VERSLAG over het voorstel voor een aanbeveling van de Raad betreffende patiëntveiligheid, met inbegrip van de preventie en bestrijding van zorginfecties

3.4.2009 - (COM(2008)0837 – C6‑0032/2009 – 2009/0003(CNS)) - *

Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid
Rapporteur: Amalia Sartori

Procedure : 2009/0003(CNS)
Stadium plenaire behandeling
Documentencyclus :  
A6-0239/2009
Ingediende teksten :
A6-0239/2009
Aangenomen teksten :

ONTWERPWETGEVINGSRESOLUTIE VAN HET EUROPEES PARLEMENT

over het voorstel voor een aanbeveling van de Raad betreffende patiëntveiligheid, met inbegrip van de preventie en bestrijding van zorginfecties

(COM(2008)0837 – C6‑0032/2009 – 2009/0003(CNS))

(Raadplegingsprocedure)

Het Europees Parlement,

–   gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad (COM(2008)0837),

–   gelet op artikel 152, lid 4, van het EG­Verdrag, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C6‑0032/2009),

–   gelet op artikel 51 van zijn Reglement,

–   gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en de adviezen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de Commissie interne markt en consumentenbescherming (A6‑0000/2009),

1.  hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement;

2.  verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 250, lid 2 van het EG‑Verdrag dienovereenkomstig te wijzigen;

3.  verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen;

4.  wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie;

5.  verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en de Commissie.

Amendement  1

Voorstel voor een aanbeveling

Overweging 2

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(2) Geschat wordt dat in de EU-lidstaten tussen 8 en 12% van de ziekenhuispatiënten bij de ontvangst van gezondheidszorg te maken krijgt met ongewenste voorvallen.

(2) Geschat wordt dat in de EU-lidstaten tussen 8 en 12% van de ziekenhuispatiënten bij de ontvangst van gezondheidszorg te maken krijgt met ongewenste voorvallen, hetgeen dus neerkomt op 6,7 tot 15 miljoen ziekenhuispatiënten en meer dan 37 miljoen patiënten die een beroep doen op de eerstelijns gezondheidszorg.

Motivering

Het is belangrijk de omvang van dit probleem en de consequenties ervan voor de volksgezondheid uit te spreken en onder ogen te zien.

Amendement  2

Voorstel voor een aanbeveling

Overweging 2 bis (nieuw)

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(2 bis) Geschat wordt dat gemiddeld een op de twintig patiënten een zorginfectie oploopt, wat in de Europese Unie neerkomt op 4,1 miljoen patiënten per jaar, en dat jaarlijks ongeveer 37 000 sterfgevallen aan de gevolgen van een dergelijke infectie toe te schrijven zijn.

Motivering

Niet vergeten mag worden dat zorginfecties behoren tot de meest frequente en funeste oorzaken van onbedoelde schade.

Amendement  3

Voorstel voor een aanbeveling

Overweging 3

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(3) Gebrekkige patiëntveiligheid is een ernstig volksgezondheidsprobleem en legt een groot beslag op de beperkte middelen voor gezondheid. Een groot deel van de ongewenste voorvallen, zowel in de intramurale als in de primaire zorg, kan worden voorkomen, en systemische factoren spelen een zeer grote rol.

(3) Gebrekkige patiëntveiligheid is een ernstig volksgezondheidsprobleem en legt een groot beslag op de beperkte middelen voor gezondheid. Een groot deel van de ongewenste voorvallen, zowel in de intramurale als in de primaire zorg, met inbegrip van de voorvallen die zijn veroorzaakt door een verkeerde diagnose of behandeling, kan worden voorkomen, en de beperkte financiële middelen alsmede systemische factoren spelen een zeer grote rol.

Motivering

Systemische factoren of wijzigingen in de organisatie leveren zonder voortdurend stijgende financiële middelen voor de gezondheidszorg geen verbeteringen op.

In de effectbeoordeling (COM/2008/3005) werd aangetoond dat medische en diagnosefouten een van de belangrijkste oorzaken zijn van voorvallen bij behandelingen.

Amendement  4

Voorstel voor een aanbeveling

Overweging 6 bis (nieuw)

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(6 bis) Aangenomen wordt dat van alle ongewenste voorvallen die verband houden met gezondheidszorg, de zorginfecties gemakkelijk kunnen worden vermeden. De lidstaten moeten de instrumenten invoeren om het aantal mensen dat in Europa jaarlijks door ongewenste voorvallen wordt getroffen, met 20% te verminderen.

 

Motivering

Studies van de Europese Commissie hebben bevestigd dat een vermindering van ongewenste voorvallen van 20% voorstelbaar is, want de bestrijdingsmethoden tegen infecties zijn wel bekend en snel in te voeren. Zorginfecties zijn de oorzaak van ongeveer 37.000 sterfgevallen per jaar. Het is dus belangrijk een doelstelling te formuleren voor de vermindering die de lidstaten in de periode tot 2015 moeten realiseren.

Amendement  5

Voorstel voor een aanbeveling

Overweging 7

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(7) Er zijn aanwijzingen dat de ontwikkeling en implementatie van effectieve en allesomvattende patiëntveiligheidsstrategieën niet in alle EU-lidstaten even ver gevorderd zijn. Daarom is het de bedoeling dat dit initiatief een kader schept voor het stimuleren van beleidsontwikkeling en toekomstig optreden in en tussen de lidstaten om de belangrijkste problemen in verband met patiëntveiligheid waarmee de EU wordt geconfronteerd, aan te pakken.

(7) Er zijn aanwijzingen dat de ontwikkeling en implementatie van effectieve en allesomvattende patiëntveiligheidsstrategieën niet in alle EU-lidstaten even ver gevorderd zijn. Daarom is het de bedoeling dat dit initiatief een kader schept voor het stimuleren van beleidsontwikkeling en toekomstig optreden in en tussen de lidstaten om de belangrijkste problemen in verband met patiëntveiligheid waarmee de EU wordt geconfronteerd, d.w.z. vooral de verantwoordelijkheid van de zorginstellingen voor de gezondheid van de mensen, aan te pakken. Er mag evenwel, overeenkomstig artikel 152 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, niet worden getornd aan de bevoegdheid van de lidstaten.

Motivering

De verantwoordelijkheid voor de gezondheid van de patiënt moet worden benadrukt.

De opvatting wordt gesteund dat dubbel werk moet worden voorkomen. De activiteiten van de WHO en de aanbevelingen van de Raad van Europa op het gebied van de patiëntveiligheid moeten zorgvuldig worden geëvalueerd en eventuele verdere maatregelen op communautair niveau moeten zodanig worden ingepast dat er synergieën ontstaan. Gedetailleerde eisen en richtsnoeren voor patiëntveiligheidskwesties op Europees niveau worden echter, onder verwijzing naar artikel 152, afgewezen.

Amendement  6

Voorstel voor een aanbeveling

Overweging 8

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(8) Patiënten moeten worden geïnformeerd en moeten zeggenschap krijgen door hen bij het proces van patiëntveiligheid te betrekken; zij moeten op de hoogte zijn van de mate van veiligheid en weten hoe zij toegankelijke en begrijpelijke informatie in verband met klachten- en verhaalsystemen kunnen vinden.

(8) Patiënten moeten worden geïnformeerd en moeten zeggenschap krijgen door hen bij het proces van patiëntveiligheid te betrekken; zij moeten op de hoogte zijn van de mate van veiligheid en weten hoe zij toegankelijke en begrijpelijke informatie in verband met klachten- en verhaalsystemen kunnen vinden. Het soort compensatie en de compensatieprocedure vallen echter onder de bevoegdheid van de lidstaat.

Motivering

Het is belangrijk dat de burgers na fouten in de gezondheidszorg waardoor zij schade hebben opgelopen voldoende worden gecompenseerd. Voor grensoverschrijdende gevallen binnen de EU vormen echter reeds de verordeningen Rome I en Rome II het toepasbare recht. Er mag niet worden getornd aan de bevoegdheid van de lidstaten.

Amendement  7

Voorstel voor een aanbeveling

Overweging 10

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(10) Op Gemeenschapsniveau moeten vergelijkbare en geaggregeerde gegevens worden verzameld met het oog op de totstandbrenging van efficiënte en transparante programma's, structuren en beleidsmaatregelen voor patiëntveiligheid, en de beste praktijken moeten onder de lidstaten worden verspreid. Om van elkaar te kunnen leren, moeten de lidstaten en de Europese Commissie samen een gemeenschappelijke terminologie in verband met patiëntveiligheid en gemeenschappelijke indicatoren ontwikkelen, rekening houdend met het werk van de relevante internationale organisaties.

(10) Op Gemeenschapsniveau moeten vergelijkbare en geaggregeerde gegevens worden verzameld met het oog op de totstandbrenging van efficiënte en transparante programma's, structuren en beleidsmaatregelen voor patiëntveiligheid, en de beste praktijken moeten onder de lidstaten worden verspreid. Deze gegevens mogen uitsluitend ten behoeve van de veiligheid van de patiënt met het oog op de beperking van zorginfecties worden gebruikt. Om van elkaar te kunnen leren, moeten de lidstaten en de Europese Commissie samen een gemeenschappelijke terminologie in verband met patiëntveiligheid en gemeenschappelijke indicatoren ontwikkelen, rekening houdend met het werk van de relevante internationale organisaties.

Motivering

De gegevensbescherming moet bij vaststelling van de genoemde gegevens absoluut worden nageleefd. Misbruik moet worden voorkomen.

Amendement  8

Voorstel voor een aanbeveling

Overweging 11

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(11) Hulpmiddelen op basis van informatie- en communicatietechnologie, zoals elektronische patiëntendossiers of elektronische recepten, kunnen bijdragen aan verbeterde patiëntveiligheid, bijvoorbeeld door het systematisch screenen op mogelijke wisselwerking van geneesmiddelen of allergieën voor geneesmiddelen.

(11) Hulpmiddelen op basis van informatie- en communicatietechnologie, zoals elektronische patiëntendossiers of elektronische recepten, kunnen bijdragen aan verbeterde patiëntveiligheid, bijvoorbeeld door het systematisch screenen op mogelijke wisselwerking van geneesmiddelen of allergieën voor geneesmiddelen, zoals de Commissie erkent in haar aanbeveling 2008/594/EG van 2 juli 2008 inzake grensoverschrijdende interoperabiliteit van systemen voor elektronische medische dossiers1

 

1 PB L 190 van 18.7.2008,blz. 37.

Amendement  9

Voorstel voor een aanbeveling

Overweging 12 bis (nieuw)

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(12 bis) Omdat ouderen bij een verblijf in het ziekenhuis gemakkelijker het slachtoffer kunnen worden van infectieziekten, moet onderzoek worden gedaan naar de behoeften van deze specifieke groep en moeten maatregelen worden genomen om hun herstel en revalidatie te bevorderen.

Motivering

Ouderen hebben vaak een zwakker immuunsysteem en lopen daardoor bij een nabehandeling in het ziekenhuis eerder een infectie op dan jongere mensen. Er zou onderzoek moeten worden gedaan naar hun bijzondere behoeften, omdat oudere patiënten geen slechtere behandeling zouden moeten krijgen dan andere burgers en gestreefd moet worden naar het herstel van alle patiënten.

Amendement  10

Voorstel voor een aanbeveling

Overweging 15

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(15) Er zijn onvoldoende gegevens over zorginfecties beschikbaar om surveillancenetwerken in staat te stellen zinnige vergelijkingen te maken tussen instellingen, de epidemiologie van aan gezondheidszorg gerelateerde pathogenen te volgen en het preventie- en bestrijdingsbeleid voor zorginfecties te evalueren en begeleiden. Derhalve moeten surveillancesystemen worden opgezet of versterkt, zowel op het niveau van de zorginstellingen als op regionaal en nationaal niveau.

(15) Er zijn onvoldoende gegevens over zorginfecties beschikbaar om surveillancenetwerken in staat te stellen zinnige vergelijkingen te maken tussen instellingen, de epidemiologie van aan gezondheidszorg gerelateerde pathogenen te volgen en het preventie- en bestrijdingsbeleid voor zorginfecties te evalueren en begeleiden. Derhalve moeten surveillancesystemen worden opgezet of versterkt, zowel op het niveau van de zorginstellingen als op regionaal en nationaal niveau. Door betere informatie-inzameling op regionaal, nationaal en Europees niveau moeten de directe verbanden tussen beleid, systemen en structuren op gebied van patiëntenveiligheid en de op dat gebied verkregen resultaten gemakkelijker kunnen worden aangetoond.

Motivering

De surveillancenetwerken moeten worden verbeterd om wat de zorginfecties betreft over vollediger gegevens te beschikken en om verbanden te kunnen vaststellen tussen beleid, systemen en structuren, en de verkregen resultaten. Dit zazl resulteren in betere zorg en minder zorginfecties.

Amendement  11

Voorstel voor een aanbeveling

Overweging 15 bis (nieuw)

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(15 bis) Het is noodzakelijk dat de lidstaten het aantal mensen dat een zorginfectie oploopt, kunnen terugdringen. Naast verschillende andere instrumenten waaraan te denken valt, is de aanwerving kan een groter aantal verpleegsters of verplegers van belang, die gespecialiseerd zijn in het tegengaan van infecties.

Motivering

Studies van de Europese Commissie bevestigen dat aanwerving van ongeveer 500 verpleegsters of verplegers die gespecialiseerd zijn in tegengaan van infecties nodig is voor een snelle en doelmatige vermindering van het aantal zorginfecties. De ideale verhouding is één in zorginfecties gespecialiseerde verpleegster of verpleger per 250 ziekenhuisbedden.

Amendement  12

Voorstel voor een aanbeveling

Overweging 15 ter (nieuw)

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

 

(15 ter) Voorts zouden de lidstaten en hun zorginstellingen moeten overwegen verbindingspersonen in te zetten, om de gespecialiseerde verpleegkundigen in de klinische afdeling van zorginstellingen bij spoedeisende medische zorg en in gemeentelijke ziekenhuizen te ondersteunen.

Amendement  13

Voorstel voor een aanbeveling

Overweging 15 ter (nieuw)

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

 

(15 ter) Om het aantal voorvallen bij medische behandelingen terug te dringen, moeten de lidstaten worden aangemoedigd lokale en nationale doelen vast te stellen voor de aanwerving van zorgpersoneel, dat gespecialiseerd is in het tegengaan van infecties, met inachtneming van de aanbevolen verhouding van één verpleegster of verpleger per 250 ziekehuisbedden in 2015.

Motivering

Om de veiligheidsnormen voor de patiënten te verbeteren is het nodig dat het aantal beoefenaars van zorgberoepen, dat gespecialiseerd is in het tegengaan van infecties, toeneemt. Het aantal dat werkelijk nodig is, hangt echter af van het soort behandeling dat in het ziekenhuis wordt gegeven. Daarom moeten lokale en nationale doelen worden nagestreefd.

Amendement  14

Voorstel voor een aanbeveling

Overweging 16 bis (nieuw)

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

 

(16 bis) De Commissie dient voorstellen in te dienen over de wijze waarop de verspreiding van vervalste geneesmiddelen en gezondheidsschade van patiënten en arbeidskrachten in de gezondheidszorg als gevolg van verwondingen met injectienaalden voorkomen kunnen worden.

Amendement  15

Voorstel voor een aanbeveling

Deel I – hoofdstuk I bis (nieuw) – titel

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

I bis. DOELSTELLINGEN VOOR VERMINDERING

Amendement  16

Voorstel voor een aanbeveling

Deel I – hoofdstuk I bis (nieuw) – punt 1

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

1) De lidstaten moeten maatregelen nemen om het aantal personen dat jaarlijks in de Europese Unie met ongewenste gevolgen van zorg te maken krijgt met 20% te verminderen, hetgeen overeenkomst met 900.000 gevallen per jaar tussen nu en 2015.

Motivering

Studies van de Europese Commissie hebben bevestigd dat een vermindering van ongewenste voorvallen van 20% denkbaar is, want de bestrijdingsmethoden tegen infecties zijn wel bekend en snel in te voeren. Zorginfecties zijn de oorzaak van ongeveer 37.000 sterfgevallen per jaar. Het is derhalve belangrijk een verminderingsdoelstelling voor de lidstaten voor de periode tot 2015 vast te stellen.

Amendement  17

Voorstel voor een aanbeveling

Deel I – hoofdstuk II – punt 1 – letter a

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(a) de bevoegde autoriteit of autoriteiten aan te wijzen die op hun grondgebied verantwoordelijk zijn voor patiëntveiligheid;

(a) de, op de verschillende niveaus van nationaal en gemeentelijk bestuur bevoegde autoriteiten aan te wijzen die op hun grondgebied verantwoordelijk zijn voor patiëntveiligheid en de maatregelen ter verbetering van de volksgezondheid te bewaken en te coördineren;

Motivering

Niet in alle lidstaten bestaan er - zoals in Polen - instanties die de maatregelen op het gebied van de gezondheidszorg op regionaal niveau coördineren.

Amendement  18

Voorstel voor een aanbeveling

Deel I – hoofdstuk II – punt 1 – letter c

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(c) steun te verlenen aan de ontwikkeling van veiliger systemen, processen en hulpmiddelen, met inbegrip van het gebruik van informatie- en communicatietechnologie.

(c) steun te verlenen aan de ontwikkeling van veiliger en gebruiksvriendelijker systemen, processen en hulpmiddelen, met inbegrip van het gebruik van informatie- en communicatietechnologie.

Motivering

Bij de ontwikkeling van systemen, processen en hulpmiddelen moet rekening worden gehouden met de behoeften en bekwaamheden van de gebruikers.

Amendement  19

Voorstel voor een aanbeveling

Deel I – hoofdstuk II – punt 2 – letter b bis (nieuw)

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

 

(b bis) Voorlichting van de patiënten over het risico van de behandeling en het aanspannen van gerechtelijke procedures, die het indienen van vorderingen wegens vermeende gezondheidsschade, ook tegen producenten van geneesmiddelen, gemakkelijker maken.

Motivering

In de nieuwe lidstaten van de Gemeenschap zijn veel slachtoffers niet op de hoogte van hun rechten en weten daarom niet welke schadevergoeding zij kunnen krijgen en van wie.

Amendement  20

Voorstel voor een aanbeveling

Deel I – hoofdstuk II – punt 3 – letter a

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(a) relevante informatie verschaffen over de omvang, typen en oorzaken van fouten, ongewenste voorvallen en bijna-ongelukken;

(a) relevante informatie verschaffen over de omvang, typen en oorzaken van fouten, ongewenste voorvallen en bijna-ongelukken en de daarvoor verantwoordelijke personen vermelden;

Motivering

De patiënt moet weten wie waarvoor verantwoordelijk is.

Amendement  21

Voorstel voor een aanbeveling

Deel I – hoofdstuk II – punt 3 – letter b bis (nieuw)

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

 

(b bis) waarborgen dat tussen de instanties voor gezondheidszorg van de lidstaten een vertrouwelijke informatie-uitwisseling over beoefenaars van zorgberoepen, die schuldig werden bevonden aan nalatigheid of behandelingsfouten, plaatsvindt.

Amendement  22

Voorstel voor een aanbeveling

Deel I – hoofdstuk II – punt 4 – letter b bis (nieuw)

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

 

(b bis) adequate opleiding en scholing van alle gezondheidswerkers, zodat zij in staat zijn medische apparatuur correct en conform hun functie en de gegevens in de gebruiksaanwijzing te gebruiken, om gezondheidsrisico's en schadelijke effecten, o.a. veroorzaakt door onbedoeld hergebruik van medische hulpmiddelen, te voorkomen;

Motivering

Gezondheidswerkers moeten zo goed mogelijk op de hoogte zijn van de correcte werking en toepassing van de door hen gebruikte medische producten. Alleen met deze kennis kunnen zij de gevaren voor patiënten en henzelf zo gering mogelijk houden, die het gevolg zouden kunnen zijn van een verkeerd gebruik van medische apparatuur, bijvoorbeeld door hergebruik van medische hulpmiddelen die uitsluitend ontwikkeld en vervaardigd zijn voor eenmalig gebruik voor een enkele patiënt.

Amendement  23

Voorstel voor een aanbeveling

Deel I – hoofdstuk II – punt 5 – letter c

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(c) op EU-niveau naar type en aantal uitgesplitste, vergelijkbare gegevens en informatie over de patiëntveiligheidsresultaten te verzamelen en met elkaar te delen, teneinde te bevorderen dat de lidstaten van elkaar leren en informatie te verzamelen om prioriteiten te kunnen stellen.

(c) op EU-niveau naar type en aantal uitgesplitste, vergelijkbare gegevens en informatie over de patiëntveiligheidsresultaten te verzamelen en met elkaar te delen, teneinde te bevorderen dat de lidstaten van elkaar leren en informatie te verzamelen om prioriteiten te kunnen stellen. De omvang en de kosten van de gegevensverzameling, alsmede het gebruik van de gegevens mogen niet in een wanverhouding staan tot het verwachte nut. De gegevens mogen uitsluitend voor het verwezenlijken van de doelstelling (vermindering van zorginfecties door gemeenschappelijke leeracties) worden verzameld.

Motivering

De verlangde samenwerking van de lidstaten en de Commissie bij de classificatie, coördinatie en gegevensverzameling mag er niet toe leiden dat de Commissie het recht krijgt om conclusies te trekken uit de verzamelde databestanden.

Amendement  24

Voorstel voor een aanbeveling

Deel I – hoofdstuk II – punt 6 – letter b bis (nieuw)

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

 

(b bis) bevordering van de mogelijkheden voor communautaire samenwerking en voor de uitwisseling van ervaringen en beproefde praktijken tussen ziekenhuismanagers, verplegend personeel en patiëntgroepen op het gebied van initiatieven voor patiëntveiligheid op lokaal niveau;

Amendement  25

Voorstel voor een aanbeveling

Deel I – hoofdstuk III – punt 1 – letter -a (nieuw)

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

 

(-a) invoering van doeltreffende mechanismen voor risicobeoordeling, waaronder een diagnostisch onderzoek voor de ziekenhuisopname, om snel te kunnen vaststellen of er omstandigheden zijn die extra voorzorgsmaatregelen vereisen;

Motivering

Het is van wezenlijk belang dat de patiënten voor aanvang van een behandeling worden onderzocht en infecties, zoals MRSA, snel vastgesteld en behandeld worden, om de gezondheid van de betrokken patiënt te beschermen en te voorkomen dat hij andere patiënten en het personeel van de zorginstellingen besmet.

Amendement  26

Voorstel voor een aanbeveling

Deel I – hoofdstuk III – punt 1 – letter -a bis (nieuw)

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

 

(-a bis) adequate bescherming van het personeel in de gezondheidszorg door vaccinaties, profylaxe na blootstelling, diagnostisch routineonderzoek, persoonlijke beschermingsuitrusting en het gebruik van medische apparatuur die het risico van door bloed overgedragen infecties verkleint;

Motivering

Gezondheidswerkers lopen elke dag het risico mogelijk dodelijke infecties op te lopen en kunnen patiënten en hun omgeving daarmee besmetten.

Amendement  27

Voorstel voor een aanbeveling

Deel I – hoofdstuk III – punt 1 – letter -a ter (nieuw)

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

 

(-a ter) doeltreffende bescherming tegen en beheersing van infecties in instellingen voor langdurige zorg en revalidatie;

Motivering

Het is belangrijk dat tehuizen voor langdurige zorg niet over het hoofd worden gezien. Het samenleven in een beperkte ruimte, de constructie van de gebouwen, het grote aantal verstrekte geneesmiddelen, drukletsels en het gebruik van katheters zijn allemaal factoren die verzorgingshuizen tot ideale plaatsen voor het ontstaan en de verspreiding van MRSA en andere infecties maken.

Amendement  28

Voorstel voor een aanbeveling

Deel I – Hoofdstuk III – punt 1 – letter b)

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

b) verbetering van de infectiepreventie en -bestrijding op het niveau van de zorginstellingen;

b) verbetering van de infectiepreventie en -bestrijding op het niveau van de zorginstellingen en waarborging van het hoogst mogelijke niveau van schoonheid, hygiëne en, indien nodig, asepsie:

 

i) materiaal voor de ontvangst en het verblijf van de patiënten;

 

ii) medisch en paramedisch materiaal, elektro-medische apparatuur ten dienste van de patiënten, en het proces voor de distributie van de geneesmiddelen;

 

iii) sanitaire structuren voor de zorg van de patiënten;

Motivering

Om zorginfecties te voorkomen moet voor een zo hoog mogelijk niveau van schoonheid, hygiëne en, indien nodig, asepsie worden gezorgd van al het materiaal waarmee de patiënten in contact komen.

Amendement  29

Voorstel voor een aanbeveling

Deel I – hoofdstuk III – punt 1 – letter b – streepje (nieuw)

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

 

- bevordering van handhygiëne onder gezondheidswerkers;

Motivering

Infecties worden gewoonlijk overgedragen op de handen van gezondheidswerkers en anderen, die in contact komen met geïnfecteerde patiënten of oppervlakten in hun omgeving.

Amendement  30

Voorstel voor een aanbeveling

Deel I – hoofdstuk III – punt 1 – letter b – streepje (nieuw)

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

 

- verbetering van de preventie en tegengaan van de verspreiding van ziekten onder medisch en paramedisch personeel, doordat de nodige preventiemaatregelen worden genomen, zoals de noodzakelijke vaccinatieprogramma's voor deze groep personen;

Motivering

Het medisch en paramedisch personeel loopt niet alleen het risico met ziekten en ziekenhuisinfecties te worden besmet, maar deze groep kan ook ziekenhuisinfecties op anderen overbrengen. De lidstaten moeten er daarom voor zorgen dat de gezondheid van zowel het personeel als de patiënten niet in gevaar wordt gebracht. Om het optreden van ziekenhuisinfecties te verminderen, is het belangrijk dat onder meer speciaal voor het personeel vaccinatieprogramma's worden uitgevoerd.

Amendement  31

Voorstel voor een aanbeveling

Deel I – Hoofdstuk III – punt 1 – letter d)

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

d) bevordering van de opleiding en scholing van gezondheidswerkers op het niveau van de lidstaten en op het niveau van de zorginstellingen;

d) bevordering van de opleiding en scholing van gezondheidswerkers en paramedisch personeel op het niveau van de lidstaten en op het niveau van de zorginstellingen, met bijzondere aandacht voor ziekenhuisinfecties en de resistentie van virussen tegen antibiotica;

Motivering

De resistentie van virussen tegen antibiotica is één van de belangrijkste oorzaken van ziekenhuisinfecties en moet bij de opleiding van gezondheidsprofessionels bijzondere aandacht krijgen. Om ziekenhuisinfecties terug te dringen, is een grondige en continu opleiding en scholing van gezondheidsprofessionels van groot belang.

Amendement  32

Voorstel voor een aanbeveling

Deel I – Hoofdstuk III – punt 1 – letter e)

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

e) betere voorlichting van patiënten;

e) betere voorlichting van patiënten via het socio-sanitaire netwerk, maar ook via periodieke voorlichtingscampagnes in de kranten, op de radio, de televisie en het internet;

Motivering

De patiënten moeten worden geïnformeerd over de risico's, de veiligheidsniveaus en de geldende maatregelen voor het voorkomen van fouten en ziekenhuisinfecties. Vandaar dat het belangrijk is in de diverse media periodieke campagnes te organiseren.

Amendement  33

Voorstel voor een aanbeveling

Deel I – Hoofdstuk III – punt 1 – letter f)

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

f) ondersteuning van onderzoek.

f) ondersteuning van onderzoek, onder andere op het gebied van de mogelijke medische toepassingen van nanotechnologieën en nanomaterialen.

Motivering

Met name op het gebied van de gezondheidszorg bieden toepassing van nanotechnologieën en nanomaterialen prima vooruitzichten. Zo kan bijvoorbeeld de wijziging van de nanostructuren van de oppervlakte van de materialen die bij de bouw van ziekenhuizen worden gebruikt in meer schoonheid en steriliteit resulteren, hetgeen de bestrijding van ziekenhuisinfecties ten goede kan komen.

Amendement  34

Voorstel voor een aanbeveling

Deel I – hoofdstuk III – punt 1 – letter f bis (nieuw)

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

 

(f bis) melding van elke uitbraak van zorginfecties met invloed op een significant aantal patiënten aan het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding;

Amendement  35

Voorstel voor een aanbeveling

Deel I – hoofdstuk III – punt 1 – letter f ter) (nieuw)

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

 

(f ter) uitvoeren van voorlichtingscampagnes voor het publiek en voor zorgwerkers met het doel praktijken terug te dringen die leiden tot resistentie tegen antibiotica.

Amendement  36

Voorstel voor een aanbeveling

Deel II – titel

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

DEEL II: VERSLAG VAN DE COMMISSIE

DEEL II: ACTIES DE LA COMMISSION

Motivering

Met name op het gebied van de gezondheidszorg bieden toepassing van nanotechnologieën en nanomaterialen prima vooruitzichten. Zo kan bijvoorbeeld de wijziging van de nanostructuren van de oppervlakte van de materialen die bij de bouw van ziekenhuizen worden gebruikt in meer schoonheid en steriliteit resulteren, hetgeen de bestrijding van ziekenhuisinfecties ten goede kan komen.

Amendement  37

Voorstel voor een aanbeveling

Deel II – punt 1 bis (nieuw)

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

 

(1 bis) De Commissie dient te overwegen, waar bestaande wettelijke voorschriften aangescherpt kunnen worden, om de patiëntveiligheid te verbeteren, bijvoorbeeld door ervoor te zorgen dat de regelgevingsautoriteiten voor beroepen in de gezondheidszorg bij grensoverschrijding van gezondheidswerkers binnen Europa informatie uitwisselen over eventuele disciplinaire procedures tegen individuele personen en niet alleen over hun oorspronkelijke kwalificaties.

Amendement  38

Voorstel voor een aanbeveling

Deel II – paragraaf 1 bis (nieuw)

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(1 bis) De Commissie wordt verzocht aan de hand van de in 2002 door de wereldgezondheidsorganisatie 1 uitgegeven praktijkgids voor preventie van ziekenhuisinfecties een document ter attentie van de patiënten op te stellen over preventie van ziekenhuisinfecties.

 

1WGO, Praktijkgids voor preventie van ziekenhuisinfecties , eerste druk, december 2002 (tweede druk uitgegeven in 2008)

Motivering

De praktijkgids voor preventie van ziekenhuisinfecties (WGO, 2003) is een zeer nuttig instrument gebleken. Het is evenwel speciaal op gezondheidswerkers gericht. Een speciaal op de patiënten gericht document kan ook belangrijk zijn in de strijd tegen ziekenhuisinfecties en de patiënt basiskennis verschaffen op het gebied van de patiëntenveiligheid.

Amendement  39

Voorstel voor een aanbeveling

Bijlage 1 – lijn 3 – kolom 2

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Een incident dat een patiënt schade berokkent. Onder schade wordt verstaan een verslechtering van de structuur of functie van het lichaam en/of enig schadelijk gevolg daarvan.

Een incident dat een patiënt schade berokkent dat zich voordoet tijdens het verlenen van medische zorg. Onder schade wordt verstaan een tijdelijke of permanente verslechtering van de structuur of functie van het lichaam en/of enig schadelijk gevolg daarvan.

Motivering

Het is belangrijk ook tijdelijke verslechteringen van een structuur of een functie op te nemen.

Amendement  40

Voorstel voor een aanbeveling

Bijlage 1 – lijn 4 – kolom 2

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Een instelling waar gezondheidswerkers secundaire of tertiaire zorg verlenen.

Een charitatieve of publieke dan wel niet-publieke instelling van de gezondheidszorg, waar vrijwilligers of gezondheidswerkers secundaire of tertiaire zorg verlenen.

Motivering

De definitie in haar oorspronkelijke versie is geen afspiegeling van de, in de lidstaten van de EU verschillende organisatie van de gezondheidszorg, en houdt geen rekening met het feit dat klinieken, ziekenhuizen of instellingen voor palliatieve zorg door kerkordes, religieuze gemeenschappen en charitatieve instellingen en stichtingen worden geleid.

Amendement  41

Voorstel voor een aanbeveling

Bijlage 1 – lijn 6 – kolom 2

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Het vrij zijn van een patiënt van onnodige schade of potentiële schade die verband houdt met gezondheidszorg.

Het ontbreken van ongewenste incidenten, waarbij een ongewenst incident omschreven wordt als een schadelijk voorval, dat veeleer het gevolg is van de behandeling dan van de ziekte. Dit ongewenste incident kan vermijdbaar of onvermijdbaar zijn.

Amendement  42

Voorstel voor een aanbeveling

Bijlage 1 – lijn 14 – kolom 2

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Een beroepsbeoefenaar in de gezondheidszorg die op een klinische afdeling werkt en als verbindingspersoon tussen zijn of haar afdeling en het team voor infectiepreventie en –bestrijding optreedt. Verbindingspersonen voor infectiebestrijding helpen de preventie en bestrijding van infecties in hun afdeling te bevorderen en geven feedback aan het team voor infectiepreventie en –bestrijding.

Een beroepsbeoefenaar in de gezondheidszorg die op de desbetreffende terreinen werkt en als verbindingspersoon tussen zijn of haar werkterrein en het team voor infectiepreventie en –bestrijding optreedt. Verbindingspersonen voor infectiebestrijding helpen de preventie en bestrijding van infecties op hun terrein te bevorderen en geven feedback aan het team voor infectiepreventie en –bestrijding.

Motivering

Een neutralere definitie verdient de voorkeur, om duidelijk te maken dat infecties niet alleen in ziekenhuizen, maar ook op andere terreinen van de gezondheidszorg, bijvoorbeeld artsenpraktijken, kunnen voorkomen. Ook hier moet een hoge mate van patiëntveiligheid worden gewaarborgd om bij een aansluitende behandeling geen andere personen in gevaar te brengen.

Amendement  43

Voorstel voor een aanbeveling

Bijlage 2 – hoofdstuk 1 – punt 1 – letter b bis (nieuw)

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

 

(b bis) het gebruik van instrumenten van de informatie- en communicatietechnologie, zoals elektronische handleidingen, te accepteren en te bevorderen, om de kennis van medische producten bij de gebruikers ervan te verbeteren.

Motivering

Wanneer de gezondheidswerkers meer gaan weten over het correct functioneren en gebruiken van medische producten, daalt de kans op een verkeerd gebruik en nemen dus ook de risico's voor patiënten, die met deze producten worden behandeld, af. Nieuwe instrumenten van de informatie- en communicatietechnologie, zoals elektronische handleidingen met illustraties of filmpjes, kunnen ertoe bijdragen dat de kennis van medische producten aanzienlijk wordt verbeterd.

Amendement  44

Voorstel voor een aanbeveling

Bijlage 2 – hoofdstuk 1 – punt 4 – letter c bis (nieuw)

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

 

(c bis) adequate opleiding en scholing van alle gezondheidswerkers, zodat zij in staat zijn medische apparatuur correct en conform hun functie en de gegevens in de gebruiksaanwijzing te gebruiken, om gezondheidsrisico's en schadelijke effecten, o.a. veroorzaakt door onbedoeld hergebruik van medische hulpmiddelen, te voorkomen.

Motivering

Gezondheidswerkers moeten zo goed mogelijk op de hoogte zijn van de correcte werking en toepassing van de door hen gebruikte medische producten. Alleen met deze kennis kunnen zij de gevaren voor hun eigen gezondheid en die van de patiënten zo gering mogelijk houden, die het gevolg zouden kunnen zijn van een verkeerd gebruik van medische apparatuur, bijvoorbeeld door hergebruik van medische hulpmiddelen die uitsluitend ontwikkeld en vervaardigd zijn voor eenmalig gebruik voor een enkele patiënt.

Amendement  45

Voorstel voor een aanbeveling

Bijlage 2 – deel 1 – punt 7 – letter a bis) (nieuw)

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

a bis) bevordering van onderzoek, onder andere op het gebied van de medische toepassingen van nanotechnologieën en nanomaterialen.

Motivering

Met name op het gebied van de gezondheidszorg bieden toepassing van nanotechnologieën en nanomaterialen prima vooruitzichten. Zo kan bijvoorbeeld de wijziging van de nanostructuren van de oppervlakte van de materialen die bij de bouw van ziekenhuizen worden gebruikt in meer schoonheid en steriliteit resulteren, hetgeen de bestrijding van ziekenhuisinfecties ten goede kan komen.

Amendement  46

Voorstel voor een aanbeveling

Bijlage 2 – hoofdstuk 2 – punt 1 – letter a – streepje 2

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

– preventie- en bestrijdingsmaatregelen voor infecties in plannen voor patiëntzorg op te nemen;

– preventie- en bestrijdingsmaatregelen voor infecties in plannen voor patiëntzorg op te nemen, met inbegrip van de noodzakelijke vaccinatiecampagnes voor het personeel;

Motivering

Het medisch en paramedisch personeel loopt niet alleen het risico met ziekten en ziekenhuisinfecties te worden besmet, maar deze groep kan ook ziekenhuisinfecties op anderen overbrengen. De lidstaten moeten er daarom voor zorgen dat de gezondheid van zowel het personeel als de patiënten niet in gevaar wordt gebracht. Om het optreden van ziekenhuisinfecties te verminderen, is het belangrijk dat onder meer speciaal voor het personeel vaccinatieprogramma's worden uitgevoerd.

TOELICHTING

De kwaliteit van de medische zorg in Europa wordt steeds beter, dankzij de voortdurende vooruitgang in de medische wetenschap waardoor het verblijf in een ziekenhuis aanmerkelijk kan worden bekort of zelfs geheel worden vermeden.

In sommige gevallen kunnen medische verrichtingen evenwel schade toebrengen aan de gezondheid van de patiënt. Sommige ongewenste effecten zijn inherent aan de intrinsieke risico's van een behandeling of geneesmiddel, andere worden veroorzaakt door medische fouten die vermijdbaar waren of door infecties die in de behandelruimten worden opgelopen.

Studie van de Europese Commissie wijst uit dat 8 tot 12% van de ziekenhuispatiënten in de lidstaten van de Europese Unie een ongewenst voorval overkomt. Dat komt neer op een aantal van 6,7 tot 15 miljoen ziekenhuispatiënten. Daarbij komen nog elk jaar zo'n 37 miljoen patiënten die na een beroep op de eerstelijns gezondheidszorg ongewenste effecten ondervinden die rechtstreeks verband houden met de verstrekte zorg.

Tot de meest voorkomende ongewenste effecten behoren de infecties die in ziekenhizen of andere behandelruimten worden opgelopen. Gemiddeld wordt één op de twintig ziekenhuispatiënten hierdoor getroffen, op een totaal van 4, 1 miljoen patiënten per jaar.

Zorgwekkender is nog, dat ziekenhuisinfecties elk jaar ongeveer 37.000 sterfgevallen veroorzaken, en een van de meest veelvuldige en funeste oorzaken zijn van onbedoelde schade.

Als factoren die het ontstaan en de verspreiding van ziekenhuisinfecties in de hand werken, zijn aan te wijzen:

§ steeds grotere resistentie van virussen tegen antibiotica

§ een hoge bezettingsgraad van ziekenhuisbedden

§ toename van het aantal patiëntenbewegingen

§ te weinig personeel per patiënt

§ onvoldoende naleving van handhygiëne en andere preventie- en bestrijdingsmethoden voor infecties

§ verkeerd gebruik van geïmplanteerde medische hulpmiddelen

In de meeste gevallen kunnen ongewenste effecten van medische zorg in het algemeen, en de ziekenhuisinfecties in het bijzonder, worden voorkomen. De groep patiënten van jaarlijks 8 tot 12% die ongewenste effecten ondervinden van hun medische behandeling kan worden verkleind.

Daartoe moeten de EU en de lidstaten zich in de eerste plaats een beeld vormen van de omvang van het probleem, door inzameling van gegevens op regionaal, nationaal en Europees niveau. Die gegevens kunnen dienen om de directe verbanden tussen de kwaliteit van beleid, systemen en structuren op gebied van patiëntenveiligheid en de op dat gebied verkregen resultaten stelliger aan te tonen.

Belangrijk is ook dat de lidstaten hierdoor duidelijke doelstellingen kunnen formuleren waar het gaat om verbetering van de medische zorg voor de burgers. Vermindering van het aantal zorginfecties met 20% in de periode tot 2015 is dus een nastrevenswaardige èn voorstelbare doelstelling, want de bestrijdingsmethoden tegen infecties zijn wel bekend en snel in te voeren. De volksgezondheid is een primair goed en een recht. Een aantal van 37 000 sterfgevallen per jaar als gevolg van infecties bij medische behandeling is te hoog en voor de burgers van de Europese Unie onaanvaardbaar.

Om in de periode van nu tot 2015 het aantal infecties te verminderen met 900 000 gevallen per jaar (vermindering met 20%) moeten de lidstaten en de Europese instellingen ieder naar eigen bevoegdheden de nodige instrumenten invoeren . Naast ander beleid valt met name te denken aan:

§ ruimere aanwezigheid van verpleegsters of verplegers die gespecialiseerd zijn in tegengaan van infecties;

§ bevordering van de opleiding en scholing van gezondheidswerkers en paramedisch personeel, met bijzondere aandacht voor ziekenhuisinfecties en resistentie tegen antibiotica;

§ ondersteuning van het onderzoek op dit gebied, met bijzondere aandacht voor nieuwe technologieën.

Onder inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel kunnen de Europese instellingen en met name de Commissie een belangrijke rol vervullen op dit gebied door uitwisseling van gegevens en beste praktijken aan te moedigen. De rapporteur voelt er veel voor de Commissie te vragen een document uit te werken voor de preventie van ziekenhuisinfecties dat betemd zal zijn voor gebruik door patiënten, en dat document aan het Parlement en de Raad voor te leggen.

Bij wijze van conclusie wil de rapporteur benadrukken dat concrete en snelle antwoorden nodig zijn waarmee een gerichte en blijvende daling in het aantal ziekenhuisinfecties in Europa kan worden bewerkstelligd. Zij acht het daarom noodzakelijk dat de lidstaten zich doelstellingen voor ogen zetten, ook al zijn die niet dwingend. Eveneens acht zij het noodzakelijk de Commissie te vragen binnen 3 jaar verslag aan het Parlement uit te brengen van de door de lidstaten en de Europese Unie op dit gebied gemaakte vorderingen. .

PROCEDURE

Titel

Patiëntveiligheid

Document- en procedurenummers

COM(2008)0837 – C6-0032/2009 – 2009/0003(CNS)

Datum raadpleging EP

23.1.2009

Commissie ten principale

       Datum bekendmaking

ENVI

3.2.2009

Medeadviserende commissie(s)

       Datum bekendmaking

EMPL

3.2.2009

IMCO

3.2.2009

 

 

Geen advies

       Datum besluit

EMPL

11.2.2009

IMCO

12.3.2009

 

 

Rapporteur(s)

       Datum benoeming

Amalia Sartori

15.1.2009

 

 

Behandeling in de commissie

17.2.2009

 

 

 

Datum goedkeuring

31.3.2009

 

 

 

Uitslag eindstemming

+:

–:

0:

50

0

0

Bij de eindstemming aanwezige leden

Adamos Adamou, Georgs Andrejevs, Margrete Auken, Liam Aylward, Pilar Ayuso, Irena Belohorská, Maria Berger, Johannes Blokland, John Bowis, Frieda Brepoels, Hiltrud Breyer, Martin Callanan, Dorette Corbey, Magor Imre Csibi, Chris Davies, Avril Doyle, Edite Estrela, Anne Ferreira, Alessandro Foglietta, Matthias Groote, Françoise Grossetête, Cristina Gutiérrez-Cortines, Gyula Hegyi, Marie Anne Isler Béguin, Dan Jørgensen, Christa Klaß, Urszula Krupa, Jules Maaten, Marios Matsakis, Linda McAvan, Péter Olajos, Miroslav Ouzký, Vladko Todorov Panayotov, Vittorio Prodi, Dagmar Roth-Behrendt, Guido Sacconi, Daciana Octavia Sârbu, Amalia Sartori, Bogusław Sonik, María Sornosa Martínez, Thomas Ulmer, Anja Weisgerber, Glenis Willmott

Bij de eindstemming aanwezige vaste plaatsvervanger(s)

Iles Braghetto, Nicodim Bulzesc, Christofer Fjellner, Milan Gaľa, Johannes Lebech

Bij de eindstemming aanwezige plaatsvervanger(s) (art. 178, lid 2)

Christopher Heaton-Harris, Søren Bo Søndergaard

Datum indiening

3.4.2009