SPRAWOZDANIE w sprawie przejściowych wytycznych proceduralnych dotyczących kwestii budżetowych w świetle wejścia w życie traktatu lizbońskiego

6.11.2009 - (2009/2168(INI))

Komisja Budżetowa
Sprawozdawca: Alain Lamassoure

Poprawki

• 001-008 (PDF - 118 KB)
• 001-008 (DOC - 256 KB)

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie przejściowych wytycznych proceduralnych dotyczących kwestii budżetowych w świetle wejścia w życie traktatu lizbońskiego

(2009/2168(INI))

Parlament Europejski,

–   uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,

–   uwzględniając Traktat z Lizbony (TL),

–   uwzględniając Porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 17 maja 2006 r. pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej i należytego zarządzania finansami[1] (PMI),

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich[2] (rozporządzenie finansowe),

–   uwzględniając swoją rezolucję z dnia 7 maja 2009 r. w sprawie aspektów finansowych traktatu lizbońskiego[3];

–   uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 marca 2009 r. w sprawie śródokresowego przeglądu ram finansowych na lata 2007-2013[4],

–   uwzględniając art. 48 Regulaminu,

–   uwzględniając sprawozdanie Komisji Budżetowej (A7-0045/2009),

A.  mając na uwadze, że traktat lizboński wprowadza ważne zmiany w kwestiach finansowych i budżetowych, szczególnie poprzez przekształcenie wieloletnich ram finansowych w wiążący prawnie akt, do którego budżet musi się dostosować, zniesienie rozróżnienia pomiędzy wydatkami obowiązkowymi i nieobowiązkowymi oraz poprzez znaczne uproszczenie procedury budżetowej,

B.  mając na uwadze, że zmiany te dezaktualizują niektóre z przepisów PMI i rozporządzenia finansowego,

C.  mając na uwadze, że wejście traktatu w życie wymagać będzie szybkiego przyjęcia szeregu aktów prawnych niezbędnych do wdrożenia nowej „konstytucji finansowej” Unii, w szczególności:

- przyjęcia nowego rozporządzenia zawierającego wieloletnie ramy finansowe;

- dostosowania rozporządzenia finansowego do nowych zasad dotyczących sposobu przyjmowania i wykonania budżetu;

- zatwierdzenia nowego PMI zawierającego głównie przepisy dotyczące współpracy instytucji podczas rocznej procedury budżetowej, które nie są ujęte w wymienionych powyżej instrumentach prawnych,

D.  mając na uwadze, że nawet jeśli procedury służące przyjęciu tych nowych instrumentów będą przebiegać bez zakłóceń, wymagać będą długich negocjacji i mogą trwać przez wiele miesięcy po wejściu w życie traktatu lizbońskiego;

E.   mając na uwadze, że w celu zapewnienia odpowiedniego stosowania zapisów traktatu lizbońskiego instytucje powinny uzgodnić pewne tymczasowe wytyczne pozwalające na wykonanie budżetu, przyjęcie budżetów korygujących, jeżeli okaże się to konieczne, oraz uzgodnić praktyczne warunki współpracy międzyinstytucjonalnej w ramach procedury budżetowej na rok 2011,

F.   mając na uwadze, że te przejściowe wytyczne powinny być gotowe na początku 2010 r., co wymaga ich uzgodnienia na posiedzeniu pojednawczym dotyczącym budżetu przed drugim czytaniem w Radzie przewidzianym na dzień 19 listopada 2009 r.,

G.  mając na uwadze, że w celu zapewnienia delegacji Parlamentu – reprezentującej jeden z organów władzy budżetowej – mocnej pozycji do przyszłych negocjacji, należy wydać jej jasne wytyczne mające za podstawę mandat zatwierdzony przez Parlament,

1.  z zadowoleniem przyjmuje rychłe wejście w życie traktatu lizbońskiego, który umożliwi pełne stosowanie zasady wspólnego zatwierdzania całego budżetu rocznego przez dwa organy władzy budżetowej, w razie konieczności poprzez powoływanie komitetu pojednawczego; uważa, że należy stosować tę zasadę, tak jak jest, wraz z niezbędnymi dostosowaniami (jak np. uproszczona forma postępowania pojednawczego) do wszystkich innych procedur budżetowych nie wymienionych wyraźnie w traktatach, jak przyjmowanie budżetów korygujących i przesunięć środków;

2.  uważa za niezbędne, by obydwa organy władzy budżetowej doszły do porozumienia w sprawie przejściowych wytycznych dotyczących wykonania budżetu, zwłaszcza przyjmowania przesunięć środków, zatwierdzania budżetów korygujących i zasad praktycznej współpracy międzyinstytucjonalnej podczas rocznej procedury budżetowej, przy czym wytyczne te miałyby zastosowanie do czasu zakończenia uchwalania aktów prawnych niezbędnych do zapewnienia wdrożenia nowych przepisów wprowadzonych przez traktat lizboński;

3.  podkreśla, że porozumienie w sprawie tych wytycznych powinno spełniać następujące warunki: wytyczne muszą w pełni przestrzegać równowagi instytucjonalnej, zabezpieczać w całości nowe prerogatywy budżetowe Parlamentu wynikające z traktatu lizbońskiego (w odniesieniu do treści, procedury i harmonogramu) oraz mogą być stosowane tylko do czasu przyjęcia i wejścia w życie stosownych aktów prawnych;

4.  uważa, że środki przejściowe w żadnym wypadku nie mogą odbiegać od ogólnych zasad określonych przez nowy traktat lub wpływać na przyszłe procedury legislacyjne, lecz powinny umożliwić obu organom władzy budżetowej podjęcie niezbędnych ustaleń praktycznych do czasu przyjęcia przepisów prawnych;

5.  jest zdania, że tego rodzaju przejściowe wytyczne są niezbędne w obszarach dotyczących procedury zatwierdzania budżetów korygujących, przesunięć środków i ustalenia pragmatycznego harmonogramu oraz zasad współpracy mających zastosowanie do rocznej procedury budżetowej w celu zapewnienia ram współpracy pomiędzy obydwoma organami władzy budżetowej, tak by ułatwić sprawny i pomyślny tok procedur;

Budżety korygujące

6.  przypomina, że budżety korygujące, z wyjątkiem harmonogramu, mogą być przyjęte tylko zgodnie z tą samą procedurą, jaka przewidziana jest w traktatach dla rocznej procedury budżetowej, łącznie z powołaniem komitetu pojednawczego w razie konieczności; uważa, że w przypadku budżetu rocznego władza budżetowa ma prawo do wprowadzenia zmian w odniesieniu do aspektów, które nie są znane w chwili przyjmowania budżetu;

7.  podkreśla, że obecna liczba budżetów korygujących jest zbyt wysoka i powinna zostać zmniejszona w jak największym stopniu w celu spełnienia warunków określonych w art. 37 rozporządzenia finansowego dotyczących ich przedstawiania; uważa za wskazane, by instytucje osiągnęły porozumienie w sprawie określonych okresów w danym roku, w których powinny być przedstawiane budżety korygujące, z wyjątkiem bardzo pilnych okoliczności;

8.  zwraca uwagę, że celem przejściowych wytycznych dotyczących budżetów korygujących powinno być ułatwienie osiągnięcia porozumienia pomiędzy dwoma organami władzy budżetowej bez uniemożliwienia powoływania komitetu pojednawczego; uważa, że cel ten powinien być realizowany poprzez poprawę wymiany informacji pomiędzy Komisją i dwoma organami władzy budżetowej oraz pomiędzy nimi; podkreśla jednak, że wytyczne te muszą w pełni przestrzegać prerogatyw Parlamentu dotyczących procedury budżetowej, które, jak wspomniano powyżej, mają ogólne zastosowanie do budżetów korygujących;

Przesunięcia

9.  uważa, że Parlament i Rada powinny mieć możliwość wyrażenia na równych zasadach zgody lub sprzeciwu w sprawie wszystkich przesunięć, które są obecnie przedkładane do zatwierdzenia przez władzę budżetową, niezależnie od ich charakteru (płatności lub zobowiązania) oraz od kwot, w zakresie w jakim te przesunięcia stanowią odchylenie od decyzji władzy budżetowej; uważa zatem, że procedura respektująca równowagę między oboma organami władzy budżetowej obejmująca, w razie konieczności, uproszczoną wersję postępowania pojednawczego, jest jedynym wariantem zgodnym z traktatem lizbońskim;

10.  uważa, że ewentualne porozumienie w sprawie przesunięć powinno mieć na celu unikanie konfliktów między dwoma organami władzy budżetowej, które są jednakowo uprawnione do wygłaszania opinii na takich samych warunkach, unikanie komplikacji rytmu zarządzania przez odpowiednie służby i ujednolicenie kalendarza w celu możliwego uniknięcia powoływania struktur pojednawczych, bez uszczerbku dla aktualnego poziomu zaangażowania Parlamentu w zatwierdzanie przesunięć; uważa za pożądane utrzymanie obecnego poziomu przesunięć;

Miesięczne prowizorium budżetowe

11.  uważa, że traktat lizboński zawiera wystarczająco przejrzyste przepisy dotyczące miesięcznego prowizorium budżetowego umożliwiające ich zastosowanie w razie potrzeby bez konieczności tworzenia przejściowych wytycznych w tej kwestii;

12.  uważa, że terminy rocznej procedury powinny nadal umożliwiać szerokie konsultacje różnych organów Parlamentu i poszanowanie wymogów wielojęzyczności; podkreśla, że nie jest gotowy zaakceptować skrócenia okresu czasu przeznaczonego na podejmowanie przez PE decyzji;

13.  jest zdania, że przejściowe wytyczne w sprawie zasad współpracy powinny mieć na celu poprawę współpracy między instytucjami na różnych etapach procedury budżetowej i przystosowanie (oraz antycypowanie, w razie konieczności) kolejnych etapów praktycznego kalendarza do nowych zasad procedury budżetowej, z myślą o przekształceniu czysto formalnych spotkań w prawdziwą pogłębioną wymianę poglądów; podkreśla jednak swe pragnienie, aby nowe skrócone PMI w sprawie ustanowienia właściwych zasad w tych sprawach zostało uzgodnione przez instytucje zanim rozpocznie się procedura budżetowa na 2011 r.;

14.  wzywa Komisję do jak najszybszego przedstawienia propozycji w sprawie wspólnego porozumienia w tych kwestiach przez oba organy władzy budżetowej zgodnie z wytycznymi zawartymi w niniejszej rezolucji;

15.  wzywa także Komisję do jak najszybszego przedstawienia odpowiednich propozycji w sprawie przyjęcia rozporządzenia zawierającego wieloletnie ramy finansowe i w sprawie dostosowania rozporządzenia finansowego; podkreśla, że propozycje te stanowią całościowy pakiet polityczny oraz że należy je przedstawić i rozpatrzyć łącznie; oczekuje, że te propozycje wezmą pod uwagę wnioski Parlamentu zawarte w rezolucjach w sprawie finansowych aspektów traktatu lizbońskiego i przeglądu śródokresowego;

16.  przypomina, że zgodnie z traktatem lizbońskim zgoda Parlamentu wymagana jest w celu przyjęcia nowego rozporządzenia zawierającego wieloletnie ramy finansowe oraz że modyfikacja rozporządzenia finansowego podlega zwykłej procedurze ustawodawczej (współdecyzji);

17.  przyznaje Komisji Budżetowej mandat uprawniający ją do prowadzenia negocjacji i przyjmowania uzgodnień na posiedzeniu pojednawczym dotyczącym budżetu w listopadzie 2009 r. w sprawie wymaganych przejściowych wytycznych dotyczących wyżej wymienionych zagadnień w ramach i na warunkach określonych przez niniejszą rezolucję;

0

0         0

18. zobowiązuje przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.

• [1]  Dz.U. C 139 z 14.6.2006, s. 1.
• [2]       Dz.U. L 248 z 16.9.2002, s. 1.
• [3]  Teksty przyjęte, P6_TA(2009)0374.
• [4]  Teksty przyjęte, P6_TA (2009)0174.

UZASADNIENIE

Traktat lizboński wprowadzi znaczące zmiany w licznych aspektach tzw. „konstytucji finansowej” UE. Za najważniejsze z nich można uznać:

- usunięcie rozróżnienia między wydatkami obowiązkowymi i nieobowiązkowymi, co oznacza, że PE i Rada są jednakowo odpowiedzialne za całość wydatków UE

- uznanie wieloletnich ram finansowych za prawnie wiążący akt, który musi być respektowany w rocznym budżecie i który będzie przyjmowany przez Radę jednogłośnie po uzyskaniu zgodny PE (większością głosów)

- znaczące uproszczenie procedury budżetowej, która w przyszłości będzie obejmowała jedno czytanie w każdej instytucji, w oparciu o propozycję Komisji, po czym, jeżeli PE i Rada nie osiągną pełnego porozumienia, powołany zostanie komitet pojednawczy celem uzgodnienia wspólnego projektu w ciągu 21 dni; ten wspólny projekt zostanie uznany za przyjęty, chyba że jedna z instytucji wyraźnie go odrzuci[1], co spowoduje (także jeżeli komitetowi pojednawczemu nie uda się ustalić wspólnego projektu), że procedura rozpocznie się od nowa w oparciu o nową propozycję Komisji.

Skutkiem wejścia w życie traktatu lizbońskiego – przewidzianego na początek przyszłego roku – niektóre zasady PMI lub rozporządzenia finansowego staną się przestarzałe. W związku z tym, aby uniknąć możliwej próżni legislacyjnej instytucje będą dosyć szybko musiały

-  przyjąć nowe rozporządzenie zawierające wieloletnie ramy finansowe (które faktycznie zastąpi obecne PMI); wymaga to jednogłośnego zatwierdzenia przez Radę po uzyskaniu zgody Parlamentu;

- dostosować rozporządzenie finansowe do nowych przepisów traktatu lizbońskiego (z zastosowaniem procedury współdecyzji);

- uzgodnić nowe i skrócone PMI, które będzie zawierać niektóre potrzebne przepisy lub zasady dotyczące współpracy między instytucjami, które nie mogły się znaleźć w tych dwóch nowych instrumentach

Wszystkie te nowe instrumenty powinny być gotowe jak najszybciej, tak aby umożliwić prawidłowy przebieg procedury budżetowej na 2011 r. w jasnej sytuacji prawnej. Ale nawet jeśli procedury przebiegną dosyć sprawnie, już po wejściu w życie traktatu lizbońskiego może upłynąć kilka miesięcy zanim zostaną one przyjęte.

Instytucje mogą być jednak zmuszone realizować budżet, przyjmować budżety korygujące i kontynuować procedurę budżetową na 2011 r. zanim nowe instrumenty zaczną działać. Dlatego też muszą się one porozumieć co do pewnych wspólnych wytycznych, które pozwolą im zwłaszcza na

- wykonanie budżetu, w szczególności zatwierdzanie przesunięć

- zatwierdzanie, w razie konieczności, budżetów korygujących

- wydajną współpracę celem zagwarantowania sprawnego przebiegu procedury budżetowej na 2010 r.

Presja czasu (jeżeli traktat lizboński wejdzie w życie na początku 2010 r. instytucje mogą być zmuszone zatwierdzać przesunięcia lub budżety korygujące w pierwszych tygodniach 2010 r.) pociąga za sobą konieczność przyjęcia tymczasowych wytycznych na posiedzeniu pojednawczym dotyczącym budżetu przed drugim czytaniem w Radzie przewidzianym na dzień 19 listopada br.

Niniejszy dokument roboczy ma na celu identyfikację obszarów, w których tymczasowe wytyczne mogą być niezbędne, zasad na jakich te wytyczne powinny się opierać i ograniczeń oraz warunków na jakich PE może udzielić właściwej przedmiotowo komisji mandatu do prowadzenia negocjacji i ewentualnego zatwierdzenia wytycznych na posiedzeniu pojednawczym przed drugim czytaniem w Radzie, które tradycyjnie odbywa się w listopadzie. Komisja proszona jest o jak najszybsze przedstawienie niezbędnych wniosków legislacyjnych.

• [1]  W rzeczywistości pozycja PE jest teoretycznie silniejsza niż pozycja Rady, ponieważ jeżeli tylko ona odrzuci wspólny dokument, a PE go przyjmie, PE może nadal narzucić jej poprawki przyjęte w czytaniu w PE kwalifikowaną większością trzech piątych oddanych głosów i bezwzględną większością głosów swoich posłów.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia	4.11.2009
Wynik głosowania końcowego	+: –: 0:	36 1 1
Posłowie obecni podczas głosowania końcowego	Alexander Alvaro, Marta Andreasen, Francesca Balzani, Reimer Böge, Lajos Bokros, Andrea Cozzolino, Göran Färm, Eider Gardiazábal Rubial, Salvador Garriga Polledo, Jens Geier, Ivars Godmanis, Ingeborg Gräßle, Carl Haglund, Jutta Haug, Jiří Havel, Monika Hohlmeier, Anne E. Jensen, Ivailo Kalfin, Sergej Kozlík, Alain Lamassoure, Janusz Lewandowski, Vladimír Maňka, Barbara Matera, Nadezhda Mihaylova, Miguel Portas, Dominique Riquet, Sergio Paolo Francesco Silvestris, Helga Trüpel, Daniël van der Stoep, Angelika Werthmann
Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego	François Alfonsi, Frédéric Daerden, Gerben-Jan Gerbrandy, Lidia Joanna Geringer de Oedenberg, Giovanni La Via, Paul Rübig, Georgios Stavrakakis, Theodor Dumitru Stolojan