Sprawozdanie - A7-0309/2012Sprawozdanie
A7-0309/2012
Parlament Europejski

ZALECENIE w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie zawarcia, w imieniu Unii Europejskiej, Konwencji o wsparciu żywnościowym

11.10.2012 - (12267/2012 – C7-0210/2012– 2012/0183(NLE)) - ***

Komisja Rozwoju
Sprawozdawca: Nirj Deva

Procedura : 2012/0183(NLE)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury :  
A7-0309/2012
Teksty złożone :
A7-0309/2012
Debaty :
Głosowanie :
Teksty przyjęte :

PROJEKT REZOLUCJI USTAWODAWCZEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie zawarcia, w imieniu Unii Europejskiej, Konwencji o wsparciu żywnościowym

(12267/2012 – C7-0210/2012 – 2012/0183(NLE))

(Zgoda)

Parlament Europejski,

–       uwzględniając projekt decyzji Rady (12267/2012),

–       uwzględniając Konwencję o wsparciu żywnościowym (załączoną do projektu decyzji Rady),

–       uwzględniając wniosek o wyrażenie zgody przedstawiony przez Radę na mocy art. 214 ust. 4 oraz art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (C7-0210/2012),

–       uwzględniając art. 81 oraz art. 90 ust. 7 Regulaminu,

–       uwzględniając zalecenie Komisji Rozwoju (A7-0309/2012),

1.      wyraża zgodę na zawarcie konwencji;

2.      zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie, Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich.

UZASADNIENIE

Do Parlamentu Europejskiego kieruje się wniosek o wyrażenie zgody na wniosek dotyczący decyzji Rady w sprawie zawarcia, w imieniu Unii Europejskiej, Konwencji o wsparciu żywnościowym (FAC z 2012 r.).

Nie ma możliwości wprowadzenia poprawek do samej treści Konwencji. Zgoda dotyczy wyłącznie decyzji Rady w sprawie zawarcia przedmiotowej Konwencji oraz złożenia instrumentu ratyfikacji, o którym mowa w art. 12 Konwencji, u Sekretarza Generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Uwagi

Głód i brak bezpieczeństwa żywnościowego to obecnie wyzwania, z którymi zmaga się cały świat. I chociaż w ostatnim dziesięcioleciu udało się poczynić istotne postępy na wielu płaszczyznach, poprawa sytuacji w odniesieniu do problemu głodu i niedożywienia nadal następuje bardzo powoli. Szacuje się, że w 2010 r. 925 milionów ludzi, czyli 13,6% ludności świata, nie miało wystarczającej ilości jedzenia, pomimo zmniejszenia ubóstwa dochodowego w kilku regionach. 98% osób niedożywionych na całym świecie żyje w krajach rozwijających się[1]. 60% z nich stanowią kobiety[2]. Niedożywienie to podstawowa przyczyna ponad jednej trzeciej zgonów wśród dzieci – szacunkowo 2,6 miliona rocznie. W krajach rozwijających się prawie jedno dziecko na pięć w wieku poniżej pięciu lat ma niedowagę. Długotrwałe niedożywienie przyczynia się u milionów dzieci do zahamowania wzrostu (zbyt niski wzrost w porównaniu do wieku) oraz stwarza ryzyko ograniczonego rozwoju poznawczego i fizycznego[3]. Na całym świecie wzrasta liczba osób dotkniętych skutkami klęsk i katastrof, w tym tych będących wynikiem globalnej zmiany klimatu.

Konwencja o wsparciu żywnościowym z 2012 r. jest w pełni zgodna z nieustannie podejmowanymi przez UE wysiłkami na rzecz pomocy w ograniczaniu ubóstwa i wyeliminowania głodu na świecie w ramach milenijnych celów rozwoju. Bezsporna jest zatem stała potrzeba ustanowienia międzynarodowych, prawnie wiążących ram definiujących zobowiązania i zapewniających instrumenty służące dostarczaniu wsparcia żywnościowego krajom rozwijającym się.

Sprawozdawca jest zdania, że zmiany wprowadzone w porównaniu do Konwencji o pomocy żywnościowej (FAC z 1999 r.) stanowią istotny krok naprzód, a zawarcie FAC z 2012 r. będzie przyjęte z zadowoleniem. Sprawozdawca proponuje zatem wyrażenie zgody przez Parlament.

Cele FAC z 2012 r. i zasady wsparcia żywnościowego

Parlament Europejski w pełni popiera cele FAC z 2012 r. i zasady wsparcia żywnościowego określone w art. 1 i 2 Konwencji. PE jest zdania, że FAC z 2012 r. walnie przyczyni się do tego, by UE mogła osiągnąć na szczeblu międzynarodowym postępy w realizacji celów polityki w obszarze pomocy humanitarnej określonych w art. 214 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz zgodnych z unijną polityką w dziedzinie humanitarnego wsparcia żywnościowego. Parlament Europejski uważa, że FAC z 2012 r. pozwoli UE dopilnować wdrożenia najskuteczniejszej i najefektywniejszej polityki w dziedzinie wsparcia żywnościowego, która będzie stanowić odpowiedź na potrzeby żywnościowe i żywieniowe najsłabszych grup społecznych, w oparciu o obiektywnie określone potrzeby oraz przy uwzględnieniu lokalnego kontekstu i pełnym poszanowaniu podstawowych zasad humanitarnych oraz zgodnie ze zobowiązaniami w ramach WTO.

Parlament Europejski przywiązuje największą wagę do przestrzegania w pełni przez wszystkie strony FAC z 2012 r. Zasad i dobrych praktyk udzielania pomocy humanitarnej zatwierdzonych w Sztokholmie w dniu 17 czerwca 2003 r. Przypomina również o zobowiązaniach podjętych przez państwa udzielające pomocy i państwa będące odbiorcami pomocy do poprawy skuteczności pomocy rozwojowej poprzez stosowanie zasad określonych w Deklaracji paryskiej w sprawie skuteczności pomocy przyjętej przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) w 2005 r.

Główne różnice pomiędzy FAC z 2012 r. a FAC z 1999 r.

Jak wynika z uzasadnień Komisji oraz rozmów z urzędnikami Komisji FAC z 2012 r. różni się od FAC z 1999 r. głównie w punktach przedstawionych poniżej.

- Parlament Europejski uznaje istotną rolę UE w zachęcaniu do przejścia od instrumentu zorientowanego na darczyńców (przekazywanie nadwyżki dostaw żywności) do instrumentu zorientowanego na beneficjentów w celu wspierania polityki humanitarnej. Takie działanie obejmuje przejście od podejścia opartego na produkcie do bardziej zróżnicowanej kombinacji lokalnie dostosowanych narzędzi opartych na ocenie potrzeb. Co ważne, rozszerzono wykaz kwalifikujących się działań realizowanych w celu wywiązania się strony Konwencji z jej minimalnego zobowiązania rocznego na mocy FAC z 2012 r. (art. 4 oraz regulamin[4]), tak aby uwzględnić w nim, oprócz produktów w naturze, również przekazy pieniężne, vouchery i interwencje żywieniowe, w szczególności żywienie terapeutyczne i uzupełniające, wzbogacanie żywności i mikroskładniki odżywcze.

- W FAC z 2012 r. uznaje się znaczenie przygotowania już na wczesnym etapie gruntu pod bardziej długofalowe rozwiązania poprzez działania, które ułatwią przejście od pomocy doraźnej do programów odnowy i odbudowy, m.in. w drodze wzmacniania lokalnej produkcji i środków utrzymania, co pozwoli uniknąć długoterminowej zależności od pomocy. W tym celu wykaz kwalifikujących się produktów został rozszerzony o ograniczoną liczbę produktów, które przyczyniają się nie tylko do zaspokojenia potrzeb żywnościowych, lecz również do ochrony środków utrzymania w sytuacjach kryzysowych i na wczesnym etapie wychodzenia z kryzysu; należą do nich dostawy nasion, podstawowe narzędzia rolnicze i do połowu ryb oraz zwierzęta gospodarskie przeznaczone do spożycia lub hodowane dla mleka.

- W FAC z 2012 r. położono większy nacisk na dyskusję, wymianę informacji i dzielenie się najlepszymi praktykami wśród stron Konwencji, przy zastosowaniu odpowiednich narzędzi monitorowania i oceny. Powinno to umożliwić Komitetowi uzyskanie statusu bardziej aktywnego forum koordynacji darczyńców i wzajemnego uczenia się w zakresie polityki i praktyk dotyczących wsparcia żywnościowego.

- Celem FAC z 2012 r. jest zwiększenie przejrzystości i otwartości wobec innych zainteresowanych stron, które mogą zostać zaproszone do udziału w oficjalnych i nieoficjalnych posiedzeniach Komitetu ds. Wsparcia Żywnościowego i z którymi wszystkie strony Konwencji będą się regularnie konsultowały. Przewiduje się utworzenie publicznie dostępnej strony internetowej, której wyraźnym celem będzie ułatwianie wymiany informacji z zainteresowanymi stronami. Publikowanie minimalnych zobowiązań rocznych stron Konwencji, rocznego sprawozdania Komitetu, a także dat, miejsc i skróconych protokołów sesji Komitetu ułatwi większą zewnętrzną rozliczalność i umożliwi zainteresowanym stronom śledzenie wyników działalności darczyńców. Sprawozdanie roczne Komitetu będzie zawierało streszczenie sprawozdań rocznych wszystkich stron Konwencji. Poszczególne sprawozdania roczne każdej ze stron nie są jednak jawne.

- Konwencja zostaje zawarta na czas nieokreślony i wchodzi w życie w dniu 1 stycznia 2013 r., pod warunkiem ratyfikowania jej przez pięć stron do dnia 30 listopada 2012 r. Konwencja FAC z 1999 r., która wygasła w dniu 30 czerwca 2012 r., była początkowo zawarta na trzy lata, a następnie pięciokrotnie przedłużano jej okres obowiązywania. Strona może zaproponować przeprowadzenie oceny znaczenia Konwencji lub wprowadzenie do niej zmian w dowolnym momencie po wejściu w życie przedmiotowej Konwencji.

Nadal pozostają pewne kwestie, które w ocenie sprawozdawcy należy ponownie rozważyć i ulepszyć, albo podczas wdrażania, albo w związku z przyszłym przeglądem Konwencji.

- Niestety na mocy FAC z 2012 r. strony nadal mogą wyrazić swoje minimalne zobowiązanie roczne dotyczące wsparcia żywnościowego w ujęciu wartościowym lub ilościowym bądź w obu tych wielkościach. Chociaż UE opowiada się za zobowiązaniami w ujęciu wartościowym, można się spodziewać, że wielu ważnych darczyńców będzie nadal wyrażać swoje zobowiązania głównie w ujęciu ilościowym (ekwiwalent zboża). Taki stan rzeczy skłania wspomnianych darczyńców do opóźniania dostawy w przypadku wzrostu cen żywności i chociaż związek między cenami żywności a sytuacją humanitarną nie jest automatyczny, może doprowadzić do przeniesienia ryzyka związanego z cenami żywności na podmioty dotknięte sytuacją kryzysową. Nadal należy dążyć do przejścia na system, w którym wszystkie zobowiązania stron Konwencji będą w pełni wyrażane w ujęciu wartościowym i indeksowane względem cen żywności na rynkach światowych.

- W ten sam sposób jak w FAC z 1999 r. na mocy FAC z 2012 r. strony Konwencji nadal mają możliwość dostarczenia do 20% swojej pomocy żywnościowej w formie sprzedaży lub kredytu. UE musi nieustannie stanowczo opowiadać się za nowoczesnym podejściem do wsparcia żywnościowego opartym w pełni na formie darowizn zamiast sprzedaży lub kredytu. Celem średnioterminowym musi być zwiększenie udziału wsparcia żywnościowego w formie darowizn do 100%.

- Parlament Europejski uznaje zobowiązanie stron Konwencji do dopilnowania, aby ich pomoc była udzielana w sposób pozwalający uniknąć szkodliwych zaburzeń normalnej struktury produkcji i wymiany handlowej. PE utrzymuje, że konieczne jest uważne monitorowanie reperkusji wsparcia żywnościowego dla lokalnej produkcji żywności i rynków lokalnych oraz uwzględnianie ich w należyty sposób w procesie podejmowania decyzji dotyczących najskuteczniejszych i najefektywniejszych środków wsparcia, a także podczas ich wdrażania.

- Parlament Europejski zachęca UE do wywierania większego nacisku na Komitet, aby dążył on do uzyskania lepszej koordynacji przy zapewnieniu długofalowych wysiłków na rzecz poprawy wydajności rolnictwa i środków utrzymania na obszarach wiejskich. W ramach UE należy dążyć do osiągnięcia synergii z szerszym zakresem unijnych instrumentów na rzecz rozwoju, w szczególności z programem tematycznym na rzecz bezpieczeństwa żywnościowego w ramach instrumentu finansowania współpracy na rzecz rozwoju (DCI) w celu wspierania długofalowych rozwiązań problemów z zakresu bezpieczeństwa żywnościowego i żywieniowego. Poza UE Komitet powinien umacniać swoje powiązania z innymi podmiotami działającymi na rzecz bezpieczeństwa żywnościowego, takimi jak Komitet ds. Światowego Bezpieczeństwa Żywnościowego i Światowa Grupa ds. Bezpieczeństwa Żywnościowego.

- Parlament Europejski bardzo pozytywnie ocenia sytuację, w której pewna liczba przyszłych nowych członków była już zaangażowana w fazę negocjacji FAC z 2012 r. PE zachęca UE, aby w sposób aktywny dążyła do jak największego rozszerzenia bazy członkowskiej FAC, bez wprowadzania ustępstw w odniesieniu do celów i podstawowych zasad Konwencji. Ponadto PE zwraca się do stron Konwencji o opracowanie mechanizmu umożliwiającego aktywne zaangażowanie przedstawicieli państw, w których wystąpiła sytuacja kryzysowa, co ma służyć zwiększeniu legitymacji FAC.

- Jeśli chodzi o widoczność UE jako podmiotu prowadzącego działania humanitarne, godne ubolewania jest to, że nie zostanie podjęte żadne zbiorowe minimalne zobowiązanie roczne UE, w którym uwzględniono by wkład zarówno UE, jak i państw członkowskich. Chociaż zrozumiałe jest, że poszczególne państwa członkowskie mogą zostać pełnoprawnymi stronami Konwencji i jako takie mogą uczestniczyć w posiedzeniach Komitetu, Parlament Europejski wzywa UE i państwa członkowskie do koordynowania w możliwie największym stopniu swoich stanowisk przed posiedzeniami Komitetu i przemawiania podczas nich jednym głosem.

Parlament Europejski wzywa UE do podjęcia ambitnego minimalnego zobowiązania rocznego na 2013 r. zgodnie z art. 5 Konwencji oraz do należytego wypełnienia swoich rocznych zobowiązań.

Ponadto Parlament Europejski zwraca się do Komisji o dokładne informowanie Parlamentu na bieżąco o procesie wdrażania Konwencji przez UE i państwa członkowskie będące stroną Konwencji, m.in. poprzez przekazywanie ich sprawozdań rocznych i regularne informowanie Komisji Rozwoju na temat wdrażania Konwencji i działalności Komitetu, w szczególności w przypadku przyszłego przeglądu Konwencji.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

9.10.2012

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

20

0

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Thijs Berman, Ricardo Cortés Lastra, Leonidas Donskis, Catherine Grèze, Eva Joly, Filip Kaczmarek, Miguel Angel Martínez Martínez, Gay Mitchell, Norbert Neuser, Bill Newton Dunn, Maurice Ponga, Jean Roatta, Michèle Striffler, Alf Svensson, Eleni Theocharous, Patrice Tirolien, Ivo Vajgl, Anna Záborská, Iva Zanicchi

Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Patrizia Toia
Informacja prawna - Polityka ochrony prywatności