Διαδικασία : 2009/2227(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A7-0143/2010

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A7-0143/2010

Συζήτηση :

Ψηφοφορία :

PV 15/06/2010 - 7.14
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P7_TA(2010)0209

ΕΚΘΕΣΗ     
PDF 217kWORD 170k
6.5.2010
PE 438.406v02-00 A7-0143/2010

σχετικά με την κοινοτική πολιτική για την καινοτομία σε ένα μεταβαλλόμενο κόσμο

(2009/2227(INI))

Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας

Εισηγητής: Hermann Winkler

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ
 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών
 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με την κοινοτική πολιτική για την καινοτομία σε ένα μεταβαλλόμενο κόσμο

(2009/2227(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–   έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Επανεξέταση της κοινοτικής πολιτικής για την καινοτομία σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο» (COM(2009)0442),

–   έχοντας υπόψη την Ανακοίνωση της Επιτροπής «Προετοιμάζοντας το μέλλον μας: Ανάπτυξη μιας κοινής στρατηγικής για τις βασικές τεχνολογίες γενικής εφαρμογής», (COM(2009)0512),

–   έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 2ας Απριλίου 2009 με τίτλο «Μια νέα εταιρική σχέση με τον εκσυγχρονισμό των πανεπιστημίων: το φόρουμ της ΕΕ για το διάλογο ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ-ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ" (COM(2009)0158) και το σχετικό ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με το διάλογο μεταξύ πανεπιστημίων και επιχειρήσεων,

–   έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 4ης Δεκεμβρίου 2009 «Προς μια ανταγωνιστική, καινοτόμο και οικολογικά αποδοτική Ευρώπη - συμβολή του Συμβουλίου Ανταγωνιστικότητα στο θεματολόγιο της Λισσαβώνας για μετά το 2010»·

-    έχοντας υπόψη την Ανακοίνωση της Επιτροπής «Διεύρυνση των ορίων των ΤΠΕ – στρατηγική έρευνας για τις μελλοντικές και τις αναδυόμενες τεχνολογίες στην Ευρώπη», (COM(2009)0184),

-    έχοντας υπόψη το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 10ης Μαρτίου 2009 σχετικά με την «Πράξη για τις Μικρές Επιχειρήσεις -Small Business Act»(1),

–   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 22ας Mαΐου 2008 σχετικά με την ενδιάμεση εξέταση της βιομηχανικής πολιτικής -Συνεισφορά στη στρατηγική της ΕΕ για την ανάπτυξη και την απασχόληση(2),

–   έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 294/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 11ης Μαρτίου 2008 για την ίδρυση του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Καινοτομίας και Τεχνολογίας(3),

–   έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών, συνελθόντων στα πλαίσια του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 2008, σχετικά με την προώθηση της δημιουργικότητας και της καινοτομίας μέσω της εκπαίδευσης και της κατάρτισης(4),

–   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 24ης Μαΐου 2007 με θέμα «Κάνοντας τη γνώση πράξη: στρατηγική καινοτομίας ευρείας βάσης για την ΕΕ(5),

–   έχοντας υπόψη το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 5ης Ιουλίου 2006, σχετικά με την εφαρμογή του κοινοτικού προγράμματος της Λισαβόνας: Περισσότερη έρευνα και καινοτομία – επενδύσεις για την ανάπτυξη και την απασχόληση: Κοινή προσέγγιση(6),

–   έχοντας υπόψη την απόφαση αριθ. 1982/2006/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 18ης Δεκεμβρίου 2006 σχετικά με το έβδομο πρόγραμμα-πλαίσιο δραστηριοτήτων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (2007-2013)(7),

–   έχοντας υπόψη την απόφαση αριθ. 1639/2006/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Οκτωβρίου 2006, σχετικά με τη θέσπιση προγράμματος πλαισίου για την ανταγωνιστικότητα και την καινοτομία (2007-2013)(8),

–   έχοντας υπόψη την πρόταση της Επιτροπής για την έκδοση κανονισμού του Συμβουλίου σχετικά με το κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας (COM(2000)0412),

–   έχοντας υπόψη το κοινοτικό πλαίσιο σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για την έρευνα και ανάπτυξη και την καινοτομία(9),

–   έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής «Για μια αποτελεσματικότερη χρησιμοποίηση των φορολογικών κινήτρων υπέρ της έρευνας και ανάπτυξης» (COM(2006)0728),

–   έχοντας υπόψη το έγγραφο εργασίας της Επιτροπής "Αξιολόγηση των κοινοτικών πολιτικών στον τομέα της καινοτομίας την περίοδο 2005-2009" (SEC(2009)1194),

–   έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Μια στρατηγική για την Ε&Α και την καινοτομία στις ΤΠΕ στην Ευρώπη: Ανεβάζοντας τον πήχυ, (COM(2009) 0116),

–   έχοντας υπόψη το άρθρο 48 του Κανονισμού του,

–   έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών (A7-0143/2010),

A. λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στην ανακοίνωσή της «Επανεξέταση της κοινοτικής πολιτικής για την καινοτομία σε ένα μεταβαλλόμενο κόσμο» παρουσίασε μια αναθεωρημένη στρατηγική στον τομέα της καινοτομίας υπό μορφή σχεδίου δράσης,

Β.  εκτιμώντας ότι αυτή η μελλοντική στρατηγική καινοτομίας πρέπει να συνδέεται στενά με την στρατηγική της ΕΕ - 2020,

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή, στην Ανακοίνωσή της «Διεύρυνση των ορίων των ΤΠΕ – στρατηγική έρευνας για τις μελλοντικές και τις αναδυόμενες τεχνολογίες στην Ευρώπη» ανακοίνωσε μια νέα στρατηγική έρευνας για τις μελλοντικές και τις αναδυόμενες τεχνολογίες με την ανάληψη εμβληματικών πρωτοβουλιών,

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, κατά τη χάραξη ευρωπαϊκής πολιτικής καινοτομίας, πρέπει να λαμβάνονται ισότιμα υπόψη και οι τρεις πτυχές του τριγώνου της γνώσης – έρευνα, καινοτομία, εκπαίδευση,

Ε.  εκτιμώντας ότι η ικανότητα καινοτομίας των επιχειρήσεων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την πρόσβαση σε επαρκείς οικονομικούς πόρους και ότι ο πιστωτικός βρόγχος που έχει προκληθεί από την τρέχουσα οικονομική κρίση απειλεί να περιορίσει δραστικά την ικανότητα των επιχειρήσεων, ιδίως των μικρών και μεσαίων, να καινοτομούν,

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η καινοτομία αποτελεί το κεντρικό στοιχείο για την ικανοποίηση των σημερινών μεγάλων απαιτήσεων της κοινωνίας και του περιβάλλοντος και την υλοποίηση των στρατηγικών πολιτικών στόχων της ΕΕ, όπως η ανταγωνιστικότητα, η αλλαγή του κλίματος, η απασχόληση, η δημογραφική μεταβολή και μια κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς,

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν πρόκειται να επιτύχει τους ενεργειακούς και κλιματικούς στόχους της για το 2020 και ιδίως το στόχο της μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 20%, της αύξησης της ενεργειακής απόδοσης κατά 20%, και της επίτευξης μεριδίου ενέργειας παραγόμενης από ανανεώσιμες πηγές τουλάχιστον ίσου με 20%, αν δεν επιταχύνει την ανάπτυξη και ευρεία χρήση καθαρών, αειφόρων και αποδοτικών ενεργειακών τεχνολογιών· λαμβάνοντας υπόψη ότι η μελλοντική στρατηγική για την καινοτομία πρέπει να ενσωματώσει πλήρως αυτή τη διάσταση,

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι η έρευνα για τις μελλοντικές και τις αναδυόμενες τεχνολογίες (όπως οι κβαντικές τεχνολογίες, οι τεχνολογίες των πληροφοριών και των επικοινωνιών (ΤΠΕ) που βασίζονται στην βιολογία και τις νανοτεχνολογίες) συμβάλλει στην ανάπτυξη της καινοτομίας με τον αντίκτυπο που έχει μακροπρόθεσμα στον ανταγωνισμό, στον βαθμό που δημιουργεί τομείς τελείως καινοφανείς για την οικονομική δραστηριότητα, ευνοεί τις νέες βιομηχανίες και τις ΜΜΕ υψηλής τεχνολογίας,

Θ. εκτιμώντας ότι η προώθηση και η ανάπτυξη βιώσιμων τεχνολογιών όχι μόνο είναι απαραίτητες για την επίτευξη των στόχων της ΕΕ για το κλίμα και την ενέργεια, αλλά μπορούν να αποφέρουν τεράστια οφέλη στην ΕΕ στους τομείς της δημιουργίας μελλοντικών θέσεων εργασίας και της οικονομικής ανάπτυξης,

Ι.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανισοκατανομή των σπάνιων πόρων μπορεί να εμποδίσει την καινοτομία· λαμβάνοντας υπόψη ότι η πολιτική της ΕΕ για τις πρώτες ύλες θα πρέπει να αντιμετωπίζει τις κύριες προκλήσεις όσον αφορά τη διασφάλιση της δίκαιης πρόσβασης·

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι σε περιόδους αυξανόμενης σπανιότητας πόρων, η ενίσχυση βιώσιμων και ενεργειακώς αποδοτικών τεχνολογιών ενισχύει την ασφάλεια ενεργειακού εφοδιασμού της ΕΕ,

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το θέμα της δημογραφικής αλλαγής αποτελεί μια από τις σημαντικότερες προκλήσεις του μέλλοντος, η οποία απαιτεί και νέες τεχνολογικές λύσεις,

ΙΓ. εκτιμώντας ότι η ΕΕ πρέπει να συγκεντρώσει τις δυνάμεις της και να ενισχύσει τα ισχυρά σημεία της στους βιομηχανικούς κλάδους στους οποίους διατηρεί καλή ανταγωνιστική θέση, και να εξασφαλίσει ίσους όρους ανταγωνισμού,

Μια ευρεία προσέγγιση της καινοτομίας

1.  πιστεύει ότι υπάρχουν ευκαιρίες για στενότερη συνεργασία της έρευνας με την καινοτομία στην Ευρώπη· ζητεί να επιλεγεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη μία ολοκληρωμένη προσέγγιση του θέματος επιστήμη και καινοτομία·

2.  επισημαίνει στην Επιτροπή της ΕΕ ότι η μελλοντική πολιτική στον τομέα της καινοτομίας της ΕΕ θα πρέπει να έχει ευρύ πεδίο εφαρμογής και ότι θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει βασικά όλες τις μορφές της καινοτομίας, όχι μόνο τις τεχνολογικές καινοτομίες (καινοτομίες σε προϊόντα και διαδικασίες), αλλά επίσης διοικητικές, οργανωτικές, καθώς και κοινωνικές και εργατικές καινοτομίες, συμπεριλαμβανομένων νέων καινοτόμων προτύπων επιχειρηματικών συναλλαγών καθώς και καινοτομιών στον τομέα παροχής υπηρεσιών και παράλληλα να λαμβάνει υπόψη και τις άλλες δύο πτυχές του τριγώνου της γνώσης (έρευνα και εκπαίδευση)·

3.  τονίζει ότι η καινοτομία συνεπάγεται πρωτίστως νεωτερισμούς που ανταποκρίνονται στις ανάγκες των καταναλωτών και της αγοράς· ως εκ τούτου, ζητεί από την Επιτροπή να διασφαλίσει καλύτερη αναγνώριση της υπεροχής των απαιτήσεων των καταναλωτών ως κινητήριας δύναμης για την καινοτομία· επισημαίνει, ότι με σκοπό να αντιμετωπισθεί η δημιουργία νέων κοινωνικών ανισοτήτων, οι καινοτομίες στο μέλλον δεν θα πρέπει να μετρούνται μόνο από απόψεως οικονομικού και οικολογικού κέρδους, αλλά επίσης και από την προστιθέμενη κοινωνική αξία τους·

4.   υπογραμμίζει ότι η ενίσχυση των επιχειρηματιών ως παραγόντων ώθησης της καινοτομίας στην Ευρώπη αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την αποτελεσματική λειτουργία μιας ανταγωνιστικής εσωτερικής αγοράς που βασίζεται στη μείωση των εμπορικών φραγμών καθώς και σε υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών και κοινωνικής συνοχής·

5.  καλεί την Επιτροπή να θέσει φιλόδοξες συγκριτικές δοκιμές στο θέμα της καινοτομίας με εστίαση σε μεγάλες προκλήσεις της κοινωνίας και τερματισμό του τρέχοντος κατακερματισμού των διάφορων ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών·

6.  στηρίζει την άποψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ότι οι βασικές τεχνολογίες γενικής εφαρμογής και η έρευνα για τις μελλοντικές και τις αναδυόμενες τεχνολογίες αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για τη βιώσιμη ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ σε παγκόσμιο επίπεδο· συμφωνεί με την έκκληση που απηύθυνε η Επιτροπή προς τα κράτη μέλη να καταλήξουν σε συμφωνία όσον αφορά τη σημασία της χρησιμοποίησης των βασικών τεχνολογιών γενικής εφαρμογής στην ΕΕ· τονίζει στο πλαίσιο αυτό, ότι (ι) οι βασικές τεχνολογίες όπως η μικροηλεκτρονική και νανοηλεκτρονική, η φωτονική , η βιοτεχνολογία, η νανοτεχνολογία, (ιι) τα νέα υλικά, και (ιιι) οι νέες και μελλοντικές τεχνολογίες μπορούν να προσφέρουν σημαντικές δυνατότητες για καινοτομία και να συμβάλουν στη μετάβαση σε μια οικονομία βασισμένη στη γνώση και με χαμηλές εκπομπές άνθρακα ·

7.  τονίζει ότι η καινοτομία πρέπει να βάζει στο κέντρο τον άνθρωπο και χαιρετίζει τις προσπάθειες που γίνονται για την ενδυνάμωση του διαλόγου Πανεπιστημίων και Επιχειρήσεων, ο οποίος συμβάλλει ουσιαστικά στην ενίσχυση της έρευνας και της καινοτομίας, στη διευκόλυνση απορρόφησης της γνώσης που παράγεται στα πανεπιστήμια από τον ιδιωτικό τομέα και στον εμπλουτισμό των ακαδημαϊκών προγραμμάτων ώστε να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες κοινωνικές και επιχειρηματικές ανάγκες·

8.   επισημαίνει ότι οι βασικές τεχνολογίες γενικής εφαρμογής και οι μελλοντικές και αναδυόμενες τεχνολογίες πρέπει να εντοπιστούν σε συνεργασία με τον επιχειρηματικό κόσμο σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο, συμπεριλαμβανομένων των ΜΜΕ, και ότι θα πρέπει να ληφθούν επίσης υπόψη περιφερειακοί στόχοι της οικονομικής πολιτικής· καλεί την ΕΕ να εξασφαλίσει ότι οι συστάσεις της προτεινόμενης Ομάδα Εμπειρογνωμόνων Υψηλού Επιπέδου θα ληφθούν υπόψη στον εντοπισμό, την επικύρωση και την εφαρμογή απτών βραχυπρόθεσμων, μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων μέτρων προς στήριξη των τεχνολογιών αυτών·

9.  επιδοκιμάζει αυτά τα μέτρα προαγωγής της καινοτομίας, ως συμπλήρωμα των εθνικών βιομηχανικών στρατηγικών και, σε κοινοτικό επίπεδο, σε μια διακλαδική διάσταση, και καλεί την Επιτροπή να προωθήσει περαιτέρω τη συγκεκριμένη προσέγγιση·

10. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συνδυάσουν την ανάπτυξη των ψηφιακών δικτύων της επόμενης γενεάς και των ευφυών πλεγμάτων με καινοτόμες δραστηριότητες, έτσι ώστε να αντληθούν στο ακέραιο τα σχετικά οφέλη· ως προς αυτό τονίζει ότι χρειάζεται να προβλεφθεί επαρκής χρηματοδότηση, μεταξύ άλλων από τα διαρθρωτικά ταμεία·

11. υπογραμμίζει ότι οι επενδύσεις σε δίκτυα υψηλών ταχυτήτων στο Διαδίκτυο και στην ευρύτερη διείσδυση της ευρυζωνικότητας συνιστούν βασική προϋπόθεση για την ενίσχυση και την βέλτιστη διάχυση των αποτελεσμάτων της καινοτομίας και κατ' επέκταση για τη μείωση του χάσματος καινοτομίας μεταξύ των περιφερειών της ΕΕ·

12. ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να ενισχύσουν τις πολιτικές σύγκλισης στο θέμα της καινοτομίας, ώστε να μειωθούν οι διαφορές μεταξύ των κρατών μελών·

13. επιδοκιμάζει το ότι αυτή τη στιγμή εκπονείται από την Επιτροπή ένας «Ευρωπαϊκός Νόμος για την Καινοτομία» με στόχο να υπάρξει μια πιο συνεκτική στρατηγική για την καινοτομία·

14. τονίζει την σημασία της οικο-καινοτομίας και της πράσινης επιχειρηματικότητας, οι οποίες μπορούν να παίξουν καθοριστικό ρόλο διασυνδέοντας την πολιτική για την καινοτομία με σημαντικούς τομείς κλειδιά για την ΕΕ και να αναδειχθούν σε σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα της ευρωπαϊκής οικονομίας·

15. υπογραμμίζει τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζει η οικο-καινοτομία, ιδίως σε σχέση με την αύξηση της αποδοτικότητας των πόρων·

16. υπογραμμίζει το σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν οι συνεργατικοί σχηματισμοί καινοτομίας (clusters) για τη μελλοντική πολιτική της ΕΕ στον τομέα της καινοτομίας και τονίζει το δυναμικό που προσφέρουν ιδίως οι συνεργατικοί σχηματισμοί γνώσης· χαιρετίζει πρωτοβουλίες δημιουργίας ειδικών Ζωνών Καινοτομίας και Επιχειρηματικότητας, γύρω από πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα, Επιστημονικά και Τεχνολογικά Πάρκα· ζητεί να διερευνηθεί η δυνατότητα δημιουργίας ενός ενιαίου, απλοποιημένου πλαισίου χρηματοδότησης και λειτουργίας των νέων Ζωνών Καινοτομίας·

17. τονίζει ότι οι υφιστάμενοι συνεργατικοί σχηματισμοί καινοτομίας πρέπει να αναπτυχθούν περαιτέρω, μέσω συντονισμένων ενεργειών της ΕΕ, των κρατών μελών και των περιφερειών, ώστε να διατηρήσουν και να αναπτύξουν περαιτέρω τον ηγετικό ρόλο που διαδραματίζουν σε παγκόσμιο - πολλές φορές - επίπεδο·

18. υπογραμμίζει στο πλαίσιο αυτό, ότι η βάση κάθε πολιτικής δράσης στον τομέα των συνεργατικών σχηματισμών πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες των επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένων των ΜΜΕ και ιδιαίτερα των πιο καινοτόμων από αυτές, δεδομένου του ότι η καινοτομία αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας·

19. καλεί τους αρμόδιους εθνικούς και κοινοτικούς φορείς να βελτιώσουν το πλαίσιο συνθηκών για τη διασυνοριακή συνεργασία των συνεργατικών σχηματισμών·

20. τονίζει ότι οι ΜΜΕ διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο ως εταίροι σε αλυσίδες παραγωγής αξίας (value chains) καθώς και ως αυτοτελείς πάροχοι καινοτόμων προϊόντων·

Αύξηση και συγκέντρωση των πόρων της ΕΕ για την καινοτομία

21. ζητεί μια ενισχυμένη ευρωπαϊκή προσέγγιση στη χρηματοδότηση της καινοτομίας και την πρόληψη του κατακερματισμού και της βραχυπρόθεσμης θεώρησης που επικρατούν σήμερα· εκτιμά ότι η χορήγηση επαρκών οικονομικών πόρων αποτελεί απαραίτητο στοιχείο για την ανάπτυξη της καινοτομίας και ότι, ως εκ τούτου, ο προϋπολογισμός της ΕΕ για τον τομέα της καινοτομίας πρέπει να αυξηθεί σημαντικά· ζητεί, να συνεκτιμηθεί αυτό κατά την επικείμενη αναθεώρηση του σημερινού δημοσιονομικού πλαισίου καθώς κατά τις προπαρασκευαστικές εργασίες σχετικά με το πλαίσιο των δημοσιονομικών προοπτικών 2014 – 2020· επισημαίνει στο πλαίσιο αυτό ότι θα πρέπει παράλληλα να επανεξεταστούν οι κανόνες σχετικά με την επιλεξιμότητα για χρηματοδότηση από τον προϋπολογισμό Ε&Α όσον αφορά την προ-βιομηχανική και/ή την πειραματική Ε&Α· ζητεί από τα κράτη μέλη να αυξήσουν τη χρηματοδότηση της έρευνας και της ανάπτυξης προκειμένου να επιτύχουν τον στόχο που τέθηκε στη Βαρκελώνη το 2002 για τη διάθεση του 3% του ΑΕγχΠ στην έρευνα και την ανάπτυξη έως το 2010· επισημαίνει τη σημασία της χρηματοδότησης της έρευνας και της καινοτομίας σε περιόδους οικονομικής κρίσης, καθώς κάτι τέτοιο θα αυξήσει μακροπρόθεσμα τις δημιουργούμενες θέσεις εργασίας· υπογραμμίζει ότι είναι ανάγκη να αυξηθεί το ποσοστό των καινοτόμων προγραμμάτων Ε&Α·

22. θεωρεί ότι οι κοινοτικές δαπάνες για έρευνα και καινοτομία θα πρέπει να εστιάζονται μεταξύ άλλων στην θέσπιση κινήτρων για την επιχειρηματική εκμετάλλευση των ερευνητικών αποτελεσμάτων καθώς και στην πληρέστερη ενημέρωση σχετικά με τις πηγές και τις δυνατότητες χρηματοδότησης· τονίζει ότι είναι σημαντικό να τηρείται η διαφάνεια και η ισότητα ευκαιριών όσον αφορά την πρόσβαση στις πιστώσεις, με βάση ανοικτές προσκλήσεις για ερευνητικές προτάσεις · καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν τα διαρθρωτικά ταμεία για την παροχή κινήτρων για μεγάλης κλίμακας καινοτομία· υπογραμμίζει την ανάγκη να αναπτυχθούν καθεστώτα χρηματοδότησης της καινοτομίας με ιδιαίτερη έμφαση στα κοινωνικά οφέλη·

23. τονίζει ότι, παράλληλα με την αύξηση των πιστώσεων, αποφασιστική σημασία έχει η επίτευξη κρίσιμης μάζας· συνιστά τη χρήση των δημόσιων προμηθειών για το σκοπό αυτό, υπογραμμίζει δε ιδιαίτερα ότι οι πιστώσεις πρέπει να κατευθύνονται στους τομείς εκείνους όπου το αποτέλεσμα μόχλευσης είναι μεγαλύτερο, όπως σε βασικές τεχνολογίες γενικής εφαρμογής και σε εμβληματικές πρωτοβουλίες για αναδυόμενες και μελλοντικές τεχνολογίες, ώστε να δημιουργηθεί «προστιθέμενη αξία για την Ευρώπη»· υπογραμμίζει στο πλαίσιο αυτό την ανάγκη να εξαντληθούν οι δυνατότητες συνέργιας μεταξύ των προγραμμάτων πλαισίων για την έρευνα και την καινοτομία και των διαρθρωτικών ταμείων· υπογραμμίζει στο πλαίσιο αυτό ότι οι διάφοροι φορείς που διαχειρίζονται το ΠΠ7, το Πρόγραμμα πλαίσιο ανταγωνιστικότητας και καινοτομίας και τα διαρθρωτικά ταμεία πρέπει να έχουν επίγνωση των δυνατοτήτων που προσφέρει ο καθένας από αυτούς τους μηχανισμούς· εκφράζει τη λύπη του διότι δεν είναι ακόμη γνωστές οι ευκαιρίες των υφιστάμενων συνεργιών στη χρηματοδότηση· καλεί τις περιφέρειες και τα κράτη μέλη να εντείνουν τις προσπάθειες για βελτίωση της επικοινωνίας·

24. χαιρετίζει τη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος Καινοτομίας και Τεχνολογίας (EIT) το οποίο ιδρύθηκε για να δίνει ερεθίσματα και να υλοποιεί παγκοσμίως κορυφαία τεχνολογία, συνενώνοντας την ανώτατη εκπαίδευση, την έρευνα και τις επιχειρήσεις γύρω από έναν κοινό στόχο· τονίζει τη συνεισφορά και το σημαντικό ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Καινοτομίας και Τεχνολογίας στην παροχή κινήτρων για τη στήριξη προγραμμάτων καινοτομίας· καλεί την Επιτροπή να καταρτίσει τον προϋπολογισμό για το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Καινοτομίας και Τεχνολογίας κατά τρόπο ώστε να εξασφαλίζεται ότι με τις πιστώσεις που του χορηγούνται, σε συνδυασμό με πιστώσεις από άλλες πηγές, μπορεί να συγκεντρώσει την κρίσιμη μάζα για να αντιμετωπίσει και να ερευνήσει πλήρως τις βασικές προκλήσεις με τις οποίες βρίσκονται αντιμέτωπες οι κοινωνίες της ΕΕ·

25. υπογραμμίζει την ανάγκη θέσπισης κατευθυντήριων γραμμών που να διασφαλίζουν την ανταγωνιστική κατανομή των χρηματοδοτήσεων, την ταχεία απορρόφησή τους, καθώς και την επιβράβευση σχεδίων που επιτυγχάνουν σημαντικά και βραχυπρόθεσμα οικονομικά αποτελέσματα·

26. τονίζει ότι η Ευρώπη πρέπει να βρίσκεται στην αιχμή της ανάπτυξης τεχνολογιών του Διαδικτύου και εφαρμογών ΤΠΕ με χαμηλές εκπομπές άνθρακα· προτείνει να διπλασιαστεί ο ενωσιακός προϋπολογισμός έρευνας ΤΠΕ στις προσεχείς δημοσιονομικές προοπτικές·

Βελτίωση της διάθρωσης της διαχείρισης των προγραμμάτων

27. υπογραμμίζει ότι η πολιτική για την καινοτομία πρέπει να συντονισθεί με άλλες κοινοτικές και εθνικές πολιτικές (μεταξύ άλλων, τη βιομηχανική και περιβαλλοντική πολιτική και την πολιτική για τους καταναλωτές), έχοντας υπόψη ότι οι προσεγγίσεις που προσδιορίζονται πρέπει να είναι αρκετά ευέλικτες, έτσι ώστε να προσαρμόζονται σε διάφορες εθνικές και περιφερειακές συνθήκες·

28. εκφράζει την απογοήτευσή της για την αποτυχία των προσπαθειών που είχαν ως στόχο την απλούστευση των μηχανισμών έρευνας και καινοτομίας στην ΕΕ και για το ότι οι διαδικασίες παραμένουν υπερβολικά περίπλοκες και χρονοβόρες, κάτι το οποίο παρακωλύει ιδιαιτέρως τη συμμετοχή των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στα προγράμματα αυτά·

29. εκτιμά ότι, για λόγους ευχρηστίας και διαφάνειας, πρέπει να αποφευχθούν οι επικαλύψεις των προγραμμάτων ενίσχυσης λόγω ελλιπούς συντονισμού των διαφόρων επιπέδων δράσης· καλεί την Επιτροπή να εξετάσει εάν τα μέσα ενίσχυσης της ΕΕ προς τις ΜΜΕ θα μπορούσαν μελλοντικά να συγκεντρωθούν υπό μία γενική διεύθυνση όπως η ΓΔ Επιχειρήσεις· θεωρεί ότι αυτό θα πρέπει να διευκολύνει την προς τα έξω επικοινωνία και θα παράσχει στους εν δυνάμει επωφελούμενους μια μονοαπευθυντική υπηρεσία·

30. καλεί επίσης, στο πλαίσιο αυτό, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξασφαλίσει ότι το κανονιστικό πλαίσιο της ΕΕ θα υποστηρίζει την καινοτομία και δεν θα αποτελεί εμπόδιο στην αλλαγή, και ότι θα υπάρχει αποτελεσματική συνεργασία μεταξύ των αρμοδίων εσωτερικών υπηρεσιών και των Γενικών Διευθύνσεών της, μέσω μιας διάρθρωσης όπως η σχεδιαζόμενη ειδική ομάδα, προκειμένου τα ζητήματα καινοτομίας να εξετάζονται σφαιρικά και με συνέπεια· επιμένει ότι με τον τρόπο αυτό θα περιοριστεί ο κατακερματισμός των ενωσιακών μέσων στον τομέα της πολιτικής για την καινοτομία·

31. καλεί, επίσης, τα Κράτη Μέλη να συντονίζουν αποτελεσματικότερα τη δράση των αρμόδιων ενδιαφερομένων εθνικών φορέων·

32. διαπιστώνει ότι οι κοινές προσπάθειες των φορέων της ΕΕ πρέπει να έχουν ως στόχο την κάλυψη των κενών που υφίστανται μεταξύ έρευνας και καινοτομίας καθώς και μεταξύ του εμπορεύσιμου των προϊόντων και της διάθεσής τους στην αγορά· τονίζει, ότι τα προγράμματα πλαίσια πρέπει να είναι διασυνδεδεμένα, ή να υπάρχει δυνατότητα διαλειτουργικότητας μεταξύ των μέτρων για την έρευνα και την καινοτομία πέραν των ορίων των προγραμμάτων·

33. καλεί την Επιτροπή να αναπτύξει νέους δείκτες καινοτομίας, πιο ενδεδειγμένους για τις βασιζόμενες διαρκώς περισσότερο στην γνώση οικονομίες υπηρεσιών, και να προσαρμόσει τους υπάρχοντες προκειμένου ο ευρωπαϊκός πίνακας επιδόσεων στον τομέα της καινοτομίας να μην δίνει απλώς μια συγκριτική ανάλυση του δυναμικού καινοτομίας των κρατών μελών, αλλά να προσδιορίζει τόσο τα πλεονεκτήματα όσο και τις αδυναμίες των μέτρων καινοτομίας της ΕΕ και των κρατών μελών·

34. τονίζει τη σημασία της πληρέστερης πληροφόρησης σχετικά με τις κατάλληλες μορφές και πηγές χρηματοδότησης, καθώς και τη σημασία της έγκυρης ενημέρωσης σχετικά με εναλλακτικές μορφές χρηματοδότησης, όπως συμφωνίες αδειοδότησης, ώστε να προθυμοποιηθούν περισσότερο οι επιχειρήσεις να πραγματοποιούν επενδύσεις·

Ενθάρρυνση της ιδιωτικής χρηματοδότησης

35. υπογραμμίζει ότι, παράλληλα με τη δημόσια χρηματοδότηση, πρέπει να ενθαρρυνθεί περισσότερο η ιδιωτική χρηματοδότηση·

36. υπογραμμίζει τη σημασία της καλύτερης εναρμόνισης της πρόσβασης όλων των συμμετεχόντων στις ενωσιακές πιστώσεις έτσι ώστε να βελτιωθεί η συμμετοχή των ΜΜΕ στις δομές διακυβέρνησης και στις δραστηριότητες των Κοινών Τεχνολογικών Πρωτοβουλιών·

37. καλεί την Επιτροπή να υποβάλει, μαζί με το σχέδιο δράσης για την καινοτομία, συγκεκριμένα μέσα για τη βελτίωση της πρόσβασης καινοτόμων επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση· υπογραμμίζει στο πλαίσιο αυτό την ανάγκη να συνεκτιμηθούν οι διαφορετικές απαιτήσεις χρηματοδότησης καθώς και η δυνατότητα καινοτομίας των εταιριών κατά τη διάρκεια των διαφόρων φάσεων ίδρυσης και ανάπτυξής τους·

38. υπογραμμίζει την ανάγκη δημιουργίας των προϋποθέσεων που θα επιτρέψουν την καλύτερη διαθεσιμότητα κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου λαμβάνοντας επίσης υπόψη τις ανάγκες των ΜΜΕ καθώς και την ανάγκη διεύρυνσης των χρηματοδοτικών διευκολύνσεων καταμερισμού του κινδύνου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων· καλεί την Επιτροπή της ΕΕ να εξετάσει, πια μέτρα θα μπορούσαν να ληφθούν έτσι ώστε να επιτευχθεί μια συμφωνία όσον αφορά τον καταμερισμό κινδύνου, αποδεκτή από όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς έτσι ώστε να ενισχυθούν οι ιδιωτικές επενδύσεις στον τομέα της καινοτομίας·

39. ζητεί από τους αρμόδιους εθνικούς και κοινοτικούς φορείς να αναπτύξουν δοκιμασμένα και επιτυχημένα μέσα χρηματοδότησης των ΜΜΕ, όπως μικροπιστώσεις, επιχειρηματικά κεφάλαια για νέους που θέλουν να επενδύσουν σε καινοτόμες επιχειρήσεις, «καλοί άγγελοι επιχειρήσεων» για την δημιουργία επιχειρηματικών σχημάτων από νέους ερευνητές, δάνεια και εγγυήσεις, καθώς και να δημιουργήσουν φορολογικά, οικονομικά, επιχειρηματικά και διοικητικά κίνητρα για επενδύσεις, δεδομένου ότι με τον τρόπο αυτό μειώνεται ο κίνδυνος μετεγκατάστασης των επιχειρήσεων λόγω δυσμενούς πλαισίου κρατικών ενισχύσεων και παρακινούνται οι επιχειρήσεις να απασχολούν ανθρώπινους πόρους για την έρευνα και την καινοτομία, τονώνοντας έτσι την ανάπτυξη νέων προϊόντων και υπηρεσιών·

40. τονίζει τη σημασία να παρέχεται μια ελάχιστη πρόβλεψη κεφαλαίων για τις ΜΜΕ στις ανοικτές προσκλήσεις που δημοσιεύονται βάσει των πρωτοβουλιών Έρευνας και Καινοτομίας σε συνέχεια της ίδιας δέσμευσης που θεσπίστηκε για το ΠΠ7 (15% των πόρων στο πρόγραμμα συνεργασίας)·

Ενίσχυση του πλαισίου συνθηκών για τις επιχειρήσεις, ιδιαίτερα τις ΜΜΕ

41. καλεί την Επιτροπή να προσαρμόσει, σύμφωνα με τις αρχές της εσωτερικής αγοράς, τις υφιστάμενες κοινοτικές ρυθμίσεις για τις κρατικές ενισχύσεις κατά τρόπον ώστε να μπορούν να υποστηριχθούν οι επενδύσεις σε άμεσα απαιτούμενες νέες τεχνολογίες, προκειμένου να εξασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα της ΕΕ και να προωθηθούν ίσες συνθήκες ανταγωνισμού παγκοσμίως· παροτρύνει, ιδιαίτερα, το Συμβούλιο και την Επιτροπή να λάβουν υπόψη τους την πρωτοβουλία για τις βασικές τεχνολογίες γενικής χρήσης κατά την αναθεώρηση των κανόνων της ΕΕ σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις προκειμένου τα κράτη μέλη να μπορούν να δημιουργούν εθνικά συστήματα παροχής κινήτρων για την προώθηση των βασικών τεχνολογιών γενικής χρήσης·

42. υπογραμμίζει τη σημασία των Κοινών Τεχνολογικών Πρωτοβουλιών που πληρούν ορισμένα κριτήρια από πλευράς μεγέθους και δομών διακυβέρνησης, και της περιοδικής αξιολόγησης του αντικτύπου των εγκεκριμένων ΚΤΠ ως προς τη συμβολή τους στην ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας·

43. επιδοκιμάζει, εν προκειμένω, το γεγονός ότι το κοινοτικό πλαίσιο για κρατικές ενισχύσεις στον τομέα της έρευνας, της ανάπτυξης και της καινοτομίας θα αποτελέσει αντικείμενο επανεξέτασης κατά το έτος 2010·

44. εκτιμά ότι η βελτιωμένη στήριξη της καινοτομίας πρέπει να συνοδεύεται από τη μείωση των γραφειοκρατικών διαδικασιών που αντιμετωπίζουν οι αιτούντες· καλεί την Επιτροπή να εξαλείψει τη γραφειοκρατία, με ανασχεδιασμό των διεργασιών του Προγράμματος Πλαισίου και με δημιουργία ενός συμβουλίου των χρηστών·

45. καλεί τους φορείς της ΕΕ να βελτιώσουν, ιδιαίτερα σε σχέση με τις ΜΜΕ, το πλαίσιο συνθηκών στον τομέα των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, μεταξύ άλλων επειδή το κόστος αλλά και η ποιότητά τους αποτελούν κεντρικό στοιχείο του τομέα της καινοτομίας·

46. εκφράζει, εν προκειμένω, τη λύπη του για την έλλειψη πραγματικής εσωτερικής αγοράς για την καινοτομία στην ΕΕ, και καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συντονίσουν τις προσπάθειές τους στον τομέα αυτό, κυρίως όσον αφορά τη σύντομη επίτευξη συμφωνίας σχετικά με ένα κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας καθώς και ένα ενιαίο σύστημα δικαιοδοσίας για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας, τονίζει δε τη σημασία της τυποποίησης για την ανάπτυξη καινοτόμων προϊόντων·

47. συνιστά την προώθηση σύγχρονων πολιτικών για την πνευματική ιδιοκτησία, που να προωθούν την καινοτομία, όπως οι συνενώσεις ευρεσιτεχνιών, οι κοινές πλατφόρμες ευρεσιτεχνίας και οι άδειες χρήσης πλήρων δικαιωμάτων·

48. υπογραμμίζει στο πλαίσιο αυτό τη σημασία της ανάπτυξης ενός φιλικού προς τις ΜΜΕ κοινοτικού διπλώματος ευρεσιτεχνίας για την ευρωπαϊκή οικονομία, στο πνεύμα των πολιτικών της Ένωσης για την καινοτομία·

49. διαπιστώνει, ότι η χρησιμοποίηση διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας ως εγγύησης για τις χρηματοδοτήσεις εκ μέρους των τραπεζών κερδίζει όλο και περισσότερο σε σημασία, αλλά ότι οι τράπεζες λόγω έλλειψης τεχνολογικών γνώσεων συχνά δεν είναι σε θέση να αξιολογούν σωστά το περιεχόμενο των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας από απόψεως αξίας στο πλαίσιο της χορήγησης πιστώσεων· καλεί την Επιτροπή της ΕΕ για το λόγο αυτό να εξετάσει εάν η ΕΕ θα μπορούσε να παράσχει την υποστήριξή της για την εκπόνηση προτύπων αξιολόγησης·

50. υπογραμμίζει τη σημασία των προγραμμάτων ενίσχυσης της απορρόφησης τεχνολογίας και ερευνητικού προσωπικού από τις ΜΜΕ·

51. τονίζει, ότι οι τρείς πλευρές του τριγώνου των γνώσεων – δηλαδή παιδεία, έρευνα και καινοτομία – θα πρέπει να θεωρούνται μία ενότητα· ζητεί για τον λόγο αυτό, να μην μειωθούν οι επενδύσεις σε εκπαίδευση και κατάρτιση για το εξειδικευμένο προσωπικό, που είναι ουσιαστικές δεδομένης της σημασία που έχει η ικανότητα καινοτομίας για την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ· υπογραμμίζει την ανάγκη να καταστεί όσο το δυνατό πιο ελκυστικό το περιβάλλον στην ΕΕ για τους ερευνητές και το ειδικευμένο προσωπικό τους και όσον αφορά την κινητικότητά τους, έτσι ώστε η ΕΕ να μπορέσει να διατηρήσει την θέση της στον παγκόσμιο ανταγωνισμό· τονίζει ότι τούτο συμβαδίζει με τη βελτίωση των συνθηκών για τις ερευνήτριες·

52. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και την Επιτροπή.

(1)

Κείμενα που εγκρίθηκαν, P6_TA(2009)0100

(2)

Κείμενα που εγκρίθηκαν, P6_TA(2008)0226.

(3)

ΕΕ L 97, της 9.11.2006, σ. 1

(4)

ΕΕ C 141, 7.6.2008, σ. 17.

(5)

ΕΕ C 102E, 24.4.2008, σ. 455.

(6)

ΕΕ C 303E, 13.12.2006, σ. 640.

(7)

ΕΕ L 412, 30.12.2006, σ. 1.

(8)

ΕΕ L 310 9.11.2006, σ. 15.

(9)

ΕΕ C 323, 30.12.2006, σ. 1.


ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Η ανακοίνωση «Επανεξέταση της κοινοτικής πολιτικής για την καινοτομία σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο» της 2ας Σεπτεμβρίου 2009 καταγράφει την πρόοδο που έχει επιτευχθεί από το 2005 στην πολιτική της ΕΕ στον τομέα της καινοτομίας και προσδιορίζει τομείς δράσης για το μέλλον, οι οποίοι πρέπει να συμπεριληφθούν και να συγκεκριμενοποιηθούν στο προγραμματιζόμενο σχέδιο δράσης για την καινοτομία.

Ο εισηγητής αναμένει με μεγάλο ενδιαφέρον αυτήν την πρόταση ενός ευρωπαϊκού σχεδίου για την καινοτομία και ελπίζει ότι θα είναι φιλόδοξο, προσανατολισμένο προς τις επιχειρήσεις και προοδευτικό. Η παρούσα έκθεση αποσκοπεί να συμβάλει στη διαδικασία διαμόρφωσης γνώμης και να προτείνει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή βασικά σημεία που πρέπει να περιληφθούν σε αυτό το σχέδιο δράσης.

Η έκθεση συντάσσεται σε μια εποχή στην οποία η ΕΕ πρέπει να αποκτήσει μια νέα στρατηγική, για να προωθήσει την μετατροπή της Ευρώπης σε ένα παγκοσμίως ανταγωνιστικό, βασιζόμενο στη γνώση, καινοτόμο, κοινωνικό και βιώσιμο τόπο οικονομικής δραστηριότητας.

Τόσο η μελλοντική στρατηγική της ΕΕ - 2020 όσο και το σχέδιο δράσης για την καινοτομία πρέπει να δώσουν στην ΕΕ τα μέσα, για να αντιμετωπίσει τις μεγάλες κοινωνικές προκλήσεις που θα εμφανιστούν στο μέλλον.

Η μετατροπή της ευρωπαϊκής οικονομίας σε μια βιώσιμη οικονομία πρέπει να οδηγήσει σε μια κατάσταση κατά την οποία θα αυξηθεί η ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και θα ανακύψουν νέες ευκαιρίες για τις οικονομίες μας από τις οικονομικές και οικολογικές προκλήσεις.

Μια ευρεία προσέγγιση της καινοτομίας

Το σχέδιο δράσης για την καινοτομία πρέπει να καλύπτει όλες τις μορφές της καινοτομίας στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα και να περιλαμβάνει και μη τεχνολογικές καινοτομίες.

Για να αποτραπεί η δημιουργία νέων κοινωνικών ανισοτήτων, οι καινοτομίες πρέπει στο μέλλον να μετρούνται όχι μόνο με βάση το οικολογικό και οικονομικό όφελός τους αλλά και την κοινωνική προστιθέμενη αξία τους. Τούτο σημαίνει ότι βασικό στοιχείο της μελλοντικής πολιτικής στον τομέα της καινοτομίας δεν πρέπει να είναι μόνο η τεχνολογική, αλλά κυρίως η κοινωνική προστιθέμενη αξία της καινοτομίας στο σύνολό της.

Ο εισηγητής υποστηρίζει τις απόψεις που διατυπώνει η Επιτροπή στην ανακοίνωσή της για τις βασικές τεχνολογίες γενικής χρήσης, ότι δηλαδή αυτές έχουν αποφασιστική σημασία για την επίτευξη των ανωτέρω στόχων.

Ο παγκόσμιος ανταγωνισμός όσον αφορά τον τόπο εγκατάστασης επιχειρήσεων είχε ως αποτέλεσμα την αυξανόμενη μετεγκατάσταση σε τρίτες χώρες, όχι μόνο ορισμένων εγκαταστάσεων παραγωγής, αλλά και των μονάδων έρευνας και ανάπτυξης που συνδέονται με αυτές. Η εξέλιξη αυτή συνιστά θεμελιώδη απειλή για την Ευρώπη ως τόπο εγκατάστασης επιχειρήσεων. Η εξέλιξη αυτή πρέπει να αντιμετωπιστεί, πριν καταστεί αμετάκλητη, με συνεπή ενίσχυση των ικανοτήτων καινοτομίας.

Παράλληλα με τον πολιτικό στόχο της ανταγωνιστικότητας, η ΕΕ πρέπει να αντιμετωπίσει και άλλες μεγάλες σημερινές κοινωνικές προκλήσεις, όπως η κλιματική αλλαγή ή η δημογραφική αλλαγή.

Κρίσιμες τεχνολογίες, όπως η μικροηλεκτρονική, η νανοηλεκτρονική, η φωτονική, η βιοτεχνολογία και η νανοτεχνολογία καθώς και νέες ουσίες παρέχουν στο πλαίσιο αυτό ένα μεγάλο δυναμικό για καινοτομία τόσο στον τομέα των διαδικασιών όσο και στον τομέα των προϊόντων. Λόγω της έντονης ανάπτυξής τους οι βασικές τεχνολογίες γενικής χρήσης έχουν μεγάλη επιρροή στην ανταγωνιστικότητα. Κυρίως τομείς όπως οι ΤΠΕ, η χημεία, ο ενεργειακός εφοδιασμός (π.χ. δέσμευση και αποθήκευση του άνθρακα (CCS), ενεργειακά αποδοτικές τεχνολογίες), η αυτοκινητοβιομηχανία (ιδιαίτερα στον τομέα του ηλεκτρικού αυτοκινήτου), η ιατρική τεχνολογία, η βιομηχανία ημιαγωγών καθώς και η εναέρια και διαστημική ναυσιπλοΐα προσφέρουν ευκαιρίες για σημαντικές αυξήσεις τόσο της ποιότητας όσο και της παραγωγικότητας. Ο κατάλογος αυτός δεν μπορεί βέβαια να είναι εξαντλητικός, λαμβανομένων υπόψη της πολυπλοκότητας των οικονομικών δεδομένων και της μελλοντικής εξέλιξής της.

Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αποτελούν εν προκειμένω σημαντικούς εταίρους στις αλυσίδες παραγωγής αξίας, καθώς και ως αυτοτελείς πάροχοι καινοτόμων προϊόντων, όπως παραδείγματος χάρη στον τομέα της περιβαλλοντικής τεχνολογίας καθώς και στον τομέα των ανανεώσιμων ενεργειών. Οι ΜΜΕ, λόγω της εγγύτητάς τους προς την αγορά και της ευελιξίας τους, προσφέρουν ιδιαιτέρως πολλά καινοτόμα προϊόντα και καινοτόμες υπηρεσίες και αποτελούν κινητήρια δύναμη της τεχνικής προόδου.

Για το λόγο αυτό, οι ΜΜΕ δεν πρέπει να παραμεληθούν, πρέπει δε να διαθέτουν κατάλληλο ρυθμιστικό πλαίσιο προσαρμοσμένο στις ανάγκες τους.

Κατά την άποψη του εισηγητή, και η σημασία των συνεργατικών σχηματισμών καινοτομίας είναι τόσο μεγάλη που δεν μπορεί να τονιστεί αρκετά. Συνεργατικοί σχηματισμοί παγκοσμίου κύρους, ορισμένοι από τους οποίους υπάρχουν ήδη στην ΕΕ, πρέπει να αναπτυχθούν περαιτέρω μέσω της συνεργασίας σε όλα τα επίπεδα δράσης ούτως ώστε να μπορέσουν να διατηρήσουν και, ει δυνατόν, να αναπτύξουν περαιτέρω τον ηγετικό ρόλο τους. Σε στενή εταιρική σχέση μεταξύ μεγάλων και μικρών επιχειρήσεων καθώς και πανεπιστημίων και άλλων ερευνητικών ιδρυμάτων, οι συνεργατικοί σχηματισμοί μπορούν να συμβάλουν στη δημιουργία νέων τομέων μεγάλης κοινωνικοοικονομικής και βιομηχανικής σημασίας, που θα καταστήσουν τις ευρωπαϊκές περιφέρειες ελκυστικότερες. Για το λόγο αυτό ο εισηγητής θεωρεί ότι η ανανεωμένη στρατηγική της ΕΕ στον τομέα της καινοτομίας πρέπει να περιλαμβάνει προτάσεις για την ενίσχυση υφιστάμενων και νέων συνεργατικών σχηματισμών. Ειδικότερα πρέπει να βελτιωθεί το πλαίσιο συνθηκών για τη διασυνοριακή συνεργασία συνεργατικών σχηματισμών, επί παραδείγματι με τη διάδοση βέλτιστων πρακτικών.

Αύξηση και συγκέντρωση των πόρων της ΕΕ για την καινοτομία

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Επιτροπής, λιγότερο από το 1% του προϋπολογισμού της ΕΕ χρησιμοποιείται σήμερα άμεσα για μέτρα που συνδέονται με την καινοτομία. Λαμβανομένων υπόψη των κοινωνικών προκλήσεων που θα ανακύψουν και πρέπει να αντιμετωπιστούν στο μέλλον, το ποσοστό αυτό είναι ανεπαρκές. Για το λόγο αυτό ο εισηγητής ζητεί να αυξηθεί ο προϋπολογισμός της ΕΕ που προβλέπεται για την καινοτομία.

Τούτο πρέπει να ληφθεί υπόψη στις εργασίες προγραμματισμού στο πλαίσιο των δημοσιονομικών προοπτικών 2014 - 2020, που θα αρχίσουν στο τέλος του τρέχοντος έτους.

Επιπλέον, και ιδιαίτερα με το δεδομένο της τρέχουσας οικονομικής κρίσης αλλά και του πιστωτικού βρόγχου, η διάθεση περισσότερων χρηματοδοτικών πόρων τόσο σε κοινοτικό όσο και σε εθνικό επίπεδο καθώς και η δημιουργία χρηματοδοτικών μέσων προσαρμοσμένων στις ανάγκες των αποδεκτών έχουν αποφασιστική σημασία για την ικανότητα καινοτομίας των επιχειρήσεων.

Σε κάθε περίπτωση η χρηματοδοτική στήριξη πρέπει να παρέχεται με καλύτερο τρόπο για την επίτευξη των στόχων. Ο κατακερματισμός των πόρων σε πολυπληθή αριθμό στόχων και ο μεγάλος αριθμός ειδικών πρωτοβουλιών της ΕΕ δεν έχουν αποδειχθεί επιτυχείς πρακτικές. Στο πλαίσιο αυτό πρέπει να ευρεθούν και να ενισχυθούν συνέργειες μεταξύ των μέσων ενίσχυσης της καινοτομίας. Η χρηματοδότηση πρέπει να διοχετευτεί στους τομείς με τη μεγαλύτερη μόχλευση, με πρωταρχικό κριτήριο την προστιθέμενη αξία για την Ευρώπη.

Βελτίωση της διάθρωσης της διαχείρισης των προγραμμάτων

Ο εισηγητής εκτιμά ότι απαραίτητες προϋποθέσεις για να καταστεί η πολιτική στον τομέα της καινοτομίας αποτελεσματικότερη είναι ο μεγαλύτερος συντονισμός, η αποτελεσματικότερη διασύνδεση και η αυστηρή διαχείριση των διαφόρων μέσων στήριξης.

Από τη σκοπιά των επιχειρήσεων που υποβάλλουν αιτήσεις για στήριξη, η πληθώρα αρμοδίων φορέων σε κοινοτικό επίπεδο λειτουργεί επίσης αντιπαραγωγικά. Οι χρήστες χρειάζεται να έχουν σαφή πληροφόρηση σχετικά με το ποια μέσα στήριξης είναι διαθέσιμα, σε ποιο επίπεδο και για ποια μέτρα.

Αλλά και σε επίπεδο ΕΕ απαιτείται μεγαλύτερος συντονισμός των φορέων. Η πολιτική καινοτομίας πρέπει να αποτελεί βασικό μέλημα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ως εκ τούτου, απαιτείται οριζόντιος συντονισμός εντός της Επιτροπής, για να εξασφαλιστεί στενή συνεργασία της ΓΔ Έρευνα και της ΓΔ Επιχειρήσεις. Τούτο είναι ιδιαίτερα σημαντικό υπό το πρίσμα της κατανομής των χαρτοφυλακίων εντός της Επιτροπής της ΕΕ καθώς και της επικείμενης αναθεώρησης των προγραμμάτων πλαισίων.

Ενθάρρυνση της ιδιωτικής χρηματοδότησης

Παράλληλα με τη δημόσια στήριξη, πρέπει να ενθαρρυνθούν και να προωθηθούν οι ιδιωτικές επενδύσεις στον τομέα της καινοτομίας. Ιδιαίτερα τα κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου διαδραματίζουν κυρίως στο αρχικό στάδιο και στο στάδιο επέκτασης έναν ιδιαίτερο ρόλο για την επιτυχία των επιχειρήσεων στον τομέα της καινοτομίας - και τούτο ισχύει όχι μόνο για τις μεγάλες επιχειρήσεις. Η χρηματοδότηση με επιχειρηματικά κεφάλαια, εάν είναι σωστά διαρθρωμένη, μπορεί να αποτελέσει κίνητρο για καινοτομία, συμπληρωματικά με τη χορήγηση επιδοτήσεων, για τις μικρές επιχειρήσεις.

Ενίσχυση του πλαισίου συνθηκών για τις επιχειρήσεις, ιδιαίτερα τις ΜΜΕ

Μολονότι η θέσπιση ενός γενικού κανονισμού απαλλαγής κατά κατηγορία έχει ήδη εισαγάγει διευκολύνσεις σε ορισμένες περιπτώσεις, η επικείμενη επανεξέταση του πλαισίου των ενισχύσεων πρέπει να χρησιμοποιηθεί ως ευκαιρία για να αξιοποιηθεί πλήρως το δυναμικό καινοτομίας αυτού του μέσου, μεταξύ άλλων και για τις καινοτομίες που δεν αφορούν τεχνολογίες.

Πρέπει επίσης να εξεταστεί μήπως το σημερινό σύστημα ενισχύσεων εμποδίζει τη νέα προσέγγιση στήριξης κρίσιμων τεχνολογιών. Ο κίνδυνος της μετεγκατάστασης επιχειρήσεων λόγω μη ευνοϊκού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων πρέπει να αποφευχθεί πάση θυσία.

Ο εισηγητής εκτιμά επίσης ότι η βελτιωμένη ενίσχυση της καινοτομίας για τις ΜΜΕ πρέπει να συνοδεύεται από τη μείωση των γραφειοκρατικών διαδικασιών. Πέραν των γλωσσικών προβλημάτων, τα μεγαλύτερα προβλήματα οφείλονται συχνά στο μεγάλο αριθμό υπαλλήλων που εργάζονται για τη διαδικασία υποβολής αιτήσεων, στο υψηλό ποσοστό λαθών καθώς και στον υψηλό οικονομικό κίνδυνο που προκύπτει από τα ανωτέρω. Τέλος, η διαδικασία υποβολής αιτήσεων πρέπει να απλουστευθεί και πρέπει επίσης να μειωθούν οι υποχρεώσεις για υποβολή εκθέσεων.

Η προστασία της διανοητικής ιδιοκτησίας έχει ιδιαίτερη σημασία για την ικανότητα καινοτομίας, αλλά οι βασικές συνθήκες υπό τις οποίες λειτουργούν οι επιχειρήσεις, κυρίως όσον αφορά τις δαπάνες που προκύπτουν, δεν είναι ακόμα ικανοποιητικές. Το ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας αποτελεί σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση και πρέπει να εγκριθεί όσο το δυνατόν ταχύτερα. Στο πλαίσιο αυτό όμως πρέπει να επισημανθεί ότι χρειάζεται να αναζητηθούν και άλλα μέσα που μπορούν να εφαρμοστούν βραχυπρόθεσμα.

Επίσης, λαμβάνοντας υπόψη τον αντίκτυπο της ικανότητας καινοτομίας στην ανταγωνιστικότητα της ΕΕ, οι επενδύσεις σε εκπαίδευση και κατάρτιση ειδικευμένου προσωπικού έχουν αποφασιστική σημασία και δεν πρέπει να μειωθούν. Η ΕΕ πρέπει να καταβάλει κάθε προσπάθεια για να καταστήσει το περιβάλλον όσο το δυνατόν πιο ελκυστικό για τους ερευνητές και το ειδικευμένο προσωπικό, ιδιαίτερα όσον αφορά την κινητικότητά τους, ούτως ώστε να μπορέσει να διατηρήσει ισχυρή θέση στον παγκόσμιο ανταγωνισμό.

Το επιστημονικό τρίγωνο - έρευνα, καινοτομία και εκπαίδευση - πρέπει να εξετάζεται ως σύνολο και να μην διαχωρίζεται, διότι αλλιώς βλάπτεται η βιωσιμότητα της καινοτομίας και, κατά συνέπεια, η βιωσιμότητα της παραγωγής.


ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών (18.3.2010)

προς την Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας

σχετικά με την κοινοτική πολιτική για την καινοτομία σε ένα μεταβαλλόμενο κόσμο

(2009/2227(INI))

Συντάκτης γνωμοδότησης: Mitro Repo

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών καλεί την Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας, που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να συμπεριλάβει στην πρόταση ψηφίσματός της τις ακόλουθες προτάσεις:

1.  υπογραμμίζει ότι η ενίσχυση των επιχειρηματιών ως παραγόντων ώθησης της καινοτομίας στην Ευρώπη αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την αποτελεσματική λειτουργία μιας ανταγωνιστικής εσωτερικής αγοράς που βασίζεται στη μείωση των εμπορικών φραγμών καθώς και σε υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών και κοινωνικής συνοχής·

2.  εκφράζει, εν προκειμένω, τη λύπη του για την έλλειψη πραγματικής εσωτερικής αγοράς για την καινοτομία στην ΕΕ, και καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συντονίσουν τις προσπάθειές τους στον τομέα αυτό, κυρίως όσον αφορά τη σύντομη επίτευξη συμφωνίας σχετικά με ένα κοινοτικό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας καθώς και ένα ενιαίο σύστημα δικαιοδοσίας για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας, και τονίζει τη σημασία της τυποποίησης για την ανάπτυξη καινοτόμων προϊόντων·

3.  τονίζει τη σημασία μιας ευρείας πολιτικής για την καινοτομία, που απαιτεί επενδύσεις σε άτομα και σε δεξιότητες και λαμβάνει υπόψη τις καινοτομίες που βασίζονται στην έρευνα καθώς και τις πολιτικές προσεγγίσεις για την καινοτομία με γνώμονα τη ζήτηση· επισημαίνει ότι η πολιτική της ΕΕ για την καινοτομία πρέπει να ενισχύει την καινοτομία που ανταποκρίνεται στις ανάγκες των χρηστών και της κοινωνίας, καθώς και τις νέες καινοτομίες υπηρεσιών·

4.  υπογραμμίζει τη στρατηγική σημασία των βασικών τεχνολογιών για την καινοτομία στον τομέα των διαδικασιών, των προϊόντων και των υπηρεσιών, καθώς και για τη μετάβαση σε μια οικονομία βασισμένη στη γνώση και με περιορισμένες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO2)· επιδοκιμάζει τις κατευθυντήριες γραμμές που παρουσίασε η Επιτροπή στην ανακοίνωσή της COM(2009)0512 για την ανάπτυξη μιας κοινής στρατηγικής για τις βασικές τεχνολογίες γενικής εφαρμογής, και συμφωνεί με την έκκληση που απηύθυνε η Επιτροπή προς τα κράτη μέλη να καταλήξουν σε μια συμφωνία όσον αφορά τη σημασία της χρησιμοποίησης των βασικών τεχνολογιών στην ΕΕ·

5.  υπογραμμίζει ότι η πολιτική για την καινοτομία πρέπει να συντονισθεί με άλλες κοινοτικές και εθνικές πολιτικές (μεταξύ άλλων, τη βιομηχανική και περιβαλλοντική πολιτική και την πολιτική καταναλωτών), έχοντας υπόψη ότι οι προσεγγίσεις που προσδιορίζονται πρέπει να είναι αρκετά ευέλικτες, έτσι ώστε να προσαρμόζονται σε διάφορες εθνικές και περιφερειακές συνθήκες·

6.  καλεί την Επιτροπή να αναπτύξει νέους δείκτες καινοτομίας, συμπεριλαμβανομένων μη τεχνολογικών πτυχών, που να είναι καταλληλότεροι για τις οικονομίες υπηρεσιών που βασίζονται όλο και περισσότερο στη γνώση·

7.  καλεί τα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν τις δημόσιες συμβάσεις, παράλληλα με μέτρα που βασίζονται στην προσφορά, για να τονώσουν τη ζήτηση καινοτόμων προϊόντων και υπηρεσιών, βελτιώνοντας ταυτόχρονα την ποιότητα των δημοσίων υπηρεσιών· τονίζει ότι οι αναθέτουσες αρχές θα πρέπει να συμπεριλάβουν την καινοτομία στους στόχους των προγραμμάτων τους που αφορούν τις δημόσιες συμβάσεις·

8.  τονίζει ότι η καινοτομία είναι πρωτίστως ένας νεωτερισμός που ανταποκρίνεται στις ανάγκες των καταναλωτών και της αγοράς· ως εκ τούτου, ζητεί από την Επιτροπή να διασφαλίσει καλύτερη αναγνώριση της υπεροχής των απαιτήσεων των καταναλωτών ως κινητήριας δύναμης για την καινοτομία·

9.  καλεί τα κράτη μέλη να αυξήσουν τη χρηματοδότηση της έρευνας και της ανάπτυξης προκειμένου να επιτύχουν τον στόχο που τέθηκε στη Βαρκελώνη το 2002 για τη διάθεση του 3% του ΑΕγχΠ στην έρευνα και την ανάπτυξη έως το 2010· επισημαίνει τη σημασία της χρηματοδότησης της έρευνας και της καινοτομίας σε περιόδους οικονομικής κρίσης, καθώς κάτι τέτοιο θα αυξήσει μακροπρόθεσμα τις δημιουργούμενες θέσεις εργασίας·

10. εκφράζει την απογοήτευσή της για την αποτυχία των προσπαθειών που είχαν ως στόχο την απλούστευση των μηχανισμών έρευνας και καινοτομίας στην ΕΕ και για το ότι οι διαδικασίες παραμένουν υπερβολικά περίπλοκες και χρονοβόρες, κάτι το οποίο παρακωλύει ιδιαιτέρως τη συμμετοχή των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στα προγράμματα αυτά·

11. τονίζει την ανάγκη ενίσχυσης του συντονισμού του έργου των Επιτρόπων που ασχολούνται με την πολιτική για την καινοτομία και με άλλους σχετικούς τομείς ώστε να περιοριστεί ο κατακερματισμός των ενωσιακών μηχανισμών στον τομέα της πολιτικής για την καινοτομία.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

17.3.2010

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

29

1

2

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Pablo Arias Echeverría, Cristian Silviu Buşoi, Lara Comi, António Fernando Correia De Campos, Jürgen Creutzmann, Christian Engström, Evelyne Gebhardt, Louis Grech, Małgorzata Handzlik, Malcolm Harbour, Philippe Juvin, Sandra Kalniete, Eija-Riitta Korhola, Kurt Lechner, Toine Manders, Gianni Pittella, Mitro Repo, Robert Rochefort, Zuzana Roithová, Heide Rühle, Christel Schaldemose, Andreas Schwab, Laurence J.A.J. Stassen, Catherine Stihler, Róża Gräfin Von Thun Und Hohenstein, Κυριάκος Τριανταφυλλίδης, Bernadette Vergnaud

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Regina Bastos, Cornelis de Jong, Othmar Karas, Συλβάνα Ράπτη, Wim van de Camp


ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

28.4.2010

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

48

0

3

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Jean-Pierre Audy, Zigmantas Balčytis, Bendt Bendtsen, Jan Březina, Reinhard Bütikofer, Maria Da Graça Carvalho, Giles Chichester, Christian Ehler, Lena Ek, Ioan Enciu, Gaston Franco, Adam Gierek, Norbert Glante, Fiona Hall, Jacky Hénin, Sajjad Karim, Arturs Krišjānis Kariņš, Philippe Lamberts, Bogdan Kazimierz Marcinkiewicz, Angelika Niebler, Jaroslav Paška, Aldo Patriciello, Άννυ Ποδηματά, Miloslav Ransdorf, Herbert Reul, Teresa Riera Madurell, Jens Rohde, Paul Rübig, Amalia Sartori, Francisco Sosa Wagner, Konrad Szymański, Britta Thomsen, Patrizia Toia, Evžen Tošenovský, Νίκη Τζαβέλα, Marita Ulvskog, Adina-Ioana Vălean, Alejo Vidal-Quadras, Владимир Уручев

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Matthias Groote, Rebecca Harms, Oriol Junqueras Vies, Ivari Padar, Mario Pirillo, Vladimír Remek, Frédérique Ries, Θεόδωρος Σκυλακάκης, Silvia-Adriana Ţicău, Hermann Winkler, Ивайло Калфин, Владко Тодоров Панайотов

Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου - Πολιτική απορρήτου