VERSLAG over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1905/2006 tot invoering van een financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1889/2006 tot instelling van een financieringsinstrument voor de bevordering van democratie en mensenrechten in de wereld

8.6.2010 - (COM(2009)0194 – C7‑0158/2009 – 2009/0060B(COD)) - ***I

Commissie buitenlandse zaken
Corapporteurs: Kinga Gál en Barbara Lochbihler


Procedure : 2009/0060B(COD)
Stadium plenaire behandeling
Documentencyclus :  
A7-0188/2010
Ingediende teksten :
A7-0188/2010
Aangenomen teksten :

ONTWERPWETGEVINGSRESOLUTIE VAN HET EUROPEES PARLEMENT

over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1905/2006 tot invoering van een financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1889/2006 tot instelling van een financieringsinstrument voor de bevordering van democratie en mensenrechten in de wereld

(COM(2009)0194 – C7‑0158/2009 – 2009/0060B(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

Het Europees Parlement,

–   gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2009)0194),

–   gelet op artikel 251, lid 2, artikel 179, lid 1, en artikel 181, eerste alinea, van het EG­Verdrag, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C7‑0158/2009),

–   gezien de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad over de gevolgen van de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon voor de lopende interinstitutionele besluitvormingsprocedures (COM(2009)0665),

–   gelet op artikel 294, lid 3, artikel 209, lid 1, en artikel 212 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

–   gelet op artikel 55 van zijn Reglement,

–   gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken (A7‑0188/2009),

1.  stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast;

2.  verzoekt om hernieuwde voorlegging indien de Commissie voornemens is ingrijpende wijzigingen in haar voorstel aan te brengen of dit door een nieuwe tekst te vervangen;

3.  verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen.

Amendement  1

Voorstel voor een verordening – wijzigingsbesluit

Titel

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1905/2006 tot invoering van een financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1889/2006 tot instelling van een financieringsinstrument voor de bevordering van democratie en mensenrechten in de wereld

tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1889/2006 tot instelling van een financieringsinstrument voor de bevordering van democratie en mensenrechten in de wereld

 

(Dit amendement is van toepassing op de gehele tekst. Bij goedkeuring moeten overal de nodige wijzigingen worden aangebracht.)

Motivering

Met dit wijzigingsvoorstel worden zowel Verordening (EG) nr. 1905/2006 als Verordening (EG) nr. 1889/2006 gewijzigd, die echter binnen het Europees Parlement onder de bevoegdheid van twee verschillende commissies vallen. Daarom is verzocht om opsplitsing van het voorstel in twee afzonderlijke verordeningen, één voor elk financieringsinstrument. De verwijzingen naar Verordening (EG) nr. 1905/2006 worden derhalve geschrapt.

Amendement  2

Voorstel voor een verordening – wijzigingsbesluit

Overweging 2

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(2) Bij de tenuitvoerlegging van deze verordeningen zijn incoherenties gebleken wat betreft de uitzondering op het beginsel dat de kosten die voortvloeien uit belastingen, heffingen, rechten en andere fiscale lasten niet in aanmerking komen voor communautaire financiering. Daarom wordt voorgesteld de desbetreffende bepalingen van de verordeningen (EG) nr. 1905/2006 en (EG) nr. 1889/2006 te wijzigen en met de andere instrumenten in overeenstemming te brengen.

(2) Bij de tenuitvoerlegging van deze verordeningen zijn incoherenties gebleken wat betreft de uitzondering op het beginsel dat de kosten die voortvloeien uit belastingen, heffingen, rechten en andere fiscale lasten niet in aanmerking komen voor communautaire financiering. Daarom wordt voorgesteld de desbetreffende bepalingen van Verordening (EG) nr. 1889/2006 te wijzigen en met de andere instrumenten in overeenstemming te brengen.

Motivering

Met dit wijzigingsvoorstel worden zowel Verordening (EG) nr. 1905/2006 als Verordening (EG) nr. 1889/2006 gewijzigd, die echter binnen het Europees Parlement onder de bevoegdheid van twee verschillende commissies vallen. Daarom is verzocht om opsplitsing van het voorstel in twee afzonderlijke verordeningen, één voor elk financieringsinstrument. De verwijzingen naar Verordening (EG) nr. 1905/2006 worden derhalve geschrapt.

Amendement  3

Voorstel voor een verordening – wijzigingsbesluit

Artikel 1

Verordening (EG) nr. 1905/2006

Artikel 25 – lid 2

 

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Artikel 1

In artikel 25 van Verordening (EG) nr. 1905/2006 wordt lid 2 vervangen door:

"2. Communautaire steun wordt in beginsel niet aangewend voor het betalen van belastingen, heffingen of rechten in de begunstigde landen.”

Schrappen

Motivering

Met dit wijzigingsvoorstel worden zowel Verordening (EG) nr. 1905/2006 als Verordening (EG) nr. 1889/2006 gewijzigd, die echter binnen het Europees Parlement onder de bevoegdheid van twee verschillende commissies vallen. Daarom is verzocht om opsplitsing van het voorstel in twee afzonderlijke verordeningen, één voor elk financieringsinstrument. De verwijzingen naar Verordening (EG) nr. 1905/2006 worden derhalve geschrapt.

Amendement  4

Voorstel voor een verordening – wijzigingsbesluit

Artikel 2 – punt -1 (nieuw)

Verordening (EG) nr. 1889/2006

Overweging 23 bis (nieuw)

 

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

 

-1. In Verordening (EG) nr. 1889/2006 wordt de volgende overweging opgenomen:

"(23 bis) De Commissie moet de bevoegdheid krijgen om overeenkomstig artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie gedelegeerde handelingen vast te stellen met betrekking tot strategiedocumenten, aangezien deze strategiedocumenten Verordening (EG) nr. 1889/2006 aanvullen en algemeen toepasbaar zijn. Het is van bijzonder belang dat de Commissie tijdens de voorbereiding passend overleg voert, onder meer met deskundigen."

Amendement  5

Voorstel voor een verordening – wijzigingsbesluit

Artikel 2 – punt -1 bis (nieuw)

Verordening (EG) nr. 1889/2006

Artikel 5 – lid 3

 

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

-1 bis. In artikel 5 van Verordening (EG) nr. 1889/2006 wordt lid 3 vervangen door:

"3. Strategiedocumenten en de eventuele herzieningen of uitbreidingen daarvan worden door de Commissie goedgekeurd overeenkomstig de in artikel 17 bis beschreven procedure."

Motivering

In het oorspronkelijke verslag hebben de rapporteurs voorgesteld de regelgevingsprocedure met toetsing (RPT) voor te schrijven voor de goedkeuring van strategiedocumenten in het kader van het Europees financieringsinstrument voor democratie en mensenrechten. Aangezien de RPT in het Verdrag van Lissabon niet meer bestaat, worden deze amendementen ingetrokken. Overeenkomstig het mandaat dat de Commissie buitenlandse zaken op 3 december 2009 en op 28 april 2010 heeft verstrekt, dienen de rapporteurs nu nieuwe amendementen in om de procedure voor gedelegeerde handelingen op te nemen. Zoals bepaald in artikel 290 van het Verdrag van Lissabon, worden in deze nieuwe amendementen de doelstellingen, inhoud, omvang en duur van de delegatie van bevoegdheden aangegeven, alsmede de voorwaarden die voor de delegatie gelden.

Amendement  6

Voorstel voor een verordening – wijzigingsbesluit

Artikel 2 – punt 1 bis (nieuw)

Verordening (EG) nr. 1889/2006

Artikel 17 bis (nieuw)

 

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

1 bis. In Verordening (EG) nr. 1889/2006 wordt het volgende artikel opgenomen:

"Artikel 17 bis

Uitoefening van de bevoegdheidsdelegatie

1. De bevoegdheid om de in artikel 5, lid 3, bedoelde gedelegeerde handelingen vast te stellen, wordt aan de Commissie toegekend voor de toepassingsduur van deze verordening.

2. Zodra de Commissie een gedelegeerde handeling heeft vastgesteld, stelt zij het Europees Parlement en de Raad daarvan gelijktijdig in kennis.

3. De bevoegdheid tot vaststelling van gedelegeerde handelingen wordt aan de Commissie toegekend onder de in de artikelen 17 ter en 17 quater gestelde voorwaarden."

Motivering

In het oorspronkelijke verslag hebben de rapporteurs voorgesteld de regelgevingsprocedure met toetsing (RPT) voor te schrijven voor de goedkeuring van strategiedocumenten in het kader van het Europees financieringsinstrument voor democratie en mensenrechten. Aangezien de RPT in het Verdrag van Lissabon niet meer bestaat, worden deze amendementen ingetrokken. Overeenkomstig het mandaat dat de Commissie buitenlandse zaken op 3 december 2009 en op 28 april 2010 heeft verstrekt, dienen de rapporteurs nu nieuwe amendementen in om de procedure voor gedelegeerde handelingen op te nemen. Zoals bepaald in artikel 290 van het Verdrag van Lissabon, worden in deze nieuwe amendementen de doelstellingen, inhoud, omvang en duur van de delegatie van bevoegdheden aangegeven, alsmede de voorwaarden die voor de delegatie gelden.

Amendement  7

Voorstel voor een verordening – wijzigingsbesluit

Artikel 2 – punt 1 ter (nieuw)

Verordening (EG) nr. 1889/2006

Artikel 17 ter (nieuw)

 

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

1 ter. In Verordening (EG) nr. 1889/2006 wordt het volgende artikel opgenomen:

"Artikel 17 ter

Intrekking van de bevoegdheidsdelegatie

1. De in artikel 5 bedoelde bevoegdheidsdelegatie kan te allen tijde door het Europees Parlement of de Raad worden ingetrokken.

2. De instelling die een interne procedure is begonnen om te besluiten of zij de bevoegdheidsdelegatie wenst in te trekken, streeft ernaar de andere instelling en de Commissie hiervan binnen een redelijke tijd voordat het definitieve besluit wordt genomen op de hoogte te brengen en geeft daarbij aan welke gedelegeerde bevoegdheid mogelijk wordt ingetrokken en waarom.

3. Het besluit tot intrekking maakt een einde aan de delegatie van de bevoegdheid die in het besluit wordt vermeld. Het besluit treedt onmiddellijk in werking of op een latere datum die in het besluit wordt vermeld. Het besluit laat de geldigheid van de reeds van kracht zijnde gedelegeerde handelingen onverlet. Het besluit wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie."

Motivering

In het oorspronkelijke verslag hebben de rapporteurs voorgesteld de regelgevingsprocedure met toetsing (RPT) voor te schrijven voor de goedkeuring van strategiedocumenten in het kader van het Europees financieringsinstrument voor democratie en mensenrechten. Aangezien de RPT in het Verdrag van Lissabon niet meer bestaat, worden deze amendementen ingetrokken. Overeenkomstig het mandaat dat de Commissie buitenlandse zaken op 3 december 2009 en op 28 april 2010 heeft verstrekt, dienen de rapporteurs nu nieuwe amendementen in om de procedure voor gedelegeerde handelingen op te nemen. Zoals bepaald in artikel 290 van het Verdrag van Lissabon, worden in deze nieuwe amendementen de doelstellingen, inhoud, omvang en duur van de delegatie van bevoegdheden aangegeven, alsmede de voorwaarden die voor de delegatie gelden.

Amendement  8

Voorstel voor een verordening

Artikel 2 – punt 1 quater (nieuw)

Verordening (EG) nr. 1889/2006

Artikel 17 quater (nieuw)

 

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

1 quater. In Verordening (EG) nr. 1889/2006 wordt het volgende artikel opgenomen:

"Artikel 17 quater

Bezwaar tegen gedelegeerde handelingen

1. Het Europees Parlement en de Raad kunnen bezwaar aantekenen tegen de gedelegeerde handeling binnen twee maanden na de datum van kennisgeving.

Op initiatief van het Europees Parlement of de Raad wordt deze termijn met twee maanden verlengd.

2. Indien noch het Europees Parlement noch de Raad bij het verstrijken van deze termijn bezwaar hebben aangetekend tegen de gedelegeerde handeling, wordt deze bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie en treedt zij in werking op de daarin vermelde datum.

De gedelegeerde handeling kan worden bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie en vóór het verstrijken van de betrokken periode in werking treden indien het Europees Parlement en de Raad beide aan de Commissie hebben laten weten dat zij geen bezwaar zullen aantekenen.

3. Indien het Europees Parlement of de Raad bezwaar aantekent tegen de gedelegeerde handeling, treedt deze niet in werking. De instelling die bezwaar aantekent tegen de gedelegeerde handeling, geeft aan om welke redenen zij dit doet."

Motivering

In het oorspronkelijke verslag hebben de rapporteurs voorgesteld de regelgevingsprocedure met toetsing (RPT) voor te schrijven voor de goedkeuring van strategiedocumenten in het kader van het Europees financieringsinstrument voor democratie en mensenrechten. Aangezien de RPT in het Verdrag van Lissabon niet meer bestaat, worden deze amendementen ingetrokken. Overeenkomstig het mandaat dat de Commissie buitenlandse zaken op 3 december 2009 en op 28 april 2010 heeft verstrekt, dienen de rapporteurs nu nieuwe amendementen in om de procedure voor gedelegeerde handelingen op te nemen. Zoals bepaald in artikel 290 van het Verdrag van Lissabon, worden in deze nieuwe amendementen de doelstellingen, inhoud, omvang en duur van de delegatie van bevoegdheden aangegeven, alsmede de voorwaarden die voor de delegatie gelden.

TOELICHTING

In haar wetgevingsvoorstel voor de halftijdse herziening van het Instrument voor ontwikkelingshulp (IOH) en het Europese Instrument voor democratie en mensenrechten (EIDMR) stelt de Commissie alleen een technisch amendement voor dat het mogelijk maakt de met belastingen, invoerrechten en andere heffingen in verband met acties uit hoofde van het IOH en EIDMR samenhangende kosten te financieren uit het budget van deze instrumenten. Tot dusverre waren het IOH en het EIDMR de enige financiële instrumenten waarin niet kon worden afgeweken van het beginsel dat dergelijke kosten niet voor financiering uit het budget in aanmerking komen. Het amendement opent de mogelijkheid om onder uitzonderlijke omstandigheden deze kosten uit het budget te financieren, waardoor er een grotere flexibiliteit ontstaat bij de uitvoering van de programma's en projecten. Dit is van bijzonder belang voor de EIDMR-projecten, gezien de bijzondere omstandigheden waarin zij worden uitgevoerd. Regeringen zouden inderdaad weinig geneigd kunnen zijn vrijstellingen toe te kennen voor projecten die zij niet steunen. De wijziging die de Commissie voorstelt, moet daarom worden toegejuicht.

Met dit wijzigingsvoorstel worden echter zowel Verordening (EG) nr. 1905/2006 als Verordening (EG) nr. 1889/2006 gewijzigd, maar binnen het Europees Parlement vallen die onder de bevoegdheid van twee verschillende commissies. Daarom is verzocht om opsplitsing van het voorstel in twee afzonderlijke verordeningen, één voor elk financieringsinstrument, en met de eerste reeks amendementen worden de verwijzingen naar Verordening (EG) nr. 1905/2006 geschrapt.

De tweede reeks amendementen die de rapporteurs daarnaast voorstellen, betreffen niet de inhoud van de prioriteiten binnen het EIDMR, maar de versterking van het toetsingsrecht van het Parlement.

Op grond van artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie is de nieuwe procedure van gedelegeerde handelingen ingevoerd, die gevolgd moet worden bij uitvoeringsmaatregelen op grond van besluiten die volgens de medebeslissingsprocedure zijn goedgekeurd, als aan twee voorwaarden wordt voldaan:

-  de maatregelen moeten van algemene aard zijn;

-  de maatregelen moeten bedoeld zijn om niet-essentiële onderdelen van de verordening te wijzigen, bijvoorbeeld door sommige van die onderdelen te schrappen of door het besluit aan te vullen met nieuwe niet-essentiële onderdelen.

De procedure van gedelegeerde handelingen betekent een aanzienlijke versterking van de bevoegdheden van het Parlement: het vetorecht biedt het Parlement de mogelijkheid een ontwerpmaatregel waartegen het bezwaar maakt tegen te houden, en de Commissie is in dat geval gedwongen een gewijzigd voorstel in te dienen. In die zin is de procedure vergelijkbaar met de regelgevingsprocedure met toetsing in het voormalige comitologiebestel, waarom de rapporteurs in eerste instantie hebben gevraagd, maar die in het Verdrag van Lissabon niet meer bestaat.

Het is naar onze mening duidelijk dat de strategiedocumenten in het kader van het EIDMR volledig voldoen aan de criteria die gelden voor de toepassing van de procedure van gedelegeerde handelingen (art. 290 van het VWEU):

-  zij zijn van algemene aard en bestrijken en lange periode (3 tot 4 jaar);

-  zij vullen niet-essentiële onderdelen van de wetgevingshandeling aan door prioritaire gebieden en doelstellingen vast te stellen voor de steun aan een thematisch gebied of regio;

-  zij zijn juridisch bindend in die zin dat jaarlijkse actieprogramma’s op grond van artikel 6 van het EIDMR gebaseerd moeten zijn op strategiedocumenten.

De procedure van gedelegeerde handelingen zal echter niet gaan gelden voor de jaarlijkse actieprogramma's en bijzondere maatregelen.

Het wetgevingsvoorstel van de Commissie voor de tussentijdse herziening van het EIDMR biedt een ideale gelegenheid om dit instrument in overeenstemming te brengen met de nieuwe voorschriften in het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie.

PROCEDURE

Titel

Financieringsinstrument ter bevordering van democratie en mensenrechten in de wereld (wijziging van Verordening(EG) nr. 1889/2006)

Document- en procedurenummers

COM(2009)0194 – C7-0158/2009 – 2009/0060B(COD)

Datum indiening bij EP

21.4.2009

Commissie ten principale

       Datum bekendmaking

AFET

17.9.2009

Medeadviserende commissie(s)

       Datum bekendmaking

DEVE

17.9.2009

 

 

 

Geen advies

       Datum besluit

DEVE

6.10.2009

 

 

 

Rapporteur(s)

       Datum benoeming

Barbara Lochbihler

22.10.2009

Kinga Gál

22.10.2009

 

Behandeling in de commissie

3.12.2009

28.4.2010

1.6.2010

 

Datum goedkeuring

1.6.2010

 

 

 

Uitslag eindstemming

+:

–:

0:

48

1

4

Bij de eindstemming aanwezige leden

Gabriele Albertini, Sir Robert Atkins, Michael Gahler, Marietta Giannakou, Andrzej Grzyb, Takis Hadjigeorgiou, Ioannis Kasoulides, Tunne Kelam, Nicole Kiil-Nielsen, Maria Eleni Koppa, Andrey Kovatchev, Wolfgang Kreissl-Dörfler, Eduard Kukan, Ryszard Antoni Legutko, Sabine Lösing, Ulrike Lunacek, Barry Madlener, Mario Mauro, Willy Meyer, Francisco José Millán Mon, Alexander Mirsky, María Muñiz De Urquiza, Annemie Neyts-Uyttebroeck, Raimon Obiols, Kristiina Ojuland, Ria Oomen-Ruijten, Pier Antonio Panzeri, Alojz Peterle, Mirosław Piotrowski, Bernd Posselt, Cristian Dan Preda, Fiorello Provera, José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra, Jacek Saryusz-Wolski, Werner Schulz, Ernst Strasser, Charles Tannock, Zoran Thaler, Inese Vaidere, Kristian Vigenin, Boris Zala

Bij de eindstemming aanwezige vaste plaatsvervanger(s)

Elena Băsescu, Nikolaos Chountis, Hélène Flautre, Kinga Gál, Roberto Gualtieri, Judith Sargentini, Marietje Schaake, György Schöpflin, Alf Svensson, Renate Weber

Bij de eindstemming aanwezige plaatsvervanger(s) (art. 187, lid 2)

Jean-Paul Besset, Michèle Striffler

Datum indiening

8.6.2010