009 - 6.8
CRE 03/02/2009 - 6.8
Wyjaśnienia do głosowania
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P6_TA(2009)0039

SPRAWOZDANIE     
PDF 203kWORD 159k
9.12.2008
PE 414.150v02-00 A6-0492/2008

w sprawie niedyskryminacji ze względu na płeć i solidarności między pokoleniami

(2008/2118(INI))

Komisja Praw Kobiet i Równouprawnienia

Sprawozdawczyni: Anna Záborská

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 UZASADNIENIE
 WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie niedyskryminacji ze względu na płeć i solidarności między pokoleniami

(2008/2118(INI))

Parlament Europejski,

–       uwzględniając raport dotyczący rozwoju społecznego na świecie z 1995 r., poświęcony badaniu „Rewolucja w równości płci”(1) w ramach programu Narodów Zjednoczonych ds. rozwoju UNDP,

–       uwzględniając rezolucję Rady i ministrów ds. zatrudnienia i polityki społecznej zebranych w Radzie z dnia 29 czerwca 2000 r. na temat równego uczestnictwa kobiet i mężczyzn w życiu rodzinnym i zawodowym;

–      uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 grudnia 2000 r. dotyczącą komunikatu Komisji „Europa dla wszystkich grup wiekowych – dobrobyt i solidarność między pokoleniami”(2),

–      uwzględniając komunikat Komisji z dnia 18 marca 2002 r. zatytułowany „Reakcja Europy na proces starzenia się ludności świata – Promowanie postępu gospodarczego i społecznego w starzejącym się świecie – Dokument Komisji Europejskiej na drugą światową konferencję poświęconą starzeniu się” (COM(2002)0143),

–      uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 marca 2004 r. w sprawie pogodzenia życia zawodowego, rodzinnego i osobistego(3),

–      uwzględniając Europejski pakt na rzecz młodzieży, przyjęty przez Radę Europejską obradującą w Brukseli w dniach 22-23 marca 2005 r., uwzględniając zieloną księgę Komisji zatytułowaną „Wobec zmian demograficznych:

–      uwzględniając zieloną księgę Komisji z dnia 16 marca 2005 r. zatytułowaną „Wobec zmian demograficznych: nowa solidarność między pokoleniami” (COM(2005)0094),

–      uwzględniając swoją rezolucję z dnia 23 marca 2006 r. w sprawie wyzwań demograficznych i solidarności między pokoleniami(4),

–      uwzględniając komunikat Komisji z dnia 12 października 2006 r. zatytułowany „Demograficzna przyszłość Europy – przekształcić wyzwania w nowe możliwości” (COM(2006)0571),

–      uwzględniając swoją rezolucję z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie ram prawnych dotyczących środków służących pogodzeniu życia rodzinnego i okresu studiów młodych kobiet w Unii Europejskiej(5),

–      uwzględniając komunikat Komisji z dnia 10 maja 2007 r. zatytułowany „Promowanie solidarności między pokoleniami” (COM(2007)0244),

–      uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego w sprawie komunikatu Komisji zatytułowanego „Promowanie solidarności między pokoleniami”(6),

–      uwzględniając swoją rezolucję z dnia 27 września 2007 r. w sprawie równości kobiet i mężczyzn w Unii Europejskiej – 2007(7),

–      uwzględniając dokument roboczy Komisji zatytułowany „Demograficzna przyszłość Europy: fakty i liczby” (SEC(2007)0638),

–      uwzględniając swoją rezolucję z dnia 21 lutego 2008 r. w sprawie demograficznej przyszłości Europy(8),

–      uwzględniając swoją rezolucję z dnia 3 września 2008 r. w sprawie równości kobiet i mężczyzn – 2008(9),

 uwzględniając art. 45 Regulaminu,

 uwzględniając sprawozdanie Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (A6-0492/2008),

Ogólne uwagi dotyczące życia codziennego

A.     mając na uwadze, że celem strategii lizbońskiej jest znalezienie zatrudnienia dla 60% kobiet zdolnych do pracy; mając na uwadze, że wysiłki podjęte, aby sprostać wyzwaniu demograficznemu mają na celu promowanie zwiększania wskaźnika urodzin, by stawić czoła wymogom jutra; mając na uwadze, że równouprawnienie płci i równowaga między pracą a życiem rodzinnym to nadal centralny punkt debaty na temat zmian demograficznych, a także uznając różnorodność wzorców rodziny w XXI w., mając na uwadze, że te dwie polityki publiczne skierowane są do tej samej grupy docelowej kobiet, tzn. kobiet w wieku od 18 do 49 lat, postrzeganych jednocześnie jako pracownicy i opiekunki, tzn. matki, które noszą w sobie nowe życie, rodzą dzieci i głownie one wychowują je, wraz z ich ojcami, lecz które również w związku ze statusem córki mogą być zobowiązane do wzięcia pod opiekę osoby starsze, uzależnione od pomocy lub niepełnosprawne; stwierdzając, że należy teraz podkreślać nie tylko wymiar wydajności zawodowej pracowników, lecz również ich rolę społeczną i ich miejsce w łonie rodziny,

B.     mając na uwadze, że ilościowe i jakościowe cele strategii lizbońskiej i nowe zintegrowane wytyczne w sprawie wzrostu i zatrudnienia - zwłaszcza w zakresie zatrudnienia kobiet i dorosłych - wynikają ze świadomości niemożności trwonienia tych zasobów i ich potencjału, a także ryzyka dotyczącego utrzymania systemów emerytalnych i ochrony socjalnej,

C.     mając na uwadze, że we wszystkich innych aspektach jakości pracy utrzymują się różnice między kobietami a mężczyznami, na przykład jeśli chodzi o godzenie życia zawodowego i prywatnego, mając również na uwadze, że poziom zatrudnienia kobiet mających dzieci wymagające opieki wynosi tylko 62,4%, podczas gdy w przypadku mężczyzn wskaźnik ten wynosi 91,4%, a także mając na uwadze, że 76,5% osób pracujących w niepełnym wymiarze godzin to kobiety,

D.     mając na uwadze, że kobiety i mężczyźni są równi w godności ludzkiej oraz równi w prawach i obowiązkach,

E.     mając na uwadze podane w wyżej wspomnianym komunikacie Komisji z dnia 12 października 2006 r. dane, według których w krajach i regionach o wysokim wskaźniku zatrudnienia kobiet i posiadających systemy ochrony socjalnej wskaźnik urodzeń jest wyższy,

F.     mając na uwadze, że zasada równo traktowania kobiet i mężczyzn zakłada brak jakiejkolwiek dyskryminacji, pośredniej lub bezpośredniej, ze względu na płeć, w tym w szczególności dyskryminacji związanej z macierzyństwem, wypełnianiem obowiązków rodzinnych i stanem cywilnym,

G.     mając na uwadze, że praca opiekuńcza, od wieków wykonywana przez kobiety, jeszcze zbyt często jest traktowana jako „nie-praca” i nie posiada jeszcze ani ogólnie uznanej nazwy, ani definicji,

H.     mając na uwadze, że równość traktowanie kobiet i mężczyzn jest zasadą przyświecającą systemowi prawnemu i jako taką należy ją uwzględniać i przestrzegać jej przy wykładni i stosowaniu przepisów prawnych;

I.      mając na uwadze, że trzy główne wyzwania Unii Europejskiej - zmiany demograficzne, globalizacja i zmiany klimatyczne - narzucają konieczność solidarności międzypokoleniowej opartej na szeroko zakrojonym pakcie między pokoleniami, ale także między płciami i ludźmi, z wizją odnowionego zaufania do przyszłości,

J.      mając na uwadze, że pakt ten jest nieodwołalnie zbiorowy, stosuje się w szerokim zakresie i opiera się na swobodzie wyboru osób, zwłaszcza kobiet, którym musi przyznać prawo posiadania upragnionej liczby dzieci i jednocześnie rozwijania w poszczególnych fazach życia wybranej kariery z możliwością zmiany wyboru, bez narażania się na dyskryminację, gdyż stanowi to integralną część praw obywatelskich,

K.     mając na uwadze, że u podstaw paktu między płciami, pokoleniami i poszczególnymi osobami musi znajdować się powszechna możliwość organizowania swojego życia zawodowego i prywatnego, godzenia ekonomicznych i produkcyjnych wymagań pracy zawodowej z możliwością wyboru zadań i czasu na ich wykonywanie w ramach praw i obowiązków określonych drogą ustawową i umowną,

L.     mając na uwadze, że odpowiedzialność międzypokoleniowa wymaga aktywnego podejścia ze strony władz publicznych oraz wiodącej roli wszystkich partnerów społecznych w zagwarantowaniu wysokiej jakości usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym, a także odpowiednich i wystarczających systemów emerytalnych i systemów zabezpieczenia socjalnego,

M.    mając na uwadze, że obecność kobiet na rynku pracy zawodowej wiąże się ze zmianami kulturowymi oraz reformami ukierunkowanymi na realizowanie polityki godzenia życia zawodowego, rodzinnego i osobistego oraz polityki nowego podziału zadań; mając na uwadze, że te dziedziny polityki dotyczą różnych, ale ściśle powiązanych aspektów, poczynając od czasowego ograniczenia godzin pracy poprzez przekształcenie umowy o pracę w pełnym wymiarze godzin w umowę o pracę w zmniejszonym wymiarze godzin oraz wykorzystywanie urlopów (macierzyńskich, ojcowskich, wychowawczych i opiekuńczych), a kończąc na tworzeniu sieci usług indywidualnych,

N.     mając na uwadze, że usługi pomocy dla osób - przeznaczone dla dzieci, ale również dla osób starszych, niesamowystarczalnych i chorych - mogą być zarówno wspólne (publiczne, prywatne, mieszane), jak i indywidualne (pomoc domowa, opiekunka do dziecka, opiekunka dla osób niesamodzielnych, itp.)

O.     mając na uwadze, że zmiany demograficzne mają znaczący wpływ na życie osobiste i zawodowe osób; że niewystarczający poziom usług, wynagrodzenia, powolne wchodzenie na rynek pracy zawodowej, długi ciąg umów czasowych, niewystarczające zachęty dla młodych małżeństw są wśród przyczyn odkładania przez młodych ludzi na później zakładania komórki rodzinnej i posiadania dzieci; że sztywność organizacji pracy, trudności z ponownym podjęciem pracy po okresie sprawowania opieki czynią trudnym swobodne podejmowanie decyzji co do chęci godzenia życia zawodowego i rodzinnego lub przeplatania okresów życia zawodowego okresami życia rodzinnego,

P.     mając na uwadze, że różne formy nieodpłatnej i związanej z opieką nad członkami rodziny solidarności wewnątrzrodzinnej i wszelkiego rodzaju przeszkody napotykane w tej dziedzinie, w szczególności konieczność wyboru między dwoma alternatywnymi opcjami, które nie są uznawane za równoważne na płaszczyźnie gospodarczej, hamują realizację polityki z prawdziwego zdarzenia, która powinna obejmować zawodowe instytucje pomocowe, wolontariuszy i rodziny,

Q.    przypominając, że niedyskryminacja ze względu na płeć dotyczy, przede wszystkim i zazwyczaj, nie tylko kobiet/matek, lecz również mężczyzn/ojców; stwierdzając, że wszelkie działanie polityczne w tej dziedzinie nie może już skupiać się tylko na kobietach oraz że polityka europejska i krajowa muszą teraz wziąć pod uwagę potrzeby i zdolności mężczyzn/ojców w tej dziedzinie,

R.     mając na uwadze, że konieczne jest rozpoczęcie refleksji nad pojęciem dyskryminacji pracy opiekuńczej, związanej z korzystaniem z urlopów macierzyńskich, ojcowskich, wychowawczych i opiekuńczych, celem stwierdzenia, czy dyskryminacja ta jest formą dyskryminacji związanej z płcią; mając na uwadze, że konieczne jest określenie na szczeblu europejskim pojęcia wielokrotnej dyskryminacji,

S.     przypominając, że idea solidarności między pokoleniami nie ogranicza się jedynie do opieki nad dziećmi, lecz również obejmuje odpowiedzialność za osoby starsze i uzależnione od pomocy, dzięki czemu przyczynia się do poszanowania godności ludzkiej oraz jej propagowania wśród przyszłych pokoleń,

T.     stwierdzając istnienie w społeczeństwie europejskim pokolenia złożonego z kobiet w średnim wieku, które wyróżniają się często łączeniem roli matki ze statusem córki, która ma pod swoją opieką osoby starsze i uzależnione od pomocy, i roli pracownika funkcjonującego na rynku pracy zawodowej,

U.     mając na uwadze prace ekonomistów i demografów, które zwracają uwagę, za pomocą modeli ekonomicznych i matematycznych, na gospodarczą wartość produkcji domowej wykonywanej w większości przez kobiety, w szczególności prac domowych, kształcenia dzieci, przyjmowania pod opiekę osób uzależnionych od pomocy bez względu na ich wiek lub stopień uzależnienia czy też pobudzania solidarności między pokoleniami,

V.     mając na uwadze, że z długoterminowych badań prowadzonych przez ekonomistów i demografów wynika, że wkład kobiet w PKB byłby jeszcze większy, gdyby ich niewynagradzana praca została policzona,

W.    mając na uwadze, że nauki ekonomiczne przypisują obecnie coraz większą wagę tworzeniu bogactwa narodowego przez gospodarstwa domowe,

X.     uważa, że opiekunowie pracujący w domu nadal są dyskryminowani, gdyż ich lata pracy nie są uwzględniane przy wyliczaniu emerytur i świadczeń,

Y.     mając na uwadze, że głębokie ubóstwo nie może być czynnikiem dyskryminującym w zakresie solidarności międzypokoleniowej oraz że najuboższe rodziny również podtrzymują więzi i zachowują aktywność w ramach solidarności między pokoleniami,

Z.     przypominając, że wieloraka dyskryminacja kobiet/matek i mężczyzn/ojców dotycząca oficjalnego uznawania ich nieformalnej pracy związana jest z zespołem czynników prawnych, społecznych i gospodarczych, które wykraczają daleko poza samą zasadę „równa płaca za równą pracę” i przejawia się poprzez prosty fakt, że kobiety/matki i mężczyźni/ojcowie są zmuszeni do wybrania zatrudnienia formalnego z prostej przyczyny nieuznawalności pracy wykonywanej w domu, chociaż zatrudnienie formalne wiąże się z różnicami w wynagradzaniu kobiet i mężczyzn oraz stanowi zakłócenie równowagi między realizacją planów rodzinnych a ambicjami zawodowymi,

AA.  mając na uwadze, że w celu przezwyciężenia negatywnych stereotypów niezbędne jest ukazywanie realistycznego obrazu osób starszych jako aktywnych członków społeczeństwa,

AB.  mając na uwadze, że kobiety stanowią zdecydowaną większość starzejącej się populacji, a występujące w ciągu aktywnego życia zawodowego różnice w płacach kobiet i mężczyzn negatywnie odbijają się na wysokości emerytur kobiet,

Uznawanie pracy wykonywanej poza formalnym rynkiem pracy

AC.  mając na uwadze, że osoba, która poświęca swój czas i swoje zdolności na zajmowanie się dziećmi i ich wychowywanie lub opiekę nad osobami starszymi powinna cieszyć się uznaniem społeczeństwa oraz że cel ten mógłby zostać osiągnięty poprzez przyznanie takiej osobie praw odrębnych, w szczególności w dziedzinie zabezpieczenia społecznego i emerytury,

AD.  mając na uwadze, że kształcąca rola rodziców wobec dzieci i dzieci wobec osób starszych i uzależnionych od pomocy oraz rola kobiet i mężczyzn jako opiekunów wobec osób starszych i uzależnionych od pomocy ma istotne znaczenie dla pomnażania wspólnego dobra i musi zostać uznana jako taka w politykach przekrojowych, w tym w odniesieniu do kobiet i mężczyzn, którzy dokonują wolnego wyboru, by poświęcić się temu całkowicie lub częściowo;

Szczególna rola młodych emerytów

AE.   mając na uwadze, że osoby po pięćdziesiątym roku życia cierpią z powodu nieuznawania ich potencjału zawodowego, co znajduje swój wyraz w wyższym wskaźniku bezrobocia w tej grupie ludności,

AF.   mając na uwadze, że w wielu państwach członkowskich była realizowana polityka wcześniejszych emerytur, która doprowadziła do powstania kategorii młodych emerytów, którzy pomimo funkcjonowania poza formalnym rynkiem pracy, bardzo często posiadają zdolności i wiedzę, które są konieczne dla postępu społeczeństwa oraz że należy jednakże ich przywrócić do pracy dzięki szczególnym działaniom politycznym skierowanym do tej grupy docelowej,

AG.  przypomina, że solidarność międzypokoleniowa powinna przede wszystkim stać się więzią społeczną dla dobra ogółu, gdyż wszystkie pokolenia mają coś do zaoferowania sobie nawzajem,

AH.  mając na uwadze, że macierzyństwo i wykorzystywanie urlopów przez osoby pracujące stanowią jeszcze wciąż, niestety, źródło powtarzającej się i powszechnej dyskryminacji,

AI.    mając na uwadze, że w październiku 2003 r. Komisja Europejska rozpoczęła konsultacje z podmiotami społecznymi w sprawie godzenia życia zawodowego z rodzinnym i osobistym oraz że obecnie toczy się drugi etap tych konsultacji, których podstawą jest znaczenie znalezienia polityki i instrumentów umożliwiających łączenie wysokiej jakości pracy z obowiązkami kobiet i mężczyzn w pracy opiekuńczej,

AJ.   mając na uwadze, że prawie zawsze polityka i instrumenty służące godzeniu życia zawodowego z rodzinnym i osobistym - od pracy w zmniejszonym wymiarze godzin po urlopy i usługi - są postrzegane jako przeznaczone wyłącznie dla kobiet, a nie jako zachęta do zrównoważonego podziału obowiązków,

AK.  mając na uwadze wnioski Komisji dotyczące polepszenia urlopów macierzyńskich oraz ochrony macierzyństwa w przypadku pracy na własny rachunek,

AL.   mając ponadto na uwadze – uwzględniając wydłużenie średniej długości życia oraz aby umożliwić młodym emerytom, którzy tego pragną, utrzymanie swojego stopnia integracji społecznej i niezależności finansowej od rodziny – że Komisja i państwa członkowskie powinny sprzyjać strategiom politycznym umożliwiającym seniorom kontynuowanie aktywności zawodowej lub powrót na rynek pracy, zwłaszcza za pomocą środków umożliwiających łączenie zatrudnienia z emeryturą,

Szczególna odpowiedzialność wobec mężczyzn/ojców

AM. mając na uwadze ważną rolę mężczyzn w realizowaniu postulatów prawdziwej równości,

AN.  mając na uwadze znaczenie docenienia roli ojca w przekazywaniu pozytywnego wizerunku kobiety/matki,

AO.  podpisując się pod konkluzjami I Europejskiej Konferencji na rzecz Ojców zorganizowanej przez austriacką prezydencję Rady w Wiedniu w dniach 15 i 16 września 2004 r.,

Ustanowienie dogodnych warunków umożliwiających wolny wybór prowadzący do równowagi między planami rodzinnymiambicjami zawodowymi

AP.   mając na uwadze zasady flexicurity stosowane w odniesieniu do kobiet, określone w rezolucji Parlamentu Europejskiego z listopada 2007 r. oraz mając na uwadze, że w większości regionów europejskich rozkład czasu pracy nie pomaga wcale osobom, które mają dzieci oraz że pracownicy posiadający dzieci mają mniejsze szanse na stanowisko z elastycznym czasem pracy niż ci, którzy ich nie posiadają(10),

AQ.  mając na uwadze, że pogodzenie planów rodzinnych, życia prywatnego i ambicji zawodowych nie będzie możliwe, jeśli zainteresowane osoby nie będą miały, na płaszczyźnie gospodarczej i społecznej, rzeczywiście wolnego wyboru ani wsparcia w postaci decyzji politycznych i gospodarczych na szczeblu europejskim i krajowym, nieobarczonych negatywnymi konsekwencjami i jeśli nie będzie dostępna niezbędna infrastruktura,

AR.  mając na uwadze, że w szczególności w przypadku kobiet/matek istnieje ryzyko przymusowej pracy w niepełnym wymiarze godzin – wybór zdeterminowany brakiem dostępnych struktur opieki nad dziećmi, a także mając na uwadze, że istnieje ryzyko odmowy przekształcenia pracy w pełnym wymiarze godzin w pracę w zmniejszonym wymiarze godzin, co uczyni trudnym, czy wręcz niemożliwym, godzenie życia zawodowego z rodzinnym i osobistym,

Uwidocznić niewidoczne tworzenie bogactwa narodowego

1.      wzywa instytuty statystyczne państw członkowskich do oceny możliwości włączenia do systemów rachunkowości społecznej wartości, z podziałem na płeć, niewidocznej pracy w dziedzinie solidarności między pokoleniami i jej udziału w PKB państw członkowskich;

2.      pozytywnie ocenia wyżej wspomniany komunikat Komisji z dnia 12 października 2006 r. i jego wnioski ukierunkowane na poprawę jakości życia dla wszystkich, w kontekście bardziej sprzyjającym realizacji planów rodzinnych, z jednoczesnym podkreśleniem równości kobiet i mężczyzn w ramach celów strategii lizbońskiej;

3.      uważa wkład rodzin w społeczeństwo za podstawowy i w związku z tym ich wspieranie za konieczne w celu uniknięcia sytuacji, w której jedynie na komórce rodzinnej spoczywa ciężar wyzwań i zachodzących zmian, co w konsekwencji pozwoli uczynić ją jedynym dostępnym buforem społecznym wobec bezrobocia, chorób, niepełnosprawności i przemocy;

4.      podkreśla konieczność znalezienia odpowiednich rozwiązań średnio- i długoterminowych pozwalających uniknąć rozpowszechniania się sytuacji nieodpowiedniości emerytur dla młodych ludzi oraz dla kobiet, czego konsekwencją jest zwiększone ryzyko ubóstwa;

5.      zauważa, że w różnych krajach Unii Europejskiej stopniowo rośnie liczba rodzin, a jednocześnie maleje ich wielkość (rodzice samotnie wychowujący dzieci), że rosnąca liczba dzieci żyje w rodzinach odtworzonych, że rośnie liczba adopcji dzieci spoza Europy oraz że imigracji towarzyszy wkraczanie nowych, różnych kultur rodziny;

6.      wzywa do uważnego przeanalizowania badań, które sugerują przejście od umowy o pracę do umowy o działalność, tak aby uwzględnić mobilność, przeplatanie się różnych form działalności, cykle życia, brak ciągłości między okresami pracy zawodowej, na własny rachunek i w charakterze pracownika, szkoleniami oraz pracą opiekuńczą;

7.      zwraca się do instytucji i jednostek badawczych o dokonywanie większych i lepszych inwestycji w aspekty ekologicznej poprawy produktów przeznaczonych dla dzieci i dla osób niesamowystarczalnych, a ogólniej do użytku domowego;

8.      wzywa do znalezienia sposobów zapobieżenia występowaniu na rynku pracy zawodowej negatywnych dla zatrudnienia kobiet skutków wynikających z działań wspierania, doceniania i oceniania pracy opiekuńczej ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji krajów, które już mają wysoki wskaźnik pracy nieformalnej, szarą strefę gospodarki i pracę nielegalną; wzywa w związku z tym do oceny, pod postacią obliczeń do celów emerytalnych, skutków uznania pracy opiekuńczej dla społeczeństwa i zatrudnienia kobiet;

9.      wzywa Eurostat do oceny możliwości opracowania środków, które pozwoliłyby na zwrócenie uwagi na wartość niewidocznej pracy w dziedzinie solidarności między pokoleniami i jej udział w PKB Unii i do ścisłej współpracy w tym celu z Bankiem Światowym, Organizacją Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) i Międzynarodowym Biurem Pracy (MBP);

10.    wzywa Komisję do przedstawienia konkretnych inicjatyw, aby nadać moc prawną umiejętnościom nabytym podczas wykonywania zadań związanych z kształceniem, ze świadczeniem usług dla osób uzależnionych od pomocy i z zarządzaniem gospodarstwem domowym, tak aby te umiejętności mogły być brane pod uwagę w chwili powrotu na rynek pracy; przypomina, jak bardzo docenienie przekrojowych umiejętności jest częścią tzw. „bilansu umiejętności”, zgodnie z najlepszymi tradycjami krajowych doświadczeń w dziedzinie systemów konfrontacji popytu i podaży na rynku pracy;

11.    wzywa Komisję do przeprowadzenia kampanii uświadamiającej i do wdrażania projektów pilotażowych ułatwiających zrównoważony udział kobiet i mężczyzn w życiu zawodowym i rodzinnym;

12.    wzywa państwa członkowskie do rozważenia wprowadzenia elastycznych godzin pracy dla rodziców (wybieranych na podstawie wolnej decyzji) i elastycznych godzin otwarcia instytucji opieki nad dziećmi, aby pomóc zarówno kobietom, jak i mężczyznom z większym powodzeniem łączyć pracę i życie rodzinne;

13.   wzywa państwa członkowskie do przyjęcia środków mających na celu uznanie niewidocznej nieformalnej pracy w dziedzinie solidarności między pokoleniami, wykonywanej przez kobiety/matki i mężczyzn/ojców oraz opiekunów na płaszczyźnie prawnej, społecznej i gospodarczej (w szczególności w odniesieniu do zabezpieczenia społecznego, statusu zawodowego, wynagrodzenia i równych szans kobiet i mężczyzn);

14.    wzywa ekspertów z dziedziny nauk społecznych i ekonomicznych, prawa, filozofii, antropologii, neuronauk, nauk dotyczących rozwoju dziecka i geriatrii/gerontologii do opracowania jaśniejszych definicji różnych nazw, aby ułatwić ich zrozumienie i ograniczyć ich możliwe nadużycia oraz zaleca uruchomienie przekrojowego programu badawczego na szczeblu Europy mającego na celu zbadanie form i intensywności podejmowania nieformalnej pracy nierynkowej oraz wewnętrznych motywacji do tej pracy pobudzającej relacje między pokoleniami, która jeszcze nie została oficjalnie uznana, i przyznanie na ten cen finansowania; wzywa Komisję i państwa członkowskie, by wykorzystały wyniki badań do opracowania lepszej polityki w tym zakresie;

15.    zachęca Komisję do propagowania w państwach członkowskich w ramach wymiany najlepszych praktyk modelu uniwersalnego bonu usługowego („chèque emploi service universel”), mającego na celu ułatwienie świadczenia usług pomocy osobom, będącego obecnie jednym z najlepszych przykładów dobrych praktyk, które należałoby rozpowszechniać i do których należałoby zachęcać we wszystkich państwach członkowskich;

16.    zwraca się do Komisji o monitorowanie w państwach członkowskich sprawdzonych wzorców dotyczących opiekunów oraz o upowszechnianie wśród wszystkich państw członkowskich informacji o tych sprawdzonych wzorcach, aby pokazać, że opiekunowie odgrywają centralną rolę w dziedzinie solidarności międzypokoleniowej, i aby zachęcać do wdrażania w państwach członkowskich strategii na rzecz opiekunów;

17.    zwraca się do Komisji i państw członkowskich o uwzględnienie nadzwyczajnego potencjału, jaki stanowią młodzi emeryci, zarówno ze społecznego, jak i gospodarczego punktu widzenia, i zachęca je do sprzyjania wszelkim strategiom politycznym dotyczącym solidarności międzypokoleniowej ukierunkowanym na wolontariat poprzez włączanie seniorów w struktury stowarzyszeń lub organizacji pozarządowych,

Promowanie równowagi między planami rodzinnymiambicjami zawodowymi

18.   wzywa państwa członkowskie do wspierania i promowania programów operacyjnych uruchomionych przez Komisję w kontekście sojuszu na rzecz rodzin; zwraca się do Komisji o bardziej intensywne opracowywanie narzędzi służących usystematyzowaniu wymiany dobrych praktyk i badań w tej dziedzinie;

19.    wzywa organy władzy publicznej do podjęcia niezbędnych kroków, aby pracownice-matki i pracownicy-ojcowie korzystali z wsparcia polityki godzenia życia zawodowego, rodzinnego i osobistego oraz aby mieli dostęp do odpowiednich instrumentów;

20.    zwraca się do państw członkowskich o opracowanie polityki wspierania działalności wielopokoleniowej, np. ośrodków typu „most międzypokoleniowy”, gdzie osoby starsze otrzymują wynagrodzenie za opiekę nad dziećmi;

21.    wzywa państwa członkowskie do przyznania pierwszeństwa systemom urlopów (urlop rodzicielski, urlop adopcyjny, urlop w celu zaopiekowania się chorym członkiem rodziny) stosowanym w odniesieniu do osób, które pragną przerwać działalność zawodową, aby wziąć pod opiekę osobę uzależnioną od pomocy;

22.    zachęca państwa członkowskie do ujęcia w krajowej polityce instytucji urlopu macierzyńskiego trwającego 1 rok, umożliwiającego tym matkom, które tego pragną, nadanie pierwszeństwa nawiązaniu podstawowej więzi ze swoim dzieckiem;

23.    uważa, że należy działać w celu poprawy stosunku nie tylko do urlopów macierzyńskich, ale także ojcowskich oraz wychowawczych, zwłaszcza branych przez pracujących ojców, gdyż we wszystkich państwach członkowskich jedynie niewielki procent mężczyzn wykorzystuje przysługujące im urlopy;

24.   podkreśla fakt, że każda osoba, która chce przerwać lub ograniczyć swoją formalną działalność zawodową na rzecz solidarności między pokoleniami powinna móc korzystać z elastycznego czasu pracy; wzywa więc małe i średnie przedsiębiorstwa do bardziej chętnej współpracy, a organy władzy publicznej do większej elastyczności finansowej w ich prognozach budżetowych dotyczących pomocy państwa;

25.    zachęca Komisję do przeprowadzenia, we współpracy z państwami członkowskimi i partnerami społecznymi, przeglądu strategii politycznych na rzecz pogodzenia życia rodzinnego z karierą zawodową, który powinien objąć:

– zapewnienie, że koszty związane z macierzyństwem nie będą ponoszone przez przedsiębiorstwa, lecz przez społeczność, aby wyeliminować dyskryminujące praktyki ze strony przedsiębiorstw i wesprzeć przyrost naturalny,

– poprawę dostępu do usług opieki i pomocy osobom, które nie są samowystarczalne (dzieci, niepełnosprawni, osoby starsze), oraz elastyczności tych usług, poprzez wyznaczenie minimalnej liczby struktur otwartych także nocą w celu sprostania obowiązkom związanym z pracą i zachowania życia osobistego;

26.    przyjmuje z zadowoleniem propozycję poświęcenia osobnego artykułu w dyrektywie w sprawie organizacji czasu pracy godzeniu życia zawodowego, rodzinnego i osobistego oraz sygnalizuje konieczność uwzględnienia go w momencie regulowania tygodniowego czasu pracy i pracy opiekuńczej;

27.    zwraca się do państw członkowskich o to, by dołożyły starań, aby każda osoba, która zawiesiła na jakiś czas swoją działalność zawodową, żeby poświęcić się wychowywaniu dzieci lub opiece nad osobami starszymi bądź uzależnionymi od pomocy mogła wrócić na rynek pracy (lub zatrudnić się po raz pierwszy) i zachować prawo do powrotu na swoje dawne stanowisko oraz prawo do awansu zawodowego;

28.    zauważa, że dochody kobiet nadal są kluczem do ich niezależności gospodarczej i do większej równości między kobietami a mężczyznami w społeczeństwie jako całości;

29.    podkreśla to, że solidarność z poprzednimi pokoleniami powinna zostać wzmocniona, lecz również to, że powinna ona znaleźć odwzajemnienie w stosunku do dzieci i ludzi młodych, gdyż o ile starsi ludzie przekazują mądrość życiową, wiedzę, doświadczenie, o tyle młode pokolenia wnoszą energię, dynamizm, radość życia i nadzieję,

30.    jest zdania, że solidarność międzypokoleniową wspiera uważna polityka podatkowa (pod postacią przekazów, ulg i zwolnień), działania na rzecz społeczeństwa czynnego zawodowo, polityka nadawania uprawnień, zintegrowane sieci usług związanych z dziećmi, osobami starszymi, osobami niepełnosprawnymi i niesamodzielnymi, z jednoczesną oceną wpływu, pozytywnego lub negatywnego, na pewne wybory i na godzenie życia zawodowego, rodzinnego i osobistego;

31.    przypomina Komisji i państwom członkowskim, że konieczne jest podjęcie pozytywnych działań na rzecz kobiet i mężczyzn, w szczególności mających na celu ułatwienie im powrotu do pracy po okresie poświęconym rodzinie (wychowywanie dzieci lub opieka nad chorym lub niepełnosprawnym krewnym), poprzez sprzyjanie strategiom politycznym na rzecz (ponownego) włączenia się w rynek pracy, aby umożliwić im odzyskanie niezależności finansowej;

32.    zauważa, że systemy emerytalne w państwach członkowskich nadal dają kobietom tylko prawa pochodne, wynikające z historii zatrudnienia męża, w wyniku czego większość osób starszych żyjących w ubóstwie to kobiety;

33.    wzywa państwa członkowskie do zajęcia się strukturalnymi czynnikami sprzyjającymi nierówności w systemach emerytalnych, w tym organizacją opieki i godzeniem życia rodzinnego i zawodowego, nierównościami na rynku pracy, różnicami w płacach kobiet i mężczyzn i bezpośrednią dyskryminacją w drugim i trzecim filarze systemów emerytalnych;

34.   wzywa państwa członkowskie do promowania polityki podatkowej uwzględniającej finansowe zobowiązania gospodarstw domowych, a zwłaszcza koszty opieki nad dziećmi oraz osobami starszymi i uzależnionymi od pomocy w ramach systemu podatkowego lub systemu ulg podatkowych;

35.    wzywa państwa członkowskie, by dokonały przeglądu swoich systemów podatkowych i ustaliły stopy podatkowe w oparciu o uprawnienia indywidualne, a w związku z tym domaga się indywidualizacji praw emerytalnych i praw związanych z systemem ubezpieczeń społecznych;

36.    zwraca się do instytucji i państw członkowskich o to, by podjęły szczegółowe działania na rzecz kobiet mające na celu skorygowanie wyraźnych przypadków faktycznej nierówności w stosunku do mężczyzn, aby nadać sens zasadzie równości kobiet i mężczyzn; środki te – które powinny mieć zastosowanie tak długo, jak będą istniały takie przypadki – powinny być racjonalne i współmierne do zamierzonego w każdym przypadku celu;

37.    zwraca się do władz krajowych i lokalnych o opracowanie programów skierowanych do młodych ludzi i zawierających wymiar międzypokoleniowy, aby młodsze pokolenie zrozumiało, że obecny poziom dobrobytu i dostatku zawdzięczamy wysiłkom i poświęceniom poprzednich pokoleń;

38.    zwraca się do instytucji europejskich i do wszystkich organów administracji publicznej o aktywne uwzględnianie zasady równości kobiet i mężczyzn przy przyjmowaniu i wykonywaniu przepisów, przy opracowywaniu publicznych strategii politycznych oraz ogólnie przy wykonywaniu swoich zadań;

39.    zwraca się do mediów, by w pozytywny i spójny sposób zajęły się stosunkami międzypokoleniowymi, prezentując kwestie międzypokoleniowe i dyskusje między różnymi grupami wiekowymi, a bardziej ogólnie – przedstawiając pozytywne refleksje na temat wkładu starszych pokoleń w życie społeczne;

40.    podkreśla wagę uwzględniania zasady równości traktowania i równości szans we wszystkich gospodarczych i społecznych strategiach politycznych oraz w strategiach politycznych dotyczących zatrudnienia, aby uniknąć segregacji na rynku pracy i wyrównać różnice płacowe, a także pobudzić wzrost przedsiębiorczości kobiet i dowartościować ich pracę, w tym prace domowe;

41.    uważa, że zmiany w modelu rodziny oraz stopniowe wejście kobiet na rynek pracy rodzą konieczność zmiany tradycyjnego systemu opieki nad osobami uzależnionymi od pomocy; zaleca państwom członkowskim rozszerzenie i uzupełnienie ochrony ze strony służb socjalnych w celu zagwarantowania równości w wykonywaniu prawa do osobistej autonomii oraz w celu zapewnienia opieki osobom uzależnionym od pomocy;

0

0   0

42.    zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu oraz krajowym parlamentom i instytutom statystycznym państw członkowskich, MBP, OECD i UNDP.

(1)

http://hdr.undp.org/en/reports/global/hdr1995/chapters; w szczególności rozdział 4.

(2)

Dz.U. C 232 z 17.08.01, str. 381.

(3)

Dz.U. C 102 E z 28.04.04, str. 492.

(4)

Dz.U. C 292 E z 01.12.06, str. 131.

(5)

Dz.U. C 146 E z 12.06.08, str. 112.

(6)

Dz.U. C 120 z 16.5.2008, str. 66.

(7)

Dz.U. C 219 E z 28.8.2008, str. 324.

(8)

Teksty przyjęte w tym dniu, P6_TA(2008)0066.

(9)

Teksty przyjęte w tym dniu, P6_TA-PROV(2008)0399.

(10)

Eurostat, „La vie des hommes et des femmes en Europe” („Życie mężczyzn i kobiet w Europie”), 2008, str. 89.


UZASADNIENIE

(1) Pojęcie „pracy” jest niedostatecznie zdefiniowaneramach strategii lizbońskiejodnosi się wyłącznie do formalnej pracy zarobkowej.tego względupaństwach członkowskich UE nie uznaje się znacznej części społecznejgospodarczej wartości dodanej.

Różne wykładnie pojęcia „pracy” powinny zostać dostosowane do nowych wymogów europejskiej polityki zatrudnienia. Postrzeganie danej działalności jako „formalnej pracy zarobkowej” jest uzależnione od warunków społecznych, w jakich odbywa się dana działalność.

Sprawozdanie z inicjatywy własnej Parlamentu Europejskiego poświęcone jest słusznemu uznaniu społecznemu i gospodarczemu tych działań, które są wykonywane zarówno przez kobiety, jak i przez mężczyzn, i których nie uznaje się za „formalną pracę zarobkową”.

Sprawozdawczyni opowiada się za uznaniem, oprócz tradycyjnej formalnej pracy zarobkowej, również wielu form pracy niezarobkowej wykonywanej przez kobiety i mężczyzn głównie w postaci pracy na rzecz innych osób, prac domowych i rodzinnych, oraz uwzględnienia jej w rachunkach narodowych państw członkowskich.

(2) Uznanie pracy niezarobkowej jest kwestią sprawiedliwości.

„Kto hoduje świnie, jest produktywnym członkiem społeczeństwa, zaś kto wychowuje ludzi – nieproduktywnym”. Na ten fakt 150 lat temu uwagę zwrócił niemiecki makroekonomista Friedrich List. Również obecnie za pracę gospodarczą nie uznaje się tych działań, które kobiety i mężczyźni podejmują na początku XXI wieku jako działalność niezarobkową przy wychowywaniu dzieci, opiece domowej nad osobami starszymi, solidarności międzypokoleniowej czy pracy na rzecz dobra publicznego.

Dyskryminacja pojawia się, kiedy kobiety bądź mężczyźni, którzy swobodnie decydują o swoim rozwoju personalnym, angażują się jednocześnie w wypracowywanie umiejętności społecznych u przyszłych pokoleń, opiekę nad osobami jej potrzebującymi (niezależnie od ich wieku i zakresu potrzebnej opieki) czy wspieranie solidarności międzypokoleniowej(1). To zaangażowanie nie jest uwzględniane w żadnych statystykach rachunków narodowych, chociaż przecież nie można go nie dostrzegać. Nie obejmują go również te statystyki, które odnoszą się do czynnika pracy. Jednakże bez uwzględnienia go w jakiejkolwiek statystyce nieformalna praca kobiet pozostanie niezauważona, nawet jeżeli wszyscy obserwatorzy są zgodni co do jej rzeczywistego wkładu w codzienne życie.

Światowy raport w sprawie rozwoju ludzkiego z 1995 r., poświęcony zagadnieniu „Rewolucji w zakresie równouprawnienia płci”(2), rozpoczyna się od następującego stwierdzenia: „Pieniężne ujęcie pracy wykonywanej przez kobiety poza rynkiem pracy jest czymś więcej, niż tylko kwestią sprawiedliwości (...). Jeżeli natomiast przeciwnie, działalność społeczna będzie postrzegana jako transakcje rynkowe, ocenianazależności od obowiązujących wynagrodzeńzarobków, toujęciu monetarnym pojawi się gigantyczna kwota.”(3)

(3) Podejście gospodarczo-naukowe Gary’ego Beckera, laureata Nagrody Nobla.

Produkcja gospodarstw domowych stanowi znaczną część działalności gospodarczej wszystkich państw. Mimo to w obliczeniach towarów i usług wchodzących w skład PKB nie uwzględnia się prac związanych z prowadzeniem domu. Prowadzi to do zaniżenia oceny kobiet, które są odpowiedzialne za większą część produkcji w ramach gospodarstw domowych. Rodziny i inne gospodarstwa domowe są w praktyce małymi przedsiębiorstwami, które również w najbardziej uprzemysłowionych krajach wytwarzają wiele cennych towarów i usług. Wychowują one dzieci, przygotowują posiłki i zapewniają bezpieczeństwo. Opiekują się osobami chorymi; świadczą opiekę nad osobami starszymi i inną pomoc dla nich, jak również wykonują wiele innych pożytecznych zadań. Kobiety poświęcają na te zadania ponad 70% swojego całkowitego czasu – nawet w krajach o takim poziomie równouprawnienia, jak Szwecja. [...] Niektóre feministki w przekonujący sposób twierdzą, że uwzględnienie w PKB prac wykonywanych w domu zwiększyłoby „świadomość” kobiet, szczególnie w słabiej rozwiniętych krajach. [...] Jednakże inne feministki opowiadają się przeciwko bezpośredniemu uwzględnianiu produkcji kobiet prowadzących dom, ponieważ stałoby to w sprzeczności z ich celem, polegającym na odciągnięciu kobiet od kuchni do miejsca pracy. [...] Nadszedł czas, aby uznać, że praca związana z prowadzeniem domu należy do towarów i usług stanowiących PKB. Długi dzień pracy związany z prowadzeniem domu pozwala założyć, że produkcja gospodarstw domowych stanowi znaczną część całkowitej produkcji kraju. Przecież ta praca jest uwzględniana przy obliczaniu PKB, jeżeli rodzina zatrudnia kogoś, kto zajmuje się dziećmi, sprząta dom i gotuje. Nie dzieje się tak, jeżeli te prace są wykonywane przez któregoś z rodziców. Istnieje wiele sposobów obliczenia i zmierzenia produkcji gospodarstw domowych. [...] Wartość prac związanych z prowadzeniem domu może być zatem zmierzona na przykład za pomocą kosztów, które powstałyby, gdyby zamiast prac wykonywanych przez rodziców zakupić te same usługi na rynku. [...] Uwzględnienie prac związanych z prowadzeniem domu w obliczaniu PKB podniosłoby samoocenę kobiet i mężczyzn, pozostających w domu w celu opieki nad dziećmi i osobami starszymi oraz wykonania pozostałych prac domowych. Dałoby to również dokładniejszy obraz PKB i wzrostu gospodarczego oraz mogłoby przyczynić się do zróżnicowanej interpretacji polityki państwa, wpływającej na podział środków między prace wykonywane w domu a działalność zarobkową.(4)

(4) Modernizacja statystykdostosowanie rachunków narodowych: unowocześnienie pojęcia pracyuznanie działalności niezarobkowej kobietmężczyznzakresie solidarności międzypokoleniowej.

W odniesieniu do rachunków narodowych konieczne jest zdefiniowanie pracy na nowo, aby obecnie uwzględnić również działalność niezarobkową. Dzięki lepszemu zrozumieniu działalności wykonywanej przez kobiety oraz ich zachowania na rynku pracy można zwiększyć wiarygodność statystyk. Możliwie jak najdokładniejsze porównanie, sporządzone na podstawie zadawania politycznie neutralnych pytań w sprawie stosunku kobiet i mężczyzn do zatrudnienia, ujawniłoby zalety i wady statystyki oraz stanowiłoby wskazówkę dotyczącą elementów wymagających usprawnienia i właściwego trybu postępowania.

Takie przedsięwzięcie byłoby uzasadnione również z innych przyczyn. Z jednej strony użytkownicy statystyk, na przykład naukowcy i decydenci polityczni, mieliby dostęp do zdecydowanie pełniejszej informacji, co nie jest pozbawione znaczenia, ponieważ w większości przypadków mężczyźni piastują stanowiska zdecydowanie różniące się od stanowisk kobiet, co powoduje, że w różny sposób odczuwają efekty wahań na rynku pracy. Z drugiej strony użytkownicy mieliby szansę zrozumieć i przeanalizować szczególną sytuację kobiet oraz ograniczenia związane z ich pozycją w porównaniu do pozycji mężczyzn. Umożliwiłoby to wypracowanie solidniejszych argumentów na rzecz równouprawnienia kobiet i mężczyzn na rynku pracy. Wkład kobiet jest systematycznie zaniżany i fałszowany, co powoduje fałszywy obraz gospodarki danego kraju i jego zasobów ludzkich, wzmacniając w ten sposób zaklęty krąg nierównego traktowania kobiet i mężczyzn, pogarszany jeszcze niewłaściwymi politykami i programami. W rezultacie duże znaczenie ma sprawdzenie, które elementy należy uwzględnić w statystykach poświęconych czynnikowi pracy, aby znaleźć istniejące podobieństwa i różnice między sytuacją mężczyzn i kobiet na rynku pracy oraz umożliwić kobietom faktyczny i niedyskryminacyjny wybór w zależności od ich wieku i sposobu życia, jak również zapewnić szansę możliwie jak najlepszego rozwoju, który na wszystkich szczeblach przyczyni się do dobrobytu społeczeństwa.

(5) Wspieranie sprawiedliwych świadczeńswobody wyboru.

Wielokrotna dyskryminacja w odniesieniu do prowadzenia działalności niezarobkowej powstaje na skutek sprzeczności między logiką rynku a logiką natury ludzkiej. Zgodnie z logiką gospodarczą, każdy obywatel w wieku rozrodczym musi być zaangażowany na rynku pracy. Jednakże logika natury ludzkiej uczy nas, że nowonarodzone dziecko po prostu potrzebuje swojej matki i swojego ojca dla wspierania rozwoju swoich umiejętności społecznych(5). Polityki europejskie nie są całkowicie dostosowane do tych praktycznych wymogów społecznych. Na przykład nadal nie zapewniono możliwości połączenia życia zawodowego z życiem rodzinnym, a oba światy i wynikające z nich modele czasowe nie są ujmowane wspólnie i całościowo. Kobietom i mężczyznom dano możliwość podejmowania formalnej działalności zarobkowej, bez odpowiedniego dopasowania funkcjonowania przedsiębiorstw.

Zróżnicowane alternatywy związane z wyborem między formalnym miejscem pracy a działalnością niezarobkową przynoszą w rezultacie różne skutki. Kiedy kobiety i mężczyźni chcą dokonać wyboru między formalną pracą, określaną powszechnie jako „kariera zawodowa”, a działalnością niezarobkową, zwaną powszechnie „wspieraniem umiejętności społecznychsolidarności międzypokoleniowej”, ujawnia się ukryta wielokrotna dyskryminacja w postaci konieczności dokonania wyboru między dwiema alternatywami, które z ekonomicznego punktu widzenia w żadnej mierze nie są uważane za równoważne(6).

W rezultacie społeczeństwo musi zapewnić, że kobiety i mężczyźni mogą dokonać wyboru między obiema możliwościami, których istnienie uzasadnione jest w wizji wykraczającej poza granice rynku. To wyzwanie obejmuje również wymóg stawienia czoła wygodnej logice ekonomicznej rynku pozbawionego wszelkich ograniczeń i zamiast tego wsparcia dobrobytu ogółu i przyszłości społeczeństwa, ukierunkowanej na rozwój istoty społecznej. Rachunki narodowe i PKB państw członkowskich nie stanowią żadnego wskaźnika szczęścia i dobrobytu ludzi w ich zróżnicowanych stosunkach społecznych. Wzrost dochodu narodowego nie musi oznaczać podniesienia wspólnego dobrobytu. A zatem nie jest kwestią przypadku, że naukowcy reprezentujący nauki społeczne i ekonomiczne zaczęli niedawno opracowywać taki wskaźnik, który odzwierciedlałby dobrobyt człowieka w zależności od kraju(7).

(1)

 ARN, Christoph, „Hausarbeitsethik: Strukturelle Probleme und Handlungsmöglichkeiten rund um die Haus- und Familienarbeit in sozialethischer Perspektive”, Verlag Ruegger, Chur/Zürich, 2000; KREBS, Angelika, „Arbeit und Liebe. Die philosophischen Grundlagen sozialer Gerechtigkeit”, Frankfurt/Main: Suhrkamp, 2002;

(2)

http://hdr.undp.org/en/reports/global/hdr1995/chapters; w szczególności rozdział 4.

(3)

http://hdr.undp.org/en/media/hdr_1995_fr_ensemble.pdf , str. 6

(4)

Becker, Gary : „Hausarbeit - Das fehlende Stück am ökonomischen Kuchen” (publikacja w dniu 16.10.1995 r.), w: Die Ökonomik des Alltags. Tübingen: Mohr Siebeck, 1998. (Oryginał: The economics of life. From baseball to affirmative action to immigration law, how real-world issues affect our everyday life, New York :McGraw-Hill, 1997; Einheitssacht. : The economics of life)

(5)

W tym kontekście warto przywołać prace Donalda W. Winnicotta. Por. DAVIS, Madeleine i WALLBRIDGE, David: „Boundary and Space. An introduction to the work of D.W. Winnicott”, Brunner/Mazel (New York) and H. Karnac (London), 1981; Tłumaczenie na język francuski: „Winnicott, Introduction à son oeuvre”, Paris: PUF, 1992; W odniesieniu do analizy czasów współczesnych: LIMINSKI, Jürgen i LIMINSKI Martine, „Abenteuer Familie: Erfolgreich erziehen: Liebe und was sonst noch nötig ist”, Augsburg: Sankt Ulrich, 2002; LIMINSKI, Jürgen, „Die verratene Familie. Politik ohne Zukunft”, Augsburg: Sankt Ulrich, 2007;

(6)

 NUSSBAUM, Martha, „Women and Human development, The capabilities approach” („Kobiety i rozwój człowieka - teoria możliwości”) Cambridge University Press, 2000, Tłumaczenie na język francuski: „Femmes et développement humain: L'approche des capabilités”, Paris: Des femmes - Antoinette Fouque, 2008.

(7)

Patrz najnowsze statystyki Międzynarodowej Organizacji Pracy i Banku Światowego. W Internecie znajduje się zaprojektowana w zrozumiały sposób strona wyjaśniająca tę zasadę statystyczną:   http://swz.salary.com/momsalarywizard/htmls/mswl_momcenter.html


WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

2.12.2008

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

14

0

3

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Edit Bauer, Ilda Figueiredo, Věra Flasarová, Claire Gibault, Lissy Gröner, Urszula Krupa, Pia Elda Locatelli, Astrid Lulling, Siiri Oviir, Zita Pleštinská, Anni Podimata, Teresa Riera Madurell, Raül Romeva i Rueda, Anne Van Lancker, Corien Wortmann-Kool, Anna Záborská

Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Donata Gottardi

Zastępca(y) (art. 178 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Juan Andrés Naranjo Escobar

Informacja prawna - Polityka ochrony prywatności