ΣΥΣΤΑΣΗ σχετικά με το σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου για τη σύναψη ενδιάμεσης συμφωνίας εταιρικής σχέσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, αφενός, και των κρατών του Ειρηνικού, αφετέρου

    9.12.2010 - (05078/2010 – C7-0036/2010 – 2008/0250(NLE)) - ***

    Επιτροπή Διεθνούς Εμπορίου
    Εισηγητής: David Martin

    Διαδικασία : 2008/0250(NLE)
    Διαδρομή στην ολομέλεια
    Διαδρομή του εγγράφου :  
    A7-0365/2010
    Κείμενα που κατατέθηκαν :
    A7-0365/2010
    Κείμενα που εγκρίθηκαν :

    ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

    σχετικά με το σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου για τη σύναψη ενδιάμεσης συμφωνίας εταιρικής σχέσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, αφενός, και των κρατών του Ειρηνικού, αφετέρου

    (05078/2010 – C7-0036/2010 – 2008/0250(NLE))

    (Έγκριση)

    το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

    –   έχοντας υπόψη το σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου (05078/2010),

    –   έχοντας υπόψη το σχέδιο ενδιάμεσης συμφωνίας εταιρικής σχέσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, αφενός, και των κρατών του Ειρηνικού, αφετέρου (05558/2/2009),

    –   έχοντας υπόψη την αίτηση έγκρισης που υπέβαλε το Συμβούλιο σύμφωνα με το άρθρο 207, παράγραφος 4, και το άρθρο 218, παράγραφος 6, δεύτερο εδάφιο, στοιχείο α), της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (C7-0036/2010),

    –   έχοντας υπόψη το άρθρο 81 και το άρθρο 90, παράγραφος 8, του Κανονισμού του,

    –   έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Ανάπτυξης και της Επιτροπής Αλιείας (A7-0365/2010),

    1.  εγκρίνει τη σύναψη της συμφωνίας·

    2.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει τη θέση του Κοινοβουλίου στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή, καθώς και στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών και των κρατών του Ειρηνικού.

    ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

    Συμφωνίες Οικονομικής Εταιρικής Σχέσης (ΣΟΕΣ)

    Το 2000 τα κράτη ΑΚΕ και η ΕΕ συμφώνησαν να συνάψουν νέες εμπορικές συμφωνίες συμβατές με τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) για να αντικαταστήσουν το μονομερές καθεστώς των εμπορικών προτιμήσεων που χορηγούσε η ΕΕ στις εισαγωγές από τα κράτη ΑΚΕ, το οποίο ίσχυε εκείνη την περίοδο.

    Οι διαπραγματεύσεις για τις νέες συμφωνίες οικονομικής εταιρικής σχέσης (ΣΟΕΣ) ξεκίνησαν το 2002 με στόχο να ολοκληρωθούν έως την 31η Δεκεμβρίου 2007, δεδομένου ότι την 1η Ιανουαρίου 2008 θα έληγε η απαλλαγή του ΠΟΕ που κάλυπτε τις τρέχουσες εμπορικές ρυθμίσεις μεταξύ των κρατών ΑΚΕ και της ΕΕ. Εφόσον οι ΣΟΕΣ αποσκοπούν στην εμπέδωση και ενίσχυση των διαδικασιών περιφερειακής ολοκλήρωσης στα κράτη ΑΚΕ, οι διαπραγματεύσεις διεξήχθησαν σε περιφερειακό επίπεδο με έξι αυτόκλητες περιφερειακές ομάδες ΣΟΕΣ.

    Στη διαδικασία διαπραγμάτευσης των ΣΟΕΣ συμμετείχαν όλα τα κράτη ΑΚΕ προκειμένου να προσδιοριστούν τα γενικά, διατομεακά θέματα ενδιαφέροντος, ενώ τα ειδικά ζητήματα ενδιαφέροντος των διαπραγματεύσεων καθορίζονταν –και εξακολουθούν να καθορίζονται– σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο.

    Η ένωση CARIFORUM είναι από τότε η μόνη περιφερειακή ομάδα κρατών που έχει υπογράψει μία περιεκτική ΣΟΕΣ.

    Δεδομένου ότι οι υπόλοιπες διαπραγματεύσεις ήταν απίθανο να καταλήξουν στη σύναψη ολοκληρωμένων ΣΟΕΣ για όλους τους εταίρους/περιφέρειες ΑΚΕ, αποφασίστηκε να συναφθούν ενδιάμεσες ΣΟΕΣ που θα εστιάζονται στο εμπόριο προϊόντων και τη συμβατότητα με τους κανόνες του ΠΟΕ μέχρι το τέλος του 2007, με σκοπό τη διαπραγμάτευση συνολικών ΣΟΕΣ κατά τη διάρκεια του 2008.

    Στην περιοχή του Ειρηνικού, μόνο τα Φίτζι και η Παπουασία-Νέα Γουινέα, οι μεγαλύτερες οικονομίες της περιοχής, έχουν συνάψει ενδιάμεση συμφωνία.

    Ενδιάμεσες συμφωνίες οικονομικής εταιρικής σχέσης (ΕΣΟΕΣ)

    Οι "ενδιάμεσες" συμφωνίες οικονομικής εταιρικής σχέσης είναι συμφωνίες για το εμπόριο προϊόντων που αποσκοπούν στην αποφυγή διατάραξης των εμπορικών συναλλαγών μεταξύ των κρατών ΑΚΕ με της Ευρώπης. Υπενθυμίζει ότι ενώ η ΕΣΟΕΣ μπορεί να θεωρηθεί ως πρώτο βήμα στη διαδικασία, από νομικής πλευράς είναι εντελώς ανεξάρτητη διεθνής συμφωνία η οποία μπορεί να μην οδηγήσει απαραίτητα σε μια πλήρη ΣΟΕΣ.

    Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι η πιθανή σύμφωνη γνώμη του Κοινοβουλίου σε μια ενδιάμεση ΣΟΕΣ δεν προδικάζει τη θέση του Κοινοβουλίου όσον αφορά τη συγκατάθεσή του σε μια συνολική ΣΟΕΣ, διότι η διαδικασία σύναψης αφορά δύο διαφορετικές διεθνείς συμφωνίες.

    Φίτζι

    Η χώρα Φίτζι είναι ένα νησιωτικό κράτος με πληθυσμό 854.000 κατοίκους, εκ των οποίων το 87% κατοικεί στα δύο μεγαλύτερα από τα 322 εν τω συνόλω νησιά. Κατά το παρελθόν, η χώρα βίωσε πολιτικές αντιξοότητες περιλαμβανομένων και στρατιωτικών πραξικοπημάτων και εντάσεων μεταξύ των αυτοχθόνων κατοίκων των νησιών Φίτζι και Ινδών που εγκαταστάθηκαν εκεί στη διάρκεια του 19ου αιώνα.

    Άλλα προβλήματα που αντιμετώπισε η χώρα ήταν αναταραχές στους τομείς της ζάχαρης και της κλωστοϋφαντουργίας, απώλεια εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού λόγω μετανάστευσης που οδήγησε σε στέρηση δεξιοτήτων, και φυσικές καταστροφές και θεομηνίες που περιελάμβαναν και κυκλώνες.

    Οι σχέσεις της ΕΕ με τις νήσους Φίτζι είχαν επικεντρωθεί κατά το παρελθόν στην ενίσχυση των αγροτικών περιοχών και την εκπαίδευση. Η χώρα έχει πρόσβαση στην αγορά ζάχαρης με ευνοϊκούς όρους (υποστήριξη μέσω των συνοδευτικών μέτρων της μεταρρύθμισης στον τομέα της ζάχαρης). H χώρα ανέλαβε δεσμεύσεις απέναντι στην ΕΕ οι οποίες αφορούν ουσιαστικά στοιχεία σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα, τις δημοκρατικές αρχές και το κράτος δικαίου. Το Συμβούλιο αποφάσισε να ενισχύσει τον πολιτικό διάλογο ανάμεσα στις δύο ομάδες και καθιέρωσε πλαίσιο μελλοντικής συνεργασίας.

    Παπουασία-Νέα Γουινέα

    Η Παπουασία-Νέα Γουινέα είναι το μεγαλύτερο από τα νησιωτικά κράτη με πληθυσμό που αντιστοιχεί στο 70% του συνολικού πληθυσμού της περιφέρειας και σημαντικό ύψος εμπορικών συναλλαγών με την ΕΕ. Είναι κράτος αποτελούμενο από πολλές εθνικές φυλές που κατοικούν στα 344 νησιά του και μιλούν 800 διαφορετικές γλώσσες. Το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού αποτελείται από παραδοσιακές κοινωνίες απλής επιβίωσης. Το έδαφος της χώρας έχει πληγεί από περιβαλλοντικές καταστροφές εξαιτίας της εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων. Η αναπτυξιακή συνεργασία ενισχύεται μέσω της στενότερης συνεργασίας μεταξύ της κυβέρνησης της Παπουασίας-Νέας Γουινέας και της Αυστραλίας που είναι ο μεγαλύτερος δωρητής της. Κύριος στόχος της αναπτυξιακής συνεργασίας της Παπουασίας-Νέας Γουινέας είναι η αγροτική ανάπτυξη και συναφή θέματα. Δόθηκε ιδιαίτερη σημασία στην ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού, στη διαχείριση των φυσικών πόρων και στην ανάπτυξη της παιδείας, στοιχεία που μπορούν να συμβάλουν στην παροχή καλύτερων υπηρεσιών και στη δημιουργία εισοδήματος.

    Ενδιάμεση συμφωνία εταιρικής σχέσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, αφενός, και των κρατών του Ειρηνικού, αφετέρου

    Η ενδιάμεση συμφωνία μεταξύ της Παπουασίας-Νέας Γουινέας, των Φίτζι και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας υπεγράφη στις 14 Δεκεμβρίου 2007. Οι δύο αυτές χώρες ήταν τα μόνα μέλη της περιοχής του Ειρηνικού που συνήψαν τη συμφωνία, καθώς τα υπόλοιπα μέλη της περιφερειακής ομάδας του Ειρηνικού έχουν χαμηλά επίπεδα εμπορευματικών συναλλαγών με την ΕΕ και επέλεξαν να μην προσχωρήσουν στην ενδιάμεση συμφωνία.

    Τα Φίτζι και η Παπουασία-Νέα Γουινέα συνήψαν τη συμφωνία με την ελπίδα, κυρίως, να προστατεύσουν τις βιομηχανίες τους ζάχαρης και τόνου, που θα είχαν πληγεί σοβαρά από το Σύστημα Γενικευμένων Προτιμήσεων.

    Η ενδιάμεση συμφωνία καλύπτει θέματα σχετικά με τους κανόνες καταγωγής και την πρόσβαση στην αγορά. Όσον αφορά τους κανόνες καταγωγής, η συμφωνία καλύπτει κανόνες καταγωγής που σχετίζονται με τους τομείς της αλιείας, κλωστοϋφαντουργίας και γεωργίας, που δημιουργούν επενδυτικές ευκαιρίες και δυνατότητες απασχόλησης. Όσον αφορά την πρόσβαση στην αγορά, επιδιώκεται η εξασφάλιση της χωρίς δασμούς και ποσοστώσεις προσβάσεως σε αγορές η οποία οδηγεί σε επενδυτικές ευκαιρίες και δυνατότητες απασχόλησης. Τα θέματα σχετικά με το εμπόριο και την ανάπτυξη θα εξεταστούν μέσα σε ένα ευρύτερο περιφερειακό πλαίσιο. Η ενδιάμεση συμφωνία απαίτησε επίσης από τις κυβερνήσεις να μειώσουν τα περιθώρια πολιτικών ελιγμών σε ό,τι αφορά τις ρυθμιστικές εξουσίες.

    Κριτική

    Οι διαπραγματεύσεις για την ενδιάμεση συμφωνία δέχτηκαν πολλές επικρίσεις από μέλη της κοινωνίας των πολιτών και πολιτικούς από την περιοχή του Ειρηνικού. Η σκληρή κριτική έναντι της διαπραγματευτικής στρατηγικής της ΕΕ προέκυψε ιδιαίτερα από την πίεση που ασκήθηκε στα Φίτζι και την Παπουασία-Νέα Γουινέα να υπογράψουν την ενδιάμεση συμφωνία, υπό την απειλή να χάσουν την προτιμησιακή πρόσβαση στις ευρωπαϊκές αγορές. Ομάδες της κοινωνίας των πολιτών επέκριναν αυτές τις πράξεις με το επιχείρημα ότι μείωναν τα επίπεδα αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών του Ειρηνικού. Σύμφωνα με τις επικρίσεις, η ΕΕ, με την υπογραφή των ΣΟΕΣ, ενδιαφερόταν απλώς να κατοχυρώσει την πρόσβασή της στις πρώτες ύλες και να εξασφαλίσει ότι οι ανταγωνιστές της, η Κίνα για παράδειγμα, δεν θα είχαν ανάλογη πρόσβαση σ’ αυτές ή, επιπλέον, ότι οι πρώτες ύλες δεν θα υφίσταντο στην χώρα προέλευσής τους περαιτέρω κατεργασία η οποία θα τους παρείχε προστιθέμενη αξία.

    Περιφερειακός αντίκτυπος και συνέπειες για τις σχέσεις με τρίτα μέρη

    Η περιφερειακή αλληλεγγύη έχει μειωθεί σημαντικά σύμφωνα με τους επικριτές της ενδιάμεσης συμφωνίας. Οι ΣΟΕΣ εξελίχθηκαν από τη στιγμή που η κάθε περιφερειακή ομάδα (εκτός από την CARIFORUM) διαλύθηκε υπό την πίεση και τους χρονικούς περιορισμούς για τη σύναψη ενδιάμεσων συμφωνιών. Η περιφερειακή ομάδα των κρατών ΑΚΕ του Ειρηνικού απαρτίζεται από 14 νησιωτικά κράτη με συνολικό πληθυσμό 7 εκατομμύρια. Περισσότερο από κάθε άλλη περιοχή, οι χώρες του Ειρηνικού διαφέρουν σε μεγάλο βαθμό όσον αφορά το μέγεθος και τα χαρακτηριστικά τους. Η ΕΣΟΕΣ δεν θα πρέπει να μειώσει αφενός τα πολιτικά συμφέροντα και αφετέρου το δημόσιο αίσθημα έναντι της οικονομικής ολοκλήρωσης στον Ειρηνικό.

    Η συμφωνία μπορεί να έχει επίσης επιπτώσεις στις σχέσεις μεταξύ της περιοχής του Ειρηνικού και των πλησιέστερων και μεγαλύτερων εμπορικών εταίρων της, της Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας. Οι διατάξεις της τρέχουσας συμφωνίας για το εμπόριο προϊόντων ενδέχεται να παρεμποδίσουν τις μελλοντικές εμπορικές συμφωνίες με αυτές τις χώρες. Για παράδειγμα, κάθε μελλοντική εμπορική παραχώρηση συμφωνηθεί μεταξύ της περιφέρειας του Ειρηνικού και της Αυστραλίας (του μεγαλύτερου εμπορικού εταίρου της) θα πρέπει να εφαρμοστεί και για την ΕΕ. Συνεπώς, η ΣΟΕΣ έχει επιπτώσεις στις μελλοντικές διαπραγματεύσεις για το εμπόριο μεταξύ του Ειρηνικού και της Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας. Η συμφωνία του Ειρηνικού για στενότερες οικονομικές σχέσεις (PACER) απαιτεί ότι για οποιαδήποτε συμφωνία μεταξύ χώρας ΑΚΕ του Ειρηνικού και άλλης ανεπτυγμένης χώρας πρέπει να ζητηθεί η γνώμη και της Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας, οι οποίες είναι απίθανο να δεχθούν να τύχουν μεροληπτικής μεταχείρισης.

    Ειδικές διατάξεις που αφορούν τους κανόνες καταγωγής

    Ο σκοπός των ειδικών διατάξεων που αφορούν τους κανόνες προέλευσης για αλιευτικά προϊόντα είναι η ανάπτυξη ικανοτήτων μεταποίησης αλιευτικών πόρων σε χερσαίες και παράκτιες περιοχές των κρατών ΑΚΕ του Ειρηνικού για τη δημιουργία τοπικής απασχόλησης και εισοδήματος. Ο τομέας της αλιείας συνιστά πρωτογενή πηγή απασχόλησης ιδιαίτερα των γυναικών. Σύμφωνα με την Επιτροπή, είναι χαμηλός ο κίνδυνος αποσταθεροποίησης των αγορών της ΕΕ λαμβάνοντας υπόψη την περιορισμένη αλιευτική ικανότητα του αλιευτικού στόλου των κρατών του Ειρηνικού, τον περιορισμένο εφοδιασμό των εξ ολοκλήρου παραγομένων αλιευτικών προϊόντων και τις περιορισμένες ικανότητες μεταποίησης σε χερσαίες εγκαταστάσεις. Ωστόσο, σύμφωνα με ορισμένες πηγές, πέρα από τα τρία ήδη εν λειτουργία συγκροτήματα, αρχίζουν να αναπτύσσονται στην Παπουασία-Νέα Γουινέα αρκετές νέες τοπικές μονάδες μεταποίησης τονοειδών, βοηθητικής βιομηχανίας και υποστηρικτική υποδομή. Είναι ως εκ τούτου σημαντικό να υπάρξει στενή παρακολούθηση της κατάστασης και ο εισηγητής καλεί την Επιτροπή να υποβάλει στο Κοινοβούλιο έκθεση για αυτές τις ειδικές πτυχές του αλιευτικού τομέα των κρατών του Ειρηνικού καθώς και για τη διαχείριση των αλιευτικών αποθεμάτων στον Ειρηνικό, περιλαμβανομένων και των βιώσιμων αναπτυξιακών πρακτικών.

    Διαπραγματεύσεις για συνολικές ΣΟΕΣ

    Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ελπίζει να συνάψει μια συνολική συμφωνία οικονομικής εταιρικής σχέσης με την περιφερειακή ομάδα του Ειρηνικού το 2009, και οι συνομιλίες συνεχίζονται και με τις 14 χώρες που αποτελούν την περιφέρεια.

    Ο εισηγητής σας, μετά από διαβουλεύσεις με πολλούς φορείς από την Παπουασία Νέα Γουινέα και τη Δημοκρατία των νήσων Φίτζι, θεωρεί ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρέπει να δώσει την έγκρισή του για την ενδιάμεση συμφωνία εταιρικής σχέσης μεταξύ των κρατών του Ειρηνικού, αφενός, και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, αφετέρου, εάν υπάρξει σαφής δέσμευση εκ μέρους της Επιτροπής και του Συμβουλίου ότι:

    -     θα καθορισθεί και θα παρασχεθεί εγκαίρως το δίκαιο μερίδιο πόρων της βοήθειας για το εμπόριο. Τα κονδύλια αυτά θα πρέπει να αποτελέσουν επιπρόσθετους πόρους και όχι απλώς μια άλλη μορφή παροχής της χρηματοδότησης του ΕΤΑ· Θα πρέπει να συνάδουν με τις προτεραιότητες της Παπουασίας Νέας Γουινέας και της Δημοκρατίας των νήσων Φίτζι. Η εκταμίευσή τους πρέπει να είναι έγκαιρη, προβλέψιμη και σύμφωνη με τα προγράμματα εκτέλεσης των εθνικών και περιφερειακών στρατηγικών αναπτυξιακών σχεδίων·

    -     στην συνολική ΣΟΕΣ θα πρέπει να συσταθεί κοινοβουλευτική επιτροπή με σκοπό να παρακολουθεί της εφαρμογή της συμφωνίας της οποίας η σύσταση από πλευράς ΕΚ θα πρέπει να είναι στα πρότυπα της αντίστοιχης κοινοβουλευτικής επιτροπής ίσης εκπροσώπησης Cariforum-ΕΕ·

    -     η συνολική συμφωνία ΣΟΕΣ θα πρέπει να περιλαμβάνει μια ρήτρα αναθεώρησης και μια συνολική εκτίμηση αντικτύπου, που πρέπει να διεξαχθεί τρία ως πέντε έτη μετά την υπογραφή της συμφωνίας προκειμένου να προσδιοριστεί ο κοινωνικός και οικονομικός αντίκτυπος της συμφωνίας, συμπεριλαμβανομένων του κόστους και των συνεπειών της εφαρμογής·

    -     πρέπει να διαβιβαστεί στο Κοινοβούλιο έκθεση για τις ειδικές πτυχές του αλιευτικού τομέα των κρατών του Ειρηνικού σύμφωνα με τη λεπτομερή περιγραφή που αναπτύχθηκε προηγουμένως.

    ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Αλιείας (27.10.2010)

    προς την Επιτροπή Διεθνούς Εμπορίου

    σχετικά με σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου για τη σύναψη ενδιάμεσης συμφωνίας εταιρικής σχέσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, αφενός, και των κρατών του Ειρηνικού, αφετέρου
    (05078/2010 – C7-0036/2010 - 2008/0250(ΝLΕ))

    Συντάκτρια γνωμοδότησης: Carmen Fraga Estévez

    ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ

    1. Περιεχόμενο της πρότασης

    Στις 23 Νοεμβρίου 2007 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη Παπουασία - Νέα Γουϊνέα και Νήσοι Φίτζι κατέληξαν σε νέα ενδιάμεση συμφωνία με στόχο να δοθεί η δυνατότητα στα Κράτη του Ειρηνικού να αρχίσουν να επωφελούνται από τις βελτιωμένες συνθήκες πρόσβασης στην ευρωπαϊκή αγορά που προσφέρει η ΕΕ στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για μια συμφωνία οικονομικής εταιρικής σχέσης (ΣΟΕΣ). Επεδιώκετο ταυτόχρονα, να αποσοβηθεί ενδεχόμενη διατάραξη του εμπορίου μεταξύ των Κρατών του Ειρηνικού και της ΕΕ μετά τη λήξη, στις 31 Δεκεμβρίου 2007, των εμπορικών προτιμήσεων που παραχωρήθηκαν στο πλαίσιο της συμφωνίας του Κοτονού, εν αναμονή της συνάψεως μίας συνολικής ΣΟΕΣ.

    Βάσει της συμφωνίας αυτής, που εφαρμόζεται προσωρινά από την 1η Ιανουαρίου 2008, καταργούνται οι δασμοί σε όλα τα προϊόντα που προέρχονται από τα κράτη του Ειρηνικού, με κάποιες περιορισμένες εξαιρέσεις. Η κατάργηση αυτή των δασμών καλύπτει το σύνολο των αλιευτικών προϊόντων.

    Η συμφωνία περιλαμβάνει σε παράρτημα τους κανόνες καταγωγής των πρώτων υλών και, εν προκειμένω, των ζωντανών αλιευμάτων (πρώτων υλών) που αλιεύονται από σκάφη υπό σημαία των χωρών αυτών εκτός των χωρικών τους υδάτων. Οι κανόνες ορίζουν κάποια κριτήρια (χώρα νηολογίου, χώρα σημαίας, ιδιοκτησία του σκάφους) ώστε να αποδεικνύεται επαρκώς η σύνδεση των σκαφών με τις χώρες δικαιούχους των προτιμήσεων.

    Ο ορισμός της καταγωγής των μεταποιημένων αλιευτικών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων των κονσερβοποιημένων ιχθύων κωδικού της θέσης SH (Εναρμονισμένο Σύστημα) 1604, υπόκειται στους όρους περί επαρκούς μεταποίησης της πρώτης ύλης, που παρατίθενται σε κατάσταση επισυναπτόμενη στο πρωτόκολλο και βάσει των οποίων τίθεται ένα όριο της τάξεως του 15% για τη χρησιμοποίηση πρώτων υλών άλλης καταγωγής προκειμένου να τεκμηριωθεί η καταγωγή των τελικών προϊόντων.

    Ωστόσο, μία παρέκκλιση από τον κανόνα αυτό επιτρέπει σε ένα κράτος του Ειρηνικού να επιτύχει καθεστώς προϊόντος καταγωγής και, συνεπώς, πρόσβαση στην αγορά της ΕΕ με πλήρη απαλλαγή τελωνειακών δασμών για προϊόντα της θέσης SΗ 1604, τα οποία παρασκευάζονται στην επικράτειά του από πρώτες ύλες άλλης καταγωγής, οι οποίες εκφορτώνονται σε δικό του λιμένα. Το κράτος που επιθυμεί να επωφεληθεί της παρέκκλισης αυτής οφείλει συνεπώς να γνωστοποιήσει στην Επιτροπή ότι διαθέτει ανεπαρκή ποσότητα πρώτων υλών για να καλύψει τη ζήτηση της μεταποιητικής βιομηχανίας του, ήτοι ότι τα σκάφη του δεν μπορούν να αλιεύσουν επαρκείς ποσότητες για να καλύψουν τις ανάγκες της μεταποιητικής βιομηχανίας του.

    Τούτο σημαίνει ότι οι μεταποιητικές βιομηχανίες των χωρών που έχουν προτιμησιακή μεταχείριση βάσει της συμφωνίας μπορούν να εξάγουν στην ΕΕ αδασμολόγητα μεταποιημένα αλιευτικά προϊόντα αλιευθέντα είτε σκάφη τρίτων χωρών είτε σε τρίτες χώρες που δεν έχουν προτιμησιακή δασμολογική μεταχείριση από την ΕΕ.

    2. Οι παρατηρήσεις της συντάκτριας γνωμοδότησης

    Η συντάκτρια γνωμοδότησης επιθυμεί να υπογραμμίσει κατ'αρχήν την τεράστια δυσαρέσκεια και δυσφορία του αλιευτικού κλάδου της ΕΕ για την κατάσταση αυτή και επισημαίνει τις έντονα αρνητικές συνέπειες της συμφωνίας αυτής για τον εν λόγω κλάδο και ιδιαίτερα για τον τομέα της κονσερβοποιίας τόνου, λόγω αυτής της εξωφρενικής παρέκκλισης από τους κανόνες καταγωγής η οποία συμπεριελήφθη στην εν λόγω συμφωνία.

    Οι προτιμησιακοί κανόνες καταγωγής έχουν ως κύριο σκοπό να αποδεικνύουν την ύπαρξη επαρκούς οικονομικής σύνδεσης μεταξύ των προϊόντων που εισάγονται στην ΕΕ και των χωρών δικαιούχων προτιμησιακής μεταχείρισης εκ μέρους της ΕΕ, ούτως ώστε να εξασφαλίζεται ότι οι προτιμήσεις αυτές δεν εκτρέπονται προς όφελος άλλων χωρών, για τις οποίες δεν προορίζονται. Όμως, η συμφωνία κάνει ακριβώς το αντίθετο.

    Όταν πρόκειται για ένα προϊόν τόσο χαμηλής προστιθεμένης αξίας, όπως η κονσέρβα τόνου, σε όλες τις συμφωνίες και τα αυτόνομα προτιμησιακά καθεστώτα που εφαρμόζει η ΕΕ, έως τώρα προβλεπόταν πάντα ότι το τελικό προϊόν δεν μπορεί να θεωρηθεί ως προϊόν καταγωγής παρά μόνον εφόσον η πρώτη ύλη που είχε χρησιμοποιηθεί για την παρασκευή του ήταν κι αυτή, στο μεγαλύτερο μέρος της, προϊόν καταγωγής, δηλαδή προερχόμενο από αλιεύματα σκαφών που διαθέτουν επαρκή σύνδεση με τη δικαιούχο χώρα.

    Η παρέκκλιση που παραχωρείται στα κράτη του Ειρηνικού και της οποίας σήμερα γίνεται χρήση στην Παπουασία-Νέα Γουϊνέα, είχε ως αποτέλεσμα να καταστεί η χώρα αυτή ένα πραγματικό «διαμετακομιστικό κέντρο» για τη μεταποίηση τεράστιων ποσοτήτων τόνου πάσης προέλευσης (Φιλιππίνες, Ταϋλάνδη, Κίνα, Ηνωμένες Πολιτείες, Αυστραλία, κλπ) που εκφορτώνονται στους λιμένες της για να μεταποιηθούν σε εργοστάσια που στήθηκαν βιαστικά επί τόπου από επιχειρηματίες των ενδιαφερόμενων χωρών με μοναδικό σκοπό την πλήρη απαλλαγή από δασμούς που παραχωρεί η ΕΕ δυνάμει αυτής της ενδιάμεσης συμφωνίας (οι άμεσες εξαγωγές από τις χώρες αυτές εν τω μεταξύ υπόκεινται είτε σε δασμό ΝΡF της τάξης του 24% είτε σε μειωμένο απλώς δασμό βάσει του ΣΓΠ).

    Δεδομένου μάλιστα ότι οι περισσότερες από τις χώρες αυτές είναι άμεσοι ανταγωνιστές των παραγωγών της ΕΕ, η έκταση του φαινομένου δημιούργησε σημαντική αναταραχή στην αγορά κονσερβών τόνου και συνιστά πλήρως αθέμιτο ανταγωνισμό για τον ευρωπαϊκό μεταποιητικό τομέα, που ήδη αντιμετωπίζει οικονομικά μειονεκτήματα λόγω του κατά πολύ υψηλότερου κόστους εργασίας και των πολύ αυστηρότερων περιορισμών από άποψη περιβαλλοντικών και υγειονομικών προδιαγραφών, σε σημείο που χιλιάδες θέσεις απασχόλησης στον τομέα διατρέχουν σήμερα σοβαρό κίνδυνο να εξαφανιστούν. Ζημιώνει επίσης σοβαρά άλλες χώρες ΑΚΕ ή δικαιούχους ΣΓΠ οι οποίες, επειδή δεν τους παραχωρήθηκε παρόμοια παρέκκλιση, δεν μπορούν να βασιστούν στις δικές τους πρώτες ύλες για τη λειτουργία των μεταποιητικών βιομηχανιών τους.

    Οι δικαιολογίες τις οποίες τόσο συχνά επικαλείται η Επιτροπή, περί αναπτυξιακής βοήθειας στα κράτη του Ειρηνικού μέσω της παροχής κινήτρων για επενδύσεις στις χώρες αυτές, δεν ευσταθούν, εάν ληφθεί υπόψη ότι τα εργοστάσια που κατασκευάστηκαν επί τόπου για να επωφεληθούν από την ανέλπιστη τύχη της παρέκκλισης από τους κανόνες καταγωγής είναι εντελώς στοιχειώδη από πλευράς εξοπλισμού και απασχολούν περισσότερο ασιάτες προερχόμενους από άλλες χώρες της περιοχής, παρά τοπικό εργατικό δυναμικό, οι μισθοί που τους καταβάλλονται είναι γελοίοι ενώ υπάρχουν υπόνοιες ότι τα εργοστάσια αυτά έχουν αρνητική επίπτωση στο περιβάλλον.

    Χωρίς να αμφισβητεί τα θετικά στοιχεία που μπορεί να έχει από άλλες απόψεις η ενδιάμεση συμφωνία εταιρικής σχέσης με τα κράτη του Ειρηνικού, η Επιτροπή Αλιείας επιθυμεί να επιστήσει την προσοχή της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου, που είναι αρμόδια να προτείνει την έγκριση της συμφωνίας αυτής από το Κοινοβούλιο, στο γεγονός ότι η προβλεπόμενη από το άρθρο 6 παρ. 6 του Πρωτοκόλλου ΙΙ παρέκκλιση σχετικά με τους κανόνες καταγωγής είναι τόσο επιζήμια όσο και αδόκιμη.

    Η συντάκτρια της παρούσας γνωμοδότησης εκφράζει την ικανοποίησή της για τις επανειλημμένες διαβεβαιώσεις της Επιτροπής ότι άλλη παρέκκλιση του τύπου αυτού δεν πρόκειται πλέον να παραχωρηθεί σε κανέναν άλλο προτιμησιακό εταίρο της ΕΕ και εκτιμά ότι οι διαβεβαιώσεις αυτές μπορούν επίσης να ερμηνευθούν ως αναγνώριση σφάλματος, οπότε, αν και είναι πολύ αργά για επανόρθωση των ζημιών που έχουν προκληθεί στον τομέα της αλιείας κατά την διάρκεια της προσωρινής εφαρμογής, θα διευθετηθεί η κατάσταση το συντομότερο.

    ******

    Η Επιτροπή Αλιείας καλεί την Επιτροπή Διεθνούς Εμπορίου, που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να προτείνει στο Κοινοβούλιο να δώσει την έγκρισή του για τη σύναψη της συμφωνίας, αφού ενσωματώσει στην πρόταση νομοθετικού ψηφίσματος τα ακόλουθα σημεία:

    1.  απαιτεί, το καθεστώς παρέκκλισης από τους κανόνες καταγωγής για τα μεταποιημένα προϊόντα αλιείας, που προβλέπεται από το άρθρο 6, παρ. 6, του πρωτοκόλλου ΙΙ που επισυνάπτεται στην ενδιάμεση συμφωνία εταιρικής σχέσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, αφενός, και των κρατών του Ειρηνικού, αφετέρου, να καταργηθεί με την ολοκλήρωση των διαβουλεύσεων που προβλέπονται στο εδάφιο δ) του εν λόγω άρθρου.

    2.  καλεί την Επιτροπή να μεριμνήσει ώστε στην τελική συμφωνία εταιρικής σχέσης με τα κράτη του Ειρηνικού, οι διαπραγματεύσεις για την οποία συνεχίζονται, να μην υπάρχει πλέον καμία τέτοια παρέκκλιση από τους κανόνες καταγωγής για τα μεταποιημένα προϊόντα αλιείας.

    ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

    Ημερομηνία έγκρισης

    26.10.2010

     

     

     

    Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

    +:

    –:

    0:

    19

    2

    0

    Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

    Josefa Andrés Barea, Antonello Antinoro, Alain Cadec, João Ferreira, Carmen Fraga Estévez, Pat the Cope Gallagher, Marek Józef Gróbarczyk, Carl Haglund, Werner Kuhn, Isabella Lövin, Gabriel Mato Adrover, Guido Milana, Maria do Céu Patrão Neves, Britta Reimers, Crescenzio Rivellini, Ulrike Rodust, Struan Stevenson, Catherine Trautmann, Jarosław Leszek Wałęsa, Κρίτων Αρσένης, Илияна Малинова Йотова

    Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

    Diane Dodds

    ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

    Ημερομηνία έγκρισης

    1.12.2010

     

     

     

    Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

    +:

    –:

    0:

    20

    7

    0

    Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

    William (The Earl of) Dartmouth, Laima Liucija Andrikienė, David Campbell Bannerman, Harlem Désir, Christofer Fjellner, Joe Higgins, Yannick Jadot, Bernd Lange, David Martin, Vital Moreira, Godelieve Quisthoudt-Rowohl, Tokia Saïfi, Helmut Scholz, Peter Šťastný, Robert Sturdy, Keith Taylor, Paweł Zalewski, Метин Казак

    Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

    George Sabin Cutaş, Małgorzata Handzlik, Salvatore Iacolino, Syed Kamall, Jörg Leichtfried, Michael Theurer, Jarosław Leszek Wałęsa, Μαρία-Ελένη Κοππά

    Αναπληρωτές (άρθρο 187, παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

    Markus Pieper, Giommaria Uggias