Procedura : 2010/0820(NLE)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A7-0185/2011

Teksty złożone :

A7-0185/2011

Debaty :

PV 07/06/2011 - 15
CRE 07/06/2011 - 15

Głosowanie :

PV 08/06/2011 - 6.1
Wyjaśnienia do głosowania
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P7_TA(2011)0254

SPRAWOZDANIE     *
PDF 181kWORD 213k
4.5.2011
PE 456.684v03-00 A7-0185/2011

w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie stosowania wszystkich przepisów dorobku Schengen w Republice Bułgarii i w Rumunii

(14142/2010 – C7‑0369/2010 – 2010/0820(NLE))

Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

Sprawozdawca: Carlos Coelho

POPRAWKI
PROJEKT REZOLUCJI USTAWODAWCZEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 UZASADNIENIE
 WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

PROJEKT REZOLUCJI USTAWODAWCZEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie stosowania wszystkich przepisów dorobku Schengen w Republice Bułgarii i w Rumunii

(14142/2010 – C7‑0369/2010 – 2010/0820(NLE))

(Konsultacja)

Parlament Europejski,

–   uwzględniając projekt decyzji Rady (14142/2010),

–   uwzględniając art. 4 ust. 2 Aktu przystąpienia z 2005 r., na mocy którego Rada skonsultowała się z Parlamentem (C7-0369/2010),

–   uwzględniając art. 55 Regulaminu,

–   uwzględniając sprawozdanie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (A7-0185/2011),

1.  zatwierdza po poprawkach projekt decyzji Rady;

2.  zwraca się do Rady o poinformowanie go w przypadku uznania za stosowne odejścia od tekstu zatwierdzonego przez Parlament;

3.  zwraca się do Rady o ponowne skonsultowanie się z Parlamentem w przypadku uznania za stosowne wprowadzenia znaczących zmian do projektu decyzji;

4.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji.

Poprawka  1

Projekt decyzji

Punkt 4 preambuły

Projekt Rady

Poprawka

(4) W dniu XXXXX 20XX [data przyjęcia odpowiednich konkluzji Rady] Rada stwierdziła, że Bułgaria i Rumunia spełniły stosowne warunki w każdej z wyżej wymienionych dziedzin.

(4) W dniu XXXXX 20XX [data przyjęcia odpowiednich konkluzji Rady] Rada stwierdziła, że Bułgaria i Rumunia spełniły stosowne warunki w każdej z wyżej wymienionych dziedzin. Każde spośród zainteresowanych państw członkowskich powinnociągu sześciu miesięcy od daty wejściażycie niniejszej decyzji przekazać Parlamentowi EuropejskiemuRadzieformie pisemnej informacje dotyczące dalszych działań, które podjętozwiązkuniewdrożonymi jeszcze zaleceniami zawartymisprawozdaniachocenywspomnianymisprawozdaniach dotyczących dalszych działań.


UZASADNIENIE

Kontekst dotyczący Schengen

Współpracę Schengen zapoczątkowało podpisanie w dniu 14 czerwca 1985 r. układu z Schengen przewidującego zniesienie regularnych kontroli na granicach wewnętrznych państw-sygnatariuszy układu oraz stworzenie wspólnego obszaru charakteryzującego się swobodnym przepływem osób, jedną granicą zewnętrzną (wspólnymi zasadami dotyczącymi kontroli granic zewnętrznych, wspólną polityką wizową, współpracą policyjną i sądową oraz stworzeniem systemu informacyjnego Schengen (SIS)).

Początkowo układ podpisało 5 państw członkowskich (Belgia, Niemcy, Francja, Luksemburg i Holandia), a z czasem grono państw-sygnatariuszy powiększało się. Obecnie obszar Schengen obejmuje 25 państw członkowskich: państwa członkowskie UE: Austrię, Belgię, Danię, Francję, Finlandię, Niemcy, Grecję, Włochy, Luksemburg, Holandię, Portugalię, Hiszpanię, Szwecję, Czechy, Estonię, Węgry, Łotwę, Litwę, Maltę, Polskę, Słowację, Słowenię oraz trzy stowarzyszone z UE kraje nienależące do niej: Norwegię, Islandię i Szwajcarię (Lichtenstein powinien zostać czwartym krajem stowarzyszonym, odpowiedni protokół powinien wejść w życie w dniu 7 kwietnia 2011 r., po czym nastąpią niezbędne inspekcje). Bułgaria, Rumunia i Cypr obecnie jedynie częściowo stosują dorobek Schengen i w związku z tym na granicach z tymi trzema państwami członkowskimi ciągle przeprowadzane są kontrole.

Obecnie swobodny przepływ zapewniony jest na obszarze posiadającym 42 673 km zewnętrznych granic morskich i 7 721 km granic lądowych i obejmuje 25 krajów, a tym samym 400 mln obywateli.

Kryteria oceny Schengen

Rumunia i Bułgaria przyjęły dorobek Schengen wraz z wejściem do UE w 2007 r. Zgodnie z art. 4 ust. 2 Aktu przystąpienia, weryfikacja dokonywana za pomocą procedur oceny, dotycząca tego, czy nowe państwa członkowskie spełniły warunki konieczne do stosowania wszystkich części dorobku prawnego Schengen (ochrona danych, SIS, granice powietrzne, granice lądowe, granice morskie, współpraca policyjna oraz wizy) jest warunkiem wstępnym podjęcia przez Radę decyzji o zniesieniu kontroli na granicach wewnętrznych z tymi państwami członkowskimi.

Ocena każdego nowego państwa członkowskiego powinna rozpocząć się wraz z otrzymaniem wniosku od tego państwa członkowskiego (deklaracja gotowości). Za przeprowadzenie oceny powinna być odpowiedzialna grupa robocza ds. oceny Schengen (SCH-EVAL), zaczynając od przesłania państwu członkowskiemu kwestionariusza dotyczącego wszystkich części dorobku Schengen, po czym następują inspekcje. Zespoły ekspertów wysłane do punktów SIS, biur SIRENE, do konsulatów, na przejścia graniczne itp. opracowują wyczerpujące sprawozdania zawierające opis stanu faktycznego, oceny i zalecenia, które mogą wymagać podjęcia dodatkowych środków i wizyt uzupełniających. Sprawozdanie końcowe powinno wskazywać, czy dane państwo członkowskie po poddaniu pełnej procedurze oceny spełnia wszystkie warunki konieczne do praktycznego stosowania dorobku Schengen.

Decyzję o włączeniu do obszaru Schengen powinna podjąć Rada, przy czym wymagana jest jednomyślność wszystkich rządów państw należących już do obszaru Schengen.

Wnioski dotyczące Bułgarii

Bułgaria przedłożyła deklarację gotowości w dniu 25 stycznia 2008 r.

Ocena dotycząca ochrony danych była pozytywna. Rada przyjęła decyzję po wydaniu przez Parlament Europejski pozytywnej opinii i w dniu 5 listopada 2010 r. nastąpiło uruchomienie SIS i stał się on w pełni operacyjny.

Inspekcja oceniająca SIS wykazała właściwe wdrożenie funkcji SIS i SIRENE, zgodne z odpowiednimi przepisami dorobku Schengen. Do kwestii, którym należy poświęcić dodatkową uwagę, należą: wdrożenie trzyzmianowego modelu pracy biura SIRENE, zapewnienie dodatkowych szkoleń dla użytkowników końcowych w zakresie stosowania znaków łacińskich oraz zmniejszenie do minimum ręcznych interwencji biura SIRENE.

W odniesieniu do struktur instytucjonalnych i operacyjnych zakończono większość prac mających na celu przygotowanie wdrożenia dorobku Schengen w dziedzinie współpracy policyjnej. Sfinalizowano umowy z krajami sąsiednimi (Rumunią, Grecją i Serbią) o transgranicznej współpracy policyjnej w sprawach kryminalnych i przygotowywane są dalsze umowy z innymi państwami członkowskimi.

Tryb wydawania wiz oceniono zasadniczo pozytywnie, a niektóre jego aspekty uznano za wzorcowe. Uwzględniając wyniki niektórych działań uzupełniających, stwierdzono, że Bułgaria będzie w stanie w odpowiednim czasie wdrożyć całość dorobku Schengen. Kraj ten zastosował się w międzyczasie do zaleceń. Pracownicy muszą mieć jednak nadal świadomość, że istnieje ryzyko nielegalnej imigracji i innych nadużyć związanych z wizami oraz że mogą się oni znaleźć pod presją, kiedy zaczną wydawać wizy Schengen.

Granice powietrzne: infrastruktura wykorzystywana do przeprowadzania kontroli granicznych odpowiada wymogom kodeksu granicznego Schengen, a sprzęt pierwszej i drugiej linii jest w znacznej mierze wystarczający i nowoczesny. Wykryto jednak również niedociągnięcia w zakresie sprzętu, przeprowadzania kontroli granicznych i szkoleń, pełnej fizycznej separacji pasażerów na lotnisku w Burgas, podczas gdy prowadzone są dalsze działania związane z obowiązkiem przekazywania danych dotyczących pasażerów, umiejętnościami językowymi i wdrożeniem zasady odpowiedzialności przewoźników.

Granice morskie: systematyczna taktyczna analiza ryzyka, kontrola statków rybackich i kontrole graniczne na statkach wycieczkowych można uznać za wzorcowe. Stwierdzono, że system obserwacji granic spełnia zasadniczo wymogi kodeksu granicznego Schengen. Działania uzupełniające wykazały, że prowadzono dalsze prace nad zintegrowanym systemem obserwacji wybrzeży i zajęto się wykrytymi uchybieniami (w zakresie kontroli granicznych, obserwacji granic, trybu wydawania wiz, infrastruktury, personelu i umiejętności językowych).

Granice lądowe: odnotowano profesjonalny poziom współpracy na granicach, zarówno w odniesieniu do kontroli granicznych, jak i obserwacji granic. Pozytywnie oceniono również ilość sprzętu dostępnego na pierwszej i drugiej linii, mimo że proces dostarczania sprzętu i niezbędnych szkoleń w tym zakresie nadal trwa. Wykryto też niedociągnięcia w dziedzinie kontroli granicznych, obserwacji granic, w szczególności w kwestii poprawy orientacji sytuacyjnej, wewnętrznej współpracy agencji, obserwacji z powietrza i wybranego podejścia taktycznego. Wyniki ponownej inspekcji przeprowadzonej w grudniu 2010 r. były w dalszym ciągu niezadowalające i w dniach 21-23 marca 2011 r. odbyła się kolejna inspekcja. Komisja oceniająca doszła do wniosku, że Bułgaria poczyniła znaczne postępy i spełnia wymogi Schengen w zakresie kontroli granicznych na zewnętrznej granicy lądowej.

Jednak aby dalej umocnić podjęte już działania i właściwie przygotować się na rosnącą presję migracyjną po pełnym przystąpieniu Bułgarii do obszaru Schengen, komisja oceniająca wzywa Bułgarię do opracowania „specjalnego pakietu” środków uzupełniających.

Wnioski dotyczące Rumunii

Rumunia przedłożyła deklarację gotowości w roku 2007 i 2008.

Ocena dotycząca ochrony danych była pozytywna. Rada przyjęła decyzję po wydaniu przez PE pozytywnej opinii i w dniu 5 listopada 2010 r. nastąpiło uruchomienie SIS i stał się on w pełni operacyjny.

Inspekcja oceniająca SIS wykazała właściwe wdrożenie funkcji SIS i SIRENE, zgodne z odpowiednimi przepisami dorobku Schengen. Sprzęt i instalacje używane do N.SIS i SIRENE uznano za nowoczesne. W odniesieniu do kilku innych zagadnień (dalsze szkolenia, zmniejszenie do minimum ręcznych interwencji, usprawnienie przenośnych terminali PDA) sporządzono zalecenia i przeprowadzono działania uzupełniające.

Ratyfikowano dwustronne umowy o współpracy policyjnej z Węgrami i Bułgarią. Po przeprowadzeniu pewnych działań uzupełniających można stwierdzić, że zakończono wszystkie prace mające na celu przygotowanie wdrożenia dorobku Schengen w dziedzinie współpracy policyjnej.

Kontrole przeprowadzone w wydziale wizowym ambasady Rumunii w Kiszyniowie i w konsulacie generalnym w Stambule oraz podjęte środki uzupełniające pokazują, że Rumunia jest obecnie gotowa, by wdrożyć cały dorobek Schengen, wszystkie kwestie wymagające uwagi lub przeglądu zostały naprawione (poprawa ocen ryzyka, aspektów bezpieczeństwa budynków, procesu składania i przetwarzania wniosków wizowych itp.), a niektóre aspekty można uznać za wzorcowe.

Granice powietrzne: ogólnie istnieje dobrze zorganizowany organ publiczny zarządzający granicami, oficerowie i agenci policji granicznej dysponują dobrymi kompetencjami zawodowymi, stwierdzono też zadowalający poziom znajomości wymogów kodeksu granicznego Schengen. Konieczna była kolejna inspekcja, podczas której można było uznać, że wykryte wcześniej niedociągnięcia zostały naprawione (odpowiedzialność przewoźników, dostępna infrastruktura pozwalająca oddzielić pasażerów z państw Schengen i pasażerów spoza obszaru Schengen, drobne wady sprzętu pierwszej i drugiej linii).

Granice morskie: stwierdzono dobry poziom współpracy i komunikacji, dobrą orientację sytuacyjną i gotowość do działania oraz wysoki poziom analizy ryzyka. Naprawiono wykryte niedociągnięcia w zakresie odpowiedzialności przewoźników, przeprowadzania kontroli granicznych i szkoleń.

Granice lądowe: dobry poziom kontroli granicznych, w kwestii obserwacji granic profesjonalne ogólne podejście taktyczne i operacyjne. Dostępną infrastrukturę i poziom zatrudnienia na miejscu uznano za wystarczające. W procesie uzupełniającym odpowiednio zajęto się wykrytymi drobnymi uchybieniami i zastosowano się do większości zaleceń (przeprowadzanie kontroli granicznych, dostępność sprzętu pierwszej i drugiej linii, zwiększenie liczby niezapowiedzianych inspekcji służące walce z korupcją). Dwa punkty kontroli granicznej, które wymagały ponownej inspekcji, są już w pełni operacyjne i wyposażone zgodnie z odpowiednimi zaleceniami. Uchybienia dotyczące sprzętu do obserwacji granic również zostały naprawione właściwie.

Ze sprawozdań z oceny wynika, że ogólnie Rumunia jest dostatecznie przygotowana do tego, by w zadowalającym stopniu stosować przepisy dorobku Schengen, zarówno niezwiązane z SIS, jak i z nim związane. Zostały spełnione warunki wstępne, przez co Rada może podjąć decyzję, o której mowa w art. 4 ust. 2 Aktu przystąpienia z 2005 r., umożliwiającą zniesienie kontroli na wewnętrznych granicach powietrznych, lądowych i morskich.

Dostęp Parlamentu Europejskiego do wyników procedury oceny

W piśmie z dnia 12 listopada 2010 r. Rada przekazała Parlamentowi, w celu wydania opinii, projekt decyzji Rady dotyczącej stosowania przepisów dorobku Schengen przez Republikę Bułgarii i Rumunię.

Zgodnie z ujednoliconą wersją orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości w sprawie zasady lojalnej współpracy między instytucjami, którą odzwierciedla art. 13 ust. 2 TUE, Parlament powinien uzyskać wszelkie niezbędne informacje, by wypełnić całkowicie swoją rolę w tej procedurze.

W piśmie z dnia 16 grudnia 2010 r. wystosowanym przez przewodniczącego Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (Juana Fernanda Lópeza Aguilara) do minister spraw wewnętrznych belgijskiej prezydencji Rady (Annemie Turtelboom) Parlament zwrócił się o uzyskanie sprawozdań z oceny Bułgarii i Rumunii, wszelkich sprawozdań dotyczących ponownych inspekcji, zaleceń dotyczących każdej z tych inspekcji oraz informacji o obecnym stanie wdrażania tych zaleceń przez zainteresowane państwa członkowskie.

W dniu 25 stycznia Parlament otrzymał odpowiedź Rady, w której stwierdzono, że dokumenty, o które wystąpił Parlament, mogą zostać udostępnione przewodniczącemu, koordynatorom grup politycznych i sprawozdawcom. Dostęp do wspomnianych dokumentów miał być możliwy w zabezpieczonym pomieszczeniu w budynku Rady. Zgodnie z przepisami bezpieczeństwa Rady dotyczącymi ochrony informacji niejawnych UE wspomniane dokumenty pozostaną w posiadaniu Rady i na żadnym publicznym posiedzeniu nie wolno bezpośrednio nawiązywać do zawartych w nich treści.

Należy podkreślić, że Parlament nie może zaakceptować tego, że w swojej odpowiedzi Rada uczyniła duży krok wstecz w porównaniu do jej stanowiska z 2007 r., kiedy to zwróciła się do Parlamentu o wydanie opinii na temat przystąpienia do obszaru Schengen 9 krajów (Czech, Estonii, Litwy, Łotwy, Malty, Polski, Słowacji, Słowenii, Węgier).

Jednocześnie ambasadorowie Rumunii i Bułgarii wystosowali do Rady pismo, domagając się odtajnienia tych dokumentów i przesłania ich wszystkim posłom do PE. Coreper zatwierdził ten wniosek większością głosów i dokumenty te zostały w końcu przesłane Parlamentowi w dniu 15 lutego 2011 r., umożliwiając wszystkim posłom wgląd w treść ocen, zaleceń i wniosków końcowych.

Parlament zdecydował jednak nie odtajniać tych dokumentów z uwagi na ich delikatny charakter związany z bezpieczeństwem zewnętrznych granic Bułgarii i Rumunii. Posłom udostępniono dokumenty w „zabezpieczonym pomieszczeniu” i zastosowano przepisy Parlamentu Europejskiego dotyczące postępowania z dokumentami poufnymi.

Pełny dostęp do sprawozdań ekspertów dotyczących oceny postępów przygotowań Bułgarii i Rumunii jest niezbędny do dokonania jasnej oceny uwzględniającej wszystkie aspekty wymagane do wydania przez Parlament Europejski opinii na temat tego, czy oba te kraje są gotowe przystąpić do obszaru Schengen.

Wnioski sprawozdawcy

Biorąc pod uwagę wyniki ocen i niezbędnych kolejnych inspekcji przeprowadzonych przez zespoły ekspertów, sprawozdawca uważa, że mimo iż istnieją pewne kwestie, które będą wymagały regularnych sprawozdań, a w pewnym momencie także działań uzupełniających, nie stanowią one przeszkody do pełnego przystąpienia obu tych państw członkowskich do obszaru Schengen.

Rada zatwierdziła już wnioski ekspertów i przesłała je Parlamentowi Europejskiemu, z wyjątkiem ostatniego sprawozdania z ponownej inspekcji granic lądowych Bułgarii, które Rada musi dopiero zatwierdzić i formalnie przesłać Parlamentowi Europejskiemu (mimo że sprawozdawca miał już możliwość „nieformalnego” otrzymania tego sprawozdania).

Sprawozdawca oraz niektórzy kontrsprawozdawcy mieli również możliwość odwiedzenia obu krajów (w dniach 22-25 marca) i ocenienia na miejscu bieżącej sytuacji i wszystkich niezbędnych usprawnień, których dokonano. Dlatego sprawozdawca popiera decyzję o otwarciu granic z tymi państwami członkowskimi.

Zarówno Rumunia, jak i Bułgaria udowodniły, że są obecnie dostatecznie przygotowana do tego, by w zadowalającym stopniu stosować przepisy dorobku Schengen.

Należy jednak pamiętać, że granica między Bułgarią, Turcją i Grecją jest jednym z odcinków zewnętrznych granic UE najbardziej narażonych na nielegalną imigrację. W związku z tym Bułgaria musi podjąć dodatkowe środki, w tym przygotować specjalny plan działań, które zostaną podjęte w chwili przystąpienia przez Bułgarię do obszaru Schengen. Niezbędne jest również wspólne podejście (Grecji, Turcji i Bułgarii) umożliwiające reagowanie na ewentualne znaczne nasilenie presji migracyjnej.

W tym kontekście sprawozdawca składa poprawkę, w której domaga się, by zainteresowane państwa członkowskie powiadamiały pisemnie Parlament Europejski i Radę w ciągu sześciu miesięcy od daty wejścia w życie niniejszej decyzji o realizacji dalszych działań i o niedociągnięciach.

Należy pamiętać, że zniesienie kontroli na wewnętrznych granicach wymaga dużego wzajemnego zaufania państw członkowskich w zakresie skutecznych kontroli na granicach zewnętrznych, ponieważ bezpieczeństwo obszaru Schengen zależy od dyscypliny i skuteczności kontroli przeprowadzanych przez państwa członkowskie na granicach zewnętrznych.


WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

2.5.2011

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

31

5

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Jan Philipp Albrecht, Emine Bozkurt, Philip Claeys, Carlos Coelho, Agustín Díaz de Mera García Consuegra, Kinga Gál, Kinga Göncz, Nathalie Griesbeck, Anna Hedh, Sophia in ‘t Veld, Juan Fernando López Aguilar, Monica Luisa Macovei, Louis Michel, Claude Moraes, Jan Mulder, Georgios Papanikolaou, Birgit Sippel, Csaba Sógor, Wim van de Camp, Daniël van der Stoep, Renate Weber, Tatjana Ždanoka

Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Elena Oana Antonescu, Edit Bauer, Anna Maria Corazza Bildt, Ioan Enciu, Stanimir Ilchev, Iliana Malinova Iotova, Franziska Keller, Marian-Jean Marinescu, Mariya Nedelcheva, Jens Rohde, Cecilia Wikström

Zastępca(y) (art. 187 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Andrey Kovatchev, Traian Ungureanu, Pablo Zalba Bidegain

Informacja prawna - Polityka ochrony prywatności