Procedura : 2012/2027(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A7-0270/2012

Teksty złożone :

A7-0270/2012

Debaty :

PV 25/10/2012 - 21
CRE 25/10/2012 - 21

Głosowanie :

PV 26/10/2012 - 6.5
Wyjaśnienia do głosowania
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P7_TA(2012)0404

SPRAWOZDANIE     
PDF 227kWORD 196k
14.9.2012
PE 492.680v02-00 A7-0270/2012

w sprawie innowacyjnych instrumentów finansowych w kontekście następnych wieloletnich ram finansowych

(2012/2027(INI))

Komisja Budżetowa

Sprawozdawczyni: Eider Gardiazábal Rubial

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 OPINIA Komisji Kontroli Budżetowej
 OPINIA Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii
 OPINIA Komisji Rozwoju Regionalnego
 WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie innowacyjnych instrumentów finansowych w kontekście następnych wieloletnich ram finansowych

(2012/2027(INI))

Parlament Europejski,

–   uwzględniając komunikaty Komisji zatytułowane „Budżet z perspektywy Europy 2020” (COM(2011)0500), „Ramy dla nowej generacji innowacyjnych instrumentów finansowych – unijnych platform instrumentów kapitałowych i dłużnych” (COM(2011)0662) („komunikaty w sprawie instrumentów finansowych”), „Pakiet na rzecz rozwoju zintegrowanych infrastruktur europejskich” (COM(2011)0676), „Plan działania na rzecz ułatwienia dostępu do finansowania dla MŚP” (COM(2011)0870) oraz „Etap pilotażowy realizacji inicjatywy w zakresie obligacji projektowych w ramach strategii Europa 2020” (COM(2011)0660),

–   uwzględniając wnioski Komisji, w szczególności wniosek dotyczący rozporządzenia Rady określającego wieloletnie ramy finansowe na lata 2014–2020 (COM(2011)0398), wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie reguł finansowych mających zastosowanie do budżetu rocznego Unii (COM(2010)0815), wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego decyzję nr 1639/2006/WE ustanawiającą Program ramowy na rzecz konkurencyjności i innowacji (2007–2013) oraz rozporządzenie (WE) nr 680/2007 ustanawiające ogólne zasady przyznawania pomocy finansowej Wspólnoty w zakresie transeuropejskich sieci transportowych i energetycznych (COM(2011)0659), wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego „Horyzont 2020” – program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji (2014–2020) (COM(2011)0809), wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Program na rzecz konkurencyjności przedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (2014–2020) (COM(2011)0834), wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ustanowienia programu „Kreatywna Europa” (COM(2011)0785), wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego „ERASMUS DLA WSZYSTKICH” Program UE na rzecz kształcenia, szkolenia, młodzieży i sportu (COM(2011)0788), wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego instrument „Łącząc Europę” (COM(2011)0665), wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Programu Unii Europejskiej na rzecz przemian i innowacji społecznych (COM(2011)0609), wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego objętych zakresem wspólnych ram strategicznych oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego i Funduszu Spójności, oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1083/2006 (COM(2011)0615/2),

–   uwzględniając dokumenty robocze służb Komisji zatytułowane „Financial Instruments in Cohesion Policy” (SWD(2012)36) (Instrumenty finansowe w polityce spójności) oraz „Elementy wspólnych ram strategicznych na lata 2014-2020 dla Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego” (SWD(2012)61) („Wspólne ramy strategiczne dla funduszy strukturalnych i funduszy spójności”),

–   uwzględniając raport specjalny Europejskiego Trybunału Obrachunkowego nr 4/2011 dotyczący kontroli systemu poręczeń dla MŚP i nr 2/2012 dotyczący instrumentów finansowych na rzecz MŚP współfinansowanych przez Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego, jak również opinię Trybunału Obrachunkowego nr 7/2011 w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia w sprawie funduszy strukturalnych i funduszy spójności,

–   uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 czerwca 2011 r. zatytułowaną „Inwestowanie w przyszłość: nowe wieloletnie ramy finansowe (WRF) na rzecz Europy konkurencyjnej, zrównoważonej i sprzyjającej integracji społecznej”(1) oraz swoją rezolucję z dnia 6 lipca 2011 r. w sprawie kryzysu finansowego, gospodarczego i społecznego: zalecenia dotyczące działań i inicjatyw do podjęcia(2),

–   uwzględniając art. 48 Regulaminu,

–   uwzględniając sprawozdanie Komisji Budżetowej oraz opinie Komisji Kontroli Budżetowej, Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii oraz Komisji Rozwoju Regionalnego (A7–0270/2012),

A. mając na uwadze, że od początku XXI w. instytucje unijne opracowały szereg innowacyjnych instrumentów finansowych opartych na mechanizmach łączących dotacje wypłacane z budżetu Unii oraz finansowanie publiczne i/lub prywatne w celu zwiększenia dostępnego nakładu inwestycyjnego na rzecz realizacji strategicznych celów Unii;

B.  mając na uwadze, że zgodnie z punktem 49 porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 17 maja 2006 r. pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej i należytego zarządzania finansami, uzgodniono, że „instytucje zgadzają się, że wprowadzenie mechanizmu współfinansowania jest niezbędne w celu wzmocnienia efektu dźwigni, jaki wywołuje uruchomienie środków z budżetu Unii Europejskiej poprzez zwiększenie zachęt do finansowania. Instytucje te zgadzają się wspierać rozwój odpowiednich wieloletnich instrumentów finansowych poprzez działania zachęcające inwestorów publicznych i prywatnych”.

C. mając na uwadze, że szacuje się, iż obecnie ok. 1,3% budżetu Unii przeznaczane jest na instrumenty finansowe, przy czym realizując wieloletnie ramy finansowe (WRF) na lata 2007–2013, Unia opracowała 14 takich instrumentów w ramach polityk wewnętrznych (3 miliardy euro w dziale1a, tj. 3,4% dostępnego budżetu i ok. 5,9 miliarda euro w ramach polityki regionalnej i spójności) oraz 11 w ramach polityk zewnętrznych (1,2 miliarda euro, tj. 2,2% budżetu działu 4, nie licząc instrumentów finansowych opracowanych w powiązaniu z Europejskim Funduszem Rozwoju);

D. mając na uwadze doświadczenie nabyte przez Unię w zakresie zarządzania instrumentami finansowymi oraz liczne opublikowane odpowiednie analizy i porównawcze oceny skutków;

E.  mając na uwadze, że zgodnie ze swoją rezolucją z dnia 8 czerwca 2011 r. zatytułowaną „Inwestowanie w przyszłość: nowe wieloletnie ramy finansowe (WRF) na rzecz Europy konkurencyjnej, zrównoważonej i sprzyjającej integracji społecznej” decyzja w sprawie ram wdrażania innowacyjnych instrumentów finansowych powinna zostać podjęta w drodze zwykłej procedury ustawodawczej, aby zapewnić stały przepływ informacji i udział organu władzy budżetowej odnośnie do wykorzystywania tych instrumentów w całej Unii, umożliwiając Parlamentowi weryfikację czy jego priorytety polityczne są realizowane, a także wzmożoną kontrolę tych instrumentów przez Europejski Trybunał Obrachunkowy;

Instrumenty finansowe - kontekst

1.  przypomina, że wprowadzenie instrumentów finansowych na szczeblu europejskim było postrzegane jako środek pozwalający Unii zwiększyć ilość inwestycji w realnej gospodarce europejskiej zgodnie z celami Unii w kontekście stałego zmniejszania się środków przeznaczonych na jej budżet, podczas gdy ambicje polityczne i, co za tym idzie, potrzeby Unii nie przestały rosnąć;

2.  podkreśla, że ostateczny cel instrumentów finansowych i powód ich istnienia oparty jest na ich możliwości działania w sytuacjach niewydolności rynku lub niewystarczającego poziomu inwestycji jako katalizatora umożliwiającego, w oparciu o wkład z budżetu Unii, uruchomienie finansowania - publicznego i/lub prywatnego - na rzecz projektów, w przypadku których rynek okazuje się osłabiony lub niedoskonały; zauważa, że w tej sytuacji interwencja sektora publicznego umożliwia zmniejszenie kosztów związanych z ryzykiem, przez częściowe ich przejęcie, przez co ułatwia realizację odnośnych projektów;

3.  zauważa, że dotąd tworzone instrumenty finansowe obejmowały bardzo zróżnicowane rodzaje interwencji, począwszy od nabycia udziałów w funduszach własnych/funduszach venture-capital (equity/venture capital) po mechanizmy gwarancyjne/kontrgwarancje u pośredników finansowych (w szczególności w bankach), poprzez instrumenty dzielenia ryzyka z instytucjami finansowymi w celu stymulacji inwestycji, innowacji i badań;

4.  stwierdza, że tę różnorodność uzasadnia różnorodność dziedzin objętych instrumentami finansowymi (wsparcie dla MŚP, energia, zmiana klimatu, zatrudnienie i mikrokredyty, badania i innowacje, infrastruktura transportowa, technologie informacyjne);

5.  podkreśla, że korzystanie z instrumentów finansowych jest regulowane przez ściśle określone przepisy prawne (wymagana zgoda władzy ustawodawczej) i budżetowe; zauważa, że korzystanie z instrumentów finansowych nie obciąża finansowo w sposób niespodziewany budżetu Unii, gdyż zobowiązania budżetowe UE są ograniczone do kwoty wkładu Unii przeznaczonej na te instrumenty finansowe na podstawie rocznych dotacji budżetowych, zgodnie z ustaleniami władzy budżetowej, i nie daje podstaw do powstania zobowiązań warunkowych w budżecie Unii; dodaje, że w rzeczywistości instrumenty finansowe przyczyniają się do właściwego i skutecznego zarządzania finansowego funduszami publicznymi, jako że wkład do budżetu może wygenerować przychody, które mogą zostać ponownie zainwestowane („środki powracające”) w te instrumenty finansowe, zwiększając w ten sposób możliwość interwencji i skuteczność działania sektora publicznego; podkreśla zatem, że operacje finansowane przy użyciu instrumentów finansowych muszą być właściwie kontrolowane przez Trybunał Obrachunkowy UE, a współustawodawcy powinni być wyczerpująco informowani o wszelkich wnioskach;

6.  przypomina, że istnieją trzy rodzaje sytuacji w zakresie inwestycji: 1) optymalna, w przypadku której istnieje pewność, że inwestycja przyniesie zysk i w przypadku której możliwe jest finansowanie przez rynek, 2) nieoptymalna, w przypadku której inwestycja przynosi zysk, lecz jest on niewystarczający, aby zapewnić finansowanie przez rynek, i w przypadku której uzasadnione jest wykorzystanie instrumentów finansowych, 3) charakteryzująca się brakiem zysku lub nieznacznym zyskiem, co pociąga za sobą konieczność interwencji Unii w postaci dotacji, które mogą zostać połączone z instrumentami finansowymi, o ile projekt dopuszcza taką możliwość;

7.  powtarza, że większe korzystanie z instrumentów finansowych nie powinno stać się strategią ograniczającą budżet Unii, powinno natomiast służyć optymalizacji jego wykorzystania, i wyraża zadowolenie z faktu, że Komisja, we wspomnianym komunikacie w sprawie instrumentów finansowych, przyznaje, że „intencją kryjącą się za większym korzystaniem z innowacyjnych instrumentów finansowych nie jest zastąpienie dotacji instrumentami finansowymi”;

8.  podkreśla, że dotychczas nabyte doświadczenie w zakresie instrumentów finansowych jest ogólnie zadowalające, nawet jeśli ich efekty mnożnikowe różnią się znacznie w zależności od dziedzin interwencji, celów sektorowych do zrealizowania za pomocą instrumentów finansowych, proponowanego rodzaju instrumentów finansowych i sposobów jego wdrożenia;

9.  zauważa, że instrumenty finansowe w zakresie wewnętrznych polityk Unii są wdrażane na poziomie europejskim (zarządza nimi sama Komisja lub upoważniony przez nią organ) bądź krajowym, w ramach polityki regionalnej i spójności (zarządzanie dzielone z państwami członkowskimi);

10. podkreśla, że ich wdrażanie wiąże się z udziałem szeregu podmiotów, począwszy od Komisji jako organu odpowiedzialnego za wykonanie budżetu Unii po Grupę EBI (Europejski Bank Inwestycyjny i Europejski Fundusz Inwestycyjny) poprzez banki krajowe lub lokalne, komercyjne lub specjalizujące się w inwestycjach lub rozwoju oraz inwestorów prywatnych i publicznych; oraz że ogólnie ich sukces zależy od mobilizacji publicznych, quasi-publicznych i prywatnych pośredników finansowych, których cele różnią się w zależności od dziedzin interwencji (instytucje oferujące mikrokredyty, fundusze gwarancyjne dla MŚP, organizacje rozwoju regionalnego, fundusze wspierania badań itd.);

11. zauważa w szczególności znaczne różnice pomiędzy instrumentami finansowymi zarządzanymi centralnie na poziomie unijnym, a instrumentami finansowymi realizowanymi w oparciu o zarządzanie dzielone w dziedzinie polityki regionalnej i spójności lub w dziedzinie stosunków zewnętrznych;

12. zauważa, że instrumenty finansowe w dziedzinie polityki spójności miały różne wyniki w różnych państwach członkowskich i w zależności od typu instrumentu finansowego; przyznaje, że instrumenty finansowe w kontekście polityki spójności ponosiły konsekwencje niskiej jakości ram ustawodawczych, które powodowały opóźnienia w procesie wdrażania, trudności z osiągnięciem masy krytycznej i znaczącego efektu mnożnikowego oraz brak nadzoru i koordynacji; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji, aby wzmocnić ramy ustawodawcze i dzięki temu rozszerzyć stosowanie instrumentów finansowych w polityce spójności w kolejnym okresie programowania (2014–2020);

13. zauważa w kwestii instrumentów finansowych w ramach polityki zewnętrznej, że wzrosła liczba zaangażowanych międzynarodowych instytucji finansowych, podobnie jak efekt mnożnikowy wkładu Unii, lecz że zakres instrumentów, których liczba szczególnie wzrosła w ciągu ostatnich lat (obecnie jest ich trzynaście) jest zbyt szeroki;

14. zauważa, że te instrumenty finansowe wdrażane są na mocy porozumień, jeszcze bardziej złożonych niż porozumienia zawarte w dziedzinie działań wewnętrznych, przewidujących szereg różnych procedur zarządzania i udział różnego rodzaju podmiotów (EBOR, organizacje międzynarodowe);

15. zauważa, że w tych warunkach wpływ interwencji z budżetu Unii na przedsiębiorców i obywateli jest czasem niewidoczny;

16. zauważa w kwestii polityki zewnętrznej, że przeważająca większość instrumentów finansowych umożliwia ponowne zainwestowanie środków powracających, natomiast w przypadku polityki wewnętrznej sytuacja jest odwrotna;

17. zauważa, że – w zależności od potrzeb – instrumenty finansowe były opracowywane zgodnie z różnymi celami i środkami strategicznymi i w sposób nie zawsze skoordynowany, co powoduje pewne problemy związane z ich zazębianiem się;

18. zauważa, że wdrażanie instrumentów finansowych wymaga czasu, mobilizacji wysokich kompetencji w dziedzinie inwestycji, starannego przygotowania projektów i szerokiej wiedzy z zakresu mechanizmów rynkowych, lecz że wiąże się to z możliwością poprawy zarządzania i skuteczności wspieranych projektów poprzez połączenie konkretnych kompetencji i wiedzy zaangażownaych podmiotów; zauważa, że instrumenty finansowe stanowią zachętę do wspólnego wykorzystania zasobów finansowych i ludzkich w ramach realizacji wspólnych i strategicznych celów unijnych;

Propozycje Komisji dotyczące okresu objętego kolejnymi wieloletnimi ramami finansowymi (2014–2020)

19. zauważa, że na lata 2014–2020 Komisja proponuje niewielką liczbę instrumentów finansowych w zakresie polityki wewnętrznej, których zakres zastosowania się zwiększa; z zadowoleniem przyjmuje tę zmianę, która powinna zwiększyć widoczność tych instrumentów dla podmiotów, pomóc im w osiągnięciu masy krytycznej i poprawić podział i zróżnicowanie ryzyka związanego z tymi instrumentami, zgodnie z podejściem portfelowym;

20. z zadowoleniem przyjmuje projekt Komisji w sprawie stworzenia platform dla instrumentów kapitałowych i dłużnych; zauważa, że celem tych platform będzie uproszczenie, znormalizowanie i poprawa spójności ogółu innowacyjnych instrumentów finansowych wdrażanych dzięki środkom z budżetu Unii; podkreśla, że aby platformy były operacyjne i skuteczne w stosowaniu, ramy ich działania i inne szczegóły techniczne powinny być przedstawione we właściwym czasie, a w każdym razie przed rozpoczęciem kolejnego okresu programowania w latach 2014-2020;

21. w tym kontekście zwraca uwagę na stworzenie w najbliższym czasie platformy unijnej na rzecz współpracy zewnętrznej i rozwoju, służącej poprawie jakości i skuteczności mechanizmów „blendingu” (połączenie dotacji i pożyczek) stosowanych w ramach tych polityk, z należytym uwzględnieniem ram regionalnych regulujących stosunki Unii z poszczególnymi państwami partnerskimi; zauważa, że platforma ma za zadanie pomagać jednocześnie w ocenie istniejących instrumentów polityki zewnętrznej oraz w opracowywaniu nowych instrumentów na lata 2014–2020;

22. z zadowoleniem przyjmuje fakt, że zastosowanie instrumentów finansowych jest rozszerzane w obrębie polityki spójności na wszystkie cele tematyczne oraz wszystkie fundusze wspólnotowych ram wsparcia oraz na takie projekty i grupy projektów bądź części programów, które będą przynosić dochody i zyski i dzięki temu są dostosowane do instrumentów finansowych w następnym okresie programowania; podkreśla jednak, że konieczne jest baczniejsze przyjrzenie się stosowanym instrumentom finansowym w celu zmniejszenia ryzyka niewystarczającej koordynacji oraz nakładania się różnych systemów;

23. zauważa, że ujednolicone modele instrumentów zostaną udostępnione krajowym organom zarządzającym (instrumenty „off-the-shelf”); ocenia, że ich sukces wymaga terminowego przedstawienia szczegółów technicznych i wzmożonej wymiany informacji pomiędzy Komisją i lokalnymi władzami administracyjnymi;

24. z zadowoleniem przyjmuje fakt, że rozporządzenie (UE) nr XXXX/2012 [nowe rozporządzenie finansowe] stwarza ramy ustawodawcze odniesienia dla definiowania, tworzenia i wykorzystania instrumentów finansowych, gwarantując tym samym ich zgodność z celami i interesami Unii;

25. uważa, że stworzeniu wspomnianych platform mogłoby towarzyszyć wprowadzenie stałej centralnej koordynacji instrumentów finansowych sprawowanej przez Komisję; zauważa, że powstała międzyresortowa grupa ekspertów w dziedzinie instrumentów finansowych (FIEG) i uważa, że jej zadaniem powinno być wzmacnianie możliwości instytucjonalnych Komisji w monitorowaniu instrumentów finansowych;

26. jest zdania, że wdrożenie innowacyjnych instrumentów finansowych pod auspicjami Unii przyczyni się do wykorzystania finansów z korzyścią dla gospodarki realnej na rzecz projektów o europejskiej wartości dodanej;

Opracowywanie nowych instrumentów finansowych

27. podkreśla, że od połowy lat 90. notuje się ciągły spadek inwestycji publicznych w Unii i że po wybuchu kryzysu finansowego w 2008 r. nastąpiło wzmocnienie tej tendencji; zauważa ponadto, że promotorzy projektów muszą się zmierzyć z zaostrzeniem warunków przyznawania kredytów i z utrudnionym dostępem do rynku kapitałowego; w tej sytuacji jest przekonany, że stały rozwój instrumentów finansowych na szczeblu krajowym oraz unijnym może się stać jednym z istotnych elementów, jeśli Unia zamierza zapewnić, w skoordynowany sposób, powrót do inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu;

28. podkreśla, że zgodnie z szacunkami Komisji, realizacja strategii „Europa 2020” oraz jej 7 inicjatyw przewodnich będzie wymagała globalnych inwestycji na całym terytorium Unii o wysokości 1600 miliardów euro do 2020 r.; zauważa, ze te inwestycje odpowiadają różnym celom, od realizacji wielkich projektów związanych z infrastrukturą do wsparcia mniejszych projektów przedstawiających duży potencjał rozwoju w skali lokalnej i regionalnej, w tym działań na rzecz spójności społecznej;

29. ponownie podkreśla, że instrumenty finansowe mają na celu ułatwianie lub umożliwianie realizacji projektów uznawanych za niezbędne w celu osiągnięcia celów strategicznych Unii i muszą one zatem w większym stopniu uwzględniać ramy czasowe programów i dostosowywać się do nich;

30. jest głęboko przekonany, że instrumenty finansowe muszą realizować jeden lub więcej konkretnych celów politycznych Unii, zwłaszcza tych określonych w strategii „Europa 2020”, funkcjonować w sposób niedyskryminacyjny, posiadać wyznaczoną datę zakończenia, respektować zasady należytego zarządzania finansami i uzupełniać tradycyjne instrumenty, takie jak dotacje, przez co poprawią jakość wydatków i wniosą wkład w zasady przewodnie gwarantujące optymalne wykorzystanie zasobów finansowych;

31. uważa, że innowacyjne instrumenty finansowe mogą ułatwić wdrażanie partnerstw publiczno-prywatnych przyciągając w większym stopniu kapitał prywatny na rzecz projektów w zakresie infrastruktury publicznej;

32. podkreśla znaczenie ocen ex ante w identyfikacji przypadków niewydolności rynku lub nieoptymalnych warunków dla inwestycji, potrzeb inwestycyjnych, potencjalnego udziału sektora prywatnego, możliwości uzyskania ekonomii skali i kwestii masy krytycznej oraz w weryfikacji, czy instrument nie powoduje zakłóceń konkurencji w obrębie rynku wewnętrznego i nie narusza zasad w zakresie pomocy państwa; wzywa Komisję do wprowadzenia obiektywnych, wielotematycznych i odpowiednich wymogów w zakresie roli i stosowania oceny ex ante; jest głęboko przekonany o słuszności polityki opartej na faktach i uważa, że takie oceny przyczynią się do wydajnego i skutecznego funkcjonowania instrumentów finansowych;

33. uważa, że niezbędne jest uwzględnienie, w ramach podejścia zorientowanego na wyniki, akceptowalnej liczby prostych wskaźników jakościowych i/lub ilościowych w ocenach ex ante i ex post wszystkich instrumentów finansowych, zarówno w odniesieniu do wyników finansowych instrumentu, jak i jego wkładu w realizację celów Unii; ocenia, że wymóg ten nie może powodować nadmiernego obciążenia administracyjnego dla organów zarządzających; podkreśla w tym kontekście, że konieczna ocena ex post innowacyjnego instrumentu finansowego może spowodować przerwanie ciągłości w jego wykorzystaniu;

34. zauważa jednak, że mnożenie instrumentów finansowych wiąże się z licznymi wyzwaniami w kwestii regulacji, zarządzania i kontroli ich skuteczności oraz że niezbędne jest znalezienie równowagi pomiędzy z jednej strony potrzebą przejrzystości i kontroli, a z drugiej wystarczającym poziomem skuteczności i szybkością wykonania; jest zdania, że zmniejszenie liczby instrumentów finansowych mogłoby zminimalizować rozbieżności i zapewnić wystarczającą masę krytyczną;

35. podkreśla więc znaczenie ram ustawodawczych, które powinny być możliwie najprostsze, najbardziej klarowne i przejrzyste, które nie powinny stanowić dodatkowego obciążenia administracyjnego dla pośredników i beneficjentów i które powinny czynić instrumenty finansowe atrakcyjnymi dla inwestorów publicznych i prywatnych;

36. uważa zwłaszcza, że zasady dotyczące sprawozdawczości powinny zostać ulepszone, aby były one jasno określone i miały w miarę możliwości jednolity charakter, w celu umożliwienia osiągnięcia akceptowalnej równowagi pomiędzy wiarygodnością informacji a atrakcyjnością instrumentów finansowych; wzywa Komisję do wprowadzania właściwych systemów zarządzania i kontroli, które zagwarantują stosowanie obowiązujących zasad audytu;

37. wzywa Komisję do dostarczania Parlamentowi oddzielnego, jednolitego i podsumowującego sprawozdania rocznego dotyczącego instrumentów finansowych, przedstawiającego cele, do jakich są stosowane i osiągnięte wyniki, w podziale na rodzaj funduszu, cel tematyczny i państwo członkowskie;

38. w związku z nieodłącznym brakiem widoczności tych instrumentów finansowych zwraca się do Komisji o pilne podjęcie środków zapewniających odpowiednie informowanie na temat tego typu działań finansowanych z budżetu europejskiego, skierowanych nie tylko do potencjalnych inwestorów, ale i do obywateli europejskich; podkreśla znaczenie przeprowadzenia szeroko zakrojonej ogólnounijnej kampanii informacyjnej na temat nowych instrumentów finansowych, która umożliwiłaby dostęp do tych instrumentów wszystkim inwestorom, niezależnie od wielkości podmiotu, który reprezentują;

39. podkreśla, że efekty dźwigni i efekty mnożnikowe znacznie się różnią w zależności od dziedziny interwencji; uważa, że prawodawca Unii nie powinien ustalać zbyt jednolitych celów w tej dziedzinie, gdyż siłą rzeczy efekty te zależą w znacznym stopniu od okoliczności gospodarczych oraz od właściwości danej dziedziny;

40. podkreśla, że zakres wdrażania instrumentów finansowych należy jeszcze określić i może on ulec szybkim zmianom; w związku z tym zauważa, że zdolność do tworzenia lub do elastyczności i dostosowania się do warunków lokalnych powinna być jak największa; proponuje więc, aby kwota przeznaczana corocznie na każdy instrument mogła być dostosowywana przez władzę budżetową, jeśli będzie to sprzyjało osiągnięciu celów, do realizacji których został on utworzony;

41. ponownie podkreśla, że ponowne inwestowanie odsetek i innych dochodów wygenerowanych przez dany instrument w ramach tego instrumentu („środki powracające”) musi być zasadą działania obowiązującą w odniesieniu do wszystkich instrumentów finansowych i że każdy wyjątek od tej zasady musi być należycie uzasadniony; z zadowoleniem przyjmuje postęp w tym zakresie obecny w nowym rozporządzeniu finansowym, które wejdzie w życie w przyszłym roku;

42. uważa, że konieczne jest pogłębienie wiedzy fachowej oraz zwiększenie możliwości technicznych organów zarządzających, pośredników finansowych oraz banków w zakresie korzystania z instrumentów finansowych oraz zarządzania nimi; zaleca wzmożoną wymianę ekspertyz pomiędzy tymi wszystkimi podmiotami, zwłaszcza podmiotami posiadającymi wiedzę o danym rynku krajowym, przed przyjęciem przez Komisję aktu wykonawczego określającego znormalizowane instrumenty udostępnione państwom członkowskim; uważa, że sprawą podstawowej wagi jest to, aby taka wymiana była dokonywana we właściwym czasie, jako że jest niezbędna do pokonania przeszkód kulturowych, ugruntowania pozycji instrumentów finansowych i zapewnienia im możliwie największych szans powodzenia;

43. jest przekonany, że należy dostrzec rolę różnych krajowych i regionalnych instytucji bankowych, mających niezbędne doświadczenie i niezbędną wiedzę fachową dotyczącą szczególnych warunków lokalnych i regionalnych, w opracowywaniu i wdrażaniu instrumentów finansowych;

44. uważa, że innowacyjny charakter instrumentów finansowych wymaga wprowadzenia ram koordynacji publicznych instytucji finansowych, którym przyznane zostaną uprawnienia w zakresie wykonywania budżetu przeznaczonego na instrumenty finansowe i w które zaangażowani byliby przedstawiciele Komisji, Rady i Parlamentu;

45. z zadowoleniem przyjmuje szybko osiągnięte porozumienie pomiędzy Parlamentem a Radą w sprawie realizacji etapu pilotażowego (2012–2013) w zakresie obligacji projektowych w dziedzinie transportu, energii i technologii informacyjnych(3); wyraża chęć – na podstawie pełnej niezależnej oceny tego etapu pilotażowego – dokonania oceny, jakie przyszłe działania należy podjąć w celu poprawy efektywności wydatków unijnych oraz zwiększenia wysokości nakładów inwestycyjnych na projekty priorytetowe;

46. w związku z tym wzywa do wdrożenia w trybie pilnym inicjatywy w zakresie obligacji projektowych oraz do szczegółowego rozważenia stosowności nowej, odrębnej inicjatywy mającej na celu emisję obligacji europejskich na finansowanie infrastruktury z bezpośrednim udziałem kapitału UE w będących przedmiotem wspólnego zainteresowania projektach infrastrukturalnych o dużej europejskiej wartości dodanej, w drodze publicznej emisji obligacji projektowych przez Unię;

47. uważa, że posiadanie przez Unię – samodzielnie lub wspólnie z państwami członkowskimi – bezpośredniego udziału w kapitalizacji projektów infrastrukturalnych (charakteryzujących się długoterminowym zwrotem z inwestycji) stanowiłoby wyraźny sygnał dla inwestorów publicznych i prywatnych, a także rynków finansowych; uważa, że taki udział UE w roli inwestora powinien zapewnić spójność z długoterminowymi celami politycznymi Unii oraz że stanowiłby on gwarancję realizacji projektu, wywołując silny efekt stymulujący i równie silny efekt dźwigni;

48. przyjmuje z zadowoleniem także porozumienie osiągnięte na posiedzeniu Rady Europejskiej w dniu 28 i 29 czerwca 2012 r. w sprawie podwyższenia kapitału EBI o 10 miliardów euro, co pozwoli grupie EBI zwiększyć swoją zdolność udzielania pożyczek w Unii w kolejnych latach o ok. 60 miliardów euro i w ten sposób spełnić oczekiwaną funkcję antycykliczną w ramach wspólnych wysiłków podejmowanych w celu ożywienia gospodarki europejskiej; przypomina, że przyjmuje się powszechnie, iż efekt mnożnikowy pożyczek EBI wynosi trzy; w związku z tym podkreśla, że to nowe zobowiązanie nie może być realizowane kosztem równoległego wzmacniania i ulepszania wspólnych instrumentów EBI – budżetu Unii w zakresie dzielenia ryzyka lub udziałów kapitałowych, ponieważ służą one do wspierania innych rodzajów projektów i działań niż te, które są objęte pożyczkami EBI i których efekt mnożnikowy przewyższa efekt mnożnikowy pożyczek EBI;

49. 

zwraca uwagę, że bez względu na poziom realizacji instrumentów finansowych pełne osiągnięcie zamierzonych efektów będzie możliwe jedynie wtedy, gdy zapewnione zostanie środowisko prawne i regulacyjne sprzyjające ich rozwojowi, na przykład w kwestii traktowania inwestycji długoterminowych w ramach zasad ostrożnościowych poddawanych obecnie przeglądowi (Bazylea III, Wypłacalność II);

50. wierzy, że wpływ powszechniejszego wykorzystywania instrumentów finansowych na europejską gospodarkę okaże się bardzo pozytywny, żywi jednak obawy, że korzystanie z tych instrumentów będzie ograniczone w praktyce do projektów przynoszących zyski w krótkim i średnim okresie; wyraża obawę, że inwestycje w projekty w równym stopniu niezbędne do osiągnięcia celów strategicznych UE na rzecz inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu mogą nie zostać zrealizowane, ponieważ uznaje się je za bardzo ryzykowne dla inwestorów oraz z powodu braku środków publicznych; w związku z tym wzywa Komisję do przedstawienia w jak najkrótszym terminie wniosków w celu ułatwienia uruchomienia oszczędności, obecnie niedostatecznie wykorzystywanych, na rzecz wspierania projektów krótko- i długoterminowych generujących trwały wzrost gospodarczy w Unii;

51 uważa, że w przypadku gdy masa krytyczna danego innowacyjnego instrumentu finansowego jest wystarczająca, może to znacznie podnieść atrakcyjność dla prywatnego rynku kapitałowego z uwagi na ograniczone ryzyko wynikające ze znaczącej wielkości portfolio projektu i możliwej płynności wymiany handlowej na rynkach;

52. podkreśla konieczność dopilnowania, aby ewentualne pojawienie się „mieszanej gospodarki finansowej” nie doprowadziło do sytuacji, w której innowacyjne instrumenty finansowe staną się złożonymi instrumentami pochodnymi, które mogą być sekurytyzowane lub których pierwotne przeznaczenie może ulec zmianie;

*

* *

53. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.

(1)

Teksty przyjęte, P7_TA-PROV(2011)0266.

(2)

Teksty przyjęte, P7_TA-PROV(2011)0331.

(3)

Teksty przyjęte z 5 lipca 2012, P7_TA-PROV(2012)0296.


OPINIA Komisji Kontroli Budżetowej (31.5.2012)

dla Komisji Budżetowej

w sprawie innowacyjnych instrumentów finansowych w kontekście następnych wieloletnich ram finansowych

(2012/2027(INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Iliana Ivanova

WSKAZÓWKI

Komisja Kontroli Budżetowej zwraca się do Komisji Budżetowej, właściwej dla tej sprawy, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  uznaje, że instrumenty finansowe stanowią narzędzie zapewniania dotacji i umożliwiają zaistnienie efektu mnożnikowego i efektu dźwigni, a zatem mogą w niektórych przypadkach stanowić bardziej skuteczny i wydajny sposób wsparcia publicznego; przypomina, że Komisja propaguje rozszerzone wykorzystywanie instrumentów finansowych w kolejnych wieloletnich ramach finansowych(1), mimo iż uważa ona instrumenty finansowe w obszarze spójności za poważnie zagrożone(2);

2.  jest zaniepokojony faktem, iż w chwili obecnej nie istnieje prawna definicja instrumentu finansowego; rozumie, że definicja taka znajdzie się w zmienionym rozporządzeniu finansowym; uważa za konieczne trzymanie się tej definicji we wszystkich aktach legislacyjnych dotyczących instrumentów finansowych;

3.  podkreśla zalecenia Europejskiego Trybunału Obrachunkowego (ETO) zawarte w opinii nr 6/2010 w sprawie rozporządzenia finansowego w związku z potrzebą a) wyjaśnienia kwestii własności instrumentów finansowych, b) zapewnienia spójności rachunkowości i sprawozdawczości dotyczącej instrumentów finansowych w sprawozdaniu finansowym, c) przyjęcia przejrzystych przepisów wykonawczych w sprawie nadzoru oraz d) wzmocnienia zdolności personelu Komisji w zakresie obsługi złożonych instrumentów finansowych;

4.  podkreśla, że instrumenty finansowe mogą być wspierane ze środków publicznych jedynie w przypadku ewidentnej niewydolności rynku; podkreśla zatem znaczenie wysokiej jakości oceny niewydolności rynku, w wyniku której uzyskuje się wskazanie wymiernej luki w finansowaniu, a co za tym idzie, udowodnione zapotrzebowanie na wsparcie publiczne instrumentów finansowych; jest przekonany, że instrumenty finansowe ze wsparciem publicznym powinny być wprowadzane tylko wtedy, gdy dotyczą one takiej udowodnionej potrzeby i gdy zaniechanie ich wprowadzenia mogłoby doprowadzić do zakłóceń rynku; podkreśla znaczenie przestrzegania w tym kontekście zasad dotyczących pomocy państwa;

5.  z zadowoleniem przyjmuje uwagi Europejskiego Trybunału Obrachunkowego (ETO) zawarte w sprawozdaniu specjalnym nr 4/2011 w sprawie systemu poręczeń dla MŚP; wzywa Europejski Fundusz Inwestycyjny, który zarządza instrumentem w imieniu Komisji, do jak najszybszego wdrożenia zaleceń ETO; przyjmuje do wiadomości uwagi ETO opublikowane w sprawozdaniu specjalnym nr 4/2011 w sprawie kontroli systemu poręczeń dla MŚP pod względem śladowej ilości dowodów przedstawionych w ocenie wpływu na poparcie instrumentu w ocenie oddziaływania, niejasnych celów systemu i braku szczegółowych wartości docelowych oraz przypadków, w których beneficjenci mogli otrzymać kredyt na zasadach komercyjnych bez korzystania z gwarancji ze środków publicznych; jednocześnie z zadowoleniem przyjmuje osiągnięcia, o których mowa w sprawozdaniu specjalnym nr 4/2011, w tym stworzenie odpowiednich ram zarządzania, a także właściwie określonych zasad wyboru beneficjentów, wprowadzenia klarownych i rozsądnych wymogów w zakresie sprawozdawczości, które nie stanowią nadmiernego obciążenia dla MŚP;

6.  wyraża zaniepokojenie wnioskami ETO zawartymi w sprawozdaniu specjalnym nr 2/2012 w sprawie instrumentów finansowych dla MŚP współfinansowanych przez Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego; wyraża zdecydowane przekonanie, że uwagi te należy uwzględnić, a niedociągnięciom zaradzić zanim w kolejnych wieloletnich ramach finansowych instrumenty finansowe będą bardziej wykorzystywane;

7.  proponuje, aby w kolejnych wieloletnich ramach finansowych uwzględnić następujące aspekty:

–   utworzenie wiarygodnych i sprawnych technicznie systemów monitorowania i oceny dostosowanych do określonych instrumentów finansowych i obejmujących niewielką liczbę mierzalnych, odpowiednich, konkretnych i jednolitych wskaźników ukierunkowanych na osiągnięte wyniki i obejmujących odpowiednie poziomy odniesienia i wartości docelowe,

–   zastosowanie instrumentów finansowych i dobre skoordynowanie ich z innymi narzędziami, aby skuteczniej zapewnić europejską wartość dodaną;

8.  dostrzega korzyści płynące z zaangażowania sektora prywatnego poprzez instrumenty finansowe; odnosi się jednak krytycznie do preferencyjnego traktowania inwestorów prywatnych, ponieważ spowodowałoby to przesunięcie do sektora publicznego ryzyka niewspółmiernego do istniejących możliwości; jest więc zdania, że stosowanie preferencyjnego traktowania musi w każdym poszczególnym przypadku być uzasadnione;

9.  jest zaniepokojony faktem, że wiele instrumentów finansowych jest ukierunkowanych na tych samych lub podobnych beneficjentów i dostrzega zagrożenie zazębiania się i złej koordynacji tych środków; wzywa Komisję do zaproponowania dokumentu klasyfikującego wszystkie istniejące instrumenty finansowe, który przyczyni się do prawidłowego zarządzania tym ryzykiem;

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

30.5.2012

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

22

1

1

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Marta Andreasen, Jean-Pierre Audy, Inés Ayala Sender, Zigmantas Balčytis, Andrea Češková, Tamás Deutsch, Martin Ehrenhauser, Jens Geier, Ingeborg Gräßle, Cătălin Sorin Ivan, Iliana Ivanova, Jan Mulder, Eva Ortiz Vilella, Crescenzio Rivellini, Paul Rübig, Petri Sarvamaa, Theodoros Skylakakis, Bart Staes, Michael Theurer

Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Zuzana Brzobohatá, Jorgo Chatzimarkakis, Derk Jan Eppink, Véronique Mathieu

Zastępca(y) (art. 187 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Joachim Zeller

(1)

     Zob. COM(2011)0662.

(2)

     Zob. SEC(2011)1179 final, s. 24.


OPINIA Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii (20.6.2012)

dla Komisji Budżetowej

w sprawie innowacyjnych instrumentów finansowych w kontekście następnych wieloletnich ram finansowych

(2012/2027 (INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Antonio Cancian

WSKAZÓWKI

Komisja Przemysłu, Badań Naukowych i Energii zwraca się do Komisji Budżetowej, właściwej dla tej sprawy, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  zauważa, że mnogość europejskich instrumentów finansowych i programów współfinansowania powoduje dezorientację i niepewność podmiotów publicznych i prywatnych, które chcą z nich korzystać; oczekuje, że Komisja będzie aktywniej pomagać potencjalnym wnioskodawcom w znalezieniu odpowiedniego funduszu lub instrumentu finansowania przez udzielanie informacji, zaleceń i indywidualnej pomocy w celu określenia najskuteczniejszych sposobów wypłaty środków wnioskodawcom; wyraża nadzieję, że instrumenty finansowania, w tym fundusze strukturalne, zostaną zracjonalizowane i skoordynowane, co będzie sprzyjać ich efektywnemu stosowaniu w jednolitych i spójnych ramach; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje pomysł Komisji polegający na przekrojowym grupowaniu instrumentów, takich jak instrument „Łącząc Europę”, w celu wykorzystania międzysektorowych synergii; zwraca się do Komisji, by zadbała o priorytetowe traktowanie projektów międzysektorowych, takich jak inteligentne sieci;

2.  zauważa, że ze środków funduszu Marguerite sfinansowano dotychczas bardzo małą liczbę projektów, zwraca się zatem do Komisji o poprawę wyników funkcjonowania tego funduszu; uważa, że przy przyjmowaniu przyszłych instrumentów finansowych należy uwzględnić te pierwsze doświadczenia podczas dokonywania oceny, w jaki sposób zakres tego rodzaju finansowania może zostać rozszerzony, a przede wszystkim należy ograniczyć, w miarę możliwości, okres funkcjonowania instrumentów finansowych w celu ich uatrakcyjnienia i zwiększenia konkurencyjności produktu końcowego;

3   przyjmuje do wiadomości, że w ramach Europejskiego Funduszu na rzecz Efektywności Energetycznej (EFEE) proponuje się potencjalnym beneficjentom podobne warunki finansowania – które mogą być mniej korzystne – do tych oferowanych na zwykłym rynku; wyraża ubolewanie z powodu tego, że Komisja uważa środki funduszu za pewien rodzaj dotacji, mimo że faktycznie mechanizm ten kwalifikuje się jako instrument finansowania, co oznacza, że beneficjenci EFEE nie mogą jednocześnie korzystać z jakiejkolwiek pomocy pochodzącej z funduszy strukturalnych; w związku z tym podkreśla konieczność dopilnowania w przyszłości, aby nowe instrumenty finansowe mogły być wykorzystywane jednocześnie z funduszami strukturalnymi i innymi instrumentami subsydiowania udostępnianymi przez Unię Europejską; zauważa, że dobrze funkcjonujące instrumenty finansowe w obszarze efektywności energetycznej mogą szybko przynieść rezultaty i proponuje w związku z tym udoskonalenie EFEE przez przekształcenie go w fundusz odnawialny, oferujący rzeczywiste możliwości inwestowania – bezpośredniego lub pośredniego poprzez instytucje finansowe – w prowadzone na mniejszą skalę projekty z zakresu efektywności energetycznej i odnawialnych źródeł energii;

4.  jest przekonany, że należy kłaść większy nacisk na wspieranie MŚP za pomocą instrumentów kapitałowych i dłużnych przewidzianych w Programie na rzecz konkurencyjności przedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (COSME) i w programie „Horyzont 2020”; uważa jednak, że należałoby rozważyć podniesienie górnego progu przewidzianego w systemie gwarancji kredytowych (LGF) w ramach programu COSME (150 000 EUR), zgodnie z dokładniejszą oceną rzeczywistych potrzeb kredytowych europejskich MŚP; jest zdania, że podniesienie tego progu nie powinno doprowadzić do zmniejszenia liczby MŚP korzystających z tego instrumentu, i w związku z tym zwraca się o zwiększenie ogólnego poziomu środków przewidzianych w ramach LGF;

5.  jest zdania, że Komisja powinna przeanalizować sposoby usprawnienia funkcjonowania europejskiego rynku quasi-kapitałowego, a w szczególności finansowania typu mezzanine; zaleca, aby Komisja przeanalizowała sposoby wzmocnienia instrumentu na rzecz wzrostu typu mezzanine w ramach Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego, a także zbadała nowe produkty typu mezzanine, takie jak gwarancja dla pożyczek typu mezzanine; zaleca ponadto udostępnianie danych i analiz dotyczących instrumentów finansowych, co pozwoli zmniejszać przeszkody, jakie napotykają pośrednicy finansowi, którzy chcieliby dokonać analizy unijnego rynku pożyczek obejmujących kapitał typu mezzanine;

6.  przychylnie odnosi się do inicjatyw przewidujących emisję gwarancji dla organizatorów projektów, aby ułatwić im dostęp do kredytów, zgodnie z systemem zaproponowanym w ramach mechanizmu finansowania opartego na podziale ryzyka;

7.  popiera działania podejmowane w celu pobudzenia badań i innowacji wewnątrz MŚP w ramach programu „Horyzont 2020”; zauważa również, że finansowanie kapitału wysokiego ryzyka nie jest jedyną możliwą drogą do osiągnięcia tego celu; zwraca się zatem do Komisji i innych zainteresowanych podmiotów o przeanalizowanie skutków, jakie system udzielania MŚP zamówień może mieć dla rozwoju technologii, na które istnieje widoczne zapotrzebowanie ze strony instytucji europejskich, tak aby fundusze europejskie były przeznaczane na finansowanie działań prowadzących do opracowania technologii użytecznych dla tych instytucji;

8.  ponownie stwierdza, że innowacyjne instrumenty finansowe powinny być wykorzystywane do wspierania partnerstwa publiczno-prywatnego oraz przewidziane jako alternatywa dla wydatków wyłącznie publicznych i sposób na podniesienie wysokości środków oraz zaradzenie niedoskonałości rynku;

9.  powtarza, że przedmiotowe instrumenty finansowe należy uruchomić w celu realizacji projektów uznanych za niezbędne do osiągnięcia celów unijnej strategii na rzecz inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu w oparciu o wspólne wysiłki i zbiorowy udział; wzywa zatem w szczególności Komisję i EBI, ale również wszystkie pozostałe organizacje zaangażowane bezpośrednio lub pośrednio, do o wiele bardziej intensywnego wspierania organizatorów tych projektów, zwłaszcza na początkowych etapach, ale także w ciągu całego cyklu realizacji, aby zapewnić efektywne wykorzystanie funduszy; uważa, że w tym zakresie należy wziąć za przykład i uwypuklić pozytywne doświadczenia takie jak mechanizm pomocy technicznej ELENA;

10. uważa, że wszystkie projekty wymagające finansowania z funduszy europejskich powinny podlegać ocenie ex ante w celu określenia potencjału handlowego projektu, aby ustalić, jakie formy finansowania są najodpowiedniejsze (dotacje z budżetu UE, pożyczki udzielane przez Europejski Bank Inwestycyjny lub gwarancje w ramach instrumentów finansowych), oraz dokładnie rozważyć możliwości obniżenia odsetka dotacji, jeżeli jest to możliwe, i ustalenia testu partnerstwa publiczno-prywatnego dla projektów na dużą skalę;

11. wierzy, że powszechniejsze strategiczne wykorzystywanie instrumentów finansowych będzie miało niezwykle pozytywny wpływ na Unię Europejską, ale jest zdania, że będzie to niestety ograniczone do projektów przynoszących zyski w krótkim i średnim okresie; wyraża obawę, że inwestycje w projekty w równym stopniu niezbędne do osiągnięcia celów unijnej strategii na rzecz inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu mogą nie zostać zrealizowane z powodu uznania ich za zbyt ryzykowne dla inwestorów oraz z powodu braku środków publicznych; podkreśla jednak, że instrumenty finansowe mogą odegrać rolę czynnika sprzyjającego generowaniu kapitału prywatnego, ustanawiając instrumenty podziału ryzyka oraz powodując, że inwestorzy będą postrzegali dane przedsięwzięcie jako mniej ryzykowne;

12. z zadowoleniem przyjmuje ustanowienie europejskich obligacji obejmujących wiele krajów i ponownie podkreśla, że dzięki podejściu opartemu na solidarności instrumenty te umożliwią finansowanie krytycznej infrastruktury UE, w tym infrastruktury energetycznej;

13. w związku z tym wzywa do wdrożenia w trybie pilnym inicjatywy w zakresie obligacji projektowych oraz do dokładnego rozważenia stosowności nowej odrębnej inicjatywy mającej na celu emisję obligacji europejskich na finansowanie infrastruktury z bezpośrednim udziałem kapitału Unii Europejskiej w będących przedmiotem wspólnego zainteresowania projektach infrastrukturalnych o dużej europejskiej wartości dodanej, w drodze publicznej emisji obligacji projektowych przez Unię;

14. uważa, że posiadanie przez Unię – samodzielnie lub wspólnie z państwami członkowskimi – bezpośredniego udziału w kapitale projektów infrastrukturalnych (charakteryzujących się długoterminowym zwrotem z inwestycji) stanowiłoby wyraźny sygnał dla inwestorów publicznych i prywatnych, a także rynków finansowych; uważa, że taki udział UE w roli inwestora powinien zapewnić spójność z długoterminowymi celami politycznymi Unii oraz że stanowiłby on gwarancję realizacji projektów, wywołując silny efekt stymulujący i równie silny efekt dźwigni;

15. wzywa do wprowadzenia jednolitych warunków dla kosztów kwalifikowalnych, audytu i kontroli; uważa także, że ustalenie przejrzystego poziomu odpowiedzialności państw członkowskich w odniesieniu do wprowadzenia tych instrumentów finansowych i zarządzania nimi pozwoli na ich bardziej efektywne wykorzystanie.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

19.6.2012

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

49

2

5

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Amelia Andersdotter, Josefa Andrés Barea, Zigmantas Balčytis, Ivo Belet, Bendt Bendtsen, Jan Březina, Reinhard Bütikofer, Maria Da Graça Carvalho, Giles Chichester, Jürgen Creutzmann, Pilar del Castillo Vera, Christian Ehler, Vicky Ford, Gaston Franco, Adam Gierek, Norbert Glante, Fiona Hall, Kent Johansson, Romana Jordan, Krišjānis Kariņš, Lena Kolarska-Bobińska, Philippe Lamberts, Bogdan Kazimierz Marcinkiewicz, Marisa Matias, Jaroslav Paška, Aldo Patriciello, Vittorio Prodi, Miloslav Ransdorf, Teresa Riera Madurell, Michèle Rivasi, Paul Rübig, Salvador Sedó i Alabart, Francisco Sosa Wagner, Konrad Szymański, Patrizia Toia, Ioannis A. Tsoukalas, Claude Turmes, Niki Tzavela, Marita Ulvskog, Vladimir Urutchev, Adina-Ioana Vălean, Kathleen Van Brempt, Alejo Vidal-Quadras, Henri Weber

Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Antonio Cancian, António Fernando Correia de Campos, Ioan Enciu, Roger Helmer, Jolanta Emilia Hibner, Ivailo Kalfin, Seán Kelly, Werner Langen, Mario Pirillo, Peter Skinner, Lambert van Nistelrooij

Zastępca(y) (art. 187 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Jorgo Chatzimarkakis


OPINIA Komisji Rozwoju Regionalnego (25.6.2012)

dla Komisji Budżetowej

w sprawie innowacyjnych instrumentów finansowych w kontekście następnych wieloletnich ram finansowych

(2012/2027(INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Mojca Kleva

WSKAZÓWKI

Komisja Rozwoju Regionalnego zwraca się do Komisji Budżetowej, właściwej dla tej sprawy, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji w sprawie wzmożonego stosowania instrumentów finansowych w następnym okresie programowania (2014-2020); podkreśla, że w czasach poważnego uszczuplania budżetów oraz ograniczonych zdolności udzielania pożyczek przez sektor prywatny, wzmożone stosowanie nowatorskich instrumentów finansowych może wesprzeć powstawanie partnerstw publiczno-prywatnych, spowodować efekt mnożnikowy z budżetem UE, otworzyć alternatywne źródła finansowania, zagwarantować przepływ ważnych środków finansowych dla strategicznych inwestycji regionalnych, wspierać długoterminowe zrównoważone inwestycje i potencjał wzrostu gospodarczego UE; jest przekonany, że jako uzupełnienie dotacji instrumenty finansowe – pod warunkiem ich wykorzystywania do realizacji odpowiednich projektów – mogą ewoluować i stać się ważnym aspektem unijnych strategii rozwoju regionalnego przyczyniającym się do osiągnięcia celów UE w zakresie inteligentnego i trwałego rozwoju gospodarczego; instrumenty finansowe funkcjonują prawidłowo, jeśli dzięki finansowaniu przedsięwzięcie przynosi dochody i zyski, w związku z czym możliwa jest spłata kredytów i pożyczek;

2.  nalega, aby definicja prawna instrumentów finansowych została jak najszybciej przyjęta w ramach mającego się wkrótce pojawić zmienionego rozporządzenia finansowego oraz była spójnie stosowana jako odniesienie we wszystkich aktach ustawodawczych dotyczących instrumentów finansowych; podkreśla znaczenie zagwarantowania jasności, prostoty oraz przejrzystości ram prawnych dotyczących instrumentów finansowych w odpowiednim czasie, przed rozpoczęciem kolejnego okresu programowania, aby zagwarantować atrakcyjność tych instrumentów dla inwestorów publicznych i prywatnych;

3.  podkreśla znaczenie wdrożenia szeroko zakrojonej ogólnounijnej kampanii informacyjnej na temat nowych instrumentów finansowych, która umożliwiłaby dostęp do tych instrumentów wszystkim inwestorom, niezależnie od wielkości podmiotu, który reprezentują;

4.  podkreśla znaczenie oceny ex ante w identyfikacji przypadków niewydolności rynku lub niewystarczającego poziomu inwestycji; wzywa Komisję do wprowadzenia odpowiednich wymogów w zakresie roli i stosowania oceny ex ante, np. dowodów niewydolności rynku, wymiernej luki w finansowaniu i potrzeb inwestycyjnych, ewentualnego udziału sektora prywatnego, powstałej wartości dodanej danego instrumentu finansowego oraz oceny masy krytycznej, i włączenia tej oceny do odnośnych regulacji jako część aktu podstawowego;

5.  z zadowoleniem przyjmuje rozszerzenie zastosowania instrumentów finansowych w obrębie polityki spójności na wszystkie cele tematyczne oraz wszystkie fundusze wspólnotowych ram wsparcia w następnym okresie programowania lub ewentualnie na takie projekty i grupy projektów bądź części programów, które przynoszą dochody i zyski i dzięki temu są dostosowane do instrumentów finansowych; podkreśla jednak, że konieczne jest baczniejsze przyjrzenie się stosowanym instrumentom finansowym w celu zmniejszenia ryzyka braku koordynacji oraz nakładania się różnych systemów;

6.  jest przekonany, że odpowiedni nadzór, sprawozdawczość i kontrola mają podstawowe znaczenie dla zapewnienia, że unijne środki finansowe będą wykorzystywane do przewidzianych celów; wzywa Komisję do wzmocnienia wymogów sprawozdawczych dla organów zarządzających w trakcie okresu programowania;

7.  jest przekonany, że należy również rozszerzyć wiedzę fachową oraz zdolności techniczne niezbędne do korzystania z instrumentów finansowych oraz gospodarowania nimi na poziomie organów zarządzających, pośredników finansowych oraz banków; podkreśla, że lepsza znajomość instrumentów finansowych wśród osób/organów odpowiedzialnych za wdrażanie polityki publicznej ma podstawowe znaczenie dla znoszenia ograniczeń natury kulturowej oraz wspierania pomyślnego stosowania instrumentów finansowych;

8.  zachęca Komisję do wykorzystania doświadczeń z instrumentami takimi jak JEREMIE, JESSICA, JASMINE, które mają kluczowe znaczenie dla regionów i miast europejskich, podczas konstruowania instrumentów finansowych nowego typu na okres programowania 2014–2020;

9.  jest przekonany, że należy dostrzec rolę różnych krajowych i regionalnych instytucji bankowych, mających niezbędne doświadczenie i niezbędną wiedzę fachową dotyczącą szczególnych warunków lokalnych i regionalnych, w opracowywaniu i wdrażaniu instrumentów finansowych;

10. docenia znaczenie wymiaru miejskiego i rozszerzoną rolę miast w programowaniu i wdrażaniu funduszy objętych zakresem rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów w następnym okresie programowania; wzywa zatem Komisję do dalszego wyjaśnienia skutków proceduralnych i praktycznych silniejszej roli miast w rozwijaniu i wdrażaniu instrumentów finansowych, a jednocześnie do opracowania ogólnej procedury uczestnictwa również dla tych projektów;

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

21.6.2012

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

41

1

3

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

François Alfonsi, Catherine Bearder, Jean-Paul Besset, Victor Boştinaru, John Bufton, Alain Cadec, Salvatore Caronna, Nikos Chrysogelos, Ryszard Czarnecki, Francesco De Angelis, Rosa Estaràs Ferragut, Brice Hortefeux, Danuta Maria Hübner, Filiz Hakaeva Hyusmenova, María Irigoyen Pérez, Seán Kelly, Constanze Angela Krehl, Petru Constantin Luhan, Ramona Nicole Mănescu, Vladimír Maňka, Riikka Manner, Iosif Matula, Erminia Mazzoni, Miroslav Mikolášik, Jan Olbrycht, Younous Omarjee, Markus Pieper, Monika Smolková, Ewald Stadler, Lambert van Nistelrooij, Oldřich Vlasák, Kerstin Westphal, Joachim Zeller, Elżbieta Katarzyna Łukacijewska

Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Antonello Antinoro, Cornelia Ernst, Pat the Cope Gallagher, Jens Geier, Lena Kolarska-Bobińska, James Nicholson, Ivari Padar, Vilja Savisaar-Toomast, Elisabeth Schroedter, Czesław Adam Siekierski, Patrice Tirolien


WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

6.9.2012

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

31

2

2

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Marta Andreasen, Richard Ashworth, Reimer Böge, Zuzana Brzobohatá, Jean-Luc Dehaene, Isabelle Durant, Göran Färm, José Manuel Fernandes, Eider Gardiazábal Rubial, Jens Geier, Lucas Hartong, Monika Hohlmeier, Sidonia Elżbieta Jędrzejewska, Anne E. Jensen, Ivailo Kalfin, Sergej Kozlík, Jan Kozłowski, Alain Lamassoure, Giovanni La Via, George Lyon, Claudio Morganti, Jan Mulder, Juan Andrés Naranjo Escobar, Dominique Riquet, Derek Vaughan, Angelika Werthmann, Jacek Włosowicz

Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Burkhard Balz, Maria Da Graça Carvalho, Edit Herczog, Jürgen Klute, Constanze Angela Krehl, Peter Šťastný, Georgios Stavrakakis

Zastępca(y) (art. 187 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Luigi Berlinguer

Informacja prawna - Polityka ochrony prywatności