ΕΚΘΕΣΗ σχετικά με διαδικασίες εναλλακτικής επίλυσης διαφορών σε υποθέσεις του αστικού, εμπορικού και οικογενειακού δικαίου

13.10.2011 - (2011/2117 (INI))

Επιτροπή Νομικών Θεμάτων
Εισηγήτρια: Diana Wallis
Συντάκτης γνωμοδότησης(*) :
Robert Rochefort, Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών
(*) Συνδεδεμένη επιτροπή – Άρθρο 50 του Κανονισμού

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με διαδικασίες εναλλακτικής επίλυσης διαφορών σε υποθέσεις του αστικού, εμπορικού και οικογενειακού δικαίου

(2011/2117 (INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–   έχοντας υπόψη το άρθρο 3 παράγραφος 2 της Συνθήκης ΕΕ και τα άρθρα 67 και 81 παράγραφος 2 στοιχείο (ζ) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

–   έχοντας υπόψη το έγγραφο διαβούλευσης της Επιτροπής με τίτλο «Η χρήση της εναλλακτικής επίλυσης διαφορών ως μέσο για την επίλυση διαφορών που αφορούν εμπορικές συναλλαγές και πρακτικές στην Ευρωπαϊκή Ένωση» της 18ης Ιανουαρίου 2011 και το έγγραφο με τίτλο "Σύνοψη των απαντήσεων που έχουν ληφθεί " το οποίο δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο του 2011,

–   έχοντας υπόψη το έγγραφο διαβούλευσης της Επιτροπής με τίτλο «Εναλλακτική επίλυση διαφορών στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών» της 11ης Δεκεμβρίου 2008 και το έγγραφο με τίτλο «Σύνοψη των απαντήσεων που ελήφθησαν στη δημόσια διαβούλευση για την εναλλακτική χρήση της επίλυσης διαφορών στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών» της 14ης Σεπτεμβρίου 2009,

–   έχοντας υπόψη την Πράσινη Βίβλο σχετικά με τους εναλλακτικούς τρόπους επίλυσης των διαφορών αστικού και εμπορικού δικαίου της 19ης Απριλίου 2002 (COM(2002)0196),

–   έχοντας υπόψη τις συστάσεις της Επιτροπής της 30ής Μαρτίου 1998 σχετικά με τις αρχές που εφαρμόζονται στα εξωδικαστικά όργανα συναινετικής επίλυσης καταναλωτικών διαφορών[1] και της 4ης Απριλίου 2001 σχετικά με τις αρχές για τα εξωδικαστικά όργανα που εμπλέκονται στη συναινετική επίλυση καταναλωτικών διαφορών[2] ,

–   έχοντας υπόψη την από 13 Απριλίου 2011 Ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Η Πράξη για την Ενιαία αγορά - Δώδεκα δράσεις για την τόνωση της ανάπτυξης και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης – ‘Μαζί για μια νέα ανάπτυξη’» (COM(2011)0206),

–   έχοντας υπόψη το ψήφισμα του Συμβουλίου της 25ης Μαίου 2000 σχετικά με δίκτυο σε κοινοτικό επίπεδο εθνικών οργάνων επιφορτισμένων με την εξώδικη ρύθμιση των καταναλωτικών διαφορών[3] και το Ευρωπαϊκό Εξωδικαστικό Δίκτυο (EEJ-Net) που άρχισε να λειτουργεί στις 16 Οκτωβρίου 2001,

–   έχοντας υπόψη το Μνημόνιο Συμφωνίας για τη σύσταση Διασυνοριακού Δικτύου Εξωδικαστικής Επίλυσης Διαφορών για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό χώρο της 30ής Μαρτίου 1998 και το FIN-NET,

–   έχοντας υπόψη την απόφαση 2001/470/ΕΚ του Συμβουλίου σχετικά με τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού δικαστικού δικτύου για αστικές και εμπορικές υποθέσεις[4],

–   έχοντας υπόψη τον Ευρωπαϊκό Κώδικα Δεοντολογίας για τους Διαμεσολαβητές (εφεξής: «Κώδικας Δεοντολογίας») που τέθηκε σε ισχύ το 2004,

–   έχοντας υπόψη την οδηγία 2008/52/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 2008, για ορισμένα θέματα διαμεσολάβησης σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις[5],

–   έχοντας υπόψη τη μελέτη με τίτλο «Το κόστος μη ύπαρξης εναλλακτικής επίλυσης διαφορών - επισκόπηση και εμφάνιση πραγματικών δαπανών σε ενδοκοινοτικές εμπορικές διαφορές», με ημερομηνία 9 Ιουνίου 2010, από το Κέντρο ΕΕΔ, Ρώμη, Ιταλία,

–   έχοντας υπόψη τα πορίσματα της Ευρωπαϊκής Ομάδας Ελέγχου Επιχειρήσεων (EBTP) σχετικά με την «Εναλλακτική Επίλυση Διαφορών», που καλύπτει την περίοδο από 17 Δεκεμβρίου 2010 έως 17 Ιανουαρίου 2011,

–   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 12 Mαρτίου 2003 σχετικά με την Πράσινη Βίβλο της Επιτροπής για την εναλλακτική επίλυση διαφορών σε ζητήματα αστικού και εμπορικού δικαίου[6],

–   έχοντας υπόψη την από 19 Ιουνίου 2007 σύστασή του με βάση την έκθεση της εξεταστικής επιτροπής για την οικονομική κρίση της εταιρείας Equitable Life Assurance Society[7],

–   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 25ης Νοεμβρίου 2009 σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο – ένας χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης στην υπηρεσία των πολιτών – το πρόγραμμα της Στοκχόλμης[8],

–   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 6ης Απριλίου 2011 σχετικά με τη διακυβέρνηση και την εταιρική σχέση στην ενιαία αγορά[9],

–   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 13ης Σεπτεμβρίου 2011 σχετικά με την εφαρμογή στα κράτη μέλη της οδηγίας για τη διαμεσολάβηση, τις συνέπειές της στη διαμεσολάβηση και την επίκλησή της από τα δικαστήρια[10],

–   έχοντας υπόψη το άρθρο 48 του Κανονισμού του,

–   έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών (A7-0343/2011),

A. λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόσβαση στη δικαιοσύνη αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα,

B.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ένας χώρος ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, όπως κατοχυρώνεται στις συνθήκες, πρέπει να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των πολιτών και των επιχειρήσεων, δημιουργώντας π.χ. απλούστερες και σαφέστερες διαδικασίες, ενώ ταυτόχρονα θα πρέπει να διευκολύνει την πρόσβαση στη δικαιοσύνη,

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η δικαστική διαδικασία και η εναλλακτική επίλυση διαφορών έχουν στόχους στενά συνδεόμενους και αποσκοπούν στην ταχεία αποκατάσταση της δικαιϊκής ειρήνης μεταξύ των διαδίκων, στην δέουσα προστασία ενός υποκειμενικού ουσιαστικού δικαιώματος και στη διευθέτηση των διαφορών μεταξύ των διαδίκων,

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η εναλλακτική επίλυση διαφορών (ΕΕΔ), η οποία βοηθάει τα μέρη να αποφύγουν παραδοσιακές δικαστικές διαδικασίες, μπορεί να αποτελέσει μια ταχεία και αποτελεσματική από απόψεως κόστους εναλλακτική δυνατότητα επίλυσης διαφορών,

E.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ΕΕΔ συνιστά ένα μηχανισμό εξωδικαστικής διευθέτησης που βοηθά τους καταναλωτές και τους εμπόρους να επιλύσουν μια διαφορά με την παρέμβαση τρίτων (διαμεσολαβητή, διαιτητή),

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι σε πολλές χώρες οι δημόσιες αρχές - συμπεριλαμβανομένων των διαμεσολαβητών και των ρυθμιστικών αρχών - διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην ενθάρρυνση της επίλυσης διαφορών,

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι με την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών στην εσωτερική αγορά, η πεποίθηση στην επιβολή των δικαιωμάτων σε διασυνοριακές διαμάχες μπορεί να συμβάλει στην τόνωση της οικονομίας της ΕΕ,

H. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γνώσεις και η κατανόηση των συστημάτων ΕΕΔ από τους πολίτες της ΕΕ στην Ευρώπη είναι περιορισμένες και συγκεχυμένες, ενώ ένα μικρό μόνο ποσοστό των πολιτών γνωρίζει πώς να προβάλει αξίωση ενώπιον μιας αρχής ΕΕΔ,

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι σημαντικό να εξασφαλιστεί ευρύτερη γνωστοποίηση των διαδικασιών ΕΕΔ και να ενθαρρυνθούν περισσότερο οι καταναλωτές και οι επαγγελματίες να προσφεύγουν εναλλακτικά σε αυτές, αντί σε δικαστικές διαδικασίες, ούτως ώστε να μπορέσει να αποφευχθεί η λογική της αντιπαράθεσης και να εξασφαλιστεί μια επωφελής για όλους προοπτική,

Ι.   λαμβάνοντας υπόψη ότι θα πρέπει να αναζητηθεί μια εξισορροπημένη προσέγγιση που θα λαμβάνει υπόψη τόσο την ευελιξία των συστημάτων ΕΕΔ όσο και την ανάγκη να εξασφαλιστεί προστασία των καταναλωτών και οι δίκαιες διαδικασίες,

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το Κοινοβούλιο έχει επανειλημμένα ζητήσει να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες για την ανάπτυξη της ΕΕΔ· λαμβάνοντας υπόψη ότι με το ψήφισμά του του της 6ης Απριλίου 2011 σχετικά με τη διακυβέρνηση και την εταιρική σχέση στην ενιαία αγορά κάλεσε την Επιτροπή να υποβάλει έως το τέλος του 2011 νομοθετική πρόταση σχετικά με τη χρήση εναλλακτικών τρόπων επίλυσης των διαφορών στην ΕΕ,

ΙΒ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή συμπεριέλαβε μια νομοθετική πρόταση για την ΕΕΔ ως μία στρατηγική πρωτοβουλία στο πρόγραμμα εργασίας της για το 2011 και στην ανακοίνωσή της της 13ης Απριλίου 2011 σχετικά με την «Πράξη για την Ενιαία Αγορά» ως αναπόσπαστο μέρος των δώδεκα δράσεων για την τόνωση της ανάπτυξης και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών, με σκοπό την ενίσχυση των δικαιωμάτων των καταναλωτών,

ΙΓ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η προθεσμία για την εφαρμογή της οδηγίας 2008/52/EΚ έχει λήξει στις 21 Mαϊου 2011,

Οριζόντια προσέγγιση όσον αφορά την ΕΕΔ

1.  χαιρετίζει την πρόσφατη διαβούλευση της Επιτροπής για ΕΕΔ η οποία, παρά τον ευρύ τίτλο της, στοχεύει αποκλειστικά συναλλαγές καταναλωτών·

2.  πιστεύει, όμως, ότι η ΕΕΔ αποτελεί μέρος μιας γενικότερης διακλαδικής ατζέντας «Δικαιοσύνη για την Ανάπτυξη»· υποστηρίζει ότι οποιαδήποτε προσέγγιση στην ΕΕΔ θα πρέπει να προχωρεί πέρα από τις διαμάχες καταναλωτών έτσι ώστε να συμπεριλαμβάνει αστικές και εμπορικές συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων – ανεξάρτητα από το εάν αυτές πραγματοποιούνται μεταξύ ιδιωτικών ή δημοσίων επιχειρήσεων – διαφορές οικογενειακού δικαίου, περιπτώσεις δυσφήμησης και τις άλλες διαφορές γενικού ενδιαφέροντος ή διαφορές που αφορούν διαδίκους με διαφορετικό νομικό καθεστώς·

3.  χαιρετίζει το γεγονός ότι η οδηγία 2008/52/EΚ έχει εναρμονίσει ορισμένα πρότυπα για τη διαμεσολάβηση· υπογραμμίζει ότι σε όλους τους τομείς της ΕΕΔ πρέπει να ορισθούν κοινές έννοιες και να διατηρηθούν διαδικαστικές εγγυήσεις· θεωρεί ότι απαιτείται να επανεξεταστούν οι συστάσεις της Επιτροπής του 1998 και 2001 καθώς και ο Κώδικας Δεοντολογίας·

4.  εκφράζει την άποψη ότι, ενώ η αυτορρύθμιση παραμένει ένα σημαντικός παράγων, απαιτείται νομοθετική δράση που θεσπίζει ελάχιστα πρότυπα επί των οποίων μπορεί να βασιστεί η ΕΕΔ, με σκοπό να παρασχεθεί ένα πλαίσιο για την ΕΕΔ στην έννομη τάξη των κρατών μελών, όπως δείχνει το παράδειγμα της οδηγίας 2008/52/EΚ· υπογραμμίζει ότι στο πλαίσιο αυτό θα πρέπει να ληφθεί μέριμνα προκειμένου να διατηρηθεί η πολυμορφία στον τομέα της ΕΕΔ, διότι δεν υπάρχει μια λύση που καλύπτει όλες τις περιπτώσεις, η οποία θα μπορούσε να αντιμετωπίσει την ποικιλομορφία των προβλημάτων που προκύπτουν σε διαφορετικούς νομικούς κλάδους·

5.  υπογραμμίζει την ανάγκη για καλύτερη κατανόηση των πολυάριθμων και διαφορετικών ειδών μηχανισμών και διαδικασιών (συμπεριλαμβανομένων των δραστηριοτήτων των δημόσιων αρχών όπως οι διαμεσολαβητές) που συχνά αναφέρονται συλλήβδην ως ΕΕΔ· θεωρεί ότι ενώ υπάρχουν κοινά στοιχεία όσον αφορά τις τεχνικές διαπραγμάτευσης και επίλυσης διαφορών που απαντώνται στα συστήματα ΕΕΔ, ωστόσο η δομή και η αρχιτεκτονική της ΕΕΔ διαφοροποιείται σημαντικά μεταξύ των επιμέρους κρατών μελών·

6.  εκτιμά ότι νομοθετικά μέτρα λαμβανόμενα σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης θα διευκολύνουν την εφαρμογή της ΕΕΔ και θα ενθαρρύνουν τα φυσικά και νομικά πρόσωπα να προσφεύγουν συχνότερα σε αυτή, ιδιαίτερα σε περίπτωση διασυνοριακών διαφορών, καθώς οι δικαστικές διαδικασίες για την επίλυση των διαφορών αυτών είναι περισσότερο πολύπλοκες, δαπανηρές και χρονοβόρες·

7.  καλεί στη συνάρτηση αυτή την Επιτροπή να υποβάλει έως το τέλος του 2011 νομοθετική πρόταση σχετικά με τη χρήση εναλλακτικών τρόπων επίλυσης των διαφορών που αφορούν δικαιώματα καταναλωτών στην ΕΕ και υπογραμμίζει πόσο σημαντική είναι η ταχεία έγκρισή της·

Κοινά πρότυπα για την ΕΕΔ

8.  πιστεύει ότι τα πρότυπα της ΕΕΔ θα πρέπει να συμπεριλαμβάνουν: τήρηση της ΕΕΔ/συμφωνία σχετικά με την ΕΕΔ· ανεξαρτησία, διαφάνεια, αποτελεσματικότητα, δικαιοσύνη, αμεροληψία και εμπιστευτικότητα· συνέπειες για τις προθεσμίες παραγραφής και τις αποσβεστικές προθεσμίες· εκτελεστότητα των συμφωνιών που προκύπτουν από διαμεσολάβηση· δέσμευση τρίτων μερών·

9.  εκφράζει την άποψη ότι οι φορείς ΕΕΔ θα πρέπει να ελέγχονται και να αξιολογούνται τακτικά από ανεξάρτητους εκτιμητές·

10. απορρίπτει – προκειμένου να μην εμποδίζεται η πρόσβαση στη δικαιοσύνη – την καθολική θέσπιση ενός υποχρεωτικού συστήματος ΕΕΔ σε επίπεδο ΕΕ, φρονεί, ωστόσο, ότι θα μπορούσε να εξεταστεί ένα υποχρεωτικό σύστημα να επισημαίνεται στα μέρη η δυνατότητα προσφυγής σε ΕΕΔ·

11. σημειώνει το παράδειγμα της «κοινής συνδιαλλαγής» στη Ιταλία ως ένα μοντέλο βέλτιστης πρακτικής, το οποίο βασίζεται σε ένα πρωτόκολλο που έχει συμφωνηθεί και υπογραφεί από την εταιρεία και τις ενώσεις καταναλωτών, σύμφωνα με το οποίο η εταιρεία συμφωνεί εκ των προτέρων σε διαδικασία ΕΕΔ με σκοπό να επιλυθούν τυχόν διαφορές που προκύπτουν στον τομέα που καλύπτεται από το πρωτόκολλο·

12. τονίζει ότι τυχόν ρήτρα ΕΕΔ δεν θα πρέπει να εμποδίζει την πρόσβαση στη δικαιοσύνη, ειδικότερα από την πλευρά του ασθενέστερου μέρους, που σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να είναι επίσης μια ΜΜΕ·, και θεωρεί, για το σκοπό αυτό, ότι οι αποφάσεις στο πλαίσιο ΕΕΔ θα πρέπει να είναι δεσμευτικές μόνο με ρητή συμφωνία όλων των·ενεχομένων μερών·

13. εκφράζει την άποψη ότι η υποχρέωση για την γνωστοποίηση περιστατικών που επηρεάζουν την ανεξαρτησία του τρίτου μέρους ή που οδηγούν σε σύγκρουση συμφερόντων καθώς και το καθήκον ισότιμης μεταχείρισης όλων των μερών, όπως καθορίζεται στον Κώδικα Δεοντολογίας, θα πρέπει να ισχύει γενικώς όσον αφορά την ΕΕΔ·

14. ζητεί, όπως προβλέπεται στον Κώδικα Δεοντολογίας, να υπάρχει υποχρέωση για τα μέρη και ενδεχομένως για το τρίτο μέρος, να κρατούν εμπιστευτικές τις πληροφορίες σχετικά με την ΕΕΔ· εξετάζει επίσης πλέον φιλόδοξα μέτρα, όπως τη δημιουργία ενός επαγγελματικού προνομίου, παράλληλα με αυτό το οποίο προβλέπει το άρθρο 7 της οδηγίας 2008/52/EΚ·

15. σημειώνει όμως, ότι ενώ ο σεβασμός του εμπιστευτικού χαρακτήρα των προσωπικών δεδομένων είναι σημαντικός, θα πρέπει όμως να υφίσταται ένα επίπεδο εγγυημένης διαφάνειας στη διαδικασία ΕΕΔ, που θα επιτρέπει στα κράτη μέλη και στους φορείς ΕΕΔ να αναγνωρίζουν και να ανταλλάσουν βέλτιστες πρακτικές, καθώς και να δίνουν σε ανεξάρτητες ρυθμιστικές αρχές τη δυνατότητα να ελέγχουν τη διαδικασία σε περιπτώσεις για τις οποίες έχουν υποβληθεί καταγγελίες·

16. πιστεύει ότι όχι μόνο η διαμεσολάβηση αλλά η διαδικασία ΕΕΔ γενικώς (άρθρο 8 της οδηγίας 2008/52/EΚ) θα πρέπει να έχει συνέπειες στις προθεσμίες παραγραφής και τις αποσβεστικές προθεσμίες· αναγνωρίζει τον κίνδυνο που δημιουργείται από τις πολλές μορφές ΕΕΔ καθώς και τον κίνδυνο καταχρηστικών καθυστερήσεων των δικαστικών διαδικασιών· σημειώνει ότι η μελέτη εφικτότητας σχετικά με το Ευρωπαϊκό Δίκαιο των Συμβάσεων[11] προβλέπει την αναστολή παραγραφής σε περίπτωση διαδικασίας διαιτησίας και διαμεσολάβησης, καθώς και σε ορισμένες άλλες καταστάσεις ΕΕΔ· καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει την εργασία της στον εν λόγω τομέα·

17. είναι πεπεισμένο ότι είναι απαραίτητη η ταχεία και μη δαπανηρή επιβολή των συμφωνιών που προκύπτουν από διαδικασία ΕΕΔ, ακόμη και σε διασυνοριακό επίπεδο· ζητεί να υπάρξουν νομοθετικά μέτρα για το σκοπό αυτό·

18. υπενθυμίζει ότι είναι απαραίτητη ειδική εκπαίδευση για ουδέτερα τρίτα μέρη· καλεί την Επιτροπή να συγκεντρώσει δεδομένα για το είδος και την έκταση της εκπαίδευσης που απαιτείται, και να βοηθήσει τους κλάδους για την ανάπτυξη προγραμμάτων εκπαίδευσης και ελέγχου ποιότητας·

ΕΕΔ σε διάφορους τομείς

19. συμμερίζεται την πρόθεση της Επιτροπής να ενθαρρύνει τη χρήση προσιτών, ταχέων, αποτελεσματικών και οικονομικών εναλλακτικών τρόπων επίλυσης διαφορών, ικανών να επιτρέψουν την καθιέρωση και τη διατήρηση ποιοτικών και βασισμένων στην εμπιστοσύνη εμπορικών, οικονομικών, κοινωνικών σχέσεων και σχέσεων γειτονίας και να συμβάλουν στη διασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας των καταναλωτών, σε μία κατάσταση που θα είναι επωφελής για αμφότερες τις πλευρές σε σύγκριση με την υφιστάμενη δικαστική πρακτική·

20. τονίζει ότι, αν και υπάρχουν σήμερα πολλά συστήματα ΕΕΔ που λειτουργούν αποτελεσματικά στην Ευρώπη, ένα από τα βασικά εμπόδια που δυσχεραίνουν τη χρήση τους είναι η έλλειψη ομοιόμορφης ανάπτυξης των συστημάτων αυτών στην επικράτεια της ΕΕ, τόσο από γεωγραφικής όσο και από τομεακής άποψης· προτείνει, ως εκ τούτου, την ταχεία κάλυψη των υφιστάμενων κενών όσον αφορά τη γεωγραφική κάλυψη της ΕΕΔ στην Ευρώπη, αποδοκιμάζει τα σημαντικά τομεακά κενά που εξακολουθούν να υπάρχουν στα περισσότερα κράτη μέλη, υποστηρίζοντας παράλληλα τη βελτίωση μιας τομεακής κάλυψης που θα εξασφαλίζει τη συμμετοχή φορέων που γνωρίζουν τους μηχανισμούς λειτουργίας του κάθε κλάδου· προτρέπει τα κράτη μέλη να εξετάσουν το ενδεχόμενο θέσπισης ενιαίων θυρίδων ανά τομέα για την παροχή πληροφοριών σχετικά με τις διαδικασίες κίνησης ΕΕΔ·

21. υπενθυμίζει ότι η ΕΕΔ έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις ΜΜΕ· επαναλαμβάνει εκ νέου την έκκλησή του προς την Επιτροπή να εξετάσει συνέργειες μεταξύ ΕΕΔ και ενός μέσου στο δίκαιο των συμβάσεων της ΕΕ· θα χαιρέτιζε επίσης την ύπαρξη επισημάνσεων όσον αφορά τις ρήτρες ΕΕΔ σε τυποποιημένες συμβάσεις·

22. αναγνωρίζει τα επιτεύγματα του FIN-NET, του ECC-Net και του SOLVIT, αλλά πιστεύει ότι υφίστανται περιθώρια βελτίωσης όσον αφορά την πληροφόρηση των μερών και τη χρηματοδότησή· καλεί την Επιτροπή να προωθήσει, να ενισχύσει και να βελτιώσει την ικανότητα δράσης των υφιστάμενων οργάνων που έχουν κατορθώσει να αποδείξουν την αποτελεσματικότητα και την αξία τους·

23. διαβλέπει μεγάλες δυνατότητες για επιγραμμικές διαδικασίες ΕΕΔ, ειδικότερα για μικρές απαιτήσεις· επισημαίνει ότι οι παραδοσιακές διαδικασίες ΕΕΔ υφίστανται επιγραμμικά ταυτόχρονα με άλλες που αποσκοπούν να αποτρέψουν τις διαφορές ή να διευκολύνουν την επίλυσή τους· υπογραμμίζει ότι σε περίπτωση που διεξάγονται επιγραμμικές παραδοσιακές διαδικασίες ΕΕΔ, δεν θα πρέπει να μειωθούν τα διαδικαστικά πρότυπα, και ότι θέματα όπως η εκτελεστότητα των αποφάσεων θα πρέπει επίσης να επιλυθούν· διαπιστώνει, ειδικότερα, ιδιαίτερο όφελος για επιγραμμικά συστήματα ποιότητας που λειτουργούν ως εγγύηση· επισημαίνει τις εργασίες της ομάδας εργασίας της UNICTRAL σχετικά με την επιγραμμική επίλυση διαφορών[12], που προορίζεται για συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων καθώς και μεταξύ επιχειρήσεων και καταναλωτών·

24. πιστεύει ότι μια «ιεράρχηση» διευθέτησης διαφορών – που θα συμπεριλαμβάνει πρώτον ένα εσωτερικό σύστημα υποβολής καταγγελιών, δεύτερον τη διαδικασία ΕΕΔ και, μόνο ως τελευταία δυνατότητα τη δικαστική επίλυση διαφοράς – θα επέτρεπε τη μείωση του χρόνου και του κόστους· καλεί την Επιτροπή να βοηθήσει τους τομείς κατά την προώθηση των συστημάτων αυτών·

25. υπογραμμίζει τον κρίσιμο ρόλο των διάφορων ειδών της ΕΕΔ σε διαφορές οικογενειακού δικαίου, στις οποίες η ΕΕΔ δύναται να μειώσει την ψυχική βλάβη, να βοηθήσει τα ενεχόμενα μέρη να αποκαταστήσουν το διάλογο μεταξύ τους και ως εκ τούτου να συμβάλει ειδικότερα στο να εξασφαλιστεί η προστασία των παιδιών· διαβλέπει δυνατότητες διασυνοριακής ΕΕΔ κυρίως λόγω της ευελιξίας της· επισημαίνει επίσης την εργασία της Διαμεσολαβητού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη διεθνή απαγωγή ανήλικων τέκνων από γονείς·

26. συμφωνεί με την Επιτροπή, ότι η κατάλληλη πρόσβαση σε αποζημίωση στην εσωτερική αγορά απαιτεί ταυτόχρονα τη διευκόλυνση της προσφυγής σε ΕΕΔ και την ύπαρξη ενός αποτελεσματικού συστήματος συλλογικής προσφυγής, όπου τα δύο αυτά στοιχεία αλληλοσυμπληρώνονται και δεν αλληλοαποκλείονται·

27. διαβλέπει δυνατότητες για την ΕΕΔ στα πλαίσια της τρέχουσας συζήτησης σχετικά με τη συλλογική έννομη προστασία, καθόσον η προσφυγή στη διαδικασία ΕΕΔ αποτελεί ένα αποτελεσματικό μέσο για την επίλυση της διαφοράς χωρίς προσφυγή στα δικαστήρια·

28. θεωρεί αναγκαία την ΕΕΔ σε επίπεδο ΕΕ στον τομέα της ελευθερίας του Τύπου και των δικαιωμάτων σχετικά με την προσωπικότητα, δεδομένου ότι ιδίως σε περιπτώσεις δυσφήμισης και παραβίασης των δικαιωμάτων εκ της προσωπικότητας, οι δαπάνες για τις δικαστικές διαδικασίες, κυρίως σε ορισμένα κράτη μέλη, μπορεί να είναι εξαιρετικά υψηλές, και επειδή η ΕΕΔ θα μπορούσε να βοηθήσει να βελτιωθεί η υφιστάμενη κατάσταση·

Η ΕΕΔ ως μέσο επίλυσης διαφορών σε θέματα δικαίου καταναλωτών

29. τονίζει ότι πρέπει να διασφαλιστεί η πρόσβαση των ευρωπαίων καταναλωτών σε συστήματα ΕΕΔ, τόσο στο πλαίσιο εθνικών όσο και διασυνοριακών διαφορών, ιδίως στην αγορά των ηλεκτρονικών πωλήσεων, που αναπτύσσεται ραγδαία στην ΕΕ· σημειώνει ότι η χρήση συστημάτων ΕΕΔ παρέχει υψηλότερο επίπεδο προστασίας των δικαιωμάτων των καταναλωτών και τονώνει την εμπιστοσύνη των καταναλωτών στην αγορά, στις επιχειρήσεις και στους φορείς προστασίας των δικαιωμάτων των καταναλωτών, καθιστώντας τα ελκυστικότερα και προωθώντας, παράλληλα, το διασυνοριακό εμπόριο και αυξάνοντας την ευημερία όλων των παραγόντων στην αγορά της ΕΕ·

30. ζητεί τη θέσπιση ενός αποτελεσματικού συστήματος για την εξωδικαστική επίλυση των καταναλωτικών διαφορών που να λειτουργεί σε ολόκληρη την ΕΕ·

31. προτείνει στην Επιτροπή να ενσωματώσει στη μελλοντική νομοθετική πρόταση που θα υποβάλει σχετικά με την χρήση της ΕΕΔ για τους καταναλωτές στην ΕΕ τις ακόλουθες κατευθυντήριες αρχές που πρέπει να τηρούνται από τα συστήματα ΕΕΔ που εφαρμόζονται στην Ευρώπη:

     –   ανεξαρτησία, αμεροληψία και εμπιστευτικότητα: κατά τον διορισμό διαμεσολαβητών θα πρέπει να αποφεύγεται η πιθανότητα εκδήλωσης συγκρούσεων συμφερόντων· η αρχή της ισότιμης συμμετοχής προσώπων από ενώσεις καταναλωτών και αντιπροσωπευτικές οργανώσεις επιχειρήσεων θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως βάση για την εξασφάλιση της αμεροληψίας του αποτελέσματος·

     –   ειδική ικανότητα: οι διαμεσολαβητές πρέπει να διαθέτουν ειδικές ικανότητες, κατάρτιση και εμπειρία για την άσκηση των καθηκόντων τους και να παρέχουν εχέγγυα αμεροληψίας, ανεξαρτησίας και επάρκειας·

     –   αποτελεσματικότητα και ταχύτητα: οι διαμεσολαβητές πρέπει να διαθέτουν επαρκή μέσα (κατάλληλοι ανθρώπινοι, υλικοί και οικονομικοί πόροι) και να είναι σε θέση να τηρούν τις σύντομες προθεσμίες μεταξύ της προσφυγής και της λήψης απόφασης·

     –   ισότιμη μεταχείριση καταναλωτών και επαγγελματιών, όσον αφορά τόσο την πληροφόρηση όσο και την προσέγγιση και τη διαδικασία, και διαδικασία κατ’ αντιμωλία, δηλαδή τη δυνατότητα κάθε μέρους να εκφράσει την άποψή του και να λάβει γνώση των θέσεων και των επιχειρημάτων του άλλου μέρους·

     –   χρηματοδότηση: το ζήτημα του κόστους της ΕΕΔ πρέπει να ρυθμιστεί, προκειμένου να διασφαλίζεται η ελκυστικότητα της εναλλακτικής αυτής διαδικασίας για τα μέρη· έχοντας κατά νου το γεγονός αυτό, το σύστημα θα πρέπει να είναι δωρεάν εάν μια υπόθεση ευοδωθεί ή να προσφέρεται σε πολύ χαμηλή τιμή στον καταναλωτή·

     –   ελευθερία επιλογής και εξωδικαστικός χαρακτήρας: η ΕΕΔ πρέπει να έχει προαιρετικό χαρακτήρα και να βασίζεται στο σεβασμό της ελεύθερης επιλογής των μερών καθ' όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, παρέχοντάς τους ανά πάσα στιγμή τη δυνατότητα επίλυσης της διαφοράς τους ενώπιον δικαστηρίου· ταυτόχρονα, πρέπει να παρέχονται διασφαλίσεις ότι καταβάλλονται πραγματικές προσπάθειες για την επίτευξη επιτυχούς διαμεσολάβησης· δεν πρέπει επ’ ουδενί να αποτελεί αρχικό υποχρεωτικό στάδιο πριν από την προσφυγή στη δικαιοσύνη και η απόφαση που προκύπτει από αυτήν μπορεί να είναι δεσμευτική μόνον εφόσον τα μέρη έχουν ενημερωθεί προηγουμένως σχετικά και την έχουν αποδεχτεί ρητώς· παρά την ύπαρξη μιας τέτοιας απόφασης, τα μέρη πρέπει να εξακολουθούν να έχουν τη δυνατότητα να προσφύγουν στο δικαστήριο·

     –   αναλογικότητα των διαδικασιών, των αποφάσεων και των εξόδων, ούτως ώστε οι συνέπειές τους να μην υπερβαίνουν τον στόχο και το αντικείμενο της διαφοράς· τα σχετικά έξοδα πρέπει να είναι ανάλογα με τη ζημία που προκλήθηκε·

      –  διαφάνεια: εκτός από τη την παροχή γενικών πληροφοριών (είδος της διαφοράς, κανόνες προσφυγής, τρόποι λήψης αποφάσεων κτλ.), κάθε άτομο που ενεργεί ως διαμεσολαβητής πρέπει να είναι υποχρεωμένο να δημοσιεύει ετήσια έκθεση·

32. καλεί την Επιτροπή να προβλέψει μια συντονιστική δομή για τις διασυνοριακές καταναλωτικές διαφορές προκειμένου να διευκολύνει την πρόσβαση στις εθνικές και τις διεξαγόμενες από επιχειρήσεις διαδικασίες ΕΕΔ και τον συντονισμό τους·

33. καλεί την Επιτροπή να προβλέψει, για τις διασυνοριακές καταναλωτικές διαφορές σε θέματα ηλεκτρονικού εμπορίου, την ταχεία δημιουργία μιας πολύγλωσσης πλατφόρμας που θα επιτρέπει στους καταναλωτές να επιλύουν τις διαφορές τους εξ ολοκλήρου επιγραμμικά, έχοντας κατά νου ότι η εν λόγω πλατφόρμα θα πρέπει να ανταποκρίνεται σε προδιαγραφές ποιότητας και να βασίζεται στα ήδη υφιστάμενα συστήματα ΕΕΔ των κρατών μελών·

34. φρονεί ότι η παροχή πληροφοριών στους καταναλωτές συνιστά κοινή ευθύνη των δημόσιων αρχών, των δικτύων παροχής πληροφοριών και συμβουλών, των ρυθμιστικών αρχών και των ενώσεων καταναλωτών και συνιστά κάθε οργανισμός, στο επίπεδό του, να διεξαγάγει εκστρατείες ευαισθητοποίησης καθώς και πιλοτικά έργα επί του θέματος αυτού·

35. επικρίνει τον ασαφή χαρακτήρα της τρέχουσας βάσης δεδομένων της Επιτροπής σχετικά με την ΕΕΔ· προτείνει στην Επιτροπή να δημιουργήσει μια ευρωπαϊκή πολύγλωσση διαδικτυακή πύλη για την ΕΕΔ, όπου κάθε καταναλωτής θα μπορούσε να ενημερώνεται για τον τρόπο λειτουργίας μιας διαδικασίας ΕΕΔ, τις επιπτώσεις που έχει αυτή, καθώς και για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του, βάσει των υφιστάμενων βάσεων δεδομένων και δικτύων· τονίζει ότι, χάριν των καταναλωτών, πρέπει να δοθεί προσοχή ώστε η ηλεκτρονική πύλη να είναι σαφής και φιλική προς τον χρήστη·

36. τονίζει ότι οι καταναλωτές πρέπει να μπορούν να λαμβάνουν επιγραμμικά όλες τις συναφείς πληροφορίες σχετικά με την ΕΕΔ, σωστά μεταφρασμένες στη γλώσσα τους, χρησιμοποιώντας άμεσα προσιτές και φιλικές προς τον χρήστη επιγραμμικές μηχανές μετάφρασης·

37. υπογραμμίζει ότι είναι ουσιώδους σημασίας η ευαισθητοποίηση των καταναλωτών σχετικά με την ύπαρξη και τα οφέλη της ΕΕΔ πριν από την εκδήλωση μιας καταναλωτικής διαφοράς· εμμένει στην ανάγκη ενίσχυσης εν προκειμένω του αισθήματος ευθύνης των επιχειρήσεων και των επιχειρηματικών οργανώσεων· θεωρεί ότι είναι καθήκον των επιχειρήσεων και των ενώσεων επιχειρήσεων να ενημερώνουν τους καταναλωτές σχετικά με τους διαθέσιμους μηχανισμούς ΕΕΔ· προτείνει η αρχική αυτή πληροφόρηση να περιλαμβάνει μια αναφορά στη δυνατότητα προσφυγής στην ΕΕΔ σε όλα τα συμβατικά έγγραφα που συντάσσουν οι επαγγελματίες που προσφεύγουν σε αυτήν, μαζί με τα στοιχεία επικοινωνίας και τους τρόπους προσφυγής στα σχετικά συστήματα ΕΕΔ· επισημαίνει, ωστόσο, ότι στο πλαίσιο αυτής της απαίτησης θα πρέπει να αποφευχθούν πρόσθετες δαπάνες και πρόσθετη γραφειοκρατία·

38. συνιστά, ως δυνητικό κίνητρο για τις επιχειρήσεις, την καθιέρωση, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ενός σήματος ποιότητας σχετικά με τη διαμεσολάβηση σε θέματα καταναλωτικών διαφορών, που να συνοδεύεται από κατευθυντήριες γραμμές στις οποίες θα αναγνωρίζονται οι βέλτιστες πρακτικές, ούτως ώστε οι καταναλωτές να αναγνωρίζουν γρήγορα τις επιχειρήσεις που συμμετέχουν ενεργά στα συστήματα ΕΕΔ· φρονεί ότι θα πρέπει πρώτα να διενεργηθεί ανάλυση κόστους/οφέλους για την εν λόγω πρόταση· τονίζει ότι η Επιτροπή θα πρέπει να διασφαλίσει την ορθή χρήση και επιβολή του σήματος αυτού·

Επόμενα βήματα

39. σημειώνει ότι επιβάλλεται βελτίωση της γενικότερης ενημέρωσης όσον αφορά τα δικαιώματα και την άσκησή τους καθώς και ειδικότερη πληροφόρηση για τα συστήματα ΕΕΔ, συμπεριλαμβανομένης της ύπαρξης, λειτουργίας και εγκατάστασή τους· θεωρεί ότι τα προγράμματα ενημέρωσης θα πρέπει επίσης να επισημαίνουν τα κύρια πλεονεκτήματα της επιλογής διαδικασίας ΕΕΔ, όπως το κόστος σε σχέση με την αντιδικία ενώπιον δικαστηρίου, τα ποσοστά επιτυχίας και η εξοικονόμηση χρόνου σε σχέση με τις δικαστικές διαδικασίες· υποστηρίζει ότι τα προγράμματα αυτά πρέπει να απευθύνονται ιδίως σε πολίτες και ΜΜΕ· πιστεύει ότι η ΕΕΔ παρέχεται κατά πλέον αποτελεσματικό τρόπον σε δίκτυο που βρίσκεται κοντά στους πολίτες και βάσει κοινής συνεργασίας με τα κράτη μέλη·

40. καλεί ταυτόχρονα την Επιτροπή να λάβει άμεσα μέτρα για τη διασφάλιση της καλύτερης ενημέρωσης των καταναλωτών και των επιχειρήσεων σχετικά με τις υφιστάμενες νομοθετικές πράξεις, όπως ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 861/2007 για τη θέσπιση ευρωπαϊκής διαδικασίας μικροδιαφορών, η οδηγία 2008/52/ΕΚ για ορισμένα θέματα διαμεσολάβησης σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις και ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 805/2004 για τη θέσπιση ευρωπαϊκού εκτελεστού τίτλου για μη αμφισβητούμενες αξιώσεις· προτείνει για την επίτευξη του στόχου αυτού, να συμμετέχουν οι εθνικές αρχές, τα δικαστήρια, οι δικηγορικοί σύλλογοι και τα εμπορικά επιμελητήρια, οι υπηρεσίες παροχής συμβουλών σε καταναλωτές, οι ασφαλιστικές εταιρείες νομικής προστασίας και άλλοι αρμόδιοι οργανισμοί σε μια ολοκληρωμένη ενημερωτική εκστρατεία· ζητεί να παρασχεθεί οικονομική στήριξη για αντίστοιχες ευρωπαϊκές και εθνικές εκστρατείες·

41. σημειώνει ότι η προσφυγή σε δικαστήρια για υποθέσεις μικροδιαφορών μέλη παραμένει σε ορισμένα κράτη μέλη εξαιρετικά περιορισμένη και ότι πρέπει να γίνουν περισσότερα στους τομείς της ασφάλειας δικαίου, των γλωσσικών φραγμών και της διαφάνειας των διαδικασιών· καλεί την Επιτροπή να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στα δικαστικά αυτά όργανα κατά τη διατύπωση της νομοθετικής της πρότασης σχετικά με τη χρήση της ΕΕΔ σε υποθέσεις καταναλωτών στην ΕΕ·

42. σημειώνει ότι ο συμβιβαστικός χαρακτήρας της ΕΕΔ σημαίνει ότι μια επίλυση διαφορών είναι πλέον πιθανόν να θεωρηθεί ως ένα ευνοϊκό και για τα δύο μέρη αποτέλεσμα και επισημαίνει το γεγονός ότι η συμμόρφωση με τις λύσεις που έχουν επιτευχθεί με την ΕΕΔ είναι σε γενικές γραμμές υψηλή· πιστεύει ως εκ τούτου, ότι ενημερωμένα στατιστικά στοιχεία όσον αφορά το γεγονός αυτό θα πρέπει να δημοσιεύονται παράλληλα με την πληροφόρηση της κοινής γνώμης για τις διαδικασίες ΕΕΔ·

43. καλεί την Επιτροπή να προβεί σε συνεργασία με τα κράτη μέλη σε ενημερωτικές εκστρατείες με σκοπό την περαιτέρω ενημέρωση και την εξοικείωση τόσο των καταναλωτών όσο και των επιχειρήσεων με τα οφέλη που συνεπάγεται η χρήση του θεσμού αυτού.

44. θεωρεί ότι οι ενημερωτικές εκστρατείες για την ΕΕΔ θα πρέπει να πραγματοποιούνται σε συνεργασία με τα εμπορικά επιμελητήρια, τις ενώσεις καταναλωτών και τις υπηρεσίες θεμιτού εμπορίου (ή αντίστοιχες υπηρεσίες) με σκοπό να εξασφαλιστεί μια καλά συντονισμένη και αποτελεσματική εκστρατεία·

45. εκτιμά ότι η υποχρέωση ενημέρωσης των επιχειρήσεων συνιστά κοινή ευθύνη των δημόσιων αρχών και των αντιπροσωπευτικών οργανώσεων και συνιστά κάθε οργανισμός, στο επίπεδό του, να διεξαγάγει εκστρατείες ευαισθητοποίησης καθώς και πιλοτικά έργα επί του θέματος αυτού·

46. αναγνωρίζει ότι ένα από τα κύρια εμπόδια στη χρήση συστημάτων ΕΕΔ συνίσταται στην απροθυμία των επιχειρήσεων να συμμετάσχουν σε αυτούς τους μηχανισμούς· προτείνει τα εμπορικά επιμελητήρια, οι κεντρικές οργανώσεις τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο ΕΕ καθώς και άλλες επαγγελματικές οργανώσεις να υποχρεώνονται να ενημερώνουν τις επιχειρήσεις για την ύπαρξη της ΕΕΔ και για τα πιθανά οφέλη της χρήσης της, κυρίως όσον αφορά τη δυνατότητα αποφυγής των δικαστικών διενέξεων εν τη γενέσει τους, το κύρος της επιχείρησης και, τέλος, τις δυνατότητες που προσφέρει η ΕΕΔ σε αντίθεση με μια διαιτητική ή δικαστική απόφαση για αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στις εμπορικές σχέσεις μεταξύ των μερών,

47. καλεί την Επιτροπή, βάσει των δεδομένων που έχουν συλλεχθεί και μιας σε βάθος αξιολόγησης επιπτώσεων, σύμφωνα με τους κανόνες για τη βελτίωση της νομοθεσίας, να εξετάσει τον καθορισμό ελάχιστων προδιαγραφών για την ΕΕΔ σε όλους τους τομείς, ενώ θα αναπτύσσει ταυτόχρονα τα υφιστάμενα συστήματα και θα προτρέπει τα κράτη μέλη και τους τομείς που καλύπτονται από τα εν λόγω συστήματα να αυξήσουν τη χρηματοδότηση, λαμβάνοντας υπόψη ότι η διαδικασία ΕΕΔ, ενώ παρέχει στα ενεχόμενα μέρη μια χαμηλού κόστους εναλλακτική δυνατότητα, δεν θα πρέπει να εξελιχθεί σε απονομή δικαιοσύνης "σε τιμές ευκαιρίας"·

o

o        o

48. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και την Επιτροπή.

• [1]  ΕΕ L 115, 17.4.1998, σ. 31.
• [2]  ΕΕ L 109, 19.04.01, σ. 56.
• [3]  ΕΕ C 155, 6.6.2000, σ.1.
• [4]  ΕΕ L 174, 27.06.01, σ. 25.
• [5]  ΕΕ L 136, 24.05.08, σ. 3.
• [6]  ΕΕ C 61 E, 10.3.2004, σ. 256.
• [7]  ΕΕ C 146 E, 12.06.08, σ. 110.
• [8]  ΕΕ C 285E, 21.10.2010, σ. 12.
• [9]  Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA-PROV(2011)0144.
• [10]  Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2011)0361.
• [11]  Βλέπε http://ec.europa.eu/justice/policies/consumer/docs/explanatory_note_results_feasibility_study_05_2011_en.pdf.
• [12]  Βλέπε http://www.uncitral.org/uncitral/commission/working_groups/3Online_Dispute_Resolution.html

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών (1.9.2011)

προς την Επιτροπή Νομικών Θεμάτων

σχετικά με εναλλακτικούς τρόπους επίλυσης των διαφορών σε θέματα αστικού, εμπορικού και οικογενειακού δικαίου
(2011/2117(INI))

Συντάκτης γνωμοδότησης(*): Robert Rochefort (*)         Συνδεδεμένη επιτροπή – Άρθρο 50 του Κανονισμού

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών καλεί την Επιτροπή Νομικών Θεμάτων, που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να συμπεριλάβει στην πρόταση ψηφίσματός της τις ακόλουθες προτάσεις:

A. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εναλλακτικοί τρόποι επίλυσης διαφορών (Εναλλακτική Επίλυση Διαφορών, ΕΕΔ) συνιστούν μηχανισμούς φιλικού διακανονισμού που βοηθούν τους καταναλωτές και τους εμπόρους να επιλύσουν μια διαφορά με την παρέμβαση τρίτου (διαμεσολαβητή, διαιτητή)·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γνώσεις και η κατανόηση των συστημάτων ΕΕΔ από τους πολίτες της ΕΕ σε όλη την επικράτεια της Ευρώπης είναι περιορισμένες και συγκεχυμένες, ενώ ένα μικρό μόνο ποσοστό των πολιτών γνωρίζει πώς να υποβάλει αξίωση ενώπιον μιας αρχής ΕΕΔ·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι σημαντικό να εξασφαλιστεί καλύτερη δημοσιοποίηση των διαδικασιών ΕΕΔ και να ενθαρρυνθούν περισσότερο οι καταναλωτές και οι επαγγελματίες να καταφεύγουν σε αυτές, ως εναλλακτική λύση αντί για τις δικαστικές διαδικασίες, ούτως ώστε να μπορέσει να αποφευχθεί η λογική της αντιπαράθεσης και να εξασφαλιστεί η προοπτική μιας επωφελούς για όλους κατάστασης·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 6ης Απριλίου 2011 σχετικά με τη διακυβέρνηση και την εταιρική σχέση στην ενιαία αγορά[1] στο οποίο η Επιτροπή καλείται να υποβάλει νομοθετική πρόταση σχετικά με τη χρήση εναλλακτικών τρόπων επίλυσης των διαφορών στην ΕΕ έως το τέλος του 2011·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η εκπόνηση νομοθεσίας σχετικά με την ΕΕΔ αποτελεί αναπόσπαστο μέρος των δώδεκα δράσεων για την τόνωση της ανάπτυξης και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών στο πλαίσιο της Πράξης για την Ενιαία Αγορά, που εγκρίθηκε στις 13 Απριλίου 2011 από την Επιτροπή·

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η νομοθετική πρόταση σχετικά με την ΕΕΔ στην ΕΕ αναφέρεται στο πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής ως στρατηγική πρωτοβουλία·

1.  καλεί την Επιτροπή να υποβάλει νομοθετική πρόταση σχετικά με τη χρήση εναλλακτικών τρόπων επίλυσης των διαφορών των καταναλωτών στην ΕΕ έως το τέλος του 2011 και υπογραμμίζει πόσο σημαντική είναι η ταχεία έγκρισή της·

2.  καλεί ταυτόχρονα την Επιτροπή να λάβει άμεσα μέτρα για τη διασφάλιση της καλύτερης ενημέρωσης των καταναλωτών και των επιχειρήσεων σχετικά με τις υφιστάμενες νομοθετικές πράξεις, όπως ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 861/2007 για τη θέσπιση ευρωπαϊκής διαδικασίας μικροδιαφορών, η οδηγία 2008/52/ΕΚ για ορισμένα θέματα διαμεσολάβησης σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις και ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 805/2004 για τη θέσπιση ευρωπαϊκού εκτελεστού τίτλου για μη αμφισβητούμενες αξιώσεις· για την επίτευξη του στόχου αυτού, προτείνει να συμμετέχουν οι εθνικές αρχές, τα δικαστήρια, οι δικηγορικοί σύλλογοι και τα εμπορικά επιμελητήρια, οι υπηρεσίες παροχής συμβουλών σε καταναλωτές, οι ασφαλιστικές εταιρείες νομικής προστασίας και άλλοι αρμόδιοι οργανισμοί σε μια ολοκληρωμένη ενημερωτική εκστρατεία· ζητεί να παρασχεθεί οικονομική στήριξη για ευρωπαϊκές και εθνικές εκστρατείες τέτοιου είδους· ζητεί να παρασχεθεί στήριξη για την εφαρμογή μιας τέτοιας ακριβώς εκστρατείας σχετικά με τη διαδικασία ΕΕΔ, η πραγματοποίηση της οποίας να συμπίπτει με τη θέσπιση της εν λόγω διαδικασίας·

3.  τονίζει ότι κάθε πρόταση της Επιτροπής πρέπει να συνοδεύεται από πλήρη εκτίμηση επιπτώσεων, σύμφωνα με τους κανόνες βελτίωσης της νομοθεσίας·

4.  υποστηρίζει την πρόθεση της Επιτροπής να ενθαρρύνει τη χρήση προσιτών, ταχέων, αποτελεσματικών και οικονομικών εναλλακτικών τρόπων επίλυσης διαφορών, ικανών να επιτρέψουν την καθιέρωση και τη διατήρηση ποιοτικών και βασισμένων στην εμπιστοσύνη εμπορικών, οικονομικών, κοινωνικών σχέσεων και σχέσεων γειτονίας και να συμβάλουν στη διασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας των καταναλωτών σε μία κατάσταση που θα είναι επωφελής για αμφότερες τις πλευρές σε σύγκριση με την υφιστάμενη δικαστική πρακτική·

5.  συμφωνεί με την Επιτροπή, ότι η κατάλληλη πρόσβαση σε μέσα επανόρθωσης στην εσωτερική αγορά απαιτεί ταυτόχρονα τη δυνατότητα άνετης προσφυγής σε ΕΕΔ και την ύπαρξη ενός αποτελεσματικού συστήματος συλλογικής προσφυγής, καθώς τα δύο αυτά στοιχεία αλληλοσυμπληρώνονται και δεν αλληλοαποκλείονται·

6.  τονίζει την ανάγκη διασφάλισης της πρόσβασης σε συστήματα ΕΕΔ για τους ευρωπαίους καταναλωτές, τόσο για εθνικές όσο και για διασυνοριακές αγωγές, ιδίως στην αγορά των ηλεκτρονικών πωλήσεων, που αναπτύσσεται ραγδαία στην ΕΕ· σημειώνει ότι η χρήση συστημάτων ΕΕΔ παρέχει υψηλότερο επίπεδο προστασίας των δικαιωμάτων των καταναλωτών και τονώνει την εμπιστοσύνη των καταναλωτών στην αγορά, στις επιχειρήσεις και στα ιδρύματα προστασίας των δικαιωμάτων των καταναλωτών, καθιστώντας τα ελκυστικότερα και προωθώντας, παράλληλα, το διασυνοριακό εμπόριο και αυξάνοντας την ευημερία όλων των παραγόντων στην αγορά της ΕΕ·

7.  τονίζει ότι, αν και υπάρχουν σήμερα πολλά συστήματα ΕΕΔ που λειτουργούν αποτελεσματικά στην Ευρώπη, ένα από τα βασικά εμπόδια που δυσχεραίνουν τη χρήση τους είναι η έλλειψη ομοιόμορφης ανάπτυξης των συστημάτων αυτών στην επικράτεια της ΕΕ, τόσο από γεωγραφικής όσο και από τομεακής άποψης· προτείνει, ως εκ τούτου, την ταχεία κάλυψη των υφιστάμενων κενών όσον αφορά τη γεωγραφική κάλυψη της ΕΕΔ στην Ευρώπη και ζητεί τη θέσπιση ενός αποτελεσματικού συστήματος για την εξωδικαστική επίλυση των καταναλωτικών διαφορών που να λειτουργεί σε ολόκληρη την ΕΕ· εκφράζει αποδοκιμασία για τα σημαντικά τομεακά κενά που εξακολουθούν να υπάρχουν στα περισσότερα κράτη μέλη, προωθώντας παράλληλα τη βελτίωση μιας τομεακής κάλυψης που θα εξασφαλίζει τη συμμετοχή φορέων που γνωρίζουν τους μηχανισμούς λειτουργίας του κάθε κλάδου· ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να εξετάσουν το ενδεχόμενο θέσπισης ενιαίων θυρίδων ανά τομέα για την παροχή πληροφοριών σχετικά με τις διαδικασίες κίνησης ΕΕΔ·

8.  σημειώνει ότι η χρήση δικαστηρίων μικροδιαφορών σε ορισμένα κράτη μέλη παραμένει σημαντικά περιορισμένη και ότι πρέπει να γίνουν περισσότερα στους τομείς της ασφάλειας δικαίου, των γλωσσικών φραγμών και της διαφάνειας των διαδικασιών· καλεί την Επιτροπή να δώσει ιδιαίτερη προσοχή σε αυτά τα νομικά όργανα κατά τη διατύπωση της νομοθετικής της πρότασης σχετικά με τη χρήση της ΕΕΔ σε υποθέσεις καταναλωτών στην ΕΕ·

9.  προτείνει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ενσωματώσει στη νομοθετική πρόταση που θα υποβάλει σχετικά με την χρήση της ΕΕΔ στην Ευρωπαϊκή Ένωση τις κατευθυντήριες αρχές που πρέπει να τηρούνται όσον αφορά τα συστήματα ΕΕΔ που εφαρμόζονται στην Ευρώπη και οι οποίες είναι οι εξής:

     –   ανεξαρτησία, αμεροληψία και εμπιστευτικότητα: κατά τον διορισμό διαμεσολαβητών θα πρέπει να αποφεύγεται η πιθανότητα εκδήλωσης συγκρούσεων συμφερόντων· η αρχή της ισότιμης συμμετοχής προσώπων από ενώσεις καταναλωτών και αντιπροσωπευτικές οργανώσεις επιχειρήσεων θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως βάση για την εξασφάλιση της αμεροληψίας της απόφασης·

     –   ικανότητα: οι διαμεσολαβητές πρέπει να διαθέτουν επαρκή μέσα (προσαρμοσμένοι ανθρώπινοι, υλικοί και οικονομικοί πόροι) και να είναι σε θέση να τηρούν μια σύντομη προθεσμία μεταξύ της προσφυγής και της λήψης απόφασης·

     –   αποτελεσματικότητα και ταχύτητα: οι επαγγελματίες διαμεσολαβητές πρέπει να διαθέτουν επαρκή μέσα (προσαρμοσμένοι ανθρώπινοι, υλικοί και οικονομικοί πόροι) και να είναι σε θέση να τηρούν τις σύντομες προθεσμίες μεταξύ της προσφυγής και της λήψης απόφασης·

     –   ισότιμη μεταχείριση μεταξύ καταναλωτών και επαγγελματιών όσον αφορά τόσο την πληροφόρηση όσο και την προσέγγιση και τη διαδικασία και τη διαδικασία κατ’ αντιμωλία, δηλαδή τη δυνατότητα κάθε μέρους να εκφράσει την άποψή του και να λάβει γνώση της θέσης και των γεγονότων που δηλώνει το άλλο μέρος·

     –   χρηματοδότηση: πρέπει να ρυθμιστεί η παράμετρος του κόστους της ΕΕΔ, προκειμένου να διασφαλίζεται η ελκυστικότητα των εναλλακτικών τρόπων για τα μέρη· έχοντας κατά νου το γεγονός αυτό, το σύστημα θα πρέπει να είναι δωρεάν εάν μια υπόθεση κερδηθεί ή να προσφέρεται σε πολύ χαμηλή τιμή στον καταναλωτή·

     –   ελευθερία και εξωδικαστικός χαρακτήρας: η ΕΕΔ πρέπει να έχει προαιρετικό χαρακτήρα και να βασίζεται στο σεβασμό της ελεύθερης επιλογής των μερών καθ' όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, παρέχοντάς τους ανά πάσα στιγμή τη δυνατότητα επίλυσης της διαφοράς τους ενώπιον δικαστηρίου· ταυτόχρονα, πρέπει να παρέχονται διασφαλίσεις ότι καταβάλλονται πραγματικές προσπάθειες για την επίτευξη επιτυχούς διαμεσολάβησης· δεν πρέπει επ’ ουδενί να αποτελεί αρχικό υποχρεωτικό στάδιο πριν από την προσφυγή στη δικαιοσύνη και η απόφαση που προκύπτει από αυτήν είναι δεσμευτική μόνον εφόσον τα μέρη έχουν ενημερωθεί προηγουμένως σχετικά και την έχουν αποδεχτεί ρητώς· παρά την ύπαρξη τέτοιου είδους απόφασης, τα μέρη πρέπει να εξακολουθούν να έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν να πραγματοποιηθεί ακρόαση στο δικαστήριο·

     –   αναλογικότητα των διαδικασιών, των αποφάσεων και των εξόδων, ούτως ώστε ο αντίκτυπός τους να μην ξεπερνά τον στόχο και το αντικείμενο της διαφοράς· τα σχετικά έξοδα πρέπει να προσαρμόζονται ανάλογα με τη ζημία που προκλήθηκε·

     –   διαφάνεια: εκτός από τη διάθεση γενικών πληροφοριών (τύποι διαφορών, κανόνες προσφυγής, τρόποι λήψης αποφάσεων κτλ.), κάθε άτομο που ενεργεί ως διαμεσολαβητής πρέπει να είναι υποχρεωμένο να δημοσιεύει ετήσια έκθεση·

10. καλεί την Επιτροπή να εξετάσει τη διατύπωση του ορισμού της «εναλλακτικής επίλυσης διαφορών για τη ρύθμιση διαφορών που σχετίζονται με εμπορικές συναλλαγές και πρακτικές στην Ευρωπαϊκή Ένωση», δεδομένου ότι είναι μάλλον δυσνόητος και δεν προσφέρεται για ουσιαστική επικοινωνία· συνιστά την απλούστευση του ορισμού, ούτως ώστε να υπάρξει σαφέστερη διάκριση μεταξύ της έννοιας αυτής και της έννοιας της προσφυγής στο δικαστήριο και να διευκρινιστεί ότι αυτός ο τύπος προσφυγής αφορά συγκεκριμένα καταναλωτικές διαφορές·

11. καλεί την Επιτροπή να προβλέψει μια συντονιστική δομή για τις διασυνοριακές καταναλωτικές διαφορές για τη διευκόλυνση της πρόσβασης και του συντονισμού των εθνικών και των κατευθυνόμενων από επιχειρήσεις συστημάτων ΕΕΔ·   ενθαρρύνει επίσης την Επιτροπή να παράσχει, στην αρχική σελίδα του SOLVIT, σε όλες τις επίσημες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μια επισκόπηση των σχετικών διαδικασιών και να δημοσιεύσει έναν κοινό ευρωπαϊκό τηλεφωνικό αριθμό κλήσης για τη διευκόλυνση της πρόσβασης των πολιτών στα συστήματα ΕΕΔ στο κράτος μέλος τους και σε άλλα κράτη μέλη και να εκδώσει σαφείς κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τη χρήση τους·

12. καλεί την Επιτροπή να παράσχει υποστήριξη και ενίσχυση και να μεριμνήσει για την παροχή περαιτέρω ικανοτήτων δράσης στα ήδη υφιστάμενα όργανα του τομέα, που λειτουργούν αποτελεσματικά και έχουν κατορθώσει να αποδείξουν την αξία τους, όπως το δίκτυο SOLVIT, η υπηρεσία Europe Direct και τα δίκτυα ECC-NET και FIN-NET·

13. καλεί την Επιτροπή να προβλέψει, για τις διασυνοριακές καταναλωτικές διαφορές σε θέματα ηλεκτρονικού εμπορίου, την ταχεία δημιουργία μιας πολύγλωσσης πλατφόρμας που θα επιτρέπει στους καταναλωτές να επιλύουν τις διαφορές τους εξ ολοκλήρου μέσω του διαδικτύου, έχοντας κατά νου ότι η εν λόγω πλατφόρμα θα πρέπει να ανταποκρίνεται σε προδιαγραφές ποιότητας και να βασίζεται στα ήδη υφιστάμενα συστήματα ΕΕΔ των κρατών μελών·

14. φρονεί ότι η παροχή πληροφοριών στους καταναλωτές συνιστά κοινή ευθύνη των δημόσιων αρχών, των δικτύων παροχής πληροφοριών και συμβουλών, των ρυθμιστικών αρχών και των ενώσεων καταναλωτών και συνιστά κάθε οργανισμός στο επίπεδό του να διεξαγάγει εκστρατείες ευαισθητοποίησης καθώς και πιλοτικά έργα επί του θέματος·

15. εκτιμά ότι η υποχρέωση ενημέρωσης των επαγγελματιών συνιστά κοινή ευθύνη των δημόσιων αρχών και των αντιπροσωπευτικών οργανώσεων και συνιστά κάθε οργανισμός στο επίπεδό του να διεξαγάγει εκστρατείες ευαισθητοποίησης καθώς και πιλοτικά έργα επί του θέματος·

16. επικρίνει τον συγκεχυμένο χαρακτήρα της τρέχουσας βάσης δεδομένων της Επιτροπής σχετικά με την ΕΕΔ· προτείνει να δημιουργήσει η Επιτροπή μια ευρωπαϊκή πολύγλωσση διαδικτυακή πύλη για την ΕΕΔ, όπου κάθε καταναλωτής θα μπορούσε να ενημερώνεται για τον τρόπο εξέλιξης μιας διαδικασίας ΕΕΔ, τις επιπτώσεις που έχει αυτή, καθώς και για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του, βάσει των υφιστάμενων βάσεων δεδομένων και δικτύων· τονίζει ότι, προς όφελος των καταναλωτών, πρέπει να δοθεί προσοχή ώστε η ηλεκτρονική πύλη να είναι σαφής και φιλική προς τον χρήστη·

17. τονίζει ότι οι καταναλωτές πρέπει να μπορούν να λαμβάνουν επιγραμμικά όλες τις συναφείς πληροφορίες σχετικά με την ΕΕΔ, σωστά μεταφρασμένες στη γλώσσα τους, χρησιμοποιώντας άμεσα προσιτές και φιλικές προς τον χρήστη επιγραμμικές μηχανές μετάφρασης·

18. υπογραμμίζει ότι είναι ουσιώδους σημασίας η ευαισθητοποίηση των καταναλωτών σχετικά με την ύπαρξη και τα οφέλη της ΕΕΔ πριν από την εμφάνιση μιας καταναλωτικής διαφοράς· εμμένει στην ανάγκη ενίσχυσης του αισθήματος ευθύνης των επιχειρήσεων και των επιχειρηματικών οργανώσεων εν προκειμένω· θεωρεί ότι είναι καθήκον των επιχειρήσεων και των ομοσπονδιών επιχειρήσεων να ενημερώνουν τους καταναλωτές σχετικά με τους διαθέσιμους μηχανισμούς ΕΕΔ· προτείνει αυτή η αρχική πληροφόρηση να πραγματοποιείται μέσω της ενσωμάτωσης μιας αναφοράς στη δυνατότητα προσφυγής στην ΕΕΔ σε όλα τα συμβατικά έγγραφα, συνοδευόμενης, για τους επαγγελματίες που προσφεύγουν σε αυτήν, από τα στοιχεία επικοινωνίας και τους τρόπους προσφυγής για τα σχετικά συστήματα ΕΕΔ· ωστόσο, στο πλαίσιο αυτής της απαίτησης θα πρέπει να αποφευχθούν πρόσθετες δαπάνες και πρόσθετη γραφειοκρατία·

19. καλεί την Επιτροπή σε συνεργασία με τα κράτη μέλη να προβεί σε ενημερωτικές εκστρατείες με σκοπό την περαιτέρω ενημέρωση και την εξοικείωση τόσο των καταναλωτών όσο και του επιχειρηματικού κόσμου ως προς τα οφέλη που συνεπάγεται η χρήση του θεσμού αυτού.

20. αναγνωρίζει ότι ένα από τα κύρια εμπόδια όσον αφορά τη χρήση συστημάτων ΕΕΔ είναι η απροθυμία των επιχειρήσεων να συμμετάσχουν σε τέτοιου είδους μηχανισμούς· προτείνει τα εμπορικά επιμελητήρια, οι κεντρικές οργανώσεις τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο ΕΕ καθώς και άλλες επαγγελματικές οργανώσεις να υποχρεώνονται να ενημερώνουν τις επιχειρήσεις για την ύπαρξη της ΕΕΔ και για τα πιθανά οφέλη της χρήσης της, κυρίως όσον αφορά τη δυνατότητα μείωσης των δικαστικών διαφορών στην πηγή, την εικόνα που δίνει η επιχείρηση και, τέλος, τις δυνατότητες που προσφέρει η ΕΕΔ για αποκατάσταση των βασισμένων στην εμπιστοσύνη εμπορικών σχέσεων μεταξύ των μερών, σε αντίθεση με μια απόφαση διαιτησίας ή μια απόφαση δικαστηρίου·

21. συνιστά, ως δυνητικό κίνητρο για τις επιχειρήσεις, την εφαρμογή, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ενός σήματος ποιότητας σχετικά με τη διαμεσολάβηση σε θέματα καταναλωτικών διαφορών, που να συνοδεύεται από κατευθυντήριες γραμμές στις οποίες θα αναγνωρίζονται οι βέλτιστες πρακτικές, το οποίο θα επέτρεπε στους καταναλωτές να αναγνωρίζουν γρήγορα τις επιχειρήσεις που συμμετέχουν ενεργά στα συστήματα ΕΕΔ· φρονεί ότι θα πρέπει να διενεργηθεί πρώτα ανάλυση κόστους/οφέλους για την εν λόγω πρόταση· τονίζει ότι η Επιτροπή θα πρέπει να διασφαλίσει την ορθή χρήση και επιβολή του σήματος.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης	31.8.2011
Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας	+: –: 0:	34 0 1
Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία	Adam Bielan, Lara Comi, Anna Maria Corazza Bildt, António Fernando Correia De Campos, Jürgen Creutzmann, Christian Engström, Małgorzata Handzlik, Malcolm Harbour, Philippe Juvin, Sandra Kalniete, Eija-Riitta Korhola, Edvard Kožušník, Kurt Lechner, Toine Manders, Hans-Peter Mayer, Gianni Pittella, Phil Prendergast, Robert Rochefort, Zuzana Roithová, Heide Rühle, Matteo Salvini, Christel Schaldemose, Andreas Schwab, Catherine Stihler, Róża Gräfin von Thun und Hohenstein, Κυριάκος Τριανταφυλλίδης, Emilie Turunen, Bernadette Vergnaud, Barbara Weiler, Илиaна Ивaнова
Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία	Ashley Fox, Anna Hedh, Pier Antonio Panzeri, Søren Bo Søndergaard, Marc Tarabella

• [1]  P7_TA-PROV(2011)0144.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης	10.10.2011
Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας	+: –: 0:	18 0 0
Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία	Raffaele Baldassarre, Luigi Berlinguer, Sebastian Valentin Bodu, Françoise Castex, Christian Engström, Marielle Gallo, Sajjad Karim, Antonio Masip Hidalgo, Jiří Maštálka, Bernhard Rapkay, Evelyn Regner, Francesco Enrico Speroni, Diana Wallis, Димитър Стоянов
Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία	Kurt Lechner, Toine Manders, Paulo Rangel
Αναπληρωτές (άρθρο 187, παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία	Pablo Zalba Bidegain