Procedura : 2011/2048(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A7-0326/2011

Teksty złożone :

A7-0326/2011

Debaty :

PV 24/10/2011 - 14
CRE 24/10/2011 - 14

Głosowanie :

PV 25/10/2011 - 8.10
Wyjaśnienia do głosowania
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P7_TA(2011)0454

SPRAWOZDANIE     
PDF 309kWORD 351k
5.10.2011
PE 467.024v04-00 A7-0326/2011

w sprawie modernizacji zamówień publicznych

(2011/2048(INI))

Komisja Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów

Sprawozdawczyni: Heide Rühle

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 UZASADNIENIE
 OPINIA Komisji Handlu Międzynarodowego
 OPINIA Komisji Kontroli Budżetowej
 OPINIA Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych
 OPINIA Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności
 OPINIA Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii
 OPINIA Komisji Rozwoju Regionalnego
 WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie modernizacji zamówień publicznych

(2011/2048(INI))

Parlament Europejski,

–   uwzględniając dyrektywy 2004/18/WE i 2004/17/WE w sprawie procedur udzielania zamówień publicznych(1) oraz dyrektywę 2007/66/WE w sprawie procedur odwoławczych w dziedzinie udzielania zamówień publicznych(2),

–   uwzględniając decyzję Rady 2010/48 w sprawie zawarcia przez Wspólnotę Europejską Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych(3), która weszła w życie w dniu 22 stycznia 2011 r. i w której dyrektywy dotyczące procedur udzielania zamówień publicznych określa się jako „akty wspólnotowe odnoszące się do spraw regulowanych konwencją”,

–   uwzględniając Porozumienie WTO w sprawie zamówień publicznych z dnia 15 kwietnia 1994 r.,

–   uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, a zwłaszcza jej art. 26 (Integracja osób niepełnosprawnych),

–   uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 maja 2011 r. w sprawie równego dostępu do rynków sektora publicznego w UE i państwach trzecich(4),

–   uwzględniając zieloną księgę Komisji w sprawie modernizacji polityki UE w dziedzinie zamówień publicznych (COM(2011)0015),

–   uwzględniając zieloną księgę Komisji w sprawie szerszego stosowania e-zamówień w UE (COM(2010)0571),

–   uwzględniając swoją rezolucję z dnia 6 kwietnia 2011 r. w sprawie jednolitego rynku sprzyjającego przedsiębiorstwom i wzrostowi gospodarczemu(5),

–   uwzględniając swoją rezolucję z dnia 18 maja 2010 r. w sprawie zmian w procedurze udzielania zamówień publicznych(6),

–   uwzględniając swoją rezolucję z dnia 3 lutego 2009 r. w sprawie zamówień przedkomercyjnych: wspieranie innowacyjności w celu zapewnienia trwałości i wysokiej jakości usług publicznych w Europie(7),

–   uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Inteligentne regulacje w Unii Europejskiej” (COM(2010)0543),

–   uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „W kierunku Aktu o jednolitym rynku. W stronę społecznej gospodarki rynkowej o wysokiej konkurencyjności. 50 propozycji na rzecz wspólnej poprawy rynku pracy, przedsiębiorczości i wymiany” (COM(2010)0608),

–   uwzględniając sprawozdanie prof. Maria Montiego z dnia 9 maja 2010 r. zatytułowane „Nowa strategia dla jednolitego rynku”,

–   uwzględniając dokument roboczy służb Komisji SEC(2010)1214,

–   uwzględniając sprawozdanie na temat oceny dostępu MŚP do rynku zamówień publicznych w UE(8),

–   uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Zamówienia publiczne na rzecz poprawy stanu środowiska” (COM(2008)0400),

–   uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Najpierw myśl na małą skalę” – Program „Small Business Act” dla Europy (COM(2008)0394),

–   uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Projekt przewodni strategii Europa 2020. Unia innowacji” (COM(2010)0546),

–   uwzględniając opinię Komitetu Regionów z dni 11-12 maja 2011 r. na temat zielonej księgi w sprawie modernizacji polityki UE w dziedzinie zamówień publicznych – w kierunku zwiększenia skuteczności europejskiego rynku,

–   uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 13 lipca 2011 r. na temat zielonej księgi w sprawie modernizacji polityki UE w dziedzinie zamówień publicznych – w kierunku zwiększenia skuteczności europejskiego rynku,

–   uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 13 lipca 2011 r. na temat zielonej księgi w sprawie szerszego stosowania e-zamówień w UE,

–   uwzględniając art. 48 Regulaminu,

–   uwzględniając sprawozdanie Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów oraz opinie Komisji Handlu Międzynarodowego, Komisji Kontroli Budżetowej, Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii oraz Komisji Rozwoju Regionalnego (A7-0326/2011),

A. mając na uwadze, że prawidłowo funkcjonujący rynek zamówień publicznych UE jest najważniejszym czynnikiem wzrostu i fundamentem jednolitego rynku, a ponadto ma podstawowe znaczenie dla stymulowania konkurencji i innowacji oraz dla sprostania szybko pojawiającym się wyzwaniom w zakresie środowiska i publicznej polityki społecznej, a także zajęcia się kwestiami związanymi z jakością pracy, z uwzględnieniem odpowiedniego wynagrodzenia, równości, spójności społecznej i włączenia społecznego, przy jednoczesnym osiągnięciu optymalnej wartości dla obywateli, przedsiębiorstw i podatników;

B.  mając na uwadze, że europejskie przepisy dotyczące zamówień publicznych w znacznym stopniu przyczyniły się do większej przejrzystości i równego traktowania, do zwalczania korupcji oraz do profesjonalizacji procesu udzielania zamówień;

C. mając na uwadze, że ze względu na obecny kontekst gospodarczy bardziej niż kiedykolwiek istotne jest zapewnienie optymalnej efektywności wydatków publicznych, z jednoczesnym możliwie największym ograniczeniem kosztów ponoszonych przez przedsiębiorstwa, i że lepsze funkcjonowanie rynku zamówień przyczyniłoby się do osiągnięcia obu tych celów;

1.  z zadowoleniem przyjmuje zieloną księgę Komisji i szeroko zakrojony proces konsultacji jako punkt wyjścia dla przeglądu dyrektyw dotyczących procedur udzielania zamówień publicznych zgodnie z postanowieniami Traktatu z Lizbony, orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i zmienionymi zasadami pomocy państwa;

2.  zwraca uwagę, że pomimo iż przeprowadzony w 2004 r. przegląd unijnych dyrektyw dotyczących procedur udzielania zamówień publicznych doprowadził do korzystnego dalszego rozwoju jednolitego rynku zamówień publicznych, po kilku latach od transpozycji dyrektyw 2004/17 i 2004/18 do prawa krajowego należy dokonać oceny, czy konieczne będzie zoptymalizowanie i doprecyzowanie tych dyrektyw w celu wyeliminowania braków, które uwidoczniły się w praktyce; podkreśla, że wiele podmiotów zainteresowanych postrzega przepisy dotyczące zamówień publicznych jako bardzo złożone, co prowadzi do kosztownych i uciążliwych procedur administracyjnych dotyczących zgodności; ubolewa nad częstymi przypadkami niewłaściwej transpozycji przepisów do ustawodawstwa krajowego oraz nad niewystarczającymi działaniami szkoleniowymi; wzywa Komisję do zaproponowania znacznego uproszczenia i konsolidacji tych zasad oraz do dodania wyjaśnień tam, gdzie jest to konieczne; podkreśla ponadto, że zwiększone wykorzystanie ICT musi obecnie odgrywać kluczową rolę w zmniejszaniu obciążeń administracyjnych i kosztów oraz że różnorodne inicjatywy europejskie dotyczące elektronicznych zamówień publicznych i handlu elektronicznego należy odpowiednio dostosować do reformy przepisów dotyczących zamówień publicznych;

3.  wzywa do jednoznacznego wskazania w dyrektywach, że ich postanowienia w żaden sposób nie uniemożliwiają żadnemu państwu przestrzegania przepisów konwencji MOP nr C94; wzywa Komisję, aby zachęcała wszystkie państwa członkowskie do przestrzegania tej konwencji; podkreśla, że skuteczne funkcjonowanie zrównoważonych zamówień publicznych wymaga jasnych i jednoznacznych przepisów unijnych precyzyjnie określających ramy ustawodawstwa państw członkowskich i zasady ich wdrażania;

Zadanie pierwsze: zwiększenie jasności prawnej

4.  zwraca się o wyjaśnienie zakresu dyrektyw; zauważa, że głównym celem zamówień publicznych jest zakup przez władze publiczne towarów, prac i usług w celu zaspokojenia potrzeb obywateli oraz zapewnienia skutecznego wykorzystania środków publicznych; zauważa, że musi istnieć bezpośrednia korzyść dla instytucji zamawiającej, aby procedura została uznana za zamówienie publiczne;

5.  wzywa do wyjaśnienia definicji zawartych w dyrektywach – na przykład definicji „podmiotu prawa publicznego” – zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości i bez ograniczania zakresu unijnych przepisów dotyczących zamówień publicznych;

6.  przypomina o swojej rezolucji z maja 2010 r. w sprawie ostatnich zmian w dziedzinie zamówień publicznych, w której uwzględnione zostało orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości, oraz że współpraca publiczno-publiczna nie jest przedmiotem przepisów dotyczących zamówień publicznych, dopóki spełnione są następujące kryteria: jeśli celem partnerstwa było wykonanie zadania usług publicznych powierzonego wszystkim zainteresowanym władzom lokalnym; jeśli zadanie to zostało wykonane wyłącznie przez zainteresowane władze lokalne, tj. bez udziału kapitału prywatnego, oraz jeśli przedmiotowa działalność była zasadniczo wykonywana w imieniu zainteresowanych władz publicznych; podkreśla fakt, że przekazywanie zadań między organizacjami sektora publicznego jest sprawą wewnętrznej organizacji administracyjnej państw członkowskich oraz że nie podlega przepisom dotyczącym zamówień publicznych; jest zdania, że wyjaśnienia te należy ujednolicić w dyrektywach dotyczących procedur udzielania zamówień publicznych;

7.  podkreśla wyłączenie koncesji na usługi z zakresu europejskich przepisów dotyczących zamówień publicznych; przypomina, że należałoby uwzględnić zarówno złożoność procedur, jak i poważne różnice w zakresie kultury prawnej i praktyki prawnej występujące w państwach członkowskich w odniesieniu do koncesji na usługi; jest zdania, że w debacie w sprawie definicji pojęcia „koncesji na usługi” i ustanowienia ram prawnych regulujących przedmiotowe koncesje nastąpiły zmiany wskutek przyjęcia dyrektyw z 2004 r. w sprawie zamówień publicznych oraz uzupełniającego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej; zaznacza, że wniosek dotyczący aktu prawnego w sprawie koncesji na usługi byłby uzasadniony jedynie wtedy, gdyby miał na celu zaradzenie ewentualnym zakłóceniom rynku wewnętrznego; podkreśla, że nie ujawniono dotychczas żadnych zakłóceń tego rodzaju i że w związku z tym akt prawny dotyczący koncesji na usługi nie jest potrzebny, o ile nie przynosi oczywistej poprawy funkcjonowania rynku wewnętrznego;

8.  podkreśla, że należy zachować obecną klasyfikację kategorii usług A i B w zakresie, w jakim „lżejsze” przepisy dotyczące usług B mają swoje uzasadnienie w charakterystyce odnośnej kategorii jako usługi świadczone głównie lokalnie lub regionalnie; wzywa Komisję do opracowania instrumentów ułatwiających lokalnym i regionalnym władzom podejmowanie decyzji dotyczących tego, do której kategorii należą konkretne zadania w ramach zamówień;

9.  zauważa w związku z tym, że stosowanie prawa dotyczącego zamówień publicznych podczas świadczenia osobistych usług socjalnych w wielu przypadkach nie sprzyja osiągnięciu odpowiednich rezultatów z punktu widzenia osób korzystających z tych usług; wzywa w związku z tym do uznania w prawie europejskim sprawdzonych procedur państw członkowskich, które polegają na tym, że oferentów, którzy są w stanie spełnić kryteria ustalone z góry na mocy ustawy, niezależnie od ich formy prawnej, powinno się dopuścić do świadczenia usług, o ile są przy tym zachowane zasady równego traktowania, przejrzystości i niedyskryminacji;

10. podkreśla, że należy unikać wprowadzania nowych przepisów dotyczących rynków zamówień publicznych poniżej wartości progowych UE, ponieważ może to stanowić zagrożenie dla pewności prawa osiągniętej na szczeblu krajowym;

11. wzywa Komisję do dostosowania dyrektywy w sprawie procedur odwoławczych do nowych ram w zakresie zamówień publicznych, które powstaną w rezultacie obecnego przeglądu, a także – w celu zapewnienia spójności – do wykonania tego zadania równocześnie z przedstawieniem głównego wniosku ustawodawczego;

12. podkreśla odpowiedzialność Komisji Europejskiej za monitorowanie prawidłowej transpozycji dyrektyw UE w państwach członkowskich;

Zadanie drugie: rozwój pełnego potencjału zamówień publicznych – najlepsza relacja ceny do jakości

13. jest zdania, że w celu rozwinięcia pełnego potencjału zamówień publicznych należy pozbawić kryterium najniższej ceny jego decydującego znaczenia w udzielaniu zamówień i zastąpić je ogólnie kryterium oferty najkorzystniejszej ekonomicznie – pod względem korzyści ekonomicznych, społecznych i środowiskowych – obejmującej wszystkie koszty cyklu życia towarów, usług i prac będących przedmiotem zamówienia; podkreśla, że nie wykluczałoby to traktowania najniższej ceny jako decydującego kryterium w przypadku wysoce znormalizowanych towarów lub usług; zwraca się do Komisji o opracowanie – w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi – metodologii obliczania kosztów cyklu życia na zasadzie ogólnej i nieobowiązkowej; podkreśla, że wspieranie kryterium „oferty najkorzystniejszej ekonomicznie” sprzyjałoby innowacji i staraniom na rzecz osiągnięcia najlepszej jakości i wartości, tj. zapewnienia zgodności z wymogami strategii „Europa 2020”; podkreśla, że ma to szczególne znaczenie w przypadku zamówień publicznych na towary, które mają wpływ na zdrowie konsumentów – na przykład w sektorze spożywczym – w przypadku których ważną rolę odgrywają jakość i metody produkcji; podkreśla, że przepisy dotyczące zamówień publicznych powinny być na tyle elastyczne, aby konsumenci bierni, np. w szpitalach, domach opieki geriatrycznej, szkołach i przedszkolach, mieli zapewniony równy dostęp do zdrowej żywności o dobrym stosunku wartości do ceny, a nie tylko do najtańszej dostępnej opcji;

14. uznaje, że zamówienia publiczne, jeśli będą wykorzystywane skutecznie, mogą być prawdziwym motorem napędzającym propagowanie wysokiej jakości miejsc pracy, wynagrodzenia i warunków, a także równości, oraz stymulującym rozwój umiejętności i szkolenia, promowanie polityki środowiskowej oraz oferowanie zachęt na rzecz badań i innowacji; wzywa Komisję do zachęcania rządów i instytucji zamawiających do zwiększania stopnia stosowania zrównoważonych zamówień publicznych, wspierających i propagujących wysokiej jakości zatrudnienie i zapewniających w Europie usługi i towary dobrej jakości; zwraca się do Komisji o skontrolowanie tego, w jaki sposób zamówienia publiczne przyczyniły się do osiągnięcia bardziej ogólnych celów UE, oraz do określenia działań, które należy podjąć w celu usprawnienia osiągania tych celów w przyszłości;

15. przypomina, że zamówienia przedkomercyjne są narzędziem, które nie jest w pełni wykorzystywane, a które może przyczynić się do wprowadzenia innowacji w obszar zamówień publicznych i mieć znaczny wkład w określenie i utrwalenie głównych rynków oraz zwiększenie dostępu MŚP do procedur udzielania zamówień publicznych; uważa ponadto, że proponowany model podziału ryzyka i korzyści (IPR) w ramach zamówień przedkomercyjnych wymaga zarówno doprecyzowania kwestii prawnych, jak i uproszczenia, aby możliwe było regularne i skuteczne wykorzystywanie tego narzędzia przez podmioty udzielające zamówień publicznych; wzywa w związku z tym Komisję do zaproponowania dostosowania odnośnych przepisów dotyczących zamówień publicznych i pomocy państwa w ramach ogólnego przeglądu w celu zwiększenia stopnia wykorzystywania zamówień przedkomercyjnych;

16. zauważa, że normy dla zamówień publicznych mają znaczenie w tym sensie, że mogą pomóc podmiotom udzielającym zamówień publicznych w realizacji ich celów politycznych w sposób skuteczny i przejrzysty; wzywa w związku z tym do utworzenia regularnie aktualizowanej bazy danych dotyczących norm, w szczególności norm związanych z kryteriami środowiskowymi i społecznymi, którą należy udostępnić organom publicznym, aby zapewnić instytucjom udzielającym zamówień dostęp do odpowiednich wytycznych oraz przejrzystego zbioru zasad podczas sporządzania zaproszeń do składania ofert, dzięki czemu będą w stanie łatwo zweryfikować zachowanie zgodności z odnośną normą;

17. wzywa do większego wykorzystywania niedyskryminacyjnych i otwartych norm w trakcie procedur udzielania zamówień publicznych w celu realizacji celów z zakresu uproszczenia i innowacyjności, w szczególności w obszarach dostępności, ICT i środowiska naturalnego;

18. podkreśla, że to, czy usługa lub produkt został wyprodukowany w sposób zrównoważony czy też nie, słusznie uznaje się za charakterystykę produktu, którą można wykorzystać jako kryterium porównania usług lub produktów, które nie zostały wyprodukowane w sposób zrównoważony, co ma na celu umożliwienie instytucjom zamawiającym kontrolę środowiskowego i społecznego wpływu udzielanych przez nich zamówień w sposób przejrzysty, a jednocześnie zachowanie niezbędnego powiązania z przedmiotem zamówienia; wskazuje na konieczność sprecyzowania zakresu uwzględniania wymogów dotyczących procesu produkcji w specyfikacjach technicznych dla wszystkich rodzajów zamówień tam, gdzie jest to konieczne i proporcjonalne; wskazuje na sprawę Wienstrom, która stała się klasycznym przykładem tego, w jaki sposób i dlaczego charakterystyki produkcji można zaklasyfikować jako specyfikacje techniczne;

19. podkreśla potrzebę wzmocnienia zrównoważonego wymiaru zamówień publicznych poprzez umożliwienie uwzględniania go na każdym etapie procesu udzielania zamówień (tj. testu zdolności, specyfikacji technicznych, klauzul dotyczących wykonania zamówienia);

20. wskazuje, że w odpowiedzi na zwiększoną świadomość wpływu produktów, prac i usług na środowisko i klimat organy udzielające zamówień publicznych powinny uwzględniać koszty środowiskowe w swojej ocenie „oferty najkorzystniejszej ekonomicznie” oraz w obliczeniach kosztów cyklu życia; podkreśla w związku z tym, że uwzględnienie kryteriów niezwiązanych z zamówieniem powinno być dobrowolne i prawo do podjęcia decyzji o zastosowaniu takich kryteriów powinno przysługiwać władzom publicznym lub nadrzędnym wobec nich organom decyzyjnym dysponującym mandatem przyznanym według zasad demokracji bezpośredniej, z zastosowaniem właściwej w danych okolicznościach strategii politycznej; apeluje do Komisji o doprecyzowanie pojęć „lokalny dostawca” i „lokalnie wyprodukowany”;

21. zauważa, że teksty dyrektyw muszą być bardziej szczegółowe, jeżeli chodzi o poprawę dostępu dla osób niepełnosprawnych;

22. uważa, że należy wzmocnić obecne przepisy dotyczące podwykonawstwa, ponieważ występowanie wielu poziomów podwykonawstwa może pociągać za sobą problemy związane z przestrzeganiem układów zbiorowych, warunków pracy oraz norm bezpieczeństwa i higieny pracy; zaleca w związku z tym informowanie władz publicznych przed zawarciem umowy o wszystkich szczegółach związanych z korzystaniem z usług podwykonawców; zwraca się do Komisji o dokonanie oceny – na użytek przyszłego przeglądu dyrektyw – czy potrzebne są dodatkowe zasady dotyczące udzielania podzleceń, na przykład w zakresie określenia łańcucha odpowiedzialności, w szczególności w celu uniknięcia sytuacji, w której MŚP jako podwykonawcy otrzymują gorsze warunki niż główny wykonawca zamówienia publicznego;

23. uznaje rolę, jaką UE może odegrać w ułatwianiu rozwoju skutecznych partnerstw publiczno-prywatnych poprzez propagowanie uczciwej konkurencji oraz wymianę najlepszych praktyk między państwami członkowskimi w odniesieniu do polityki społecznej i polityki zatrudnienia; zauważa jednak, że istnieją duże różnice między państwami członkowskimi, jeżeli chodzi o wymogi prawne i proceduralne mające zastosowanie w tym obszarze; wzywa zatem Komisję do uściślenia pojęcia partnerstwa publiczno-prywatnego, zwłaszcza w odniesieniu do sposobu podziału ryzyka między stronami i wywiązywania się z zobowiązań finansowych;

24. wzywa Komisję do ponownego oszacowania i w razie potrzeby podwyższenia odpowiednich wartości progowych w odniesieniu do zamówień na dostawy i usługi, aby ułatwiać dostęp do zamówień publicznych m.in. organizacjom niekomercyjnym i podmiotom ekonomii społecznej, a także MŚP; apeluje o ścisłe przestrzeganie prawnie wiążących wymogów Porozumienia WTO w sprawie zamówień publicznych; podkreśla, że ze względu na trudności, które już pojawiły się w negocjacjach w sprawie dostępu do zamówień publicznych, należy również wziąć pod uwagę, że podwyższenie wartości progowych w Europie bardzo łatwo mogłoby stać się przyczyną dalszych utrudnień w polityce handlowej UE; uważa ponadto, że dostosowanie tych progów do już zharmonizowanych progów określonych w dyrektywie dotyczącej zamówień publicznych w sektorach użyteczności publicznej (2004/17/WE) i dyrektywie dotyczącej zamówień publicznych w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa (2009/81/WE) zapewniłoby najwyższy poziom uproszczenia i jasności zarówno dla instytucji zamawiających, jak i dostawców;

25. podkreśla, że jakiekolwiek rozszerzenie przepisów UE dotyczących zamówień publicznych o obowiązki w zakresie przedmiotu zakupu stanowiłoby istotną zmianę w obecnym systemie, co należy poddać dokładnej ocenie; ma wątpliwości co do tego, że przyczyniłoby się to do uproszczenia i usprawnienia przepisów; obawia się raczej, że doprowadziłoby to do bardziej skomplikowanych przepisów ze zbyt wieloma wyjątkami, co byłoby trudne do stosowania w praktyce – dyrektywy dotyczące procedur udzielania zamówień publicznych stanowią wytyczne proceduralne (określają obowiązki w zakresie sposobu zakupu), których nie powinno uzupełniać się przepisami dotyczącymi obowiązków w zakresie przedmiotu zakupu;

Zadanie trzecie: uproszczenie przepisów i zezwolenie na elastyczniejsze procedury

26. zwraca uwagę, że dyrektywy, o których mowa, często postrzega się jako zbyt szczegółowe oraz że stały się bardzo techniczne i złożone, a jednocześnie znacznie wzrosło ryzyko prawne niezgodności tych przepisów zarówno dla instytucji zamawiających, jak i dostawców; zauważa, że obawy związane z tym wyzwaniem prowadzą do podejścia polegającego na unikaniu ryzyka, co hamuje innowacje i zrównoważony rozwój, co z kolei skutkuje tym, że instytucje zamawiające zbyt często wybierają najniższą cenę zamiast najlepszej wartości; zwraca się o zapewnienie większej swobody dla działań związanych z negocjacjami i komunikacją, połączonych ze środkami mającymi na celu zapewnienie przejrzystości oraz zapobieganie nadużyciom i dyskryminacji, oraz domaga się tego, by konsultacje rynkowe były wyraźnie dopuszczalne jako ewentualny pierwszy krok;

27. zauważa, że polityka zamówień publicznych powinna przede wszystkim zapewniać skuteczne wykorzystanie środków przez państwa członkowskie i osiągnięcie optymalnych rezultatów pod względem zamówień publicznych poprzez stosowanie jasnych, przejrzystych i elastycznych procedur, a ponadto powinna umożliwiać europejskim przedsiębiorstwom konkurowanie na równych zasadach w całej Unii;

28. opowiada się za wprowadzeniem przy okazji zmiany europejskiego prawa zamówień publicznych jasnych, prostych i elastycznych przepisów o zmniejszonym poziomie szczegółowości, dzięki którym proces udzielania zamówień publicznych będzie prostszy, sprawniejszy, tańszy oraz łatwiej dostępny dla MŚP oraz w większym stopniu sprzyjający inwestycjom; dostrzega w związku z tym potrzebę większego polegania na ogólnych zasadach przejrzystości, równego traktowania i niedyskryminacji; uważa, że uproszczenie przepisów dotyczących zamówień publicznych pozwoliłoby ograniczyć ryzyko błędu i w większym stopniu uwzględnić potrzeby niewielkich instytucji zamawiających;

29. opowiada się za dokonaniem oceny, czy można zezwolić na szersze stosowanie procedury negocjacyjnej z uprzednim ogłoszeniem w całej UE, w zakresie wykraczającym poza postanowienia obecnych dyrektyw, co pozwoliłoby na lepszą komunikację instytucji zamawiających i podmiotów gospodarczych oraz skuteczniejszą koordynację podaży i popytu; jest zdania, że w przypadku zamiaru dokonania jakiegokolwiek rozszerzenia zakresu procedury negocjacyjnej należy wprowadzić dalsze zabezpieczenia przed nadużyciami, np. obowiązek instytucji zamawiających dotyczący określenia, dla wszystkich oferentów na samym początku, przynajmniej pewnych minimalnych warunków odnoszących się do przeprowadzenia procedury, zgodnie z dobrą praktyką stosowaną w zamówieniach prywatnych, a także określenie wymogów dotyczących pisemnej dokumentacji;

30. wzywa Komisję do dokonania przeglądu obecnych metod kwalifikowania dostawców (w szczególności umów ramowych, dynamicznych systemów zakupów oraz wykorzystania systemów kwalifikacyjnych przez instytucje zamawiające w sektorach użyteczności publicznej), aby wszelkie nowe metody kwalifikowania pozwalały ograniczać koszty i ramy czasowe, były atrakcyjne zarówno dla instytucji zamawiających, jak i podmiotów gospodarczych, oraz umożliwiały osiągnięcie najlepszych możliwych rezultatów;

31. przypomina o tym, że nalega na systematyczne przyjmowanie ofert alternatywnych (lub wariantów), ponieważ mają one kluczowe znaczenie dla promowania i rozpowszechniania innowacyjnych rozwiązań; podkreśla, że specyfikacje odnoszące się do charakterystyki i wymagań w zakresie funkcjonalności oraz wyraźne przyjęcie wariantów umożliwiają oferentom zaproponowanie innowacyjnych rozwiązań, zwłaszcza w wysoce innowacyjnych sektorach, takich jak ICT; wzywa ponadto do zbadania wszystkich dróg legislacyjnych i nielegislacyjnych w celu zapewnienia, aby zamówienia publiczne w większym stopniu przyczyniały się do promowania innowacji w Europie;

32. wzywa Komisję do wprowadzenia do przepisów regulacyjnych dotyczących zamówień publicznych wyjaśnień, zwłaszcza odnośnie do etapu wykonywania umowy (np. jeżeli chodzi o „istotne zmiany” obowiązującej umowy, zmiany związane z wykonawcą i rozwiązywanie umów);

33. uważa za godne ubolewania, że oferenci mają tylko ograniczone możliwości korygowania pominięć w swoich ofertach; w związku z tym zwraca się do Komisji o wyjaśnienie, które pominięcia mogą być korygowane przez oferentów, jakie dodatkowe korekty są dopuszczalne i w jaki sposób należy zagwarantować przejrzystość i równe traktowanie;

34. zwraca uwagę, że instytucje zamawiające powinny mieć możliwość skorzystania z wcześniejszych doświadczeń z oferentem na podstawie oficjalnego sprawozdania z oceny; zaleca wyznaczenie terminu dla wykluczeń, co powinno zagwarantować przejrzystość i obiektywność; wskazuje na konieczność uczynienia bardziej przejrzystymi postanowień dyrektyw 2004/17/WE i 2004/18/WE dzięki sprecyzowaniu, że oferent, który w ramach wcześniejszej procedury zamówień publicznych dopuścił się naruszenia, mógłby odzyskać wiarygodność po wyczerpującym udowodnieniu, że poddał się skutecznej procedurze samokontroli; uważa, że takie doprecyzowanie sprzyjałoby wypracowaniu mechanizmów antykorupcyjnych dzięki zapewnieniu podstawy dla bodźców umożliwiających przyspieszenie likwidowania praktyk korupcyjnych, a także pozwoliłoby na wyeliminowanie poważnych niejasności prawnych;

35. ubolewa nad tym, że w zielonej księdze nie wspomniano o niedociągnięciach, braku wiedzy eksperckiej i wiedzy praktycznej na temat zamówień, ani niedoskonałościach strategii zamówień publicznych; podkreśla znaczenie promowania profesjonalizmu i zagwarantowania obiektywności zarówno ze strony instytucji zamawiających, jak i podmiotów gospodarczych, zwłaszcza poprzez wspieranie rozwoju przeznaczonych dla nich programów szkoleniowych; zaleca ustanowienie sieci centrów doskonałości w istniejących ramach krajowych i wspieranie wymiany informacji i najlepszych praktyk między państwami członkowskimi; zachęca również organizacje zrzeszające, zarówno na szczeblu krajowym, jak i UE, do przyjęcia wspólnej odpowiedzialności za udostępnianie odpowiednich informacji i ułatwianie wymiany informacji między swoimi członkami w całej Europie; podkreśla znaczenie przejrzystych i zrozumiałych podręczników zarówno dla instytucji zamawiających, jak i dla oferentów; uważa za godny pożałowania fakt, że opublikowane w 2005 i 2010 r. dokumenty „Ekologiczne zakupy! Podręcznik dotyczący ekologicznych zamówień publicznych” i „Kwestie społeczne w zakupach. Przewodnik dotyczący uwzględniania kwestii społecznych w zamówieniach publicznych” nie są w tym zakresie wystarczająco pomocne;

36. zauważa, że tylko 1,4% zamówień przydzielanych jest przedsiębiorstwom z innych państw członkowskich; podkreśla, że profesjonalizacja i lepsze wyszkolenie instytucji zamawiających i oferentów sprzyjałoby konkurencji w całej UE i lepszemu wykorzystaniu zalet rynku wewnętrznego zamówień publicznych;

Zadanie czwarte: poprawa dostępu dla MŚP

37. podkreśla, że bezpośredni dostęp do zamówień publicznych dla MŚP, które są siłą napędową europejskiej gospodarki, ma kluczowe znaczenie dla podtrzymania zatrudnienia oraz dla zrównoważonego rozwoju, innowacji i wzrostu; podkreśla, że uproszczenie tych procedur i formalności administracyjnych, jak również tworzenie strategii przyjaznych MŚP i wdrażanie kodeksu najlepszych praktyk ułatwią MŚP dostęp do zamówień publicznych oraz umożliwią im udział w tych procedurach na równiejszych i bardziej sprawiedliwych zasadach; jest przekonany, że zapewnianie uproszczonego, równego i sprawiedliwego dostępu do zamówień publicznych wszystkim podmiotom gospodarczym doprowadziłoby do lepszego wykorzystania pieniędzy podatników; wskazuje, że ogólnie MŚP nie dysponują znacznymi specjalistycznymi zdolnościami administracyjnymi oraz że w związku z tym podstawowe znaczenie ma minimalizacja nakładanych na nie obciążeń administracyjnych;

38. wskazuje, że kryteria wyboru dotyczące kondycji finansowej, takie jak kryteria dotyczące obrotów spółki, powinny być proporcjonalne do charakteru danego zamówienia; ostrzega Komisję i państwa członkowskie, aby podczas przyjmowania elastycznych i przyjaznych dla użytkownika instrumentów nie tworzyły nowych przeszkód dla MŚP, a przede wszystkim uwzględniały ich interesy; zwraca się do Komisji, aby – w celu poprawy dostępu do procedur zamówień publicznych i zwiększenia ich przejrzystości, w szczególności z korzyścią dla mniejszych instytucji zamawiających i oferentów – zmodernizowała portal Tenders Electronic Daily (TED), aby uczynić go łatwiej dostępnym dzięki zwiększeniu jego atrakcyjności i wygody użytkowania, ze szczególnym uwzględnieniem kryteriów wyszukiwania oraz jakości i precyzji tłumaczeń streszczających poszczególne zamówienia; zaleca, aby TED oferował usługę powiadamiania subskrybentów o ogłoszeniu nowych przetargów w wybranym obszarze zainteresowania;

39. zwraca się do Komisji o zadbanie o włączenie do porozumienia w sprawie zamówień publicznych klauzuli umożliwiającej UE preferencyjne traktowanie producentów europejskich, szczególnie MŚP, przy rozstrzyganiu niektórych zamówień publicznych, w ślad za klauzulami już stosowanymi przez inne państwa będące stronami tego porozumienia;

40. zwraca się do Komisji o podniesienie świadomości na temat znaczenia podziału zamówień na części oraz o rozpatrzenie wdrożenia zasady „stosuj lub wyjaśnij”, która oznacza, że należy zapewnić przestrzeganie przepisów dotyczących kwestii takich jak podział zamówień na części lub wyjaśnić brak przestrzegania;

41. wskazuje, że instytucje zamawiające powinny w większym stopniu korzystać z możliwości dzielenia zamówień publicznych na części, co zwiększyłoby szanse udziału MŚP w zamówieniach publicznych pod względem ilościowym i jakościowym, a także zwiększyłoby poziom konkurencji; zachęca MŚP do korzystania ze wspólnych zamówień publicznych i łączenia zamówień, co pozwoliłoby im osiągnąć korzyści skali w takich obszarach jak logistyka i transport; zachęca władze publiczne do zachowania elastyczności podczas rozważania korzystania z tego rodzaju nowoczesnych i dobrowolnych form umowy; wzywa Komisję do zbadania wszystkich możliwości promowania łączenia MŚP i małych podmiotów w sposób czasowy lub trwały, aby umożliwić tym podmiotom udział w przetargach dotyczących zamówień, które nie są podzielone na części, bez konieczności występowania jako podwykonawca; w związku z powyższym zwraca się do Komisji o przeanalizowanie w szczególności obecnej praktyki zlecania podwykonawstwa MŚP, często na gorszych warunkach niż przyznane wykonawcy, w odniesieniu do części zamówień, które nie zostały podzielone na części lub ich wielkość nie pozwalała MŚP na udział w procedurze zamówień publicznych;

42. proponuje, aby oświadczenia własne zostały dopuszczone pod warunkiem, że są one wykonalne, oraz aby dokumentów oryginalnych żądano wyłącznie od kandydatów, którzy zostali zakwalifikowani, lub od zwycięskich oferentów, co pozwoli uniknąć ewentualnych opóźnień i zakłóceń na rynku związanych ze składaniem nieprawidłowych oświadczeń; zwraca się do Komisji o promowanie opcji „paszportu zamówień publicznych”, przyjętej przez wszystkie państwa członkowskie i potwierdzającej spełnienie przez podmiot gospodarczy warunków wymaganych na mocy ustawodawstwa UE dotyczącego zamówień publicznych; podkreśla, że europejski system wstępnej kwalifikacji powinien być użytecznym instrumentem, jeśli pozostanie nieskomplikowany, niedrogi i łatwo dostępny dla MŚP;

Zadanie piąte: zapewnienie właściwych procedur i zapobieganie uzyskiwaniu niesprawiedliwej przewagi

43. z myślą o zwalczaniu korupcji w zamówieniach publicznych wzywa Komisję do wspierania skuteczniejszych praktyk sprawozdawczych, w tym wymiany informacji między państwami członkowskimi na temat wykluczania niesolidnych oferentów; zwraca się do Komisji o określenie jasnych zasad ochrony informatorów wewnętrznych w oparciu o zalecenia zawarte w rezolucji Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy nr 1729(2010)(9), o zwiększenie przejrzystości umów finansowanych ze środków unijnych oraz o wspieranie akcji oświatowych zarówno na szczeblu instytucjonalnym, jak i wśród ogółu społeczeństwa;

44. zauważa, że niektóre państwa członkowskie stosują już skuteczne procedury udzielania zamówień publicznych, gwarantujące przejrzystość i właściwe wykorzystanie pieniędzy podatników; wzywa Komisję do przeanalizowania dobrych praktyk stosowanych przez państwa członkowskie w tej dziedzinie i wskazania najskuteczniejszych zasad zamówień publicznych w UE;

45. wskazuje, że zwalczanie korupcji i uprzywilejowania jest wspólnym celem przedmiotowych dyrektyw; podkreśla, że państwa członkowskie stają przed różnymi wyzwaniami w tym obszarze oraz że bardziej złożone europejskie podejście wiąże się z ryzykiem osłabienia wysiłków mających na celu usprawnienie i uproszczenie tych przepisów, a także z ryzykiem stworzenia nowych przeszkód administracyjnych; wskazuje, że zasady przejrzystości i konkurencji odgrywają podstawową rolę w zwalczaniu korupcji; zwraca się o przyjęcie wspólnego podejścia do środków samokontroli w celu zapobiegania zakłóceniom rynku i zapewniania jednakowej pewności prawa podmiotom gospodarczym i instytucjom zamawiającym;

46. jest zdania, że z uwagi na to, iż zamówienia publiczne dotyczą środków publicznych, powinny one być przejrzyste i objęte kontrolą publiczną; zwraca się do Komisji o wyjaśnienia mające na celu zapewnienie pewności prawa dla lokalnych i innych władz publicznych oraz umożliwienie im informowania obywateli o ich zobowiązaniach umownych;

47. wzywa Komisję do dokonania oceny problemów związanych z niezwykle niskimi ofertami oraz do zaproponowania odpowiednich rozwiązań; zaleca, aby w przypadku otrzymania niezwykle niskich ofert instytucje zamawiające udzielały z odpowiednim wyprzedzeniem wystarczających informacji innym oferentom w celu umożliwienia im oceny, czy istnieją podstawy do wszczęcia procedury przeglądu; zwraca się o zapewnienie większej spójności między wspólną polityką UE w zakresie handlu zagranicznego a praktykami państw członkowskich akceptujących niezwykle niskie oferty;

Zadanie szóste: zwiększanie stopnia korzystania z elektronicznych zamówień publicznych

48. z zadowoleniem przyjmuje zieloną księgę Komisji w sprawie szerszego stosowania e-zamówień; wskazuje, że nie osiągnięto celów określonych w planie działania dotyczącym elektronicznych zamówień publicznych oraz że konieczne jest wzmocnienie przywództwa politycznego na wszystkich szczeblach rządzenia – w tym na szczeblu UE – w celu utrzymania i zwiększenia tempa przechodzenia na elektroniczne zamówienia publiczne; domaga się zapewnienia, aby co najmniej 50% przetargów publicznych organizowanych zarówno przez instytucje UE, jak i państwa członkowskie było realizowanych drogą elektroniczną, zgodnie z zobowiązaniami podjętymi przez rządy państw członkowskich w Manchesterze w 2005 r. podczas konferencji ministrów poświęconej administracji elektronicznej;

49. podkreśla, że Komisja ma do odegrania wyjątkową rolę we wspieraniu postępów w zakresie normalizacji, a kwestie związane z infrastrukturą, takie jak podpisy elektroniczne i znaczniki czasu, wymagają wspólnie uzgodnionego formatu ze względów bezpieczeństwa; zwraca się do Komisji o opracowanie wspólnych norm w tym zakresie; podkreśla, że uciążliwe wymagania techniczne dotyczące uwierzytelniania oferenta mogą stanowić przeszkodę dla podmiotów gospodarczych; podkreśla w tym kontekście potrzebę stworzenia znormalizowanego systemu podpisu elektronicznego; wzywa państwa członkowskie do udostępnienia usługi zatwierdzania certyfikatów wydawanych przez podmioty świadczące usługi certyfikacyjne pod ich nadzorem;

50. podkreśla, że w celu zapewnienia interoperacyjności różnych systemów i unikania uzależnienia od jednego dostawcy należy przestrzegać otwartych norm i neutralności technologii; zwraca się do Komisji o zapewnienie rzeczywistej interoperacyjności między różnymi platformami z zakresu elektronicznych zamówień publicznych, które już istnieją w państwach członkowskich, w większym zakresie korzystając z wyników otrzymanych dzięki inicjatywom takim jak PEPPOL i e-CERTIS;

51. wskazuje, że każdy wniosek ustawodawczy mający na celu rozszerzenie zakresu i uproszczenie stosowania elektronicznych zamówień publicznych powinien zostać włączony do przeglądu głównych dyrektyw dotyczących procedur udzielania zamówień publicznych, a także że powinien być zgodny z zakresem oraz z ogólnymi przepisami dotyczącymi zamówień publicznych, takimi jak zobowiązania związane z progami;

52. podkreśla, że elektroniczne zamówienia publiczne mogą doprowadzić do uproszczenia całego procesu udzielania zamówień publicznych i przynieść korzyści, które doprowadzą do znacznego zmniejszenia kosztów oraz znacznych oszczędności czasu zarówno w przypadku przedsiębiorstw, jak i administracji publicznych, a także mogą przyczynić się do zwiększenia przejrzystości i dostępności; wskazuje, że w szczególności elektroniczne zamówienia publiczne otwierają nowe perspektywy unowocześnienia administracji w zakresie procedur udzielania zamówień publicznych; ponownie podkreśla, że elektroniczne zamówienia publiczne powinny być mniej kosztowne, wygodniejsze i bardziej przejrzyste niż tradycyjne procedury zamówień publicznych; jest jednak przekonany, że niektóre elementy wciąż wymagają ulepszenia i że należałoby podjąć dodatkowe działania w zakresie dostępu do wiarygodnych, porównywalnych i obiektywnych informacji i danych statystycznych; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby wspierały transgraniczne stosowanie elektronicznych zamówień publicznych;

53. wskazuje, że przyjmowanie aktów prawnych nie jest jedynym sposobem wspierania zmian; zwraca się w związku z tym do Komisji o zbadanie nowych sposobów ponadgranicznej wymiany doświadczeń, najlepszych praktyk i transferu wiedzy przez podmioty lokalne i regionalne; podkreśla silną potrzebę dalszego zwiększania potencjału i zrozumienia wśród pracowników zajmujących się elektronicznymi zamówieniami publicznymi, a także wspierania MŚP w budowaniu wiedzy i potencjału za pomocą krajowych lub unijnych bodźców w celu zapewnienia równych szans MŚP i dużym przedsiębiorstwom; przychylnie odnosi się do nowego instrumentu „Łącząc Europę” mającego na celu pobudzenie ponadgranicznych elektronicznych zamówień publicznych, co pozwoli na rozwój cyfrowego jednolitego rynku;

54. z zadowoleniem przyjmuje zapowiedziane w planie działania Komisji na rzecz administracji elektronicznej na lata 2011–2015 przekształcenie platformy epractice.eu w skuteczne narzędzie wymiany doświadczeń i informacji przez państwa członkowskie i pracowników zajmujących się elektroniczną administracją, a także zdecydowanie opowiada się za rozszerzeniem jego zakresu na lokalnych i regionalnych pracowników;

55. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1)

Dz.U. L 134 z 30.4.2004, s. 1.

(2)

Dz.U. L 335 z 20.12.2007, s. 31.

(3)

Dz.U. L 23 z 27.1.2010, s. 35.

(4)

Teksty przyjęte, P7_TA(2011)0233.

(5)

Teksty przyjęte, P7_TA(2011)0146.

(6)

Teksty przyjęte, P7_TA(2010)0173.

(7)

Dz.U. C 67E z 18.3.2010, s. 10.

(8)

http://ec.europa.eu/enterprise/policies/sme/business-environment/files/smes_access_to_public_procurement_final_report_2010_en.pdf

(9)

      Rezolucja Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy nr 1729(2010) w sprawie ochrony informatorów wewnętrznych, tekst przyjęty w dniu 29 kwietnia 2010 r.


UZASADNIENIE

W tym roku mija 40 lat od powstania europejskiego prawa zamówień publicznych. Wejście w życie w dniu 26 lipca 1971 r. dyrektywy Rady 71/305/EWG w sprawie robót budowlanych jest wydarzeniem, które wspomina się rzadko. W zielonej księdze w sprawie modernizacji polityki europejskiej w dziedzinie zamówień publicznych do tej dyrektywy odniesiono się tylko w jednym miejscu. Niemniej jubileusz stanowi dobrą okazję do dokonania oceny sytuacji i analizy sukcesów i porażek europejskiej polityki w dziedzinie zamówień publicznych.

Za sukcesy uznaje się, co następuje: Europejskie prawo zamówień publicznych w znacznym stopniu przyczyniło się do zwiększenia przejrzystości udzielania zamówień publicznych oraz zwalczania korupcji i nepotyzmu, a także dało impuls do profesjonalizacji instytucji zamawiających; przyczyniło się ono również do spadku cen, lecz w tym przypadku nie można nie zauważyć drugiej strony medalu. Według licznych badań i opinii niskie ceny okupione są spadkiem jakości i innowacyjności, jak również trwałości produktów i usług – w zbyt niewielkim stopniu uwzględnia się koszty ich całego cyklu życia.

Natomiast inne koszty wzrosły: wskutek niewspółmiernego nacisku na kwestie prawne wzrosły koszty transakcji; należy również więcej zapłacić za doradztwo zewnętrzne. Ponadto nieumyślnie wzmocniona została skłonność publicznych instytucji zamawiających do polegania – w przypadku niepewności prawnej – na procedurach biurokratycznych, co skutkuje unikaniem ryzyka i tym, że w przypadku wątpliwości udziela się zamówienia na najtańsze produkty lub usługi zamiast na taki produkt lub usługę, która jest najbardziej innowacyjna lub po prostu najlepsza. Jest to szczególnie problematyczne w dobie kryzysu gospodarczego i uszczuplenia środków publicznych.

Dlatego też z zadowoleniem należy przyjąć to, że Komisja zamierza uprościć i uelastycznić europejskie prawo zamówień publicznych poprzez jego przegląd. Niemniej w przedłożonej zielonej księdze można wyraźnie dostrzec kilka sprzeczności w przyjętym podejściu. Po pierwsze zakres i szczegółowość 114 pytań wskazują na zamiar wprowadzenia mikroregulacji udzielania zamówień publicznych, po drugie niektóre pytania lub przedstawione propozycje są sprzeczne. Przykładowe kwoty lub wiążące cele w zakresie zamówień publicznych mogą w związku z tym utrudniać osiągnięcie zadeklarowanego celu, jakim jest uproszczenie przepisów i zwiększenie pewności prawnej, oraz przyczynić się do dalszej biurokratyzacji i oficjalnej regulacji w negatywnym sensie.

Sprawozdawczyni reprezentuje stanowisko, że podczas przeglądu dyrektyw w sprawie procedur udzielania zamówień publicznych należy wyjść z założenia, że zdobyto już pewne doświadczenie w zakresie stosowania europejskiego prawa zamówień publicznych: na początku ściśle formalne procedury były niezbędne w celu wykształcenia w dziedzinie zamówień publicznych pewnego profesjonalizmu oraz przyzwyczajenia instytucji zamawiających do zasad przejrzystości, niedyskryminacji i konkurencji – z czasem zasady te stały się powszechną praktyką. Obecnie konieczne jest zatem uszczuplenie prawa zamówień publicznych oraz zaakcentowanie jego faktycznej istoty, a mianowicie zapewnienia przejrzystości, niedyskryminacji i konkurencji.

Jasność prawna i pewność prawna

Podczas tego przeglądu należy oczywiście zachować ostrożność; nie należy przy tym kwestionować sprawdzonych praktyk – z uwzględnieniem nie tylko podziału na dwie dyrektywy lub rozróżnienia na dostawy, roboty budowlane i usługi, lecz również podziału na usługi typu A i B. Specjalne ustalenia dotyczące usług typu B wynikają w głównej mierze z lokalnego charakteru tych usług. Istnieją jednak pewne niejasności w odniesieniu do niektórych rodzajów usług finansowych; należałoby również jaśniej uregulować klasyfikację usług ratowniczych.

Poza tym istnieją liczne niejasności prawne, które w przeszłości nieustannie prowadziły do skarg lub procesów sądowych. Zamówienia publiczne są dziedziną, w której szczególnie łatwo o spory, a przegląd, o którym mowa, powinien również przyczynić się do zniesienia istniejącej „kultury sporu” oraz zwiększenia pewności prawnej. Tylko w ten sposób można skuteczniej i prościej wykorzystać potencjał zamówień publicznych na rzecz innowacyjnego i zrównoważonego rozwoju gospodarczego, który jest szczególnie istotny zwłaszcza w dobie kryzysu gospodarczego i wysokiego zadłużenia państwowego.

W odniesieniu do zakresu dyrektyw należy na przykład wyjaśnić, że dotyczą one dziedziny zamówień publicznych, które zgodnie z ostatnimi orzeczeniami Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej muszą przynieść instytucjom zamawiającym bezpośrednie korzyści; zgodnie z definicjami Trybunału Sprawiedliwości współpraca publiczno-publiczna nie podlega prawu zamówień publicznych, a koncesje na usługi nie wchodzą w zakres przedmiotowych przepisów.

W przypadku przedłożenia przez Komisję odrębnych przepisów dotyczących koncesji na usługi przepisy te powinny, zgodnie z ostatnimi orzeczeniami Trybunału Sprawiedliwości, ograniczać się do tego, co niezbędne; ich zakres stosowania powinien zostać określony zgodnie z dyrektywą w sprawie usług, a ich omawianie na forum parlamentarnym powinno się odbywać w tym samym czasie co przegląd dyrektyw w sprawie procedur udzielania zamówień publicznych, tak aby zapobiec dalszemu rozdrobnieniu przepisów i zapewnić spójność. W tych ramach należy również wyjaśnić następnie niezbędną pewność prawną w odniesieniu do partnerstw publiczno-prywatnych.

Innowacje i zrównoważone zamówienia publiczne

Sprawozdawczyni przyjmuje z zadowoleniem wysiłki Komisji UE zmierzające do lepszego włączenia publicznych instytucji zamawiających w dążenie do osiągnięcia ogólnych celów społecznych, przy czym zwraca uwagę na to, że największa przeszkoda leży w samych dyrektywach dotyczących procedur udzielania zamówień publicznych. Ze względu na duże problemy gospodarcze publicznych instytucji zamawiających, dopóki kryterium najtańszej oferty będzie miało w tych dyrektywach takie samo znaczenie co oferta najkorzystniejsza ekonomicznie, niewiele zmieni się w tym zakresie. Tę sytuację można zmienić wyłącznie poprzez wprowadzenie konieczności udzielenia zamówień ofercie najkorzystniejszej ekonomicznie (np. zgodnie z zasadą „stosuj lub wyjaśnij” – ang. „apply or explain”) oraz ułatwienie stosowania kryteriów składania takiej oferty.

Udzielanie zamówień publicznych powinno zatem odbywać się zgodnie z kryterium oferty najkorzystniejszej ekonomicznie, z uwzględnieniem wszystkich kosztów cyklu życia odnośnych towarów, robót lub usług, przy czym Komisję wzywa się do opracowania metodologii ustalania kosztów cyklu życia, która z jednej strony wychodziłaby poza zakres obecnie stosowanej metodologii ukierunkowanej na efektywność energetyczną, a z drugiej strony uwzględniałaby wszystkie kwestie związane ze zrównoważonym rozwojem.

Ponadto należy wyjaśnić, że kryteria zrównoważonej i odpowiedzialnej etycznie produkcji można uwzględnić w specyfikacjach technicznych; nie ma żadnych podstaw prawnych, aby je wykluczyć, a wręcz przeciwnie, orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Wienstrom(1) wyraźnie pokazało, że w przypadku zrównoważonych zamówień publicznych decydującą rolę odgrywa właśnie proces produkcji.

W ramach przeglądu należy również wyjaśnić kwestie, w przypadku których jednostronna interpretacja prawa zamówień publicznych może wejść w konflikt z ogólnymi celami społecznymi określonymi w traktatach UE oraz w strategii „Europa 2020”. Na przykład należałoby sprawdzić, jak dalece publiczne instytucje zamawiające (np. szpitale) mogłyby sięgać przy zakupie artykułów spożywczych po produkty regionalne, tak aby zminimalizować ślad ekologiczny.

Uproszczenie i uelastycznienie przepisów

Uproszczenie europejskich przepisów dotyczących zamówień publicznych oraz poprawa dostępu do elastycznych procedur będą sprzyjać zrównoważonym i innowacyjnym zamówieniom publicznym. Sprawozdawczyni proponuje w związku z tym szereg możliwości, w tym systematyczne monitorowanie rynku, lepsze wykorzystywanie wcześniej ogłaszanych procedur negocjacyjnych, którym towarzyszą dalsze środki pomocnicze służące zwiększeniu przejrzystości, oraz systematyczne dopuszczanie ofert alternatywnych, przy czym oferty powinny być rozważane w szczególności pod względem zrównoważonego rozwoju. Do osiągnięcia wyników zorientowanych na ochronę środowiska i innowacje lepiej nadaje się możliwość odniesienia się do charakterystyki i wymagań funkcjonalnych niż do szczegółowych specyfikacji technicznych. Należy również ułatwić dostosowanie lub korektę błędów występujących w dokumentacji przetargowej – oczywiście przy zapewnieniu odpowiednich środków bezpieczeństwa, tak aby zapewnić przejrzystość i właściwą kontrolę całej procedury.

Ponadto przegląd powinien obejmować dyskusję na temat dostosowania wartości progowych, o czym mowa w wielu opiniach; niemniej jednak kwestia ta jest bardzo kontrowersyjna i należałoby zorganizować dodatkowe wysłuchanie w celu jej rozważenia.

Sprawozdawczyni wskazuje jednak również na to, że nie wolno przeceniać prawnej strony procesu udzielania zamówień publicznych oraz że Komisja musi również zaoferować więcej praktycznego wsparcia, na przykład poprzez organizowanie wymiany doświadczeń lub opracowywanie sprawdzonych procedur i metod, a także wspieranie programów szkoleniowych w państwach członkowskich. Szkolenia te nie powinny być jednak skierowane wyłącznie do instytucji zamawiających, lecz również do decydentów politycznych i innych podmiotów zainteresowanych, w szczególności organizacji pozarządowych świadczących usługi socjalne. W tym kontekście można by również wykorzystać doświadczenie francuskie, ponieważ ten model jest obecnie testowany we Francji.

Dostęp małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP)

Sprawozdawczyni już w swoim zeszłorocznym sprawozdaniu w sprawie postępów w dziedzinie zamówień publicznych zwróciła uwagę na znaczenie przedmiotowej kwestii i zaleciła różne instrumenty służące poprawie dostępu MŚP. W kontekście dostępu MŚP do zamówień publicznych napotyka się liczne przeszkody; również wdrożenie „Small Business Act” w wielu państwach członkowskich pozostawia wiele do życzenia.

Sprawozdawczyni w związku z tym proponuje szereg rozwiązań. Niektóre z nich mają na celu obniżenie kosztów transakcji dla MŚP – na przykład zgodnie z zasadą „only once” („tylko raz”) pod koniec procesu udzielania zamówień publicznych dokumenty oryginalne byłyby wymagane wyłącznie od zwycięskich oferentów; inne rozwiązanie polegałoby na opracowaniu znormalizowanego „paszportu zamówień” w formie elektronicznego rejestru, w którym zgromadzone byłyby odpowiednie dokumenty poświadczające. Takie systemy funkcjonują już w niektórych państwach członkowskich.

Po drugie należy bardziej wesprzeć i postulować podział zamówień na części – tutaj można by zastosować procedurę „stosuj lub wyjaśnij”, która służy zwiększeniu przejrzystości.

Do innych środków mających na celu wzmocnienie MŚP zalicza się ukierunkowanie na ofertę najkorzystniejszą ekonomicznie, zwiększenie dopuszczalności ofert alternatywnych, większe wykorzystanie procedur negocjacyjnych i, ogólnie rzecz biorąc, uproszczenie i uelastycznienie przepisów dotyczących zamówień publicznych.

E-zamówienia

Niestety nie udało się osiągnąć celu określonego w planie działania na rzecz ogólnoeuropejskiego rozwoju systemu udzielania elektronicznych zamówień publicznych: cel ten zakładał udzielanie do 2010 r. 50% zamówień publicznych za pośrednictwem procedur elektronicznych. Odsetek ten kształtuje się obecnie na poziomie niecałych 5%. Cel ten udało się osiągnąć tylko nielicznym państwom, na przykład Portugalii. Sprawozdawczyni z zadowoleniem przyjmuje zatem zieloną księgę w sprawie elektronicznych zamówień publicznych i wzywa Komisję Europejską do przejęcia w tym zakresie większej odpowiedzialności politycznej oraz do włączenia do przeglądu dyrektyw dotyczących procedur udzielania zamówień publicznych przepisów koniecznych do rozwoju elektronicznych zamówień publicznych w UE.

(1)

ETS, sprawa C-448/01, EVN AG i Wienstrom GmbH przeciwko Republice Austrii, 4 grudnia 2003 r., Zb.Orz. 2003, s. I-14527.


OPINIA Komisji Handlu Międzynarodowego (1.9.2011)

dla Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów

w sprawie modernizacji zamówień publicznych

(2011/2048(INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Kader Arif

WSKAZÓWKI

Komisja Handlu Międzynarodowego zwraca się do Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów, właściwej dla tej sprawy, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  wzywa państwa będące stronami Porozumienia w sprawie zamówień publicznych (GPA) do jak najszybszego zakończenia reformy tego porozumienia, w celu propagowania większej sprawiedliwości i przejrzystości na szczeblu międzynarodowym i skuteczniejszego zwalczania korupcji, z poszanowaniem wielofunkcyjności polityki przetargowej; wzywa te państwa, by ratyfikując przyszłe porozumienie, rozsądnie ograniczyły swoje zastrzeżenia, zarówno terytorialne, jak i sektorowe; wyraża jednak żal, że żadna z największych wschodzących gospodarek nie jest sygnatariuszem porozumienia GPA; nawołuje te państwa do udziału w obecnym przeglądzie, a następnie do szybkiego zawarcia i ratyfikowania przyszłego porozumienia;

2.  podkreśla potrzebę przekształcenia polityki handlowej UE w autentyczną siłę napędową trwałego rozwoju i tworzenia większej liczby lepszych miejsc pracy; zwraca się do Komisji o rozwijanie polityki handlowej spójnej ze zdecydowaną polityką przemysłową sprzyjającą tworzeniu miejsc pracy; podkreśla, że partnerzy handlowi Unii Europejskiej powinni podlegać określonym przepisom i czuwać nad ich przestrzeganiem, przy czym niespełnienie tego warunku stanowiłoby naruszenie zobowiązań międzynarodowych, poważnie szkodzące funkcjonowaniu jednolitego rynku;

3.  przypomina, że porozumienie GPA, które powinno pozostać najważniejszym instrumentem regulacji zamówień publicznych na szczeblu międzynarodowym, przewiduje specjalne i zróżnicowane traktowanie krajów rozwijających się; wzywa Komisję do poszanowania tej zasady w stosunkach dwustronnych z tymi krajami;

4.  podkreśla, że w kontekście coraz większej konkurencji międzynarodowej przedsiębiorstwa europejskie wyróżniają się ze względu na zdolności innowacyjne, wysoki poziom rozwijanych technologii i wysoką jakość stosowanych norm społecznych i środowiskowych; domaga się, by w ramach porozumienia GPA Komisja zachęcała nie tylko do uznawania kryterium ceny, ale również dodatkowych kryteriów związanych z przedmiotową kwestią przy udzielaniu zamówień publicznych, w szczególności dotyczących poprawy bezpieczeństwa w pracy; zachęca Komisję, by negocjując umowy o wolnym handlu z krajami niebędącymi stronami GPA, włączała do nich dodatkowe kryteria, przy jednoczesnym uwzględnieniu poziomu rozwoju drugiej strony przy wyborze i określaniu tych kryteriów; uważa, że lepsze przepisy w dziedzinie zamówień publicznych pozwoliłyby na tworzenie większej liczby miejsc pracy wysokiej jakości, wsparcie europejskiej polityki przemysłowej i promowanie zrównoważonego rozwoju społecznego i środowiskowego;

5.  wzywa Komisję, by włączyła do dyrektyw europejskich przepisy przewidziane w konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy nr 94 dotyczącej postanowień o pracy w zamówieniach publicznych, której celem jest propagowanie odpowiedzialnych społecznie zamówień publicznych, przy czym włączanie to powinno polegać na wymaganiu od oferentów i zamawiających dostosowania się do wynagrodzeń i innych warunków pracy obowiązujących lokalnie, ustalonych w układach zbiorowych lub w ustawodawstwie krajowym;

6.  podkreśla, że zamówienia publiczne są właściwym instrumentem polityki gospodarczej służącym osiągnięciu krótko-, średnio- i długookresowych celów w zakresie ekologicznego zrównoważonego rozwoju i mogą również przyczynić się do wspierania wysokich norm społecznych w skali ogólnoświatowej; apeluje do Komisji o uwzględnienie w umowach handlowych postanowień dotyczących docelowych zachęt dla przedsiębiorstw, aby zapewnić bardziej przyjazny dla społeczeństwa i środowiska charakter zamówień publicznych, sprzyjających jednocześnie innowacjom;

7.  zwraca uwagę Komisji na fakt, że choć dyrektywy 2004/17/WE i 2004/18/WE przewidują pewne pole manewru dla włączenia norm społecznych, środowiskowych i norm w zakresie zrównoważonego charakteru, o ile są one bezpośrednio związane z umową, to unowocześnienie obecnie obowiązujących przepisów powinno zmierzać do zwiększenia tego pola manewru i zmniejszenia ograniczeń, aby umożliwić lepsze wykorzystanie potencjalnych synergii w zakresie zamówień publicznych w celu osiągnięcia celów w innych odnośnych obszarach polityki;

8.  wskazuje na potrzebę zwiększenia wydajności wydatków publicznych w zakresie ich pozytywnego wpływu na społeczne i ekologiczne zaangażowanie przedsiębiorstw oraz wykorzystania okazji do nadania europejskiemu i światowemu handlowi bardziej społecznego i ekologicznego wymiaru poprzez odpowiedzialne udzielanie zamówień;

9.  zaznacza, że przedsiębiorstwa mogą mieć pływ na zatrudnienie, godną pracę, przestrzeganie przepisów prawa pracy i przepisów socjalnych, dostępność, uczciwy handel, poszanowanie praw człowieka i zaangażowanie społeczne, a także wspierać je poprzez zapewnienie wysokich standardów przy składaniu ofert na zamówienia publiczne; w związku z tym apeluje do Komisji o rozważenie i stworzenie – dzięki unowocześnieniu zamówień publicznych – odpowiedniej przestrzeni prawnej;

10. zwraca się do Komisji o uzyskanie włączenia do porozumienia GPA klauzuli umożliwiającej UE preferencyjne traktowanie producentów europejskich, szczególnie MŚP, przy rozstrzyganiu niektórych przetargów, w ślad za klauzulami już stosowanymi przez inne państwa będące stronami tego porozumienia;

11. uważa, że istniejące przepisy regulujące zamówienia publiczne są zbyt skomplikowane i mogą być praktycznie niewykonalne dla mniejszych klientów i MŚP, a tym samym tworzą pozataryfową barierę handlową; wzywa zatem Komisję do dostosowania się do potrzeb małych klientów i MŚP za pośrednictwem proponowanych przepisów dotyczących modernizacji zamówień publicznych, aby zwiększyć ich udział w zamówieniach publicznych i handlu międzynarodowym; opowiada się również za uproszczeniem procedur administracyjnych poprzez wykorzystanie technologii informacyjnych i komunikacyjnych, zwłaszcza procedur publicznych online; zwraca się do Komisji o rozważenie wartości społecznej MŚP przy unowocześnianiu zamówień publicznych oraz o przyjęcie specjalnych środków służących wspieraniu udziału MŚP w zamówieniach publicznych i zwiększaniu ich konkurencyjności;

12. apeluje do Komisji o uproszczenie dyrektyw 2004/17/WE i 2004/18/WE, usprawnienie procedury udzielania zamówień, zmniejszenie poziomu szczegółowości rozporządzeń i zmniejszenie biurokracji, z myślą o poprawie warunków przedsiębiorczości dla europejskich obywateli i przedsiębiorstw oraz partnerów handlowych UE, zapewniając tym samym uczciwą konkurencję i zwiększając skuteczność i wydajność systemu europejskich zamówień publicznych; podkreśla w związku z tym potrzebę poprawy środowiska dla przedsiębiorczości MŚP poprzez dostosowanie progów, ograniczenie biurokracji i zwiększenie pola działania;

13. uważa, że zasadnicze znaczenie ma jasna wizja sposobu działania przedsiębiorstw zagranicznych na terenie Europy, szczególnie jeżeli z ich działalnością wiąże się znaczne zagraniczne wsparcie państwa; niepokoi się możliwym obchodzeniem przepisów rynku wewnętrznego przez przedsiębiorstwa zagraniczne, które otwierają filię w UE lub dokonują zakupu przedsiębiorstw europejskich; wzywa zatem Komisję do utworzenia organu odpowiedzialnego za przeprowadzanie oceny ex ante inwestycji zagranicznych, zgodnie z modelem komisji CFIUS w Stanach Zjednoczonych;

14. uważa, że rynek europejski nie powinien być jednostronnie otwarty dla pomiotów z państw trzecich, i wzywa Komisję do przedstawienia wniosków dotyczących skutecznego instrumentu, aby z jednej strony zachęcać do przestrzegania zasady większej wzajemności państwa będące stronami GPA lub inne, które obecnie nie zapewniają równego dostępu podmiotom europejskim, a z drugiej strony zapewnić uczciwą konkurencję i sprawiedliwe warunki dla wszystkich;

15. wzywa Komisję do zajęcia bardziej zdecydowanego stanowiska w dwustronnych negocjacjach z krajami uprzemysłowionymi w celu zapewnienia lepszego dostępu do rynku i większej wzajemności w dziedzinie zamówień publicznych; podkreśla, że rzeczywistego dostępu do rynku nie powinny ograniczać przeszkody pozataryfowe, i wzywa Komisję, by zwróciła na ten problem szczególną uwagę w negocjacjach prowadzonych przez nią na szczeblu międzynarodowym;

16. zauważa, że rozdziały dotyczące zamówień publicznych w unijnych umowach handlowych są prawnie wiążące w skali międzynarodowej i apeluje w związku z tym do Komisji o dopilnowanie, by treść tych rozdziałów nie była sprzeczna z obecnymi dążeniami do unowocześnienia przepisów dotyczących zamówień publicznych w Unii Europejskiej, uwzględniając przegląd progów zaproszenia do składania ofert;

17. uważa, że zwiększanie wpływów przedsiębiorstw UE za granicą wymaga przemyślanego wyboru instrumentów i celów politycznych oraz że w kontekście obecnych trudności gospodarczych wszelkie tendencje protekcjonistyczne raczej nie sprzyjają odbudowie gospodarczej Europy;

18. uważa, że w przypadku gdy mafia i inne grupy przestępcze naruszyły prawo, prawomocny wyrok sądu (res judicata) w jednym państwie członkowskim powinien być podstawą do wykluczenia uczestniczącego w tym przestępstwie przedsiębiorstwa unijnego lub spoza UE z otwartej procedury przetargowej we wszystkich państwach członkowskich UE;

19. biorąc pod uwagę, że duże przedsiębiorstwa, ich filie i łańcuchy dostaw odgrywają kluczową rolę w handlu międzynarodowym, uważa, że odpowiedzialność społeczna i środowiskowa przedsiębiorstw powinna być aspektem branym pod uwagę w umowach handlowych UE;

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO

Data przyjęcia

31.8.2011

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

23

2

2

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

William (The Earl of) Dartmouth, Kader Arif, David Campbell Bannerman, Daniel Caspary, Yannick Jadot, Metin Kazak, Bernd Lange, David Martin, Vital Moreira, Paul Murphy, Franck Proust, Godelieve Quisthoudt-Rowohl, Niccolò Rinaldi, Helmut Scholz, Peter Šťastný, Robert Sturdy, Gianluca Susta, Keith Taylor, Paweł Zalewski

Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Catherine Bearder, George Sabin Cutaş, Mário David, Albert Deß, Salvatore Iacolino, Maria Eleni Koppa, Elisabeth Köstinger, Marietje Schaake

Zastępca(y) (art. 187 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Roger Helmer, Patrice Tirolien


OPINIA Komisji Kontroli Budżetowej (14.7.2011)

dla Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów

w sprawie unowocześnienia zamówień publicznych

(2011/2048(INI))

Sprawozdawca: Bart Staes

WSKAZÓWKI

Komisja Kontroli Budżetowej zwraca się do Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów, właściwej dla tej sprawy, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  podkreśla, że w kontekście wydatkowania funduszy UE kluczowe znaczenie dla ochrony interesów podatników UE ma właściwe stosowanie przepisów dotyczących zamówień publicznych w państwach członkowskich; przypomina, że wydatki publiczne na roboty budowlane, towary i usługi odpowiadają około 19% unijnego PKB (2009 r.), a blisko jedna piąta tych wydatków wchodzi w zakres dyrektyw UE w sprawie zamówień publicznych (około 420 mld EUR, czyli 3,6% PKB UE), jak stwierdzono w komunikacie Komisji na temat zwalczania korupcji w UE(1); przypomina, że zdaniem Europejskiego Trybunału Obrachunkowego(2) samo nieprzestrzeganie zasad dotyczących zamówień publicznych leży u źródła 43% wszystkich kwantyfikowalnych błędów oraz składa się na około trzy czwarte szacowanego poziomu błędu w wydatkach z Funduszu Spójności;

2.  wzywa Komisję do przeprowadzenia niezbędnej analizy zasad wypływających z orzecznictwa unijnego w celu wyjaśnienia ram prawnych i zapewnienia wszystkim stronom większego bezpieczeństwa prawnego;

3.  nalega, by Komisja bezzwłocznie przedstawiła projekt odpowiednich przepisów pozwalających na zapobieganie korupcji i protekcjonizmowi, a także wprowadziła równe szanse dla wszystkich uczestników procedur zamówień publicznych; wzywa Komisję do wprowadzenia wspólnych definicji „konfliktu interesów” i „poważnego wykroczenia zawodowego” mających zastosowanie w dziedzinie zamówień publicznych, a także do podjęcia wszelkich niezbędnych kroków w celu zapobiegania korupcji poprzez manipulowanie ofertami;

4.  podkreśla, że reforma zamówień publicznych powinna poprawić wydajność wydatków publicznych, zagwarantować racjonalne wykorzystanie funduszy publicznych i zoptymalizować wyniki zamówień publicznych przez stosowanie jasnych, przejrzystych i elastycznych procedur, które umożliwią oferentom z całej Unii Europejskiej równą konkurencję;

5.  z myślą o zwalczaniu korupcji w zamówieniach publicznych wzywa Komisję do wspierania skuteczniejszych praktyk sprawozdawczych, w tym wymiany informacji między państwami członkowskimi na temat wykluczania nieodpowiednich oferentów; zwraca się do Komisji o określenie jasnych zasad ochrony informatorów wewnętrznych w oparciu o zalecenia zawarte w rezolucji Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy nr 1729(2010)(3), a także o zwiększenie przejrzystości umów finansowanych ze środków unijnych oraz wspieranie akcji oświatowych zarówno na szczeblu instytucjonalnym, jak wśród ogółu obywateli;

6.  podkreśla, że kampanie informacyjne oraz szkolenie instytucji zamawiających pod kątem odnośnych przepisów dotyczących składania zamówień publicznych są ważnym narzędziem zapewniającym poparte wiedzą uczestnictwo w procedurach oraz zapobiegają popełnianiu błędów; sugeruje utworzenie w każdym państwie członkowskim centralnego punktu pomocy, który w szczególny sposób koncentrowałby się na MŚP;

7.  wzywa Komisję do wprowadzenia do przepisów regulacyjnych dotyczących zamówień publicznych wyjaśnień, zwłaszcza odnośnie do etapu wykonywania umowy (np. jeżeli chodzi o „istotne zmiany” obowiązującej umowy, zmian związanych z wykonawcą i rozwiązywaniem umów);

8.  wzywa Komisję do wspierania zrównoważonych zamówień publicznych zgodnych z kryteriami socjalnymi, środowiskowymi oraz kryteriami w zakresie sprawiedliwego handlu poprzez zobowiązywanie państw członkowskich do uwzględniania odnośnych wymogów w dokumentacji dotyczącej zamówień;

9.  zauważa, że elektroniczne zamówienia publiczne poprawiają dostępność, przejrzystość i skuteczność oraz konkurencyjność; wzywa Komisję i państwa członkowskie, by wspierała transgraniczne stosowanie elektronicznych zamówień publicznych;

10. zauważa, że niektóre państwa członkowskie stosują już skuteczne procedury udzielania zamówień publicznych, gwarantujące przejrzystość i właściwe wykorzystanie pieniędzy podatników; wzywa Komisję do przeanalizowania wzorcowych praktyk w tej dziedzinie i wskazania najskuteczniejszych zasad zamówień publicznych w UE;

11. zwraca się do Komisji o dokonanie przeglądu aktualnie stosowanych kryteriów selekcji jakościowej poprzez dołączenie do bilansu, będącego dowodem sytuacji gospodarczej i finansowej podmiotu gospodarczego, rachunku przepływów pieniężnych, który stanowi realny wskaźnik kondycji finansowej;

12. wzywa Komisję do zaproponowania środków służących upraszczaniu procesu udzielania zamówień i ograniczaniu obciążeń administracyjnych ciążących na oferentach w celu poprawy szans MŚP na uzyskanie dostępu do zamówień publicznych, co podkreślono w sprawozdaniu Parlamentu w sprawie programu „Small Business Act” (2008/2237(INI)); podkreśla, że obniży to również ryzyko błędów administracyjnych; sugeruje korzystanie z centralnego lub regionalnego rejestru spółek lub paszportów zamówień publicznych w celu zmniejszenia obciążeń administracyjnych dla MŚP, spowodowanych wymogami na etapie kwalifikacji;

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO

Data przyjęcia

13.7.2011

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

23

0

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Jean-Pierre Audy, Inés Ayala Sender, Zigmantas Balčytis, Andrea Cozzolino, Tamás Deutsch, Martin Ehrenhauser, Jens Geier, Gerben-Jan Gerbrandy, Ingeborg Gräßle, Iliana Ivanova, Bogusław Liberadzki, Monica Luisa Macovei, Aldo Patriciello, Crescenzio Rivellini, Paul Rübig, Theodoros Skylakakis, Bart Staes, Søren Bo Søndergaard

Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Thijs Berman, Zuzana Brzobohatá, Derk Jan Eppink, Christofer Fjellner, Marian-Jean Marinescu, Jan Mulder

(1)

   Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady i Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego „Zwalczanie korupcji w UE” (COM(2011)308).

(2)

    Sprawozdanie roczne Trybunału Obrachunkowego dotyczące wykonania budżetu za rok budżetowy 2009 wraz z odpowiedziami instytucji, Dz.U. C 303 z 9.11.2010, s. 1.

(3)

    Rezolucja Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy nr 1729(2010) w sprawie ochrony informatorów wewnętrznych, tekst przyjęty w dniu 29 kwietnia 2010 r.


OPINIA Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (18.7.2011)

dla Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów

w sprawie modernizacji zamówień publicznych

(2011/2048 (INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Julie Girling

WSKAZÓWKI

Komisja Zatrudnienia i Spraw Socjalnych zwraca się do Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów, właściwej dla tej sprawy, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  zauważa, że udział zamówień publicznych w PKB UE wynosi 17% oraz że zamówienia publiczne są podstawowym instrumentem ukierunkowanym na potrzeby społeczeństwa, który oprócz realizacji innych celów może również przyczynić się do wsparcia trwałego zatrudnienia, trwałych warunków pracy, innowacyjności, w szczególności innowacyjności przedsiębiorstw, przede wszystkim MŚP, promowania włączenia społecznego i uwzględniania potrzeb najwrażliwszych i znajdujących się w najgorszej sytuacji grup społecznych dotyczących zatrudnienia, a także może wnieść istotny wkład na rzecz osiągnięcia celów strategii „UE 2020”; podkreśla również ważną rolę, jaką zamówienia publiczne mogą odegrać w promowaniu europejskiego modelu społecznego opartego na miejscach pracy wysokiej jakości, równych szansach, niedyskryminacji i włączeniu społecznym; podkreśla jednocześnie, że stosowanie prawa zamówień publicznych podczas świadczenia usług społecznych dla ludzi często nie służy osiągnięciu optymalnych wyników na rzecz użytkowników usług;

2.  wskazuje, że już obowiązujące unijne prawo zamówień publicznych zezwala na uwzględnienie przy udzielaniu zamówień publicznych aspektów społecznych; stwierdza jednak, że istnieje jeszcze potrzeba określenia zastosowań praktycznych;

3.  popiera zachowanie obecnej klasyfikacji kategorii usług A i B, przy czym kategoria usług B powinna odnosić się do kwestii związanych z brakiem konkurencji transgranicznej lub z takim charakterem, który sprawia, że unijne zamówienia publiczne są niewłaściwe na przykład dla usług opieki zdrowotnej i usług socjalnych;

4.  uznaje, że władze publiczne wydatkują ponad 16% europejskiego PKB i w związku z tym należy zachęcić je do silniejszego zaangażowania w poszukiwanie rozwiązań na rzecz innowacji społecznych i rynkowych możliwości zatrudnienia przy użyciu tych wydatków, w szczególności poprzez świadczenie skuteczniejszych usług publicznych;

5.  popiera zachęcanie do udzielania społecznie odpowiedzialnych zamówień publicznych na towary, na przykład poprzez stosowanie kryteriów sprawiedliwego handlu;

6.  uznaje znaczenie Porozumienia w sprawie zamówień publicznych (GPA), które mogłoby ograniczyć zakres ewentualnych dostosowań przepisów na szczeblu UE, ponieważ szereg wymogów proceduralnych wynika bezpośrednio z GPA, lecz podkreśla, że przepisy dotyczące zamówień publicznych są w niektórych dziedzinach nawet bardziej restrykcyjne niż w GPA; wzywa Komisję, aby przy uwzględnieniu obowiązujących zasad (konkurencji, przejrzystości, niedyskryminacji, rentowności) dążyła do uproszczenia i zwiększenia elastyczności tych przepisów, tak aby ułatwić i wesprzeć dopuszczalność społecznie odpowiedzialnych zamówień publicznych;

7.  podkreśla, że postępy dokonane w obszarze prawodawstwa dotyczącego zamówień publicznych mogłyby przyczynić się do lepszego zdefiniowania niektórych podstawowych pojęć, aby zapewnić instytucjom zamawiającym, przedsiębiorstwom, a w związku z tym również pracownikom większą pewność prawa;

8.  wzywa Komisję do formalnego uznania innych metod wyboru usługodawców, takich jak metoda typu in-house i metoda koncesji na usługi, oraz do wyraźnego dostosowania jednakowej wartości do wszystkich opcji zamawiania i finansowania usług socjalnych świadczonych w interesie ogólnym;

9.  nalega, aby dyrektywa zachęcała do odnoszenia się do horyzontalnych celów politycznych i aby wyraźnie zezwalała na to instytucjom zamawiającym;

10. uznaje istotną rolę instytucji zamawiających, które wykorzystują swoją siłę nabywczą do zamawiania towarów i usług o większej wartości „społecznej”; podkreśla, że zamówienia społeczne mogą wnieść istotny wkład na rzecz osiągnięcia celów strategii „UE 2020” i że należy je propagować zgodnie z zasadami konkurencji, przejrzystości, niedyskryminacji, gospodarności i poszanowania potrzeb MŚP; w związku z tym wzywa instytucje zamawiające do oceny zagrożeń społecznych oraz skutków własnej działalności oraz działalności prowadzonej w ramach łańcucha dostaw; wzywa Komisję do wspierania tworzenia punktów kontaktowych ds. zamówień publicznych przyjaznych dla środowiska w poszczególnych państwach członkowskich, aby rozwijać praktyki odpowiedzialnego społecznie udzielania zamówień i zapewnić zainteresowanym stronom profesjonalne doradztwo prawne;

11. podkreśla, że każdy przegląd dyrektyw musi odzwierciedlać postanowienia Traktatu z Lizbony pod względem zaangażowania na rzecz pełnego zatrudnienia, społecznej gospodarki rynkowej oraz obowiązków dotyczących wysokiej jakości usług publicznych oraz przysługującej władzom publicznym i państwom członkowskim swobody decydowania o finansowaniu, organizowaniu i świadczeniu usług publicznych;

12. wzywa Komisję do zachęcania instytucji zamawiających i odpowiednich agencji na szczeblu krajowym do ściślejszego angażowania organizacji społeczno-gospodarczych i wolontariackich na wstępnych etapach opracowywania procedur udzielania zamówień, aby zapewnić uwzględnienie w większym stopniu kwestii społecznych w procesie sporządzania dokumentów przetargowych;

13. podkreśla znaczenie ściślejszej współpracy i lepszej komunikacji między zainteresowanymi stronami w promowaniu odpowiedzialnej i zrównoważonej społecznie współpracy między nabywcami i dostawcami; wzywa Komisję do wspierania kampanii informacyjno-komunikacyjnych na temat korzyści wynikających z odpowiedzialnego społecznie udzielania zamówień poprzez rozpowszechnianie dobrych praktyk we wszystkich państwach członkowskich;

14. zwraca uwagę na znaczenie szkoleń dla personelu instytucji zamawiających i poszczególnych podmiotów gospodarczych z jednej strony i uwzględniania wymogów w zakresie umiejętności i szkoleń, np. programów praktyk i stażów lub programów nauczania dorosłych, w specyfikacjach zamówienia jako długoterminowej strategii, z drugiej strony; podkreśla jednak, że te ostatnie działania muszą być konkretnie powiązane z przedmiotem zamówienia, muszą być proporcjonalne i opłacalne ekonomicznie;

15. zauważa, że teksty dyrektyw muszą być bardziej szczegółowe, jeżeli chodzi o poprawę dostępu dla osób niepełnosprawnych;

16. zauważa, że MŚP, których udział w ogólnej liczbie zamówień publicznych pod względem wartości wynosi, zgodnie z szacunkami, od 31% do 38%, są podstawą gospodarki UE i posiadają ogromny potencjał w zakresie tworzenia miejsc pracy, wzrostu i innowacji oraz że większy dostęp do rynku zamówień może pomóc MŚP w odblokowaniu tego potencjału, na przykład poprzez złagodzenie rygorystycznych wymagań, zmniejszenie obciążeń administracyjnych i zapewnienie doradztwa technicznego i prawnego w trakcie przygotowywania ofert; w związku z tym wzywa państwa członkowskie do podjęcia wzmocnionych działań w celu wsparcia stosowania europejskiego przewodnika sprawdzonych metod, który ma na celu zapewnienie uczciwej konkurencji i odpowiedniego dostępu dla MŚP; wzywa Komisję do oceny, w trybie pilnym, potrzeby przyjęcia środków prawnych na szczeblu europejskim, aby dopilnować, że instytucje zamawiające jak najlepiej wykorzystują gospodarczy i innowacyjny potencjał MŚP;

17. podkreśla, że europejski rynek zamówień publicznych jest bardziej otwarty niż rynki międzynarodowych parterów UE, w wyniku czego przedsiębiorstwa europejskie nie mogą konkurować na równych warunkach z przedsiębiorstwami z państw trzecich oraz mają wciąż trudności z uzyskaniem dostępu do rynków państw trzecich; wzywa Komisję do zapewnienia wzajemności w odniesieniu do stopnia otwarcia rynków oraz dostępu do zamówień publicznych w Europie i poza jej terytorium zgodnie z umowami między UE i państwami trzecimi;

18. uznaje ważną rolę e-zamówień w zmniejszaniu obciążeń administracyjnych, takich jak koszty transakcyjne nakładane w szczególności na MŚP; podkreśla w tym kontekście, że należy w dalszym stopniu stymulować stosowanie e-zamówień oraz to, że przedsiębiorcy i pracownicy powinni przejść odpowiednie szkolenie;

19. podkreśla w szczególności, że zmiana w praktykach udzielania zamówień powinna mieć na celu uproszenie zasad obowiązujących w tym zakresie, nadanie im większej elastyczności i ograniczenie do minimum wymogów, jakie przedsiębiorstwa muszą spełnić, aby wziąć udział w procedurze udzielania zamówień publicznych, ułatwiając w ten sposób udzielanie zamówień publicznych, istotnych z punktu widzenia gospodarki i polityki społecznej, z myślą o promowaniu innowacji i tworzeniu lepszych możliwości zatrudnienia; podkreśla, że zgodnie z obowiązującym unijnym prawem zamówień publicznych dostępne są już w tym celu odpowiednie instrumenty (np. wymogi wydajności i zasada najkorzystniejszej ekonomicznie oferty) i wzywa Komisję do dalszego pobudzania stosowania tego rodzaju instrumentów, takich jak uwzględnienie całkowitych kosztów cyklu eksploatacji, oraz do sprawdzenia wykraczających poza to możliwości wsparcia innowacji społecznych; podkreśla, że należy wyraźnie wzmocnić znaczenie społecznych i ekologicznych kryteriów udzielania zamówień publicznych oraz że kryterium najniższej ceny musi mieć przy udzielaniu zamówień podrzędne znaczenie;

20. podkreśla, że udzielanie zamówień odpowiedzialne społecznie przyczynia się do poprawy zgodności z wartościami wspólnotowymi oraz spełniania wymogów wspólnotowych, ponieważ uwzględnia potrzeby wszystkich podmiotów, w tym osób niepełnosprawnych oraz osób pochodzących z różnych grup etnicznych;

21. opowiada się za zmianą istniejących ram prawnych dotyczących zamówień publicznych, aby uwzględnić także szczególną charakterystykę usług socjalnych;

22. podkreśla znaczenie zapewnienia, że większa elastyczność nie skutkuje mniejszą odpowiedzialnością zarówno instytucji zamawiających, jak i oferentów, co mogłoby wywrzeć negatywny wpływ na możliwości zatrudnienia;

23. podkreśla, że propagowanie niektórych zasad w dziedzinie polityki społecznej i polityki zatrudnienia za pośrednictwem zamówień publicznych może zwiększyć ryzyko podejmowania subiektywnych decyzji oraz może sprawić, że tego typu decyzje będą trudne do cofnięcia;

24. uznaje rolę, jaką UE może odegrać w ułatwianiu rozwoju skutecznych partnerstw publiczno-prywatnych poprzez propagowanie uczciwej konkurencji oraz wymianę najlepszych praktyk między państwami członkowskimi w odniesieniu do polityki społecznej i polityki zatrudnienia; zauważa jednak, że istnieją duże różnice między państwami członkowskimi, jeżeli chodzi o wymogi prawne i proceduralne mające zastosowanie w tym obszarze; wzywa zatem Komisję do uściślenia pojęcia partnerstwa publiczno-prywatnego, zwłaszcza w odniesieniu do sposobu podziału ryzyka między stronami i wywiązywania się z zobowiązań finansowych;

25. uznaje, że zamówienia publiczne, jeśli będą wykorzystywane skutecznie, mogą być prawdziwym motorem napędzającym propagowanie wysokiej jakości miejsc pracy, wynagrodzenia i warunków, równości, rozwoju umiejętności, szkolenia, promowanie polityki środowiskowej oraz oferowanie zachęt na rzecz badań i innowacji;

26. wyraża ubolewanie, że w zielonej księdze nie skorzystano z okazji do oceny rzeczywistego stanu wdrożenia art. 1 ust. 4 dyrektywy 96/71/WE dotyczącej delegowania pracowników(1) oraz jego wpływu na dostęp do rynku zamówień UE przedsiębiorstw z krajów spoza UE;

27. zwraca się do Komisji, aby w kontekście trwającego przeglądu opublikowała praktyczny i zrozumiały podręcznik dla instytucji zamawiających, obejmujący analizy przypadków, w których udzielanie społecznie odpowiedzialnych zamówień publicznych odniosło sukces;

28. wzywa do ograniczenia do minimum kosztów ponoszonych przez przedsiębiorstwa biorących udział w procedurze udzielania zamówień publicznych, aby zwiększyć konkurencyjność przedsiębiorstw oraz poziom zatrudnienia;

29. opowiada się za zwiększeniem elastyczności i szybkości procedur udzielania zamówień publicznych, aby przedsiębiorstwa mogły być bardziej konkurencyjne i w związku z tym tworzyć więcej miejsc pracy.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO

Data przyjęcia

13.7.2011

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

28

17

4

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Regina Bastos, Edit Bauer, Pervenche Berès, Mara Bizzotto, Philippe Boulland, David Casa, Alejandro Cercas, Ole Christensen, Derek Roland Clark, Sergio Gaetano Cofferati, Frédéric Daerden, Karima Delli, Proinsias De Rossa, Frank Engel, Sari Essayah, Ilda Figueiredo, Thomas Händel, Roger Helmer, Nadja Hirsch, Stephen Hughes, Danuta Jazłowiecka, Martin Kastler, Ádám Kósa, Jean Lambert, Patrick Le Hyaric, Olle Ludvigsson, Elizabeth Lynne, Thomas Mann, Elisabeth Morin-Chartier, Csaba Őry, Siiri Oviir, Rovana Plumb, Sylvana Rapti, Licia Ronzulli, Elisabeth Schroedter, Joanna Katarzyna Skrzydlewska, Jutta Steinruck

Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Georges Bach, Raffaele Baldassarre, Jürgen Creutzmann, Kinga Göncz, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Evelyn Regner, Csaba Sógor, Emilie Turunen, Peter van Dalen, Cecilia Wikström

Zastępca(y) (art. 187 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Ashley Fox, Marit Paulsen

(1)

Orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości z dnia 3 kwietnia 2008 r. w sprawie C-346/06 [2008] ECR I–01989 (Dirk Rüffert przeciwko Land Niedersachsen).


OPINIA Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności (20.7.2011)

dla Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów

w sprawie unowocześnienia zamówień publicznych

(2011/2048(INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Åsa Westlund

WSKAZÓWKI

Komisja Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności zwraca się do Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów, właściwej dla tej sprawy, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

Kwestie ogólne

1.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Komisja postrzega zamówienia publiczne jako ważny element procesu przejścia na zrównoważoną gospodarkę oraz realizacji celów strategii Europa 2020; podkreśla odpowiedzialność państw członkowskich za zagwarantowanie, by polityka w dziedzinie zamówień publicznych wspierała te prace, aby osiągnąć wymienione wyżej cele, i wyraża zadowolenie, że Komisja poświęca większą uwagę potrzebom małych instytucji zamawiających;

2.  stwierdza, że zużycie energii w sektorze publicznym odpowiada rocznie 17% produktu krajowego brutto UE; przypomina o potencjale siły nabywczej władz publicznych w kontekście promowania wspólnych celów oraz podkreśla w związku z tym, że duże znaczenie ma korzystanie z możliwości uwzględnienia w procedurze udzielania zamówień publicznych czynników innych niż cena, np. czynników środowiskowych i społecznych; uważa, że szkodliwe wzorce produkcji i konsumpcji można ograniczyć za pośrednictwem zamówień publicznych;

3.  z zadowoleniem przyjmuje ogólną gotowość ze strony władz lokalnych, regionalnych oraz państwowych do składania zamówień publicznych wspierających trwały rozwój, w tym efektywność wykorzystania zasobów i efektywność energetyczną, szersze stosowanie odnawialnych źródeł energii oraz przeciwdziałanie zmianie klimatu; zwraca uwagę, że istnieje wiele dowodów na fakt, że dyrektywa i jej stosowanie utrudniają to, a niejasności w obecnych przepisach w zakresie zamówień publicznych doprowadziły do nieporozumień i różnych interpretacji odnoszących się do uwzględnienia w umowach kryteriów dotyczących równowagi środowiskowej; podkreśla, że zgodnie z wymogami traktatów UE przepisy powinny być tak skonstruowane, aby wspierać, a nie hamować lub blokować zdolność państw członkowskich, władz regionalnych i lokalnych do propagowania ochrony środowiska i celów dotyczących trwałego rozwoju;

4.  utrzymuje, że dyrektywy powinny zachęcać i bezpośrednio zezwalać instytucjom zamawiającym na odwoływanie się do celów polityki horyzontalnej, takich jak kryteria dotyczące trwałego rozwoju w przedmiocie oferty;

5.  opowiada się za włączeniem kwestii środowiskowych, jak również innych stosownych aspektów przyczyniających się do trwałego rozwoju, we wszystkich odnośnych zamówieniach publicznych; podkreśla, że powinno się dokonać modyfikacji dyrektywy w sprawie zamówień publicznych, tak aby stwierdzała ona wyraźniej, iż jest możliwe, a nawet pożądane, by podmioty publiczne, udzielając zamówień:

     –   stawiały wymogi środowiskowe w specyfikacjach technicznych oraz uwzględniały wpływ zamówień na środowisko naturalne na etapie przyznawania zamówień,

     –   zobowiązywały do poszanowania standardów społecznych, np. w celu włączenia osób niepełnosprawnych w rynek pracy oraz zapewnienia norm bezpieczeństwa pracy,

     –   zobowiązywały do przestrzegania norm w zakresie dobrostanu zwierząt hodowlanych, także w odpowiednich przypadkach warunków transportu żywych zwierząt,

     –   zastrzegały, że powyższe warunki muszą również mieć zastosowanie do podwykonawstwa;

6.  uważa, że priorytetem należy objąć kryteria dotyczące oznakowania ekologicznego, opracowane dla usług; podkreśla, że przy kupowaniu i wynajmowaniu urządzeń wykorzystujących energię instytucje zamawiające powinny stosować takie same kryteria jak dla norm dotyczących energii i oznakowania ekologicznego;

7.  zwraca szczególnie uwagę na konieczność jasnego stwierdzenia, że możliwe jest wprowadzenie surowszych wymogów w zakresie ochrony środowiska, ekosystemu, ochrony socjalnej i dobrostanu zwierząt niż te przewidziane we wspólnych przepisach unijnych; nawołuje do zawarcia w dyrektywie wyraźnego stwierdzenia, że nie stanowi ona dla państw przeszkody w stosowaniu konwencji ILO nr 94, oraz podkreśla, że skuteczne funkcjonowanie ekologicznych zamówień publicznych wymaga jasnych i jednoznacznych przepisów unijnych precyzyjnie określających ramy prawne i zasady realizacji w ramach państw członkowskich;

8.  uważa, że lepiej zachęcać podmioty publiczne do udzielania zamówień w sposób trwały i ułatwiać im to, niż określać obowiązkowe kontyngenty; jest ponadto zdania, że największą przeszkodą w składaniu przyjaznych dla środowiska zamówień publicznych jest nie sprzeciw wobec nich, ale raczej nieznajomość możliwości oraz niejasne i nieelastyczne prawodawstwo;

9.  wzywa instytucje UE do wykorzystania zrównoważonego rozwoju jako standardowego kryterium w zamówieniach publicznych;

10. wyraża zaniepokojenie nieskutecznym wykorzystaniem dobrowolnego instrumentu UE na rzecz zielonych zamówień publicznych;

Cykl życia

11. zdecydowanie uważa, że należy dokonać modyfikacji dyrektywy, tak aby stwierdzała ona wyraźniej, iż jest możliwe i pożądane uwzględnianie wpływu przedmiotu danego zamówienia na środowisko naturalne w całym cyklu jego życia, w tym w procesach produkcyjnych oraz ich warunkach aż po konsumpcję, w związku ze statystykami dotyczącymi strat na etapie dostaw surowców; w celu dostarczenia instytucjom zamawiającym właściwych informacji dotyczących aspektów środowiskowych lub innych kwestii związanych z trwałym rozwojem, Komisja powinna stworzyć dla nich metodologię w zakresie wyliczania kosztów obejmujących cały cykl życia;

12. podkreśla, że władzom publicznym należy doradzać i nakłaniać je, aby od początku ustalały warunki środowiskowe dla ofert, oraz wzywa do zmiany przepisów w celu dopilnowania, by zamówienia były udzielane na podstawie oferty najbardziej korzystnej ekonomicznie z uwzględnieniem całkowitego cyklu użytkowania, w tym kosztu zanieczyszczenia środowiska, jeśli to możliwe;

13. podkreśla, że szersze uwzględnianie kwestii środowiska naturalnego w zamówieniach publicznych oferuje możliwości dużych oszczędności, jako że w związku z tym w większym stopniu bierze się pod uwagę koszt cyklu użytkowania;

14. zwraca również uwagę na znaczenie wspierania przez państwa członkowskie i Komisję opracowywania międzynarodowych standardów w dziedzinie klimatu i środowiska naturalnego opierających się na perspektywie cyklu życia, które ułatwią sektorowi publicznemu składanie przyjaznych dla środowiska zamówień, a przedsiębiorstwom konkurowanie o zamówienia w różnych krajach;

Stosunki z przedsiębiorstwami

15. podkreśla, że przedmiot zamówienia i kryteria środowiskowe powinny być powiązane, aby uniknąć zakłócania konkurencji i niepewności prawnej, które uniemożliwiłyby niektórym przedsiębiorstwom, tj. MŚP, uczestniczyć w procedurach udzielania zamówień publicznych;

16. podkreśla, że dla państw członkowskich niezwykle ważne jest zaangażowanie MŚP i zachęcanie ich do ubiegania się o zamówienia publiczne; uważa, że innowacyjne MŚP mogą opracować nowe rozwiązania związane z uwzględnieniem aspektów środowiskowych w zamówieniach publicznych;

17. zaleca, że jeśli przedmiot lub usługa, która jest przedmiotem zamówienia, może zostać uzyskana na miejscu, procedura powinna, zgodnie z zasadą bliskości geograficznej, być otwarta dla lokalnych przedsiębiorstw (głównie MŚP), zmniejszając tym samym obciążenia dla środowiska naturalnego spowodowane przez zamówienia publiczne (np. emisje dwutlenku węgla);

18. podkreśla, że możliwe jest zmniejszenie liczby przejazdów, zapotrzebowania na transport samochodowy oraz emisji CO2 dzięki zamówieniom publicznym i dofinansowaniu przyjaznych dla środowiska rozwiązań logistycznych;

19. uważa, że większa troska o środowiskowe i klimatyczne aspekty produktów i działalności wymaga, by ponownie rozważyć możliwość preferowania lokalnych dostawców; w związku z tym wzywa do ponownego przeanalizowania wartości granicznych i uważa, że zrównoważony rozwój powinien mieć pierwszeństwo przed wąską interpretacją przepisów dotyczących rynku wewnętrznego;

20. podkreśla również związek pomiędzy przyjaznymi dla środowiska zamówieniami publicznymi a wspieraniem innowacji; jest zdania, że stanie się on jeszcze bardziej widoczny, gdy wymogi środowiskowe zostaną włączone do specyfikacji technicznych i ofertom spełniającym najnowocześniejsze wymogi środowiskowe i stosującym ekologiczne rozwiązania przyznawać się będzie większą liczbę punktów w fazie ich rozpatrywania;

Aspekty proceduralne

21. uważa, że kontrole ex-post i działania podejmowane w następstwie realizacji zamówienia publicznego są bardzo istotne; uważa, że instytucje zamawiające powinny móc nakładać kary za nieosiągnięcie celów zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska zgodnie z kryteriami wskazanymi w ofercie przetargowej, w tym również w przypadku zlecenia podwykonawstwa;

22. zdecydowanie uważa, że rozszerzone stosowanie procedury negocjacyjnej wspierałoby zarówno innowacje, jak i trwalsze rozwiązania, mając na uwadze, że ustanowione zostaną odpowiednie gwarancje w celu uniknięcia nadużyć;

23. podkreśla, że to, czy produkt został wytworzony zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju lub czy dana usługa jest świadczona w ten sposób, jest słusznie uznawane za charakterystykę produktu; podkreśla, że należy doprecyzować możliwości uwzględnienia wymogów dotyczących procesu produkcji w specyfikacjach technicznych wszystkich typów zamówień, aby umożliwić instytucjom zamawiającym kontrolę nad wpływem udzielanych przez nie zamówień na środowisko i społeczeństwo;

24. jest zdania, że kryterium najniższej ceny należy stosować jedynie wtedy, gdy w konkretnym przypadku nie ma zastosowania kryterium wymogów środowiskowych lub innych wymogów w zakresie zrównoważonego rozwoju, albo gdy specyfikacje techniczne gwarantują wysoki poziom ochrony środowiska lub warunki socjalne; zauważa jednak, że odpowiedzialność za ostateczną decyzję powinna nadal należeć do instytucji zamawiającej;

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

13.7.2011

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

49

0

1

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Kriton Arsenis, Sophie Auconie, Pilar Ayuso, Paolo Bartolozzi, Sandrine Bélier, Nessa Childers, Bairbre de Brún, Esther de Lange, Anne Delvaux, Bas Eickhout, Edite Estrela, Karl-Heinz Florenz, Elisabetta Gardini, Gerben-Jan Gerbrandy, Julie Girling, Françoise Grossetête, Satu Hassi, Jolanta Emilia Hibner, Karin Kadenbach, Christa Klaß, Jo Leinen, Corinne Lepage, Peter Liese, Linda McAvan, Miroslav Ouzký, Antonyia Parvanova, Andres Perello Rodriguez, Sirpa Pietikäinen, Mario Pirillo, Pavel Poc, Vittorio Prodi, Frédérique Ries, Anna Rosbach, Dagmar Roth-Behrendt, Horst Schnellhardt, Richard Seeber, Salvatore Tatarella, Åsa Westlund, Glenis Willmott, Sabine Wils

Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Matthias Groote, Romana Jordan Cizelj, Riikka Manner, Marisa Matias, James Nicholson, Alojz Peterle, Michèle Rivasi, Crescenzio Rivellini, Giommaria Uggias

Zastępca(y) (art. 187 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Lorenzo Fontana


OPINIA Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii (19.7.2011)

dla Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów

w sprawie unowocześnienia zamówień publicznych

(2011/2048(INI))

Sprawozdawca: Konrad Szymański

WSKAZÓWKI

Komisja Przemysłu, Badań Naukowych i Energii zwraca się do Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów, właściwej dla tej sprawy, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

A. mając na uwadze, że sprawnie funkcjonujący rynek zamówień publicznych ma zasadnicze znaczenie dla budowania jednolitego rynku, pobudzania innowacji, propagowania wysokiego poziomu ochrony środowiska i klimatu oraz integracji społecznej w całej UE, a także dla uzyskania optymalnej wartości przez władze publiczne, obywateli, przedsiębiorców i podatników,

1.  apeluje do Komisji Europejskiej, by dokonała szczegółowego i dogłębnego przeglądu aktualnych dyrektyw dotyczących zamówień publicznych, który przyczyni się do uproszczenia procedur, zapewni większą elastyczność, przejrzystość i pewność prawną wszystkim stronom uczestniczącym w procesie zamówień publicznych, a także pozwoli ograniczyć liczbę błędów w procesie transpozycji prawa UE do prawa krajowego, jak również ryzyko stosowania nieuczciwych praktyk handlowych; Komisja powinna unikać prowadzenia częstych reform w przyszłości, jako że są one główną przyczyną obciążenia administracyjnego wszystkich uczestników procesu zamówienia publicznego i ponoszonych przez nich kosztów, co w znaczny sposób i nieproporcjonalnie ogranicza dostęp MŚP do zamówień publicznych;

2.  domaga się, by zamówienia publiczne opierały się na zasadzie „najpierw myśl na małą skalę” i apeluje do państw członkowskich, by w pełni wdrożyły europejski kodeks wzorcowych praktyk ułatwiających dostęp MŚP do zamówień publicznych; zwraca uwagę na fakt, że kluczem do osiągnięcia tego celu jest uproszczenie procedur; wzywa również Komisję, by oprócz przeglądu prawodawstwa wysuwała inicjatywy nieudstawodawcze, takie jak platforma wymiany wzorcowych praktyk pomiędzy państwami członkowskimi, jako że niektóre z nich stosują już procedury składania zamówień publicznych, które gwarantują gospodarne wykorzystanie pieniędzy podatników;

3.  zwraca uwagę, że celem tego przeglądu powinien być powrót do pierwotnego założenia zamówień publicznych, tj. zapewnienia gospodarnego wykorzystania środków finansowych przez państwa członkowskie oraz zagwarantowania konkurencji na rynku w celu osiągnięcia optymalnych rezultatów; jest zdania, że powinno się stosować jaśniejsze, prostsze, elastyczniejsze i bardziej przejrzyste kryteria, by zachęcać MŚP do uczestniczenia w zamówieniach publicznych; ponadto wzywa Komisję do zbadania możliwości pogłębienia dialogu pomiędzy nabywcami publicznymi a potencjalnymi oferentami, a co za tym idzie, włączenia tej kwestii do procedury udzielania zamówień;

4.  wzywa pilnie Komisję do priorytetowego potraktowania kwestii zmniejszenia obciążeń biurokratycznych i uproszczenia poszczególnych procedur zamówień publicznych zarówno przez ograniczenie ogólnej liczby procedur, jak i usprawnienie ich przebiegu; uważa, że otwarte konkursy powinny pozostać podstawą zamówień publicznych, należy je jednak uprościć, w szczególności zezwalając na szersze stosowanie kryteriów udzielania zamówień opierających się na funkcjonalności, nie zaś na nadmiernie szczegółowych specyfikacjach technicznych, co umożliwi potencjalnym dostawcom określanie konkretnych metod, materiałów, technologii itd., które zostaną wykorzystane; ponadto uważa, że można ograniczyć obciążenia administracyjne, umożliwiając w większym zakresie równoczesną ocenę kryteriów wyboru i udzielania zamówień oraz pozwalając na elastyczność jeżeli chodzi o brak zgodności z wymogami formalnymi, tj. zezwalając oferentom na późniejsze dostarczenie brakujących formularzy; zauważa, że zwłaszcza MŚP doznają uszczerbku na skutek braku elastyczności, jako że są dyskwalifikowane z powodu pomniejszych i niezamierzonych błędów proceduralnych;

5.  domaga się, by Komisja i państwa członkowskie podjęły niezbędne środki, między innymi poprzez wprowadzenie do przyszłej dyrektywy dotyczącej przetargów publicznych szczegółowych przepisów, tak by co najmniej 50% przetargów publicznych organizowanych zarówno przez instytucje europejskie, jak i państwa członkowskie było realizowanych przy pomocy środków elektronicznych, zgodnie ze zobowiązaniami podjętymi przez rządy państw członkowskich w Manchesterze w 2005 r. w ramach konferencji ministrów poświęconej administracji elektronicznej;

6.  z zadowoleniem przyjmuje stosowanie elektronicznych procedur zamówień publicznych, które wpłynie pozytywnie na obniżenie kosztów i poprawę dostępności tych procedur; w związku z tym domaga się, by do planowanego przeglądu głównych dyrektyw dotyczących zamówień publicznych włączyć wszelkie wnioski ustawodawcze dotyczące rozszerzenia i uproszczenia stosowania elektronicznych zamówień publicznych; podkreśla znaczenie otwartych standardów i neutralności technologii w zakresie gwarantowania interoperacyjności różnych systemów i unikania uzależnienia od określonego dostawcy; wzywa Komisję do zapewnienia rzeczywistej interoperacyjności poszczególnych platform elektronicznych zamówień publicznych istniejących już w państwach członkowskich;

7.  zauważa, że większość zamówień publicznych udziela się przedsiębiorstwom z tych samych państw członkowskich, co instytucje zamawiające, i apeluje o stworzenie prawdziwie unijnego rynku zamówień publicznych;

8.  ponadto wzywa pilnie Komisję do przeprowadzenia w 27 państwach członkowskich badania, którego celem byłaby ocena wskaźnika ofert transgranicznych oraz zasadności obecnych progów, by ewentualnie podnieść je w celu zwiększenia atrakcyjności przetargów transgranicznych;

9.  uznaje, że obecne rozróżnienie na usługi kategorii A i B jest nieaktualne, ponieważ niektóre usługi typu B mają zdecydowanie charakter transgraniczny, np. transport wodny i kolejowy, usługi związane z rekrutacją i ochroną; związku z tym zwraca się do Komisji o dokonanie przeglądu załączników w ramach reformy zasad dotyczących zamówień publicznych; uważa jednak, że podstawowe usługi społeczne powinny nadal należeć do kategorii B i być wyłączone z zakresu obowiązywania przepisów UE dotyczących zamówień publicznych;

10. podkreśla, że zamówienia publiczne muszą odegrać kluczową rolę jako siła napędowa innowacji, szczególnie w dziedzinie efektywności energetycznej i w innych dziedzinach polityki wyszczególnionych w strategii Europa 2020, a także że mogą one stymulować rynek trwałych produktów i usług; popiera działania mające zapewniać uwzględnianie tych dziedzin przez władze publiczne w kryteriach udzielania zamówień; podkreśla jednak, że należy zwrócić szczególną uwagę na dodatkowe koszty administracyjne, które mogą w związku z tym spaść na przedsiębiorstwa i organy publiczne, a także że należy najpierw przeprowadzić odpowiednie oceny wpływu oraz analizy poszczególnych MŚP w celu uniknięcia nadmiernej biurokracji;

11. zwraca uwagę, że obowiązkowe założenia dotyczące innowacji lub nadmiernie szczegółowe specyfikacje techniczne, dotyczące na przykład efektywności energetycznej przedmiotu zamówienia publicznego, wiążą się z ryzykiem ograniczenia konkurencji oraz zawężenia wyboru instytucji zamawiających;

12. wyraża aprobatę dla konkluzji Rady Europejskiej z dnia 4 lutego br., w których wezwano państwa członkowskie do włączenia standardów efektywności energetycznej do zamówień publicznych począwszy od dnia 1 stycznia 2012 r.; uznaje, że początkowe koszty energooszczędnych produktów lub usług mogą początkowo wydawać się być sprzeczne z aktualnymi zasadami przetargów publicznych dotyczącymi stosowania kryterium najkorzystniejszej ceny w procesie udzielania zamówień, podkreśla jednak, że są one kompensowane niższymi kosztami eksploatacji, utrzymania lub zbycia; zaleca stosowanie zasady „najkorzystniejszy pod względem ekonomicznym”, która obejmuje nie tylko cenę, ale również aspekty jakościowe i koszty cyklu użytkowania w celu wspierania najbardziej innowacyjnych rozwiązań;

13. jest przekonany, że przyszłe prawodawstwo UE dotyczące zamówień publicznych powinno wzmacniać istniejące przepisy, które wymagają obowiązkowego stosowania kryteriów efektywności energetycznej w procesie podejmowania decyzji o udzieleniu zamówienia publicznego bez naruszania zasad wolnej konkurencji; podkreśla, że podejście takie może stymulować innowacje oraz zróżnicowanie oferty na rynku;

14. wzywa Komisję, by zaproponowała jasne kryteria efektywności energetycznej, które byłyby stosowane w specyfikacjach technicznych w procedurze udzielania zamówień publicznych;

15. zauważa, że każda „najlepsza dostępna technologia” oraz wymogi w zakresie efektywności energetycznej muszą być poddawane analizie kosztów i korzyści w oparciu o spadek wartości;

16. wzywa Komisję do opracowania zasad opierających się na wzorcowych praktykach, dzięki którym instytucje zamawiające mogą dokonać oceny całkowitego kosztu danego produktu lub usługi pod względem potencjału oszczędności energii, tj. poprzez uwzględnienie kosztów cyklu użytkowania w procesie selekcji oferty najkorzystniejszej pod względem ekonomicznym; w związku z tym zaleca Komisji stosowanie modelu, o którym mowa w dyrektywie 2009/33/WE w sprawie propagowania ekologicznie czystych i energooszczędnych pojazdów transportu drogowego, i który umożliwia władzom publicznym stosowanie jako kryterium oceny w ramach procedur przetargów publicznych kryterium całkowitego kosztu eksploatacji pojazdu w przewidzianym okresie jego użytkowania, a nie jedynie początkową cenę nabycia;

17. z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę podjętą przez niektóre państwa członkowskie polegającą na wspieraniu innowacji za pomocą zamówień przedkomercyjnych, w których poszukuje się rozwiązań dla konkretnych wyzwań wyróżnionych przez służby publiczne; zauważa, że zbyt wygórowane wymagania i specyfikacje techniczne w procedurze udzielania zamówień publicznych mogą prowadzić do przesadnej biurokracji, a tym samym hamować innowacje; uważa, że zamiast tego zamówienia publiczne powinny koncentrować się na swojej funkcji i rezultatach końcowych;

18. zwraca uwagę na fakt, że szczególna kwestia zagwarantowania równego traktowania i uczciwej konkurencji na rynkach zamówień publicznych w UE i w krajach trzecich wymaga większej uwagi politycznej, zwłaszcza ze względu na obecne problemy związane z dostępem do rynków sektora publicznego w krajach trzecich, na niewielki postęp w negocjacjach dotyczących zmiany porozumienia WTO w sprawie zamówień publicznych (GPA) i na wyraźną niechęć wielu krajów trzecich do przystąpienia do GPA;

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO

Data przyjęcia

12.7.2011

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

47

0

2

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Jean-Pierre Audy, Zigmantas Balčytis, Ivo Belet, Bendt Bendtsen, Jan Březina, Maria Da Graça Carvalho, Giles Chichester, Lena Ek, Ioan Enciu, Vicky Ford, Gaston Franco, Adam Gierek, Norbert Glante, Fiona Hall, Romana Jordan Cizelj, Krišjānis Kariņš, Lena Kolarska-Bobińska, Philippe Lamberts, Bogdan Kazimierz Marcinkiewicz, Marisa Matias, Jaroslav Paška, Miloslav Ransdorf, Vladimír Remek, Herbert Reul, Teresa Riera Madurell, Michèle Rivasi, Jens Rohde, Paul Rübig, Francisco Sosa Wagner, Konrad Szymański, Britta Thomsen, Patrizia Toia, Evžen Tošenovský, Ioannis A. Tsoukalas, Claude Turmes, Vladimir Urutchev, Kathleen Van Brempt, Alejo Vidal-Quadras, Henri Weber

Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Antonio Cancian, Rachida Dati, Francesco De Angelis, Françoise Grossetête, Cristina Gutiérrez-Cortines, Jolanta Emilia Hibner, Holger Krahmer, Bernd Lange, Mario Pirillo, Silvia-Adriana Ţicău


OPINIA Komisji Rozwoju Regionalnego (13.7.2011)

dla Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów

w sprawie modernizacji polityki zamówień publicznych

(2011/2048 (INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Ramona Nicole Mănescu

WSKAZÓWKI

Komisja Rozwoju Regionalnego zwraca się do Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów, właściwej dla tej sprawy, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  uważa, że przejrzysta i wiarygodna polityka zamówień publicznych ma szczególnie duży wpływ na racjonalne wydawanie środków publicznych oraz publiczne inwestycje w gospodarkę, a w szczególności na zrównoważony wzrost i innowacje; uważa, że cena nie powinna być kryterium mającym wpływ na jakość usług w ramach zamówień publicznych, jak działo się to dotychczas, i zauważa w związku z tym, że polityka zamówień publicznych nie powinna kierować się zasadą najniższej ceny, lecz brać pod uwagę ofertę najbardziej korzystną gospodarczo i zrównoważoną, z uwzględnieniem relacji cyklu życia do kosztów; wzywa Komisję do rozważenia możliwości stosowania kryterium oferty najbardziej korzystnej gospodarczo do niektórych umów i sektorów;

2.  uważa, że w celu zharmonizowania ram prawnych dotyczących zamówień publicznych Komisja Europejska powinna zaproponować państwom członkowskim jednolity znormalizowany model;

3.  ze względu na stopniową decentralizację inwestycji publicznych, których dwie trzecie są realizowane przez władze szczebla niższego niż krajowy, uważa, że lokalne i regionalne instytucje zamawiające powinny odgrywać główną rolę w przeglądzie unijnych przepisów dotyczących zamówień publicznych oraz że w tym procesie powinny one uzyskać większą niezależność i elastyczność przy udzielaniu zamówień, które uznają za odpowiadające ich potrzebom;

4.  stwierdza, że regulacje w zakresie udzielania zamówień publicznych są bardzo skomplikowane, zwłaszcza dla małych gmin oraz małych i średnich przedsiębiorstw uważa, że uproszczona procedura udzielania stosunkowo niedużych zamówień dla mniejszych i regionalnych instytucji zamawiających pomogłaby ograniczyć obciążenia administracyjne dokładnie w tych obszarach, w których mogą one być nieproporcjonalne; wzywa Komisję do zbadania, na ile możliwe jest stosowanie w przypadku małych instytucji zamawiających uproszczonych przepisów w zakresie udzielania zamówień publicznych; przypomina jednak, że taka uproszczona procedura nie powinna zagrażać potrzebie przejrzystości i należytego zarządzania finansami;

5.  domaga się szerszego dostępu do jasnych informacji dotyczących unijnych przepisów dotyczących zamówień publicznych dla przedstawicieli władz, urzędników służby cywilnej i ekspertów na szczeblu lokalnym, regionalnym i krajowym oraz ścisłej współpracy pomiędzy tymi podmiotami;

6.  przypomina, że MŚP mają ogromny potencjał w zakresie tworzenia miejsc pracy, wzrostu gospodarczego i innowacji; uważa, że aby w pełni wykorzystać potencjał ekonomiczny i innowacyjny MŚP w ramach procedur zamówień publicznych, należy je zachęcać do udziału w zamówieniach publicznych organizowanych przez władze lokalne i regionalne; uważa, że należy zoptymalizować przetargi w taki sposób, aby zapewnić uczestnictwo i równe szanse dla MŚP, szczególnie na etapie wyboru oferty, kiedy to pojawiają się największe przeszkody dla udziału MŚP w zamówieniach publicznych i w związku z tym wzywa do wprowadzenia dodatkowych środków w celu ułatwienia im uczestnictwa w zamówieniach publicznych;

7.  uważa, że zasadnicze znaczenie ma utworzenie narzędzi umożliwiających nasilenie współpracy transgranicznej w zakresie zamówień publicznych, przy zapewnieniu MŚP odpowiedniego dostępu do procedur transgranicznych w celu utrzymania poziomu zatrudnienia siły roboczej, aby na przykład racjonalniej wydawać środki na wdrożenie programów finansowanych w ramach instrumentów polityki spójności; uważa, że w kontekście transgranicznych zamówień publicznych należy również wyjaśnić kwestie związane z prawem własności intelektualnej;

8.       jest zdania, że celem dalszej zmiany przepisów UE w zakresie zamówień publicznych powinno być takie przekształcenie procedury udzielania zamówień, aby stała się ona jednocześnie prostsza, tańsza i bardziej przyjazna dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz dla inwestorów; stwierdza, że przy przeglądzie procedur należy uwzględnić potrzebę zmniejszenia kosztów, zapewnienia pewności prawnej i uproszczenia przepisów dotyczących zamówień publicznych; uważa, że proces ten, łącznie z procesem harmonizacji, powinien opierać się na ocenie wpływu jakichkolwiek zmian na lokalne i regionalne instytucje, a także na MŚP, aby uniknąć nakładania nadmiernych obciążeń na właściwe władze;

9.  zachęca Komisję i państwa członkowskie do przeprowadzenia szkoleń, kampanii informacyjnych i konsultacji skierowanych do władz regionalnych i lokalnych oraz małych i średnich przedsiębiorstw, jak również do zaangażowania innych zainteresowanych podmiotów celem zapewnienia świadomego udziału w procedurach zamówień publicznych i zmniejszenia liczby błędów oraz do rozwinięcia wymaganej wiedzy specjalistycznej w instytucjach zamawiających władz lokalnych i regionalnych, aby wdrożyć innowacyjne zamówienia publiczne; zaleca również państwom członkowskim, aby rozważyły możliwość włączenia szkoleń lub wymiany doświadczeń w dziedzinie zamówień publicznych do programów operacyjnych pomocy technicznej;

10. wzywa Komisję do promowania wprowadzenia wiarygodnego „paszportu zamówień publicznych”, systemu rejestracji elektronicznej ważnego przez dany okres, który pomógłby zmniejszyć obciążenia administracyjne ciążące na MŚP w procedurach zamówień publicznych;

11. stwierdza, że obniżenie kosztów proceduralnych wiąże się z ograniczeniem ścisłego sformalizowania europejskiego prawa w zakresie zamówień publicznych na korzyść wyższej efektywności i oszczędności (najlepsza relacja ceny do jakości) oraz większej swobody instytucji zamawiającej;

12. uważa, że partnerstwa publiczno-prywatne (PPP) są ważnym elementem umożliwiającym Unii Europejskiej realizowanie niezbędnych inwestycji w niektórych obszarach; wzywa Komisję do poczynienia wszelkich niezbędnych kroków w celu usunięcia barier i stworzenia spójnych ram prawnych dotyczących korzystania z partnerstw publiczno-prywatnych w oparciu o przepisy mające zastosowanie zarówno do zamówień publicznych, jak i funduszy strukturalnych; zaleca państwom członkowskim stworzenie bardziej elastycznych ram prawnych i zapewnienie spójności przepisów, aby umożliwić skuteczne funkcjonowanie PPP;

13. wzywa Komisję do zbadania i skutecznego rozwiązania problemu, jakim są poważne przypadki nieprzestrzegania przepisów dotyczących zamówień publicznych – wielokrotnie stwierdzone przez Trybunał Obrachunkowy przy realizacji projektów w ramach EFRR i Funduszu Spójności, i które według sprawozdania ETO za 2009 r. stanowią 43% wszystkich kwantyfikowalnych błędów – oraz do wzięcia pod uwagę faktu, że wynika to głównie ze złożoności procedur dotyczących zamówień publicznych oraz braku ich spójności w odniesieniu do wykorzystywania funduszy strukturalnych i środków z Funduszu Spójności, a także nieprawidłowego wdrażania legislacji unijnej do prawa krajowego; podkreśla potrzebę prawnego wyjaśnienia dyrektyw w celu uniknięcia dalszych przypadków niewłaściwego stosowania przepisów dotyczących zamówień publicznych; popiera środki podjęte przez Komisję zmierzające do współpracy z państwami członkowskimi oraz władzami regionalnymi i lokalnymi w zakresie przeglądu przepisów dotyczących zamówień publicznych w celu ich uproszczenia oraz zmniejszenia ryzyka wystąpienia błędów oraz zapewnienia efektywniejszego wykorzystania funduszy strukturalnych;

14. uważa, że niewykorzystany potencjał Europy w zakresie stymulowania innowacji poprzez zamówienia publiczne jest ogromny, i wzywa Komisję do opracowania elastycznej strategii, która umożliwi instytucjom zamawiającym stosowanie procedur przetargowych sprzyjających innowacyjności, co zachęci przemysł do poszukiwania nowych zaawansowanych rozwiązań;

15. wzywa Komisję do uproszczenia ram całej procedury poprzez uniemożliwienie instytucjom zamawiającym stosowania wyjątków i odstępstw oraz do rozwiania wątpliwości instytucji zamawiających co do zamówień opiewających na kwoty niższe, niż progi ustanowione w dyrektywach, zwłaszcza przez zapewnienie dalszych wskazówek pomagających instytucjom zamawiającym ocenić, czy w szczególnych przypadkach istnieją pewne interesy transgraniczne; uważa, że w celu uzyskania najlepszych wyników należy znaleźć równowagę między dążeniem do uproszenia procedur a koniecznością zapewnienia uczciwej konkurencji w odniesieniu do zamówień publicznych. wartości progów dla zamówień publicznych na usługi i dostawy powinny zostać podwyższone;

16. wzywa Komisję do opracowania wytycznych dotyczących najlepszych praktyk w zakresie zamówień przedkomercyjnych, łącznie z podręcznikiem zawierającym praktyczne przykłady prowadzenia innowacyjnych zamówień publicznych zgodnie z przepisami dotyczącymi zamówień publicznych, by pomóc mniejszym lokalnym i regionalnym instytucjom zrozumieć ten proces i zobaczyć, jakie korzyści może on przynieść;

17. uważa za kluczowe dla innowacyjności i wzrostu w regionach Europy podkreślanie roli systemu elektronicznych zamówień publicznych, działającego w oparciu o przejrzyste zasady, łatwo dostępnego dla mniejszych lokalnych i regionalnych wnioskodawców, z jednym punktem kontaktowym i wynikami procedur selekcji publikowanymi w Internecie; wzywa zatem państwa członkowskie do priorytetowego potraktowania elektronicznych zamówień publicznych, aby zapewnić przejrzystość procedur;

18. stwierdza, że instytucje zamawiające korzystają w niewystarczającym stopniu z dialogu konkurencyjnego i dynamicznych systemów zakupów ze względu na ich skomplikowany charakter, w związku z czym wzywa Komisję do zbadania, na ile możliwe jest bardziej praktyczne ukształtowanie tych procedur oraz zastosowanie procedury dialogu nie tylko do szczególnie złożonych zamówień, lecz także do standardowych procedur zamówień;

19. uważa, że aby uniknąć utraty wspólnotowych środków finansowych z powodu opóźnień oraz aby zwiększyć stopień absorpcji funduszy strukturalnych, należy zapewnić wsparcie władz publicznych jako instytucji zamawiających; popiera stosowanie procedury przyspieszonej na większą skalę, ponieważ możliwość skrócenia terminów przyczynia się do przyspieszenia i ogólnego uelastycznienia procedury udzielania zamówień, aby nie zagrażać realizacji projektów;

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

12.7.2011

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

44

2

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

François Alfonsi, Luís Paulo Alves, Charalampos Angourakis, Catherine Bearder, Victor Boştinaru, Zuzana Brzobohatá, John Bufton, Alain Cadec, Francesco De Angelis, Tamás Deutsch, Rosa Estaràs Ferragut, Elie Hoarau, Brice Hortefeux, Danuta Maria Hübner, Juozas Imbrasas, María Irigoyen Pérez, Seán Kelly, Mojca Kleva, Petru Constantin Luhan, Riikka Manner, Iosif Matula, Erminia Mazzoni, Miroslav Mikolášik, Franz Obermayr, Jan Olbrycht, Markus Pieper, Monika Smolková, Georgios Stavrakakis, Nuno Teixeira, Michael Theurer, Michail Tremopoulos, Lambert van Nistelrooij, Oldřich Vlasák, Kerstin Westphal, Hermann Winkler, Joachim Zeller, Elżbieta Katarzyna Łukacijewska

Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Andrea Cozzolino, Karima Delli, Ivars Godmanis, Karin Kadenbach, Marek Henryk Migalski, Vilja Savisaar-Toomast, Elisabeth Schroedter, Derek Vaughan

Zastępca(y) (art. 187 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Norica Nicolai


WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

26.9.2011

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

35

0

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Pablo Arias Echeverría, Adam Bielan, Lara Comi, Anna Maria Corazza Bildt, António Fernando Correia De Campos, Jürgen Creutzmann, Cornelis de Jong, Evelyne Gebhardt, Mikael Gustafsson, Małgorzata Handzlik, Malcolm Harbour, Philippe Juvin, Sandra Kalniete, Edvard Kožušník, Kurt Lechner, Toine Manders, Phil Prendergast, Mitro Repo, Heide Rühle, Christel Schaldemose, Andreas Schwab, Emilie Turunen, Bernadette Vergnaud, Barbara Weiler

Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Pascal Canfin, Frank Engel, Marielle Gallo, Anna Hedh, María Irigoyen Pérez, Othmar Karas, Constance Le Grip, Antonyia Parvanova, Sylvana Rapti, Olle Schmidt, Kyriacos Triantaphyllides, Anja Weisgerber

Informacja prawna - Polityka ochrony prywatności