Procedura : 2009/0054(COD)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A7-0136/2010

Teksty złożone :

A7-0136/2010

Debaty :

PV 19/10/2010 - 15
CRE 19/10/2010 - 15

Głosowanie :

PV 20/10/2010 - 6.6
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P7_TA(2010)0374

SPRAWOZDANIE     ***I
PDF 1066kWORD 654k
4.5.2010
PE 438.475v02-00 A7-0136/2010

w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych (wersja przekształcona)

(COM(2009)0126 – C7‑0044/2009 – 2009/0054(COD))

Komisja Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów

Sprawozdawczyni: Barbara Weiler

(Przekształcenie – art. 87 Regulaminu)

Sprawozdawca komisji opiniodawczej (*):

Raffaele Baldassarre, Komisja Prawna

(*) Zaangażowane komisje – art. 50 Regulaminu

ERRATY/ADDENDA
POPRAWKI
PROJEKT REZOLUCJI LEGISLACYJNEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 ZWIĘZŁE UZASADNIENIE
 ZAŁĄCZNIK: OPINIA KONSULTACYJNEJ GRUPY ROBOCZEJ ZŁOŻONEJ ZE SŁUŻB PRAWNYCH
 OPINIA Komisji Prawnej
 OPINIA Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii
 PROCEDURA

PROJEKT REZOLUCJI LEGISLACYJNEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych (wersja przekształcona)

(COM(2009)0126 – C7‑0044/2009 – 2009/0054(COD))

(Zwykła procedura prawodawcza – przekształcenie)

Parlament Europejski,

–   uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2009)0126),

–   uwzględniając art. 251 ust. 2 oraz art. 95 traktatu WE, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C7–0044/2009),

–   uwzględniając komunikat Komisji skierowany do Parlamentu Europejskiego i Rady pt. „Konsekwencje wejścia w życie traktatu lizbońskiego dla trwających międzyinstytucjonalnych procedur decyzyjnych” (COM(2009)0665),

–   uwzględniając art. 294 ust. 3 i art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–   uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego,

–   uwzględniając porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 28 listopada 2001 r. w sprawie bardziej uporządkowanego wykorzystania techniki przekształcania aktów prawnych(1),

–   uwzględniając pismo z dnia … skierowane przez Komisję Prawną do Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów zgodnie z art. 87 ust. 3 Regulaminu,

–   uwzględniając art. 87 i art. 55 Regulaminu,

–   uwzględniając sprawozdanie Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów oraz opinie Komisji Prawnej oraz Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii (A7–0136/2010),

A. mając na uwadze, że konsultacyjna grupa robocza złożona ze służb prawnych Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji stwierdziła, że przedmiotowy wniosek nie zawiera żadnych zmian merytorycznych innych niż te określone jako takie we wniosku, oraz mając na uwadze, że w odniesieniu do kodyfikacji niezmienionych przepisów wcześniejszych aktów z tymi zmianami wniosek zawiera prostą kodyfikację istniejących tekstów, bez zmian merytorycznych,

1.  przyjmuje przedstawione poniżej stanowisko z uwzględnieniem zaleceń konsultacyjnej grupy roboczej złożonej ze służb prawnych Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji;

2.  zwraca się do Komisji o ponowne przedłożenie mu sprawy, jeśli uzna ona za stosowne wprowadzenie znaczących zmian do swojego wniosku lub zastąpienie go innym tekstem;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie, Komisji i parlamentom narodowym.

Poprawka  1

Wniosek dotyczący dyrektywy

Punkt 7 preambuły

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(7) Jednym z działań priorytetowych przewidzianych w europejskim planie naprawy gospodarczej jest zmniejszenie obciążenia administracyjnego dla przedsiębiorstw oraz promowanie przedsiębiorczości poprzez, między innymi, zagwarantowanie, by władze publiczne regulowały należności za dostawy i usługi, w tym również wobec MŚP, w przeciągu jednego miesiąca, aby zmniejszyć ich ograniczenia w płynności finansowej.

(7) Jednym z działań priorytetowych przewidzianych w europejskim planie naprawy gospodarczej jest zmniejszenie obciążenia administracyjnego dla przedsiębiorstw oraz promowanie przedsiębiorczości poprzez, między innymi, zagwarantowanie, by należności za dostawy i usługi, w tym również wobec MŚP, były co do zasady regulowane w przeciągu jednego miesiąca, aby zmniejszyć ich ograniczenia w płynności finansowej.

Uzasadnienie

Instytucje publiczne i prywatne powinny być zasadniczo zobowiązane do regulowania należności w ciągu 30 dni. Jednakże należy zachować również wyjątki, jak zostało to przewidziane w niniejszej dyrektywie. Na przykład w sektorze budowlanym usługi i odnośne dokumenty rachunkowe mogą mieć złożony charakter, w związku z czym ich kontrola może wykraczać poza określone ramy czasowe. Regulowanie płatności w ratach może tutaj działać na zasadzie rekompensaty.

Poprawka  2

Wniosek dotyczący dyrektywy

Punkt 12 preambuły

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(12) Opóźnienia w płatnościach stanowią naruszenie postanowień umowy, która była korzystna finansowo dla dłużników w większości państw członkowskich, poprzez naliczanie  niskich lub zerowych  odsetek za zwłokę w płatności lub powolne procedury ściągania należności. Konieczna jest więc znacząca zmiana, która wszelkie zapisy uniemożliwiające naliczanie odsetek uznałaby za nieuczciwą klauzulę umowną, a  także przewidywałaby rekompensatę powstałych u wierzycieli kosztów w celu zatrzymania tej tendencji i zapewnienia sytuacji, w której skutki opóźnień w płatnościach powstrzymują przed przekraczaniem terminów płatności.

(12) Opóźnienia w płatnościach stanowią naruszenie postanowień umowy, która była korzystna finansowo dla dłużników w większości państw członkowskich, poprzez naliczanie  niskich lub zerowych  odsetek za zwłokę w płatności lub powolne procedury ściągania należności. Konieczna jest więc znacząca zmiana w mentalności, tak aby normą stało się terminowe uiszczanie płatności, w celu zatrzymania tej tendencji i stworzenia sytuacji, w której skutki opóźnień w płatnościach powstrzymują przed przekraczaniem terminów płatności. Zmiana ta powinna polegać między innymi na ustaleniu maksymalnych okresów płatności, zapewnieniu wierzycielom rekompensaty za poniesione koszty i uznaniu uniemożliwienia naliczania odsetek i wypłaty rekompensaty za koszty poniesione podczas odzyskiwania należności za nieuczciwy warunek umowny i nieuczciwą praktykę handlową. Szczególny nacisk należy położyć na MŚP. Z tego powodu podstawowe znaczenie ma to, aby proponowane działania nie zwiększały formalności administracyjnych i biurokracji.

Uzasadnienie

Należy dać podmiotom gospodarczym jasno do zrozumienia, że uniemożliwienie wypłaty rekompensaty za koszty poniesione podczas odzyskiwania należności, do której prawo wniosek chce umocnić, jest nieuczciwym zapisem, którego nie można stosować wobec wierzycieli i który może stanowić podstawę do roszczeń o odszkodowanie.

Poprawka  3

Wniosek dotyczący dyrektywy

Punkt 12 a preambuły (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

(12a) W związku z powyższym należy przewidzieć przepis, zgodnie z którym terminy płatności w przypadku umów między przedsiębiorstwami nie powinny co do zasady przekraczać 60 dni. Mogą jednak istnieć podstawy do tego, aby przedsiębiorstwa wymagały dłuższego terminu płatności, na przykład, gdy sprzedaż ma miejsce w intensywnym okresie roku, a zakupy muszą być dokonywane przez cały rok. Dlatego też należy utrzymać możliwość uzgadniania przez strony umowy terminów płatności dłuższych niż 60 dni, pod warunkiem jednak, że taki przedłużony okres nie przyczynia się do ponoszenia nieuzasadnionych szkód przez którąkolwiek ze stron umowy.

Poprawka  4

Wniosek dotyczący dyrektywy

Punkt 13 preambuły

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(13) W celu zapewnienia spójności prawodawstwa wspólnotowego do celów niniejszej dyrektywy powinna mieć zastosowanie definicja „instytucji zamawiających” zawarta w dyrektywie 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi.

 

(13) W celu zapewnienia spójności prawodawstwa wspólnotowego do celów niniejszej dyrektywy powinna mieć zastosowanie definicja „instytucji zamawiających” zawarta w dyrektywie 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi oraz dyrektywie 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 koordynującej procedury udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych1. Jednakże przedsiębiorstwa publiczne zdefiniowane w dyrektywie 2004/17/WE nie powinny podlegać definicji „władz publicznych”.

 

_____

1 Dz.U. L 134 z 30.4.2004, s. 1.

Uzasadnienie

Włączenie przedsiębiorstw publicznych zdefiniowanych w dyrektywie 2004/17/WE doprowadziłoby do zakłócenia konkurencji w danym sektorze. Niniejsza poprawka jest powiązana z poprawką do art. 2 ust. 2.

Poprawka  5

Wniosek dotyczący dyrektywy

Punkt 15 preambuły

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(15) Odpowiednia rekompensata ponoszonych przez wierzycieli kosztów odzyskiwania należności w związku z opóźnieniami w płatnościach jest warunkiem niezbędnym do tego, by konsekwencje opóźnień w płatnościach powstrzymywały przed przekraczaniem terminów płatności. Koszty odzyskiwania należności powinny również obejmować odzyskiwanie kosztów administracyjnych oraz rekompensatę kosztów wewnętrznych poniesionych z powodu opóźnień w płatnościach, w odniesieniu do których niniejsza dyrektywa powinna przewidzieć możliwość przyjęcia ryczałtowej kwoty minimalnej, która może być powiększona o odsetki za zwłokę. Odszkodowanie za odzyskiwanie należności powinno zostać ustalone bez naruszania przepisów prawa krajowego, zgodnie, z którymi sąd krajowy może przyznać wierzycielowi dodatkowe odszkodowanie za stratę powstałą w związku z opóźnieniem w płatnościach dłużnika.

(15) Odpowiednia rekompensata ponoszonych przez wierzycieli kosztów odzyskiwania należności w związku z opóźnieniami w płatnościach jest warunkiem niezbędnym do tego, by konsekwencje opóźnień w płatnościach powstrzymywały przed przekraczaniem terminów płatności. Koszty odzyskiwania należności powinny również obejmować odzyskiwanie kosztów administracyjnych oraz rekompensatę kosztów wewnętrznych poniesionych z powodu opóźnień w płatnościach, w odniesieniu do których niniejsza dyrektywa powinna przewidzieć możliwość przyjęcia ryczałtowej kwoty, która może być powiększona o odsetki za zwłokę. Odszkodowanie za odzyskiwanie należności powinno zostać ustalone bez naruszania przepisów prawa krajowego, zgodnie, z którymi sąd krajowy może przyznać wierzycielowi dodatkowe odszkodowanie za stratę powstałą w związku z opóźnieniem w płatnościach dłużnika.

Poprawka  6

Wniosek dotyczący dyrektywy

Punkt 15 a preambuły (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

(15a) Oprócz prawa do otrzymania opłaty zryczałtowanej pokrywającej koszty odzyskiwania należności wierzyciel powinien mieć również prawo do roszczenia o rekompensatę pozostałych kosztów odzyskiwania należności poniesionych z powodu opóźnień w płatnościach dłużnika, przy czym do tych kosztów zalicza się przede wszystkim koszty związane ze skorzystaniem przez wierzyciela z usług prawnika lub firmy windykacyjnej. Wierzyciel powinien móc także dochodzić kosztów, jakie poniósł w związku z korzystaniem z kredytu w rachunku bieżącym.

Uzasadnienie

Należy sprecyzować, które koszty ponoszone przez wierzyciela zalicza się do pozostałych kosztów odzyskiwania należności poniesionych z powodu opóźnień w płatnościach dłużnika. Przedstawione wyliczenie jest niewyczerpujące.

Poprawka  7

Wniosek dotyczący dyrektywy

Punkt 16 preambuły

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(16) Z badań wynika, że władze publiczne często domagają się umownych terminów płatności za transakcje handlowe znacznie dłuższych niż 30 dni. Dlatego też terminy płatności w przypadku zamówień udzielanych przez władze publiczne powinny zostać zasadniczo ograniczone do maksymalnie 30 dni.

skreślony

Poprawka  8

Wniosek dotyczący dyrektywy

Punkt 17 preambuły

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(17) Opóźnienia w płatnościach są szczególnie godne ubolewania, gdy mają miejsce pomimo wypłacalności dłużnika. Badania wskazują, że władze publiczne często regulują faktury bardzo długo po obowiązującym terminie płatności. Władze publiczne doświadczają prawdopodobnie o wiele łagodniejszych ograniczeń w finansowaniu, ponieważ mogą korzystać z bardziej bezpiecznych, przewidywalnych i trwałych źródeł dochodów niż przedsiębiorstwa prywatne. Jednocześnie osiągnięcie celów władz publicznych jest w mniejszym stopniu niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych uzależnione od budowania trwałych stosunków handlowych z klientami. W związku z tym władze publiczne mogą być mniej skłonne do terminowego regulowania należności. Co więcej, warunki dostępu do finansowania w przypadku wielu władz publicznych są o wiele bardziej atrakcyjne niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych. Dlatego też konsekwencją opóźnień w płatnościach władz publicznych są nie tylko nieuzasadnione koszty dla przedsiębiorstw prywatnych, ale i ogólny brak efektywności. W związku z powyższym należy wprowadzić odpowiednio wyższe rekompensaty zniechęcające w przypadku opóźnień w płatnościach władz publicznych.

(17) Opóźnienia w płatnościach są szczególnie godne ubolewania, gdy mają miejsce pomimo wypłacalności dłużnika. Badania wskazują, że władze publiczne często regulują faktury bardzo długo po obowiązującym terminie płatności. Władze publiczne doświadczają prawdopodobnie o wiele łagodniejszych ograniczeń w finansowaniu, ponieważ mogą korzystać z bardziej bezpiecznych, przewidywalnych i trwałych źródeł dochodów niż przedsiębiorstwa prywatne. Jednocześnie osiągnięcie celów władz publicznych jest w mniejszym stopniu niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych uzależnione od budowania trwałych stosunków handlowych z klientami. W związku z tym władze publiczne mogą być mniej skłonne do terminowego regulowania należności. Co więcej, warunki dostępu do finansowania w przypadku wielu władz publicznych są o wiele bardziej atrakcyjne niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych. Dlatego też konsekwencją opóźnień w płatnościach władz publicznych są nie tylko nieuzasadnione koszty dla przedsiębiorstw prywatnych, ale i ogólny brak efektywności. Taki negatywny wpływ opóźnień w płatnościach ze strony władz publicznych należy postrzegać w świetle znaczenia zamówień publicznych w całej gospodarce Unii Europejskiej. W związku z powyższym należy wprowadzić szczególne przepisy dotyczące transakcji handlowych między przedsiębiorstwami i władzami publicznymi, przewidujące w szczególności okresy płatności co do zasady nieprzekraczające 30 dni w przypadku zamówień udzielanych przez władze publiczne.

Poprawka  9

Wniosek dotyczący dyrektywy

Punkt 17 a preambuły (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

(17a) Instytucje Unii Europejskiej i władze publiczne państw członkowskich znajdują się w porównywalnej sytuacji, jeśli chodzi o ich finansowanie i stosunki handlowe. Maksymalne terminy płatności dla władz publicznych ustanowione w niniejszej dyrektywie stosuje się odpowiednio również do instytucji Unii Europejskiej.

Uzasadnienie

Niniejsza poprawka jest powiązana z art.2 ust. 2. Sprawozdawczyni uważa, że dyrektywa powinna mieć zastosowanie również do instytucji Unii Europejskiej.

Poprawka  10

Wniosek dotyczący dyrektywy

Punkt 17 b preambuły (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

(17b) Szczególnie niepokojąca, jeśli chodzi o opóźnienia w płatnościach, jest sytuacja służby zdrowia w wielu państwach członkowskich. Zauważyć jednak należy, iż problemów w sektorze opieki zdrowotnej nie można rozwiązać z dnia na dzień, gdyż trudna sytuacja placówek służby zdrowia wynika z ciążącego na nich długu z przeszłości. Dlatego też placówki służby zdrowia powinny mieć możliwość regulowania swoich zobowiązań w bardziej elastyczny sposób. Państwa członkowskie powinny jednakże dołożyć wszelkich starań, aby płatności w sektorze opieki zdrowotnej były regulowane zgodnie z ustalonymi w umowach terminami płatności.

Uzasadnienie

Służba zdrowia w wielu państwach członkowskich ma problemy z regulowaniem płatności na czas. Problemy z płatnościami w wielu przypadkach wynikają z „błędów przeszłości” i problemów strukturalnych. Państwa członkowskie powinny starać się, aby zasady wypracowane w ramach tej dyrektywy były stosowane także w płatnościach służby zdrowia, jednakże służba zdrowia powinna uzyskać większą elastyczność, jeśli chodzi o regulowanie płatności.

Poprawka  11

Wniosek dotyczący dyrektywy

Punkt 18 preambuły

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(18) Niniejsza dyrektywa powinna zakazywać nadużywania swobody zawierania umów na niekorzyść wierzyciela. Jeśli porozumienie służy przede wszystkim temu, aby przysporzyć dłużnikowi dodatkowej płynności finansowej na koszt wierzyciela, przykładowo, pozbawiając wierzyciela możliwości naliczenia odsetek za zwłokę lub ustanawiając stopę procentową w odniesieniu do odsetek za zwłokę na poziomie znacznie niższym od stopy ustawowej określonej w niniejszej dyrektywie lub, jeśli przedsiębiorstwo wymusza na swoich dostawcach i podwykonawcach warunki płatności, które nie są usprawiedliwione warunkami jemu przyznanymi, to może to zostać uznane za czynniki stanowiące o takich nadużyciach. Niniejsza dyrektywa nie powinna naruszać przepisów prawa krajowego odnoszących się do zawierania umów lub regulacji dotyczących ważności warunków umownych, które są nieuczciwe w stosunku do dłużnika.

(18) Niniejsza dyrektywa powinna zakazywać nadużywania swobody zawierania umów na niekorzyść wierzyciela. Jeśli dany warunek umowy lub praktyka służą przede wszystkim temu, aby przysporzyć dłużnikowi dodatkowej płynności finansowej na koszt wierzyciela, przykładowo, pozbawiając wierzyciela możliwości naliczenia odsetek za zwłokę lub ustanawiając stopę procentową w odniesieniu do odsetek za zwłokę na poziomie znacznie niższym od stopy ustawowej określonej w niniejszej dyrektywie lub, jeśli przedsiębiorstwo wymusza na swoich dostawcach i podwykonawcach warunki płatności, które nie są usprawiedliwione warunkami jemu przyznanymi, to może to zostać uznane za czynniki stanowiące o takich nadużyciach. Zgodnie z naukowym projektem wspólnych ram odniesienia wszelkie warunki umów lub praktyki rażąco odstępujące od dobrej praktyki handlowej, naruszające zasadę działania w dobrej wierze i rzetelność, powinny być uznawane za nieuczciwe. Niniejsza dyrektywa nie powinna naruszać przepisów prawa krajowego odnoszących się do zawierania umów lub regulacji dotyczących ważności warunków umownych, które są nieuczciwe w stosunku do dłużnika.

Poprawka  12

Wniosek dotyczący dyrektywy

Punkt 18 a preambuły (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

.

(18a) W ramach szerszych działań w celu zapobieżenia nadużyciom swobody zawierania umów ze szkodą dla wierzyciela, państwa członkowskie i oficjalnie uznane organizacje przedstawicielskie lub organizacje, które mają w tym uzasadniony interes, powinny wspierać, z pomocą Komisji, opracowanie i upowszechnianie kodeksów postępowania, przyjęcie dobrowolnych, wynegocjowanych na szczeblu krajowym oraz unijnym systemów rozwiązywania konfliktów w drodze mediacji i arbitrażu, które powinny zawierać odpowiednie mechanizmy odzyskiwania należności i mieć na celu zapewnienie skutecznej realizacji praw wynikających z niniejszej dyrektywy.

Uzasadnienie

Włączenie do wspomnianych kodeksów skutecznych mechanizmów odzyskiwania należności w stosunku do członków niewypełniających postanowień umów wydaje się w pełni uzasadnione. Jednak skuteczność takich działań jest ograniczona ze względu na dobrowolny charakter ich utworzenia, a także na brak środków przymusu zapewniających prawidłowe zachowania członków (z wyjątkiem decyzji o wykluczeniu). Dlatego też niezbędne jest większe zaangażowanie organizacji przedstawicielskich i ułatwienie rozwiązywania konfliktów w drodze mediacji i arbitrażu w celu uzyskania jak najszybszych i najtańszych rozwiązań.

Poprawka  13

Wniosek dotyczący dyrektywy

Punkt 18 b preambuły (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

(18b) Niniejsza dyrektywa określa szczegółowe kryteria oceny ewentualnych nieuczciwych klauzul umownych, uwzględniając jednocześnie specyfikę transakcji między przedsiębiorstwami lub między przedsiębiorstwami a władzami publicznymi, które różnią się istotnie od transakcji konsumenckich.

Uzasadnienie

Poprawka precyzuje, że szczegółowe kryteria oceny ewentualnych nieuczciwych klauzul umownych, które określono w niniejszej dyrektywie, zostały opracowane z uwzględnieniem specyfiki transakcji między przedsiębiorstwami lub między przedsiębiorstwami a władzami publicznymi, które różnią się istotnie od transakcji konsumenckich.

Poprawka  14

Wniosek dotyczący dyrektywy

Punkt 20 a preambuły (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

(20a) W celu ułatwienia przestrzegania postanowień niniejszej dyrektywy państwa członkowskie powinny tworzyć zachęty do korzystania z mediacji lub innych form alternatywnego rozwiązywania sporów.

Uzasadnienie

Sprawozdawczyni pragnie wspierać korzystanie z mediacji i innych form alternatywnego rozwiązywania sporów.

Poprawka  15

Wniosek dotyczący dyrektywy

Punkt 22 preambuły

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(22) Należy dopilnować, by procedury odzyskiwania należności w przypadku roszczeń bezspornych związanych z opóźnieniami w płatnościach w transakcjach handlowych zostały zakończone w krótkim okresie.

(22) Należy dopilnować, by procedury odzyskiwania należności w przypadku roszczeń bezspornych związanych z opóźnieniami w płatnościach w transakcjach handlowych zostały zakończone w krótkim okresie, z możliwością dochodzenia roszczeń wobec przedsiębiorstw i władz publicznych za pomocą powszechnie dostępnej procedury online, udostępnianej na tych samych warunkach wszystkim wierzycielom mającym siedzibę w Unii, a także dostępnej za pośrednictwem europejskiego portalu „e-Sprawiedliwość” bezzwłocznie, jak tylko zostanie on udostępniony.

Poprawka  16

Wniosek dotyczący dyrektywy

Punkt 22 a preambuły (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(22a) Zgodnie z pkt. 34 Porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie lepszego stanowienia prawa państwa członkowskie powinny sporządzić – w interesie własnym, jak i Unii – własne tabele ilustrujące zbieżność pomiędzy niniejszą dyrektywą a środkami transpozycji i udostępnić je publicznie.

Poprawka  17

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 2 – punkt 2

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

2) „władza publiczna” oznacza każdą instytucję zamawiającą w rozumieniu dyrektywy 2004/18/WE ;

2) „władza publiczna” oznacza każdą instytucję zamawiającą w rozumieniu art. 1 ust. 9 dyrektywy 2004/18/WE oraz art. 2 ust. 1 dyrektywy 2004/17/WE, niezależnie od przedmiotu lub wartości zamówienia, a także każdą instytucję, każdy organ i urząd oraz każdą agencję Unii Europejskiej;

Poprawka  18

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 2 – punkt 4

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

4) „opóźnienia w płatnościach ” oznaczają niedotrzymanie terminu płatności wskazanego w art. 3 ust. 2 lub art. 5 ust. 2 ;

4) „opóźnienia w płatnościach” oznaczają niedotrzymanie umownego terminu płatności lub w przypadku jego braku niedotrzymanie terminu płatności wskazanego w art. 3 ust. 2 lit. b) lub art. 5 ust. 2 lit. b);

Uzasadnienie

Ma to istotne znaczenie, gdyż należy umożliwić stronom umowy ustalenie terminu płatności krótszego niż przewidziany w art. 3 ust. 2 lub art. 5 ust. 2, w którym to przypadku niedotrzymanie terminu umownego również powinno oznaczać opóźnienie w płatnościach.

Poprawka  19

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 2 – punkt 5

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

5) „odsetki za zwłokę” oznaczają odsetki ustawowe lub odsetki wynegocjowane i uzgodnione przez przedsiębiorstwa;

5) „odsetki za zwłokę” oznaczają odsetki ustawowe lub odsetki wynegocjowane i uzgodnione przez przedsiębiorstwa, które nie są niższe niż odsetki ustawowe;

Poprawka  20

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 2 – punkt 6

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

6) „odsetki ustawowe” oznaczają odsetki proste za zwłokę w wysokości stanowiącej sumę stopy referencyjnej i dodatkowo co najmniej siedmiu punktów procentowych;

6) „odsetki ustawowe” oznaczają odsetki proste za zwłokę w wysokości stanowiącej sumę stopy referencyjnej i dodatkowo co najmniej dziewięciu punktów procentowych;

Uzasadnienie

Bardziej jednolity zbiór zasad, mający zastosowanie do wszystkich sektorów i obejmujący niewielki wzrost wysokości odsetek ustawowych zamiast stałej kwoty ryczałtowej rekompensaty za zwłokę, zagwarantowałby, że wszyscy dłużnicy byliby traktowani w sposób sprawiedliwy i podlegaliby proporcjonalnym, ale zniechęcającym karom. Ta poprawka jest zależna od skreślenia art. 5 ust. 5 wniosku Komisji.

Poprawka  21

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 2 – punkt 9 a (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

9a) „faktura mogąca stanowić przedmiot kontroli” oznacza fakturę końcową wystawioną w sposób przejrzysty z zachowaniem kolejności pozycji oraz oznaczoną zgodnie z postanowieniami określonymi w umowie. Do faktury należy dołączyć wymagane obliczenia ilościowe, rysunki oraz inne dokumenty potwierdzające rodzaj i zakres wykonanej usługi;

Uzasadnienie

Aby faktura określała termin płatności w sposób wiążący, musi ona podlegać kontroli w kontekście wykonania zobowiązania płatniczego. Zalicza się tutaj m.in. zestawienie pozycji podlegających rozliczeniu, możliwość przyporządkowania opłaconych pozycji oraz odpowiednie dowody. Aby faktura była kompletna i poprawna, jej treść musi być zgodna z postanowieniami umownymi ustalonymi przez strony umowy.

Poprawka  22

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 3 – tytuł

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Odsetki za zwłokę

Transakcje między przedsiębiorstwami

Uzasadnienie

W celu zwiększenia jasności w tytule należy wskazać, że art. 3 dotyczy wyłącznie opóźnień w płatnościach między przedsiębiorstwami.

Poprawka  23

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 3 – ustęp 2 – litera b)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

b) jeżeli data lub termin płatności nie zostały ustalone w umowie, to odsetki za zwłokę  stają się wymagalne automatycznie po przekroczeniu któregokolwiek z następujących terminów:

b) jeżeli data lub termin płatności nie zostały ustalone w umowie, to odsetki za zwłokę  stają się wymagalne automatycznie po przekroczeniu któregokolwiek z następujących terminów:

(i) 30 dni od daty otrzymania przez dłużnika faktury lub równoważnego wezwania do zapłaty;

(i) 30 dni kalendarzowych od daty otrzymania przez dłużnika faktury i jej wymagalności lub równoważnego wezwania do zapłaty,

(ii) jeżeli dłużnik otrzyma fakturę lub równoważne wezwanie do zapłaty przed otrzymaniem towarów lub usług, 30 dni od daty otrzymania towarów lub usług;

(ii) jeżeli dłużnik otrzyma fakturę lub równoważne wezwanie do zapłaty przed otrzymaniem towarów lub usług, 30 dni kalendarzowych od daty otrzymania towarów lub usług;

(iii) jeżeli procedura przyjęcia lub kontroli, która ma potwierdzić zgodność towarów lub usług z umową, przewidziana jest ustawowo lub w umowie oraz jeśli dłużnik otrzyma fakturę lub równoważne wezwanie do zapłaty przed datą przyjęcia lub kontroli lub w dniu przejęcia lub kontroli, 30 dni po tej dacie.

(iii) jeżeli procedura przyjęcia lub kontroli, która ma potwierdzić zgodność towarów lub usług z umową, przewidziana jest ustawowo lub w umowie oraz jeśli dłużnik otrzyma fakturę lub równoważne wezwanie do zapłaty przed datą przyjęcia lub kontroli lub w dniu przyjęcia lub kontroli, 30 dni kalendarzowych po tej dacie;

 

ba) termin otrzymania faktury nie podlegał umownemu porozumieniu między wierzycielem a dłużnikiem.

Poprawka  24

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 3 – ustępy 2 a i 2 b (nowe)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

2a. Państwa członkowskie dopilnowują, aby maksymalny czas trwania procedury przyjęcia lub kontroli, o której mowa w ust. 2 lit. b) ppkt (iii), nie przekraczał 30 dni.

 

2b. Państwa członkowskie dopilnowują, aby termin płatności określony w umowie nie przekraczał 60 dni, chyba, że wierzyciel i dłużnik wyraźnie tak uzgodnili oraz nie przyczynia się to do ponoszenia nieuzasadnionych szkód przez którąkolwiek ze stron umowy.

Poprawka  25

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 4 – ustęp 1 – wprowadzenie

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

1. Państwa członkowskie zapewniają, że gdy odsetki za zwłokę stają się wymagalne w ramach transakcji handlowych zgodnie z art. 3 i 5, z zastrzeżeniem innych postanowień zawartych w umowie, wierzyciel uprawniony jest do żądania od dłużnika jednej z następującej kwot:

1. Państwa członkowskie zapewniają, że gdy odsetki za zwłokę stają się wymagalne w ramach transakcji handlowych zgodnie z art. 3 i 5, wierzyciel uprawniony jest do automatycznego, tj. bez konieczności podejmowania jakichkolwiek kroków, żądania od dłużnika co najmniej stałej kwoty 40 EUR.

Uzasadnienie

W art. 6 wniosku dotyczącego dyrektywy wskazuje się, że „klauzula, która wyklucza odsetki za zwłokę, zawsze będzie uznawana za rażąco nieuczciwą”. Zapis umowny inny niż przepis zawarty w art. 3 stanowiłby uszczerbek dla gwarancji umownych chroniących wierzyciela. Ważne jest zapewnienie automatycznej wykonalności postępowania w celu uniknięcia możliwych form odwetu ze strony nabywcy. Podane w tabeli należne kwoty stanowiące odszkodowanie za odzyskiwanie należności powinny być wyrażone w wartościach minimalnych.

Poprawka  26

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 4 – ustęp 1 – litera a)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

a) za należność wynoszącą między 1 000 a 10 000 EUR, stałej kwoty 70 EUR;

skreślona

Poprawka  27

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 4 – ustęp 1 – litera b)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

b) za należność wynoszącą ponad 10 000 EUR, kwoty odpowiadającej 1% sumy, od której wymagalne są odsetki za zwłokę.

skreślona

Poprawka  28

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 4 – ustęp 1 – litera c)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

c) za należność wynoszącą ponad 10 000 EUR, kwoty odpowiadającej 1% sumy, od której wymagalne są odsetki za zwłokę.

skreślona

Uzasadnienie

Przepis, zgodnie z którym za opóźnienie w płatności należności wynoszącej ponad 10 000 EUR przysługuje 1%-owa rekompensata bez górnego limitu, mógłby w przypadku transakcji o dużej wartości prowadzić do znacznych i nadmiernych kosztów, które nie odzwierciedlają kosztów rzeczywistych. Zdaniem sprawozdawczyni należy określić stały maksymalny pułap rekompensaty kosztów odzyskiwania należności.

Poprawka  29

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 4 – ustęp 1 – akapit pierwszy a (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

Państwa członkowskie dopilnowują, aby w przypadku wielokrotnych roszczeń wobec tego samego dłużnika rekompensata kosztów odzyskiwania należności, o której mowa w ust. 1, była wymagalna wyłącznie od sumy należności, a nie od poszczególnych roszczeń.

Uzasadnienie

Udzielanie rekompensaty tych samych kosztów odzyskiwania należności ponoszonych przez dostawców i nabywców w przypadku poszczególnych roszczeń byłoby niesprawiedliwe i nie byłoby spójne z obowiązującą praktyką. Powinno się rekompensować koszty, o których mowa w ust. 1, które odpowiadają sumie wszystkich roszczeń za zwłokę. Ma to szczególne znaczenie w sektorze opieki zdrowotnej w przypadku, gdy szpitale nie są w stanie zapłacić dostawcy różnych rodzajów leków za poszczególne dostawy z uwagi na zwłokę ze strony ubezpieczycieli zdrowotnych.

Poprawka  30

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 4 – ustęp 3

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

3. Oprócz kwot, o których mowa w ust. 1, wierzycielowi przysługuje prawo do uzyskania od dłużnika rozsądnej rekompensaty wszystkich pozostałych kosztów poniesionych z powodu opóźnień w płatnościach dłużnika, chyba że dłużnik nie ponosi winy za opóźnienie.

3. Oprócz kwot, o których mowa w ust. 1, wierzycielowi przysługuje prawo do uzyskania od dłużnika rozsądnej rekompensaty wszystkich pozostałych kosztów poniesionych z powodu opóźnień w płatnościach dłużnika, chyba że wykluczona jest odpowiedzialność dłużnika za opóźnienie. Pozostałe koszty obejmują przede wszystkim koszty poniesione przez wierzyciela w przypadku opóźnienia w płatności w związku z korzystaniem z usług prawnika lub firmy windykacyjnej oraz koszty powstałe w związku z wykorzystaniem kredytu w rachunku bieżącym.

Uzasadnienie

Należy sprecyzować, które pozycje kosztowe zalicza się do pozostałych kosztów poniesionych z powodu opóźnień w płatnościach dłużnika.

Poprawka  31

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 5 – tytuł

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Płatności władz publicznych

Transakcje między przedsiębiorstwami a władzami publicznymi

Poprawka  32

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 5 – ustęp 1 – wprowadzenie

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

1. Państwa członkowskie dopilnowują, aby w ramach transakcji handlowych prowadzących do dostawy towarów lub świadczenia usług za wynagrodzeniem na rzecz władz publicznych, wierzyciel był uprawniony, bez konieczności wezwania, do odsetek za zwłokę równych odsetkom ustawowym, jeżeli spełnione są następujące warunki:

1. Państwa członkowskie dopilnowują, aby w ramach transakcji handlowych prowadzących do dostawy towarów lub świadczenia usług za wynagrodzeniem na rzecz władz publicznych lub w celu realizacji założeń władz publicznych, wierzyciel był uprawniony, bez konieczności wezwania, do odsetek za zwłokę równych odsetkom ustawowym, jeżeli spełnione są następujące warunki:

Uzasadnienie

Poprawkę tę należy postrzegać w kontekście art. 2 ust. 1. Wiele z usług nabywanych przez władze publiczne nie jest świadczonych samym władzom publicznym, ale stronom trzecim należącym do różnych grup społecznych, w imieniu których władze publiczne zawierają umowy na dostarczenie towarów lub świadczenie usług. Zawieranie umów na dostarczenie towarów lub świadczenie usług w celu zaspokojenia potrzeb określonej grupy stanowi część założeń działalności władz publicznych, nawet jeśli władze te nie są ostatecznym odbiorcą tych towarów lub usług.

Poprawka  33

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 5 – ustęp 2 – litera b)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

b) jeżeli data lub termin płatności nie zostały ustalone w umowie, to odsetki za zwłokę  stają się wymagalne automatycznie po przekroczeniu któregokolwiek z następujących terminów :

b) jeżeli data lub termin płatności nie zostały ustalone w umowie, to odsetki za zwłokę stają się automatycznie wymagalne najpóźniej po przekroczeniu któregokolwiek z następujących terminów:

(i) 30 dni od daty otrzymania przez dłużnika faktury lub równoważnego wezwania do zapłaty;

(i) 30 dni kalendarzowych od daty otrzymania przez dłużnika faktury mogącej stanowić przedmiot kontroli lub równoważnego wezwania do zapłaty;

(ii) jeżeli dłużnik otrzyma fakturę lub równoważne wezwanie do zapłaty przed otrzymaniem towarów lub usług, 30 dni od daty otrzymania towarów lub usług;

(ii) jeżeli dłużnik otrzyma fakturę mogącą stanowić przedmiot kontroli lub równoważne wezwanie do zapłaty przed otrzymaniem towarów lub usług, 30 dni kalendarzowych od daty otrzymania towarów lub usług;

(iii) jeżeli procedura przyjęcia lub kontroli, która ma potwierdzić zgodność towarów lub usług z umową, przewidziana jest ustawowo lub w umowie oraz jeśli dłużnik otrzyma fakturę lub równoważne wezwanie do zapłaty przed datą przyjęcia lub kontroli lub w dniu przejęcia lub kontroli, 30 dni po tej dacie.

(iii) jeżeli procedura przyjęcia lub kontroli, która ma potwierdzić zgodność towarów lub usług z umową, przewidziana jest ustawowo lub w umowie oraz jeśli dłużnik otrzyma fakturę mogącą stanowić przedmiot kontroli lub równoważne wezwanie do zapłaty przed datą przyjęcia lub kontroli lub w dniu przyjęcia lub kontroli, 30 dni kalendarzowych po tej dacie;

 

(iiia) jeśli data otrzymania faktury lub równoważnego wezwania do zapłaty nie jest określona, 30 dni od daty otrzymania towarów lub usług;

 

ba) data otrzymania faktury nie podlegała porozumieniu umownemu między dłużnikiem a wierzycielem.

Uzasadnienie

Możliwość sprawdzenia faktury jest warunkiem koniecznym dla wykonania zobowiązania płatniczego. W kontekście wykonywania zobowiązania płatniczego faktura końcowa musi spełniać wymogi umożliwiające sprawdzenie jej kompletności, prawidłowego wystawienia oraz nieodwołalności. Na podstawie faktury końcowej, która nie spełnia danych kryteriów, zasadniczo nie można wykonać zobowiązania płatności.

Poprawka  34

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 5 – ustęp 2 a (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

2a. W odniesieniu do zakładów publicznej opieki zdrowotnej oraz zakładów publicznej opieki medyczno-socjalnej terminy przewidziane w art. 5 ust. 2 lit. b) ppkt (i), (ii) oraz (iii) wynoszą 60 dni.

Uzasadnienie

Zakłady publicznej opieki zdrowotnej oraz zakłady publicznej opieki medyczno-socjalnej (np. domy opieki dla osób niepełnosprawnych) powinny korzystać z 60-dniowego terminu płatności z uwagi na specyfikę ich finansowania na szczeblu krajowym (zwrot kosztów za pośrednictwem systemu opieki socjalnej). Nie chodzi tu o wyłączenie tych zakładów z zakresu dyrektywy ani o tworzenie odstępstw co do zasady dla jednej kategorii płatników, lecz o uwzględnienie specyfiki systemów ich finansowania, które uniemożliwiają im, mimo chęci, dotrzymanie 30-dniowego terminu płatności.

Poprawka  35

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 5 – ustęp 3

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

3. Państwa członkowskie dopilnowują, aby maksymalny czas trwania procedury przyjęcia lub kontroli, o której mowa w ust. 2 lit. b) ppkt (iii), nie przekraczał 30 dni, chyba że ustalono inaczej i należycie uzasadniono to w dokumentacji przetargowej oraz w umowie.

3. Państwa członkowskie dopilnowują, aby maksymalny czas trwania procedury przyjęcia lub kontroli, o której mowa w ust. 2 lit. b) ppkt (iii), nie przekraczał 30 dni od daty otrzymania towarów lub usług.

Uzasadnienie

Odstępstwo od 30-dniowego okresu kontroli może być interpretowane na nieograniczoną liczbę sposobów, w związku z czym powinno zostać skreślone. Ponadto z uwagi na to, że często między nabywcami publicznymi a dostawcami prywatnymi nie panują równe warunki, pozostawia ono władzom publicznym możliwość określania innych okresów trwania kontroli. Proponowana poprawka precyzuje ponadto datę rozpoczęcia trwania tego 30-dniowego okresu jest nią data otrzymania towarów lub usług.

Poprawka  36

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 5 – ustęp 4

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

4. Państwa członkowskie dopilnowują, aby termin płatności określony w umowie nie przekraczał terminów przewidzianych w ust. 2 lit. b), chyba, że wierzyciel i dłużnik wyraźnie tak uzgodnili oraz jest to należycie uzasadnione szczególnymi okolicznościami, takimi jak obiektywna potrzeba rozłożenia płatności na dłuższy okres.

4. Państwa członkowskie dopilnowują, aby termin płatności określony w umowie nie przekraczał terminów przewidzianych w ust. 2 lit. b), chyba że wierzyciel i dłużnik wyraźnie tak uzgodnili oraz jest to obiektywnie uzasadnione szczególnym charakterem i szczególnymi elementami umowy, oraz w żadnym przypadku termin płatności nie przekracza 60 dni.

Uzasadnienie

Zarówno przedsiębiorstwa, jak i władze publiczne powinny mieć możliwość odstąpienia od 30-dniowego terminu w przypadku wyjątkowych i należycie uzasadnionych okoliczności. Ważne jest, aby określić maksymalny termin płatności w celu ograniczenia tych odstępstw i zapobiegania nadużyciom.

Poprawka  37

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 5 – ustęp 5

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

5. W przypadku gdy odsetki za zwłokę stają się wymagalne, państwa członkowskie dopilnowują, by wierzyciel miał prawo do zryczałtowanej rekompensaty w wysokości 5% należności. Taka rekompensata należna jest obok odsetek za zwłokę.

skreślony

Uzasadnienie

Ustalenie kary płatnej na rzecz wierzyciela jest anomalią, ponieważ beneficjentami są osoby zainteresowane, a nie władza publiczna. Właściwe jest natomiast, aby wierzyciel otrzymał rekompensatę w postaci odsetek za zwłokę w płatności.

Poprawka  38

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 6 – tytuł i ustęp 1 – akapit pierwszy

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Rażąco nieuczciwe klauzule umowne

Nieuczciwe warunki umów i praktyki

1. Państwa członkowskie zapewnią, że klauzula umowna odnosząca się do terminów płatności, wysokości odsetek za zwłokę lub kosztów odzyskiwania należności uznawana jest za niewykonalną lub stanowiącą podstawę do roszczenia o odszkodowanie, jeśli jest rażąco nieuczciwa wobec wierzyciela. Przy rozpoznaniu, czy dana klauzula jest rażąco nieuczciwa wobec wierzyciela, bada się wszelkie okoliczności, łącznie z dobrą praktyką handlową i rodzajem produktu lub usług. Rozważa się również, czy istnieją obiektywne przyczyny, dla których dłużnik nie przestrzega odsetek ustawowych lub przepisów art. 3 ust. 2 lit. b), art. 4 ust. 1 lub art. 5 ust. 2 lit. b).

1. Państwa członkowskie zapewnią, że warunek w umowie lub praktyka odnoszące się do terminów lub okresów płatności, wysokości odsetek za zwłokę lub rekompensaty kosztów odzyskiwania należności uznawane są za niewykonalne i stanowiące podstawę do roszczenia o odszkodowanie, jeśli są nieuczciwe wobec wierzyciela.

 

Przy rozpoznaniu, czy dany warunek lub praktyka są nieuczciwe wobec wierzyciela, w rozumieniu akapitu pierwszego, bada się wszelkie okoliczności, w tym:

 

a) wszelkie rażące odstępstwo od dobrej praktyki handlowej, naruszające zasadę działania w dobrej wierze i rzetelność;

 

b) rodzaj towarów lub usług; oraz

 

c) czy istnieją obiektywne przyczyny, dla których dłużnik nie przestrzega odsetek ustawowych lub przepisów art. 3 ust. 2 lit. b), art. 4 ust. 1 lub art. 5 ust. 2 lit. b).

 

(Skreślenie słowa „rażąco [nieuczciwy]”, wprowadzenie słowa „warunek” i „praktyka” ma zastosowanie do całego tekstu. Przyjęcie tej poprawki wymagać będzie wprowadzenia odpowiednich zmian w całym tekście.)

Uzasadnienie

Zakłada się, że odpowiednikiem terminu „warunek” jest „cláusula” w języku hiszpańskim, „clausola” w języku włoskim i „clause” w języku francuskim. Jest to spójne np. z dyrektywą Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich.

Poprawka  39

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 6 – ustęp 1 – akapit drugi (staje się nowym ustępem)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Do celów ust. 1 klauzulę, która wyklucza odsetki za zwłokę, zawsze uznaje się za rażąco nieuczciwą.

1a. Do celów ust. 1 warunek lub praktykę handlową, które wykluczają odsetki za zwłokę lub rekompensatę kosztów odzyskiwania należności, lub też oba roszczenia, zawsze uznaje się za nieuczciwe.

Uzasadnienie

Należy dać podmiotom gospodarczym jasno do zrozumienia, że uniemożliwienie wypłaty rekompensaty za koszty poniesione podczas odzyskiwania należności, do której prawo wniosek chce umocnić, jest nieuczciwym zapisem, którego nie można stosować wobec wierzycieli i który może stanowić podstawę do roszczeń o odszkodowanie.

Poprawka  40

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 6 – ustęp 3

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

3. Środki określone w ust. 2 zawierają również przepisy prawne, według których reprezentatywne organizacje mogą w zgodzie z przepisami prawa krajowego zwrócić się do sądu lub do właściwych organów administracji, podając jako powód, że klauzule rażąco nieuczciwe tak, aby mogły one zastosować właściwe i skuteczne środki dla zapobieżenia stosowaniu takich klauzul.

3. Środki określone w ust. 2 zawierają również przepisy prawne, według których organizacje, które mają uzasadniony interes w reprezentowaniu przedsiębiorstw lub są uznane za ich oficjalnych przedstawicieli, mogą w zgodzie z przepisami prawa krajowego zwrócić się do sądu lub do właściwych organów administracji, podając jako powód, że warunki lub praktyki handlowe, także w przypadku konkretnej umowy, są nieuczciwe, tak aby mogły one zastosować właściwe i skuteczne środki dla zapobieżenia ich stosowaniu.

Uzasadnienie

Niniejsza poprawka, zainspirowana brzmieniem dyrektywy 2000/35, ma na celu sprecyzowanie pojęcia „organizacji”. W przeciwieństwie do dyrektywy 2000/35 ma ona jednak na celu stworzenie takiej możliwości nie tylko organizacjom reprezentującym MŚP, ale także na przykład organizacjom reprezentującym konkretną branżę.

Poprawka precyzuje także, że organizacje reprezentujące zainteresowane strony mogą podejmować działania zgodnie z odpowiednim ustawodawstwem krajowym z uwagi na sam fakt, że rzekomo nieuczciwe warunki znajdują się w konkretnej umowie, nie zaś w ogólnych warunkach prawnych.

Poprawka  41

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 7 – tytuł

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Przejrzystość

Przejrzystość i podnoszenie świadomości

Uzasadnienie

Niniejsza poprawka jest powiązana ze zmianami wprowadzonymi do artykułu 7.

Poprawka  42

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 7

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Państwa członkowskie zapewnią pełną przejrzystość w zakresie praw i obowiązków wynikających z niniejszej dyrektywy, w szczególności poprzez publikowanie obowiązującej ustawowej stopy procentowej.

Państwa członkowskie zapewnią pełną przejrzystość w zakresie praw i obowiązków wynikających z niniejszej dyrektywy, w szczególności poprzez publikowanie obowiązującej ustawowej stopy procentowej oraz procedury odnoszącej się do płatności władz publicznych jako szczególnych gwarancji dla jakiegokolwiek ewentualnego łańcucha podwykonawców.

Poprawka  43

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 7 – ustęp 1 a (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

 

 

 

 

1a. Komisja publikuje w Dzienniku Urzędowym oraz na stronach internetowych informacje na temat aktualnych wysokości odsetek ustawowych we wszystkich państwach członkowskich, przysługujących w przypadku opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych.

Uzasadnienie

Rozwiązanie to zapewni większą przejrzystość i łatwiejszy dostęp sądów i wierzycieli do informacji o wysokości odsetek ustawowych obowiązujących w poszczególnych państwach członkowskich, co ma szczególne znaczenie zwłaszcza dla transakcji o charakterze transgranicznym.

Poprawka  44

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 7 – ustęp 1 b (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

1b. Państwa członkowskie wykorzystują, w stosownych przypadkach, profesjonalne publikacje, kampanie promocyjne lub wszelkie inne skuteczne środki w celu upowszechniania ogólnej wiedzy o środkach zaradczych w przypadku opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych.

Uzasadnienie

Dowody empiryczne przedstawione przez Komisję w ocenie skutków pokazują, że przedsiębiorstwa nie wiedzą czasami nic o środkach zaradczych w przypadku opóźnień w płatnościach. Sprawozdawczyni uważa, że wdrożenie niniejszej dyrektywy powinno iść w parze z upowszechnianiem stosownej wiedzy wśród przedsiębiorstw, a w szczególności wśród MŚP i z informowaniem ich o przysługujących im prawach.

Poprawka  45

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 7 – ustępy 1 c i 1 d (nowe)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

1c. Państwa członkowskie mogą wspierać tworzenie kodeksów postępowania w zakresie terminowego dokonywania płatności, które będą zawierały jasno określone terminy płatności i wyjaśniały sposób obchodzenia się ze spornymi płatnościami. Ponadto państwa członkowskie mogą wspierać wszystkie inicjatywy, które prowadzą do rozwiązania poważnego problemu opóźnień w płatnościach i wnoszą wkład w zmianę mentalności płatniczej, co jest zgodne z celami niniejszej dyrektywy.

 

1d. Państwa członkowskie podejmują kroki zachęcające do publikacji wykazu dobrych płatników w celu szerzenia dobrych praktyk.

Uzasadnienie

Sprawozdawczyni w swoim dokumencie roboczym zwróciła uwagę, że opóźnienia w płatnościach można jedynie zwalczać przy pomocy szerokiej gamy środków uzupełniających. Środki te powinny obejmować wykorzystywanie list dobrych płatników oraz rozpowszechnianie dobrych praktyk, promujących terminowe dokonywanie płatności, w tym instrumenty, takie jak kodeksy postępowania w zakresie terminowego dokonywania płatności.

Poprawka  46

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 7 a (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

Artykuł 7a

 

Harmonogramy płatności

 

Niniejsza dyrektywa nie narusza prawa stron do zawierania, z zastrzeżeniem obowiązujących przepisów prawa krajowego, porozumień w kwestii harmonogramów płatności, w których ustalane są raty płatne przez określony okres. W takich przypadkach, gdy jakakolwiek z rat nie zostanie uiszczona w uzgodnionym terminie, odsetki, rekompensata i inne kary określone w niniejszej dyrektywie są naliczane wyłącznie na podstawie zaległych kwot.

Uzasadnienie

Porozumienia w sprawie rozłożenia płatności mogą pomóc w zapewnieniu płynności finansowej przedsiębiorstw, a w szczególności małych i średnich przedsiębiorstw. W związku z tym sprawozdawczyni uważa, że konieczne jest sprecyzowanie: (1) że strony transakcji handlowej, z zastrzeżeniem zastosowania odnośnych przepisów prawa krajowego, zachowują w pełni swobodę do zawierania między sobą tego rodzaju porozumień; oraz (2), że w przypadku opóźnienia w płatności jednej raty, odsetki, rekompensata i inne kary naliczane są wyłącznie na podstawie zaległych kwot.

Poprawka  47

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 9 – ustęp 1 i 2

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

1. Państwa członkowskie dopilnowują, aby tytuł wykonawczy niezależnie od sumy długu, mógł być uzyskany w ciągu 90 dni kalendarzowych od wniesienia pozwu lub wniosku przez wierzyciela do sądu lub innego właściwego organu, o ile nie można zakwestionować należności czy aspektów proceduralnych.

1. Państwa członkowskie dopilnowują, aby tytuł wykonawczy niezależnie od sumy długu, mógł być uzyskany za pomocą przyspieszonej procedury w ciągu 90 dni kalendarzowych od wniesienia pozwu lub wniosku przez wierzyciela do sądu lub innego właściwego organu, o ile nie można zakwestionować należności czy aspektów proceduralnych. Temu wymaganiu muszą sprostać państwa członkowskie zgodnie z ich ustawodawstwem krajowym, przepisami wykonawczymi i administracyjnymi. W związku z tym wierzyciele powinni otrzymać możliwość posłużenia się szeroko dostępnymi możliwościami przeprowadzania procedur online.

2. Krajowe ustawodawstwo, przepisy wykonawcze i administracyjne muszą zapewniać te same warunki wszystkim wierzycielom, z siedzibą  we Wspólnocie.

2. Krajowe ustawodawstwo, przepisy wykonawcze i administracyjne, a także procedura online, o której mowa w ust. 1, muszą zapewniać te same warunki wszystkim wierzycielom z siedzibą  w Unii.

(1)

Dz.U. C 77 z 28.3.2002, s. 1.


ZWIĘZŁE UZASADNIENIE

Wprowadzenie

Sprawozdawczyni uznaje wniosek Komisji za ważny wkład w rozwiązanie problemu opóźnień w płatnościach, ponieważ poprawia on funkcjonowanie rynku wewnętrznego, a w szczególności uwzględnia sytuację małych i średnich przedsiębiorstw.

Sprawozdawczyni popiera kluczowe elementy wniosku Komisji, proponuje jednak kilka zmian merytorycznych, przede wszystkim w odniesieniu do sankcji, definicji władz publicznych i ujednoliconych okresów płatności dla władz publicznych.

Ponieważ problem opóźnień w płatnościach jest zjawiskiem uwarunkowanym licznymi i wzajemnie powiązanymi przyczynami, można go zwalczać jedynie przy pomocy szerokiej gamy środków uzupełniających. Sprawozdawczyni uważa w związku z tym, że czysto legalistyczne podejście mające na celu poprawę środków zaradczych w odniesieniu do opóźnień w płatnościach jest wprawdzie konieczne, ale niewystarczające. „Surowe” podejście Komisji kładące nacisk na dotkliwe kary i środki odstraszające musi zostać rozszerzone o „miękkie” środki skupiające się na tworzeniu zachęt do zwalczania opóźnień w płatnościach. Ponadto równolegle do wdrażania dyrektywy należy wprowadzać praktyczne środki, takie jak faktury elektroniczne.

Sprawozdawczyni podkreśla, że tylko łączne zastosowanie postanowień dyrektywy w sprawie opóźnień w płatnościach i innych środków może doprowadzić do wytworzenia się nowej mentalności handlowej, w której dominuje terminowość w dokonywaniu płatności, a opóźnienia w płatnościach uznawane są za niedopuszczalne nadużycie pozycji klienta i naruszenie umowy, nie zaś za normalną praktykę.

Sprawozdawczyni zwraca uwagę, że dyrektywa, choć nie rozwiąże wszystkich problemów związanych z kryzysem finansowym, stanowi ważne narzędzie w stawianiu czoła bieżącym i przyszłym wyzwaniom.

Konkretnie w odniesieniu do wniosku Komisji sprawozdawczyni zajmuje zasadniczo następujące stanowisko:

Rekompensata kosztów odzyskiwania należności

Sprawozdawczyni uważa, że przepis, zgodnie z którym za opóźnienie w płatności należności wynoszącej ponad 10 000 EUR przysługuje 1%-owa rekompensata bez górnego limitu, mógłby w przypadku transakcji o dużej wartości prowadzić do znacznych i nadmiernych kosztów, które nie odzwierciedlają kosztów rzeczywistych. Należy określić stały maksymalny pułap 100 EUR dla rekompensaty kosztów odzyskiwania należności.

Porozumienia dotyczące rozłożenia płatności

Sprawozdawczyni uważa, że państwa członkowskie powinny mieć możliwość zachowania porozumień dotyczących płatności, zgodnie z którymi należne kwoty mogą być spłacane w ratach przez określony okres. Takie płatności w ratach są powszechnie stosowaną praktyką w wielu państwach członkowskich, w tym w Niemczech i we Włoszech, w szczególności w przypadku dużych robót i/lub zleceń, takich jak przedsięwzięcia budowlane. Rzeczywiście w sektorze budowlanym dość powszechne jest zawieranie porozumień dotyczących płatności w ratach, które są obwarowane wymogiem częściowego wypełnienia odpowiednich zobowiązań zawartych w umowie.

Sprawozdawczyni zwraca uwagę, że porozumienia w sprawie rozłożenia płatności mogą pomóc w zapewnieniu płynności finansowej podmiotów gospodarczych, a w szczególności małych i średnich przedsiębiorstw. W tym kontekście sprawozdawczyni uznaje za stosowne sprecyzować, że po pierwsze strony transakcji handlowej, z zastrzeżeniem zastosowania odnośnych przepisów prawa krajowego, zachowują w pełni swobodę do zawierania między sobą tego rodzaju porozumień, a po drugie w przypadku opóźnienia w płatności jednej raty, odsetki, rekompensata i inne kary naliczane są wyłącznie na podstawie zaległych kwot.

Ujednolicone okresy płatności dla władz publicznych

Sprawozdawczyni uważa, że odstępstwo od 30-dniowego okresu płatności powinno pozostać wyjątkiem. Nawet jeżeli niezbędna jest pewna elastyczność, odstępstwa powinny być stosowane jedynie w szczególnych okolicznościach. Brzmienie art. 5 ust. 4 ostatnie zdanie („jest to należycie uzasadnione szczególnymi okolicznościami, takimi jak obiektywna potrzeba rozłożenia płatności na dłuższy okres”) jest dość wieloznaczne i prowadzi do nieporozumień, zwłaszcza w przypadku jego stosowania odnośnie do rozłożenia płatności na raty.

Sprawozdawczyni proponuje bardziej precyzyjnie sformułować możliwość odstępstwa od terminu 30-dniowego, co nadal będzie zapewniać niezbędną elastyczność pozwalającą uwzględnić uzasadnione przypadki dłuższego okresu płatności. Sprawozdawczyni popiera ponadto ustanowienie 60 dni jako maksymalnej długości okresu płatności dla władz publicznych.

Jednakowe kary dla przedsiębiorstw i władz publicznych

Sprawozdawczyni popiera bardziej zrównoważone podejście w traktowaniu przedsiębiorstw i władz publicznych. Choć sprawozdawczyni popiera odmienne traktowanie przedsiębiorstw i władz publicznych w kontekście okresów płatności, uważa, że w odniesieniu do przedsiębiorstw i władz publicznych powinny obowiązywać jednakowe zasady dotyczące sankcji.

Sprawozdawczyni stwierdza ponadto, że rekompensata w wysokości 5% należności od dnia, w którym odsetki stają się wymagalne, nie jest proporcjonalną karą. Jeżeli płatność jest już spóźniona, przepis taki nie stwarza zachęty do wcześniejszej spłaty danej kwoty. Dłużnik musiałby bowiem zapłacić taką samą kwotę (5% należności) niezależnie od tego, czy dokonał płatności dzień czy rok po dniu, w którym odsetki za opóźnienie w płatności stają się wymagalne.

Sprawozdawczyni proponuje w związku z tym progresywny system stopniowy, w ramach którego dłużnik płaciłby 2% należności od dnia, w którym odsetki za opóźnienie w płatności stają się wymagalne, 4% należności po upływie 45 dni od dnia, w którym odsetki za opóźnienie w płatności stają się wymagalne, oraz 5% należności po upływie 60 dni od dnia, w którym odsetki za opóźnienie w płatności stają się wymagalne. Sprawozdawczyni proponuje także, aby kara nie przekraczała nigdy 50 000 EUR.

Włączenie do przepisów dotyczących władz publicznych transakcji zawieranych przez przedsiębiorstwa użyteczności publicznej (dyrektywa 2004/17/WE)

Sprawozdawczyni popiera włącznie transakcji handlowych zawieranych przez przedsiębiorstwa użyteczności publicznej w rozumieniu dyrektywy 2004/17/WE do przedstawionych we wniosku przepisów dotyczących władz publicznych. Sprawozdawczyni uważa, że podobnie jak władze publiczne, przedsiębiorstwa użyteczności publicznej, którym przysługują specjalne i wyłączne prawa, mogą liczyć na stałe (lub przynajmniej przewidywalne) dochody. Dlatego też przedsiębiorstwa użyteczności publicznej powinny być traktowane tak samo jak władze publiczne.

Zachęty i środki towarzyszące

Zaproponowane przez sprawozdawczynię poprawki mają na celu poszerzenie podejścia Komisji i przeniesienie jego punktu ciężkości z czysto legalistycznego podejścia na podejście oparte na tworzeniu zachęt. Po pierwsze, sprawozdawczyni pragnie zachęcić państwa członkowskie do wykorzystywania kodeksów postępowań w zakresie terminowego dokonywania płatności, list dobrych płatników i innych zbliżonych instrumentów, które rozwiązują kluczowy problem opóźnień w płatnościach i przyczyniają się do zmiany mentalności płatniczej, co jest zgodne z celami niniejszej dyrektywy. Po drugie, państwa członkowskie powinny wykorzystywać profesjonalne publikacje, kampanie promocyjne lub wszelkie inne skuteczne środki w celu upowszechniania ogólnej wiedzy o środkach zaradczych w stosunku do opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych. Po trzecie, sprawozdawczyni pragnie zachęcić do korzystania z mediacji i innych środków alternatywnego rozwiązywania sporów.

Projekt opinii Komisji Prawnej

Sprawozdawczyni przyjmuje do wiadomości poprawkę zaproponowaną przez sprawozdawcę Komisji Prawnej, która przewiduje włączenie warunków umowy dotyczących terminów płatności w zakres stosowania art. 6, który zgodnie z porozumieniem między Komisją Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów a Komisją Prawną wchodzi w zakres kompetencji Komisji Prawnej. Sprawozdawczyni pragnie poprzeć tę poprawkę. o

ZAŁĄCZNIK: PISMO KOMISJI PRAWNEJ

Zostanie opublikowane odrębnie.


ZAŁĄCZNIK: OPINIA KONSULTACYJNEJ GRUPY ROBOCZEJ ZŁOŻONEJ ZE SŁUŻB PRAWNYCH

 

 

Bruksela, 7 maja 2009 r.

OPINIA

                    PRZEZNACZONA DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

                                                              RADY

                                                              KOMISJI

Wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych

COM(2009)126 z 8.4.2009 r. – 2009/0054(COD)

Uwzględniając porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 28 listopada 2001 r. w sprawie bardziej uporządkowanego wykorzystania techniki przekształcania aktów prawnych, a w szczególności jego ust. 9, konsultacyjna grupa robocza złożona z przedstawicieli odpowiednich służb prawnych Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji zebrała się w dniu 22 kwietnia 2009 r. w celu zbadania m.in. wyżej wspomnianego wniosku przedłożonego przez Komisję.

Podczas tego posiedzenia(1) konsultacyjna grupa robocza zbadała wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady przekształcającej dyrektywę 2000/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 czerwca 2000 r. w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych, ustalając zgodnie, że następujące fragmenty tekstu należało oznaczyć szarym wyróżnieniem używanym do zaznaczania istotnych zmian:

- w motywie 15 proponowane zastąpienie słowa „powstałą” słowem „dotyczącą”;

- w art. 9 ust. 1 słowo „zazwyczaj” (które już zostało zaznaczone podwójnym przekreśleniem) – nie dotyczy wersji polskiej dokumentu;

- w art. 9 obecne sformułowanie z art. 5 ust. 4 dyrektywy 2000/35/WE, które zostało już zaznaczone podwójnym przekreśleniem.

W rezultacie na podstawie analizy wniosku konsultacyjna grupa robocza jednomyślnie stwierdziła, że wniosek ten nie zawiera innych istotnych zmian oprócz tych, które już zostały zaznaczone jako takie we wniosku lub w niniejszej opinii. Grupa konsultacyjna stwierdziła również w odniesieniu do kodyfikacji niezmienionych przepisów wcześniejszego aktu z tymi zmianami merytorycznymi, że wniosek zawiera prostą kodyfikację obowiązującego tekstu, bez zmian merytorycznych.

C. PENNERA                                  J.-C. PIRIS                                      C.-F.DURAND

Dyrektor generalny Wydziału Prawnego      Dyrektor generalny Służby Prawnej Rady     Dyrektor Generalny

(1)

              Konsultacyjna grupa robocza miała do dyspozycji angielską, francuską i niemiecką wersję językową wniosku i pracowała w oparciu o wersję angielską, stanowiącą źródłową wersję językową omawianego tekstu.


OPINIA Komisji Prawnej (25.3.2010)

dla Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów

w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych (wersja przekształcona)

(COM(2009)0126 – C7‑0044/2009 – 2009/0054(COD))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej (*): Raffaele Baldassarre

(*)       Procedura obejmująca zaangażowane komisje – art. 50 Regulaminu

ZWIĘZŁE UZASADNIENIE

Wprowadzenie

Nowy wniosek Komisji w formie przekształcenia opublikowano w dniu 8 kwietnia 2009 r. wraz z oceną skutków regulacji(1). Parlament oficjalnie otrzymał go 14 września 2009 r. i obecnie zajmuje się nim w ramach zwykłej procedury prawodawczej.

Według oceny skutków przedstawionej przez Komisję „zachowania płatnicze administracji publicznych wielu państw członkowskich są szczególnie godne potępienia”(2). Wobec faktu, że wartość zamówień publicznych państw członkowskich wyniosła w 2006 r. niewiele ponad 1 943 mld euro(3) Komisja proponuje zatrzymać tę tendencję wprowadzając zasadnicze rozróżnienie między przedsiębiorstwami-dłużnikami, wobec których dyrektywa przewiduje fakultatywne środki zaradcze, oraz dłużnikami będącymi władzami publicznymi, wobec których znajdują automatycznie zastosowanie środki zaradcze, z których mogą skorzystać przedsiębiorcy będący wierzycielami.

Na skutek porozumienia zawartego między Komisja Prawną i Komisją Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów ta pierwsza będzie wyłącznie odpowiedzialna na mocy art. 50 Regulaminu za art. 6, 8 i 9 oraz punkty preambuły nr 4, 12, 18, 19, 20 i 22 wniosku Komisji.

Sprawozdawca popiera główne założenia wniosku i pragnie, aby opinia Komisji Prawnej konstruktywnie zasiliła prace przedmiotowo właściwej komisji. Uważa, że wniosek, po dopracowaniu go i dodaniu kilku innowacji zaproponowanych w niniejszym projekcie opinii, będzie miał kluczowe znaczenie dla sprawnego funkcjonowania rynku wewnętrznego i posiadał potencjał, aby znacząco przyczynić się do niezbędnej zmiany nastawienia, tak aby normą stało się terminowe uiszczanie płatności, którą to zmianę spodziewamy się zaobserwować w państwach członkowskich.

Stanowisko sprawozdawcy w sprawie art. 6, 8 i 9

Poprawki 3 i 10 obejmują kilka aspektów, które objaśniono poniżej. Po pierwsze, ich celem jest sprecyzowanie, że pewne praktyki handlowe związane z umową, lecz niestanowiące jej części w ścisłym tego słowa znaczeniu, powinny zostać uznane za nieważne i stanowić podstawę do roszczeń o odszkodowanie. Po drugie, dyrektywa dotycząca opóźnień w płatnościach odnosi się do „porozumień”, natomiast wniosek do „klauzul umownych”, choć słowo „warunek” wydaje się tu bardziej na miejscu z uwagi na spójność z resztą acquis oraz projektem wspólnych ram odniesienia (II.-9:401-410, dalej w tekście DCFR). Po trzecie, poprawka ta ma na celu zagwarantowanie, aby zmieniona dyrektywa w sprawie opóźnień w płatnościach była spójna z DCFR, który także ma na celu ujednolicenie znaczenia słowa „nieuczciwe” w kontekście nieuczciwych warunków mających związek z opóźnieniem w płatnościach (III.-3:711) oraz nieuczciwych ogólnych warunków prawnych występujących w umowach między przedsiębiorstwami (II.-9:405). Po czwarte, poprawka ta precyzuje, że warunki dotyczące terminów płatności są także objęte tym przepisem. Poprawka ta ma wreszcie na celu przedstawienie w sposób jaśniejszy i bardziej systematyczny różnych kryteriów, które sędzia krajowy musi wziąć pod uwagę podejmując decyzję o tym, czy dany warunek lub praktyka handlowa są nieuczciwe.

Sprawozdawca zajmuje przychylne stanowisko wobec propozycji stworzenia „czarnej listy” warunków umów w art. 6 ust. 1 tiret drugie. Uważa jednak, że istotne jest, aby umieścić na tej liście warunek, który skutkuje uniemożliwieniem otrzymania rekompensaty za poniesione koszty odzyskiwania należności, gdyż będzie to stanowić jasny sygnał dla podmiotów gospodarczych, że wykluczenie prawa do rekompensaty za koszty poniesione podczas odzyskiwania należności, które to prawo wniosek pragnie umocnić, jest nieuczciwym warunkiem, którego nie można stosować wobec wierzycieli i który może stanowić podstawę do roszczeń o odszkodowanie (zob. poprawki 1 i 11).

Sprawozdawca uważa, że propozycja Komisji dotycząca istotnego zapisu w sprawie ściągania należności przez organizacje reprezentujące zainteresowane strony jest niewystarczająco jasna i nie gwarantuje pewności prawnej. Proponuje częściowy powrót do brzmienia dyrektywy w sprawie opóźnień w płatnościach, popierając jednocześnie rozszerzenie listy organizacji i objęcie nią nie tylko organizacji reprezentujących MŚP, ale również, na przykład, organizacje reprezentujące konkretną gałąź przemysłu. Proponuje także doprecyzować, że podjęcie działań przez organizacje reprezentujące zainteresowane strony nie jest uzależnione od zaistnienia ogólnych warunków prawnych, ale może także na przykład zostać spowodowane domniemanym nieprzestrzeganiem przepisów dyrektywy przez dany zapis konkretnej umowy (zob. poprawka 12).

Mając na uwadze, że wniosek dotyczy przekształcenia, art. 8 wniosku („Zachowanie tytułu”), który Komisja pozostawiła bez zmian, wciąż nie ulega zmianie, pomimo znaczenia, jakie kwestia ta ma dla Parlamentu w negocjacjach prowadzących do przyjęcia dyrektywy dotyczącej opóźnień w płatnościach.

Sprawozdawca uważa, że zmiana dyrektywy dotyczącej opóźnień w płatnościach nie powinna negatywnie wpływać na przepisy regulujące procedury przymusowej egzekucji, które powinny nadal podlegać ustawodawstwu krajowemu. Zasada ta została już jasno przedstawiona w dyrektywie dotyczącej opóźnień w płatnościach i orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej(4). Jednocześnie jest zdania, że należy dołożyć dalszych starań w celu skrócenia okresu, w jakim można uzyskać tytuł wykonawczy i ułatwienia jego uzyskania (zob. poprawka 5 i 13). Sprawozdawca przeanalizował możliwość powiązania dyrektywy dotyczącej opóźnień w płatnościach z postępowaniem w sprawie europejskiego nakazu zapłaty(5) i chciałby kontynuować omawianie tego pomysłu z kolegami i koleżankami w komisji. Na tym etapie jednak uważa, że ograniczony zakres przedmiotowy i zasięg geograficzny instrumentu, jakim jest nakaz, utrudnia takie powiązanie (zob. poprawka 14, która ma w związku z tym charakter czysto techniczny). Uważa za istotne połączenie postępów, które zostaną osiągnięte podczas przeglądu dyrektywy dotyczącej opóźnień w płatnościach z toczącymi się na europejskim portalu „e-Sprawiedliwość” pracami w celu zagwarantowania jak najszerszego upowszechnienia i stosowania tego instrumentu (zob. poprawka 5).

Sprawozdawca przyznaje, że nastawione na konfrontację podejście do opóźnień w płatnościach samo w sobie nie wystarczy, aby przynieść pożądaną zmianę mentalności w zachowaniach płatniczych, biorąc pod uwagę, że wierzyciele często niechętnie korzystają z praw przysługujących im na mocy dyrektywy dotyczącej opóźnień w płatnościach, na przykład z prawa do naliczania odsetek, z obawy przed pogorszeniem ciągłych stosunków handlowych. Sugeruje się w związku z tym dodatkowe podejście prewencyjne obejmujące z jednej strony opracowanie i upowszechnienie zasad dobrego postępowania, zaś z drugiej korzystanie z mediacji (zob. poprawki 4 i 15).

Stanowisko sprawozdawcy w sprawie art. 5

Ponadto w poprawce 9 artykuł 5 został potraktowany w ujęciu prawnym. Artykuł 5 ust. 5 został skreślony, gdyż uznano go za nieproporcjonalny środek karny, sprzeczny z prawem Unii Europejskiej. Ponadto w poprawce utrzymano zasadę, że terminy płatności w transakcjach między przedsiębiorstwami nie powinny być harmonizowane, gdyż jest to sprzeczne z zasadą proporcjonalności, pomocniczości i autonomii stron, oraz spowodowałoby to w przypadku małych i średnich przedsiębiorstw znaczne zmniejszenie możliwości otrzymania kredytów handlowych.

POPRAWKI

Komisja Prawna zwraca się do Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów, jako do komisji przedmiotowo właściwej, o przyjęcie bez głosowania poprawek podlegających wyłącznej kompetencji zaangażowanej komisji, na mocy procedury obejmującej zaangażowane komisje (art. 50):

Poprawka  1

Wniosek dotyczący dyrektywy

Punkt 12 preambuły

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(12) Opóźnienia w płatnościach stanowią naruszenie postanowień umowy, która była korzystna finansowo dla dłużników w większości państw członkowskich, poprzez naliczanie  niskich lub zerowych  odsetek za zwłokę w płatności lub powolne procedury ściągania należności. Konieczna jest więc znacząca zmiana, która wszelkie zapisy uniemożliwiające naliczanie odsetek uznałaby za nieuczciwą klauzulę umowną, a  także przewidywałaby rekompensatę powstałych u wierzycieli kosztów w celu zatrzymania tej tendencji i zapewnienia sytuacji, w której skutki opóźnień w płatnościach powstrzymują przed przekraczaniem terminów płatności.

(12) Opóźnienia w płatnościach stanowią naruszenie postanowień umowy, która była korzystna finansowo dla dłużników w większości państw członkowskich, poprzez naliczanie  niskich lub zerowych  odsetek za zwłokę w płatności lub powolne procedury ściągania należności. Konieczna jest więc znacząca zmiana w mentalności, tak aby normą stało się terminowe uiszczanie płatności, w celu zatrzymania tej tendencji i stworzenia sytuacji, w której skutki opóźnień w płatnościach powstrzymują przed przekraczaniem terminów płatności. Zmiana ta powinna objąć zapewnienie wierzycielom rekompensaty za poniesione koszty i uznanie uniemożliwienia naliczania odsetek i wypłaty rekompensaty za koszty poniesione podczas odzyskiwania należności za nieuczciwy warunek umowny i nieuczciwą praktykę handlową.

Uzasadnienie

Należy dać podmiotom gospodarczym jasno do zrozumienia, że uniemożliwienie wypłaty rekompensaty za koszty poniesione podczas odzyskiwania należności, do której prawo wniosek chce umocnić, jest nieuczciwym zapisem, którego nie można stosować wobec wierzycieli i który może stanowić podstawę do roszczeń o odszkodowanie.

Poprawka  2

Wniosek dotyczący dyrektywy

Punkt 17 preambuły

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(17) Opóźnienia w płatnościach są szczególnie godne ubolewania, gdy mają miejsce pomimo wypłacalności dłużnika. Badania wskazują, że władze publiczne często regulują faktury bardzo długo po obowiązującym terminie płatności. Władze publiczne doświadczają prawdopodobnie o wiele łagodniejszych ograniczeń w finansowaniu, ponieważ mogą korzystać z bardziej bezpiecznych, przewidywalnych i trwałych źródeł dochodów niż przedsiębiorstwa prywatne. Jednocześnie osiągnięcie celów władz publicznych jest w mniejszym stopniu niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych uzależnione od budowania trwałych stosunków handlowych z klientami. W związku z tym władze publiczne mogą być mniej skłonne do terminowego regulowania należności. Co więcej, warunki dostępu do finansowania w przypadku wielu władz publicznych są o wiele bardziej atrakcyjne niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych. Dlatego też konsekwencją opóźnień w płatnościach władz publicznych są nie tylko nieuzasadnione koszty dla przedsiębiorstw prywatnych, ale i ogólny brak efektywności. W związku z powyższym należy wprowadzić odpowiednio wyższe rekompensaty zniechęcające w przypadku opóźnień w płatnościach władz publicznych.

 

(17) Opóźnienia w płatnościach są szczególnie godne ubolewania, gdy mają miejsce pomimo wypłacalności dłużnika. Badania wskazują, że władze publiczne często regulują faktury bardzo długo po obowiązującym terminie płatności. Władze publiczne doświadczają prawdopodobnie o wiele łagodniejszych ograniczeń w finansowaniu, ponieważ mogą korzystać z bardziej bezpiecznych, przewidywalnych i trwałych źródeł dochodów niż przedsiębiorstwa prywatne. Jednocześnie osiągnięcie celów władz publicznych jest w mniejszym stopniu niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych uzależnione od budowania trwałych stosunków handlowych z klientami. W związku z tym władze publiczne mogą być mniej skłonne do terminowego regulowania należności. Co więcej, warunki dostępu do finansowania w przypadku wielu władz publicznych są o wiele bardziej atrakcyjne niż w przypadku przedsiębiorstw prywatnych. Dlatego też konsekwencją opóźnień w płatnościach władz publicznych są nie tylko nieuzasadnione koszty dla przedsiębiorstw prywatnych, ale i ogólny brak efektywności.

Uzasadnienie

Karanie władz publicznych jest nieproporcjonalne i dyskryminujące. W ten sposób w systemie powstają szkodliwe zachęty i otwiera się drogę ewentualnym nadużyciom i korupcji. Organy publiczne, aby uniknąć ponoszenia dodatkowych kosztów spowodowanych przez kary, będą starać się tworzyć zewnętrzne struktury funkcjonujące jako przedsiębiorstwa publiczne za pośrednictwem których nabywać będą towary i usługi. Powstanie dodatkowa struktura niemająca uzasadnienia z punktu widzenia wydajności ekonomicznej.

Poprawka  3

Wniosek dotyczący dyrektywy

Punkt 18 preambuły

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(18) Niniejsza dyrektywa powinna zakazywać nadużywania swobody zawierania umów na niekorzyść wierzyciela. Jeśli porozumienie służy przede wszystkim  temu, aby przysporzyć dłużnikowi dodatkowej płynności finansowej na koszt wierzyciela , przykładowo, pozbawiając wierzyciela możliwości naliczenia odsetek za zwłokę lub ustanawiając stopę procentową w odniesieniu do odsetek za zwłokę na poziomie znacznie niższym od stopy ustawowej określonej w niniejszej dyrektywie  lub, jeśli przedsiębiorstwo wymusza na swoich dostawcach i podwykonawcach warunki płatności, które nie są usprawiedliwione warunkami jemu przyznanymi, to może to zostać uznane za czynniki stanowiące o takich nadużyciach. Niniejsza dyrektywa nie powinna  naruszać przepisów prawa krajowego odnoszących się do zawierania umów lub regulacji dotyczących ważności warunków  umownych, które są nieuczciwe w stosunku do  dłużnika.

(18) Niniejsza dyrektywa powinna zakazywać nadużywania swobody zawierania umów na niekorzyść wierzyciela. Jeśli dany warunek umowy lub praktyka służą przede wszystkim temu, aby przysporzyć dłużnikowi dodatkowej płynności finansowej na koszt wierzyciela, przykładowo, pozbawiając wierzyciela możliwości naliczenia odsetek za zwłokę lub ustanawiając stopę procentową w odniesieniu do odsetek za zwłokę na poziomie znacznie niższym od stopy ustawowej określonej w niniejszej dyrektywie lub, jeśli przedsiębiorstwo wymusza na swoich dostawcach i podwykonawcach warunki płatności, które nie są usprawiedliwione warunkami jemu przyznanymi, to może to zostać uznane za czynniki stanowiące o takich nadużyciach. Zgodnie z naukowym projektem wspólnych ram odniesienia wszelkie warunki umów lub praktyki rażąco odstępujące od dobrej praktyki handlowej, naruszające zasadę działania w dobrej wierze i rzetelność, powinny być uznawane za nieuczciwe. Niniejsza dyrektywa nie powinna  naruszać przepisów prawa krajowego odnoszących się do zawierania umów lub regulacji dotyczących ważności warunków  umownych, które są nieuczciwe w stosunku do  dłużnika.

Poprawka  4

Wniosek dotyczący dyrektywy

Punkt 21 a preambuły (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

(21a) Dyrektywa 2008/52/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 maja 2008 r. w sprawie niektórych aspektów mediacji w sprawach cywilnych i handlowych1 ustanawia już ramy dla mediacji na szczeblu unijnym.

 

__________________

1 Dz.U. L 136 z 24.5.2008, s. 3.

Poprawka  5

Wniosek dotyczący dyrektywy

Punkt 22 preambuły

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(22) Należy dopilnować, by procedury odzyskiwania należności w przypadku roszczeń bezspornych związanych z opóźnieniami w płatnościach w transakcjach handlowych zostały zakończone w krótkim okresie.

(22) Należy dopilnować, by procedury odzyskiwania należności w przypadku roszczeń bezspornych związanych z opóźnieniami w płatnościach w transakcjach handlowych zostały zakończone w krótkim okresie, z możliwością dochodzenia roszczeń wobec przedsiębiorstw i władz publicznych za pomocą powszechnie dostępnej procedury online, dostępnej na tych samych warunkach wszystkim wierzycielom mającym siedzibę w Unii, w tym także dostępnej bez opóźnień za pomocą europejskiego portalu „e-Sprawiedliwość”, jak tylko stanie się on dostępny.

Poprawka  6

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 2 – punkt 8

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(8) „zachowanie tytułu” oznacza umowne porozumienie, zgodnie z którym sprzedawca pozostaje właścicielem sprzedawanego towaru  do czasu jego  całkowitego spłacenia;

(8) „zachowanie tytułu własności” oznacza klauzulę umowną, zgodnie z którą sprzedawca pozostaje właścicielem sprzedawanego towaru, a prawo własności nie przechodzi ze sprzedawcy na nabywcę do czasu jego całkowitego spłacenia;

Uzasadnienie

W celu doprecyzowania pojęcia „zachowania tytułu”.

Poprawka  7

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 3 – ustęp 1 – wprowadzenie

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

1. Państwa członkowskie zapewniają, że  w transakcjach handlowych między przedsiębiorstwami  wierzyciel jest uprawniony do żądania zapłaty odsetek za zwłokę  bez konieczności wezwania, jeśli spełnione są następujące warunki:

1. Państwa członkowskie zapewniają, że w transakcjach handlowych między przedsiębiorstwami wierzyciel jest uprawniony do żądania zapłaty odsetek za zwłokę, które nabierają mocy prawnej w dzień po upływie terminu płatności, bez konieczności wezwania, jeśli spełnione są następujące warunki:

Uzasadnienie

W celu lepszego zrozumienia pojęcia naliczania odsetek.

Poprawka  8

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 4 – ustęp 3

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

3.  Oprócz kwot, o których mowa w ust. 1, wierzycielowi przysługuje prawo do uzyskania od dłużnika rozsądnej rekompensaty wszystkich pozostałych kosztów poniesionych z powodu opóźnień w płatnościach dłużnika, chyba że dłużnik nie ponosi winy za opóźnienie.

3. Oprócz kwot, o których mowa w ust. 1, wierzycielowi przysługuje prawo do uzyskania od dłużnika rozsądnej rekompensaty wszystkich pozostałych kosztów poniesionych z powodu opóźnień w płatnościach dłużnika, chyba że wykluczona jest odpowiedzialność dłużnika za opóźnienie.

Uzasadnienie

Doprecyzowanie tekstu.

Poprawka  9

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 5

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Płatności władz publicznych

Płatności władz publicznych

1. Państwa członkowskie dopilnowują, aby w ramach transakcji handlowych prowadzących do dostawy towarów lub świadczenia usług za wynagrodzeniem na rzecz władz publicznych, wierzyciel był uprawniony, bez konieczności wezwania, do odsetek za zwłokę równych odsetkom ustawowym, jeżeli spełnione są następujące warunki:

1. Państwa członkowskie dopilnowują, aby w ramach transakcji handlowych prowadzących do dostawy towarów lub świadczenia usług za wynagrodzeniem na rzecz władz publicznych, wierzyciel był uprawniony, bez konieczności wezwania, do odsetek za zwłokę równych odsetkom ustawowym, jeżeli spełnione są następujące warunki:

(a) wierzyciel wypełnił swoje zobowiązania umowne i prawne;

(a) wierzyciel wypełnił swoje zobowiązania umowne i prawne;

(b) wierzyciel nie otrzymał należnej kwoty w terminie, chyba że dłużnik nie ponosi winy za opóźnienie.

(b) wierzyciel nie otrzymał należnej kwoty w terminie, chyba że dłużnik nie ponosi winy za opóźnienie.

2. W przypadku, gdy warunki określone w ust. 1 są spełnione, państwa członkowskie zapewniają, że:

2. W przypadku, gdy warunki określone w ust. 1 są spełnione, państwa członkowskie zapewniają, że:

(a) odsetki za zwłokę stają się wymagalne od dnia następującego po dacie płatności lub terminie płatności określonych w umowie;

(a) odsetki za zwłokę stają się wymagalne od dnia następującego po dacie płatności lub terminie płatności określonych w umowie;

(b) jeżeli data lub termin płatności nie zostały ustalone w umowie, to odsetki za zwłokę stają się wymagalne automatycznie po przekroczeniu któregokolwiek z następujących terminów:

(b) jeżeli data lub termin płatności nie zostały ustalone w umowie, to odsetki za zwłokę stają się wymagalne automatycznie najpóźniej po przekroczeniu któregokolwiek z następujących terminów:

(i) 30 dni od daty otrzymania przez dłużnika faktury lub równoważnego wezwania do zapłaty;

(i) 30 dni kalendarzowych od daty otrzymania przez dłużnika faktury lub równoważnego wezwania do zapłaty;

(ii) jeżeli dłużnik otrzyma fakturę lub równoważne wezwanie do zapłaty przed otrzymaniem towarów lub usług, 30 dni od daty otrzymania towarów lub usług;

(ii) jeżeli dłużnik otrzyma fakturę lub równoważne wezwanie do zapłaty przed otrzymaniem towarów lub usług, 30 dni kalendarzowych od daty otrzymania towarów lub usług;

(iii) jeśli procedura przyjęcia lub kontroli, która ma potwierdzić zgodność towarów lub usług z umową, przewidziana jest ustawowo lub umownie i jeśli dłużnik otrzyma fakturę lub równoważne wezwanie do zapłaty przed przyjęciem lub kontrolą lub w momencie dokonywania wymienionych czynności, 30 dni po tej dacie.

(iii) jeżeli procedura przyjęcia lub kontroli, która ma potwierdzić zgodność towarów lub usług z umową, przewidziana jest ustawowo lub umownie i jeśli dłużnik otrzyma fakturę lub równoważne wezwanie do zapłaty przed przyjęciem lub kontrolą lub w momencie dokonywania wymienionych czynności, 30 dni kalendarzowych po tej dacie.

3. Państwa członkowskie dopilnowują, aby maksymalny czas trwania procedury przyjęcia lub kontroli, o której mowa w ust. 2 lit. b) ppkt (iii), nie przekraczał 30 dni, chyba że ustalono inaczej i należycie uzasadniono to w dokumentacji przetargowej oraz w umowie.

3. Państwa członkowskie dopilnowują, aby procedura przyjęcia lub kontroli, o której mowa w ust. 2 lit. b) ppkt (iii), została przeprowadzona niezwłocznie i w okresie nie dłuższym niż trzydzieści dni kalendarzowych.

4. Państwa członkowskie dopilnowują, aby termin płatności określony w umowie nie przekraczał terminów przewidzianych w ust. 2 lit. b), chyba, że wierzyciel i dłużnik wyraźnie tak uzgodnili oraz jest to należycie uzasadnione szczególnymi okolicznościami, takimi jak obiektywna potrzeba rozłożenia płatności na dłuższy okres.

4. Państwa członkowskie dopilnowują, aby:

 

(a) termin płatności określony w umowie nie przekraczał terminów przewidzianych w ust. 2 lit. b), chyba, że jest to należycie uzasadnione zgodnie z zasadą konieczności, a wierzyciel i dłużnik wyraźnie tak uzgodnili. W żadnym przypadku termin płatności nie powinien przekraczać 60 dni kalendarzowych;

 

(b) termin otrzymania faktury, o którym mowa w ust. 2 lit. b) ppkt (i) nie podlegał umownemu porozumieniu między wierzycielem a dłużnikiem.

5. W przypadku gdy odsetki za zwłokę stają się wymagalne, państwa członkowskie dopilnowują, by wierzyciel miał prawo do zryczałtowanej rekompensaty w wysokości 5 % należności. Taka rekompensata należna jest obok odsetek za zwłokę.

 

6. Państwa członkowskie zapewniają, że obowiązująca stopa referencyjna w transakcjach handlowych prowadzących do dostawy towarów lub świadczenia usług za wynagrodzeniem na rzecz władz publicznych:

6. Państwa członkowskie zapewniają, że obowiązująca stopa referencyjna w transakcjach handlowych prowadzących do dostawy towarów lub świadczenia usług za wynagrodzeniem na rzecz władz publicznych:

(a) w pierwszym półroczu rozpatrywanego roku jest równa stopie obowiązującej w dniu 1 stycznia danego roku;

(a) w pierwszym półroczu rozpatrywanego roku jest równa stopie obowiązującej w dniu 1 stycznia danego roku;

(b) w drugim półroczu rozpatrywanego roku jest równa stopie obowiązującej w dniu 1 lipca danego roku.

(b) w drugim półroczu rozpatrywanego roku jest równa stopie obowiązującej w dniu 1 lipca danego roku.

Uzasadnienie

Ta poprawka kompromisowa dotyczy niektórych aspektów prawnych art. 5. Ust. 5 został skreślony, gdyż stanowi on nieuzasadniony środek karny, sprzeczny z prawem UE. Ponadto terminy płatności w transakcjach między przedsiębiorstwami nie powinny być harmonizowane, gdyż jest to sprzeczne z zasadą proporcjonalności, pomocniczości, oraz spowodowałoby to w przypadku małych i średnich przedsiębiorstw znaczne zmniejszenie możliwości otrzymania kredytów handlowych. Możliwość zapewnienia przez dostawcę odroczenia płatności nabywcy jest istotnym narzędziem konkurencyjności dla MŚP.

Poprawka  10

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 6 – tytuł i ustęp 1 – akapit pierwszy

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Rażąco nieuczciwe klauzule umowne

Nieuczciwe warunki umów i praktyki

1. Państwa członkowskie zapewnią, że klauzula umowna  odnosząca się do terminów płatności, wysokości odsetek za zwłokę lub kosztów odzyskiwania należności uznawana jest za niewykonalną  lub stanowiącą podstawę do roszczenia o odszkodowanie, jeśli jest rażąco nieuczciwa wobec wierzyciela. Przy rozpoznaniu, czy dana klauzula  jest rażąco nieuczciwa wobec wierzyciela, bada się wszelkie okoliczności, łącznie z dobrą praktyką handlową i rodzajem produktu  lub usług. Rozważa się również , czy istnieją obiektywne przyczyny, dla których dłużnik nie przestrzega odsetek ustawowych lub przepisów art. 3 ust. 2 lit. b), art. 4 ust. 1 lub art. 5 ust. 2 lit. b) .

1. Państwa członkowskie zapewnią, że warunek w umowie lub praktyka odnoszące się do terminów lub okresów płatności, wysokości odsetek za zwłokę lub rekompensaty kosztów odzyskiwania należności uznawane są za niewykonalne i stanowiące podstawę do roszczenia o odszkodowanie, jeśli są nieuczciwe wobec wierzyciela.

 

Przy rozpoznaniu, czy dany warunek lub praktyka są nieuczciwe wobec wierzyciela, w rozumieniu akapitu pierwszego, bada się wszelkie okoliczności, w tym:

 

a) wszelkie rażące odstępstwo od dobrej praktyki handlowej, naruszające zasadę działania w dobrej wierze i rzetelność;

 

b) rodzaj towarów lub usług; oraz

 

c) czy istnieją obiektywne przyczyny, dla których dłużnik nie przestrzega odsetek ustawowych lub przepisów art. 3 ust. 2 lit. b), art. 4 ust. 1 lub art. 5 ust. 2 lit. b).

 

(Skreślenie słowa „rażąco [nieuczciwy]”, wprowadzenie słowa „warunek” i „praktyka” ma zastosowanie do całego tekstu. Przyjęcie tej poprawki wymagać będzie wprowadzenia odpowiednich zmian w całym tekście.)

Uzasadnienie

Zakłada się, że odpowiednikiem terminu „warunek” jest „cláusula” w języku hiszpańskim, „clausola” w języku włoskim i „clause” w języku francuskim. Jest to spójne np. z dyrektywą Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich.

Poprawka  11

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 6 – ustęp 1 – akapit drugi (staje się nowym ustępem)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Do celów ust. 1 klauzulę, która wyklucza odsetki za zwłokę, zawsze uznaje się za rażąco nieuczciwą.

1a. Do celów ust. 1 warunek lub praktykę handlową, które wykluczają odsetki za zwłokę lub rekompensatę kosztów odzyskiwania należności, lub też oba roszczenia, zawsze uznaje się za nieuczciwe.

Uzasadnienie

Należy dać podmiotom gospodarczym jasno do zrozumienia, że uniemożliwienie wypłaty rekompensaty za koszty poniesione podczas odzyskiwania należności, do której prawo wniosek chce umocnić, jest nieuczciwym zapisem, którego nie można stosować wobec wierzycieli i który może stanowić podstawę do roszczeń o odszkodowanie.

Poprawka  12

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 6 – ustęp 3

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

3. Środki określone w ust. 2 zawierają również przepisy prawne, według których reprezentatywne  organizacje mogą w zgodzie z przepisami prawa krajowego zwrócić się do sądu lub do właściwych organów administracji, podając jako powód, że klauzule rażąco nieuczciwe tak, aby mogły one zastosować właściwe i skuteczne środki dla zapobieżenia stosowaniu takich klauzul.

3. Środki określone w ust. 2 zawierają również przepisy prawne, według których organizacje, które mają uzasadniony interes w reprezentowaniu przedsiębiorstw lub są uznane za ich oficjalnych przedstawicieli, mogą, w zgodzie z przepisami prawa krajowego, zwrócić się do sądu lub do właściwych organów administracji, podając jako powód, że warunki lub praktyki handlowe, także w przypadku konkretnej umowy, są nieuczciwe, tak aby mogły one zastosować właściwe i skuteczne środki dla zapobieżenia ich stosowaniu.

Uzasadnienie

Niniejsza poprawka, zainspirowana brzmieniem dyrektywy 2000/35, ma na celu sprecyzowanie pojęcia „organizacji”. W przeciwieństwie do dyrektywy 2000/35 ma ona jednak na celu stworzenie takiej możliwości nie tylko organizacjom reprezentującym MŚP, ale także na przykład organizacjom reprezentującym konkretną branżę.

Poprawka precyzuje także, że organizacje reprezentujące zainteresowane strony mogą podejmować działania zgodnie z odpowiednim ustawodawstwem krajowym z uwagi na sam fakt, że rzekomo nieuczciwe warunki znajdują się w konkretnej umowie, nie zaś w ogólnych warunkach prawnych.

Poprawka  13

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 9 – ustępy 1 i 2

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

1. Państwa członkowskie dopilnowują, aby tytuł wykonawczy niezależnie od sumy długu, mógł być uzyskany w ciągu 90 dni kalendarzowych od wniesienia pozwu lub wniosku przez wierzyciela do sądu lub innego właściwego organu, o ile nie można zakwestionować należności czy aspektów proceduralnych.

1. Państwa członkowskie dopilnowują, aby tytuł wykonawczy niezależnie od sumy długu, mógł być uzyskany za pomocą przyspieszonej procedury w ciągu 90 dni kalendarzowych od wniesienia pozwu lub wniosku przez wierzyciela do sądu lub innego właściwego organu, o ile nie można zakwestionować należności czy aspektów proceduralnych. Temu wymaganiu muszą sprostać państwa członkowskie zgodnie z ich ustawodawstwem krajowym, przepisami wykonawczymi i administracyjnymi. W związku z tym wierzyciele powinni otrzymać możliwość posłużenia się szeroko dostępnymi możliwościami przeprowadzania procedur online.

2. Krajowe ustawodawstwo, przepisy wykonawcze i administracyjne muszą zapewniać te same warunki wszystkim wierzycielom, z siedzibą  we Wspólnocie.

2. Krajowe ustawodawstwo, przepisy wykonawcze i administracyjne, a także procedura online, o której mowa w ust. 1, muszą zapewniać te same warunki wszystkim wierzycielom, z siedzibą  w Unii Europejskiej.

Poprawka  14

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 9 – ustęp 4

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

4. Ustępy 1, 2 oraz 3 nie naruszają przepisów rozporządzenia (WE) nr 1986/2006.

 

4. Ustępy 1, 2 oraz 3 nie naruszają przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1896/2006 z dnia 12 grudnia 2006 r. ustanawiającego postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty1.

 

 

__________________

1 Dz.U. L 399 z 30.12.2006, s. 1.

Uzasadnienie

Korekta oczywistego błędu we wniosku Komisji.

Poprawka  15

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 9 a (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

Artykuł 9a

Mediacja i kodeksy dobrego postępowania

 

1. Państwa członkowskie wspierają przyjmowanie mechanizmów rozwiązywania konfliktów poprzez mediację, angażując m. in. organizacje, o których mowa w art. 6 ust. 3.

 

2. Państwa członkowskie i organizacje, o których mowa w art. 6 ust. 3, przy wsparciu Komisji, opracowują i upowszechniają zasady dobrego postępowania i mechanizmy umożliwiające wnoszenie skarg, wynegocjowane na szczeblu krajowym lub unijnym, i mające na celu przyczynienie się do odpowiedniego wdrożenia niniejszej dyrektywy.

PROCEDURA

Tytuł

Zwalczanie opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych (wersja przekształcona)

Odsyłacze

COM(2009)0126 – C7-0044/2009 – 2009/0054(COD)

Komisja przedmiotowo właściwa

IMCO

Opinia wydana przez

Data ogłoszenia na posiedzeniu

JURI

14.9.2009

 

 

 

Komisja(e) zaangażowana(e)

Data ogłoszenia na posiedzeniu

17.12.2009

 

 

 

Sprawozdawca komisji opiniodawczej

Data powołania

Raffaele Baldassarre

2.9.2009

 

 

Rozpatrzenie w komisji

3.9.2009

6.10.2009

9.11.2009

28.1.2010

Data przyjęcia

23.3.2010

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

24

0

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Raffaele Baldassarre, Luigi Berlinguer, Sebastian Valentin Bodu, Françoise Castex, Christian Engström, Marielle Gallo, Lidia Joanna Geringer de Oedenberg, Daniel Hannan, Klaus-Heiner Lehne, Antonio Masip Hidalgo, Alajos Mészáros, Bernhard Rapkay, Evelyn Regner, Francesco Enrico Speroni, Dimitar Stoyanov, Alexandra Thein, Diana Wallis, Rainer Wieland, Cecilia Wikström, Zbigniew Ziobro, Tadeusz Zwiefka

Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Piotr Borys, Sergio Gaetano Cofferati, Sajjad Karim, Vytautas Landsbergis, Kurt Lechner, Eva Lichtenberger, József Szájer

(1)

COM(2009)0126, SEC(2009)315, SEC(2009)316. Komentarze Rady ds. Oceny Skutków dostępne są na stronie: http://ec.europa.eu/governance/impact/ia_carried_out/cia_2009_en.htm#entr.

(2)

Zob. Uzasadnienie s. 4 punkt 17 preambuły wniosku. W odniesieniu do niektórych danych statystycznych dotyczących poszczególnych państw członkowskich zob. ocenę skutków, s. 60-61 i 68–71.

(3)

Ocena skutków, s. 68.

(4)

Zob. np. wyrok w sprawie C-265/07 Caffaro Zb. Orz. [2008] I-45 z 11 września 2008 r.

(5)

Rozporządzenie (WE) nr 1896/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 12 grudnia 2006 r. ustanawiające postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty (Dz.U. L 399 z 30.12.2006, s. 1).


OPINIA Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii (19.3.2010)

dla Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów

w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych (wersja przekształcona)

(COM(2009)0126 – C7‑0044/2009 – 2009/0054(COD))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Francesco De Angelis

ZWIĘZŁE UZASADNIENIE

Zatwierdzona w maju 2000 r. i obowiązująca od dnia 8 sierpnia 2002 r. dyrektywa 2000/35/WE, która ma na celu zwalczanie opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych, przyniosła ograniczone skutki. Różnice między państwami członkowskimi w zakresie dyscypliny dotyczącej terminów płatności są wyraźne, a praktyka opóźnień w płatnościach zagraża przyszłości przedsiębiorstw (w pierwszej kolejności małych i średnich) szczególnie tych, które dotyka kryzys gospodarczy i finansowy, taki jak obecny kryzys w Europie i na świecie.

Rozpowszechnione uciekanie się do opóźnienia płatności – spowodowane koniecznością lub, częściej, celowe – destabilizuje rynek wewnętrzny i poważnie szkodzi transgranicznej wymianie handlowej. Ponadto w państwach członkowskich najbardziej podatnych na ten problem przedsiębiorstwa są narażone przede wszystkim na niebezpieczeństwo stopniowej utraty wpływów, a nawet bankructwa. Problem przybiera jednak jeszcze szerszy zasięg w przypadku transakcji między władzą publiczną a przedsiębiorstwami, przy czym możliwość odrębnego traktowania transakcji między podmiotami prywatnymi wciąż pozostaje dyskusyjna. Także podmioty prywatne, będące często małymi i średnimi przedsiębiorstwami, mogą być narażone na występowanie niekorzystnych klauzul w umowach, na które zgadzają się w obawie pogorszenia stosunków ze znaczącym klientem prywatnym.

W projekcie sprawozdania sprawozdawca z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji. Uważa on jednak, że należy wprowadzić pewne zmiany dotyczące formy i treści, które – choć potwierdzają ogólne podejście wniosku Komisji – mają na celu wprowadzenie elementów jasności i pewności w zakresie interpretacji i transpozycji dyrektywy.

W zamyśle sprawozdawcy zakres stosowania przepisów dotyczących organów władzy publicznej powinien zostać dodatkowo rozszerzony na przedsiębiorstwa użyteczności publicznej. Ponadto sprawozdawca proponuje zmiany dotyczące określania terminów, zniechęcającego charakteru odsetek płaconych przez dłużnika, ograniczania odstępstw umownych przewidzianych w dyrektywie oraz biernego/aktywnego informowania przedsiębiorstw o nowych prawach.

Projekt sprawozdania jest spójny z dokumentem roboczym przygotowanym przez sprawozdawczynię komisji przedmiotowo właściwej Barbarę Weiler z Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów. Podobnie sprawozdawca Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii uważa w swojej opinii, iż trzeba wprowadzić dalsze elementy dotyczące ochrony przedsiębiorstw (począwszy od małych i średnich). W szczególności proponuje się nadanie obowiązkowego charakteru odszkodowaniom stosowanym w związku ze ściąganiem należności i odsetek w przypadku opóźnienia płatności. Postępowanie takie pozwoliłoby na uniknięcie wymogu posiadania prawa do działania przez pojedynczego wierzyciela, chroniąc go przed handlowymi środkami odwetowymi, które mógłby zastosować dłużnik.

Propozycja sprawozdawcy przejmuje niektóre wskazówki przekazane przez sprawozdawców-cieni w trakcie pierwszej wymiany opinii w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy. Sprawozdawca zgadza się szczególnie z wyrażoną przez kolegów koniecznością ograniczenia możliwości stosowania odstępstw od przepisów określonych przez prawodawcę europejskiego.

Na zakończenie należy dodać, że nie znaleziono jeszcze szeroko akceptowanego rozwiązania w zakresie zryczałtowanej rekompensaty procentowej (5%), którą wierzyciel miałby prawo otrzymać od władzy publicznej w przypadku opóźnienia procedury płatności. Sprawozdawca zastrzega, iż powróci do tej kwestii w czasie najbliższej wymiany opinii i ewentualnie ponownie ją zbada przedkładając poprawkę ad hoc.

POPRAWKI

Komisja Przemysłu, Badań Naukowych i Energii zwraca się do Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów, jako do komisji przedmiotowo właściwej, o naniesienie w swoim sprawozdaniu następujących poprawek:

Poprawka1

Wniosek dotyczący dyrektywy

Punkt 10 a preambuły (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

(10a) Nawet jeżeli niniejsza dyrektywa nie ma bezpośredniego zastosowania do instytucji Unii, należy zapewnić, jako przykład dobrej praktyki, że instytucje te stosują przepisy dotyczące płatności ustanowione w niniejszej dyrektywie.

Uzasadnienie

Instytucje europejskie powinny stanowić przykład systematycznego dokonywania terminowych płatności.

Poprawka2

Wniosek dotyczący dyrektywy

Punkt 16 preambuły

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(16) Z badań wynika, że władze publiczne często domagają się umownych terminów płatności za transakcje handlowe znacznie dłuższych niż 30 dni. Dlatego też terminy płatności w przypadku zamówień udzielanych przez władze publiczne powinny zostać zasadniczo ograniczone do maksymalnie 30 dni.

(16) Z doświadczenia wiadomo, że umowne terminy płatności za transakcje handlowe często są znacznie dłuższe niż 30 dni. Dlatego też terminy płatności w transakcjach handlowych powinny zostać zasadniczo ograniczone do maksymalnie 30 dni; w przypadkach, w których dłuższe terminy płatności są należycie uzasadnione zgodnie z zasadą konieczności lub specjalnymi przepisami prawa krajowego oraz gdy zawarte zostało jednoznaczne porozumienie pomiędzy dłużnikiem i wierzycielem, termin płatności może być przedłużony do maksymalnie 60 dni.

Uzasadnienie

Ten sam zbiór przepisów powinien mieć zastosowanie do wszystkich rodzajów transakcji handlowych w celu uniknięcia niedogodności konkurencyjnych zarówno dla firm państwowych, jaki i prywatnych. Stosunki handlowe pomiędzy przedsiębiorstwami i władzami publicznymi często są podobne to stosunków handlowych pomiędzy przedsiębiorstwami. W celu uniknięcia niekorzystnych terminów płatności szczególnie dla małych i średnich przedsiębiorstw, odsetki powinny być płatne w każdym przypadku nie później niż 60 dni po otrzymaniu faktury.

Poprawka 3

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 2 – punkt 2

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(2) „władza publiczna” oznacza każdą instytucję zamawiającą w rozumieniu dyrektywy 2004/18/WE ;

(2) „władza publiczna” oznacza każdą instytucję zamawiającą w rozumieniu dyrektywy 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. koordynującej procedury udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych1 oraz dyrektywy 2004/18/WE, niezależnie od przedmiotu lub wartości zamówienia oraz każdą instytucję Unii wymienioną w art. 13 Traktatu o Unii Europejskiej;

 

1 Dz.U. L 134 z 30.4.2004, s. 1

Uzasadnienie

Aby zapobiec nieporozumieniu, że instytucje zamawiające w rozumieniu dyrektywy 2004/17/WE nie zostałyby objęte zakresem stosowania, należy również nadmienić dyrektywę 2004/17/WE. Ponieważ dyrektywy 2004/18/WE i 2004/17/WE mają zastosowanie tylko w przypadku określonych przedmiotów przetargu i dopiero od określonego progu, należałoby wyjaśnić, że ograniczenia te nie mają zastosowania w przypadku dyrektywy 2000/35/WE. Opóźnienia w płatnościach dotyczą również instytucji UE, nie tylko władz krajowych. Instytucje UE nie mogą wyjąć się spod przepisów nałożonych na inne władze publiczne.

Amendment 4

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 2 – punkt 3 a (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

(3a) „przedsiębiorstwo sektorowe” oznacza każde przedsiębiorstwo działające w sektorze gospodarki wodnej, energetyki lub transportu w rozumieniu dyrektywy 2004/17/WE, niezależnie do wartości zamówienia;

Uzasadnienie

Ze względu na swą szczególną pozycję rynkową, „przedsiębiorstwa sektorowe“ są szczególnie silne na rynku. W odniesieniu do infrastruktury w zakresie gospodarki wodnej, energetyki lub transportu są one jedynymi oferentami i nie podlegają żadnej rzeczywistej konkurencji. Dlatego przedsiębiorstwa sektorowe mogą w przeważającym stopniu jednostronnie określać „warunki zakupu" i terminy płatności. Nie można pozwolić na wykorzystywanie takiej uprzywilejowanej pozycji. Dlatego należy traktować przedsiębiorstwa sektorowe jak sektorowe instytucje zamawiające.

Poprawka 5

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 2 – punkt 6

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

(6) „odsetki ustawowe” oznaczają odsetki proste za zwłokę w wysokości stanowiącej sumę stopy referencyjnej i dodatkowo co najmniej siedmiu punktów procentowych;

(6) „odsetki ustawowe” oznaczają odsetki proste za zwłokę w wysokości stanowiącej sumę stopy referencyjnej i dodatkowo co najmniej dziewięciu punktów procentowych;

Uzasadnienie

W połączeniu ze zmianami art. 3 i 5 w celu odzwierciedlenia bardziej jednolitego, sprawiedliwego i proporcjonalnego zbioru przepisów mających zastosowanie zarówno do sektora publicznego, jak i prywatnego, nieznaczne zwiększenie ustawowej stopy procentowej stanowiłoby sposób na zachęcanie obu tych sektorów do zaangażowania się w dobre praktyki sprzyjające terminowemu dokonywaniu płatności.

Poprawka 6

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 3

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Odsetki za zwłokę

Odsetki za zwłokę w przypadku transakcji handlowych między przedsiębiorstwami

1. Państwa członkowskie zapewniają, że w transakcjach handlowych między przedsiębiorstwami wierzyciel jest uprawniony do żądania zapłaty odsetek za zwłokę bez konieczności wezwania, jeśli spełnione są następujące warunki:

1. Państwa członkowskie zapewniają, że w transakcjach handlowych między przedsiębiorstwami wierzyciel jest uprawniony do żądania zapłaty odsetek za zwłokę bez konieczności wezwania, jeśli spełnione są następujące warunki:

(a) wierzyciel wypełnił swoje zobowiązania umowne i prawne;

(a) wierzyciel wypełnił swoje zobowiązania umowne i prawne;

(b) wierzyciel nie otrzymał należnej kwoty w terminie, chyba że dłużnik nie ponosi winy za opóźnienie.

(b) wierzyciel nie otrzymał należnej kwoty w terminie, chyba że dłużnik nie ponosi winy za opóźnienie.

2. W przypadku, gdy warunki określone w ust. 1 są spełnione, państwa członkowskie zapewniają, że:

2. W przypadku, gdy warunki określone w ust. 1 są spełnione, państwa członkowskie zapewniają, że:

(a) odsetki za zwłokę stają się wymagalne od dnia następującego po dacie płatności lub terminie płatności określonych w umowie;

(a) odsetki za zwłokę stają się wymagalne od dnia następującego po dacie płatności lub terminie płatności określonych w umowie, który uwzględnia terminy przewidziane w lit. b) i który nie może przekraczać 60 dni od daty otrzymania towaru lub wykonania usług, o których mowa w umowie;

(b) jeżeli data lub termin płatności nie zostały ustalone w umowie, to odsetki za zwłokę stają się wymagalne automatycznie po przekroczeniu któregokolwiek z następujących terminów:

(b) jeżeli data lub termin płatności nie zostały ustalone w umowie, to odsetki za zwłokę stają się wymagalne automatycznie po przekroczeniu któregokolwiek z następujących terminów:

(i) 30 dni od daty otrzymania przez dłużnika faktury lub równoważnego wezwania do zapłaty;

(i) 30 dni kalendarzowych od daty otrzymania przez dłużnika faktury lub równoważnego wezwania do zapłaty;

(ii) jeżeli dłużnik otrzyma fakturę lub równoważne wezwanie do zapłaty przed otrzymaniem towarów lub usług, 30 dni od daty otrzymania towarów lub usług;

(ii) jeżeli dłużnik otrzyma fakturę lub równoważne wezwanie do zapłaty przed otrzymaniem towarów lub usług, 30 dni kalendarzowych od daty otrzymania towarów lub usług;

(iii) jeśli procedura przyjęcia lub kontroli, która ma potwierdzić zgodność towarów lub usług z umową, przewidziana jest ustawowo lub umownie i jeśli dłużnik otrzyma fakturę lub równoważne wezwanie do zapłaty przed przyjęciem lub kontrolą lub w momencie dokonywania wymienionych czynności, 30 dni po tej dacie.

(iii) jeśli procedura przyjęcia lub kontroli, która ma potwierdzić zgodność towarów lub usług z umową, przewidziana jest ustawowo lub umownie i jeśli dłużnik otrzyma fakturę lub równoważne wezwanie do zapłaty przed przyjęciem lub kontrolą lub w momencie dokonywania wymienionych czynności, 30 dni kalendarzowych po tej ostatniej dacie.

 

(ba) termin otrzymania faktury nie podlegał umownemu porozumieniu między wierzycielem a dłużnikiem.

 

2a. Państwa członkowskie dopilnowują, aby maksymalny czas trwania procedury przyjęcia lub kontroli, o której mowa w ust. 2 lit. b) ppkt (iii), nie przekraczał 15 dni, chyba że ustalono inaczej i należycie uzasadniono to w dokumentacji przetargowej oraz w umowie.

3. Państwa członkowskie zapewniają, że stopa referencyjna mająca zastosowanie odpowiada:

3. Państwa członkowskie zapewniają, że stopa referencyjna mająca zastosowanie odpowiada:

(a) w pierwszym półroczu rozpatrywanego roku jest równa stopie obowiązującej w dniu 1 stycznia danego roku;

(a) w pierwszym półroczu rozpatrywanego roku jest równa stopie obowiązującej w dniu 1 stycznia danego roku;

(b) w drugim półroczu rozpatrywanego roku jest równa stopie obowiązującej w dniu 1 lipca danego roku.

(b) w drugim półroczu rozpatrywanego roku jest równa stopie obowiązującej w dniu 1 lipca danego roku.

Poprawka 7

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 4 – ustęp 1 – wprowadzenie

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Państwa członkowskie zapewniają, że gdy odsetki za zwłokę stają się wymagalne w ramach transakcji handlowych zgodnie z art. 3 i 5, z zastrzeżeniem innych postanowień zawartych w umowie, wierzyciel uprawniony jest do żądania od dłużnika jednej z następującej kwot:

Państwa członkowskie zapewniają, że gdy odsetki za zwłokę stają się wymagalne w ramach transakcji handlowych zgodnie z art. 3 i 5, wierzyciel uprawniony jest do automatycznego, tj. bez konieczności podejmowania jakichkolwiek kroków, żądania od dłużnika jednej z następujących kwot minimalnych:

Uzasadnienie

Rozsądne jest uznanie, że specyfika umów różniąca się od przepisu zaproponowanego w art. 3 i 5 pociągnęłaby za sobą negatywne skutki dla gwarancji umownych, które chronią wierzyciela. Sprawozdawca uważa za kluczowe zapewnianie przez państwa członkowskie automatycznego wykonywania procedury, tak aby pojedynczy wierzyciel nie musiał obawiać się ewentualnych retorsji ze strony dłużnika.

Poprawka 8

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 4 – ustęp 1 – akapit pierwszy a (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

Kwoty określone w akapicie pierwszym podlegają dokonywanemu co dwa lata przeglądowi.

Uzasadnienie

Chociaż proponowane stawki nie pokrywają rzeczywistych kosztów sądowych, a zatem nie ułatwiają dostępu do wymiaru sprawiedliwości, konieczne jest aktualizowanie wysokości rekompensat. Przy określaniu kwot referencyjnych należy stosować uaktualniany co dwa lata mechanizm przyrostowy.

Poprawka 9

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 5

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Płatności władz publicznych

Płatności władz publicznych i przedsiębiorstw sektorowych

1. Państwa członkowskie dopilnowują, aby w ramach transakcji handlowych prowadzących do dostawy towarów lub świadczenia usług za wynagrodzeniem na rzecz władz publicznych, wierzyciel był uprawniony, bez konieczności wezwania, do odsetek za zwłokę równych odsetkom ustawowym, jeżeli spełnione są następujące warunki:

1. Państwa członkowskie dopilnowują, aby w ramach transakcji handlowych wierzyciel był uprawniony, bez konieczności wezwania, do odsetek za zwłokę równych odsetkom ustawowym, jeżeli spełnione są następujące warunki:

(a) wierzyciel wypełnił swoje zobowiązania umowne i prawne;

(a) wierzyciel wypełnił swoje zobowiązania umowne i prawne;

(b) wierzyciel nie otrzymał należnej kwoty w terminie, chyba że dłużnik nie ponosi winy za opóźnienie.

(b) wierzyciel nie otrzymał należnej kwoty w terminie, chyba że dłużnik nie ponosi winy za opóźnienie.

2. W przypadku, gdy warunki określone w ust. 1 są spełnione, państwa członkowskie zapewniają, że:

4. W przypadku, gdy warunki określone w ust. 1 są spełnione, państwa członkowskie zapewniają, że:

(a) odsetki za zwłokę  stają się wymagalne od dnia następującego po dacie płatności lub terminie płatności określonych w umowie;

(a) odsetki za zwłokę  stają się wymagalne od dnia następującego po dacie płatności lub terminie płatności określonych w umowie;

(b) jeżeli data lub termin płatności nie zostały ustalone w umowie, to odsetki za zwłokę stają się wymagalne automatycznie po przekroczeniu któregokolwiek z następujących terminów:

(b) jeżeli data lub termin płatności nie zostały ustalone w umowie, to odsetki za zwłokę stają się wymagalne automatycznie po przekroczeniu któregokolwiek z następujących terminów:

(i) 30 dni od daty otrzymania przez dłużnika faktury lub równoważnego wezwania do zapłaty;

(i) 30 dni kalendarzowych od daty otrzymania przez dłużnika faktury lub równoważnego wezwania do zapłaty;

(ii) jeżeli dłużnik otrzyma fakturę lub równoważne wezwanie do zapłaty przed otrzymaniem towarów lub usług, 30 dni od daty otrzymania towarów lub usług;

(ii) jeżeli dłużnik otrzyma fakturę lub równoważne wezwanie do zapłaty przed otrzymaniem towarów lub usług, 30 dni kalendarzowych od daty otrzymania towarów lub usług;

(iii) jeśli procedura przyjęcia lub kontroli, która ma potwierdzić zgodność towarów lub usług z umową, przewidziana jest ustawowo lub umownie i jeśli dłużnik otrzyma fakturę lub równoważne wezwanie do zapłaty przed przyjęciem lub kontrolą lub w momencie dokonywania wymienionych czynności, 30 dni po tej dacie.

(iii) jeśli procedura przyjęcia lub kontroli, która ma potwierdzić zgodność towarów lub usług z umową, przewidziana jest ustawowo lub umownie i jeśli dłużnik otrzyma fakturę lub równoważne wezwanie do zapłaty przed przyjęciem lub kontrolą lub w momencie dokonywania wymienionych czynności, 30 dni kalendarzowych po tej ostatniej dacie;

 

(c) termin otrzymania faktury nie podlegał umownemu porozumieniu między wierzycielem a dłużnikiem.

3. Państwa członkowskie dopilnowują, aby maksymalny czas trwania procedury przyjęcia lub kontroli, o której mowa w ust. 2 lit. b) ppkt (iii), nie przekraczał 30 dni, chyba że ustalono inaczej i należycie uzasadniono to w dokumentacji przetargowej oraz w umowie.

3. Państwa członkowskie dopilnowują, aby maksymalny czas trwania procedury przyjęcia lub kontroli, o której mowa w ust. 4 lit. b) ppkt (iii), nie przekraczał 15 dni, chyba że ustalono inaczej i należycie uzasadniono to w dokumentacji przetargowej oraz w umowie.

4. Państwa członkowskie dopilnowują, aby termin płatności określony w umowie nie przekraczał terminów przewidzianych w ust. 2 lit. b), chyba, że wierzyciel i dłużnik wyraźnie tak uzgodnili oraz jest to należycie uzasadnione szczególnymi okolicznościami, takimi jak obiektywna potrzeba rozłożenia płatności na dłuższy okres.

2. Państwa członkowskie dopilnowują, aby termin płatności określony w umowie nie przekraczał terminów przewidzianych w ust. 4 lit. b), chyba, że wierzyciel i dłużnik wyraźnie tak uzgodnili oraz jest to należycie uzasadnione i zgodne z zasadą konieczności, a termin w żadnym razie nigdy nie przekracza 60 dni.

5. W przypadku gdy odsetki za zwłokę stają się wymagalne, państwa członkowskie dopilnowują, by wierzyciel miał prawo do zryczałtowanej rekompensaty w wysokości 5% należności. Taka rekompensata należna jest obok odsetek za zwłokę.

 

6. Państwa członkowskie zapewniają, że obowiązująca stopa referencyjna w transakcjach handlowych prowadzących do dostawy towarów lub świadczenia usług za wynagrodzeniem na rzecz władz publicznych:

6. Państwa członkowskie zapewniają, że obowiązująca stopa referencyjna w transakcjach handlowych prowadzących do dostawy towarów lub świadczenia usług za wynagrodzeniem na rzecz władz publicznych:

(a) w pierwszym półroczu rozpatrywanego roku jest równa stopie obowiązującej w dniu 1 stycznia danego roku;

(a) w pierwszym półroczu rozpatrywanego roku jest równa stopie obowiązującej w dniu 1 stycznia danego roku;

(b) w drugim półroczu rozpatrywanego roku jest równa stopie obowiązującej w dniu 1 lipca danego roku.

(b) w drugim półroczu rozpatrywanego roku jest równa stopie obowiązującej w dniu 1 lipca danego roku.

Poprawka 10

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 6 – tytuł

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Rażąco nieuczciwe klauzule umowne

Rażąco nieuczciwe klauzule umowne i praktyki komercyjne

Uzasadnienie

W celu uniknięcia nadużywania nieuczciwych klauzul umownych czy stosunków handlowych należy rozszerzyć zakres tego artykułu, by obejmował on również praktyki komercyjne, gdyż są one równie znamiennym i poważnym problemem dla MŚP, np. w przypadku gdy większe przedsiębiorstwa jednostronnie z mocą wsteczną zmieniają okresy płatności.

Poprawka 11

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 6 – ustęp 1 – akapit pierwszy

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

1. Państwa członkowskie zapewnią, że klauzula umowna odnosząca się do terminów płatności, wysokości odsetek za zwłokę lub kosztów odzyskiwania należności uznawana jest za niewykonalną lub stanowiącą podstawę do roszczenia o odszkodowanie, jeśli jest rażąco nieuczciwa wobec wierzyciela. Przy rozpoznaniu, czy dana klauzula jest rażąco nieuczciwa wobec wierzyciela, bada się wszelkie okoliczności, łącznie z dobrą praktyką handlową i rodzajem produktu lub usług. Rozważa się również, czy istnieją obiektywne przyczyny, dla których dłużnik nie przestrzega odsetek ustawowych lub przepisów art. 3 ust. 2 lit. b), art. 4 ust. 1 lub art. 5 ust. 2 lit. b).

1. Państwa członkowskie zapewnią, że klauzula umowna i/lub praktyka komercyjna odnosząca się do terminów płatności, wysokości odsetek za zwłokę lub kosztów odzyskiwania należności lub taka klauzula zawarta w porozumieniach nieformalnych i w ramach zmian z mocą wsteczną w umowie uznawana jest za niewykonalną lub stanowiącą podstawę do roszczenia o odszkodowanie, jeśli jest rażąco nieuczciwa wobec wierzyciela. Przy rozpoznaniu, czy dana klauzula jest rażąco nieuczciwa wobec wierzyciela, bada się wszelkie okoliczności, łącznie z dobrą praktyką handlową i rodzajem produktu lub usług, a także rozmiarem przedsiębiorstwa. Rozważa się również, czy istnieją obiektywne przyczyny, dla których dłużnik nie przestrzega odsetek ustawowych lub przepisów art. 4 ust. 1 lub art. 5 ust. 2 lit. b).

Uzasadnienie

Aby zapewnić, że niniejsze ustawodawstwo w pełni chroni MŚP przez nadużyciami i nieuczciwym zachowaniem jeśli chodzi o płatności, należy nade wszystko ująć w nim praktyki komercyjne. Jeśli praktyki komercyjne nie zostaną w nim ujęte, w tym wprowadzanie do warunków płatności danej umowy zmian z mocą wsteczną, ustawodawstwo proponowane przez Komisję nie będzie w wystarczającym stopniu zapobiegać wykorzystywaniu wierzycieli jako „banków”, tj. chronić przed praktyką wprowadzania jednostronnych zmian w umowach, prowadzących do wydłużenia okresów płatności w celu zwiększenia płynności dłużnika, a ze szkodą dla wierzyciela. Zmiana odniesienia artykułów ma na celu wprowadzenie spójności z poprawkami wynikającymi z połączenia art. 3 i 5. Niniejsza poprawka ma na celu zapewnienie, że przy określaniu tego, czy klauzula w umowie jest uciążliwa, brane są pod uwagę nie tylko dobre praktyki oraz charakter produktu czy usług, ale również rozmiar przedsiębiorstwa.

Poprawka 12

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 6 – ustęp 1 – akapit drugi a (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

Dla celów pierwszego akapitu klauzulę, która przekracza okres określony w art. 5 ust. 2 lit. b należy zawsze traktować jako rażąco nieuczciwą, uwzględniając kryteria określone w art. 5 ust. 4.

Poprawka 13

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 6 – ustęp 1 – akapit drugi b (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

Jakąkolwiek klauzulę umowną narzucającą na wierzyciela dodatkowe obciążenie finansowe będące warunkiem ubiegania się przez niego o prawną rekompensatę należną za zwłokę w płatnościach uważa się za rażąco nieuczciwą.

Poprawka 14

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 6 – ustęp 3

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

3. Środki określone w ust. 2 zawierają również przepisy prawne, według których reprezentatywne organizacje mogą w zgodzie z przepisami prawa krajowego zwrócić się do sądu lub do właściwych organów administracji, podając jako powód, że klauzule są rażąco nieuczciwe tak, aby mogły one zastosować właściwe i skuteczne środki dla zapobieżenia stosowaniu takich klauzul.

3. Środki określone w ust. 2 zawierają również przepisy prawne, według których reprezentatywne organizacje mogą w zgodzie z przepisami prawa krajowego zwrócić się do sądu lub do właściwych organów administracji, podając jako powód, że klauzule są rażąco nieuczciwe tak, aby mogły one zastosować właściwe i skuteczne środki dla zapobieżenia stosowaniu takich klauzul. Niniejszy przepis nie narusza przepisów klauzuli poufności, obowiązującej dla organizacji reprezentujących swe jednostki członkowskie.

Uzasadnienie

Organizacje reprezentatywne powinny móc również działać zgodnie z przepisami prawa krajowego, jeżeli dane klauzule stosowane są nieregularnie lub sporadycznie.

Poprawka 15

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 7

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

Państwa członkowskie zapewnią pełną przejrzystość w zakresie praw i obowiązków wynikających z niniejszej dyrektywy, w szczególności poprzez publikowanie obowiązującej ustawowej stopy procentowej.

Państwa członkowskie zapewnią pełną przejrzystość w zakresie praw i obowiązków wynikających z niniejszej dyrektywy, w szczególności poprzez publikowanie obowiązującej ustawowej stopy procentowej oraz procedury odnoszącej się do płatności władz publicznych jako szczególnych gwarancji dla jakiegokolwiek ewentualnego łańcucha podwykonawców.

Uzasadnienie

Przepis ten wprowadziłby wykrywalność i przejrzystość w płatnościach dokonywanych przez władze publiczne. Środek ten jest właściwy w szczególności, by zagwarantować, że korzyści z lepszych okresów płatności przekazywane są w praktyce potencjalnym podwykonawcom i/lub sektorom usług zewnętrznych u źródła głównych przedsiębiorców.

Poprawka 16

Wniosek dotyczący dyrektywy

Artykuł 11 – ustęp 1 a (nowy)

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

1a. W ramach wdrażania niniejszej dyrektywy państwa członkowskie przygotowują kampanie informacyjne dla przedsiębiorstw, a w szczególności dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), mające na celu poprawienie znajomości przysługujących im praw.

 

Państwa członkowskie badają, czy należy opublikować informacje dotyczące „dobrych” i „złych” dłużników i rozpowszechniać dobre praktyki sprzyjające dokonywaniu płatności w terminie.

Uzasadnienie

Jak wskazano w ocenie wpływu przygotowanej przez Komisję Europejską, przedsiębiorstwa nie żądają odsetek także dlatego, że nie znają przysługujących im praw. Do informacji można dołączyć praktyczne wskazówki sprzyjające dokonywaniu płatności w terminie.

PROCEDURA

Tytuł

Zwalczanie opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych (wersja przekształcona)

Odsyłacze

COM(2009)0126 – C7-0044/2009 – 2009/0054(COD)

Komisja przedmiotowo właściwa

IMCO

Opinia wydana przez

Data ogłoszenia na posiedzeniu

ITRE

14.9.2009

 

 

 

Sprawozdawca komisji opiniodawczej

Data powołania

Francesco De Angelis

9.11.2009

 

 

Rozpatrzenie w komisji

2.12.2009

4.2.2010

 

 

Data przyjęcia

18.3.2010

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

46

0

1

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Jean-Pierre Audy, Zigmantas Balčytis, Zoltán Balczó, Bendt Bendtsen, Jan Březina, Reinhard Bütikofer, Maria Da Graça Carvalho, Giles Chichester, Pilar del Castillo Vera, Ioan Enciu, Adam Gierek, Norbert Glante, Fiona Hall, Jacky Hénin, Romana Jordan Cizelj, Sajjad Karim, Arturs Krišjānis Kariņš, Judith A. Merkies, Angelika Niebler, Jaroslav Paška, Herbert Reul, Teresa Riera Madurell, Michèle Rivasi, Paul Rübig, Francisco Sosa Wagner, Britta Thomsen, Patrizia Toia, Evžen Tošenovský, Ioannis A. Tsoukalas, Claude Turmes, Marita Ulvskog, Vladimir Urutchev, Adina-Ioana Vălean, Kathleen Van Brempt, Alejo Vidal-Quadras, Henri Weber

Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Rachida Dati, Francesco De Angelis, Andrzej Grzyb, Jolanta Emilia Hibner, Oriol Junqueras Vies, Ivailo Kalfin, Marian-Jean Marinescu, Vladko Todorov Panayotov, Silvia-Adriana Ţicău, Hermann Winkler

Zastępca(y) (art. 187 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Britta Reimers


PROCEDURA

Tytuł

Zwalczanie opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych (wersja przekształcona)

Odsyłacze

COM(2009)0126 – C7-0044/2009 – 2009/0054(COD)

Data przedstawienia w PE

8.4.2009

Komisja przedmiotowo właściwa

Data ogłoszenia na posiedzeniu

IMCO

14.9.2009

Komisja(e) wyznaczona(e) do wydania opinii

Data ogłoszenia na posiedzeniu

ITRE

14.9.2009

JURI

14.9.2009

 

 

Procedura obejmująca zaangażowane komisje

Data ogłoszenia na posiedzeniu

JURI

17.12.2009

 

 

 

Sprawozdawca(y)

Data powołania

Barbara Weiler

14.9.2009

 

 

Rozpatrzenie w komisji

2.9.2009

28.9.2009

6.10.2009

4.11.2009

 

26.1.2010

23.2.2010

 

 

Data przyjęcia

28.4.2010

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

30

0

6

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Cristian Silviu Buşoi, Lara Comi, Anna Maria Corazza Bildt, António Fernando Correia De Campos, Jürgen Creutzmann, Christian Engström, Evelyne Gebhardt, Louis Grech, Małgorzata Handzlik, Malcolm Harbour, Philippe Juvin, Sandra Kalniete, Alan Kelly, Eija-Riitta Korhola, Edvard Kožušník, Kurt Lechner, Toine Manders, Hans-Peter Mayer, Gianni Pittella, Mitro Repo, Robert Rochefort, Zuzana Roithová, Heide Rühle, Andreas Schwab, Róża Gräfin Von Thun Und Hohenstein, Kyriacos Triantaphyllides, Bernadette Vergnaud, Barbara Weiler

Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Damien Abad, Pascal Canfin, Cornelis de Jong, Anna Hedh, Othmar Karas, Emma McClarkin, Konstantinos Poupakis, Kerstin Westphal

Informacja prawna - Polityka ochrony prywatności