Διαδικασία : 2010/2201(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A7-0062/2011

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A7-0062/2011

Συζήτηση :

PV 05/04/2011 - 14
CRE 05/04/2011 - 14

Ψηφοφορία :

PV 06/04/2011 - 8.17
Αιτιολογήσεις ψήφου
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P7_TA(2011)0143

ΕΚΘΕΣΗ     
PDF 201kWORD 130k
18.3.2011
PE 454.393v02-00 A7-0062/2011

σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2004/2003 για το καθεστώς και τη χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων σε ευρωπαϊκό επίπεδο

(2010/2201 (INI))

Επιτροπή Συνταγματικών Υποθέσεων

Εισηγήτρια: Μαριέττα Γιαννάκου

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ
ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ
 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2004/2003 για το καθεστώς και τη χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων σε ευρωπαϊκό επίπεδο

(2010/2201 (INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–   έχοντας υπόψη το άρθρο 10 παρ. 4 της Συνθήκης ΕΕ και το άρθρο 224 της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ,

–   έχοντας υπόψη το άρθρο 12, παράγραφος 2, του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

   έχοντας υπόψη τον κανονισμό (EΚ) αριθ. 2004/2003 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 4ης Νοεμβρίου 2003, σχετικά µε το καθεστώς και τη χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων σε ευρωπαϊκό επίπεδο (πολιτικά κόμματα και τα ιδρύματά τους κατά την έννοια του άρθρου 2 παράγραφος 3 και παράγραφος 4 του εν λόγω κανονισμού) και τους κανόνες που διέπουν τη χρηματοδότησή τους(1) (χρηματοδοτικός κανονισμός) και ιδίως το άρθρο 12 του εν λόγω κανονισμού,

–   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 23ης Μαρτίου 2006 για τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα(2),

   έχοντας υπόψη την έκθεση του Γενικού του Γραμματέα προς το Προεδρείο, της 18ης Οκτωβρίου 2010, σχετικά με τη χρηματοδότηση των κομμάτων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σύμφωνα με το άρθρο 15 της απόφασης του Προεδρείου, της 29ης Μαρτίου 2004(3), που περιλαμβάνει διατάξεις εφαρμογής για τον χρηματοδοτικό κανονισμό,

–   έχοντας υπόψη το σημείωμα του Προεδρείου, της 10ης Ιανουαρίου 2011, ως αναθεωρημένη εκδοχή των αποφάσεων που έλαβε το Προεδρείο στις 13 Δεκεμβρίου 2010·

–   έχοντας υπόψη το άρθρο 210 παράγραφος 6 και το άρθρο 48 του Κανονισμού του,

–   έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Συνταγματικών Υποθέσεων (A7-0062/2011),

A. λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 10 παρ. 4 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση αναφέρει ότι «τα πολιτικά κόμματα, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, συμβάλλουν στην διαμόρφωση της ευρωπαϊκής πολιτικής συνείδησης και στην έκφραση της βούλησης των πολιτών της Ένωσης», και ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, σύμφωνα με το άρθρο 224 της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ, καθορίζουν το καθεστώς των κομμάτων αυτών και των πολιτικών ιδρυμάτων τους, και ειδικότερα τους κανόνες για τη χρηματοδότησή τους.

B.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναφέρει σαφώς ότι τα πολιτικά κόμματα, στο επίπεδο της Ένωσης, συμβάλλουν στην έκφραση της πολιτικής βούλησης των πολιτών της Ένωσης,

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να λειτουργεί σύμφωνα με την αρχή της «αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας», όπως ορίζεται στο άρθρο 10 παράγραφος 1 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση,

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα θεμέλια για τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα τέθηκαν στις συνθήκες του Μάαστριχτ και της Νίκαιας, όπου θεσπίστηκε η δυνατότητα χρηματοδότησης και επομένως λειτουργικής αυτονομίας τους έναντι των πολιτικών ομάδων του Κοινοβουλίου,

E.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το 2007, μετά από αίτημα του Κοινοβουλίου(4), η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση για την καθιέρωση της χρηματοδότησης των πολιτικών ιδρυμάτων σε ευρωπαϊκό επίπεδο (ευρωπαϊκά πολιτικά ιδρύματα), η οποία εγκρίθηκε τον Δεκέμβριο του 2007, προκειμένου να υποστηριχθούν τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα στον διάλογο για ζητήματα δημόσιας πολιτικής και ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης·

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο τροποποιητικός κανονισμός του 2007(5) έχει ως στόχο τη βελτίωση της διαδικασίας ολοκλήρωσης για τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα με την προώθηση αποτελεσματικότερης διάρθρωσης και οργάνωσής τους στην Ένωση,

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο τροποποιητικός κανονισμός του 2007 ενίσχυσε σημαντικά τον ρόλο των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων στις εκλογές για την ανάδειξη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ορίζοντας ότι μπορούν να περιλαμβάνουν στις δαπάνες τους τη χρηματοδότηση προεκλογικών εκστρατειών, η δυνατότητα αυτή, ωστόσο, περιορίστηκε με τον όρο να μην χρησιμοποιούνται τα σχετικά κονδύλια για την άμεση ή έμμεση χρηματοδότηση πολιτικών κομμάτων ή υποψηφίων σε εθνικό επίπεδο,

H. λαμβάνοντας υπόψη ότι όλα τα χρηματοδοτούμενα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα έχουν υπογράψει κώδικα συμπεριφοράς, που θεωρείται από το Προεδρείο δεσμευτικός για όλα τα μέρη και στον οποίο καθορίζονται οι κανόνες που πρέπει να τηρούνται κατά τις προεκλογικές εκστρατείες,

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο αναβαθμισμένος ρόλος των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων συνδέεται αναγκαστικά με τη συμμετοχή τους στις εκλογές για την ανάδειξη Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου·

Ι.   λαμβάνοντας υπόψη ότι ο τροποποιητικός κανονισμός του 2007 απαιτεί μεγαλύτερη επίσημη αναγνώριση των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων,

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο τροποποιητικός κανονισμός του 2007 προσανατολίζεται στη δημιουργία πλήρως οργανωμένων και αποτελεσματικών πολιτικών κομμάτων σε ευρωπαϊκό επίπεδο και σε επίπεδο κρατών μελών μέσα από μια ισόρροπη διαδικασία θεσμικής κατοχύρωσης·

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο τροποποιητικός κανονισμός του 2007 έχει ως στόχο να επιτύχει την οργανωτική σύγκλιση των πολιτικών κομμάτων και των ιδρυμάτων τους σε ευρωπαϊκό επίπεδο αναγνωρίζοντας συγχρόνως τα διαφορετικά καθήκοντα που ασκούν τα πολιτικά κόμματα και τα πολιτικά ιδρύματα,

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η εν λόγω οργανωτική σύγκλιση μπορεί να επιτευχθεί μόνο με τη δημιουργία κοινού πολιτικού, νομικού και φορολογικού καθεστώτος για τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα, χωρίς ωστόσο αυτό να επιφέρει την τυποποίηση της οργάνωσης των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων και των ιδρυμάτων τους, που υπάγεται στην αποκλειστική αρμοδιότητα των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων και των ιδρυμάτων τους·

ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η απαίτηση για θέσπιση νομικού καθεστώτος των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων και των πολιτικών τους ιδρυμάτων, βασισμένου στο δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποτελεί ξεκάθαρο και ουσιαστικό βήμα για τη βελτίωση της δημοκρατίας στην Ένωση,

ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η οργανωτική και λειτουργική σύγκλιση και η βελτίωση της διαδικασίας χρηματοδότησης μπορούν να επιτευχθούν μόνο με τη θέσπιση ενιαίου και κοινού ευρωπαϊκού καθεστώτος για όλα τα πολιτικά κόμματα και τα πολιτικά τους ιδρύματα, βασισμένου στο δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

ΙΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο κανονισμός σχετικά με τα πολιτικά κόμματα σε ευρωπαϊκό επίπεδο δεν προβαίνει σε διάκριση ανάμεσα στην αναγνώριση και τη χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων,

ΙΖ. λαμβάνοντας υπόψη ότι στο σημείωμα του Προεδρείου, της 10ης Ιανουαρίου 2011 προτείνεται η θέσπιση αυστηρότερων κριτηρίων για τη χρηματοδότηση των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων· λαμβάνοντας υπόψη ότι τούτο συνεπάγεται τον περιορισμό του ανταγωνισμού των κομμάτων σε ευρωπαϊκό επίπεδο ενόσω τα κριτήρια για τη νομική αναγνώριση και τη χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων παραμένουν πανομοιότυπα,

ΙΗ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο τροποποιητικός κανονισμός του 2007 προβλέπει σαφή νομική και χρηματοδοτική βάση για την ίδρυση ολοκληρωμένων πολιτικών κομμάτων σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να τονωθεί η ευρωπαϊκή συνείδηση και να εκφραστεί αποτελεσματικά η βούληση των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

ΙΘ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η χρηματοδότηση των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων υπόκειται στις διατάξεις του τίτλου VI «Επιδοτήσεις» του δημοσιονομικού κανονισμού(6) και των κανόνων εφαρμογής του(7),

Κ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Προεδρείο, ως αρμόδιο όργανο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την εφαρμογή του χρηματοδοτικού κανονισμού, αποφάσισε το 2006 σημαντικό αριθμό βελτιώσεων στους κανόνες εφαρμογής, όπως η αύξηση της επιλογής προχρηματοδότησης από 50% σε 80% προκειμένου να απλουστευτεί η διαδικασία και να βελτιωθεί η φερεγγυότητα των δικαιούχων, και η χαλάρωση των κανόνων για τις μεταφορές πιστώσεων μεταξύ κεφαλαίων στους προϋπολογισμούς των δικαιούχων προκειμένου οι τελευταίοι να μπορούν να προσαρμόζουν τους προϋπολογισμούς τους στις μεταβολές των πολιτικών συνθηκών·

ΚΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η εμπείρα από τη χρηματοδότηση των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων και των προσκειμένων σε αυτά ευρωπαϊκών πολιτικών ιδρυμάτων έδειξε ότι χρειάζονται μεγαλύτερη ευελιξία και παρόμοιους όρους όσον αφορά τις μεταφορές πιστώσεων στο επόμενο οικονομικό έτος και τη δημιουργία αποθεματικών από ιδίους πόρους τους, επιπλέον του επιβεβλημένου ελάχιστου ορίου δαπανών που πρέπει να χρηματοδοτούν από τα ίδια κεφάλαιά τους,

ΚΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα δαπανούν κατά μέσο όρο περίπου τον μισό προϋπολογισμό τους για την κεντρική διοίκηση (προσωπικό, ενοίκια, κ.λπ.) κι άλλο ένα τέταρτο για συνεδριάσεις κομματικών οργάνων (καταστατικών και μη), ενώ το υπόλοιπο δαπανάται για προεκλογικές εκστρατείες και για υποστήριξη προσκείμενων οργανώσεων·

ΚΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα ευρωπαϊκά πολιτικά ιδρύματα έχουν διαφορετικό προφίλ δαπανών, δεδομένου ότι διαθέτουν κατά μέσο όρο το 40% του προϋπολογισμού τους για την κεντρική διοίκηση και συνεδριάσεις κι άλλο ένα 40% σε εξωτερικές υπηρεσίες όπως μελέτες, έρευνα, δημοσιεύσεις και σεμινάρια,

ΚΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η κύρια πηγή ιδίων πόρων των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων είναι οι εισφορές των μελών τους και ότι λιγότερο από 5% των συνολικών εσόδων τους προέρχεται από εισφορές και δωρεές ιδιωτών·

ΚΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το ποσοστό της χρηματοδότησης από τον προϋπολογισμό της Ένωσης στα συνολικά έσοδα των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων είναι υψηλότερο από ό,τι στην περίπτωση των ευρωπαϊκών πολιτικών ιδρυμάτων·

ΚΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι δωρεές δεν αντιπροσωπεύουν ακόμα σημαντικό μέρος της χρηματοδότησης, δεδομένου ότι το 2009 μόνο τρία κόμματα και δύο ιδρύματα έλαβαν δωρεές σε τακτική βάση·

ΚΖ. λαμβάνοντας υπόψη την δυνητική αντινομία μεταξύ του στόχου για διευκόλυνση και επιτάχυνση της χρηματοδότησης, αφενός, ώστε να καταστεί αποτελεσματικότερη, και, αφετέρου, του στόχου για ελαχιστοποίηση του οικονομικού κινδύνου για τον προϋπολογισμό της Ένωσης·

ΚΗ. λαμβάνοντας υπόψη ότι κατά την περίοδο που καλύπτει η παρούσα έκθεση, 2008-2011, δεν χρειάστηκε να επιβληθούν κυρώσεις σε κάποιο χρηματοδοτούμενο κόμμα ή ίδρυμα,

ΚΘ. λαμβάνοντας υπόψη ότι προκειμένου τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα και ιδρύματα να δικαιούνται χρηματοδότηση, πρέπει να αποκτήσουν νομική προσωπικότητα σύμφωνα με τη νομοθεσία των κρατών μελών στα οποία έχουν την έδρα τους, και να μην έχουν κοινό νομικό καθεστώς,

Λ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι επιδοτήσεις των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων και ιδρυμάτων συνιστούν επιχορηγήσεις υπό την έννοια του τίτλου VI του δημοσιονομικού κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κανόνων εφαρμογής του, ότι λόγω της ιδιαίτερης φύσης τους δεν είναι συγκρίσιμες με οποιαδήποτε από τις επιχορηγήσεις που χορηγεί και διαχειρίζεται η Επιτροπή· λαμβάνοντας υπόψη ότι τούτο αποτυπώνεται σε σημαντικό αριθμό εξαιρετικών διατάξεων του δημοσιονομικού κανονισμού και ότι η λύση αυτή δεν είναι ικανοποιητική,

       Το νέο πολιτικό περιβάλλον

1.  επισημαίνει ότι τα πολιτικά κόμματα –και τα προσκείμενα σε αυτά πολιτικά ιδρύματα– συνιστούν θεμελιώδη όργανα της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, ελέγχοντας τους βουλευτές, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση της πολιτικής βούλησης των πολιτών, καταρτίζοντας πολιτικά προγράμματα, εκπαιδεύοντας και επιλέγοντας υποψηφίους, καλλιεργώντας τον διάλογο με τους πολίτες και επιτρέποντας στους πολίτες να εκφράζουν τις απόψεις τους·

2.  υπογραμμίζει ότι η Συνθήκη της Λισαβόνας προβλέπει τον συγκεκριμένο ρόλο για τα ευρωπαϊκά κόμματα και τα ιδρύματά τους, προκειμένου να δημιουργηθεί ένας «πολιτικός χώρος» σε επίπεδο ΕΕ και μια «Ευρωπαϊκή δημοκρατία», στην οποία η πρωτοβουλία ευρωπαίων πολιτών συνιστά θεμελιώδες συστατικό στοιχείο·

3.  επισημαίνει ότι τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα, στη σημερινή μορφή τους, δεν είναι σε θέση να διαδραματίσουν πλήρως αυτόν τον ρόλο, δεδομένου ότι αποτελούν απλώς «οργανώσεις ομπρέλες» εθνικών κομμάτων και δεν έχουν άμεση επαφή με το εκλογικό σώμα στα κράτη μέλη·

4.  επισημαίνει, ωστόσο, με ικανοποίηση ότι τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα και τα ευρωπαϊκά πολιτικά ιδρύματα έχουν καταστεί απαραίτητοι παράγοντες του πολιτικού βίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διαμορφώνοντας και απηχώντας ειδικότερα τις αντίστοιχες θέσεις των διαφόρων «πολιτικών οικογενειών»·

5.  τονίζει ότι όλα τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα πρέπει να τηρούν τα πιο αυστηρά πρότυπα εσωκομματικής δημοκρατίας (όσον αφορά τη δημοκρατική εκλογή των οργάνων του κόμματος και τις δημοκρατικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων, συμπεριλαμβανομένης της επιλογής των υποψηφίων)·

6.  θεωρεί ότι ένα κόμμα άπαξ και πληροί τις προϋποθέσεις για να θεωρείται πολιτικό κόμμα σε επίπεδο ΕΕ μπορεί να λαμβάνει χρηματοδότηση μόνο αν εκπροσωπείται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με ένα τουλάχιστον μέλος του·

7.  επισημαίνει ότι τα πολιτικά κόμματα έχουν δικαιώματα, υποχρεώσεις και ευθύνες και ως εκ τούτου θα πρέπει να ακολουθούν συγκλίνοντα γενικά οργανωτικά πρότυπα· θεωρεί ότι η εν λόγω οργανωτική σύγκλιση μπορεί να επιτευχθεί μόνο με τη δημιουργία κοινού νομικού και φορολογικού καθεστώτος για τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα και τα πολιτικά τους ιδρύματα βασισμένου στη νομοθεσία της ΕΕ·

8.  είναι πεπεισμένο ότι αν τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα αποκτήσουν ειδικό νομικό καθεστώς και ξεχωριστή προσωπικότητα, άμεσα βασιζόμενα στο δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα μπορέσουν να λειτουργήσουν ως φορείς εκπροσώπησης του ευρωπαϊκού δημόσιου συμφέροντος·

9.  πιστεύει ότι τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα θα πρέπει να αλληλεπιδρούν και να ανταγωνίζονται για θέματα που αφορούν κοινές ευρωπαϊκές προκλήσεις και την Ευρωπαϊκή Ένωση και την ανάπτυξή της σε τρία επίπεδα: περιφερειακό, εθνικό και ευρωπαϊκό· θεωρεί ότι είναι εξαιρετικά σημαντικό τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα να είναι αποτελεσματικά και παραγωγικά σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο καθώς και πέρα από αυτό·

10. τονίζει τις σημαντικές οργανωτικές προκλήσεις που θα κληθούν τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα να αντιμετωπίσουν ενόψει της ενδεχόμενης μεταρρύθμισης του συστήματος των ευρωπαϊκών εκλογών (δημιουργία πρόσθετης εκλογικής περιφέρειας, κατάρτιση διεθνικών λιστών)·

11. επισημαίνει ότι αυτό συμβαδίζει, κατ’ αρχήν, με την ιδέα της συμμετοχής των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων σε εκστρατείες για δημοψηφίσματα που συνδέονται άμεσα με θέματα σχετικά με την Ευρωπαϊκή Ένωση·

12. αποφασίζει, συνεπώς, να ζητήσει από την Επιτροπή να προτείνει σχέδιο καθεστώτος για τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα σύμφωνα με το άρθρο 225 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

13. επισημαίνει ότι σε βραχυπρόθεσμη βάση αυτό που χρειάζεται είναι η βελτίωση του ρυθμιστικού περιβάλλοντος για τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα και ιδρύματα, με πρώτο βήμα τη θέσπιση ευρωπαϊκού καθεστώτος·

      Προτάσεις για πρόσθετες μεταρρυθμίσεις

14. θεωρεί ότι οι βουλευτές των εθνικών ή περιφερειακών κοινοβουλίων ή συνελεύσεων θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όσον αφορά την εκπλήρωση των προϋποθέσεων για χρηματοδότηση μόνο αν το κοινοβούλιο ή η συνέλευσή τους διαθέτει νομοθετικές εξουσίες·

15. επισημαίνει ότι η χορήγηση χρηματοδότησης και το κλείσιμο των λογαριασμών των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων και ιδρυμάτων είναι γραφειοκρατικές και δύσκαμπτες διαδικασίες· θεωρεί ότι τούτο οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο γεγονός ότι οι χρηματοδοτήσεις θεωρούνται «επιχορηγήσεις» υπό την έννοια του δημοσιονομικού κανονισμού, πράγμα το οποίο προσφέρεται για τη χρηματοδότηση σχεδίων ή οργανώσεων, αλλά όχι για κόμματα·

16. υποστηρίζει συνεπώς ότι η Επιτροπή θα έπρεπε να προτείνει την ενσωμάτωση ενός νέου τίτλου στο Δημοσιονομικό Κανονισμό που θα αφορά αποκλειστικά στη χρηματοδότηση των ευρωπαϊκών κομμάτων και ιδρυμάτων και θα είναι ειδικά προσαρμοσμένος σε αυτή· θεωρεί ότι ο χρηματοδοτικός κανονισμός, σε ό,τι αφορά την εκτέλεσή του θα πρέπει παραπέμπει στις διατάξεις του νέου αυτού τίτλου·

17. υπογραμμίζει ότι η αυτοχρηματοδότηση των κομμάτων και των ιδρυμάτων αποτελεί ένδειξη δυναμισμού· πιστεύει ότι αυτό θα πρέπει να ενθαρρυνθεί με την αύξηση του ισχύοντος ορίου για τις δωρεές από 12.000 ευρώ ετησίως σε 25.000 ευρώ ετησίως ανά δωρητή, σε συνδυασμό, ωστόσο, με την υποχρέωση γνωστοποίησης της ταυτότητας του δωρητή κατά το χρόνο λήψης της δωρεάς, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία και χάριν της διαφάνειας·

18. θεωρεί ότι η απαίτηση για υποβολή «ετήσιων προγραμμάτων εργασίας» ως προϋπόθεσης για χρηματοδότηση δεν ενδείκνυται στην περίπτωση των πολιτικών κομμάτων· επισημαίνει, ακόμα, ότι σε ουδέν κράτος μέλος της ΕΕ ισχύει παρόμοια απαίτηση·

19. υπογραμμίζει το γεγονός ότι η έγκαιρη χρηματοδότηση έχει καθοριστική σημασία για την εκπλήρωση του σκοπού της· ζητεί, κατ’ εξαίρεση από τους κανόνες εφαρμογής του δημοσιονομικού κανονισμού, η χρηματοδότηση στην αρχή του οικονομικού έτους να διατίθεται σε ποσοστό 100% αντί 80%· θεωρεί ότι εξαιτίας των θετικών εμπειριών του παρελθόντος ο κίνδυνος για το Κοινοβούλιο είναι αμελητέος·

20. επισημαίνει ότι σύμφωνα με τον δημοσιονομικό κανονισμό, η επιχορήγηση «δεν μπορεί να χρηματοδοτεί το σύνολο των δαπανών λειτουργίας του δικαιούχου οργανισμού»· παρατηρεί ότι η τήρηση του ανωτέρω κανόνα είναι ιδιαίτερα δύσκολη για τα ιδρύματα και οδηγεί σε λογιστικά τεχνάσματα για την παράκαμψή του (για παράδειγμα «συνεισφορές σε είδος»)· επισημαίνει ότι σχεδόν ουδέν από τα χρηματοδοτικά καθεστώτα που ισχύουν στα κράτη μέλη απαιτεί μερική αυτοχρηματοδότηση, δεδομένου ότι τούτο μπορεί να θέσει σε μειονεκτική θέση μικρότερα ή νεοσύστατα κόμματα·

21. επισημαίνει ότι οι ανεξάρτητοι πόροι που καλούνται να επιδείξουν τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα θα μπορούσαν να μειωθούν σε 10% του συνολικού προϋπολογισμού τους, προκειμένου να προωθηθεί η ανάπτυξη τους· παράλληλα, πιστεύει ότι οι ίδιοι πόροι τους υπό μορφή εισφορών σε είδος δεν θα πρέπει να υπερβαίνουν το 7,5% του συνολικού προϋπολογισμού τους·

22. επισημαίνει ότι για τα ευρωπαϊκά πολιτικά ιδρύματα, η αναθεώρηση του νομικού μέσου θα πρέπει να αξιοποιηθεί για την κατάργηση της υποχρέωσης να αποδεικνύουν ότι διαθέτουν ιδίους πόρους·

23. επισημαίνει ότι στο πλαίσιο της αναθεώρησης αυτής θα πρέπει να καταργηθεί ο περιορισμός που επιβάλλεται στα ευρωπαϊκά πολιτικά ιδρύματα σχετικά με τη χρησιμοποίηση των πόρων τους στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ότι κατ’ αυτόν τον τρόπο τα ιδρύματα θα μπορέσουν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο τόσο εντός όσο και εκτός της ΕΕ·

24. υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι η χαλάρωση του χρηματοδοτικού καθεστώτος θα πρέπει να εξισορροπηθεί με τη θέσπιση κυρώσεων στον χρηματοδοτικό κανονισμό, που σήμερα απουσιάζουν· οι κυρώσεις αυτές θα μπορούσαν να έχουν τη μορφή χρηματικών προστίμων σε περίπτωση παραβιάσεων των κανόνων που αφορούν, για παράδειγμα, τη διαφάνεια των δωρεών· τονίζει ότι τόσο για τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα όσο και για τα προσκείμενα σε αυτά ευρωπαϊκά πολιτικά ιδρύματα πρέπει να θεσπιστούν οι ίδιες προϋποθέσεις για το σχηματισμό αποθεματικών από τους ίδιους πόρους πέραν του ανωτάτου ορίου και για την μεταφορά κονδυλίων·

25. τονίζει ότι από το 2008 τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα έχουν το δικαίωμα να χρησιμοποιούν κονδύλια που είχαν δοθεί ως επιχορηγήσεις για τη «χρηματοδότηση των εκστρατειών … στο πλαίσιο των εκλογών για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο» (άρθρο 8, παράγραφος 3 του χρηματοδοτικού κανονισμού)· επισημαίνει, περαιτέρω, ότι δεν επιτρέπεται ωστόσο να χρησιμοποιούν τα ποσά αυτά για τη χρηματοδότηση «εκστρατειών για δημοψηφίσματα»· πιστεύει, ωστόσο, ότι προκειμένου να ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα να διαδραματίσουν πολιτικό ρόλο σε ευρωπαϊκό επίπεδο, θα πρέπει να έχουν δικαίωμα να συμμετέχουν σε τέτοιες εκστρατείες, εφόσον το αντικείμενο του δημοψηφίσματος έχει άμεση σχέση με θέματα που αφορούν την Ευρωπαϊκή Ένωση·

26. καλεί τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα να ξεκινήσουν μία διαδικασία εξέτασης των προϋποθέσεων για άμεση συμμετοχή μεμονωμένων πολιτών και των κατάλληλων διευθετήσεων για την άμεση ή έμμεση συμμετοχή τους στις εσωτερικές δραστηριότητες και διαδικασίες λήψης αποφάσεων των κομμάτων·

27. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.

(1)

ΕΕ L 297, 15.11.2003, σ. 1, όπως τροποποιήθηκε τελευταία με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1524/2007 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18 Δεκεμβρίου 2007, ΕΕ L 343, 27.12.2007, σ. 5.

(2)

ΕΕ C 292 Ε, 1.12.2006, σ. 127.

(3)

Όπως τροποποιήθηκε με απόφαση του Προεδρείου την 1η Φεβρουαρίου 2006 και στις 18 Φεβρουαρίου 2008.

(4)

Ψήφισμα της 23ης Μαρτίου 2006 σχετικά με τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα, παράγραφος 14 (ΕΕ C 292 E, 1.12.2006, σ. 127).

(5)

Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1524/2007 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Δεκεμβρίου 2007, ΕΕ L 343, 27.12.2007, σ. 5.

(6)

Κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2002 (ΕΕ L 248 της 16.9.2002, σ. 1).

(7)

Κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 2342/2002 της Επιτροπής, της 23ης Δεκεμβρίου 2002, ΕΕ L 357, 31.12.2002, σ. 1.


ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

I.    Κανονιστικό υπόβαθρο

Η ανάπτυξη των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων είναι καθοριστική προκειμένου να κινηθεί το ενδιαφέρον της κοινής γνώμης για τα ζητήματα της ΕΕ. Παρακάμπτοντας τα κεντρικά ερωτήματα που τίθενται συχνά, «ποιος κυβερνά και πώς», επικεντρώνει την προσοχή στο ζήτημα του «ποιος κυβερνάται». Ο υποκείμενος προβληματισμός για την κανονιστική ρύθμιση των ευρωπαϊκών κομμάτων πηγάζει από μια βαθύτερη μέριμνα όσον αφορά τον τρόπο για την από κοινού σύσταση ενός διεθνικού χώρου πολιτικής αποτελούμενου από ελεύθερους και ισότιμους πολίτες, και το τι θα μπορούσε να συνεπάγεται για το μέλλον της ενοποίησης η ίδρυση συλλογικών φορέων υπό μορφή «πολιτικού συμβολαίου» μεταξύ διαφορετικών λαών. Η σχεδίαση μιας μεταρρυθμιστικής δέσμης για τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα ως μέσου κινητοποίησης της δημοκρατικής ενέργειας των πολιτών σε ατομικό και σε συλλογικό επίπεδο δεν είναι εύκολη υπόθεση, αν μη τι άλλο λόγω της συστημικής πολυπλοκότητας της ΕΕ. Τούτο όμως μπορεί να μετατραπεί σε πλεονέκτημα, αν αποσαφηνιστούν η «καταστατική αποστολή» των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων και ο τρόπος με τον οποίο ένας τεκμηριωμένος διάλογος αρχών σχετικά με την πολιτική τους ανάπτυξη μπορεί να διευκολύνει την ανάδειξη ενός πολυμερούς δήμου (με την αρχαιοελληνική έννοια της λέξης), τα μέλη του οποίου θα μπορούν να απευθύνουν τις δημοκρατικές διεκδικήσεις τους προς και μέσα από τα κεντρικά θεσμικά όργανα. Δεδομένου ότι η ΕΕ δεν θα πρέπει να απομακρυνθεί από τα συστατικά ειδοποιά χαρακτηριστικά της, η δημιουργία ενός ευρωπαϊκού «δήμου» αναφέρεται σε έναν χώρο διαλόγου πολιτών, στον οποίο πολιτικοποιημένοι πολίτες είναι ελεύθεροι να αναπτύσσουν κοινές δημοκρατικές «βάσεις» για την επιδίωξη των πολιτικών στόχων της επιλογής τους. Η ενίσχυση των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων αποτελεί μέσο βελτίωσης της συμμετοχικής διακυβέρνησης στην ΕΕ και, σε τελευταία ανάλυση, ενίσχυσης της δημοκρατίας.

Ο κανονισμός 2004/2003, που θεσπίστηκε το 2003, προβλέπει ένα πλαίσιο διαφάνειας για τη χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Απηχεί το άρθρο 10 παρ. 4 της ΣΕΕ, όπου αναγνωρίζεται ότι τα κόμματα «συμβάλλουν στην διαμόρφωση της ευρωπαϊκής πολιτικής συνείδησης και στην έκφραση της βούλησης των πολιτών της Ένωσης», και το άρθρο 224 της ΣΛΕΕ, που προβλέπει ότι οι κανόνες για τη χρηματοδότηση πρέπει να θεσπίζονται με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία. Επιπλέον, ο κανονισμός όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό 1524/2007 περιλαμβάνει τα πολιτικά ιδρύματα στην ίδια διαδικασία χρηματοδότησης και προβλέπει τον αντίστοιχο ρόλο τους.

Η κύρια απαίτηση για τη χρηματοδότηση είναι η κατάταξη ως πολιτικού κόμματος/ιδρύματος σε ευρωπαϊκό επίπεδο σύμφωνα με τα άρθρα 2 παρ. 3, και 3 του Κανονισμού. Τα πολιτικά κόμματα σε ευρωπαϊκό επίπεδο μπορούν να υποβάλλουν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αιτήσεις για χρηματοδότηση σε ετήσια βάση. Ο κανονισμός ορίζει το «πολιτικό κόμμα» ως ένωση πολιτών η οποία επιδιώκει πολιτικούς σκοπούς και έχει αναγνωρισθεί ή ιδρυθεί σύμφωνα με την έννομη τάξη ενός τουλάχιστον κράτους μέλους. Προκειμένου ένα κόμμα να αναγνωριστεί ως «πολιτικό κόμμα σε ευρωπαϊκό επίπεδο», πρέπει:

–  να έχει νομική προσωπικότητα στο κράτος μέλος όπου εδρεύει·

–  να εκπροσωπείται, τουλάχιστον στο ένα τέταρτο των κρατών μελών, από βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (ή στα εθνικά ή περιφερειακά κοινοβούλια ή τις περιφερειακές συνελεύσεις), ή να έχει συγκεντρώσει, επίσης τουλάχιστον στο ένα τέταρτο των κρατών μελών, τουλάχιστον το 3% επί των ψηφισάντων σε καθένα από αυτά τα κράτη μέλη κατά τις τελευταίες εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου·

–  να σέβεται, ιδίως στο πρόγραμμά του και με τη δράση του, τις αρχές στις οποίες βασίζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση, δηλαδή τις αρχές της ελευθερίας, της δημοκρατίας, του σεβασμού των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών, καθώς και του κράτους δικαίου·

–  να έχει συμμετάσχει στις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή να έχει εκδηλώσει τέτοια πρόθεση.

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διασφαλίζει ότι τα πολιτικά κόμματα σε ευρωπαϊκό επίπεδο εξακολουθούν να πληρούν τα ανωτέρω κριτήρια. Αν πάψει να πληρούται οποιαδήποτε από τις προϋποθέσεις αυτές, το αντίστοιχο κόμμα παραχαράσσει το καθεστώς του ως «πολιτικού κόμματος σε ευρωπαϊκό επίπεδο» και ως εκ τούτου αποκλείεται από τη χρηματοδότηση με βάση τον κανονισμό αυτόν.

Τα πολιτικά ιδρύματα που πρόσκεινται σε πολιτικό κόμμα σε ευρωπαϊκό επίπεδο μπορούν επίσης να υποβάλλουν αιτήσεις χρηματοδότησης μέσω του κόμματος. Ο κανονισμός ορίζει το «πολιτικό ίδρυμα σε ευρωπαϊκό επίπεδο» ως οντότητα (ή δίκτυο οντοτήτων) με νομική προσωπικότητα σε κράτος μέλος της ΕΕ και προσκείμενη σε πολιτικό κόμμα σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Τα πολιτικά ιδρύματα σε ευρωπαϊκό επίπεδο έχουν ως αποστολή την παρατήρηση, την ανάλυση, την επικοινωνία, και τη συμβολή στον διάλογο, ιδιαίτερα στο πλαίσιο ευρωεκλογών. Οι οικονομικοί κανόνες που εφαρμόζονται στα ιδρύματα είναι οι ίδιοι με εκείνους που ισχύουν για τα κόμματα. Η αίτηση για χρηματοδότηση πρέπει να συνοδεύεται από έγγραφα που αποδεικνύουν ότι είναι πολιτικό κόμμα σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Πρέπει επίσης να περιλαμβάνει το πολιτικό πρόγραμμα του κόμματος και καταστατικό το οποίο να ορίζει ειδικότερα τα όργανα που είναι αρμόδια για την πολιτική και την οικονομική διαχείριση, καθώς επίσης τα φυσικά πρόσωπα που διαθέτουν, σε καθένα από τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη, εξουσία νομικής εκπροσώπησης· Οποιαδήποτε μεταγενέστερη τροποποίηση των ανωτέρω εγγράφων πρέπει να κοινοποιείται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μέσα σε δύο μήνες. Ελλείψει τέτοιας κοινοποίησης, η χρηματοδότηση αναστέλλεται. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο λαμβάνει απόφαση μέσα σε τρεις μήνες από την παραλαβή της αίτησης για χρηματοδότηση.

II.  Η ανάγκη και οι προτάσεις για μεταρρύθμιση

Είναι εξόχως σημαντικό να χορηγηθεί κοινό και ενιαίο νομικό καθεστώς στα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα που προωθούν τη δημοκρατία στην Ένωση. Η θέσπιση ευρωπαϊκού καθεστώτος με βάση το δίκαιο της ΕΕ φαίνεται σημαντικότερη από ποτέ προκειμένου τα κόμματα να επιτύχουν τους στόχους τους. Τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα θα πρέπει να διαθέτουν νομική προσωπικότητα προκειμένου να γεφυρώσουν το ευρύ χάσμα μεταξύ της φορολογικής αντιμετώπισης των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων και εκείνης που εφαρμόζεται στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα. Οι μεταρρυθμίσεις που προτείνονται στην έκθεση του Γενικού Γραμματέα, του 2010, και στις αποφάσεις του Προεδρείου, της 13ης Δεκεμβρίου 2010, αποτελούν προϊόν διεξοδικής ανάλυσης της τρέχουσας κατάστασης και δίνουν μια γενικά θετική απάντηση στα ερωτήματα, τις ανησυχίες και τις παρατηρήσεις των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων. Οι προτάσεις που περιλαμβάνονται στο σχέδιο έκθεσης προσανατολίζονται σε μια οργανωτική ομοιομορφία των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων. Η οργανωτική σύγκλιση μπορεί να επιτευχθεί μόνο με ένα κοινό πολιτικό, νομικό και φορολογικό καθεστώς για τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα.

Η εισηγήτρια τάσσεται ένθερμα υπέρ της θέσπισης ειδικής και ενιαίας ευρωπαϊκής νομικής μορφής για τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα, ιδιαίτερα όσον αφορά την οργανωτική και φορολογική σύγκλιση.

Όσον αφορά τα κριτήρια αναγνώρισης, η εισηγήτρια προτείνει να έχουν μόνο εθνικά ή περιφερειακά κόμματα δικαίωμα ίδρυσης ευρωπαϊκού κόμματος. Στο καταστατικό των ευρωπαϊκών κομμάτων, για ίδρυση ευρωπαϊκού κόμματος λαμβάνονται εξίσου υπόψη οι εκλεγμένοι εκπρόσωποι σε ευρωπαϊκό, σε εθνικό και σε περιφερειακό επίπεδο εφόσον οι περιφερειακοί εκπρόσωποι αναφέρονται σε περιφερειακά κοινοβούλια. Συνεπώς, πρέπει να διατηρηθεί η δυνατότητα αναγνώρισης περιφερειακών εκλεγμένων εκπροσώπων για τη συγκρότηση κομμάτων, αλλά μόνο για περιφέρειες με νομοθετικές εξουσίες. Επιπλέον, κάθε ευρωπαϊκό πολιτικό κόμμα θα πρέπει να διαθέτει τουλάχιστον έναν βουλευτή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Προκειμένου ένα ευρωπαϊκό πολιτικό κόμμα να χρηματοδοτηθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, πρέπει να διαθέτει τουλάχιστον έναν βουλευτή στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Επιπλέον, θα πρέπει να ληφθούν υπόψη τα κριτήρια του πλήρους σεβασμού της εσωτερικής δημοκρατίας στη σύνθεση και τη συγκρότηση των εθνικών και περιφερειακών, αλλά και των ίδιων των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων. Η απαίτηση αυτή θα σήμαινε ότι όποιο κόμμα δεν πληροί τον όρο της εσωτερικής δημοκρατίας δεν θα λαμβάνεται υπόψη για την απαίτηση εκπροσώπησης σε επτά τουλάχιστον κράτη μέλη σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 1 του χρηματοδοτικού κανονισμού.

Όσον αφορά τους ανεξάρτητους πόρους που καλούνται να επιδείξουν τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα, αυτοί θα μπορούσαν να μειωθούν σε 10%, προκειμένου να προωθηθεί η περαιτέρω ανάπτυξη. Επιπλέον, η απόδειξη της διαθεσιμότητας πόρων στην αμφιλεγόμενη μορφή των «εισφορών σε είδος» θα μπορούσε να περιοριστεί στο 7,5%. Όσον αφορά τα ευρωπαϊκά πολιτικά ιδρύματα, η εισηγήτρια θεωρεί ότι η αναθεώρηση της νομικής πράξης θα πρέπει να αξιοποιηθεί ως δυνατότητα για την κατάργηση της υποχρέωσης να αποδεικνύεται η διαθεσιμότητα ιδίων πόρων. Τούτο θα πρέπει να γίνει μέσω συμφωνίας με τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα και τα ιδρύματά τους, σχετικά με τον καθορισμό ενιαίων κριτηρίων για τη χρήση των κονδυλίων· Τα κόμματα δεν έχουν κανένα πρόβλημα ούτε διαφωνία σχετικά με τη δυνατότητα των ιδρυμάτων να συσσωρεύουν αποθεματικά και να μεταφέρουν κονδύλια. Στο θέμα των δωρεών, θα αρκούσε μια λογική χαλάρωση του ορίου των δωρεών, εφόσον το όριο αυτό συμφωνηθεί σε 12.000 έως 25.000 ευρώ.

Όπως αναφέρεται στην έκθεση, αλλά και με βάση την ακρόαση με τις ευρωπαϊκές πολιτικές ομάδες πριν από την εκπόνηση της έκθεσης, τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα θα πρέπει να μπορούν να συμμετέχουν σε δημοψηφίσματα μόνο για θέματα που συνδέονται άμεσα με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η νομική προσωπικότητα και το κοινό ευρωπαϊκό καθεστώς των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων θα επιτρέψουν περαιτέρω την υιοθέτηση διεθνικού καταλόγου βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου όπως προτείνεται στην έκθεση Duff. Η δημιουργία διεθνικού κομματικού συστήματος είναι δύσκολη, ωστόσο οι περιστάσεις είναι σήμερα πιο ώριμες από ό,τι στο παρελθόν. Πρώτο βήμα θα πρέπει να είναι η νομική προσωπικότητα και το νομικό καθεστώς των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων, και επόμενο βήμα η υιοθέτηση διεθνικού καταλόγου υποψήφιων βουλευτών του ΕΚ.

Όσον αφορά τη διαδικασία χρηματοδότησης, η εισηγήτρια τάσσεται υπέρ της μέγιστης διαφάνειας. Η διαφάνεια στη χρηματοδότηση αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο της υποστήριξης των δημοκρατικών αξιών και της προώθησης της ορθής διακυβέρνησης. Όπως αναφέρει η Transparency International, μετά την τροποποίηση του κανονισμού 2004/2003 το 2007, η διαφάνεια έχει πράγματι αυξηθεί· οικονομικές εκθέσεις όλων των κομμάτων και ιδρυμάτων μπορούν εύκολα να βρεθούν σε κεντρική ιστοθέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, όπως ορίζει το άρθρο 9 του τροποποιημένου κανονισμού. Οι πιστώσεις για τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα θα πρέπει να εγκρίνονται στο πλαίσιο ειδικής απόφασης, η δε διαδικασία χορήγησης πιστώσεων πρέπει να απλουστευτεί. Τα ευρωπαϊκά πολιτικά ιδρύματα θα πρέπει να μπορούν να συγκεντρώνουν αποθεματικά και να μεταφέρουν πιστώσεις. Τα ευρωπαϊκά πολιτικά ιδρύματα μπορούν επίσης να ζητούν, επί πληρωμή, να χρησιμοποιούν τις τεχνικές διευκολύνσεις του ΕΚ, όπως τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα. Για τη διασφάλιση διαφάνειας, θα πρέπει να είναι δυνατή η διεξαγωγή εκ των υστέρων ελέγχων της χρηματοδότησης.

Πιστεύουμε ακράδαντα και υποστηρίζουμε ότι είναι θεμιτό να ζητούν τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα την ευθυγράμμιση του καθεστώτος τους με το καθεστώς των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων, και ζητούμε από το Προεδρείο του Κοινοβουλίου να εξετάσει περαιτέρω το θέμα.

III. Συμπερασματικές παρατηρήσεις

Η δημιουργία ασφαλούς και διαφανούς περιβάλλοντος για τη λειτουργία και τη χρηματοδότηση των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων είναι πράξη βαθειά δημοκρατική. Χρειαζόμαστε έναν χώρο, έναν ευρωπαϊκό χώρο, ενεργών πολιτικών κομμάτων που φέρνουν τους πολίτες στο επίκεντρο της Ένωσης και τους βοηθούν στην καθημερινή τους ζωή. Η θέσπιση ειδικών κανόνων επιτρέπει την επίτευξη του στόχου αυτού και έχει δύο πτυχές: αφενός παρέχει επίκαιρη, γρήγορη και δημόσια ενημέρωση σχετικά με τη δημιουργία των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων και του κοινού ευρωπαϊκού καθεστώτος τους. Οι πολίτες γνωρίζουν ότι συμμετοχή σε ευρωπαϊκό πολιτικό κόμμα σημαίνει ότι καλύπτονται από το δίκαιο της ΕΕ και ότι τα πολιτικά κόμματα έχουν δικαιώματα και υποχρεώσεις. Αφετέρου, το ευρωπαϊκό καθεστώς των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων ανοίγει τον δρόμο για τη δημιουργία διεθνικού κομματικού συστήματος. Αποτελεί το πρώτο αναγκαίο βήμα για μεγαλύτερη συμμετοχή, περισσότερη δημοκρατία και, σε τελευταία ανάλυση, περισσότερη Ευρώπη.


ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

15.3.2011

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

19

2

1

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Andrew Henry William Brons, Carlo Casini, Andrew Duff, Ashley Fox, Matthias Groote, Roberto Gualtieri, Enrique Guerrero Salom, Zita Gurmai, Gerald Häfner, Constance Le Grip, David Martin, Morten Messerschmidt, Paulo Rangel, Potito Salatto, Algirdas Saudargas, György Schöpflin, Søren Bo Søndergaard, Indrek Tarand, Rafał Trzaskowski, Luis Yáñez-Barnuevo García, Станимир Илчев

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Elmar Brok, Íñigo Méndez de Vigo, Helmut Scholz, Rainer Wieland, Μαριεττα Γιαννάκου

Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου - Πολιτική απορρήτου