Procedure : 2012/2026(INI)
Stadium plenaire behandeling
Documentencyclus : A7-0408/2012

Ingediende teksten :

A7-0408/2012

Debatten :

PV 14/01/2013 - 25
CRE 14/01/2013 - 25

Stemmingen :

PV 15/01/2013 - 9.6
Stemverklaringen

Aangenomen teksten :

P7_TA(2013)0006

VERSLAG     
PDF 218kWORD 157k
10.12.2012
PE 488.011v02-00 A7-0408/2012

over de EU-strategie voor de Hoorn van Afrika

(2012/2026(INI))

Commissie buitenlandse zaken

Rapporteur: Charles Tannock

AMENDEMENTEN
ONTWERPRESOLUTIE VAN HET EUROPEES PARLEMENT
 ADVIES van de Commissie ontwikkelingssamenwerking
 UITSLAG VAN DE EINDSTEMMING IN DE COMMISSIE

ONTWERPRESOLUTIE VAN HET EUROPEES PARLEMENT

over de EU-strategie voor de Hoorn van Afrika

(2012/2026(INI))

Het Europees Parlement,

–   gezien zijn resolutie van 10 mei 2012 over zeepiraterij(1),

–   gezien zijn resolutie van 15 januari 2009 over de situatie in de Hoorn van Afrika(2),

–   gezien zijn resolutie van 10 maart 2010 over het jaarverslag over het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid in 2009(3),

–   gezien zijn resolutie van 11 mei 2011 over het jaarverslag over het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid in 2010(4),

–   gezien zijn resolutie van 12 september 2012 over het jaarverslag van de Raad aan het Europees Parlement over het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid(5),

–   gezien de conclusies van de Raad over de Hoorn van Afrika van 14 november 2011 en met name het strategische kader in de bijlage bij die conclusies,

–   gezien de Europese veiligheidsstrategie en de voor de Europese Raad bestemde tekst van de hoge vertegenwoordiger en de Europese Commissie van 14 maart 2008 getiteld "Klimaatverandering en internationale veiligheid",

–   gezien het eindverslag van de verkiezingswaarnemingsmissie van de Europese Unie over de verkiezingen in Ethiopië van 23 mei 2010,

–   gezien de goedkeuring van een grondwet voor Somalië door 825 leden van de nationale grondwetgevende vergadering op 1 augustus 2012; gezien de democratische verkiezing op 11 september 2012 van een nieuwe Somalische president in het kader van het overgangsproces,

–   gezien de conclusies van de Raad over het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid van 1 december 2011 en 23 juli 2012,

–   gezien de resoluties van de VN-Veiligheidsraad over de situatie in Somalië, en met name Resolutie 2067(2012),

–   gezien de missie van de Afrikaanse Unie in Somalië (AMISOM), haar strategische concept van 5 januari 2012 over het tot stand brengen van aanwezigheid in de vier sectoren en Resolutie 2036(2012) van de VN-Veiligheidsraad waarin wordt gevraagd aan de Afrikaanse Unie om de strijdkrachten van AMISOM uit te breiden van 12 000 naar maximaal 17 731 personeelsleden in uniform, bestaande uit troepen en personeel van opgeleide politie-eenheden;

–   gezien Resolutie 1820(2008) van de VN-Veiligheidsraad over de vrouw, vrede en veiligheid,

–   gezien het VN-verslag van 25 januari 2011 en de 25 voorstellen hierin van Jack Lang, speciaal adviseur van de VN-secretaris-generaal inzake juridische aangelegenheden in verband met piraterij voor de kust van Somalië; gezien de follow-upverslagen van Jack Lang, inclusief het verslag over de voorwaarden voor de oprichting van gespecialiseerde Somalische antipiraterijrechtbanken van 15 juni 2011 en het verslag van de Secretaris-generaal over gespecialiseerde antipiraterijrechtbanken in Somalië en andere landen in de regio van 20 januari 2012;

–   gezien de gezamenlijke strategie EU-Afrika,

–   gezien artikel 48 van zijn Reglement,

–   gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken en het advies van de Commissie ontwikkelingssamenwerking (A7-0408/2012),

A. overwegende dat de Hoorn van Afrika een regio is met een van de meest onzekere voedselvoorzieningen ter wereld en dat miljoenen mensen die in het gebied wonen, ondervoed zijn en het risico lopen op hongersnood; overwegende dat dit geografische gebied landen omvat die behoren tot degene met de laagste gezondheidsstandaarden ter wereld; overwegende dat het ook een van de armste gebieden ter wereld is, waar het gebrek aan bestuur het meest schrijnend is; overwegende dat menselijke onveiligheid en voedselonzekerheid voor acute humanitaire crises in de regio zorgen; overwegende dat de internationale gemeenschap geen preventieve stappen heeft ondernomen om de kwesties van de menselijke veiligheid, de droogte en de hongersnood in het gebied aan te pakken;

B.  overwegende dat de regio een lange geschiedenis van conflicten heeft en dat er een verband bestaat tussen conflicten, armoede en onderontwikkeling; overwegende dat duurzame ontwikkeling onmogelijk is in een klimaat van spanningen, gewapende conflicten en onstabiele overheidsinstellingen, terwijl armoede en onderontwikkeling tegelijk fungeren als conflictgenererende factoren; overwegende dat de klimaatverandering waarschijnlijk zal zorgen voor een verdere verscherping van de situatie in de regio, waar perioden van ernstige droogte al frequenter zijn geworden;

C. overwegende dat de aanhoudende instabiliteit in de Hoorn van Afrika gevolgen heeft voor de veiligheid van de omliggende landen en het continent als geheel en, door de terroristische netwerken in de regio, ook gevolgen kan hebben voor de veiligheid van andere gebieden, zoals Europa, het Arabische Schiereiland en Zuid-Azië;

D.  overwegende dat de vicieuze cirkel van onveiligheid, instabiliteit, armoede en slecht bestuur enkel met succes en op effectieve wijze kan worden doorbroken via een omvattende, holistische benadering die erop is gericht om in de landen in het gebied duurzame ontwikkeling te realiseren; overwegende dat het verband tussen ontwikkeling en veiligheid in de Hoorn van Afrika duidelijk naar voren komt, aangezien het een gebied is waar criminele activiteiten, met name terrorisme en piraterij, alomtegenwoordig zijn ten gevolge van de extreme armoede en het slechte bestuur, of het ontbreken van bestuur door de staat;

E.  overwegende dat Europa en de ruimere internationale gemeenschap op drie manieren betrokken zijn bij de veiligheidssituatie in de Hoorn van Afrika: in de eerste plaats is er de dreiging van internationaal terrorisme, onder meer doordat mensen van Somalische origine van en naar Europese landen reizen en vanwege de middelen die uit piraterij en gijzelingen worden doorgesluisd naar terroristische organisaties; ten tweede is er de economische bedreiging voor de internationale handel en de behoefte om een veilige doorgang te creëren voor de scheepvaart; en ten derde moet de verwezenlijking van de VN-doelstellingen worden gesteund, door bijvoorbeeld de schepen van het Wereldvoedselprogramma in het gebied te beschermen;

F.  overwegende dat de inzet van de EU voor het gebied zowel wordt ingegeven door het geostrategische belang van het gebied als door de wil om de mensen in de Hoorn te helpen en hen uit de armoede te halen; overwegende dat de EU om dat te bereiken en een duurzame vrede tot stand te brengen een verbintenis is aangegaan om zowel de inspanningen te ondersteunen op regionaal niveau – bijvoorbeeld via de intergouvernementele ontwikkelingsautoriteit (Intergovernmental Authority for Development, IGAD) en de Afrikaanse Unie– als op nationaal niveau, om vrede en rechtvaardigheid te bewerkstelligen op basis van de beginselen van insluiting, de rechtsstaat en de eerbiediging van de mensenrechten;

G. overwegende dat de IGAD nog steeds een onvoldoende ontwikkeld instrument is voor de versterking van de samenwerking, integratie en veiligheid op regionaal niveau; overwegende dat de IGAD een centrale rol moet spelen in de politieke en veiligheidsarchitectuur van de Hoorn van Afrika, alsmede in conflictpreventie en in de politieke en economische integratie in de regio, om de landen in de regio ertoe aan te zetten zich in te zetten voor en te binden aan een gemeenschappelijke politieke en economische agenda;

H. overwegende dat een doorlopende gordel van onveiligheid en instabiliteit van de Atlantische Oceaan tot de Indische Oceaan ook de drughandel zou aanzwengelen over de zuidelijke Atlantische Oceaan en in Latijns-Amerika en het Caribische gebied, alsmede de wapen- en mensenhandel zou aanmoedigen, doordat er nieuwe smokkelroutes opengesteld worden en mogelijkheden worden gecreëerd om drugs te smokkelen, zowel naar Europa als naar het Arabisch Schiereiland;

I.   overwegende dat de concurrentie tussen de landen in het gebied om de natuurlijke hulpbronnen, met name fossiele brandstoffen en water, en de concurrentie om infrastructuur die toegang biedt tot havens voor olie- en aardgasproducerende landen en om toegang tot de zee voor landen zonder kust, de spanningen in het gebied verder kunnen aanscherpen en tot chronische instabiliteit kunnen leiden;

J.   overwegende dat een houdbare stabiliteit in de Hoorn van Afrika op de lange termijn enkel tot stand kan komen op basis van sterke, verantwoordelijke democratische instellingen, de rechtsstaat en de eerbiediging van de mensenrechten, en met name, de vrijheid van meningsuiting, en op basis van betere economische vooruitzichten voor de samenleving in het algemeen;

K.  overwegende dat het van essentieel belang is om kernen van stabiliteit in de regio actief te voeden, armoede te bestrijden en economisch herstel te promoten als middel om gefaalde staten weer op te bouwen; overwegende dat er zonder ontwikkeling geen sprake kan zijn van veiligheid en dat er zonder veiligheid geen sprake kan zijn van ontwikkeling;

L.  overwegende dat de gewelddadige opstand van Al-Shabaab, het gebrek aan degelijk bestuur door de staat in Somalië, het gevaar door de voortdurende piraterij voor de kust van Somalië, de spanningen en het dreigende conflict tussen Soedan en Zuid-Soedan, de conflictgevoelige regio's Abyei en Darfur, de politieke overgang in Ethiopië na de dood van premier Meles Zenawi, de spanningen tussen Ethiopië en Eritrea en Somalië, de spanningen tussen Eritrea en Djibouti en de terroristische activiteiten van het Verzetsleger van de Heer (Lord's Resistance Army, LRA) er alle toe bijdragen dat de Hoorn van Afrika een van de meest conflictgevoelige gebieden ter wereld is, met als gevolg enorm veel menselijk leed, binnenlandse ontheemding van mensen, een verergering van de humanitaire crises en een belemmering van duurzame sociale en economische ontwikkeling, alsmede van de democratie en de rechtsstaat;

M.  overwegende dat, naarmate met de strijd tegen Al-Shabaab in Somalië vooruitgang wordt geboekt, het risico groter wordt dat terroristische activiteiten en de destabilisering zich verplaatsen naar andere delen van Somalië of zelfs andere delen van Afrika die tot nu toe niet waren getroffen;

N.  overwegende dat de aanhoudende politieke instabiliteit en conflictsituatie in Somalië ieder vooruitzicht op duurzame economische ontwikkeling in de regio bijna volledig de kop hebben ingedrukt; overwegende dat het gebrek aan stabiele democratische en economische vooruitzichten voor de bevolking en met name voor jongeren, in combinatie met de afwezigheid van democratie, een rechtsstaat, bestuur en menselijke veiligheid een vruchtbare bodem is voor het aanmoedigen van criminele activiteiten, waaronder piraterij en drugssmokkel, en helpt om terreurgroepen zoals Al-Shabaab in stand te houden; overwegende dat piraterij voor vele Somaliërs helaas de enige winstgevende en haalbare bron van inkomsten is en de enige manier om een hogere levensstandaard te bereiken; overwegende dat het van essentieel belang is deze kwesties aan te pakken op alomvattende wijze, gebruik makend van alle EU-instrumenten voor extern optreden, en dit optreden aan te vullen met de oprichting van gespecialiseerde Somalische rechtbanken tegen piraterij, zodra in Somalië levensvatbare overheidsstructuren voorhanden zijn;

O.  overwegende dat de federale overgangsregering van Somalië er niet in is geslaagd om een stabiele en inclusieve administratie te vormen die in staat is om een consensus tot stand te brengen tussen de verschillende etnische en politieke groepen; overwegende dat de nieuwe regering van Somalië volledig gesteund moet worden door de internationale gemeenschap zodat zij de uitdagingen waarmee Somalië wordt geconfronteerd, het hoofd kan bieden en opnieuw een duurzame politieke, democratische, etnische en sociale stabiliteit kan instellen;

P.  overwegende dat vissersschepen uit vele landen de chaos in Somalië hebben misbruikt door sinds 1990 in de Somalische 200 mijlszone voor de kust te vissen en zo de bestaansmogelijkheden van de Somalische vissers hebben ondermijnd;

Q. overwegende dat er volgens de UNHCR meer dan een miljoen Somalische vluchtelingen zijn die verspreid zijn over de Hoorn van Afrika, met name in Kenia en Ethiopië, en 1,3 miljoen binnenlandse ontheemden binnen Somalië; overwegende dat het interne conflict, het terrorisme van Al-Shaabab en de opeenvolgende droogtecrises de belangrijkste redenen zijn voor de uittocht en de ontheemding van mensen in Somalië, met merkbare gevolgen voor het hele gebied;

R.  overwegende dat op 20 augustus 2012 twee voor de regio zeer belangrijke gebeurtenissen hebben plaatsgevonden: ten eerste het overlijden van de premier van Ethiopië, Meles Zenawi, en ten tweede de oprichting van het eerste formele parlement van Somalië in meer dan twee decennia; overwegende dat de eedaflegging van een nieuw parlement en de verkiezing van een nieuwe Somalische president, Hassan Sheikh Mohamud, op 10 september 2012 een mijlpaal waren en een belangrijke stap in de richting van meer vrede en veiligheid en hebben aangetoond dat de situatie in Somalië niet onomkeerbaar is;

S.  overwegende dat Ethiopië, Djibouti, Kenia en Oeganda militaire en politieke steun hebben verleend aan de inspanningen om stabiliteit in de regio te bewerkstelligen, met name via de missie van de Afrikaanse Unie in Somalië (AMISOM), en zo hebben gewerkt aan een duurzame oplossing voor de veiligheid en de stabiliteit in de regio onder Afrikaanse verantwoordelijkheid en leiding, met actieve steun van de internationale gemeenschap; overwegende dat de Afrikaanse Unie een waardevolle partner voor vrede en stabiliteit in de regio is;

T.  overwegende dat de veiligheidstoestand en de militaire situatie in Somalië gevaarlijk en onvoorspelbaar blijven; overwegende dat AMISOM erin is geslaagd de islamitische militie Al-Shabaab terug te dringen en 100 soldaten in Baidoa heeft ingezet; overwegende dat Kenia onlangs een militaire inval heeft gedaan in Zuid-Centraal-Somalië, maar Al-Shabaab niet definitief heeft kunnen verslaan; overwegende dat het Ethiopische leger in februari 2012 invallen heeft gedaan in de Hiraan-regio en de Bay-regio; overwegende dat Human Rights Watch bekend heeft gemaakt dat Ethiopische strijdkrachten en milities die trouw zijn aan de federale overgangsregering van Somalië zich schuldig hebben gemaakt aan schendingen van de mensenrechten, marteling, willekeurige aanhoudingen, standrechtelijke executies en onwettige represailles tegen burgers; overwegende dat het buurland Eritrea er door de VN-groep voor het toezicht op de naleving van sancties van beschuldigd is wapens, training en financiële steun te hebben geleverd aan Al-Shabaab en zo het wapenembargo van de VN te hebben geschonden;

U. overwegende dat een einde van de crisis in Somalië wel afhankelijk is van de stabiliteit die wordt gebracht door de operaties van de Afrikaanse Unie in het land, maar alleen tot stand kan komen als de sociale en politieke stabiliteit worden gehandhaafd en ondersteund, d.w.z. dat de partijen die betrokken zijn bij de militaire operaties, ook een grote verantwoordelijkheid zullen dragen in verband met de ondersteuning van de plaatselijke autoriteiten met alle nodige middelen, in de periode na de stopzetting van de militaire operaties;

V.  overwegende dat een internationale militaire actie geen veiligheid, stabiliteit en duurzame vrede tot stand kan brengen, als zij niet gepaard gaat met programma's voor democratische ontwikkeling;

W. overwegende dat het overlijden van Ethiopisch premier Meles Zenawi waarschijnlijk verstrekkende nationale en regionale gevolgen zal hebben, aangezien de nieuwe leiders hierdoor mogelijkheid krijgen de politieke ruimte open te stellen, repressieve wetten in te trekken en een inclusieve politieke dialoog aan te knopen met het oog op een democratische overgang; overwegende dat de totstandbrenging van een inclusieve, democratisch verkozen regering in Ethiopië de enige manier is om de verspreiding van de instabiliteit, het radicalisme en de onrust in het gebied, die de rol van Ethiopië in de strijd tegen het terrorisme in gevaar brengen, te voorkomen;

X. overwegende dat het EPRDF bij de parlementsverkiezingen van mei 2010 545 van de 547 beschikbare zetels heeft gewonnen, waarop de verkiezingswaarnemingsmissie van de EU heeft verklaard dat de verkiezingen niet voldeden aan de internationale normen;

Y. overwegende dat Ethiopië meer buitenlandse hulp van de VS en de EU ontvangt dan enig ander Afrikaans land;

Z.  overwegende dat Eritrea na 20 jaar onafhankelijkheid onder het bestuur van president Isaias Afewerki een van de meest repressieve en gesloten landen in de wereld is, waar de situatie op het vlak van mensenrechten schrijnend is en burgers worden gevangenzet, gemarteld en vermoord; overwegende dat de VN-Mensenrechtenraad op 5 juli 2012 een resolutie heeft goedgekeurd met een krachtige veroordeling van de aanhoudende, wijdverbreide en systematische schending van de mensenrechten door de Eritrese overheid, de strenge beperkingen van de vrijheid van mening en van meningsuiting en de gedwongen dienstplicht van onbepaalde duur voor burgers, waarbij ook een speciale rapporteur voor de mensenrechtensituatie in Eritrea werd aangesteld om het isolement van het land te doorbreken en misbruik te onderzoeken en te melden; overwegende dat de Zweeds-Eritrese burger Dawit Isaak al 11 jaar zonder proces incommunicado in een gevangenis in Eritrea wordt vastgehouden;

Aa. overwegende dat de presidenten van Soedan en Zuid-Soedan op 26 december 2012 een langverwachte samenwerkingsovereenkomst hebben ondertekend waardoor de toevoer van olie uit het Zuiden naar het Noorden kan worden hersteld, de bufferzone aan de grens kan worden gedemilitariseerd, de grensoverschrijdende handel kan worden heropend en het vrije verkeer van burgers van de ene kant van de grens naar de andere kant worden hersteld; overwegende dat beide landen het nog eens moeten worden over de status van Abyei en andere betwiste gebieden;

Ab.     overwegende dat Zuid-Soedan wordt geconfronteerd met grote uitdagingen op het vlak van politiek, economie en veiligheid, met name ten aanzien van het geweld tussen gemeenschappen en het gebrek aan degelijke bestuursstructuren; overwegende dat de lopende ontwapening van de burgers, de zogeheten "Operatie Herstel de vrede", die in maart 2012 werd gelanceerd als reactie op het geweld tussen gemeenschappen in de staat Jonglei, volgens berichten geleid heeft tot gevallen van misbruik door de gewapende strijdkrachten tegenover burgers;

Ac. overwegende dat vrede moeilijk te realiseren blijft in de westelijke Soedanese regio Darfur en in de zuidelijke staten Zuid-Kordofan en Blauwe Nijl; overwegende dat mensenrechtenorganisaties nog steeds melding maken van willekeurige bombardementen door de regeringstroepen in gebieden waar burgers wonen, standrechtelijke executies, willekeurige aanhoudingen, massale plunderingen en vernietiging van eigendommen; overwegende dat het aanhoudende geweld een langdurige, verontrustende humanitaire crisis heeft teweeggebracht;

Ad. overwegende dat in de landen van de Hoorn van Afrika toegang tot de bevolking een van de grootste problemen blijft, wat de aanpak van humanitaire noodsituaties in de regio betreft;

Ae. overwegende dat de Commissie op het punt staat het totale bedrag van de dit jaar verleende humanitaire hulp aan de bevolking die getroffen is door de droogte in de landen van de Hoorn van Afrika, te verhogen tot 158 miljoen EUR;

Af. overwegende dat de belangrijkste lidstaten van de Afrikaanse Unie zich er tijdens de internationale donorconferentie in Addis Abeba toe hebben verbonden bijna 350 miljoen USD voor de door de droogte getroffen landen vrij te maken;

Ag. overwegende dat de Hoorn van Afrika en met name Somalië getroffen zijn door een ernstige hongersnood als gevolg van droogte, met als resultaat een ernstige humanitaire crisis, die meer dan 12 miljoen mensen in de regio, inclusief meer dan 7,5 miljoen in Somalië, heeft getroffen; overwegende dat de hongersnood niet alleen vele dodelijke slachtoffers heeft geëist, met name kinderen, maar ook heeft geleid tot een grote vluchtelingenstroom naar buurlanden Kenia en Ethiopië; overwegende dat de Commissie de humanitaire steun heeft verhoogd van 9 miljoen EUR in 2008 tot 46 miljoen EUR in 2009, maar die steun vervolgens heeft verlaagd tot 35 miljoen EUR in 2010 en 30 miljoen EUR in 2011; overwegende dat zij het bedrag vervolgens heeft verhoogd tot 77 miljoen EUR, maar pas na de grote droogte van de zomer van 2011;

Ah. overwegende dat een aanzienlijke verbetering van de humanitaire situatie in de Hoorn van Afrika samenhangt met alle andere doelstellingen die de EU in het gebied nastreeft en dat voor een duurzame oplossing van de verschillende conflicten die het gebied teisteren, bijgevolg rekening moet worden gehouden met de behoeften van binnenlandse ontheemden en met de aanhoudende vluchtelingencrisis en de oorzaken daarvan, zoals de structurele voedselonzekerheid, de conflicten en de gevolgen van de klimaatverandering, met bijzondere aandacht voor de meest kwetsbare bevolkingsgroepen, zoals vrouwen en kinderen;

Ai. overwegende dat niet alleen de traditionele spelers op het vlak van politiek en ontwikkeling zoals de EU, de VS en internationale organisaties als de VN en de Wereldbank, maar ook Turkije, Egypte, de landen van de Samenwerkingsraad van de Golf (met name Qatar) en de Organisatie van de Islamitische Samenwerking belangrijke donoren en politieke actoren in de regio zijn; overwegende dat China een belangrijke rol speelt door de infrastructuurontwikkeling en de economische capaciteit in de Hoorn van Afrika te bevorderen via de verstrekking van zachte ad-hocleningen waaraan geen voorwaarde is verbonden dat de landen effectieve hervormingen doorvoeren en die vaak fungeren als stimulans voor een geprivilegieerde toegang tot de natuurlijke hulpbronnen en tot de markt in het land kwestie;

Aj. overwegende dat de EU de grootste verstrekker van internationale bijstand en humanitaire hulp in de Hoorn van Afrika is en dat zij bijdraagt aan de ontwikkeling en veiligheid van dit gebied op land en op zee;

Ak. overwegende dat de totstandbrenging van een veilig klimaat voor handel en vervoer het belangrijkste pad is in de richting van stabilisatie en ontwikkeling in de regio, zowel op het land als op zee;

Al. overwegende dat de verkoop van illegaal ivoor een van de belangrijkste bronnen van inkomsten is geworden voor milities zoals Al-Shabaab, maar ook voor de officiële strijdkrachten, vanwege een enorme toename van de vraag in de Aziatische landen; overwegende dat de olifantenstroperij volgens CITES het hoogste niveau van de afgelopen 10 jaar heeft bereikt en dat er sinds 1989 nog nooit zoveel ivoor in beslag werd genomen;

Am. overwegende dat volgens een rapport van het VN-milieuprogramma een groot aantal illegale scheepsladingen giftig afval met lekkende inhoud langs de kust van Somalië is gedumpt, met totale veronachtzaming van de gezondheid van de bevolking ter plaatse en het behoud van het milieu; overwegende dat het op zee gedumpte afval volgens hetzelfde verslag gedeeltelijk afkomstig is uit de EU en dat het onherstelbare schade toebrengt aan de menselijke gezondheid en het milieu in het gebied, met grove schending van de mensenrechten;

An. overwegende dat alle acht millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling in het gebied momenteel buiten bereik zijn en dat enkel met een vastberaden uiting van politieke wil enige vooruitgang kan worden geboekt in de drie jaar voor de tijdslimiet van 2015;

Ao. overwegende dat irrationaliteit en politiek extremisme in situaties van armoede en hongersnood goed gedijen; overwegende dat veertien maanden na de officiële vaststelling door de VN van de eerste hongersnood van de 21e eeuw in de Hoorn van Afrika, de humanitaire situatie relatief is verbeterd, maar nog altijd kritiek is;

Ap. overwegende dat de vooruitgang in de strijd tegen de armoede in de Hoorn van Afrika belemmerd werd door de voedsel- en brandstofcrises, alsmede door de mondiale economische en financiële crisis en de gevolgen van de klimaatverandering;

Aq. overwegende dat volgens een schatting van de FAO van maart 2012 ruim acht miljoen mensen in de Hoorn van Afrika hulp nodig hadden (3,2 miljoen in Ethiopië, 2,5 miljoen in Somalië, 2,2 miljoen in Kenia en 180 000 in Djibouti); overwegende dat de regio in 2011 is getroffen door de ergste droogte van de afgelopen zestig jaar, met gevolgen voor meer dan 13 miljoen mensen en met honderdduizenden die hun huizen hebben moeten verlaten en tientallen duizenden die zijn omgekomen;

Ar. overwegende dat het werk van het Internationale Strafhof in de Hoorn van Afrika om misdadigers voor het gerecht te brengen en straffeloosheid te bestrijden belemmerd wordt door bepaalde landen in het gebied;

As. overwegende dat UNICEF voor de voortzetting van zijn werkzaamheden op het gebied van humanitaire hulp en voor zijn investeringen in de herstelinspanningen in Somalië, Kenia en Ethiopië in 2012 in totaal 273 miljoen USD nodig heeft, waarvan het eind juli van dit jaar nog maar 33% had ontvangen;

Algemeen kader

1.  is verheugd over de EU-strategie voor de Hoorn van Afrika, en met name over de alomvattende benadering ervan op basis van een aanpak van de veiligheids- en stabiliteitsproblemen, het handhaven van de rechtsstaat en het garanderen van een eerlijk proces, dat goed werkende wetshandhavingsmechanismen en -procedures en een onafhankelijk gerechtelijk apparaat moet omvatten, terwijl tegelijk de onderliggende oorzaken ervan worden aangepakt, met name via ontwikkelings- en humanitaire strategieën op basis van duidelijke doelstellingen; dringt aan op volledige tenuitvoerlegging van het strategische kader van de EU voor de Hoorn van Afrika en steunt de vijf peilers ervan: i) opbouw in alle landen van de Hoorn van Afrika van democratische, robuuste beleidsstructuren met verantwoordingsplicht; ii) samenwerking met de landen van de regio en met regionale en internationale actoren en organisaties om conflicten op te lossen, onder andere door de onderliggende oorzaken ervan aan te pakken; iii) garanderen dat de bestaande onveiligheid in de regio geen gevaar vormt voor de veiligheid van andere buurlanden of andere regio's of landen; iv) steun voor de inspanningen om economische groei te bevorderen en armoede te verminderen; v) steun voor de regionale politieke en economische samenwerking; benadrukt het feit dat het belangrijk is duurzame economische groei in de regio te bevorderen en armoede te bestrijden, door te voorzien in de fundamentele behoeften van de bevolking;

2.  benadrukt dat een duurzame oplossing voor de vele conflicten in de regio enkel kan slagen, als hiermee de beginselen worden ingesteld van goed nabuurschap, met het opzij schuiven van rivaliteit en grensconflicten, het niet ingrijpen in en samenwerken met andere landen, duurzame ontwikkeling op basis van de toegang tot hulpbronnen en het billijke en eerlijke delen van de toegang tot die hulpbronnen en economische kansen voor iedereen, zonder discriminatie; merkt op dat hiervoor inspanningen vereist zijn om te komen tot een kentering op het gebied van vredesopbouw, bemiddeling en verzoening, om een einde te maken aan de straffeloosheid, in samenwerking met het Internationaal Strafhof, en om ervoor te zorgen dat het internationale humanitaire recht volledig wordt geëerbiedigd, inclusief onbelemmerde verstrekking van humanitaire hulp aan de bevolking en mensenrechten; merkt op dat de Unie, in nauwe samenwerking met de regionale organen, een belangrijke rol te spelen heeft in deze processen, in het bestrijden van de proliferatie van handvuurwapens en lichte wapens en het bevorderen van demobilisatie, ontwapening en de re-integratie van voormalige strijders, maar benadrukt het feit dat het uiteindelijk aan de mensen van de Hoorn van Afrika zelf is om te zorgen voor duurzame vrede, stabiliteit, welvaart, alsmede voor een regering die verantwoording aflegt en voor een rechtsstaat;

3.  is verheugd over de benoeming van een speciale vertegenwoordiger van de Europese Unie (SVEU) voor de Hoorn van Afrika, waarom het Parlement in zijn voornoemde resolutie van 10 mei 2007 over de Hoorn van Afrika had verzocht; dringt er bij de HV/VV en bij de Commissie op aan om het werk van de SVEU actief te ondersteunen door hem voldoende financiële en personele middelen te verstrekken en hem rechtstreeks toegang te geven tot structuren en missies van het GVDB en tot de structuren en programma's van het beleid inzake ontwikkeling en humanitaire hulp van de Commissie; herinnert eraan dat het Parlement in zijn resolutie de SVEU voor de Hoorn van Afrika heeft gevraagd om regelmatig een verslag in te dienen bij het Parlement; is in verband hiermee ingenomen met de regelmatige verslagen van de SVEU voor de Hoorn van Afrika aan het Parlement en verzoekt hem om een regelmatige dialoog met zijn leden te blijven voeren en met hen van gedachten te blijven wisselen; juicht tevens de benoeming van een SVEU voor Soedan en Zuid-Soedan toe; is van mening dat het met het oog op het waarborgen van volledige raadpleging en gecoördineerd optreden noodzakelijk is dat de twee speciale vertegenwoordigers regelmatig worden geraadpleegd door de diensten die bevoegd zijn voor de programmering van de financiële instrumenten voor het extern optreden van de EU en deze regelmatig van beleidstechnisch en strategisch advies voorzien; wijst erop dat een regelmatige dialoog en coördinatie tussen de twee SVEU's en de hoofden van de EU-delegaties in het gebied erg waardevol zijn;

4.  is de mening toegedaan dat meer middelen kunnen worden geïnvesteerd in de IGAD ter bevordering van een systeem van goed bestuur en van een effectieve politieke dialoog en mechanismen voor consensusvorming in en tussen alle aangesloten landen; verzoekt de EU om deze rol te vergemakkelijken door zich verder te engageren in hun proces voor het opbouwen van hun interne capaciteit; herinnert eraan dat het van uitermate groot belang is een regionaal institutioneel kader voor dialoog en coördinatie tussen de landen van de regio te bevorderen, met name met betrekking tot Ethiopië, Kenia en Oeganda, die als de voornaamste spelers in de regio de inspanningen moeten blijven coördineren en gezamenlijke doelstellingen moeten blijven nastreven; herinnert er voorts aan dat de IGAD een adequaat kader kan bieden voor dialoog en coördinatie met betrekking tot de exploitatie van essentiële natuurlijke hulpbronnen zoals water;

5.  verzoekt de Commissie te overwegen hulp en steun te verstrekken aan alle Afrikaanse landen die op militair vlak zijn betrokken bij de handhaving van de vrede in de landen van de Hoorn van Afrika en met name in Somalië;

6.  is ingenomen met het besluit van de EU om aanvullende steun te bieden aan AMISOM, opdat deze missie haar mandaat kan vervullen en kan aangroeien tot 17 731 mankrachten, zoals toegestaan door de VN;

7.  is van mening dat de resultaten van AMISOM in de strijd tegen Al-Shabaab, zoals het heroveren van de controle over Kismayo, het strategische belang van steun voor de Afrikaanse Unie bevestigen; wijst daarom op het belang van het bevorderen van het proces van institutionele en capaciteitsopbouw en van een goed bestuur van de Afrikaanse Unie en van haar responscapaciteiten, onder meer op het vlak van crisisbeheer en op militair niveau; is ingenomen met de oprichting van een EU-delegatie voor de Afrikaanse Unie in Addis Abeba;

8.  roept dringend op tot bijstand aan het gerecht en het gevangeniswezen in de landen die met de EU hebben samengewerkt door piraterijverdachten over te brengen (Kenia, de Seychellen en Mauritius) en tot ondersteuning van de Somalische autoriteiten om te verzekeren dat zij beschikken over de noodzakelijke justitiële capaciteit en over eerlijke rechtsmiddelen, overeenkomstig het internationale recht, en met name het internationale mensenrechtenrecht, om met gevangengenomen piraten en militanten van Al-Shabaab om te kunnen gaan; onderstreept tegelijk het feit dat het belangrijk is de gevangengenomen piraten een proces te bieden van rehabilitatie en re-integratie in de maatschappij;

9.  betreurt dat tal van piraten en andere misdadigers nog steeds niet zijn opgepakt of, als dit wel het geval is, zij vaak zijn vrijgelaten bij gebrek aan sluitend bewijsmateriaal of politieke bereidheid hen te vervolgen, en dit ondanks de hulp van de EU ter versterking van de rechtsstaat in het gebied, overdrachtovereenkomsten tussen de Unie en derde landen (Kenia, de Seychellen en Mauritius) en bilaterale overeenkomsten voor repatriëring van veroordeelde piraten tussen de Seychellen, Puntland en Somaliland, alsook diverse internationale rechtskaders;

10. is bijzonder ingenomen met het VN-verslag van 25 januari 2011 en de 25 voorstellen hierin van Jack Lang, speciaal adviseur van de VN-secretaris-generaal inzake juridische aangelegenheden in verband met piraterij voor de kust van Somalië; is eveneens ingenomen met de relevante follow-upverslagen van Jack Lang, zoals het verslag over de voorwaarden voor de oprichting van gespecialiseerde Somalische antipiraterijrechtbanken van 15 juni 2011 en het verslag van de secretaris-generaal over gespecialiseerde antipiraterijrechtbanken in Somalië en andere landen in de regio van 20 januari 2012; dring er bij de HV/VV, de SVEU, de drie missiehoofden en delegatiehoofden op aan om de voorstellen van Jack Lang als prioriteit te beschouwen en een strategie uit te werken voor de bijdrage van de EU aan de internationale aanpak voor het strafrecht op het grondgebied van Somalië;

11. dringt er nogmaals bij de lidstaten op aan om in samenwerking met Europol en Interpol de geldstromen te onderzoeken en te traceren en de bedragen die als losgeld aan de piraten zijn betaald, te confisqueren, omdat er aanwijzingen zijn dat dit geld wordt gestort op bankrekeningen in de hele wereld, ook in Europa, en de georganiseerde criminele netwerken die de winst van dergelijke praktijken opstrijken, te identificeren en te ontmantelen; verzoekt de Raad om verdere samenwerking tussen EU NAVFOR enerzijds en Europol en Interpol anderzijds te faciliteren;

12. dringt er bij alle landen in het gebied op aan om samen te werken met het Internationaal Strafhof en herinnert aan de bindende verplichting van de landen die het Statuut van Rome hebben ondertekend en geratificeerd; is tevens ingenomen met de recente ontwikkelingen binnen het Internationaal Strafhof, die het mogelijk maken om onderzoeken te voeren in landen die geen partij zijn bij het Statuut van Rome of dat Statuut niet hebben geratificeerd;

13. verzoekt de Europese instellingen waakzaam en actief te blijven met betrekking tot de politieke overgang die in Ethiopië aan de gang is en met betrekking tot de eerste stappen van Somalië in de richting van democratie;

14. acht het wenselijk de mogelijkheid te benutten die wordt geboden door de openstelling van de opvolging van de op 20 augustus 2012 overleden premier van Ethiopië, Meles Zenawi, de verkiezing van de nieuwe Somalische president en het naderen van de Keniaanse parlementsverkiezingen in 2013, om i) te werken aan de bevordering van de eerbiediging van de grondwettelijke normen, de rechtsstaat, de mensenrechten en gendergelijkheid, in samenwerking en dialoog met de partners in de Hoorn; ii) te blijven werken aan de ontwikkeling van de instellingen, de opbouw van de democratie en de democratisering; iii) de follow-up van de aanbevelingen van de verkiezingswaarnemingsmissie te monitoren en indien nodig steun te bieden voor de uitvoering ervan, iv) de politieke dialoog op nationaal en regionaal niveau te versterken en de mensenrechtenkwesties op de agenda te blijven plaatsen, indien nodig met inbegrip van buitengerechtelijke moorden, willekeurige aanhoudingen en opsluitingen, en de strijd tegen straffeloosheid; v) ondersteuning te bieden aan een onafhankelijk maatschappelijk middenveld dat de wensen van de samenleving kan vertolken;

15. is verheugd dat bij het verstrijken van de termijn van de door de Raad voor vrede en veiligheid vastgestelde routekaart, die bekrachtigd is door Resolutie 2046(2012) van de VN-Veiligheidsraad, een overeenkomst over de oliebronnen tussen Soedan en Zuid-Soedan is gesloten; hoopt dat deze overeenkomst tevens zo snel mogelijk definitief het probleem van de doorvoer van de olie uit Zuid-Soedan oplost;

Kader voor het veiligheidsbeleid

16. is verheugd over de aanzienlijke bijdrage die de EUNAVFOR-operatie Atalanta levert aan de inspanningen om piraterij te bestrijden en de maritieme veiligheid voor de kust van Somalië te verbeteren; onderstreept de rol van deze operatie in de bescherming van de schepen die door het Wereldvoedselprogramma zijn gecharterd voor de levering van voedselhulp aan Somalië en andere kwetsbare schepen, alsook voor leveringen aan AMISOM; is verheugd over het besluit van de Raad van 23 maart 2012 om de EUNAVFOR-operatie Atalanta te verlengen tot december 2014 en het mandaat ervan uit te breiden zodat zij zich kan richten op de operationele bases van de piraten aan land; dringt er bij de lidstaten op aan ervoor te zorgen dat de EUNAVFOR-operatie Atalanta naar behoren wordt ondersteund met adequate surveillance- en patrouillevaartuigen, aangezien de huidige vooruitgang in de strijd tegen piraterij nog kan worden tenietgedaan, en met middelen voor de internationale gemeenschap om de piraten en hun financierders en netwerken te vervolgen, en erkent dat de meest doeltreffende antipiraterijmaatregelen de beschermingsmaatregelen aan boord zijn die zijn ingevoerd door de rederijen; is in verband hiermee ingenomen met de recente oproepen vanuit de maritieme industrie om regelgeving uit te werken voor de private maritieme beveiligingsbedrijven en verzoekt de Internationale Maritieme Organisatie, de vlaggenstaten en de maritieme industrie om samen te werken aan de verdere ontwikkeling en de tenuitvoerlegging van duidelijke, samenhangende en afdwingbare internationaal overeengekomen normen voor het gebruik van gewapend beveiligingspersoneel met een privécontract aan boord van schepen en verzoekt private maritieme beveiligingsbedrijven om die richtsnoeren strikt na te leven;

17. merkt op dat samenwerking tussen EU NAVFOR en de andere internationale missies in het gebied, en met name de AMISOM-missie op het land, belangrijk is en is van mening dat goede betrekkingen en een nauwe samenwerking, inclusief informatie-uitwisseling, van essentieel belang zijn om een stabiel Somalië te garanderen; herinnert eraan dat de EUNAVFOR-operatie Atalanta en de NAVO-operatie Ocean Shield er alleen in kunnen slagen piraterij te ontmoedigen en in te dammen, als er voor de Hoorn van Afrika, en met name voor Somalië, een algemene strategie komt om de redenen aan te pakken waarom Somaliërs hun toevlucht zoeken tot piraterij en criminele activiteiten als bron van inkomsten; merkt op dat de huidige antipiraterijmissie van de NAVO, operatie Ocean Shield, in oktober 2008 twee kortere antipiraterijoperaties om schepen van het Wereldvoedselprogramma te beschermen tot een goed einde heeft gebracht;

18. is verheugd over het besluit van de Raad buitenlandse zaken van 12 december 2011 om een initiatief voor regionale maritieme capaciteitsopbouw, "EUCAP Nestor" genaamd, te ontplooien teneinde de maritieme en justitiële vermogens en de opleiding van kustpolitie en rechters te kunnen versterken in overleg met en met de toestemming van de plaatselijke gemeenschappen in vijf landen in de Hoorn van Afrika en de westelijke Indische Oceaan; roept alle lidstaten ertoe op om onverwijld voldoende bekwaam civiel en militair personeel beschikbaar te stellen voor de nieuwe missie; roept op tot een hechte coördinatie met andere initiatieven, waaronder het MARSIC-project van de EU, in het kader van het door het stabiliteitsinstrument gefinancierde programma inzake kritieke zeeroutes en het regionale programma voor maritieme veiligheid (MASE) dat door landen uit Oost- en Zuid-Afrika en de Indische Oceaan werd opgezet, wordt ondersteund door de EU en erop gericht is piraterij te bestrijden op het land en de gerechtelijke capaciteiten te versterken om piraterijverdachten aan te houden, over te brengen, vast te houden en te vervolgen; is van mening dat alleen door de vermogens inzake kustveiligheid van de kuststaten te vergroten, de onderliggende oorzaken van piraterij op het land aan te pakken en de naleving van de beste beheerspraktijken (BMP4) voor de scheepvaart en betere normen voor de maritieme beveiligingssector te bevorderen, de internationale gemeenschap in staat zal zijn de ruimere doelstelling van stabiliteit en veiligheid in het gebied te bereiken en dus de behoefte aan patrouilleschepen in het gebied te beperken;

19. is verheugd over het besluit van juli 2011 om het mandaat van de in Oeganda gevestigde EU-opleidingsmissie (EU Training Mission, EUTM) te verlengen en te heroriënteren; vraagt niettemin een betere screening en monitoring van het gedrag van alle door de EUTM opgeleide rekruten en vraagt dat voor hen een verantwoordingsplicht geldt, om ervoor te zorgen dat minderjarigen of personen die banden hebben met militante groeperingen, niet tot het programma worden toegelaten, en vraagt dat de bedoelde personen worden ingelijfd bij de Somalische strijdkrachten en dat alle gevallen van desertie onmiddellijk worden gemeld en onderzocht; verzoekt de EU tevens een rol te spelen met betrekking tot een nauw toezicht op de betalingsketen voor de opleiding van de strijdkrachten, om ervoor te zorgen dat de betalingen de beoogde begunstigden bereiken en motivatie, trouw en engagement genereren, en er tegelijk ook voor te zorgen dat de toekomstige veiligheidstroepen van Somalië in staat zullen zijn de zaak in eigen handen te nemen;

20. onderstreept de noodzaak van een nauwe strategische samenwerking tussen alle bij de veiligheid betrokken actoren, met name de EUNAVFOR-operatie Atalanta, de EUTM Somalië en EUCAP Nestor, alsmede de NAVO (operatie Ocean Shield), de CTF-151 taskforce onder leiding van de VS, de VN en AMISOM; merkt op dat er internationale coördinatiemechanismen bestaan, zoals de Contactgroep piraterij voor de kust van Somalië (Contact Group on Piracy off the Coast of Somalia, CGPCS) in New York en het SHADE-mechanisme (Shared Awareness and Deconfliction) in Bahrein; is daarom ingenomen met het besluit van de Raad van 23 maart 2012 om het operatiecentrum van de EU te activeren voor een aanvankelijke periode van twee jaar, om te coördineren en de synergie te bevorderen tussen de drie GVDB-missies in de Hoorn van Afrika en de in Brussel gevestigde structuren, in de context van een strategie voor de Hoorn van Afrika en in overleg met de Speciale Vertegenwoordiger van de EU voor de Hoorn van Afrika;

21. merkt op dat er tekenen zijn dat het LRA zijn bereik aan het uitbreiden is, waardoor meer landen bij de strijd betrokken raken en meer kinderen gevaar lopen; herinnert eraan dat de strijd tegen het LRA en de jacht op LRA-leider Joseph Kony tot nu toe sterk afhankelijk was van financiering, uitrusting en logistieke ondersteuning uit de VS; verzoekt de EU overleg te plegen met de VS met betrekking tot eventuele aanvullende steun die voor de strijd tegen het LRA nodig is, onder toezicht van de Afrikaanse Unie;

22. uit kritiek op het gebrek aan uitvoering van de CITES-regelgeving; verzoekt de Commissie en de Raad de instelling te bevorderen van een systeem van certificering en controle voor de invoer van ivoor in de EU, zoals bij het geslaagde Kimberly-proces;

Versterking van de algemene aanpak

23. is ingenomen met de EU-strategie voor de Hoorn van Afrika, nu deze niet enkel een veiligheids- en humanitair beleid inhoudt, maar ook een ontwikkelingsbeleid voor de langere termijn en de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling; onderstreept het feit dat deze langeretermijnvisie op ontwikkelingsbeleid belangrijk is en verzoekt de Commissie en de lidstaten om hun beleid in dit opzicht te coördineren en zo snel mogelijk een gezamenlijke programmering te hanteren voor de diverse landen en het gebied in zijn geheel;

24. is van mening dat een stabiele en veilige Hoorn van Afrika positieve gevolgen zou hebben op politiek en veiligheidsvlak buiten het gebied en eveneens de investeringen en veilige scheepvaartroutes in de Indische Oceaan ten goede zou komen; is daarom van mening dat een bezinning over strategieën om de veiligheid en de stabiliteit in het gebied te bevorderen en over coördinatie om te zorgen voor de nodige financiële middelen voor een omvattende aanpak, op het niveau van de G-20 moet worden geïnitieerd; wijst in dit opzicht op de positieve ervaring van de Somalië-conferentie die is georganiseerd in februari 2012 in Londen en moedigt de HV/VV ertoe aan om na te gaan of een soortgelijke conferentie kan worden georganiseerd in 2013;

25. is van mening dat de Hoorn van Afrika ook gezien moet worden als een gebied met een groot economisch potentieel, met name in de mijnbouw en de landbouw; verzoekt de Raad, de Commissie, de EDEO en de EIB daarom om, in coördinatie met andere multilaterale donoren en financiële instellingen projecten van gemeenschappelijk belang vast te stellen voor de landen in het gebied, die samenwerking en positieve onderlinge afhankelijkheid kunnen bevorderen, bijvoorbeeld op het gebied van energievoorziening, inclusief hernieuwbare energiebronnen, en natuurlijke hulpbronnen, inclusief water; wijst erop dat grensoverschrijdende handel, toegang tot de internationale markten, haveninfrastructuur en de voorziening van toereikende corridors voor de toegang tot havens voor landen zonder zeekust belangrijk zijn, als cruciale elementen voor de economische ontwikkeling van de Hoorn van Afrika op lange termijn; verzoekt de Commissie een grondige analyse uit te voeren van de omvang en de economische, milieu- en sociale impact van de praktijk van het verhuren van land aan derde landen in de Hoorn van Afrika en mogelijke vrijwaringsstrategieën en -mechanismen voor te stellen;

26. is van oordeel dat het weliswaar van essentieel belang is de veiligheid in de regio te verbeteren en de strijd tegen het terrorisme en de piraterij op te voeren, maar dat dit de dringende noodzaak niet mag overschaduwen om als eerste prioriteit te ondersteunen dat de armoede in de regio wordt uitgeroeid, vooral gelet op het feit dat de EU er volgens haar oprichtingsverdrag toe gehouden is in al haar beleidsbeslissingen die gevolgen kunnen hebben voor de ontwikkelingslanden, rekening te houden met de doelstellingen van de ontwikkelingssamenwerking, en meer in het bijzonder het terugdringen en het definitief uitbannen van de armoede (artikel 208, lid 1, van het VWEU); wijst erop dat alle landen van de Hoorn van Afrika ontwikkelingslanden zijn en, met uitzondering van de twee Soedans, die de Overeenkomst van Cotonou niet hebben ondertekend, als dusdanig twee miljard EUR aan ontwikkelingshulp hebben ontvangen (waarvan 644 miljoen EUR voor Ethiopië alleen) voor de nationale en regionale indicatieve programma's in het kader van het 10e EOF (2008-2013); wijst erop dat in dezelfde periode de regio's Oostelijk Afrika, Zuidelijk Afrika en de Afrikaanse landen aan de Indische Oceaan uit het 10e EOF 619 miljoen EUR hebben ontvangen (deels voor de IGAD) met als doel de armoede in de landen van deze regio uit te roeien en ze te helpen de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling te halen; herinnert er ten slotte aan dat in het kader van de Afrikaanse Vredesfaciliteit, een subinstrument van het EOF, financiële ondersteuning wordt gegeven aan AMISOM;

27. is van mening dat de EU (lidstaten en Commissie) als 's werelds grootste verlener van ontwikkelings- en humanitaire hulp in de regio, deels door de centralisering van haar diplomatieke inspanningen in de EDEO en de SVEU, door het welslagen van de operatie Atalanta en door de diplomatieke en militaire aanwezigheid van sommige lidstaten in de regio, meer zou kunnen doen om de endemische armoede en de haarden van anarchie en rechteloosheid in de regio uit te roeien;

28. acht het wenselijk de mogelijkheid te benutten die wordt geboden door de verkiezing op 10 september 2012 van de nieuwe Somalische president Hassan Sheikh Mohamud, om met behulp van het strategische kader voor de Hoorn van Afrika en met de steun in de regio van de SVEU, alsmede van de EDEO, de nationale diplomatieke vertegenwoordigingen en de Afrikaanse Unie, te werken aan de aanknoping van normale diplomatieke en economische betrekkingen tussen Ethiopië en Eritrea en de oplossing van de crisis in Somalië, aangezien dit ten goede zou komen aan de gehele regio; merkt op dat de regio van de Grote Meren, die grenst aan de westelijke rand van de Hoorn van Afrika, ook een van de meest onstabiele ter wereld is, met een aantal ernstig onderontwikkelde landen die geteisterd worden door wapengeweld – bv. de Democratische Republiek Congo (Democratic Republic of Congo, DRC) – of zelfs door oorlogen met een of meer buurlanden – bv. de spanningen tussen de DRC en Rwanda, dat deel uitmaakt van de Hoorn van Afrika in ruime zin; onderstreept dat bij de tenuitvoerlegging van de Europese strategie voor de Hoorn van Afrika niet mag worden vergeten dat deze strategie gevolgen kan hebben voor de onontbeerlijke ontwikkeling van de aangrenzende regio's (met name het gebied van de Grote Meren, Centraal-Afrika en zuidelijk Afrika).

29. is zowel voor de regionale ontwikkelingshulp als voor de humanitaire hulp tevreden met het nieuwe plan voor de Hoorn van Afrika dat de Commissie in 2012 onder het acroniem SHARE (Supporting Horn of Africa Resilience, ondersteuning van de weerbaarheid in de Hoorn van Afrika) heeft voorgesteld en dat moet dienen als link tussen de humanitaire hulpverlening op korte termijn en de ontwikkeling op lange termijn, om de vicieuze cirkel van de regio teisterende crises te doorbreken; ondersteunt ten volle de Commissie in haar opzet de koppeling tussen noodhulp, rehabilitatie en ontwikkeling (link between relief, rehabilitation and development, LRRD) te versterken; verzoekt de EU met dit programma te werken aan de beschikbaarheid van diverse mogelijkheden om te voorzien in zijn levensonderhoud en aan betere toegang tot markten en informatie, om de gezinsinkomsten van de rurale en herdersgemeenschappen, de gemeenschappen van landbouwers en veeboeren, de oever- en kustgemeenschappen en de stedelijke en voorstedelijke gemeenschappen te verhogen, de toegang tot sociale basisvoorzieningen te verbeteren en te streven naar de verstrekking van een betrouwbare en voorspelbare hoeveelheid steun aan bevolkingsgroepen die chronisch en seizoengebonden problemen ondervinden;

30. is tevreden met het nieuwe EU-programma SHARE, dat als doel heeft de veerkracht van de landen van de Hoorn van Afrika te vergroten ten aanzien van de verschillende dreigingen waaraan zij worden blootgesteld; benadrukt evenwel het feit dat dit programma moet worden afgestemd op de EU-strategie voor de Sahel, die blootstaat aan dezelfde uitdagingen (terrorisme, drugs, klimaatverandering, toestroom van vluchtelingen en ontheemden enz.);

31. is van mening dat het van belang is de landbouw en (nomadische) veeteelt in de landen van de Hoorn van Afrika te ondersteunen en is verheugd over het belangrijke werk dat diverse ngo's op deze gebieden hebben verricht;

32. verzoekt de Commissie om steun te verlenen aan programma's die toegang bieden tot water, dat een grondrecht en een gemeenschappelijk goed van de mensheid is, alsook aan publieke en private partnerschappen voor toegang tot drinkwater;

33. benadrukt het feit dat de EU-steun in de Hoorn van Afrika indien mogelijk niet mag worden verleend in de vorm van rechtstreekse begrotingssteun, maar moet worden toegekend voor het bereiken van specifieke doelstellingen op basis van duidelijke prestatie-indicatoren; is van mening dat, wanneer de steun toch moet worden verleend in de vorm begrotingssteun, zij afhankelijk moet worden gesteld van het halen van specifieke doelstellingen; is van mening dat programma's die gericht zijn op de ondersteuning van de EU-strategie voor de Hoorn van Afrika, moeten kunnen profiteren van gemengde middelen, d.w.z. dat financiering voor deze programma's dus open moet staan voor andere internationale donoren, op basis van duidelijke gezamenlijke normen, zodat een gecoördineerde, uniforme aanpak van alle donoren mogelijk wordt en het risico op tegenstrijdige benaderingen of overlappingen tot een minimum wordt beperkt; is van mening dat de EU op dezelfde manier ook moet kunnen deelnemen aan de financiering van programma's van derde partijen in de regio, op voorwaarde dat volledige naleving van de voorschriften inzake financiële bijstand van de EU aan derde landen kan worden gegarandeerd;

34. verzoekt de EU en haar lidstaten om neutrale, onpartijdige en onafhankelijke humanitaire hulp te blijven bieden aan kwetsbare bevolkingsgroepen en om de landen in de regio te helpen hun nationale capaciteiten te versterken met behulp van strategieën om het risico van rampen te beperken en langetermijnprogramma's voor ontwikkelingssamenwerking op het vlak van droogteparaatheid, landbouw, plattelandsontwikkeling en voedselzekerheid;

35. benadrukt het feit dat, hoewel de voedselcrisis in de Hoorn van Afrika (net als in de Sahel) moet worden toegeschreven aan herhaalde droogten, mislukte oogsten en stijgende prijzen, naast deze conjuncturele omstandigheden (hoewel de droogte nu mag worden beschouwd als structureel) rekening moet worden gehouden met andere, zeer belangrijke factoren, zoals de ontwrichting van gemeenschappen en het ongebreidelde stimuleren van de uitvoer van landbouwproducten ten koste van de voedselsoevereiniteit en de landbouwproductie voor binnenlands gebruik en binnenlandse verkoop;

36. benadrukt het feit dat eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden onwrikbaar deel uitmaakt van de grondslag van het engagement van de Unie ten aanzien van derde landen; is daarom bijzonder bezorgd over de meldingen in het hele gebied van willekeurige aanhoudingen, mishandeling van gevangenen, geweld tegen betogers en respressieve maatregelen tegen de politieke oppositie, inclusief censuur en de willekeurige aanhouding van journalisten en activisten; verzoekt alle overheden in de Hoorn om deze grondbeginselen te eerbiedigen en alle politieke gevangen onvoorwaardelijk vrij te laten;

37. uit zijn grote bezorgdheid over de toe-eigening van land in Afrika, die de plaatselijke voedselzekerheid dreigt te ondermijnen en de hongersnood aanscherpt; verzoekt de regeringen in de Hoorn van Afrika en de EU te analyseren welke gevolgen de huidige verwerving van landbouwgrond heeft voor de armoede op het platteland en de huidige hongersnood; dringt er bij de Commissie op aan om het probleem van de toe-eigening van land op te nemen in haar beleidsdialoog met de ontwikkelingslanden, met het oog op een samenhangend beleid;

38. is bezorgd over de aantijgingen van het illegaal dumpen van afval door bedrijven en criminele netwerken uit de EU; herinnert eraan dat het illegaal dumpen van afval een groot probleem is voor de Somaliërs bevolking die in de kustgebieden wonen; verzoekt de HV/VV en de Commissie dringend een grondig onderzoek te laten uitvoeren door een onafhankelijke instantie, waarbij ook bewijsmateriaal en monsters vergaard moeten worden, en naargelang van de resultaten van het onderzoek de mogelijkheid te overwegen van gerechtelijke maatregelen, inclusief eisen tot schadevergoedingen van Europese bedrijven, EU-lidstaten en de EU zelf;

39. erkent dat het van essentieel belang is dat de onafhankelijke en onpartijdige humanitaire steun aan alle door conflicten getroffen bevolkingsgroepen in de Hoorn van Afrika wordt gehandhaafd en dat er ook in de toekomst in voldoende financiering wordt voorzien, met name in Somalië; wijst erop dat een daling van de steun de Somalische bevolking opnieuw in een humanitaire crisis kan doen belanden; benadrukt het feit dat naast de humanitaire hulp moet worden voortgebouwd op inspanningen als het EU-initiatief SHARE, om de weerbaarheid van de plaatselijke bevolking te versterken en haar levensonderhoud te ondersteunen;

40. wijst erop dat de mensenrechten, met name de rechten van vrouwen, kinderen, LGBT en religieuze minderheden, in het gebied lang zijn verwaarloosd en merkt op dat islamfanatisme zich in delen van de Hoorn van Afrika heeft verspreid en de vrijheden van minderheden in gevaar brengt;

41. onderstreept het feit dat Europese steun voor het maatschappelijk middenveld belangrijk is; verzoekt de Commissie en de lidstaten om te zorgen voor gecoördineerde steun voor het maatschappelijk middenveld, zowel binnen landen als op grensoverschrijdend en regionaal niveau;

42.  benadrukt het feit dat het belangrijk is permanente bijstand te verlenen aan Zuid-Soedan om een effectief maatschappelijk middenveld tot stand te brengen en in stand te houden; is er sterk van overtuigd dat het nieuwe instrument voor de bevordering van democratie en mensenrechten ad-hockredieten voor de Hoorn van Afrika moet behelzen; is van mening dat moet worden overwogen om het Fonds voor democratie uit te breiden naar landen in de Hoorn van Afrika;

Soedan en Zuid-Soedan

43. is ingenomen met de overeenkomsten die zijn bereikt tussen Soedan en Zuid-Soedan over het hervatten van de olie-uitvoer en de demilitarisatie van de grenzen en verzoekt beide landen deze overeenkomsten na te komen; verzoekt elk van beide landen om niet langer onderdak of steun te bieden aan rebellengroeperingen van de andere staat; dringt aan op voortzetting van de onderhandelingen over de afbakening van de grenzen tussen beide landen, om verdere uitbraken van conflicten die de recente overeenkomst in gevaar zouden brengen, te voorkomen, en beveelt aan dat beide leiders de gesprekken blijven voortzetten om zo snel mogelijk tot een overeenkomst te komen over de status van Abyei en andere betwiste gebieden, in overeenstemming met het stappenplan van de AU en Resolutie 2046 van de VN-Veiligheidsraad; feliciteert het panel op hoog niveau van oud-president Mbeki, dat deels door de Europese Unie wordt gefinancierd, met de successen die met steun van de Afrikaanse Unie in de onderhandelings- en bemiddelingsinspanningen tussen Soedan en Zuid-Soedan zijn behaald; roept de SVEU voor Soedan en Zuid-Soedan op om samen te werken met de delegatiehoofden in Soedan en Zuid-Soedan om te waarborgen dat de betrokkenheid, beleidsinspanningen en bijstand van de EU een zeer grote mate van zichtbaarheid behouden;

44. juicht de memoranda van overeenstemming toe die afzonderlijk zijn gesloten tussen de Soedanese regering en de Soedanese Volksbevrijdingsbeweging - Noord (Sudan People's Liberation Movement North, SPLM-N) met de VN, de Afrikaanse Unie en de Arabische Liga, met het oog op de verlening van humanitaire hulp aan de burgerbevolking van de deelstaten Blauwe Nijl en Zuid-Kordofan;

45. is bezorgd over het opflakkeren van het geweld in de Zuid-Soedanese deelstaat Jonglei, waardoor de geboekte vorderingen op het gebied van het herstel van de vrede en veiligheid in het gebied in gevaar worden gebracht; schaart zich achter het verzoek van de Minuss om een onderzoek en eist sancties tegen de personen die verantwoordelijkheid dragen met betrekking tot het geweld; verzoekt de regering van Zuid-Soedan: i) de nodige stappen te ondernemen om haar internationale en nationale mensenrechtenkader te versterken, onder andere door haar verplichtingen uit hoofde van internationale mensenrechtenverdragen waar Soedan partij bij was toen de Zuid-Soedanese onafhankelijkheid werd uitgeroepen, te bekrachtigen en zonder voorbehoud partij te worden bij andere internationale mensenrechtenverdragen; ii) de leden van het onderzoekscomité naar de crisis in de deelstaat Jonglei onmiddellijk de eed te laten afleggen en hun de nodige middelen te verschaffen om een onafhankelijk, grondig en onpartijdig onderzoek uit te voeren; iii) onmiddellijk een officieel moratorium op executies in te stellen, met het oog op de afschaffing van de doodstraf, en alle terdoodveroordelingen om te zetten in celstraffen; benadrukt het feit dat het belangrijk is dat de EU aan Zuid-Soedan steun blijft verstrekken voor de capaciteitsopbouw van 's lands overheden en rechtshandhavingsinstanties, de totstandbrenging en instandhouding van een effectief maatschappelijk middenveld en de bevordering van goed bestuur; dringt er bij de EU op aan om op Zuid-Soedan druk uit te oefenen om essentiële internationale mensenrechtenverdragen te ratificeren en om de Zuid-Soedanese overheden bij te staan bij de tenuitvoerlegging van die verdragen; veroordeelt de gemelde gevallen van misbruik tegen burgers door de strijdkrachten tijdens het demilitarisatieproces en verzoekt de Zuid-Soedanese regering om een onafhankelijk onderzoek in te stellen naar de gebeurtenissen, om de betrokken soldaten aansprakelijk te stellen en schadevergoeding voor de slachtoffers te garanderen;

46. veroordeelt nadrukkelijk alle daden van geweld tegen de burgerbevolking die met schending van de internationale humanitaire rechtsregels en de rechten van de mens in Soedan worden begaan; dringt er bij de EU en de internationale gemeenschap op aan om het eens te worden over een gezamenlijke aanpak voor de bescherming van burgers en het beëindigen van de schendingen van de mensenrechten, met name in Darfur, Zuid-Kordofan en Blauwe Nijl; verzoekt de regering van Soedan en de SPLM-N om onmiddellijk rechtstreekse gesprekken aan te knopen om het eens te worden over een volledige stopzetting van de vijandigheden en tot een politiek vergelijk te komen op basis van de kaderovereenkomst van 28 juni 2011 zoals bepaald in Resolutie 2046 van de VN-Veiligheidsraad; wijst erop dat het belangrijk is dat de internationale actoren aanwezig blijven in de conflictgebieden en dringt er bij de Soedanese autoriteiten op aan om hun veiligheid en die van de burgers te garanderen; herinnert aan de verantwoordelijkheden van de EU en de lidstaten met betrekking tot versterkte steun aan en samenwerking met het Internationaal Strafhof bij de uitvoering van de internationale aanhoudingsbevelen tegen Ahmad Muhammad Harun, Ali Muhammad Ali Abd-Al-Rahman, Abdel Rahim Mohammed Hussein en president Omar Hassan Ahmad Al Bashir;

47. is bezorgd over de verslechtering van de gezondheidstoestand van de naar schatting 170.000 Soedanese vluchtelingen, van wie meer dan de helft kinderen, in de vier kampen in de deelstaat Boven-Nijl en het kamp in de deelstaat Eenheid, waar het risico van infectie, diarree en malaria explosief toeneemt en wordt verergerd door ondervoeding;

48. veroordeelt alle steun die door Soedan of Zuid-Soedan wordt verstrekt aan welke andere gewapende groep ook dan zijn reguliere leger;

Somalië

49. neemt kennis van de resultaten van de Somalische presidentsverkiezingen van 20 augustus 2012; dringt er bij alle politieke actoren in Somalië op aan om zich in te zetten voor democratie, de rechtsstaat en de mensenrechten, aangezien dat de enige manier is om de vicieuze cirkel van armoede, onderontwikkeling en onveiligheid te doorbreken; benadrukt het feit dat het einde van het mandaat van de federale overgangsregering een essentiële test vormt voor het potentieel van Somalië om een goed functionerend land te worden en van de capaciteit van het land om weer sterke, democratische en echt representatieve instellingen op te bouwen; is van mening dat het van cruciaal belang zal zijn een inclusieve politieke dialoog in Somalië te vergemakkelijken en processen voor consensusvorming te bevorderen om de nieuwe regering te ondersteunen; verzoekt de nieuwe federale regering en de nieuwe president, Hassan Sheikh Mohamud, om te streven naar verzoening onder de Somalische bevolking, voortbouwend op de overeenkomst van Garowe, om de nieuwe federale staat te vestigen en het lange, maar belangrijke proces te starten vrede, veiligheid en democratie voor alle Somaliërs te bewerkstelligen;

50. is tevreden met de recente eedaflegging van het eerste formele parlement van Somalië in meer dan 20 jaar en hoopt dat dit de eerste stap zal zijn in een overgang naar een meer representatieve parlementaire democratie; merkt op dat het quotum van 30% vrouwelijke parlementsleden bijna is gehaald en herinnert eraan dat de zinvolle participatie van vrouwen in alle sectoren van het openbare leven belangrijk is om de inspanningen op het gebied van conflictoplossing en vredesopbouw te laten slagen;

51. is ingenomen met de voltooiing van de overgang in Somalië als kans voor vernieuwing; is verheugd over het werk van de ondertekenende partijen van het stappenplan, de traditionele ouderen, de nationale grondwetgevende vergadering, het nieuwe federale parlement en het technische selectiecomité en de rol die zij gespeeld hebben in de afronding van de overgangsperiode in Somalië; is ingenomen met de verbintenis van de aftredende president om president Hassan Sheikh Mohamud te ondersteunen en met hem samen te werken; dringt er bij alle politieke actoren in Somalië op aan om samen te werken met de nieuwe overheid; is ingenomen met de visie van president Hassan Sheikh voor Somalië en zijn voornemen om ervoor te zorgen dat er inclusieve regeringsinstellingen worden opgericht met een brede basis en om te zorgen voor stabilisatie, de rechtsstaat en goed bestuur, economisch herstel, vredesopbouw en verzoening, openbare dienstverlening en betere betrekkingen tussen Somalië en de rest van de wereld; dringt er bij hem op aan zijn engagement na te komen voor een transparant en verantwoordelijk bestuur, bestrijding van de corruptie op alle niveaus, de totstandbrenging van een inclusieve dialoog en de oprichting op nationaal, regionaal, districts- en plaatselijk niveau van representatieve instellingen die rekenschap moeten afleggen, overeenkomstig de voorlopige grondwet van Somalië;

52. verzoekt de HV/VV en de SVEU voor de Hoorn van Afrika het vredesproces van Djibouti te onderwerpen aan een kritische beoordeling en te overwegen een team van bemiddelaars in te zetten waarvan de leden het vertrouwen genieten van een brede waaier Somalische betrokkenen, inclusief vrouwenorganisaties, en in staat zijn een groot aantal Somalische actoren aan de onderhandelingstafel te krijgen; verzoekt de HV/VV om een proces op te starten om actoren van het Somalische maatschappelijk middenveld zowel binnen als buiten het land in de gelegenheid te stellen een reguliere en doorlopende discussie te voeren over mogelijke oplossingen voor de politieke problemen in het land; verzoekt de HV/VV deze twee processen aan elkaar te koppelen, met als voorbeeld het succesvolle vredesproces van 2000-2005 in Soedan;

53. is ingenomen met het recente vredesinitiatief van de Somalische regering, waarbij deserterende Al-Shabaab-rebellen civiele banen en opleidingen aangeboden krijgen; is ingenomen met de bekrachtiging van een ambitieuze grondwet waarin gelijke rechten worden beloofd voor "alle burgers, ongeacht hun geslacht, godsdienst, sociale of economische status, politieke overtuiging, clan, handicap, beroep, afkomst of dialect", waarin vrouwenbesnijdenis wordt verboden en waarin een waarheids- en verzoeningscommissie in het leven wordt geroepen; is evenwel bezorgd over het feit dat, in een land dat decennialang geplaagd werd door interne vetes, in de nieuwe grondwet niet wordt ingegaan op de verdeling van de bevoegdheden en middelen tussen het centrum en de regio's en verzoekt om nauwere samenwerking met de nieuwe autoriteiten om deze problemen op te lossen;

54. verzoekt de Somalische autoriteiten om voorrang te geven aan de opbouw van instellingen en het dringend tot stand brengen van een transparante en integrerende politiemacht die rekenschap moet afleggen, om het vertrouwen van de bevolking in de nieuwe regering te bevorderen; looft in dat verband de waardevolle bijdrage die de EUTM voor Somalië levert aan de veiligheidstroepen van het land; vertrouwt erop dat de lidstaten hun steun zullen blijven geven aan het werk van de GVDB-missie, die het Somalische leger besef wil bijbrengen van de eerbiediging van de mensenrechten, de gelijkheid van vrouwen en mannen en de rechtsstaat; merkt op dat de ontwikkeling van stabiele, rekenschap afleggende en inclusieve instellingen in Somalië verder moet reiken dan de veiligheidstroepen en door de Somaliërs zelf moet worden aangestuurd, als Somalië een levensvatbare staat moet worden;

55. benadrukt het feit dat levensvatbare en inclusieve economische structuren en een stelsel om de opbrengsten van de toekomstige olie- en gaswinning zo te verdelen tussen de regio's en op federaal niveau dat zij ten goede komen van de hele bevolking, cruciaal zullen zijn voor de duurzaamheid van Somalië als goed functionerende federale staat op lange termijn; dringt er bij de internationale gemeenschap op aan om de fouten uit het verleden niet opnieuw te maken en de steun niet te concentreren bij de federale instellingen in Mogadishu, ten nadele van de regio's van Somalië, aangezien deze een cruciale rol kunnen spelen in de gedecentraliseerde basisdienstverlening en de stabiliteit voor de bevolking; verzoekt de EU om de nu geboden kans te benutten door alle middelen in te zetten om de regionale instanties in Somalië bij dit vitale proces van democratische overgang te helpen; moedigt de lidstaten en de HV/VV er, gelet op de recentste ontwikkelingen op het vlak van politiek en veiligheid in Somalië, toe aan om, in nauwe samenwerking met de legitieme Somalische autoriteiten, de Afrikaanse Unie, de IGAD en de Amerikaanse regering, een missie te overwegen voor de hervorming van de veiligheidssector, zodra de situatie op het terrein dit toelaat;

56. erkent dat de vrede in Somalië via een bottom-up-proces tot stand moet komen; benadrukt het feit dat de EU ervoor moet zorgen dat haar strategie het mogelijk maakt om plaatselijke inspanningen op het vlak van vredesopbouw en conflictoplossing voldoende te ondersteunen en er een nationale en regionale prioriteit van te maken; herinnert er voorts aan dat plaatselijke legitimiteit bijdraagt tot het ontstaan van bestuursinstellingen in Somalië die de vooruitzichten voor stabiliteit op de lange termijn kunnen garanderen;

57. herinnert eraan dat de Afrikaanse Unie AMISOM heeft georganiseerd, een militaire missie naar Somalië die een mandaat heeft van de VN-Veiligheidsraad en die wanhopig op zoek is naar meer landen die troepen kunnen leveren;

58. benadrukt het feit dat de EU, in nauwe samenwerking met de VS en de Afrikaanse Unie, een centrale rol in de toekomst van Somalië moet spelen;

59. spoort de internationale gemeenschap aan om in samenwerking met het ICRK en de Rode Halve Maan zo vlug mogelijk medische infrastructuur en ambulante verzorgings- en therapeutische voedingscentra in Somalië op te zetten en uit te bouwen;

60. is verheugd over de oprichting van het Fonds voor lokale stabiliteit, dat met name tot doel heeft de internationale hulp te coördineren in de gebieden in het zuiden van Somalië die onlangs zijn bevrijd en toegankelijk zijn geworden;

61. betreurt ten zeerste het feit dat sinds december 2011 alleen al 13 journalisten en medewerkers van de media zijn gedood in gebieden van Somalië die onder de controle van de regering staan en dat geen vorderingen zijn gemaakt met de gerechtelijke vervolging van deze zaken; onderstreept het feit dat het belangrijk is om de vrijheid van meningsuiting te vrijwaren en dringt er bij de nieuwe regering en president op aan om maatregelen te treffen om journalisten beter te beschermen en om een geloofwaardig onderzoek in te stellen naar deze moorden;

62. dringt er bij de EU en bij alle regionale en internationale partners op aan om de gelegenheid ten volle te benutten die wordt gecreëerd door de vorming van de nieuwe Somalische regering, die er, in combinatie met de klaarblijkelijke terugval van de Al-Shaabab-opstand in het land, voor zorgt dat een nieuw politiek tijdperk in Somalië kan beginnen; wijst er daarom op dat de internationale gemeenschap, en met name de EU, paraat moet staan om steun te verlenen aan legitieme en democratische autoriteiten op het vlak van institutionele capaciteitsopbouw, SSR, DDR en om het maatschappelijk middenveld te steunen; dringt er bij de HV/VV op aan ervoor te zorgen dat het optreden van de EU in Somalië bevorderlijk is voor een vrije, open maatschappij waar de mensenrechten, en met name de rechten van vrouwen en minderheden, worden geëerbiedigd en gehandhaafd, de positie van vrouwen wordt versterkt en de gelijkheid van mannen en vrouwen in alle sectoren van de maatschappij wordt gegarandeerd;

63. verwijst naar het uiterst positieve voorbeeld van Somaliland, dat heeft getoond in staat te zijn zijn democratische, economische en bestuurlijke structuren te ontwikkelen en consolideren gedurende meer dan twintig jaar en een duurzaam democratisch proces te realiseren; merkt op dat Somaliland tot dusver met groot succes de veiligheid en stabiliteit op zijn grondgebied heeft geconsolideerd en aan de strijd tegen piraterij en terrorisme heeft bijgedragen; vreest echter dat, indien Al-Shabaab zich in de bergachtige grensgebieden van Somaliland zou vestigen, dit land kwetsbaar zou kunnen worden; benadrukt daarom dat het essentieel is om Somaliland in de strijd tegen terrorisme te steunen, met inbegrip van maatregelen als de bevordering van economische diversificatie en capaciteitsopbouw voor werkgelegenheid voor jongeren om rekrutering onder jongeren tegen te gaan; wijst erop dat het belangrijk is dat Somaliland de economische en sociale ontwikkeling van de regio bevordert om zo de radicalisering in instabiele gebieden op zijn grondgebied tegen te gaan; verzoekt de Commissie en de EDEO om Somaliland te helpen om zijn ontwikkelingsvooruitzichten te verbeteren en zijn economische en sociale stabiliteit te bevorderen; benadrukt dat het in het streven naar stabiliteit en veiligheid in Somalië op lange termijn van belang is het positieve voorbeeld van de stabiliteit van Somaliland te evalueren;

64. is ingenomen met de duidelijke steunbetuiging voor de nieuwe federale instellingen van Somalië door de HV/VV tijdens de minitop van de Algemene Vergadering van de VN over Somalië in New York en met name met haar engagement voor een vierjarig proces voor de consolidatie van de nieuwe federale instellingen en regionale administratie en een internationale conferentie over Somalië in 2013; verzoekt Somaliland en de andere federale entiteiten om een volwaardige, ondersteunende rol te spelen in de onderhandelingen over hun juridische en politieke betrekkingen met de nieuwe federale instellingen in Somalië om een duurzame, stabiele en welvarende Somalische federale staat te bewerkstellingen;

Ethiopië en Eritrea

65. wijst erop dat Ethiopië een centrale rol speelt met betrekking tot de politieke en economische stabiliteit van het hele gebied; merkt op dat de nieuwe premier van Ethiopië, Hailemariam Desalegn, er in zijn inauguratietoespraak op heeft gewezen dat het belangrijk is de mensenrechten en de democratische instellingen in het land te versterken, om een democratische cultuur in het land te helpen ontwikkelen en de volledige eerbiediging van de mensenrechten in het land te bevorderen; is van mening dat de vorming van een nieuwe Ethiopische regering de gelegenheid biedt om Ethiopië aan te spreken over alle kwesties waarvoor beide partijen belangstelling hebben of waarover zij bezorgd zijn, inclusief kwesties waarover de meningen in het verleden misschien uiteenliepen, en benadrukt dat het belangrijk is Ethiopië te steunen op zijn pad naar een nieuw democratisch stelsel, via positieve dialoog en partnerschap; steunt Ethiopië in zijn strijd tegen terrorisme, maar benadrukt dat deze strijd moet worden gevoerd met volledige eerbiediging van de grondrechten;

66. hoopt dat Ethiopië onder leiding van premier Hailemariam Desalegn, die op 21 september 2012 is aangesteld, een echt democratisch overgangsproces op gang zal brengen, om zijn grote democratische potentieel te realiseren en een einde te maken aan de aantasting van de vrijheid van religie en de vrijheden van de civiele maatschappij; verzoekt de EDEO, de SVEU voor de Hoorn van Afrika en de SVEU voor de mensenrechten om Ethiopië bij wijze van prioriteit aan te spreken over de mensenrechten, zodat het land gebruik kan maken van de gelegenheid die wordt geboden door de aan de gang zijnde politieke overgang om een echte democratische overgang te realiseren, op basis van een centrale plaats voor de mensenrechten en de fundamentele vrijheden, vrije media en volledige erkenning van de vrijheid van meningsuiting; dringt er bij de EU en de internationale gemeenschap op aan om waakzaam en actief te blijven met betrekking tot de politieke overgang die in Ethiopië aan de gang is, een versterking van de democratische instellingen te bevorderen en de politieke, militaire en ontwikkelingssteun te koppelen aan democratische hervormingen, waarbij alle politieke gevangenen, zoals Eskinder Nega en andere journalisten, mensenrechten- en ontwikkelingsactivisten en leden van de oppositie, moeten worden vrijgelaten, de speciale VN-gezanten voor de mensenrechten ongehinderd toegang moeten krijgen tot alle gebieden en alle detentiecentra, de verklaring inzake liefdadigheidsorganisaties en verenigingen en de antiterrorismeverklaring moeten worden ingetrokken of gewijzigd en de politieke opposanten die in ballingschap zijn gegaan, moeten kunnen terugkeren; verzoekt de EU om innoverende en veilige oplossingen te bedenken om het maatschappelijke middenveld in Ethiopië, dat het moeilijk heeft, financieel en politiek te ondersteunen en een intensieve dialoog aan te knopen met de oppositie, zowel in Ethiopië als in ballingschap;

67. stelt vast dat Ethiopië momenteel noch een onafhankelijk gerecht, noch onafhankelijke media heeft, als gevolg van een doelbewuste strategie om rechters te verzwakken en te belemmeren, de media te controleren, de oppositie te intimideren en mensenrechtenorganisaties monddood te maken;

68. wijst erop dat tal van journalisten gerechtelijk zijn vervolgd op grond van de antiterroristenwet van 2009; veroordeelt de recente campagne van juridische pesterij, met als toppunt de veroordeling door het federale hooggerechtshof van blogger Elias Kifle bij verstek tot levenslang en van Wubishet Taye, adjunct-hoofdredacteur van een plaatselijke krant, en columnist Reeyot Alemn tot een gevangenisstraf van veertien jaar; is echter ingenomen met de gratie die onlangs is verleend aan de Zweedse journalisten Martin Schibbye en Johan Persson na het overlijden van premier Meles Zenawi; dringt er bij de nieuwe regering op aan dezelfde clementie te tonen voor alle slachtoffers van arbitraire rechtsbedeling;

69. wijst op het grote potentieel van het project van de Grote Renaissance-dam op de Blauwe Nijl in de Ethiopische regio Benishangul-Gumuz voor de productie van schone energie en de economische ontwikkeling van het hele gebied; steunt het internationale deskundigenpanel dat Ethiopië, Soedan en Egypte voor dit project hebben opgericht en vraagt een betere verstandhouding tussen de partijen met betrekking tot het gemeenschappelijk gebruik van de waterhulpbronnen van de Nijl en van de energie die wordt geproduceerd door de op de stuwdam aangesloten waterkrachtcentrale;

70. roept de regering van Ethiopië op om de beslissingen van de grenscommissie over de afbakening tussen Eritrea en Ethiopië als definitief en bindend goed te keuren, overeenkomstig Resolutie 1907(2009) en Resolutie 2023(2011) van de VN-Veiligheidsraad en de desbetreffende resoluties van de Afrikaanse Unie en de IGAD; roept de Eritrese regering bijgevolg op om in te stemmen met het aanknopen van een dialoog met Ethiopië voor een bespreking van het proces van de terugtrekking van de troepen uit het grensgebied en de fysieke afbakening overeenkomstig het besluit van de grenscommissie, rekening houdend met het feit dat het belangrijk is om gemeenschappen samen te houden, alsmede van de normalisering van de betrekkingen met Ethiopië, inclusief de heropening van de grens; verzoekt de internationale gemeenschap om betrekkingen aan te knopen met Eritrea en de belangen en behoeften van de Eritrese bevolking te verdedigen, en tegelijk het regime en het leger onder druk te zetten om toegang te verlenen aan internationale organisaties, de langverwachte verkiezingen voor te bereiden en de politieke ruimte in het land open te stellen; benadrukt dat alle EU-hulp waarmee geen humanitaire doelstellingen worden nagestreefd, strikt afhankelijk moet worden gesteld van een engagement van de Eritrese autoriteiten om een democratische overgang en een verbetering van de mensenrechtensituatie in het land en van de situatie met betrekking tot de basisbehoeften van de Eritrese bevolking te faciliteren, met transparante en concrete maatstaven; roept Eritrea ertoe op om geen steun meer te verlenen aan gewapende groeperingen die de vrede en de verzoening in Somalië en meer in het algemeen de regionale stabiliteit ondermijnen; verzoekt om vrijheid van meningsuiting, pers en religie, en om de invoering van vrije en eerlijke verkiezingen en democratie in het land; vraagt de onmiddellijke vrijlating van de politieke gevangenen, inclusief de journalist Dawit Isaac, die al meer dan 4000 dagen opgesloten zit zonder proces;

°

°    °

71. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, de EDEO en de lidstaten, de SVEU voor Soedan, de SVEU voor de Hoorn van Afrika, de EU-lidstaten, de regering van Turkije, het Congres van de Verenigde Staten, het ministerie van Buitenlandse Zaken van de Verenigde Staten, de Commissie van de Afrikaanse Unie, het Pan-Afrikaans Parlement, de regeringen en parlementen van de IGAD en de overheden van Somaliland.

(1)

Aangenomen teksten, P7_TA(2012)0203.

(2)

Aangenomen teksten, P6_TA(2009)0026.

(3)

Aangenomen teksten, P6_TA(2011)0027.

(4)

PB C 349 E van 22.12.2010, blz. 51.

(5)

Aangenomen teksten, P7_TA(2012)0000.


ADVIES van de Commissie ontwikkelingssamenwerking (6.11.2012)

aan de Commissie buitenlandse zaken

inzake de EU-strategie voor de Hoorn van Afrika

(2012/2026(INI))

Rapporteur voor advies: Michèle Striffler

SUGGESTIES

De Commissie ontwikkelingssamenwerking verzoekt de ten principale bevoegde Commissie buitenlandse zaken onderstaande suggesties in haar ontwerpresolutie op te nemen:

1.  verwelkomt de goedkeuring in november 2011 van een strategisch kader voor de Hoorn van Afrika, dat zich als doel stelt het buitenlandse optreden van de Europese Unie in deze strategische regio coherenter te maken, in de wetenschap dat de aanpak tot nu toe bijzonder versnipperd was en met zeer verschillende instrumenten werkte; is in deze context ook ingenomen met de benoeming, in januari 2012, van een speciaal vertegenwoordiger van de Europese Unie (SVEU) voor de Hoorn van Afrika, Alex Rondos, en met het werk dat hij tot nu toe heeft geleverd; is zich er terdege van bewust dat, minder dan een jaar nadat deze strategie op de rails is gezet en de SVEU is aangetreden, wellicht nog geen enkele significante en meetbare verbetering van de coherentie van de EU-aanpak in de regio kan worden vastgesteld;

2.  verwelkomt, zowel wat de regionale ontwikkelingshulp als wat de humanitaire hulp betreft, het nieuwe plan dat de Europese Commissie in 2012 voor de Hoorn van Afrika onder het acroniem SHARE (Supporting Horn of Africa Resilience) heeft voorgesteld en dat moet dienen als link tussen de humanitaire hulpverlening op korte termijn en de ontwikkeling op lange termijn, met als uiteindelijk doel de vicieuze cirkel van de crisissen die de regio teisteren, te doorbreken; ondersteunt ten volle de Europese Commissie in haar opzet het verband tussen noodhulp, herstel en ontwikkeling (LRRD)te versterken; verlangt dat de EU door middel van dit programma de rurale en herdersgemeenschappen, de gemeenschappen van landbouwers en veeboeren, de oever- en kustgemeenschappen en de stedelijke en voorstedelijke gemeenschappen gevarieerde mogelijkheden biedt om in hun levensonderhoud te voorzien en betere toegang tot de markten en de informatie om hun inkomsten voor levensonderhoud te verhogen, de toegang tot sociale basisvoorzieningen te verbeteren en een betrouwbare en voorspelbare steun te bieden aan groepen die chronisch en seizoengebonden problemen ondervinden;

3.  is van oordeel dat het weliswaar onontbeerlijk is de veiligheid in de regio te versterken en de strijd tegen het terrorisme en de piraterij op te voeren, maar dat dit de dringende noodzaak niet mag overschaduwen om er in de eerste plaats voor te zorgen dat de armoede in de regio wordt uitgeroeid, te meer daar de EU er volgens het oprichtingsverdrag zelf ertoe gehouden is in al haar beleidsbeslissingen die gevolgen kunnen hebben voor de ontwikkelingslanden rekening te houden met de doelstellingen van de ontwikkelingssamenwerking, en meer in het bijzonder het terugdringen en het definitief uitbannen van de armoede (artikel 208, lid 1, VWEU); wijst erop dat alle landen van de Hoorn van Afrika ontwikkelingslanden zijn en, met uitzondering van de twee Soedans, die de Overeenkomst van Cotonou niet hebben ondertekend, uit hoofde daarvan twee miljard euro aan ontwikkelingshulp hebben ontvangen (waarvan 644 miljoen voor Ethiopië alleen al) voor de nationale en regionale indicatieve programma's in het kader van het 10e EOF (2008-2013); wijst erop dat in dezelfde periode de regio's Oostelijk Afrika, Zuidelijk Afrika en de Afrikaanse landen aan de Indische Oceaan uit het 10e EOF 619 miljoen euro hebben ontvangen (deels voor IGAD, de Inter-Governemental Authority on Development) met als doel de armoede in de landen van deze regio uit te roeien en ze te helpen de Millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling te verwezenlijken; herinnert er ten slotte aan dat de Afrikaanse Vredesfaciliteit, een subinstrument van het EOF, de missie van de Afrikaanse Unie in Somalië (AMISOM) financiert;

4.  is van mening dat de EU (lidstaten en Europese Commissie), als 's werelds grootste verlener van ontwikkelings- en humanitaire hulp aan de regio, deels door haar diplomatieke inspanningen op de EDEO en de SVEU te concentreren, alsook dankzij het welslagen van de operatie Atalanta en de diplomatieke en militaire aanwezigheid van sommige lidstaten in de regio, meer zou kunnen doen om de endemische armoede en de haarden van anarchie en rechteloosheid in de regio uit te roeien;

5.  acht het wenselijk dat wordt ingespeeld op de kans die is geboden door de verkiezing op 10 september 2012 van de nieuwe Somalische president Hassan Sheikh Mohamud, om met behulp van het strategische kader voor de Hoorn van Afrika en met de steun van de SVEU in de regio en die van de EDEO en de nationale diplomatieke vertegenwoordigingen en de Afrikaanse Unie, de diplomatieke en economische betrekkingen tussen Ethiopië en Eritrea te normaliseren en een eind te maken aan de crisis in Somalië, aangezien dit een weldoende uitwerking zou hebben in de gehele regio; merkt op dat de regio van de Grote meren, die grenst aan westelijke rand van de Hoorn van Afrika, ook een van de meest onstabiele regio's in de wereld is, met een aantal landen die duidelijk onder de ontwikkelingsgrens liggen en geteisterd worden door wapengeweld - bvb. de Democratische Republiek Congo (DRC) - of zelfs door oorlogen met een of meer buurlanden - bvb. de spanningen tussen de DRC en Rwanda, dat in de ruime zin deel uitmaakt van de Hoorn van Afrika; onderstreept dat men niet mag vergeten dat de Europese strategie voor de Hoorn van Afrika ook een impact kan hebben op de al even onontbeerlijke ontwikkeling van de aangrenzende regio's (met name het gebied van de Grote Meren, Centraal Afrika en Zuidelijk Afrika).

UITSLAG VAN DE EINDSTEMMING IN DE COMMISSIE

Datum goedkeuring

5.11.2012

 

 

 

Uitslag eindstemming

+:

–:

0:

23

1

0

Bij de eindstemming aanwezige leden

Thijs Berman, Michael Cashman, Ricardo Cortés Lastra, Véronique De Keyser, Leonidas Donskis, Charles Goerens, Mikael Gustafsson, Eva Joly, Miguel Angel Martínez Martínez, Gay Mitchell, Norbert Neuser, Bill Newton Dunn, Maurice Ponga, Birgit Schnieber-Jastram, Michèle Striffler, Alf Svensson, Eleni Theocharous, Ivo Vajgl, Iva Zanicchi

Bij de eindstemming aanwezige vaste plaatsvervanger(s)

Philippe Boulland, Edvard Kožušník, Bart Staes

Bij de eindstemming aanwezige plaatsvervanger(s) (art. 187, lid 2)

Edit Bauer, Jarosław Leszek Wałęsa


UITSLAG VAN DE EINDSTEMMING IN DE COMMISSIE

Datum goedkeuring

27.11.2012

 

 

 

Uitslag eindstemming

+:

–:

0:

42

6

1

Bij de eindstemming aanwezige leden

Elmar Brok, Jerzy Buzek, Mário David, Marietta Giannakou, Ana Gomes, Andrzej Grzyb, Richard Howitt, Anna Ibrisagic, Liisa Jaakonsaari, Ioannis Kasoulides, Maria Eleni Koppa, Andrey Kovatchev, Eduard Kukan, Vytautas Landsbergis, Ulrike Lunacek, Mario Mauro, Willy Meyer, Francisco José Millán Mon, Alexander Mirsky, Norica Nicolai, Justas Vincas Paleckis, Pier Antonio Panzeri, Alojz Peterle, Bernd Posselt, Hans-Gert Pöttering, Fiorello Provera, José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra, György Schöpflin, Laurence J.A.J. Stassen, Charles Tannock, Inese Vaidere, Geoffrey Van Orden, Sir Graham Watson

Bij de eindstemming aanwezige vaste plaatsvervanger(s)

Reinhard Bütikofer, Anne Delvaux, Christian Ehler, Knut Fleckenstein, Elisabeth Jeggle, Agnès Le Brun, Potito Salatto, Ivo Vajgl, Luis Yáñez-Barnuevo García, Janusz Władysław Zemke

Bij de eindstemming aanwezige plaatsvervanger(s) (art. 187, lid 2)

João Ferreira, Ashley Fox, Jolanta Emilia Hibner, Antigoni Papadopoulou, Kyriacos Triantaphyllides, Peter Šťastný

Juridische mededeling - Privacybeleid