SPRAWOZDANIE w sprawie działalności Komisji Petycji w roku 2012

24.9.2013 - (2013/2013(INI))

Komisja Petycji
Sprawozdawca: Edward McMillan-Scott

Poprawki

• 001-001 (PDF - 96 KB)
• 001-001 (DOC - 287 KB)

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie działalności Komisji Petycji w roku 2012

(2013/2013(INI))

Parlament Europejski,

–   uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie działalności Komisji Petycji,

–   uwzględniając art. 10 i 11 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE),

–   uwzględniając art. 24, 227, 228, 258 i 260 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–   uwzględniając art. 48 i art. 202 ust. 8 Regulaminu,

–   uwzględniając sprawozdanie Komisji Petycji (A7-0299/2013),

A. mając na uwadze, że w oparciu o protokół 30 do Traktatu Karta praw podstawowych Unii Europejskiej nabyła już prawnie obowiązujący charakter wraz z wejściem w życie Traktatu z Lizbony¹; mając na uwadze, że zgodnie z art. 51 Karta ma zastosowanie do organów, instytucji oraz innych jednostek organizacyjnych Unii i do państw członkowskich wyłącznie w odniesieniu do wykonywania prawa europejskiego; mając na uwadze, że we wspomnianym Traktacie ustanowiono również podstawę prawną dla przystąpienia UE do Europejskiej konwencji praw człowieka oraz dla wprowadzenia europejskiej inicjatywy obywatelskiej;

B.  mając na uwadze, że Komisja Petycji ma obowiązek nieustannie rewidować i, jeśli to możliwe, zwiększać swoją rolę, zwłaszcza w odniesieniu do rozwoju zasad demokratycznych, takich jak zwiększone uczestnictwo obywateli w procesie decyzyjnym UE oraz poprawa przejrzystości i rozliczalności; mając na uwadze, że w ramach swojej zwykłej działalności Komisja Petycji współpracuje ściśle z państwami członkowskimi, Komisją, Europejskim Rzecznikiem Praw Obywatelskich oraz innymi organami w celu zagwarantowania pełnego przestrzegania zarówno litery, jak i ducha prawa UE;

C. mając na uwadze, że w 2012 r. do Komisji Petycji wpłynęło 1 986 petycji, głównie dotyczących tematyki praw podstawowych, środowiska, rynku wewnętrznego oraz kryzysu gospodarczego i społecznego; mając na uwadze, że 1 406 petycji uznano za dopuszczalne, z czego 853 przekazano Komisji do dalszego zbadania na mocy art. 258 i 260 Traktatu, natomiast 580 petycji uznano za niedopuszczalne; mając na uwadze, że problemy poruszone w co najmniej pięciu petycjach złożonych w 2012 r. skierowano do Trybunału Sprawiedliwości zgodnie z art. 258 i 260 Traktatu; mając na uwadze, że wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 14 września 2011 r. w sprawie T-308/07 wyraźnie pokazał, że decyzje proceduralne Parlamentu dotyczące petycji również podlegają kontroli sądowej; mając na uwadze, iż zgodnie z analizą statystyczną zawartą w niniejszym sprawozdaniu najwięcej petycji odnosi się do UE rozumianej jako całość (27,3%), a kolejne pozycje zajmują odpowiednio sprawy z Hiszpanii (15,0%), Niemiec (12,5%) i Włoch (8,6%);

D. mając na uwadze, że w dziedzinie praw podstawowych w 2012 r. Komisja Petycji poświęciła wiele uwagi prawom osób niepełnosprawnych, prawom dziecka, prawom konsumentów, prawom własności, prawu swobodnego przemieszczania się bez dyskryminacji na jakimkolwiek tle, ochronie wolności słowa i prywatności, a także prawu dostępu do dokumentów i informacji oraz prawom związanym z wolnością zrzeszania się w organizacjach politycznych i związkowych; mając na uwadze, że kryzys gospodarczy wywołał dużą liczbę petycji dotyczących problemów społecznych, takich jak kwestie mieszkaniowe, problem bezrobocia oraz nadużycia w sektorze bankowym względem klientów;

E.  mając na uwadze, że petycje składane przez obywateli świadczą o tym, że ciągle dochodzi do dyskryminacji obywateli ze względu na ich niepełnosprawność, przynależność do mniejszości lub określonych grup etnicznych, płeć, wiek lub orientację seksualną;

F.   mając na uwadze, że inicjatywy UE służące zwalczaniu dyskryminacji, takie jak unijne ramy dotyczące krajowych strategii integracji Romów na rok 2011, muszą zostać bezzwłocznie włączone do strategii krajowych i muszą być poddawane nieustannemu przeglądowi i monitorowaniu w świetle zmieniającej się sytuacji ekonomiczno-społecznej;

G. mając na uwadze, że w związku z ochroną środowiska należy stale zwracać uwagę na zagrożenie powodowane przez zanieczyszczenia oraz niewłaściwe praktyki w zakresie ochrony środowiska, ponieważ wynikają z niego zagrożenia dla różnorodności biologicznej i ekosystemów, a także zagrożenia dla zdrowia publicznego, przy czym każde z zagrożeń jest długotrwałe i często zagraża życiu; mając na uwadze, że w odniesieniu do różnorodności biologicznej niektóre państwa członkowskie do tej pory nie określiły minimalnej liczby obszarów ochrony w ramach programu Natura 2000 oraz nie zadbały o skuteczną ochronę tych obszarów; mając na uwadze, że trzeba w należyty sposób uwzględnić takie cele, jak walka z zanieczyszczeniami i walka ze zmianami klimatu; mając na uwadze, że w 2012 r. Komisja Petycji poświęciła wiele uwagi wdrażaniu przepisów dotyczących odpadów i wody, a także ocenie oddziaływania projektów i działań na środowisko oraz zdrowie publiczne;

H. mając na uwadze potrzebę ochrony zasobów naturalnych w celu uniknięcia zagrożeń dla przyszłości planety; mając na uwadze konieczność kierowania się zasadą ostrożności, jeśli chodzi o innowacje technologiczne, takie jak GMO i nanotechnologia;

I.   mając na uwadze, że w odniesieniu do kwestii gospodarowania odpadami wizyta informacyjna przeprowadzona we Włoszech uwydatniła potrzebę pilnego zaangażowania wszystkich władz włoskich w poszukiwanie zrównoważonego rozwiązania problemów związanych z gospodarowaniem odpadami w prowincji Rzym w celu zapewnienia poszanowania zdrowia i godności obywateli; mając na uwadze, że pomimo zakończenia sytuacji nadzwyczajnej w Neapolu w regionie Kampania aktualnych pozostaje wiele wyzwań wiążących się z kompleksowym podejściem do gospodarowania odpadami w związku z hierarchią odpadów określoną w dyrektywie 2008/98/WE (dyrektywie ramowej w sprawie odpadów) oraz z orzeczeniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z marca 2010 r.;

J.   mając na uwadze, że choć Komisja może w pełni kontrolować przestrzeganie przepisów unijnych dopiero po podjęciu ostatecznych decyzji przez władze krajowe, to jednak należy na jak najwcześniejszym etapie sprawdzać, szczególnie w odniesieniu do kwestii środowiskowych, czy władze lokalne, regionalne i krajowe właściwie stosują wszystkie odnośne wymogi proceduralne przewidziane prawem UE, włącznie ze stosowaniem zasady ostrożności;

K. mając na uwadze, że prace Komisji Petycji doprowadziły Parlament do uznania wody za dobro publiczne; mając na uwadze, że europejska inicjatywa obywatelska „Prawo do wody” była pierwszą, która osiągnęła próg miliona podpisów obywateli europejskich;

L.  mając na uwadze, że nie wolno dopuścić do dalszej nieodwracalnej utraty różnorodności biologicznej, szczególnie na obszarach należących do sieci Natura 2000; mając na uwadze, że państwa członkowskie zobowiązały się do zapewnienia ochrony specjalnych obszarów ochrony zgodnie z dyrektywą 92/43/EWG (dyrektywą siedliskową) oraz dyrektywą 79/409/EWG (dyrektywą ptasią);

M. mając na uwadze, że w rezolucji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie nowego, zrównoważonego i konkurencyjnego przemysłu hutniczego, sporządzonej na podstawie otrzymanej petycji[1], Parlament opowiedział się za zasadą „zanieczyszczający płaci”;

N. mając na uwadze, że pomimo porozumienia międzyinstytucjonalnego między Parlamentem a Komisją Komisja sprawia wrażenie niechętnej do bezzwłocznego przekazywania informacji o charakterze obrad oraz decyzji podejmowanych w ramach postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w odniesieniu do petycji i w zakresie wdrażania przepisów środowiskowych; mając na uwadze, że jest to głównym źródłem niepokoju, zważywszy na nieodwracalne szkody i zniszczenia, na jakie mogą być narażone nasze ekosystemy oraz zdrowie; mając na uwadze, że instytucje europejskie powinny dostarczać więcej informacji i zachować większą przejrzystość wobec obywateli UE;

O. mając na uwadze, że rok 2013 został ogłoszony Europejskim Rokiem Obywateli i to właśnie obywatele i mieszkańcy UE, pojedynczo oraz w ramach stowarzyszeń, są odpowiednimi osobami do oceniania skuteczności europejskich przepisów w praktyce oraz sygnalizowania możliwych luk prawnych, które utrudniają prawidłowe wdrażanie przepisów i pełne egzekwowanie praw; mając na uwadze treść Europejskiego programu na rzecz konsumentów – zwiększanie zaufania i pobudzanie wzrostu gospodarczego; mając na uwadze, że w tym przypadku podstawowym warunkiem jest udostępnianie obywatelom informacji o ustawodawstwie europejskim w sposób praktyczny;

P.  mając na uwadze, że z tego względu Komisja Petycji poświęciła w 2012 r. znaczną ilość czasu i wysiłku na omówienie znaczenia obywatelstwa europejskiego, które jest ściśle powiązane z całkowitą swobodą przemieszczania się i zamieszkania w UE, zgodnie z definicją zawartą w części III TFUE, oraz obejmuje wiele innych praw przysługujących obywatelom, którzy nie opuszczają kraju pochodzenia; mając na uwadze, że petycje świadczą o tym, że obywatele i mieszkańcy Unii nadal napotykają powszechne i konkretne przeszkody w egzekwowaniu w szczególności swoich praw transgranicznych, co ma bezpośredni i codzienny wpływ na życie i dobrostan tysięcy gospodarstw domowych;

Q. mając na uwadze, że procedura składania petycji może stanowić uzupełnienie innych instrumentów europejskich, jakimi dysponują obywatele, takich jak możliwość składania skarg do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich lub Komisji Europejskiej; mając na uwadze, że Komisja Petycji ściśle współpracuje z Europejskim Rzecznikiem Praw Obywatelskich, innymi komisjami Parlamentu Europejskiego, instytucjami, agencjami i sieciami europejskimi, a także z państwami członkowskimi;

R.  mając na uwadze, że procedura składania petycji może i powinna pozostać procedurą uzupełniającą wobec innych dostępnych obywatelom mechanizmów dochodzenia roszczeń, takich jak składanie skarg do Komisji Europejskiej lub do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich; mając na uwadze, że szczególnie SOLVIT stanowi ważne narzędzie, z którego obywatele UE mogą korzystać w celu znalezienia szybkiego rozwiązania problemów spowodowanych niewłaściwym stosowaniem prawa rynku wewnętrznego przez organy publiczne; mając na uwadze, że w związku z tym należy uzyskać postęp, jeżeli chodzi o wspólne rozstrzyganie sporów sądowych wszczętych przez konsumentów i ich organizacje; mając na uwadze, że portal internetowy „Dochodzenie swoich praw” zawiera ważne informacje skierowane do obywateli chcących złożyć skargę dotyczącą właściwego stosowania prawa unijnego;

S.  mając na uwadze, że zakres oraz tryb funkcjonowania prawa do składania petycji przysługującego wszystkim obywatelom UE i jej mieszkańcom na mocy Traktatu różni się od innych środków dostępnych obywatelom, takich jak np. składanie skarg do Komisji lub do Rzecznika Praw Obywatelskich;

T.  mając na uwadze potrzebę zwiększenia uczestnictwa obywateli w procesie decyzyjnym w Unii Europejskiej, by wzmocnić jego legitymację i rozliczalność;

U. mając na uwadze, że nowy instrument demokracji uczestniczącej, jakim jest europejska inicjatywa obywatelska, wszedł w życie 1 kwietnia 2012 r., a w ciągu roku od tej daty wpłynęło ogółem szesnaście inicjatyw; mając na uwadze, że wielu inicjatorów europejskich inicjatyw obywatelskich zgłaszało obawy dotyczące technicznych przeszkód napotkanych w praktyce podczas zbierania podpisów; mając na uwadze, że Komisja Petycji będzie odgrywać zasadniczą rolę w organizowaniu wysłuchań publicznych na temat udanych inicjatyw;

V. mając na uwadze, że oczywiste jest, iż brakuje zarówno przejrzyście uporządkowanych i szeroko rozpowszechnianych informacji, jak i świadomości obywateli UE na temat przysługujących im praw; mając na uwadze, że stanowi to decydujące przeszkody w realizowaniu aktywnego obywatelstwa unijnego; mając na uwadze, że w związku z tym państwa członkowskie powinny w sposób bardziej kompleksowy wypełniać swój obowiązek udzielania informacji i podnoszenia świadomości obywateli;

W. mając na uwadze, że uzasadnione są oczekiwania obywateli i mieszkańców UE, by kwestie, które kierują oni do Komisji Petycji, były rozwiązywane bez zbędnej zwłoki na podstawie ram prawnych Unii Europejskiej, a w szczególności by członkowie Komisji Petycji bronili środowiska naturalnego, zdrowia, swobody przemieszczania się, godności oraz podstawowych praw i wolności osób składających petycje; mając na uwadze, że skuteczność pracy w Komisji Petycji wynika w głównej mierze z szybkości i dokładności działania jej sekretariatu, możliwe są jednak dalsze usprawnienia, zwłaszcza poprzez optymalizację czasu rozpatrywania petycji oraz usystematyzowanie procedury ich oceny; mając na uwadze, że w perspektywie stopniowo rosnącej liczby petycji otrzymywanych rocznie, na ten cel powinno się przeznaczyć więcej zasobów oraz większą ilość czasu podczas posiedzeń komisji; mając na uwadze konieczność zachowania ciągłości rozpatrywania petycji również na przełomie kadencji i pomimo wynikających stąd zmian w składzie personelu; mając na uwadze liczne petycje złożone przez ofiary reżimu Franco oraz liczne petycje dotyczące uprowadzania dzieci w Hiszpanii;

X. mając na uwadze, że niektóre petycje wędrują między Komisją, Parlamentem, Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości a organami krajowymi i nadal nie ma rozwiązania poruszanych w nich kwestii, a osoby składające petycje są pozostawione w niepewności i bez widoków na zakończenie;

Y. mając na uwadze, że znacznie wzrosła liczba petycji dotyczących naruszania w państwach członkowskich podstawowych praw demokratycznych oraz zasad państwa prawa, które chroni Traktat o Unii Europejskiej, co pokazuje, iż obywatele europejscy z coraz większym zaufaniem odnoszą się do instytucji unijnych jako gwaranta praw podstawowych;

Z.  mając na uwadze, że indywidualni obywatele i wspólnoty lokalne, jak również organizacje społeczne i przedsiębiorstwa mogą najlepiej ocenić efektywność prawodawstwa UE, jako że dotyczy ono ich samych, i najlepiej zasygnalizować możliwe luki prawne, które powinny zostać przeanalizowane, tak aby zapewnić lepsze, bardziej jednolite i porównywalne wdrożenie prawa UE we wszystkich państwach członkowskich;

*         *         *

1.  odnotowuje, że petycje otrzymane w 2012 r. od obywateli i mieszkańców Unii Europejskiej dotyczyły głównie domniemanych naruszeń przepisów prawa unijnego w dziedzinie praw podstawowych, środowiska, rynku wewnętrznego oraz praw własności; uważa, że petycje świadczą o tym, iż nadal częste i powszechne są przypadki niepełnej transpozycji lub niewłaściwego stosowania prawa unijnego;

2.  zauważa, że prawa podstawowe pozostają kluczowym tematem składanych petycji, podnoszących w szczególności kwestie związane z prawami osób niepełnosprawnych, prawami dziecka, prawami własności, prawem do swobodnego przemieszczania się, w tym przeniesieniem praw do świadczeń socjalnych, bez doświadczania dyskryminacji na jakimkolwiek tle, ochroną wolności słowa i prywatności, wolnością zrzeszania się i prawem dostępu do dokumentów i informacji; wzywa państwa członkowskie do odpowiedniego stosowania i poszanowania tych praw zgodnie z postanowieniami Traktatu i zwraca się do Komisji o podjęcie niezbędnych środków służących zobowiązaniu państw członkowskich uchybiających swoim obowiązkom do zlikwidowania rozbieżności między przepisami krajowymi a prawami podstawowymi obywateli Unii Europejskiej;

3.  uważa, że interaktywny przewodnik, który Parlament Europejski umieści w internecie, oraz materiały opublikowane w internecie przez Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich mogą doprowadzić do zmniejszenia liczby petycji dotyczących spraw, które nie wchodzą w zakres kompetencji UE;

4.  potwierdza, że Komisja Petycji pełni kluczową rolę we wskazywaniu obywatelom środków pozasądowych, a przez to pozwala na sprawdzenie w praktyce, jak Unia Europejska jest postrzegana przez Europejczyków, co z kolei pozwala ustalić, czy prawodawstwo europejskie rzeczywiście przynosi spodziewane rezultaty i spełnia oczekiwania ludzi wobec Unii;

5.  wzywa Komisję Petycji do przeanalizowania wpływu orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie Equal Rights Trust na dopuszczalność petycji, gdyż orzecznictwo to zapewnia obywatelom Unii, nawet w przypadkach dotyczących wyłącznie prawa krajowego, wyższy poziom ochrony w przypadku krajowego wyroku mającego wpływ na wykonywanie przez nich praw związanych z obywatelstwem UE; wzywa do zbadania, jakie przeszkody faktycznie utrudniają obywatelom Unii, w sprawach rozpatrywanych przez sądy krajowe, uzyskanie wiarygodnej interpretacji prawodawstwa europejskiego w drodze złożenia do Trybunału Sprawiedliwości wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym;

6.  w ramach usprawnienia pracy Komisji Petycji domaga się opracowania procedury organizacji misji informacyjnych, która z jednej strony zapewni wszystkim uczestnikom misji informacyjnej prawo do przedstawiania faktów z własnej perspektywy, a z drugiej umożliwi wszystkim członkom Komisji Petycji udział w procesie decyzyjnym dotyczącym wniosków formułowanych przez Komisję Petycji;

7.  zdecydowanie chce zapewnić większą skuteczność, przejrzystość i bezstronność procedury dotyczącej petycji, przy zachowaniu praw uczestnictwa przysługujących członkom Komisji Petycji, aby kontrola sądowa nie wykazywała nieprawidłowości dotyczących procedury rozpatrywania petycji;

8.  zwraca uwagę na utrzymującą się dyskryminację obywateli ze względu na religię lub wyznanie, niepełnosprawność, przynależność do mniejszości, wiek lub orientację seksualną; w szczególności ostrzega, że ludność romska na terenie Unii Europejskiej w dalszym ciągu napotyka przeszkody utrudniające integrację społeczną; zwraca się zatem do Komisji o ułatwienie współpracy międzyrządowej w tym zakresie, zapewnienie odpowiednich funduszy na wdrażanie krajowych strategii integracji społecznej ludności romskiej oraz aktywne monitorowanie skuteczności wdrażania tych strategii w państwach członkowskich;

9.  zwraca się do Komisji o przedstawienie wniosku legislacyjnego, który ostatecznie rozwiąże problemy związane z wzajemnym uznawaniem przez państwa członkowskie aktów stanu cywilnego oraz ich skutków przy jednoczesnym poszanowaniu tradycji polityki społecznej poszczególnych państw członkowskich zgodnie z zasadą pomocniczości;

10. ponawia swoje wcześniejsze wezwania do państw członkowskich o zapewnienie swobody przemieszczania się wszystkim obywatelom UE i ich rodzinom, bez żadnej dyskryminacji ze względu na ich orientację seksualną lub przynależność państwową; ponownie wzywa państwa członkowskie do pełnego wdrożenia praw przyznanych na mocy art. 2 i 3 dyrektywy 2004/38/WE nie tylko małżonkom różnej płci, ale także zarejestrowanemu partnerowi, członkowi gospodarstwa domowego lub partnerowi, z którym obywatel UE pozostaje w odpowiednio poświadczonym, stałym związku, w tym osobom tej samej płci pozostającym w związkach, w oparciu o zasady wzajemnej uznawalności, równości, niedyskryminacji, godności oraz poszanowania życia osobistego i rodzinnego; zwraca się w związku z tym do Komisji o dopilnowanie, aby dyrektywa ta była rygorystycznie stosowana, a następnie aby w razie potrzeby została poddana przeglądowi pod kątem jej celu, a także o dopilnowanie, by w koniecznych przypadkach wszczynano postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom przeciwko państwom członkowskim, które uchylają się od stosowania tej dyrektywy;    

11. dostrzega, że ochrona środowiska stanowi kolejne kluczowe zagadnienie poruszane w petycjach, co świadczy o tym, że organy publiczne w państwach członkowskich ciągle nie zapewniają ochrony różnorodności biologicznej, zasobów naturalnych i ekosystemów ani nie gwarantują najwyższych standardów zdrowia publicznego; w szczególności wskazuje na liczne petycje dotyczące gospodarki odpadami, wody, możliwych zagrożeń płynących z korzystania z energii atomowej i inżynierii genetycznej, gatunków chronionych, a także oceny oddziaływania inwestycji i działalności na środowisko oraz zdrowie publiczne, np. w odniesieniu do wydobywania gazu łupkowego za pomocą szczelinowania; wzywa Komisję do wzmocnienia ram prawnych w zakresie ochrony środowiska i zwalczania zmian klimatu, a w szczególności do zapewnienia ich właściwego wdrażania; ubolewa, że niektóre państwa członkowskie pomimo wysiłków nie są w stanie znaleźć zrównoważonych rozwiązań problemów związanych z gospodarką odpadami;

12. wzywa Komisję Europejską do przedsięwzięcia właściwych środków, by państwa członkowskie uznały wodę za dobro publiczne; uważa, że zasada ostrożności powinna być skrupulatnie przestrzegana w przypadku stosowania biotechnologii i nanotechnologii w produktach, które mogą znacząco wpływać na zdrowie konsumentów;

13. oczekuje, że poprawiona dyrektywa w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, zmieniająca dyrektywę 2011/92/UE, nie tylko zostanie poprawiona dzięki wprowadzeniu bardziej zrozumiałych parametrów, lecz przede wszystkim będzie należycie wdrażana przez państwa członkowskie;

14. uważa, że należy opracować procedury dla pilnych petycji, w przypadku których misje informacyjne będzie można również przeprowadzać podczas długich okresów „białych”, tj. okresów bez działalności parlamentarnej, w czasie wyborów europejskich oraz – w razie konieczności ze względu na charakter petycji – w okresie letniej przerwy w obradach (przykład: Damüls, gdzie miesiące letnie były jedynym możliwym okresem na przeprowadzenie misji informacyjnej);

15. z zadowoleniem przyjmuje zakończenie sytuacji nadzwyczajnej w Neapolu oraz nowe inicjatywy w zakresie gospodarowania odpadami i oczekuje, że utrzymujące się problemy w regionie Kampania zostaną należycie rozwiązane, np. dzięki otwarciu regionalnego zakładu kompleksowego gospodarowania odpadami zgodnie z hierarchią dyrektywy ramowej w sprawie odpadów oraz orzeczeniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 2010 r.; nadal ma poważne obawy dotyczące podejścia do gospodarowania odpadami w regionie Lacjum, w szczególności w kontekście zamknięcia składowiska odpadów Malagrotta;

16. zauważa ponadto, że obywatele Unii Europejskiej nadal napotykają bariery na rynku wewnętrznym, szczególnie przy korzystaniu ze swobody przemieszczenia się jako osoby prywatne, jako dostawcy i konsumenci towarów i usług oraz jako pracownicy, tak jak w przypadku pracowników z Rumunii i Bułgarii, którzy nadal napotykają ograniczenia na rynku pracy w niektórych państwach członkowskich; w szczególności sygnalizuje, że obszarem budzącym najwięcej obaw jest transgraniczna współpraca sądowa oraz jej efektywność; wnioskuje ogólnie, że wzmocniona współpraca transgraniczna i harmonizacja zapewniają znaczne korzyści z perspektywy ochrony praw obywateli oraz stymulacji gospodarki;

17. wzywa Komisję Europejską do podjęcia działań na rzecz ułatwienia konsumentom dostępu do technologii informacyjno-komunikacyjnych, wraz z właściwymi gwarancjami bezpieczeństwa i przejrzystości, a w szczególności do zadbania o dostępność do stron internetowych organów sektora publicznego;

18. wskazuje na wysiłki poczynione przez Komisję Petycji na rzecz przekazania wniosku wielu obywateli dotyczącego ram prawnych UE, które oferowałyby ściślejszą ochronę i poprawę dobrostanu zwierząt, w tym zwierząt domowych i bezpańskich;

19. podkreśla znaczenie utworzenia grupy roboczej ds. hiszpańskiej ustawy o strefie przybrzeżnej, która może być wzorem dla kolejnych podobnych inicjatyw i która uważnie śledzi odnośne petycje i zmiany przepisów; ponownie podkreśla znaczenie bezpośredniego kontaktu w tej kwestii z hiszpańskimi władzami krajowymi i podkreśla pilną konieczność dalszej wzmożonej współpracy w celu znalezienia lepszej równowagi między prawami własności a ich funkcją społeczną, a także znalezienia lepszych rozwiązań w przypadkach, kiedy ostateczny cel, jakim jest ochrona środowiska, wymaga wywłaszczenia; wyraża obawę, iż nowa ustawa o strefie przybrzeżnej, przyjęta przez hiszpański parlament, nie rozwiewa obaw osób składających petycje, a jednocześnie nie ma żadnych planów dotyczących dalszej ochrony środowiska strefy przybrzeżnej w Hiszpanii;

20. podkreśla potrzebę skutecznego uregulowania ochrony wybrzeży, zaznaczając, że ustawa o strefie przybrzeżnej nie jest spójna z wyznaczonymi jej celami, ponieważ wpływa negatywnie na dziedzictwo historyczne i tradycyjne społeczności, a także na mieszkańców małych miejscowości przybrzeżnych, którzy zawsze w sposób zrównoważony współistnieli z morzem i jego ekosystemami;

21. z zadowoleniem przyjmuje wnioski Komisji Petycji z wizyty informacyjnej w Berlinie poświęconej kwestiom dobrostanu młodzieży i rodzin, w szczególności w kontekście transgranicznych postępowań o przyznanie opieki nad dzieckiem; zauważa jednak, obserwując ciągły napływ petycji tego rodzaju, że problem transgranicznych postępowań o przyznanie opieki nad dzieckiem nadal istnieje oraz że podobne sprawy są zgłaszane Komisji Petycji również z innych państw członkowskich, szczególnie Danii; zauważa, że w przypadku Danii niektóre sprawy dotyczą cudzoziemców mieszkających w tym kraju oraz dowiedzionych przypadków uprowadzenia dzieci (również z zagranicy);

22. jest zdania, że lepsze zarządzanie i bardziej efektywne mechanizmy dochodzenia roszczeń są bezpośrednio związane z przejrzystością i dostępem do informacji zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1049/2001;

23. uważa, że należy zacieśniać współpracę z parlamentami i rządami państw członkowskich w oparciu o zasadę wzajemności i, jeśli to konieczne, zachęcenie władz państw członkowskich do transponowania i stosowania prawodawstwa UE z zachowaniem pełnej przejrzystości; podkreśla znaczenie współpracy między Komisją Europejską a państwami członkowskimi i ubolewa nad zaniedbaniami wielu państw członkowskich w transponowaniu i egzekwowaniu przepisów prawa europejskiego z dziedziny ochrony środowiska;

24. zwraca w związku z tym uwagę na Eurobarometr opinii publicznej, który wskazuje, że jedynie 36 % obywateli UE uważa się za dobrze poinformowanych o przysługujących im prawach, a jedynie 24 % czuje się dobrze poinformowanych o tym, co mogą zrobić, jeżeli ich prawa nie są przestrzegane; podkreśla zatem pilną konieczność poprawy dostępu do informacji oraz jaśniejszego rozdzielenia funkcji poszczególnych instytucji krajowych i europejskich, co pozwoli na kierowanie petycji i skarg do właściwych organów;

25. zwraca się konkretnie do Komisji Europejskiej o to, by uczyniła portal internetowy „Dochodzenie swoich praw” bardziej przyjaznym użytkownikom i zwiększyła świadomość jego istnienia wśród obywateli UE;

26. jest zdecydowany uruchomić do końca 2013 r. bardziej praktyczny i bardziej widoczny portal internetowy dotyczący petycji, aby ułatwić dostęp do procedury składania petycji oraz dostarczać cennych informacji na temat petycji, jak również zapewnić rozpowszechnianie takich informacji wśród opinii publicznej i interaktywny dostęp do procedury składania petycji oraz innych mechanizmów dochodzenia roszczeń; apeluje, aby prawo do składania petycji było bardziej uwidocznione na stronie głównej portalu Parlamentu Europejskiego;

27. podkreśla, że Komisja Petycji obok innych instytucji, organów i instrumentów, np. europejskiej inicjatywy obywatelskiej, Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich, Komisji Europejskiej i komisji śledczych, pełni oddzielną i jasno określoną funkcję punktu kontaktowego dla każdego obywatela; podkreśla ponadto, że Komisja Petycji musi nadal pełnić funkcję punktu, do którego zwracają się obywatele, których prawa są rzekomo naruszane;

28. z zadowoleniem przyjmuje konstruktywną współpracę Komisji Petycji i Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich, na przykład w przypadku sprawozdania specjalnego Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie wiedeńskiego lotniska w odniesieniu do odpowiedniego zastosowania dyrektywy w sprawie oceny oddziaływania na środowisko; popiera działania Rzecznika w przypadkach nieprawidłowości administracyjnych w funkcjonowaniu instytucji, organów, urzędów lub agencji UE; oczekuje, iż takie działania będą kontynuowane z zachowaniem pełnej niezależności, tak jak to miało miejsce do tej pory;

29. zwraca uwagę, że nie wszyscy obywatele UE posiadają na szczeblu krajowym rzecznika praw obywatelskich posiadającego rozległe uprawnienia, co oznacza, że nie wszyscy obywatele UE mają takie same możliwości wniesienia środków odwoławczych; uważa, że europejska sieć rzeczników praw obywatelskich, posiadająca krajowego rzecznika praw obywatelskich w każdym państwie członkowskim, zapewniłaby istotne wsparcie Europejskiemu Rzecznikowi Praw Obywatelskich;

30. z zadowoleniem przyjmuje dalszą współpracę z Komisją Europejską w odniesieniu do rozpatrywania petycji w zakresie stosowania przepisów UE przez państwa członkowskie; podkreśla jednak, że Komisja Petycji oczekuje, iż będzie należycie i bezzwłocznie informowana o postępach dotyczących postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego; zwraca się do Komisji o jednakowe podejście do petycji i skarg dotyczących funkcjonowania procedur w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego; wzywa ponadto Komisję do dostarczania Komisji Petycji szczegółowych informacji oraz statystycznych danych dotyczących wszystkich rozpatrywanych skarg; podkreśla, iż aby zapewnić pełne poszanowanie prawa do składania petycji, kluczowe znaczenie ma, w przypadku gdy zachodzi taka potrzeba, rzetelna analiza i odpowiedź Komisji zapewniająca nie tylko ocenę kwestii formalnych lub proceduralnych, ale również ocenę sedna sprawy;

31. podkreśla, że dostęp do informacji posiadanych przez instytucje UE, zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1049/2001, leży w podstawowym interesie obywateli, by mogli oni lepiej zrozumieć proces decyzyjny, szczególnie w przypadku projektów mających wpływ na środowisko; jest zdania, że Komisja mogłaby zapewnić szerszy dostęp do informacji o dochodzeniach i sprawach dotyczących naruszeń bez zagrożenia dla celu dochodzenia oraz że nadrzędny interes publiczny może znakomicie uzasadniać dostęp do akt tych spraw, przede wszystkim w sprawach, które mogą dotyczyć praw podstawowych, zdrowia ludzkiego lub zwierzęcego i ochrony środowiska przed nieodwracalnym zniszczeniem, lub w toczących się postępowaniach związanych z dyskryminacją mniejszości lub naruszaniem godności ludzkiej, o ile zapewniona jest ochrona tajemnicy handlowej i danych szczególnie chronionych związanych ze sprawami sądowymi, sprawami z zakresu konkurencji i aktami osobowymi;

32. zwraca się do Komisji o zastosowanie podejścia ostrożnościowego i prewencyjnego przy ocenie projektów mających potencjalny negatywny wpływ na środowisko lub zdrowie publiczne na wczesnym etapie współpracy z zainteresowanymi państwami członkowskimi; zwraca uwagę na możliwość wydania nakazu sądowego w trakcie rozpatrywania sprawy w przypadkach, w których przewiduje się nieodwracalne szkody;

33. odnotowuje w szczególności znaczącą rolę sieci SOLVIT w wykrywaniu i rozwiązywaniu problemów związanych z wdrażaniem przepisów rynku wewnętrznego; zachęca do rozwijania tego narzędzia UE poprzez dopilnowanie, aby państwa członkowskie zapewniały odpowiednie zaplecze osobowe w krajowych punktach SOLVIT; uważa również, że potrzebna jest procedura powództwa zbiorowego w celu rozwiązywania sporów wszczętych przez konsumentów i ich organizacje;

34. podkreśla, że – jak potwierdził Wydział Prawny w opinii z dnia 29 lutego 2012 r. – dziedziny działalności instytucji Unii Europejskiej, jak wskazano w Traktacie, wykraczają poza sumę kompetencji sprawowanych przez Unię; zwraca uwagę na opinię Wydziału Prawnego Parlamentu, według której Parlament ma prawo przyjmować wewnętrzne decyzje administracyjne mające na celu ustanowienie procedury rozpatrywania dokumentów składanych przez obywateli; w związku z powyższym ubolewa, że odpowiednie służby Parlamentu nie wdrażają rezolucji Parlamentu z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie działalności Komisji Petycji[2]w odniesieniu do petycji składanych przez obywateli, które dotyczą kwestii niewchodzących w zakres kompetencji UE; ponadto zwraca uwagę na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (sprawa T-280/09) precyzujący, że petycja musi być sporządzona w wystarczająco jasny i precyzyjny sposób, tak aby możliwe było jej właściwe zrozumienie zgodnie z warunkami zawartymi w art. 227 TFUE;

35. wzywa państwa członkowskie do transponowania i stosowania prawa UE z zachowaniem pełnej przejrzystości i, mając to na uwadze, uznaje, że należy koniecznie poprawić współpracę Komisji z rządami i parlamentami państw członkowskich na wczesnym etapie, na zasadzie wzajemności;

36. wyraża ubolewanie z powodu przeszkód biurokratycznych, jakie napotykają europejskie inicjatywy obywatelskie i które wynikają z braku wsparcia informatycznego; przede wszystkim wyraża ubolewanie, że tego rodzaju instrument dla obywateli stosowany jest w tak różny sposób przez różne administracje krajowe ze względu na odmienne procedury operacyjne w państwach członkowskich;

37. z zadowoleniem przyjmuje fakt, że rok 2013 jest Europejskim Rokiem Obywateli; nawołuje wszystkie instytucje i organy, zarówno Unii Europejskiej, jak i państw członkowskich, do poprawy obsługi obywateli i mieszkańców UE oraz do szerszego propagowania swoich usług w ciągu tego roku, w świetle zasad zawartych w traktatach oraz faktów przytoczonych w niniejszym sprawozdaniu;

38. zauważa, że mechanizm składania petycji nie jest jedynie usługą, lecz prawem wszystkich obywateli i mieszkańców UE; zobowiązuje się do zapewnienia większej wydajności, przejrzystości i bezstronności procedury rozpatrywania petycji, przy jednoczesnym zachowaniu praw uczestnictwa członków Komisji Petycji, tak aby kontrola sądowa nie wykazywała nieprawidłowości nawet na poziomie proceduralnym;

39. podkreśla kluczową rolę, jaką w procedurze rozpatrywania petycji odgrywają wizyty informacyjne, traktując je nie tylko jako parlamentarne prawo uczestnictwa, lecz również jako zobowiązanie względem składających petycję; ponownie potwierdza stwierdzoną już w poprzednim sprawozdaniu Komisji Petycji konieczność wprowadzenia bardziej precyzyjnych, pisemnych zasad proceduralnych związanych z przygotowaniem, wdrażaniem i ewaluacją wizyt, z jednej strony zapewniających, że wszyscy członkowie wizyty informacyjnej będą mieli prawo do przedstawienia faktów ze swojego punktu widzenia, a z drugiej strony gwarantujących wszystkim członkom Komisji Petycji możliwość uczestniczenia w procesie podejmowania decyzji dotyczących wniosków i zaleceń sporządzanych przez Komisję Petycji;

40. zwraca się do Konferencji Przewodniczących Parlamentu Europejskiego o wzmocnienie roli dochodzeniowej Komisji Petycji;

41. uznaje organizację wysłuchań publicznych za przydatny sposób dogłębnego zapoznawania się z kwestiami podnoszonymi w petycjach; pragnie zwrócić uwagę chociażby na wysłuchanie publiczne dotyczące poszukiwania i wydobywania niekonwencjonalnych źródeł energii, które zwracało uwagę na obawy obywateli UE zgłaszane w tym zakresie w petycjach; uznaje prawo państw członkowskich do wyboru własnego koszyka energetycznego oraz potrzebę lepszej koordynacji w całej UE przy realizacji trzech celów polityki energetycznej UE jako całości, jakimi są konkurencyjność, zrównoważony rozwój i bezpieczeństwo dostaw;

42. z niecierpliwością oczekuje na wysłuchania publiczne dotyczące udanych europejskich inicjatyw obywatelskich organizowane wraz z właściwą komisją ustawodawczą zgodnie z art. 197a Regulaminu Parlamentu Europejskiego; ponownie wyraża przekonanie, że to nowe narzędzie wzmocni demokratyczne instytucje Unii i nada realne znaczenie pojęciu obywatelstwa europejskiego;

43. niemniej jednak wyraża zaniepokojenie przeszkodami biurokratycznymi i technicznymi, które wyniknęły dla obywateli w pierwszych miesiącach praktycznego stosowania europejskiej inicjatywy obywatelskiej; w związku z tym wzywa Komisję, by poważnie rozważyła przyspieszenie terminu przeglądu określonego w art. 22 rozporządzenia (UE) nr 211/2011;

44. podkreśla potrzebę regularnego przeglądu sytuacji odnośnie do europejskich inicjatyw obywatelskich w celu poprawy procedury oraz jak najszybszego znajdowania skutecznych rozwiązań problemów towarzyszących każdemu jej etapowi;

45. uważa, że najlepszym sposobem na to, by Komisja Petycji jeszcze lepiej odgrywała swoją rolę, jeszcze lepiej wykonywała swoje uprawnienia, a jej działania były jeszcze bardziej widoczne, skuteczne, odpowiedzialne i przejrzyste, jest ulepszenie dostępnych jej środków umożliwiających wprowadzenie do porządku obrad plenarnych kwestii mających znaczenie dla europejskich obywateli, a także zwiększenie jej uprawnień w zakresie powoływania świadków, prowadzenia dochodzeń i organizowania wysłuchań;

46. postanawia sprawdzić, w jakim zakresie konieczne są zmiany w Regulaminie w celu wdrożenia powyższych wymogów formalnych dotyczących wizyt informacyjnych oraz rezolucji przyjmowanych na posiedzeniu plenarnym zgodnie z art. 202 Regulaminu;

47. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji oraz sprawozdania Komisji Petycji Radzie, Komisji, Europejskiemu Rzecznikowi Praw Obywatelskich, rządom i parlamentom państw członkowskich oraz komisjom petycji i rzecznikom praw obywatelskich lub odpowiadającym im organom w państwach członkowskich.

• [1]  Teksty przyjęte, P7_TA(2012)0510.
• [2]  Teksty przyjęte, P7_TA(2012)0455.

UZASADNIENIE

Prawo do składania petycji

Prawo obywateli i mieszkańców Unii Europejskiej do kierowania – jako osoby prywatne lub w imieniu stowarzyszeń – petycji do Parlamentu Europejskiego jest od dawna istniejącym prawem nadanym Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (art. 227) i Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej (art. 44). Prawo do składania petycji jest istotnym narzędziem demokratycznym, ponieważ zapewnia posłom do Parlamentu Europejskiego możliwość sprawdzenia, które kwestie faktycznie stanowią przedmiot obaw obywateli, a także pokazuje, że Parlament Europejski jest gotowy do bezpośredniej interwencji w celu promowania i ochrony praw obywateli.

Członkowie Komisji Petycji sprawdzają dopuszczalność i analizują treść wszystkich złożonych petycji oraz podejmują w związku z nimi działania. Działania te często obejmują bezpośredni dialog z innymi komisjami Parlamentu Europejskiego i innymi instytucjami UE, zwłaszcza Komisją Europejską, które są proszone o zbadanie sprawy lub wydanie opinii. Komisja może również konsultować się z krajowymi organami administracji lub stałymi przedstawicielstwami, organizować wizyty informacyjne i sporządzać sprawozdania z własnej inicjatywy. Celem członków Komisji Petycji jest udzielenie składającym petycje odpowiedzi wraz z wnioskami, zaleceniami lub odesłaniami do innych instytucji lub organów.

W roku 2012 do Komisji Petycji wpłynęło ogółem 1986 petycji. Oznacza to znaczny wzrost w porównaniu z rokiem 2011, w którym wpłynęło 1414 petycji. W załączniku statystycznym do niniejszego sprawozdania znajdują się szczegółowe informacje na temat rejestracji i przyjęcia petycji, krajów, których dotyczyły petycje, narodowości osób składających petycje, języka i formy petycji, a także głównych tematów.

Znaczenie obywatelstwa

Przez cały 2012 r. członkowie Komisji Petycji (PETI) poświęcili sporo czasu i podjęli znaczne wysiłki w celu omówienia znaczenia obywatelstwa i przeszkód, na które w dalszym ciągu napotykają obywatele Unii Europejskiej podczas korzystania ze swoich praw.

Przede wszystkim Komisja Petycji z zadowoleniem przyjęła realizację europejskiej inicjatywy obywatelskiej w dniu 1 kwietnia 2012 r. Inicjatywa ta stanowi pierwszy instrument ponadnarodowej demokracji uczestniczącej i zapewni obywatelom możliwość czynnego udziału w kształtowaniu polityki europejskiej i prawodawstwa europejskiego. Komisja PETI będzie odgrywać zasadniczą rolę w tym procesie jako niezależny organizator wysłuchań publicznych na temat pomyślnych europejskich inicjatyw obywatelskich wraz z właściwą komisją ustawodawczą. W maju członkowie komisji PETI wymienili poglądy z wiceprzewodniczącym Komisji Europejskiej Marošem Šefčovičem, który ogłosił symboliczną rejestrację pierwszej europejskiej inicjatywy obywatelskiej, dotyczącej polityki odnoszącej się do „Młodzieży w Europie” – Braterstwo 2020.

Na posiedzeniu plenarnym w marcu w Brukseli komisja PETI przeprowadziła kluczową debatę, podczas której Parlament Europejski przyjął sprawozdanie z własnej inicjatywy w sprawie sprawozdania na temat obywatelstwa UE – 2010 r. (sprawozdawczyni: Adina-Ioana Vălean). W sprawozdaniu tym, do którego opinie wydały Komisja Kultury, Komisja Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów oraz Komisja Spraw Konstytucyjnych, podkreślono kwestie związane ze swobodą przemieszczania się obywateli UE i ochroną praw podstawowych, a także zwrócono uwagę na bariery w korzystaniu z praw, jakie napotykają partnerzy tej samej płci oraz ludność romska. Sprawozdanie powinno przyczynić się do podwyższenia poziomu wiedzy i promowania dyskusji na temat znaczenia obywatelstwa w Unii Europejskiej.

Na początku roku komisja PETI wniosła również wkład w prace Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych w postaci opinii w sprawie dwóch istotnych sprawozdań. Przy ogłaszaniu roku 2013 Europejskim Rokiem Obywateli komisja PETI zaapelowała o podjęcie środków w celu poinformowania obywateli Unii o jej pracach i pracach Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich, aby umożliwić im lepsze korzystanie z ich praw wynikających z prawa Unii i ich obronę (sprawozdawca: Nikolaos Salavrakos). Jeśli chodzi o program „Prawa i obywatelstwo”, zaproponowany na lata 2014–2020, komisja PETI zaapelowała o wyraźne uwzględnienie odwołań do praw osób niepełnosprawnych oraz konieczności rozsądnego, dostępnego i przejrzystego rozdzielenia środków w ramach programu, które to kwestie były tematem licznych petycji (sprawozdawczyni: Adina-Ioana Vălean).

Aby kontynuować rozważania na temat znaczenia obywatelstwa w Unii Europejskiej, komisja PETI postanowiła zorganizować wspólne wysłuchanie z Komisją Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych i Komisją Europejską w dniu 19 lutego 2013 r.

o       Wpływ kryzysu gospodarczego na znaczenie obywatelstwa

W 2012 r. kryzys gospodarczy nadal wywierał głęboki wpływ na większość regionów w Unii Europejskiej, szybko pogarszając sytuację materialną setek tysięcy gospodarstw domowych. Sytuacja ta wywołała wśród obywateli Unii Europejskiej wątpliwości co do kondycji instytucji demokratycznych zarówno na szczeblu państw członkowskich, jak i na szczeblu europejskim, w tym co do sposobu podejmowania decyzji w Parlamencie Europejskim.

We wrześniu Komisja Petycji przeprowadziła długą dyskusję na temat petycji dotyczącej właśnie tej kwestii. W petycji, podpisanej przez ponad 10 000 obywateli, przedstawiono argumenty za utworzeniem federalnego rządu gospodarczego w Unii Europejskiej, unii fiskalnej, która byłaby demokratycznie odpowiedzialna przed Parlamentem Europejskim i która oznaczałaby reformy strukturalne mające na celu zwiększenie konkurencyjności i zatrudnienia. Składający petycje opowiedzieli się również za powołaniem konwentu europejskiego po wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2014 r.

Podczas debaty członkowie komisji PETI zgodzili się z poglądem, że obecny kryzys gospodarczy narusza prawa obywateli, nie tylko ich prawa gospodarcze, lecz również prawa polityczne i społeczne nadane traktatem i Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej. Niewątpliwie erozja demokracji jest powszechnie odczuwana w Unii i pilnie potrzebna jest szersza debata publiczna.

W związku z tym komisja PETI postanowiła zaproponować organizację wysłuchania publicznego na temat praw obywatelskich i kryzysu gospodarczego w 2013 r. W wysłuchaniu, zorganizowanym wspólnie z Komisją Spraw Konstytucyjnych, udział wezmą obywatele ze wszystkich państw członkowskich, a dyskusja dotyczyć będzie sposobów i narzędzi zapewnienia większej odpowiedzialności demokratycznej i większego zaangażowania demokratycznego.

o       Konieczność dobrej administracji i właściwego wdrażania prawa UE

Prawo do dobrej administracji jest prawem podstawowym, które zapewnia bezstronne, uczciwe i terminowe postępowanie z pytaniami, problemami i innymi sprawami obywateli. Liczne petycje, jakie złożono w ostatnich latach, świadczą o tym, że obywatele w coraz większym stopniu bezpośrednio stykają się z administracją Unii oraz że przypadki arbitralności, niepewności prawa i braku przejrzystości stwarzają niebezpieczeństwo umniejszenia zaufania obywateli Unii Europejskiej do instytucji europejskich. W związku z tym w kwietniu komisja PETI przyjęła opinię dla Komisji Prawnej, w której wyraziła zaniepokojenie tym, że prawo do dobrej administracji nie jest wystarczająco chronione. W opinii tej z zadowoleniem przyjęto propozycję nowego prawodawstwa dotyczącego postępowania administracyjnego, a jednocześnie podkreślono konieczność przyjęcia szczegółowych przepisów dotyczących postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego i konfliktu interesów (sprawozdawczyni: Margrete Auken).

Właściwe wdrażanie prawa Unii Europejskiej jest również istotnym czynnikiem warunkującym legitymizację demokratycznych rządów i gwarantującym pełne korzystanie z praw przez obywateli. W oddzielnej opinii dla Komisji Prawnej członkowie komisji PETI zaznaczyli, że organizacje społeczeństwa obywatelskiego nadal korzystają z mechanizmu petycji w celu zgłaszania przypadków nieprzestrzegania prawa UE przez władze państw członkowskich na różnych szczeblach oraz składania skarg w tej sprawie. W szczególności członkowie komisji PETI ostrzegli, że obywatele w dużej mierze nie są informowani o postępowaniach w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego i często czują się wprowadzani w błąd co do stosowania prawa UE w przypadkach opóźnień w transpozycji, a także co do faktycznego zakresu stosowania Karty praw podstawowych UE. Komisja PETI zaapelowała zatem o osiągnięcie konkretnych i wymiernych postępów w zakresie większej przejrzystości poprzez większy dostęp do informacji na temat skarg, dokumentacji dotyczącej postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego i innych mechanizmów egzekwowania (sprawozdawczyni: Lidia Joanna Geringer de Oedenberg).

Utrzymanie w mocy praw podstawowych

Podobnie jak w latach poprzednich, prawa podstawowe są głównym tematem petycji składanych do Komisji Petycji. W 500 petycjach złożonych w 2012 r. poruszono w pewnym stopniu kwestię naruszania praw podstawowych i w związku z tym apelowano o skuteczniejszą ochronę wartości europejskich określonych w karcie i traktatach. Liczba ta stanowi 25,1% petycji w 2012 r. w porównaniu z 21% w 2011 r., 20,4% w 2010 r. i 22,3% w 2009 r.

UE i jej instytucje mają obowiązek przestrzegania, gwarantowania, ochrony i promowania praw podstawowych obywateli europejskich. Komisja Petycji pełni podstawową rolę, jeśli chodzi o ten obowiązek, ponieważ do jej zadań należy poszukiwanie rozwiązań pozasądowych w imieniu składających petycje w celu pomocy obywatelom w korzystaniu z ich praw podstawowych oraz we właściwym stosowaniu wartości i zasad zawartych w karcie i traktatach.

W tym obszarze Komisja Petycji wniosła wkład w postaci opinii dla Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych w sprawie stanu praw podstawowych w Unii Europejskiej (2010–2011) (sprawozdawczyni: Adina-Ioana Vălean). W opinii tej zwrócono uwagę na utrzymującą się dyskryminację obywateli ze względu na ich religię lub przekonania, niepełnosprawność, przynależność do mniejszości, wiek lub orientację seksualną. Potępiono także ograniczenia wolności mediów, które często szkodzą pluralizmowi mediów; przypomniano również, że obywatele mają prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium Unii Europejskiej, a także podkreślono, że możliwość przenoszenia świadczeń z zabezpieczenia społecznego, emerytury, opieka zdrowotna oraz uznawanie kwalifikacji zawodowych i aktów stanu cywilnego oraz ich skutków to istotne prawa.

o       Prawa osób niepełnosprawnych

W dniu 5 grudnia 2012 r. Komisja Petycji czynnie uczestniczyła w trzecim posiedzeniu Parlamentu Europejskiego Osób Niepełnosprawnych. Liczne petycje świadczą o trudnościach napotykanych przez osoby niepełnosprawne oraz o tym, że nie korzystają one z podstawowych wolności i praw określonych w Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych. Członkowie komisji PETI bardzo poważnie traktują zatem swoje zadanie ustanowienia ram wdrażania tej konwencji i systematycznie odwołują się do niej podczas prac komisji.

Podczas tego wydarzenia członkowie komisji PETI ostrzegli, że obywatele często składają do komisji petycje dotyczące niedociągnięć we wdrażaniu obowiązującej zasady równego traktowania osób niepełnosprawnych. Sytuacja ta tworzy bariery, które uniemożliwiają im korzystanie z praw obywateli UE, takich jak normalne korzystanie z systemu kształcenia, dostęp do zatrudnienia, ubezpieczenia, finansowanie lub transport publiczny.

Członkowie komisji PETI przypomnieli uczestnikom, że już w 2009 r. komisja otrzymała petycję podpisaną przez ponad milion osób, w której apelowano o zakrojoną na szeroką skalę ochronę osób niepełnosprawnych we wszystkich strategiach politycznych Unii Europejskiej. W innej, nowszej petycji poruszono kwestię niezgodnego z przeznaczeniem wykorzystania funduszy strukturalnych UE przez niektóre państwa członkowskie, która to praktyka utrudnia osiągnięcie celów strategii w sprawie niepełnosprawności. Komisja PETI zaapelowała do Komisji Europejskiej o określenie kwestii niepełnosprawności jako uwarunkowania ex ante w przypadku wszystkich projektów finansowanych przez UE.

o       Ochrona wolności wypowiedzi i prywatności

W pierwszej połowie 2012 r. jednym z najbardziej kontrowersyjnych tematów w Parlamencie Europejskim była debata na temat międzynarodowej Umowy handlowej dotyczącej zwalczania obrotu towarami podrobionymi (ACTA). W lutym przewodnicząca komisji PETI Erminia Mazzoni i sprawozdawca ds. umowy ACTA w Parlamencie Europejskim David Martin, który jest członkiem przedmiotowo właściwej Komisji Handlu Międzynarodowego, otrzymali petycję podpisaną przez ponad dwa i pół miliona osób. Składający petycje wyrazili sprzeciw wobec ACTA, argumentując, że umowa ta naruszyłaby prawa podstawowe obywateli w zakresie wolności wypowiedzi i prywatności. W dniu złożenia petycji wyemitowano i rozpowszechniono wiele oświadczeń dla prasy.

W czerwcu podczas comiesięcznego posiedzenia komisji PETI wywiązała się debata. Obecni byli składający petycje, którzy ostrzegli posłów, że rok 2012 jest przełomowym momentem, jeśli chodzi o wyczulenie instytucji Unii Europejskiej na potrzeby obywateli i ich odpowiedzialność. Członkowie Komisji Handlu Międzynarodowego, w tym sprawozdawca David Martin, wyrazili głębokie ubolewanie, że Komisja Europejska nie podjęła próby ponownego rozważenia merytorycznych aspektów ACTA w związku z powszechną krytyką i obawami zgłoszonymi przez obywateli. Członkowie komisji PETI stwierdzili, że wyraźna większość opowiada się za odrzuceniem ACTA i zgodzili się przekazać takie stanowisko odpowiednim komisjom ustawodawczym w Parlamencie Europejskim.

Wszystkie zaangażowane komisje ustawodawcze (Komisja Rozwoju, Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, Komisja Prawna oraz Komisja Handlu Międzynarodowego) odrzuciły umowę na własnych posiedzeniach. Podczas posiedzenia plenarnego w lipcu Parlament Europejski w pełnym składzie zagłosował zdecydowaną większością za odrzuceniem ACTA – 478 posłów głosowało przeciw, a jedynie 39 za (146 osób wstrzymało się od głosu).

o       Dostęp do dokumentów i informacji

W listopadzie Komisja Petycji rozpatrzyła petycję dotyczącą podstawowego prawa dostępu do dokumentów, które jest chronione Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej. Ta konkretna sprawa dotyczy osiemdziesięcioletniej obywatelki hiszpańskiej, której ojca aresztowano i stracono podczas hiszpańskiej wojny domowej (1936–1939) i która wyjaśniła członkom komisji PETI, że krajowe sądy i administracja odmawiają jej dostępu do istniejących według niej dokumentów.

Chociaż Komisja Europejska wyraziła głębokie ubolewanie, że sprawa ta wykracza poza kompetencje Unii Europejskiej, komisja PETI zwróciła uwagę na kartę oraz rezolucję Parlamentu Europejskiego z dnia 14 września 2011 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów, w której podkreślono już, że prawo obywateli do informacji nie jest z reguły przestrzegane przez władze państw członkowskich oraz zaapelowano o większą przejrzystość na szczeblu państw członkowskich. Pod koniec debaty komisja PETI postanowiła skontaktować się z władzami krajowymi na szczeblu lokalnym, regionalnym i krajowym i zaapelować do nich o ułatwienie dochodzenia prowadzonego przez składającą petycję oraz dopilnowanie, by Hiszpania podpisała i ratyfikowała konwencję Rady Europy o dostępie do dokumentów urzędowych (CETS nr 205).

o       Poszanowanie wyboru w kontekście prawa do wolności zrzeszania się

Prawo obywateli do wolności zrzeszania się objęte jest zarówno Kartą praw podstawowych, jak i europejską konwencją praw człowieka. Sporadycznie do Komisji Petycji wpływają jednak petycje, w których poruszana jest kwestia poszanowania wolności negatywnych. W 2012 r. komisja PETI kontynuowała prace nad złożoną już dawno petycją, która służy w tym przypadku za przykład.

W 2008 r. szwedzkie chrześcijańskie stowarzyszenie przedsiębiorców zwróciło uwagę, że jego członkowie są zastraszani, ponieważ ze względów religijnych odmawiają przystąpienia do układów zbiorowych zawartych przez szwedzkie związki zawodowe. Twierdzili oni, że wolność niezrzeszania się jest prawem indywidualnym o znaczeniu takim samym jak wolność zrzeszania się, w związku z czym żądali poszanowania prawa do negatywnej wolności od zrzeszania się. Chociaż Komisja Europejska utrzymuje, że poruszona kwestia dotyczy sytuacji wewnętrznej w Szwecji bez związku z prawem UE, członkowie komisji PETI wciąż obawiają się o potencjalne naruszenie praw podstawowych obywateli, zatem w 2012 r. nadali dalszy bieg petycji, składając pytanie wymagające odpowiedzi ustnej do Komisji i zobowiązując się do omówienia tej sprawy na początku 2013 r.

Petycja ta przypomina, że prace Komisji Petycji są bardzo podobne do prac Komisji Europejskiej i organów wymiaru sprawiedliwości. Zwłaszcza w odniesieniu do ochrony praw podstawowych i w celu nadania konkretnego znaczenia pojęciu obywatelstwa członkowie komisji PETI mają przede wszystkim obowiązek zbadania zarzutów składających petycje oraz dopilnowania, by rozważania na temat prawa UE i jego interpretacja na szczeblu instytucjonalnym nie stały się bezwzględne, martwe lub oderwane od codziennego życia obywateli.

o       Prawa własności

Na początku 2012 r. Komisja Petycji utworzyła nieformalną grupę roboczą, w której skład weszli członkowie wszystkich grup politycznych, w celu omówienia od dawna poruszanej kwestii poszanowania praw własności w Hiszpanii, zwłaszcza w kontekście ustawy o strefie przybrzeżnej tego kraju.

Od marca do listopada odbyło się sześć posiedzeń, na których posłowie rozpatrzyli treść 79 petycji w tej sprawie, które poruszają wiele różnorodnych zagadnień, a zwłaszcza kwestię niepewności prawnej, z którą spotykają się właściciele nieruchomości w związku z ustawą, która według nich została wdrożona z mocą wsteczną i – jak w wielu przypadkach twierdzą składający petycje – w sposób arbitralny.

W kwietniu grupa robocza przeprowadziła wymianę poglądów z dwoma przedstawicielami hiszpańskiego Ministerstwa Rolnictwa (Ministerio de Agricultura, Alimentación y Medio Ambiente). Zgodnie z ogłoszeniem dyrektora generalnego ds. strefy przybrzeżnej, skierowanym do grupy roboczej, w październiku rząd wprowadził zmiany do ustawy o strefie przybrzeżnej. Do końca 2012 r. projekt ustawy był na etapie wprowadzania poprawek w ramach krajowego procesu ustawodawczego.

Dialog z władzami hiszpańskimi okazał się ogólnie pozytywny. Aby kontynuować wymianę poglądów i zapewnić poszanowanie praw podstawowych składających petycje, do końca roku grupa robocza postanowiła podjąć działania następcze w związku ze swoimi pracami w postaci przeprowadzenia wizyty informacyjnej w Madrycie na początku 2013 r., podczas której delegacja komisji PETI spotka się ze składającymi petycje, władzami oraz innymi przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego.

Konieczność ochrony środowiska i zdrowia publicznego

Komisja Petycji zdecydowanie uważa, że obowiązkiem władz publicznych, od szczebla lokalnego do szczebla europejskiego, jest zapewnienie ochrony i rozwoju różnorodności biologicznej oraz naszych ekosystemów, nie tylko na obszarach wyznaczonych do specjalnej ochrony, lecz również w pozostałych miejscach.

Niewątpliwie ochrony środowiska nie można oddzielić od ochrony zdrowia publicznego. Zanieczyszczenie i niewłaściwe praktyki w zakresie ochrony środowiska narażają obywateli na poważne zagrożenia dla zdrowia, które są długotrwałe i często zagrażają życiu. Komisja Petycji bardzo poważnie traktuje prawo obywateli do życia w zdrowym środowisku, w związku z czym uznaje aspekt zagrożenia dla zdrowia za nieodłączny element należytej oceny oddziaływania projektów i działań na środowisko.

Dlatego faktycznie codzienne życie i źródła utrzymania obywateli europejskich w dużej mierze zależą od dobrego stanu naszego środowiska i nie ulega wątpliwości, że odpowiedzialność za zapewnienie wysokich standardów ochrony spoczywa na władzach publicznych na szczeblu państw członkowskich. Realia te znajdują odzwierciedlenie w tym, że zdecydowana większość petycji składanych do Komisji Petycji dotyczy środowiska. W 2012 r. ogólna liczba petycji złożonych na ten ogólny temat wyniosła 279, co stanowi 14,1% wszystkich petycji. Dla porównania: w 2011 r. było to 18,4%, w 2010 r. – 14,9%, a w 2009 r. – 11,9%. Wiele petycji odnosiło się konkretnie do zanieczyszczenia (57), odpadów (37), ochrony środowiska (31), ocen oddziaływania (23) oraz wody (24).

W dniu 5 grudnia przewodnicząca komisji PETI Erminia Mazzoni wygłosiła przemówienie na konferencji Komitetu Regionów, na której omawiano 7. program działań w zakresie środowiska oraz sposoby lepszego wdrażania prawa UE dotyczącego ochrony środowiska. W imieniu komisji PETI przewodnicząca zasadniczo podkreśliła wynikające z dyrektywy w sprawie oceny oddziaływania na środowiska prawa obywateli do konsultacji w odniesieniu do różnych projektów, które mogłyby wpływać na środowisko. Zbyt często komisja PETI otrzymuje petycje od obywateli, którzy poruszają kwestię braku konsultacji społecznych w przypadku dużych robót publicznych i prywatnych. Po drugie, przewodnicząca Mazzoni zaapelowała do Komisji Europejskiej o większe i dokładniejsze monitorowanie planów gospodarowania odpadami w Europie, ponieważ wiele petycji odnosi się do systematycznego naruszania dyrektyw dotyczących odpadów. Ponadto przewodnicząca przypomniała Komisji o porozumieniu międzyinstytucjonalnym, zgodnie z którym szczegółowe informacje o przyczynach i statusie postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego muszą zostać przekazane Parlamentowi w sposób terminowy i wyczerpujący.

W 2012 r. członkowie komisji PETI jednoznacznie wyrazili opinię, że lepsze zarządzanie środowiskiem i bardziej efektywne mechanizmy dochodzenia roszczeń są bezpośrednio związane z przejrzystością i dostępem do informacji. W opinii komisji PETI w sprawie lepszego wykorzystania potencjału środków ochrony środowiska, która stanowiła wkład w prace Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, podkreślono, że wysokie standardy informacji i przejrzystości mają istotne znaczenie dla zapewnienia zgody obywateli na unijną politykę ochrony środowiska (sprawozdawca: Giles Chichester).

o       Praktyki w zakresie gospodarowania odpadami stosowane we Włoszech – wizyta informacyjna komisji PETI w 2012 r.

Gospodarowanie odpadami to temat coraz częściej powracający w petycjach w ostatnich latach – liczba petycji poświęconych temu zagadnieniu wzrosła z 18 petycji w roku 2009 do 37 w roku 2012. Komisja Petycji poświęciła tej kwestii sporo czasu i zasobów już w roku 2011, a jej prace zakończyły się przyjęciem w lutym 2012 r. przez wszystkich posłów do Parlamentu Europejskiego sprawozdania z inicjatywy własnej w sprawie kwestii zgłaszanej przez składających petycje w związku ze stosowaniem w państwach członkowskich Unii Europejskiej dyrektywy o gospodarowaniu odpadami oraz dyrektyw powiązanych (sprawozdawca: Carlos José Iturgaiz Angulo).

Jednak wszechobecna niewydolność systemu gospodarowania odpadami we Włoszech skłoniła Komisję Petycji do kontynuowania prac nad petycjami w tej dziedzinie w roku 2012. Na początku tego roku posłowie debatowali nad nowymi petycjami dotyczącymi gospodarowania odpadami i nielegalnych wysypisk odpadów w regionach Kampanii i Lacjum. Składający petycje i przedstawiciele władz włoskich byli obecni w trakcie debat, podczas których Komisja Europejska wyraziła niezadowolenie z postępów osiągniętych we Włoszech od czasu orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 2007 r., w którym nakazał on Włochom postępowanie zgodne z dyrektywą w sprawie gospodarowania odpadami. W październiku 2012 r. Komisja Europejska postanowiła skierować Włochy ponownie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, domagając się kar w związku z niewykonaniem przez władze włoskie poprzedniego wyroku.

Komisja PETI postanowiła zatem przeprowadzić wizytę informacyjną w regionach Kampanii i Lacjum. Delegacja miała miejsce w dniach 29–31 października 2012 r., a w jej skład weszły trzy posłanki (Judith Merkies jako szefowa delegacji, Margrete Auken i Erminia Mazzoni, przewodnicząca komisji PETI), a także siedmiu członków towarzyszących z zainteresowanego państwa członkowskiego (Roberta Angelilli, Alfredo Antoniozzi, Clemente Mastella, Roberto Gualtieri, Guido Milana, David-Maria Sassoli i Niccolò Rinaldi). Delegacja udała się do Malagrotty, Monti dell’Ortaccio, Riano Pian dell’Olmo i składowiska A.M.A. przy Via Salaria pod Rzymem oraz spotkała się ze składającymi petycje i władzami publicznymi zarówno w Rzymie, jak i w Neapolu.

Po powrocie delegacja wyraziła niezadowolenie z polityki prowadzonej w regionie Lacjum w zakresie gospodarowania odpadami, a w szczególności z nadmiernego wykorzystania składowisk odpadów, a także głębokie ubolewanie nad widoczną niezdolnością władz regionalnych i władz prowincji do bardziej przejrzystej i spójnej współpracy z gminami i przy ustalaniu praktycznej strategii w zakresie odpadów z udziałem społeczeństwa obywatelskiego w oparciu o ograniczenie odpadów, ich sortowanie i recykling, w tym kompostowanie i biomechaniczne przetwarzaniu odpadów. Członkowie delegacji uznali jednak podejście obecnego ministra ds. środowiska za pozytywne i konstruktywne oraz zasługujące na poparcie Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego.

Delegacja stwierdziła również, że rola i uprawnienia specjalnego komisarza w Lacjum są całkowicie niedopasowane do rzeczywistych problemów ludności ze względu na zaskakujący poziom długoterminowej niegospodarności oraz to, że uprawnienia do podejmowania działań nadzwyczajnych odnoszą skutek przeciwny do zamierzonego i są wyraźnie sprzeczne z wieloma aspektami prawodawstwa UE dotyczącego odpadów. Ponadto członkowie zauważyli, że prywatyzacja przyczyniła się na zasadzie spirali do coraz gorszego gospodarowania odpadami, co miało katastrofalne skutki dla ludności lokalnej i przyniosło korzyści wyłącznie zorganizowanym grupom przestępczym zwanym ogólnie mafią.

Jeśli chodzi o zalecenia, delegacja między innymi zaapelowała do władz włoskich o nawiązanie konstruktywnego dialogu ze składającymi petycje i społeczeństwem obywatelskim, przypominając o prawie obywateli do konsultacji społecznych. Delegacja wezwała również Komisję Europejską do uwolnienia niezbędnych funduszy, które są konieczne do wsparcia wysiłków władz gminy Neapol, oraz do jednoczesnej regularnej kontroli poniesionych wydatków i publikowania wyników takich corocznych kontroli w przejrzystym rejestrze dostępnym do wglądu obywateli. Delegacja zaleciła również, aby wojsko wycofało się z każdego aspektu polityki dotyczącej odpadów oraz aby niezwłocznie odwołano uprawnienia nadane specjalnemu komisarzowi poprzez zastosowanie instrumentu nadzwyczajnego ustawodawstwa.

o       Ocena oddziaływania projektów i działań na środowisko i zdrowie publiczne

W 2012 r. Komisja Petycji ponownie rozpatrzyła liczne petycje przedstawione przez obywateli, których dotyczyły skutki określonych projektów lub oddziaływania na środowisko i ich zdrowie lub którzy byli zaniepokojeni tymi skutkami. Do tej kategorii można zaliczyć co najmniej 23 petycje w 2012 r.

Na przykład podczas marcowego posiedzenia komisji posłowie przyjęli irlandzkiego rolnika, który złożył petycję w 2006 r. Komisja Petycji odwiedziła jego gospodarstwo w 2007 r. i od tamtej pory posłowie udzielają składającemu petycję wsparcia w jego wysiłkach mających na celu uzyskanie uznania i przeprosin za tragiczne skutki, jakie toksyczne emisje z położonej nieopodal fabryki miały na jego własne zdrowie i zdrowie jego rodziny. Władze irlandzkie i były przewodniczący Związku Rolników Irlandzkich byli również obecni podczas debaty, która zakończyła się decyzją członków komisji PETI o dążeniu do przeprowadzenia niezależnej oceny dotychczas dostępnych danych i informacji.

Składający petycje z Tarentu we Włoszech byli również zaniepokojeni wpływem nadmiernego zanieczyszczenia przemysłowego na zdrowie i warunki życia lokalnej ludności. Ich petycja dotyczy wyjątkowo wysokich poziomów emisji dioksyn z huty stali, które narażają ponad 20 000 rodzin na ryzyko przewlekłej choroby. Podczas omawiania petycji w październiku obecni byli komisarz europejski ds. przedsiębiorstw i przemysłu Antonio Tajani oraz przewodnicząca Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii PE Amalia Sartori. Petycja skłoniła członków komisji PETI do przedłożenia na posiedzeniu plenarnym projektu rezolucji Parlamentu Europejskiego w sprawie nowego, zrównoważonego i konkurencyjnego przemysłu hutniczego.

Okazało się, że pozwolenia na działalność wydobywczą ogólnie były oceniane negatywnie przez okolicznych mieszkańców, którzy od początku obawiali się o wpływ tego sektora na środowisko. Ponadto komisja PETI zwraca uwagę, że często w petycjach dotyczących tej kwestii pojawiają się skargi na oceny oddziaływania na środowisko, które według składających petycje są niedokładne i stronnicze, jeśli w ogóle zostały przeprowadzone, a także wzmianki o systematycznym braku konsultacji z lokalną ludnością i dostępu do informacji. W 2012 r. komisja PETI rozpatrywała szereg petycji dotyczących działalności wydobywczej, między innymi w Angoulême we Francji oraz w Oencii w Hiszpanii.

Inna petycja, która wywołała znaczącą debatę w listopadzie, dotyczyła pozwolenia udzielonego francuskiemu przedsiębiorstwu energetycznemu na składowanie 120 000 ton dwutlenku węgla w Jurançon we Francji. Składający petycje ostrzegli, że wyznaczone do tego miejsce znajduje się na obszarze sejsmicznym w centrum regionu uprawy winorośli. Według składających petycje podobne projekty w Niemczech, Holandii i Stanach Zjednoczonych zostały zawieszone w związku ze znaczącym zagrożeniem dla środowiska i zdrowia ludzkiego. Członkowie komisji PETI nalegali na dodatkowe zbadanie tej sprawy przez Komisję Europejską.

W sektorze energetycznym poszukiwanie i eksploatacja gazu i oleju łupkowego za pomocą technik szczelinowania hydraulicznego jest źródłem poważnych obaw, co prowadzi do odrzucenia tych praktyk w Unii Europejskiej. Petycje złożyli w ostatnich latach obywatele we Francji, Rumunii, Polsce, Bułgarii, Wielkiej Brytanii, Niemczech i Hiszpanii. Składający petycje uważają, że obecne ramy prawne UE dotyczące szczelinowania hydraulicznego są nieodpowiednie i zawierają budzące obawę braki i luki prawne. Składający petycje zwracali zwłaszcza uwagę na sytuację, w której istotne akty ustawodawcze UE dotyczące ochrony środowiska, takie jak ramowa dyrektywa wodna i dyrektywa w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, nie zostały zmienione w sposób zapewniający stosowne uwzględnienie skutków i zagrożeń wynikających z tej nowej techniki. Ponadto składający petycje utrzymują, że poszukiwanie i eksploatacja oleju i gazu łupkowego są sprzeczne z transformacją sektora energetyki w kierunku społeczeństwa odchodzącego od paliw kopalnych, co postrzegają jako jedyny opłacalny wariant łagodzenia zmiany klimatu. Składający petycje zwrócili się do Komisji Petycji o domaganie się natychmiastowego wprowadzenia moratorium na poszukiwania i eksploatację oleju i gazu łupkowego, a następnie prawodawstwa zakazującego tych praktyk.

Zważywszy na pilny charakter tej kwestii i na znaczną liczbę obywateli i państw członkowskich, których ona dotyczy, komisja PETI zorganizowała warsztat na temat gazu łupkowego w dniu 9 października 2012 r. wraz z Departamentem Tematycznym ds. Praw Obywatelskich i Spraw Konstytucyjnych PE. Obecni byli sprawozdawcy z Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności oraz Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii, a także składający petycje, eksperci z tej dziedziny, przedstawiciele sektora oraz urzędnicy z państw członkowskich. Komisja PETI zapewniła wszystkim uczestnikom platformę służącą do porównania i skonfrontowania ich poglądów oraz z zadowoleniem przyjęła wynikające z tego sprawozdanie, przygotowane przez departament tematyczny.

Należy ponadto zwrócić uwagę, że w drugiej połowie roku Komisja Petycji rozpatrzyła dwie petycje złożone przez obywateli irlandzkich, w związku z którymi w 2013 r. odbędzie się wizyta informacyjna. Jedna z nich to petycja złożona dawno, w 2006 r., która dotyczy trującego szlamu nagromadzonego w ujściu rzeki Shannon na skutek działania pobliskiej fabryki aluminium. Składający petycje ostrzegają, że szlam jest poważnym i nieodwracalnym zanieczyszczeniem wód gruntowych i rzeki Shannon. Inna petycja dotyczy projektu gęstej zabudowy, która ma powstać na obszarze uznanym za zagrożony powodzią. W związku z tym lokalni mieszkańcy obawiają się, że ich domy będą zagrożone powodzią. Przed ustaleniem terminów wizyty informacyjnej w 2013 r. członkowie komisji PETI postanowili zwrócić się do stałego przedstawicielstwa Irlandii i Komisji ds. Dochodzeń, Nadzoru i Petycji parlamentu irlandzkiego (Oireachtas) o opinię w tych sprawach.

o       Wdrażanie przepisów dotyczących wody

Na początku roku Komisja Petycji wniosła wkład w prace Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności w postaci opinii w sprawie wdrożenia przepisów UE dotyczących wody (sprawozdawca: Nikolaos Chountis). W opinii tej uznano, że woda to wspólne dobro należące do całej ludzkości, w związku z czym nie powinna ona stanowić źródła zysku. Ponadto członkowie komisji PETI podzielają pogląd, że dostęp do wody powinien być podstawowym i powszechnym prawem oraz że korzystanie z wody w sposób zgodny z zasadami trwałego rozwoju to zarówno ekologiczna, jak i zdrowotna konieczność, która pełni zasadniczą rolę w cyklu regulacji klimatu.

Szybkie i właściwe wdrożenie ramowej dyrektywy wodnej jest zatem istotnym przedmiotem zainteresowania członków komisji PETI, zwłaszcza dlatego że obywatele regularnie podają fakty świadczące o powszechnym nieskutecznym jej wdrożeniu i egzekwowaniu. Już w styczniu w związku z petycją z Wielkiej Brytanii komisja PETI postanowiła skontaktować się z rządem szkockim i właściwą radą okręgową z prośbą o wyjaśnienie braku wdrożenia dyrektywy w sprawie wody pitnej i ramowej dyrektywy wodnej. W maju komisja PETI dowiedziała się od składających petycje z Hiszpanii o rzekomo niedozwolonym pozyskiwaniu wody z nielegalnych studni w pobliżu Jaén, co może mieć poważny wpływ na obszar objęty siecią Natura 2000.

W swojej opinii komisja PETI wezwała Komisję Europejską do zlikwidowania dotacji, które zniechęcają do wydajnego gospodarowania wodą, oraz do uruchomienia funduszy na dotacje celowe – zwłaszcza dla ludności ubogiej i wiejskiej – na rzecz powszechnego dostępu do wody po przystępnych cenach. Jednocześnie Komisja Petycji wezwała Komisję i państwa członkowskie do usprawnienia systemu monitorowania i sprawozdawczości w odniesieniu do chemicznych substancji zanieczyszczających wodę, a także zwróciła się do Komisji o opracowanie planu wydajniejszego zarządzania zasobami wodnymi, jak i koncepcji ochrony zasobów wodnych w UE. Podstawą odpowiednich strategii powinien być dogłębny przegląd wdrożenia ramowej dyrektywy wodnej, polityki UE w zakresie niedoboru wody i suszy oraz unijnej polityki przystosowywania się w odniesieniu do gospodarki wodnej.

Ponadto Komisja Petycji postanowiła przeprowadzić wizytę informacyjną w hiszpańskim regionie Galicji w 2013 r. w celu zbadania szeregu petycji, w których poruszono kwestię wysokiego poziomu zanieczyszczenia wody na różnych obszarach przybrzeżnych, zwłaszcza w kilku dorzeczach charakteryzujących się bardzo dużą różnorodnością biologiczną, w tym na obszarze objętym siecią Natura 2000.

Obywatele na rynku wewnętrznym

o       Przemieszczanie się po Europie

Składający petycje przedstawiają fakty świadczące o tym, że obywatele w Unii Europejskiej nadal napotykają bariery w korzystaniu ze swobody przemieszczenia się jako osoby prywatne, pracownicy oraz konsumenci towarów i usług. Liczba petycji złożonych w 2012 r. w związku z rynkiem wewnętrznym wyniosła 143, co stanowi około 7,2% wszystkich petycji. Dla porównania: w 2011 r. i w 2010 r. było to 8,2%, a w 2009 r. – 7,4%.

Wiele petycji związanych z rynkiem wewnętrznym odnosi się kwestii swobodnego przepływu osób (37% wszystkich petycji dotyczących rynku wewnętrznego), swobodnego przepływu towarów i usług (12%) oraz uznawania kwalifikacji (22%). Na przykład członkowie komisji PETI otrzymali petycję z Hiszpanii, w której skarżono się na to, że różne systemy pobierania opłat za przejazd w UE tworzą przeszkody w swobodnym przepływie osób, towarów i usług. Komisja Europejska poinformowała składających petycje i komisję PETI, że stale monitoruje tę kwestię z myślą o promowaniu harmonizacji polityki w zakresie pobierania opłat drogowych.

W marcu w opinii dla Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów w sprawie dwudziestu głównych obaw europejskich obywateli i przedsiębiorstw związanych z funkcjonowaniem jednolitego rynku podkreślono, że państwa członkowskie ciągle nie dokonują prawidłowej transpozycji prawa UE w tej dziedzinie lub nie wdrażają go prawidłowo oraz zaapelowano do Komisji o podjęcie w odpowiednim czasie stosownych działań, gdy do tego dochodzi (sprawozdawca: Simon Busuttil).

Komisja Petycji otrzymuje również skargi na nieskuteczną transgraniczną współpracę sądową. W sprawie rozpatrzonej w listopadzie obywatel Portugalii poinformował, że przez 16 lat pracował w przedsiębiorstwie holenderskim na platformie na Morzu Północnym, a jego pracodawcy nie zarejestrowali go w instytucjach zabezpieczenia społecznego, pozbawiając go tym samym jego własnych uprawnień. Komisja Europejska zauważyła, że sprawa ta była podstawą postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego oraz że orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pociągnęło a sobą sankcje na korzyść składającego petycję.

o       Ochrona praw konsumentów

Poprawa i ochrona praw konsumentów jest kwestią najwyższej wagi dla codziennego życia obywateli. Liczba petycji złożonych w 2012 r. w związku z tą kwestią wyniosła 101, co stanowi około 5,1% wszystkich petycji. Dla porównania: w 2011 r. było to 3,9%, w 2010 r. – 5,1%, a w 2009 r. – 5%.

Obywatele oczekują pewności, jeśli chodzi o jakość i bezpieczeństwo produktów i usług nabywanych przez nich w Unii Europejskiej, lecz zbyt często zdarzają się przypadki wprowadzającego w błąd oznakowania, dyskryminacyjnych praktyk sprzedaży, obniżonych norm bezpieczeństwa, opóźnień i podawania błędnych informacji w ramach obsługi klienta oraz oczywistych nieuczciwych praktyk gospodarczych. Na przykład w lipcu członkowie komisji PETI omawiali grupę pięciu petycji złożonych przez obywateli włoskich, którzy poinformowali, że składki z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w niektórych regionach Włoch są znacznie wyższe niż w innych regionach. Członkowie komisji PETI obawiają się, że praktyka ta jest dyskryminująca i stanowi naruszenie ochrony konsumentów, w związku z czym prowadzą dialog z władzami krajowymi i Komisją Europejską w celu dalszego zbadania sprawy poruszonej w tych petycjach.

Ponadto w petycjach przedstawiono fakty świadczące o tym, że wzmocniona współpraca transgraniczna i harmonizacja wyraźnie służy ochronie praw konsumentów. W listopadzie komisja PETI z zadowoleniem przyjęła sugestie składającego petycję, który skarżył się na sposób postępowania linii lotniczych z zagubionym bagażem oraz na to, że najwyraźniej coraz więcej bagaży ginie na lotniskach w UE. Kwestie związane z bagażem skłoniły do przeprowadzenia konsultacji społecznych w sprawie ewentualnej zmiany rozporządzenia UE w tej sprawie. Członkowie komisji PETI zaapelowali zatem do Komisji o popularyzację wiedzy o właściwych przepisach wśród pasażerów oraz monitorowanie działań państw członkowskich w celu zadbania o stosowanie takich przepisów.

Dobrostan zwierząt w Unii Europejskiej

W 2012 r. Komisja Petycji poświęciła znaczną uwagę dobrostanowi zwierząt. Na początku roku komisja PETI wniosła wkład w prace Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi w postaci opinii dotyczącej sprawozdania w sprawie strategii Unii Europejskiej w zakresie ochrony i dobrostanu zwierząt na lata 2012–2015 (sprawozdawca: Victor Boştinaru).

W opinii tej zwrócono uwagę na coraz większą liczbę petycji składanych przez europejskich obywateli ze wszystkich państw członkowskich, którzy domagają się zaostrzenia przepisów w sprawie ochrony i dobrostanu zwierząt w celu usunięcia istniejących luk prawnych. Komisja PETI nie tylko odniosła się do organizowanych obecnie widowisk, które powodują stres lub urazy i/lub śmierć zwierząt, takich jak walki byków, lecz również do dużej liczby bezpańskich psów i kotów, które wyraźnie nie są objęte europejskimi przepisami ramowymi dotyczącymi dobrostanu zwierząt.

W czerwcu, biorąc pod uwagę znaczną liczbę petycji od obywateli UE domagających się ustanowienia ram prawnych UE dotyczących ochrony zwierząt domowych i bezpańskich, komisja PETI przedłożyła na posiedzeniu plenarnym projekt rezolucji w sprawie ustanowienia ram prawnych UE dotyczących ochrony zwierząt domowych i bezpańskich, który został przyjęty przez Parlament w lipcu. W rezolucji tej wezwano Unię Europejską i państwa członkowskie do ratyfikacji Europejskiej konwencji o ochronie praw zwierząt domowych, a Komisję do przedstawienia ram prawnych UE dotyczących ochrony zwierząt domowych i bezpańskich.

Kontakt z obywatelami

Komisja Petycji bardzo podkreśla, że potrzebne jest zwiększenie widoczności procesu składania i rozpatrywania petycji wśród obywateli Unii Europejskiej. W ramach swojej pracy członkowie Komisji Petycji nie tylko rozpatrują kwestie będące przedmiotem petycji, ale także szerzą wiedzę na temat praw obywateli Unii Europejskiej i osób przebywających na jej terytorium. W związku z tym warto zauważyć, że zgodnie z wynikami badania Flash Eurobarometer 365 dotyczącego kwestii obywatelstwa w UE w roku 2012 nieco ponad jedna trzecia obywateli (36%) uważała się za dobrze poinformowanych o swoich prawach. Badanie to wykazało dodatkowo, że 89% obywateli wie o prawie złożenia skargi do Komisji Europejskiej, Parlamentu Europejskiego lub Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich.

W 2012 r. komisja PETI kontynuowała aktywną korespondencję z obywatelami i składającymi petycje za pomocą różnych kanałów w celu poprawy widoczności i koncentrowała swoje wysiłki na kilku kluczowych aspektach, o których mowa poniżej.

o       Zapraszanie składających petycje na posiedzenia komisji

Podobnie jak w poprzednich trzech latach również w 2012 r. w każdym comiesięcznym posiedzeniu komisji uczestniczyli składający petycje. Udział składających petycje w posiedzeniach komisji nie jest konieczny, lecz z pewnością dodaje dynamiki dyskusji. Pożądana jest również obecność władz publicznych zainteresowanych państw członkowskich oraz innych zainteresowanych stron. Warto zwrócić uwagę, że komisja PETI jest jedyną komisją, która systematycznie zapewnia platformę, na której obywatele mogą zgłaszać swoje obawy bezpośrednio posłom do Parlamentu Europejskiego i która umożliwia wielostronny dialog między instytucjami UE, władzami krajowymi i składającymi petycje w sytuacji całkowitej przejrzystości.

o       Organizacja wizyt informacyjnych

Delegacje członków komisji PETI do miejsc, których dotyczą petycje, odbywają się raz do czterech razy w roku i są zasadniczym elementem prac komisji. Decyzja o wysłaniu delegacji zazwyczaj wiąże się z koniecznością zgromadzenia faktów dotyczących petycji, które omawiano na posiedzeniach komisji. Wizyty wymagają następnie wielu tygodni przygotowań w celu zapewnienia członkom komisji PETI i pracownikom możliwości udania się w miejsca, których dotyczą petycje, oraz spotkania się ze składającymi petycje, władzami krajowymi, a także innymi przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego. Wizyty są krótkie i intensywne, a po nich prowadzone są dalsze dyskusje na posiedzeniach komisji i sporządzany jest dokument roboczy przedstawiający wnioski i zalecenia.

W 2012 r. Komisja Petycji zorganizowała dwudniową delegację do regionów Kampanii i Lacjum we Włoszech w celu zbadania kwestii gospodarowania odpadami (zob. specjalna część poświęcona środowisku – petycje dotyczące odpadów).

Jeśli chodzi o plany na 2013 r., komisja PETI postanowiła zorganizować delegacje do Galicji w Hiszpanii, gdzie uda się na kilka wybrzeży riasowych i rozpatrzy kwestie związane z zanieczyszczeniem wody; do Madrytu w Hiszpanii w celu prowadzenia dalszego dialogu z władzami hiszpańskimi na temat ustawy o strefie przybrzeżnej; do Grecji, gdzie zbada petycje dotyczące gospodarowania odpadami; do Polski, w przypadku której będzie to wizyta przełożona z 2012 r., w celu rozpatrzenia szeregu projektów dotyczących kopalni odkrywkowych na Dolnym Śląsku; oraz do Irlandii, gdzie komisja PETI zbada również kwestie związane z zanieczyszczeniem wody w Cork i Kilkenny, na zaproszenie Komisji Petycji parlamentu irlandzkiego (Oireachtas).

o       Poprawa elektronicznego dostępu do informacji

Strona internetowa Komisji Petycji zawiera wiele informacji na temat prawa do składania petycji oraz procesu ustalania ich dopuszczalności i rozpatrywania. Umożliwia ona również obywatelom składanie petycji za pośrednictwem strony internetowej poprzez wypełnienie krótkiego i prostego formularza. W 2012 r. przez internet złożono 70% petycji, a pozostałe petycje wpłynęły za pośrednictwem poczty. Oznacza to wzrost w porównaniu z latami 2011 (58%), 2010 (63%) i 2009 (63%).

W celu poprawy dostępu obywateli do procesu składania i rozpatrywania petycji komisja PETI nadal pracuje nad projektem i uruchomieniem nowego portalu internetowego. Ta nowa strona internetowa będzie zawierać nowe informacje, a przede wszystkim umożliwi korzystanie z nowych funkcji, takich jak informacje dotyczące istniejących petycji i możliwość dodawania do nich podpisów. Wartością dla obywateli będzie nie tylko uczestnictwo, lecz również korzyści edukacyjne, ponieważ portal internetowy będzie przedstawiać przejrzysty obraz kwestii dotyczących obywateli i związanych z nimi prac komisji PETI.

o       Publikacja biuletynu informacyjnego i rocznego sprawozdania

Wydano sześć numerów biuletynu informacyjnego komisji PETI, które dostarczono do ponad 1500 osób. Biuletyn komisji PETI jest rozpowszechniany podczas jej posiedzeń i przy okazji innych wydarzeń, jest dostępny na stronie internetowej komisji, a także udostępniany za pośrednictwem mediów społecznościowych, np. na Facebooku. Mniej więcej połowa odbiorców to posłowie do Parlamentu Europejskiego lub jego pracownicy, a pozostali to pracownicy innych instytucji UE, osoby składające petycje i inne zainteresowane osoby.

Roczne sprawozdanie Komisji Petycji za rok 2011 było pierwszym sprawozdaniem opublikowanym w formacie przyjaznym dla użytkownika, przeznaczonym do dystrybucji dla ogółu społeczeństwa. Dotarło ono do ponad 18 000 obywateli, co jest wartością znaczącą. Komisja ma nadzieję, że niniejsze sprawozdanie za rok 2012 dotrze do jeszcze większej liczby osób.

o       Wprowadzenie interaktywności

Dla Komisji Petycji wyjątkowe znaczenie ma strumieniowa transmisja online jej posiedzeń. Bardzo wiele petycji jest podpisywanych przez wiele osób składających petycje, które często nie mogą przyjechać do Brukseli na posiedzenia. W związku z tym transmisja strumieniowa online umożliwia wielu obywatelom oglądanie dyskusji na żywo w internecie. Komisja PETI będzie nadal popularyzować tę formę transmisji jej posiedzeń i innych wydarzeń oraz zachęcać do ich oglądania, aby dotrzeć do jak największej liczby zainteresowanych.

W celu zwiększenia widoczności i interaktywności komisja PETI rozpowszechnia również informacje i ustosunkowuje się do nich za pośrednictwem mediów społecznościowych, takich jak Facebook i Twitter. Zamieszczane informacje czyta, pozytywnie ocenia, udostępnia i komentuje grupa około 2 500 użytkowników, z czego większość to osoby prywatne, a informacje te mogą potencjalnie dotrzeć do ponad 1,5 mln osób.

Ponadto komisja PETI podejmuje jak największe starania, aby być obecna na dorocznym dniu otwartym. W sobotę 12 maja 2012 r. członkowie komisji i pracownicy sekretariatu przyjęli setki gości, którzy chcieli dowiedzieć się w punkcie informacyjnym DG IPOL o pracach Parlamentu Europejskiego oraz prawie do złożenia petycji.

o       Współpraca z biurami informacyjnymi PE w państwach członkowskich

Bardzo istotną rolę pełnią biura informacyjne Parlamentu Europejskiego w państwach członkowskich jako zdecentralizowane źródła dostępu do wszystkich usług Parlamentu dla społeczeństwa obywatelskiego i oficjalnych organów. Zwłaszcza podczas wizyt informacyjnych komisja PETI koordynuje działania z odpowiednimi biurami informacyjnymi w celu rozpowszechniania informacji wśród obywateli i organizacji konferencji prasowych. Natomiast obywatele sporadycznie składają petycje za pośrednictwem biur informacyjnych Parlamentu Europejskiego w swoich krajach, które przekazują je następnie Komisji Petycji.

ZAŁĄCZNIK – DANE STATYSTYCZNE

Lista tabel

Tabela 1: Rejestracja i przyjmowanie petycji

Tabela 2: Forma składania petycji

Tabela 3: Tematy petycji

Tabela 3.a. Główne tematy w 2012 r.

Tabela 3.b. Pozostałe tematy w 2012 r.

Tabela 4: Kraje, których dotyczą petycje

Tabela 5: Narodowość składających petycje

Tabela 6: Język petycji

Tabela 7: Rok rejestracji i obecny status petycji

Tabela 8: Udział obywateli w posiedzeniach komisji i zwrot odnośnych kosztów

Tabela 1: Rejestracja i przyjmowanie petycji (2009-2012) w ujęciu liczbowym i procentowym

	2009		2010		2011		2012
OGÓLNA LICZBA ZŁOŻONYCH SKARG	1924	-	1746	-	2091	-	2322	-
niezarejestrowane jako petycje*	0	0,0%	91	5,2%	677	32,4%	337	14,5%
zarejestrowane jako petycje	1924	100,0%	1655	94,8%	1414	67,6%	1986	85,5%
CAŁKOWITA LICZBA ZAREJESTROWANYCH PETYCJI	1924	-	1655	-	1414	-	1986	-
NIEDOPUSZCZALNE	816	42,4%	667	40,3%	416	29,4%	580	29,2%
DOPUSZCZALNE	1108	57,6%	988	59,7%	998	70,6%	1406	70,8%
CAŁKOWITA LICZBA PETYCJI UZNANYCH ZA DOPUSZCZALNE	1108	-	988	-	998	-	1406	-
zamknięte z bezpośrednią odpowiedzią	424	38,3%	405	41,0%	315	31,6%	510	36,2%
przekazane KE w celu zasięgnięcia opinii	710	64,1%	607	61,4%	649	65,0%	853	60,7%
przekazane innemu organowi w celu zasięgnięcia opinii	29	2,6%	26	2,6%	26	2,6%	59	4,2%
przekazane innemu organowi do wiadomości	211	19,0%	184	18,6%	162	16,2%	297	21,1%
*Złożone skargi, które nie spełniają wymogów art. 227 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dawny art. 194 TWE), nie są rejestrowane jako petycje.

Tabela 2: Forma składania petycji (2009-2012) z podaniem procentowego udziału w całkowitej liczbie zarejestrowanych petycji

Forma	2009		2010		2011		2012
Elektronicznie	1204	63%	1046	63%	815	58%	1387	70%
Papier	720	37%	609	37%	599	42%	599	30%
CAŁKOWITA LICZBA ZAREJESTROWANYCH PETYCJI	1924	-	1655	-	1414	-	1986	-

Tabela 3: Tematy petycji (2009-2012) z podaniem procentowego udziału w całkowitej liczbie zarejestrowanych petycji

Tabela 3.a. Główne tematy w 2012 r.

Temat (według częstości występowania w 2012 r.)	2009		2010		2011		2012
Prawa podstawowe	430	22,3%	338	20,4%	297	21,0%	500	25,1%
Niepełnosprawność	0	0,0%	0	0,0%	1	0,1%	10	0,5%
Sprawiedliwość	159	8,3%	125	7,6%	131	9,3%	242	12,2%
Nieruchomości	106	5,5%	61	3,7%	51	3,6%	47	2,4%
Środowisko naturalne	229	11,9%	246	14,9%	260	18,4%	279	14,1%
Oceny skutków	40	2,1%	43	2,6%	26	1,8%	23	1,2%
Zanieczyszczenie	53	2,8%	48	2,9%	49	3,5%	57	2,9%
Ochrona środowiska	48	2,5%	62	3,7%	38	2,7%	31	1,6%
Odpady	18	0,9%	25	1,5%	25	1,8%	37	1,9%
Woda	11	0,6%	14	0,8%	19	1,3%	24	1,2%
Rynek wewnętrzny	142	7,4%	135	8,2%	116	8,2%	143	7,2%
Swobodny przepływ towarów i usług	17	0,9%	22	1,3%	19	1,3%	17	0,9%
Swobodny przepływ osób	71	3,7%	52	3,1%	33	2,3%	53	2,7%
Uznawanie kwalifikacji	20	1,0%	23	1,4%	24	1,7%	31	1,6%
Zdrowie	104	5,4%	83	5,0%	74	5,2%	110	5,5%
Prawa konsumentów	96	5,0%	84	5,1%	55	3,9%	101	5,1%
Dobrostan zwierząt	37	1,9%	34	2,1%	36	2,5%	60	3,0%
CAŁKOWITA LICZBA ZAREJESTROWANYCH PETYCJI	1924	-	1655	-	1414	-	1986	-

Tabela 3: Tematy petycji (2009-2012) z podaniem procentowego udziału w całkowitej liczbie zarejestrowanych petycji (c.d.)

Tabela 3.b. Pozostałe tematy w 2012 r.

Temat (w porządku alfabetycznym)	2009		2010		2011		2012
Rolnictwo	22	1,1%	21	1,3%	21	1,5%	31	1,6%
Azyl	6	0,3%	12	0,7%	6	0,4%	12	0,6%
Konkurencja	25	1,3%	20	1,2%	14	1,0%	27	1,4%
Sprawy konstytucyjne	26	1,4%	27	1,6%	26	1,8%	63	3,2%
Kultura i dziedzictwo	35	1,8%	26	1,6%	21	1,5%	25	1,3%
Sprawy gospodarcze i monetarne	27	1,4%	26	1,6%	53	3,7%	75	3,8%
Edukacja	47	2,4%	46	2,8%	53	3,7%	48	2,4%
Zatrudnienie	105	5,5%	62	3,7%	45	3,2%	74	3,7%
Energia	30	1,6%	24	1,5%	43	3,0%	48	2,4%
Rozszerzenie	5	0,3%	1	0,1%	1	0,1%	0	0,0%
Równe szanse i kwestie płci	14	0,7%	12	0,7%	6	0,4%	6	0,3%
Stosunki zewnętrzne	38	2,0%	18	1,1%	16	1,1%	26	1,3%
Usługi finansowe	26	1,4%	19	1,1%	24	1,7%	45	2,3%
Rybołówstwo i gospodarka morska	11	0,6%	5	0,3%	9	0,6%	6	0,3%
Bezpieczeństwo żywności	3	0,2%	9	0,5%	7	0,5%	12	0,6%
Oszustwa i korupcja	22	1,1%	32	1,9%	25	1,8%	66	3,3%
Imigracja	38	2,0%	37	2,2%	45	3,2%	33	1,7%
Przemysł i działalność gospodarcza	45	2,3%	33	2,0%	21	1,5%	48	2,4%
Społeczeństwo informacyjne i media	33	1,7%	26	1,6%	27	1,9%	27	1,4%
Instytucje	36	1,9%	30	1,8%	17	1,2%	64	3,2%
Emerytury	51	2,7%	68	4,1%	30	2,1%	51	2,6%
Sprawy osobiste	216	11,2%	191	11,5%	97	6,9%	150	7,6%
Polityka regionalna	13	0,7%	10	0,6%	8	0,6%	7	0,4%
Badania i innowacje	9	0,5%	3	0,2%	1	0,1%	6	0,3%
Zwrot świadczeń	27	1,4%	9	0,5%	1	0,1%	3	0,2%
Bezpieczeństwo	10	0,5%	8	0,5%	10	0,7%	21	1,1%
Sprawy społeczne	93	4,8%	77	4,7%	78	5,5%	89	4,5%
Opodatkowanie	61	3,2%	63	3,8%	48	3,4%	67	3,4%
Handel	9	0,5%	8	0,5%	6	0,4%	18	0,9%
Transport	101	5,2%	101	6,1%	69	4,9%	91	4,6%
Rozwój obszarów miejskich	77	4,0%	35	2,1%	28	2,0%	11	0,6%
Prawa do głosowania i wybory	23	1,2%	4	0,2%	7	0,5%	8	0,4%
CAŁKOWITA LICZBA ZAREJESTROWANYCH PETYCJI	1924	-	1655	-	1414	-	1986	-

Tabela 4: Kraje, których dotyczą petycje (2009-2012), z podaniem procentowego udziału w całkowitej liczbie zarejestrowanych petycji

Państwo członkowskie (w porządku alfabetycznym)	2009		2010		2011		2012
Austria	34	1,8%	36	2,2%	18	1,3%	19	1,0%
Belgia	30	1,6%	28	1,7%	12	0,8%	21	1,1%
Bułgaria	56	2,9%	36	2,2%	52	3,7%	55	2,8%
Cypr	13	0,7%	18	1,1%	10	0,7%	14	0,7%
Czechy	13	0,7%	15	0,9%	15	1,1%	18	0,9%
Dania	14	0,7%	25	1,5%	14	1,0%	21	1,1%
Estonia	4	0,2%	7	0,4%	3	0,2%	4	0,2%
Unia Europejska	404	21,0%	285	17,2%	311	22,0%	542	27,3%
Finlandia	20	1,0%	26	1,6%	11	0,8%	18	0,9%
Francja	73	3,8%	62	3,7%	64	4,5%	77	3,9%
Niemcy	299	15,5%	273	16,5%	183	12,9%	249	12,5%
Grecja	74	3,8%	71	4,3%	48	3,4%	79	4,0%
Węgry	25	1,3%	36	2,2%	23	1,6%	62	3,1%
Irlandia	37	1,9%	27	1,6%	22	1,6%	28	1,4%
Włochy	177	9,2%	183	11,1%	138	9,8%	170	8,6%
Łotwa	11	0,6%	7	0,4%	3	0,2%	8	0,4%
Litwa	14	0,7%	7	0,4%	8	0,6%	19	1,0%
Luksemburg	4	0,2%	3	0,2%	4	0,3%	7	0,4%
Malta	9	0,5%	13	0,8%	9	0,6%	21	1,1%
Holandia	35	1,8%	12	0,7%	20	1,4%	25	1,3%
Polska	100	5,2%	66	4,0%	104	7,4%	80	4,0%
Portugalia	37	1,9%	26	1,6%	30	2,1%	31	1,6%
Rumunia	143	7,4%	102	6,2%	106	7,5%	146	7,4%
Słowacja	19	1,0%	7	0,4%	8	0,6%	18	0,9%
Słowenia	12	0,6%	6	0,4%	7	0,5%	6	0,3%
Hiszpania	279	14,5%	288	17,4%	216	15,3%	298	15,0%
Szwecja	17	0,9%	16	1,0%	13	0,9%	17	0,9%
Wielka Brytania	83	4,3%	66	4,0%	60	4,2%	73	3,7%
Państwa spoza UE	95	4,9%	84	5,1%	74	5,2%	70	3,5%
CAŁKOWITA LICZBA ZAREJESTROWANYCH PETYCJI*	1924	-	1655	-	1414		1986	-
*Uwaga! Całkowita liczba zarejestrowanych petycji nie jest sumą petycji dotyczących poszczególnych krajów.

Tabela 5: Narodowość składających petycje (2009-2012) z podaniem procentowego udziału w całkowitej liczbie zarejestrowanych petycji

Państwo członkowskie (w porządku alfabetycznym)	2009		2010		2011		2012
Austria	38	2,0%	25	1,5%	24	1,7%	29	1,5%
Belgia	27	1,4%	29	1,8%	22	1,6%	33	1,7%
Bułgaria	54	2,8%	40	2,4%	49	3,5%	57	2,9%
Cypr	8	0,4%	8	0,5%	4	0,3%	7	0,4%
Czechy	6	0,3%	9	0,5%	10	0,7%	14	0,7%
Dania	13	0,7%	17	1,0%	11	0,8%	11	0,6%
Estonia	3	0,2%	2	0,1%	3	0,2%	2	0,1%
Finlandia	26	1,4%	25	1,5%	12	0,8%	15	0,8%
Francja	79	4,1%	78	4,7%	78	5,5%	92	4,6%
Niemcy	496	25,8%	409	24,7%	315	22,3%	475	23,9%
Grecja	78	4,1%	69	4,2%	49	3,5%	74	3,7%
Węgry	17	0,9%	31	1,9%	26	1,8%	62	3,1%
Irlandia	31	1,6%	27	1,6%	16	1,1%	34	1,7%
Włochy	219	11,4%	215	13,0%	166	11,7%	241	12,1%
Łotwa	11	0,6%	8	0,5%	3	0,2%	8	0,4%
Litwa	8	0,4%	12	0,7%	6	0,4%	21	1,1%
Luksemburg	2	0,1%	0	0,0%	4	0,3%	7	0,4%
Malta	11	0,6%	11	0,7%	6	0,4%	7	0,4%
Holandia	44	2,3%	18	1,1%	23	1,6%	31	1,6%
Polska	129	6,7%	94	5,7%	125	8,8%	99	5,0%
Portugalia	32	1,7%	25	1,5%	24	1,7%	33	1,7%
Rumunia	152	7,9%	101	6,1%	102	7,2%	140	7,1%
Słowacja	14	0,7%	4	0,2%	7	0,5%	11	0,6%
Słowenia	10	0,5%	4	0,2%	7	0,5%	7	0,4%
Hiszpania	237	12,3%	261	15,8%	204	14,4%	311	15,7%
Szwecja	13	0,7%	11	0,7%	12	0,8%	17	0,9%
Wielka Brytania	122	6,3%	91	5,5%	80	5,7%	105	5,3%
Państwa spoza UE	44	2,3%	31	1,9%	26	1,8%	43	2,2%
CAŁKOWITA LICZBA ZAREJESTROWANYCH PETYCJI	1924	-	1655	-	1414	-	1986	-
*Uwaga! Uwzględnione zostały narodowości „głównych” osób składających petycje.

Tabela 6: Język petycji (2009-2012) z podaniem procentowego udziału w całkowitej liczbie zarejestrowanych petycji

Język (według częstości występowania w 2012 r.)	2009		2010		2011		2012
niemiecki	548	28,5%	430	26,0%	348	24,6%	498	25,1%
angielski	343	17,8%	295	17,8%	263	18,6%	360	18,1%
hiszpański	237	12,3%	260	15,7%	200	14,1%	303	15,3%
włoski	203	10,6%	199	12,0%	145	10,3%	224	11,2%
francuski	107	5,6%	100	6,0%	91	6,4%	123	6,2%
rumuński	110	5,7%	72	4,4%	74	5,2%	105	5,3%
polski	116	6,0%	86	5,2%	112	7,9%	86	4,3%
grecki	61	3,2%	58	3,5%	41	2,9%	68	3,4%
węgierski	16	0,8%	23	1,4%	16	1,1%	53	2,7%
bułgarski	37	1,9%	25	1,5%	38	2,7%	37	1,9%
niderlandzki	46	2,4%	23	1,4%	22	1,6%	28	1,4%
portugalski	27	1,4%	19	1,1%	17	1,2%	28	1,4%
litewski	7	0,4%	5	0,3%	2	0,1%	15	0,8%
fiński	19	1,0%	21	1,3%	6	0,4%	11	0,6%
słowacki	11	0,6%	4	0,2%	6	0,4%	10	0,5%
szwedzki	8	0,4%	5	0,3%	10	0,7%	10	0,5%
czeski	4	0,2%	5	0,3%	1	0,1%	7	0,4%
łotewski	7	0,4%	6	0,4%	1	0,1%	5	0,3%
duński	9	0,5%	13	0,8%	8	0,6%	4	0,2%
słoweński	4	0,2%	3	0,2%	7	0,5%	4	0,2%
kataloński	0	0,0%	1	0,1%	0	0,0%	4	0,2%
estoński	1	0,1%	1	0,1%	2	0,1%	2	0,1%
tekst w kilku językach	1	0,1%	1	0,1%	3	0,2%	1	0,1%
maltański	2	0,1%	1	0,1%	1	0,1%	0	0,0%
CAŁKOWITA LICZBA ZAREJESTROWANYCH PETYCJI	1924	-	1655	-	1414	-	1986	-

Tabela 7: Rok rejestracji (1997-2012) i obecny status* petycji, z podaniem procentowego udziału w całkowitej liczbie zarejestrowanych petycji

Rok rejestracji	Zarejestrowane petycje ogółem	W toku		Zamknięte
2012	1986	894	45,0%	1092	55,0%
2011	1414	299	21,1%	1115	78,9%
2010	1655	176	13,5%	1480	86,5%
2009	1924	141	9,3%	1783	90,7%
2008	1886	109	7,5%	1777	92,5%
2007	1506	102	8,0%	1506	92,0%
2006	1021	44	4,4%	977	95,6%
2005	1016	28	2,8%	988	97,0%
2004	2002	15	1,6%	987	98,4%
2003	1315	6	0,5%	1309	99,5%
2002	1601	4	0,3%	1597	99,7%
2001	1132	0	0,0%	1132	100,0%
2000	908	1	0,1%	907	99,9%
1999	934	1	0,1%	933	99,9%
1998	1127	2	0,2%	1125	99,8%
1997	1306	1	0,1%	1305	99,9%
* stan na dzień 1.7.2013

Tabela 8: Udział obywateli w posiedzeniach komisji i zwrot odnośnych kosztów (2009 - 2012)

	2009	2010	2011	2012
Całkowita liczba uczestników	245	243	242	234
w tym składający petycje	86	89	148	62
Składający petycję, którzy skorzystali ze zwrotu kosztów	24	12	10	22
Koszt zwrotu (w EUR)	€10.665	€5.710	€6.513	€13.447

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia	17.9.2013
Wynik głosowania końcowego	+: –: 0:	26 0 1
Posłowie obecni podczas głosowania końcowego	Marta Andreasen, Margrete Auken, Heinz K. Becker, Victor Boştinaru, Philippe Boulland, Michael Cashman, Giles Chichester, Lidia Joanna Geringer de Oedenberg, Iñaki Irazabalbeitia Fernández, Carlos José Iturgaiz Angulo, Peter Jahr, Lena Kolarska-Bobińska, Miguel Angel Martínez Martínez, Erminia Mazzoni, Edward McMillan-Scott, Roberta Metsola, Jaroslav Paška, Nicole Sinclaire, Jarosław Leszek Wałęsa, Angelika Werthmann, Rainer Wieland, Tatjana Ždanoka
Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego	Pablo Arias Echeverría, Birgit Collin-Langen, Vicente Miguel Garcés Ramón, Norica Nicolai, Ioannis A. Tsoukalas