SPRAWOZDANIE w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr …./2009 zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1080/2006 w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w odniesieniu do kwalifikowalności działań w zakresie budownictwa mieszkaniowego dla zmarginalizowanych społeczności

    9.11.2009 - (COM(2009)0382 – C7‑0095/2009 – 2009/0105(COD)) - ***I

    Komisja Rozwoju Regionalnego
    Sprawozdawca: Lambert van Nistelrooij


    Procedura : 2009/0105(COD)
    Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
    Dokument w ramach procedury :  
    A7-0048/2009

    PROJEKT REZOLUCJI LEGISLACYJNEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

    w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr …./2009 zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1080/2006 w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w odniesieniu do kwalifikowalności działań w zakresie budownictwa mieszkaniowego dla zmarginalizowanych społeczności

    (COM(2009)0382 – C7‑0095/2009 – 2009/0105(COD))

    (Procedura współdecyzji: pierwsze czytanie)

    Parlament Europejski,

    –   uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2009)0382),

    –   uwzględniając art. 251 ust. 2 oraz art. 162 traktatu WE, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony przez Komisję (C7-0095/2009),

    –   uwzględniając art. 55 Regulaminu,

    –   uwzględniając sprawozdanie Komisji Rozwoju Regionalnego (A7-0048/2009),

    1.  zatwierdza po poprawkach wniosek Komisji;

    2.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli uzna ona za stosowne wprowadzenie znaczących zmian do swojego wniosku lub zastąpienie go innym tekstem;

    3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji.

    Poprawka  1

    Wniosek dotyczący rozporządzenia – akt zmieniający

    Punkt 1 preambuły

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    (1) Aby wzmocnić spójność gospodarczą i społeczną Wspólnoty, należy wspierać ograniczone interwencje związane z renowacją istniejących budynków mieszkalnych w państwach członkowskich, które przystąpiły do Unii Europejskiej w dniu 1 maja 2004 r. lub po tej dacie. Interwencje te mogą odbywać się na warunkach określonych w art. 7 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1080/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1783/1999.

    (1) Aby wzmocnić spójność gospodarczą i społeczną Wspólnoty, należy wspierać ograniczone interwencje związane z renowacją istniejących budynków mieszkalnych w państwach członkowskich. Interwencje te mogą odbywać się na warunkach określonych w art. 7 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1080/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1783/1999.

    Poprawka  2

    Wniosek dotyczący rozporządzenia – akt zmieniający

    Punkt 3 preambuły

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    (3) W państwach członkowskich, do których stosuje się art. 7 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1080/2006, wiele zmarginalizowanych społeczności żyje również poza obszarami miejskimi. Konieczne jest zatem rozszerzenie kwalifikowalności wydatków na działania w zakresie budownictwa mieszkaniowego na rzecz tych społeczności żyjących na obszarach wiejskich.

    (3) W kilku państwach członkowskich wiele zmarginalizowanych społeczności żyje również poza obszarami miejskimi. Konieczne jest zatem rozszerzenie kwalifikowalności wydatków na działania w zakresie budownictwa mieszkaniowego na rzecz tych społeczności żyjących na obszarach wiejskich.

    Uzasadnienie

    Nowe postanowienie dotyczące działań w zakresie budownictwa mieszkaniowego na rzecz społeczności zmarginalizowanych powinno dotyczyć wszystkich państw członkowskich, a nie tylko tych, które przystąpiły do UE w dniu 1 maja 2004 r. lub później. Należy zatem odpowiednio zmienić odnośny punkt preambuły.

    Poprawka  3

    Wniosek dotyczący rozporządzenia – akt zmieniający

    Punkt 4 preambuły

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    (4) Niezależnie od tego, czy wspólnoty te mieszkają na obszarach miejskich czy wiejskich, ze względu na bardzo niską jakość ich warunków mieszkaniowych, wydatki na zastąpienie istniejących budynków mieszkalnych nowymi budynkami również powinny kwalifikować się do pomocy.

    (4) Niezależnie od tego, czy wspólnoty te mieszkają na obszarach miejskich czy wiejskich, ze względu na bardzo niską jakość ich warunków mieszkaniowych, wydatki na remonty istniejących budynków mieszkalnych lub ich zastąpienie, w tym nowymi budynkami, również powinny kwalifikować się do pomocy.

    Poprawka  4

    Wniosek dotyczący rozporządzenia – akt zmieniający

    Punkt 6 preambuły

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    (6) Zgodnie z zasadą nr 1 tychże wspólnych podstawowych zasad, aby ograniczyć ryzyko segregacji, działania w zakresie budownictwa mieszkaniowego dla zmarginalizowanych społeczności powinny się odbywać w ramach zintegrowanego podejścia, które obejmuje działania, w szczególności w dziedzinach takich jak edukacja, opieka zdrowotna, sprawy społeczne, zatrudnienie i bezpieczeństwo.

    (6) Zgodnie z zasadą nr 1 tychże wspólnych podstawowych zasad, aby ograniczyć ryzyko segregacji, działania w zakresie budownictwa mieszkaniowego dla zmarginalizowanych społeczności powinny się odbywać w ramach zintegrowanego i trwałego podejścia, które obejmuje działania, w szczególności w dziedzinach takich jak edukacja, opieka zdrowotna, sprawy społeczne, zatrudnienie i bezpieczeństwo.

    Uzasadnienie

    Działania w zakresie budownictwa mieszkaniowego na rzecz społeczności marginalizowanych powinny mieć na celu promowanie trwałej integracji tych społeczności. Remonty i zastąpienie istniejących budynków winny być przeprowadzane jedynie w tym kontekście.

    Poprawka  5

    Wniosek dotyczący rozporządzenia – akt zmieniający

    Artykuł 1

    Rozporządzenie (WE) nr 1080/2006

    Artykuł 7 – ustęp 2 – akapit pierwszy

     

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    2. Wydatki na mieszkalnictwo, z wyjątkiem efektywności energetycznej i wykorzystania energii odnawialnej, jako określono w ust. 1a, są kwalifikowalne wyłącznie w tych państwach członkowskich, które przystąpiły do Unii Europejskiej w dniu 1 maja 2004 r. lub po tej dacie, w przypadku gdy spełnione są następujące warunki:

    2. Wydatki na mieszkalnictwo, z wyjątkiem efektywności energetycznej i wykorzystania energii odnawialnej, jako określono w ust. 1a, są kwalifikowalne, w przypadku gdy spełnione są następujące warunki:

    a) wydatki są programowane:

    a) wydatki są programowane:

    (i) w ramach zintegrowanego podejścia do rozwoju obszarów miejskich w przypadku obszarów dotkniętych lub zagrożonych degradacją fizyczną i wykluczeniem społecznym;

    (i) w ramach zintegrowanego podejścia do rozwoju obszarów miejskich w przypadku obszarów dotkniętych lub zagrożonych degradacją fizyczną i wykluczeniem społecznym;

    (ii) w ramach zintegrowanego podejścia w przypadku zmarginalizowanych społeczności.

    (ii) w ramach zintegrowanego i trwałego podejścia w przypadku zmarginalizowanych społeczności;

     

    aa) wydatki, o których mowa w lit. a) ppkt (i), są kwalifikowalne jedynie dla tych państw członkowskich, które przystąpiły do Unii Europejskiej w dniu 1 maja 2004 r. lub później; wydatki, o których mowa w lit. a) ppkt (ii), są kwalifikowalne dla wszystkich państw członkowskich UE.

    b) środki przyznane na mieszkalnictwo wynoszą nie więcej niż 3 % alokacji EFRR na dane programy operacyjne albo 2 % całkowitej alokacji EFRR.

    b) środki przyznane na mieszkalnictwo wynoszą nie więcej niż 3 % alokacji EFRR na dane programy operacyjne albo 2 % całkowitej alokacji EFRR.

    Uzasadnienie

    Problem, jaki obecny przegląd rozporządzenia o EFRR ma rozwiązać poprzez wprowadzenie nowego postanowienia w art. 7 ust. 2 lit. a) ppkt (ii), nie dotyczy jedynie tych państw członkowskich, które przystąpiły do UE w dniu 1 maja 2004 r. lub później. W rzeczywistości budownictwo mieszkaniowe dla zmarginalizowanych społeczności – a w szczególności dla Romów – jest poważnym problemem w wielu państwach członkowskich z grupy UE-15. Zasadniczo ważne jest również, aby do tego nowego postanowienia w ust. 2 lit. a) ppkt (ii) nie stosowano przestarzałego rozróżnienia na „stare” i „nowe” państwa członkowskie, które w obecnym systemie obowiązuje w przypadku innych działań w zakresie budownictwa mieszkaniowego (ust. 2 lit. a) ppkt (i)).

    Poprawka  6

    Wniosek dotyczący rozporządzenia – akt zmieniający

    Artykuł 1

    Rozporządzenie (WE) nr 1080/2006

    Artykuł 7 – ustęp 2 – akapit drugi – wprowadzenie

     

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    Do celów lit. a) ppkt (i) pierwszego akapitu wydatki są ograniczone do jednego z następujących działań:

    Do celów lit. a) ppkt (i) oraz (iii) pierwszego akapitu wydatki są ograniczone do następujących działań:

    Poprawka  7

    Wniosek dotyczący rozporządzenia – akt zmieniający

    Artykuł 1

    Rozporządzenie (WE) nr 1080/2006

    Artykuł 7 – ustęp 2 – akapit trzeci

     

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    Do celów lit. a) ppkt (ii) pierwszego akapitu działania mogą obejmować zastąpienie istniejących budynków mieszkalnych nowymi domami.

    Do celów lit. a) ppkt (ii) pierwszego akapitu działania mogą obejmować remonty oraz zastąpienie istniejących budynków mieszkalnych.

    Poprawka  8

    Wniosek dotyczący rozporządzenia – akt zmieniający

    Artykuł 1

    Rozporządzenie (WE) nr 1080/2006

    Artykuł 7 – ustęp 2 – akapit czwarty

     

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    Komisja może przyjąć wykaz kryteriów wymaganych do określenia obszarów, o których mowa w lit. a) ppkt (i) pierwszego akapitu, oraz wykaz kwalifikowalnych działań zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 103 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1083/2006.

    Komisja przyjmuje wykaz kryteriów wymaganych do określenia obszarów, o których mowa w lit. a) ppkt (i) pierwszego akapitu, oraz wykaz kwalifikowalnych działań zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 103 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1083/2006.

    Uzasadnienie

    Proponujemy przywrócenie poprzedniej wersji art. 7 – dokładniej ostatniej jego części – tak aby Komisja Europejska mogła nadal realizować swoje pierwotne zadanie przydzielone jej przez rozporządzenie w zakresie oceny i ustalania kryteriów działań, w szczególności w sektorze działań w zakresie budownictwa mieszkaniowego w nowych państwach członkowskich, w celu zagwarantowania wydajności i wartości dodanej z perspektywy polityki, a także pod kątem związanych z tym kosztów.

    UZASADNIENIE

    Obecny światowy kryzys gospodarczy stanowi poważne wyzwanie dla Unii Europejskiej, wymagające szybkiej, elastycznej i skutecznej reakcji w postaci strategii politycznych. Europejska polityka spójności, dysponująca środkami finansowymi liczącymi ogółem 347 mld euro na okres programowania 2007-2013, jest największym źródłem inwestycji w gospodarkę realną, co pomaga Europie i jej regionom wyjść z kryzysu i odbudować zaufanie i optymizm.

    W listopadzie ubiegłego roku Komisja Europejska przedstawiła kompleksowy europejski plan naprawy gospodarczej, w którym polityka spójności odgrywała istotną rolę. Na początku Komisja przedstawiła wnioski zakładające przegląd trzech rozporządzeń w sprawie funduszy strukturalnych na lata 2007-2013: rozporządzenia ogólnego, rozporządzenia o Europejskim Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) oraz rozporządzenia o Europejskim Funduszu Społecznym (EFS), którego ogólnym celem byłoby pobudzanie wdrażania projektów oraz zarówno ochrona, jak i tworzenie nowych miejsc pracy, poprzez inteligentne inwestycje. Parlament Europejski dał „zielone światło” co do pakietu wniosków legislacyjnych na początku kwietnia, a środki uwzględnione w pakiecie zaczęły wchodzić w życie już pod koniec maja. Sprawozdanie z wdrożenia tych środków przyjętych w ramach planu naprawy gospodarczej oczekiwane jest w drugiej połowie 2010 r.

    Pierwsza poprawka do rozporządzenia EFRR poszerzyła zakres przepisów dotyczących kwalifikowalności, umożliwiając wszystkim państwom członkowskim i regionom UE inwestowanie w efektywność energetyczną i energię odnawialną w budownictwie mieszkaniowym[1] i zwiększyła wykorzystanie płatności opartych na kwotach i stawkach ryczałtowych, tak aby uprościć deklarację wydatków i wprowadzić system zwrotów uwarunkowanych wynikami.

    W dniu 22 lipca Komisja Europejska przedstawiła nowy zestaw środków mających na celu uproszczenie zasad zarządzania dotyczących polityki spójności. Poprawki te dotyczą rozporządzenia ogólnego w sprawie EFRR, EFS i funduszu spójności oraz rozporządzenia w sprawie EFRR.

    Nowy wniosek w sprawie EFRR, który jest przedmiotem niniejszego sprawozdania, ma na celu objęcie kwalifikowalnością działań w zakresie budownictwa mieszkaniowego dla zmarginalizowanych społeczności w nowych państwach członkowskich.

    Wniosek Komisji Europejskiej

    Komisja wprowadziła poprawkę do obecnego art. 7 ust. 2 w celu umożliwienia wsparcia finansowego z EFRR na potrzeby działań w zakresie budownictwa mieszkaniowego dla marginalizowanych społeczności mieszkających w nowych państwach członkowskich (UE-12). Zgodnie z obowiązującymi przepisami rozporządzenia, działania w zakresie budownictwa mieszkaniowego mogą mieć miejsce jedynie w ramach rozwoju obszarów miejskich oraz w formie remontów istniejących budynków mieszkalnych. Większość społeczności zmarginalizowanych w nowych państwach członkowskich mieszka jednak na obszarach wiejskich i w przytułkach, dlatego nie mogą one korzystać ze wsparcia EFRR, jeżeli chodzi o zastąpienie budynków w bardzo złym stanie. W związku z tym finansowanie z EFRR znacznie wsparłoby działania obecnego Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFFROW) w tym zakresie, a także wysiłki państw członkowskich mające na celu rozwiązanie problemu ubóstwa i marginalizacji najbardziej narażonych grup społecznych. Wydatki należy ograniczyć do prac remontowych dotyczących części wspólnych w istniejących już budynkach wielorodzinnych oraz remontów i zmiany wykorzystania istniejących budynków, których właścicielami są władze publiczne lub organizacje typu non-profit, tak aby budynki przeznaczone były dla rodzin o niskich dochodach i osób wymagających specjalnej opieki.

    W punktach preambuły wniosku wyraźnie wskazuje się na społeczność romską, jako najbardziej marginalizowaną społeczność w Europie, zaznaczając jednocześnie, że działania skierowane wobec Romów, jako grupy docelowej, nie powinny wykluczać innych osób żyjących w podobnych warunkach społeczno-gospodarczych.

    Niniejszy wniosek nie zwiększa finansowania i nie wywiera żadnego wpływu na budżet Wspólnoty. Wniosek umożliwi nowym państwom członkowskim wykorzystanie funduszu EFRR, w ramach zintegrowanego podejścia, dodatkowo w stosunku do innych zasobów (EFFROW i instrumentów krajowych), celem rozwiązania problemu budownictwa mieszkalnego dla społeczności marginalizowanych.

    Stanowisko Rady

    Rada wprowadziła jedynie niewielkie zmiany, głównie celem uproszczenia sformułowań tekstu przedstawionego przez Komisję. W związku z tym Grupa Robocza ds. Działań Strukturalnych Rady dodała wyraźne odniesienie do kwalifikowalności wydatków na remonty istniejących budynków mieszkalnych, a nie tylko na ich zastąpienie, oraz usunęła zapis ograniczający zastąpienie budynków jedynie do zastąpienia „nowymi budynkami”.

    Ocena proponowanych zmian do rozporządzenia w sprawie EFRR

    Sprawozdawca zgadza się co do konieczności podjęcia kwestii budynków mieszkaniowych dla marginalizowanych społeczności w kontekście zmiany rozporządzenia EFRR. Obecne przepisy nie mogą być zastosowane do społeczności marginalizowanych, ponieważ w nowych państwach członkowskich mieszkają one zazwyczaj na obszarach wiejskich. Proponowana poprawka ma zatem zapełnić tę lukę prawną i umożliwić bardziej właściwe zajęcie się kwestią złych warunków mieszkaniowych tych społeczności.

    Nowy środek jest zgodny z zasadą pomocniczości, ponieważ zwiększa on możliwość udzielenia przez nowe państwa członkowskie wsparcia dla działań w zakresie budownictwa mieszkaniowego dla zmarginalizowanych społeczności w sposób, który uznają one za bardziej odpowiedni, przy utrzymaniu zintegrowanego podejścia jako niezbędnego warunku realizacji działań.

    W wyniku nieformalnych rozmów trójstronnych z Komisją i Radą, obie strony zapewniły sprawozdawcę o ogólnym stosowaniu nowych przepisów, niezależnie od wyraźnego odniesienia do społeczności romskiej w punktach preambuły, dlatego sprawozdawca pozytywnie ocenia proponowaną zmianę rozporządzenia. Sprawozdawca z zadowoleniem przyjmuje i podkreśla w tym kontekście wagę zaznaczenia, że odniesienie do Romów nie wyklucza innych społeczności, które znajdują się w podobnej sytuacji społeczno-gospodarczej. Bierze on pod uwagę fakt, że społeczność romska stanowi najbardziej liczną spośród marginalizowanych grup w Europie, ale podkreśla jednak, że istnieją również inne grupy, w szczególności imigrantów legalnie przebywających na terytorium danego kraju, którym również należy poświęcić należytą uwagę, ponieważ z migracją i integracją stykamy się w dzisiejszym świecie codziennie.

    Sprawozdanie Parlamentu Europejskiego

    Przegląd przedmiotowego rozporządzenia odbędzie się zgodnie z procedurą współdecyzji, która przyznaje Parlamentowi Europejskiemu i Radzie takie same prawa i uprawnienia w zakresie wprowadzania zmian we wniosku Komisji.

    Pomimo iż na terytorium niektórych ze starych państw członkowskich również mieszkają społeczności marginalizowane, które mogłyby skorzystać z pomocy w świetle niniejszych przepisów, ze względu na to, że znakomita większość państw członkowskich popiera wniosek Komisji w obecnej formie, a kwestia wymaga natychmiastowego działania, sprawozdawca podjął zatem decyzję o uwzględnieniu wszystkich poprawek wprowadzonych przez Radę bez wprowadzania nowych poprawek czy zmian w tekście.

    Sprawozdawca zwraca się również do Komisji z prośbą o ocenę wdrożenia tych przepisów do końca 2010 r.

    • [1]  Początkowa formuła rozporządzenia zapewniła finansowe wsparcie dla inwestycji w sektorze budownictwa mieszkaniowego, a także inwestycji w efektywność energetyczną, ale jedynie dla nowych państw członkowskich (UE-12)

    PROCEDURA

    Tytuł

    Kwalifikowalność działań w zakresie budownictwa mieszkaniowego dla zmarginalizowanych społeczności

    Odsyłacze

    COM(2009)0382 – C7-0095/2009 – 2009/0105(COD)

    Data przedstawienia w PE

    17.7.2009

    Komisja przedmiotowo właściwa

    Data ogłoszenia na posiedzeniu

    REGI

    14.9.2009

    Komisja(e) wyznaczona(e) do wydania opinii

    Data ogłoszenia na posiedzeniu

    BUDG

    14.9.2009

     

     

     

    Opinia niewydana

    Data decyzji

    BUDG

    21.10.2009

     

     

     

    Sprawozdawca(y)

    Data powołania

    Lambert van Nistelrooij

    5.10.2009

     

     

    Rozpatrzenie w komisji

    6.10.2009

     

     

     

    Data przyjęcia

    4.11.2009

     

     

     

    Wynik głosowania końcowego

    +:

    –:

    0:

    34

    3

    1

    Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

    François Alfonsi, Luís Paulo Alves, Catherine Bearder, Victor Boştinaru, Philip Bradbourn, Sophie Briard Auconie, Zuzana Brzobohatá, John Bufton, Salvatore Caronna, Ricardo Cortés Lastra, Tamás Deutsch, Rosa Estaràs Ferragut, Elie Hoarau, Seán Kelly, Constanze Angela Krehl, Petru Constantin Luhan, Elżbieta Katarzyna Łukacijewska, Ramona Nicole Mănescu, Erminia Mazzoni, Lambert van Nistelrooij, Franz Obermayr, Wojciech Michał Olejniczak, Markus Pieper, Tomasz Piotr Poręba, Monika Smolková, Georgios Stavrakakis, Csanád Szegedi, Nuno Teixeira, Michael Theurer, Michail Tremopoulos, Oldřich Vlasák, Kerstin Westphal, Hermann Winkler, Joachim Zeller

    Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

    Jan Březina, Karima Delli, Ivars Godmanis, Andrey Kovatchev, Veronica Lope Fontagné, Marek Henryk Migalski, Marie-Thérèse Sanchez-Schmid, Vilja Savisaar, Elisabeth Schroedter, Sabine Verheyen