SPRAWOZDANIE w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)

    5.11.2013 - (COM(2011)0627 – C7‑0340/2011 – COM(2012)0553 – C7-0313/2012– 2011/0282(COD)) - ***I

    Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi
    Sprawozdawca: Luis Manuel Capoulas Santos


    Procedura : 2011/0282(COD)
    Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
    Dokument w ramach procedury :  
    A7-0361/2013
    Teksty złożone :
    A7-0361/2013
    Teksty przyjęte :

    PROJEKT REZOLUCJI USTAWODAWCZEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

    w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)

    (COM(2011)0627 – C7‑0340/2011 – COM(2012)0553 – C7-0313/2012 – 2011/0282(COD))

    (Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

    Parlament Europejski,

    –   uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2011)0627) oraz zmiany do wniosku (COM(2012)0553),

    –   uwzględniając art. 294 ust. 2, art. 42 ustęp pierwszy i art. 43 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi Komisja przedstawiła wniosek Parlamentowi (C7-0340/2011),

    –   uwzględniając opinię Komisji Prawnej w sprawie proponowanej podstawy prawnej,

    –   uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

    –   uwzględniając uzasadnioną opinię przedstawioną – na mocy protokołu nr 2 w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności – przez luksemburską Izbę Deputowanych, w której stwierdzono, że projekt aktu ustawodawczego nie jest zgodny z zasadą pomocniczości,

    –   uwzględniając opinię 1/2012 Trybunału Obrachunkowego z dnia 8 marca 2012 r.[1],

    –   uwzględniając opinie Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 25 kwietnia 2012 r. i 12 grudnia 2012 r.[2],

    –   uwzględniając opinię Komitetu Regionów z dnia 4 maja 2012 r.[3],

    –   uwzględniając swoją decyzję z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie rozpoczęcia negocjacji międzyinstytucjonalnych i określenia mandatu negocjacyjnego w sprawie wniosku[4],

    –   uwzględniając zobowiązanie przedstawiciela Rady, przekazane pismem z dnia 7 października 2013 r., do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu Europejskiego, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

    –   uwzględniając art. 55 i 37 Regulaminu,

    –   uwzględniając sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz opinie Komisji Rozwoju, Komisji Budżetowej, Komisji Kontroli Budżetowej, Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności oraz Komisji Rozwoju Regionalnego (A7-0361/2013),

    1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu;

    2.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli uzna ona za stosowne wprowadzić znaczące zmiany do swojego wniosku lub zastąpić go innym tekstem;

    3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji, a także parlamentom narodowym.

    Poprawka  1

    POPRAWKI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO[5]*

    do wniosku Komisji

    ---------------------------------------------------------

    ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGORADY

    z dnia

    w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich

    (EFRROW)

    PARLAMENT EUROPEJSKIRADA UNII EUROPEJSKIEJ

    uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 42 i 43 ust. 2,

    uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej[6],

    po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

    uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[7],

    uwzględniając opinię Komitetu Regionów[8],

    po konsultacji z Europejskim Inspektorem Ochrony Danych[9],

    stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,

    a także mając na uwadze, co następuje:

    1) W komunikacie Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno–Społecznego i Komitetu Regionów: „WPR do 2020 r.: sprostać wyzwaniom przyszłości związanym z żywnością, zasobami naturalnymi oraz aspektami terytorialnymi”[10] ( ▐ „komunikat w sprawie WPR do 2020 r.”) określono potencjalne wyzwania, cele oraz kierunki wspólnej polityki rolnej (▐ „WPR”) po 2013 r. W kontekście debaty na temat tego komunikatu reforma WPR powinna wejść w życie dnia 1 stycznia 2014 r. Reforma ta powinna obejmować wszystkie główne instrumenty WPR, w tym rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005▐ [11]. Z uwagi na zakres reformy należy uchylić rozporządzenie (WE) nr 1698/2005 i zastąpić je nowym dokumentem.

    2) Polityka rozwoju obszarów wiejskich powinna towarzyszyć płatnościom bezpośrednim i środkom rynkowym WPR oraz uzupełniać je, a tym samym przyczyniać się do osiągnięcia celów tej polityki ustanowionych w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej zwanym „TFUE”). Polityka rozwoju obszarów wiejskich powinna również integrować główne cele polityki przedstawione w komunikacie Komisji z dnia 3 marca 2010 r. „Europa 2020 – Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu”[12] (dalej zwana „strategią »Europa 2020«”) i być spójna z ogólnymi celami polityki spójności gospodarczej i społecznej określonymi w Traktacie TFUE.

    3) W związku z tym, że cel niniejszego rozporządzenia, mianowicie rozwój obszarów wiejskich, nie może ▐ zostać osiągnięty w wystarczający sposób na szczeblu państw członkowskich ze względu na powiązania pomiędzy tym celem a innymi instrumentami WPR, zakres różnic pomiędzy poszczególnymi obszarami wiejskimi oraz ograniczenia środków finansowych państw członkowskich w rozszerzonej Unii, a może zatem zostać osiągnięty w lepszy sposób na poziomie Unii dzięki wieloletniej gwarancji finansowania unijnego oraz dzięki skoncentrowaniu się na jego priorytetach, Unia może przyjmować środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE). Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w art. 5 ust. 4 TUE niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu. ▐

    4) 

    5) Aby zapewnić zrównoważony rozwój obszarów wiejskich, trzeba skoncentrować się na ograniczonej liczbie podstawowych priorytetów związanych z transferem wiedzy i innowacją w rolnictwie, leśnictwie i na obszarach wiejskich, konkurencyjnością wszystkich rodzajów gospodarki rolnej i rentownością gospodarstw rolnych, organizacją łańcuchów żywnościowych, w tym przetwarzaniawprowadzania do obrotu produktów rolnych, dobrostanem zwierząt i zarządzaniem ryzykiem w rolnictwie, odtwarzaniem, ochroną i wzmacnianiem ekosystemów związanychrolnictwem i leśnictwem, efektywnym gospodarowaniem zasobami i przechodzeniem na gospodarkę niskoemisyjną w sektorach rolnym, spożywczym i leśnym oraz propagowaniem włączenia społecznego, ograniczania ubóstwa i promowania rozwoju gospodarczego obszarów wiejskich. Należy przy tym uwzględnić zróżnicowanie sytuacji, które mają wpływ na obszary wiejskie, gdzie występują różne cechy lub różne kategorie potencjalnych beneficjentów i celów przekrojowych w zakresie innowacyjności, środowiska oraz łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej. Działania w zakresie łagodzenia zmiany klimatu powinny odnosić się zarówno do ograniczania emisji w rolnictwie i leśnictwie, pochodzących z najważniejszych form działalności takich jak produkcja zwierzęca i stosowanie nawozów, jak i do ochrony pochłaniaczy dwutlenku węgla oraz zwiększania pochłaniania dwutlenku węgla, uwzględniając użytkowanie gruntów, zmiany użytkowania gruntów oraz sektor leśnictwa. Priorytet unijny w zakresie rozwoju obszarów wiejskich dotyczący transferu wiedzy i innowacji w rolnictwie, leśnictwie i na obszarach wiejskich powinno stosować się horyzontalnie w odniesieniu do innych priorytetów unijnych związanych z rozwojem obszarów wiejskich.

    6) Priorytety unijne w zakresie rozwoju obszarów wiejskich powinny być realizowane w ramach zrównoważonego rozwoju i wspierania przez Unię celu polegającego na ochronie i poprawie środowiska, zgodnie z art. 11 TFUE, z uwzględnieniem zasady „zanieczyszczający płaci”. Państwa członkowskie powinny dostarczać informacji o wspieraniu celu dotyczącego zmiany klimatu zgodnie z ambitnym założeniem przeznaczenia na ten cel przynajmniej 20 % unijnego budżetu, ▐ przy zastosowaniu metody przyjętej przez Komisję.

    7) Działalność Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (▐ „EFRROW”) oraz operacje, do których Fundusz wnosi wkład, powinny być spójne i zgodne ze wsparciem w ramach innych instrumentów WPR.▐

    8) W celu zapewnienia niezwłocznego startu i efektywnej realizacji programów rozwoju obszarów wiejskich wsparcie z EFRROW powinno opierać się na istnieniu należytych ramowych warunków administracyjnych. Z tego względu państwa członkowskie powinny oceniać możliwość zastosowaniaspełnienie pewnych uwarunkowań ex ante. Każde państwo członkowskie powinno przygotować krajowy program rozwoju obszarów wiejskich dla całego terytorium kraju albo zbiór programów regionalnych albo zarówno program krajowy, jakzbiór programów regionalnych. W każdym programie należy określić strategię osiągania celów w odniesieniu do priorytetów unijnych w zakresie rozwoju obszarów wiejskich oraz zestaw środków. Programowanie powinno być zgodne z priorytetami unijnymi w zakresie rozwoju obszarów wiejskich, przy jednoczesnym dostosowaniu do kontekstu krajowego i uzupełnianiu innych obszarów polityki unijnej, w szczególności polityki rynku rolnego, polityki spójności oraz wspólnej polityki rybołówstwa. Państwa członkowskie, które decydują się na opracowanie zbioru programów regionalnych, powinny również być w stanie opracować ramy krajowe – bez przydziału oddzielnych środków budżetowych – w celu ułatwienia międzyregionalnej koordynacji radzenia sobie z wyzwaniami ogólnokrajowymi.

    9) Państwa członkowskie powinny móc włączać do swoich programów rozwoju obszarów wiejskich podprogramy tematyczne ukierunkowane na określone potrzeby obszarów mających dla nich szczególne znaczenie. Podprogramy tematyczne powinny dotyczyć m.in. młodych rolników, małych gospodarstw rolnych, obszarów górskich▐, tworzenia krótkich łańcuchów dostaw, kobiet na obszarach wiejskich, łagodzenia skutków zmiany klimatuprzystosowania się do niej oraz różnorodności biologicznej. Podprogramy tematyczne należy również wykorzystywać w celu uwzględnienia możliwości zajęcia się problemem restrukturyzacji sektorów rolnych, które mają duży wpływ na rozwój obszarów wiejskich. Aby wspomóc efektywne interwencje w ramach pewnych podprogramów tematycznych, państwom członkowskim należy zezwolić na ustalenie wyższej wielkości wsparcia dla określonych operacji objętych tymi podprogramami.

    10) W programach rozwoju obszarów wiejskich należy określić potrzeby objętego nimi obszaru i opisać spójną strategię zaspokojenia tych potrzeb, z uwzględnieniem priorytetów unijnych w zakresie rozwoju obszarów wiejskich. Strategia ta powinna być oparta na wyznaczeniu celów. Należy ustalić powiązania między określonymi potrzebami, wyznaczonymi celami i środkami wybranymi do osiągnięcia tych celów i zaspokojenia potrzeb. Programy rozwoju obszarów wiejskich powinny również zawierać wszystkie informacje potrzebne do oceny ich zgodności z wymogami niniejszego rozporządzenia.

    11) W programach rozwoju obszarów wiejskich należy ustanowić cele w oparciu o wspólny zestaw wskaźników celów dla wszystkich państw członkowskich. Aby ułatwić to zadanie, należy, zgodnie z priorytetami unijnymi w zakresie rozwoju obszarów wiejskich, wyznaczyć obszary objęte tymi wskaźnikami. Ze względu na horyzontalne stosowanie priorytetu unijnego w zakresie rozwoju obszarów wiejskich dotyczącego transferu wiedzy w rolnictwie i leśnictwie interwencje w ramach tego priorytetu należy uważać za mające zasadnicze znaczenie dla wskaźników celów określonych dla pozostałych priorytetów unijnych.

    12) Konieczne jest ustanowienie pewnych zasad programowania i dokonywania przeglądów programów rozwoju obszarów wiejskich. W przypadku zmian niemających wpływu na strategię programów ani na odpowiedni wkład finansowy Unii należy przewidzieć uproszczoną procedurę.

    13) 

    14) Rozwój i specjalizacja rolnictwa i leśnictwa oraz szczególne wyzwania, przed którymi stoją mikroprzedsiębiorstwa oraz małe i średnie przedsiębiorstwa (▐ „MŚP”) na obszarach wiejskich, wymagają odpowiedniego poziomu szkolenia technicznego i ekonomicznego, a także większej zdolności do korzystania z wiedzy i informacji oraz ich wymiany, w tym poprzez rozpowszechnianie najlepszych praktyk w produkcji rolnej i leśnej. Transfer wiedzy i działania informacyjne powinny odbywać się nie tylko w postaci tradycyjnych kursów szkoleniowych, ale także być dostosowane do potrzeb podmiotów na obszarach wiejskich. Z tego względu należy również wspierać warsztaty, coaching, demonstracje, działania informacyjne, jak również krótkoterminową wymianę lub programy wizyt w gospodarstwach rolnych. Wiedza i zdobyte informacje powinny w szczególności umożliwiać rolnikom, posiadaczom lasów, osobom działającym w sektorze spożywczym i MŚP na obszarach wiejskich wzmocnienie ich konkurencyjności i efektywnego gospodarowania zasobami oraz poprawę wyników w zakresie wpływu na środowisko, przyczyniając się jednocześnie do osiągania zrównoważonego charakteru gospodarki wiejskiej. Dostarczając wsparcie na rzecz MŚP, państwa członkowskie mogą dawać priorytet MŚP związanymsektorami rolnictwaleśnictwa. W celu zapewnienia, by transfer wiedzy i działania informacyjne były efektywne pod względem osiągania tych wyników, należy wymagać, aby podmioty świadczące usługi w zakresie transferu wiedzy miały wszystkie stosowne zdolności.

    15) 

    16) Usługi doradcze dla gospodarstw rolnych umożliwiają rolnikom, młodym rolnikom, posiadaczom lasów, innym zarządcom gruntów i MŚP na obszarach wiejskich bardziej zrównoważone zarządzanie i poprawę ogólnej efektywności ich gospodarstw rolnych lub przedsiębiorstw. Z tego względu należy zachęcać zarówno do tworzenia takich usług, jak i do korzystania z doradztwa przez rolników, młodych rolników, posiadaczy lasów, innych zarządców gruntów i MŚP. W celu poprawy jakości i skuteczności oferowanego doradztwa należy wprowadzić przepisy dotyczące minimalnych kwalifikacji i regularnego szkolenia doradców. Usługi doradcze dla gospodarstw rolnych, określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr HR/2012▐ [13], powinny stanowić dla rolników wsparcie w ocenie efektywności ich gospodarstw rolnych i określaniu koniecznych ulepszeń w odniesieniu do podstawowych wymogów w zakresie zarządzania, dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska, o których mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr DP/2012, środków na szczeblu gospodarstwa rolnego przewidzianychprogramach rozwoju obszarów wiejskich służących modernizacji gospodarstw rolnych, budowaniu konkurencyjności, integracji sektorowej, innowacji, zorientowaniu na rynek oraz promowaniu przedsiębiorczości.

    Usługi te powinny również pomagać rolnikomokreśleniu ulepszeńodniesieniu do wymogów na szczeblu beneficjentów, które to wymogi zdefiniowano do celów wdrażania art. 11 ust. 3 dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu EuropejskiegoRady[14] oraz wymogów na szczeblu beneficjentów do celów wdrażania art. 55 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009 Parlamentu EuropejskiegoRady[15]art. 14 dyrektywy 2009/128/WE Parlamentu EuropejskiegoRady[16],szczególnościodniesieniu do zgodnościogólnymi zasadami zintegrowanej ochrony przed szkodnikami.stosownych przypadkach doradztwo powinno obejmować również normy bezpieczeństwa i higieny pracy związanegospodarstwem rolnym oraz konkretne doradztwo dla rolników rozpoczynających działalność. Doradztwo może także obejmować rozpoczynanie działalności przez młodych rolników, zrównoważony rozwój działalności gospodarczej gospodarstwa rolnego, kwestie dotyczące lokalnego przetwórstwawprowadzania do obrotu związane z wynikiem gospodarczym, wydajnością rolną i poprawą wyników w zakresie wpływu na środowisko gospodarstwa rolnego lub przedsiębiorstwa. Organizować można również szczególne doradztwo dotyczące łagodzenia skutków zmiany klimatuprzystosowania się do niej, różnorodności biologicznej, ochrony wody, rozwoju krótkich łańcuchów dostaw, rolnictwa ekologicznegozdrowotnych aspektów hodowli zwierząt. Przyznając wsparcie na rzecz MŚP, państwa członkowskie mogą dawać priorytet mikroprzedsiębiorstwomMŚP związanymsektorami rolnictwaleśnictwa. Usługi z zakresu zarządzania gospodarstwem rolnym i z zakresu zastępstw powinny pomóc rolnikom w usprawnieniu i ułatwieniu zarządzania gospodarstwem rolnym.

    17) 

    18) Unijne lub krajowe systemy zapewniania jakości, w tym systemy certyfikowania gospodarstw rolnych, w odniesieniu do produktów rolnych i żywności, stanowią dla konsumentów potwierdzenie jakości i cech produktu lub procesu produkcji stosowanego w wyniku udziału rolników w takim systemie, wytwarzają wartość dodaną takich produktów i poprawiają ich możliwości rynkowe. Z tego względu należy zachęcać rolników i grupy rolników do udziału w tych systemach. Z myślązapewnieniu efektywnego wykorzystania zasobów EFRROW wsparcie powinno być ograniczone do rolników czynnych zawodowo, jak zdefiniowanoart. 9 rozporządzenia nr /xxxx (DP). Z uwagi na fakt, że w momencie wprowadzania takich systemów i w pierwszych latach udziału w nich dodatkowe koszty i obowiązki, którymi rolnicy są obciążeni w związku z ich udziałem, nie są w pełni rekompensowane przez rynek, wsparcie powinno być udzielane w związku z przystępowaniem do takich systemów po raz pierwszy i powinno obejmować okres nie dłuższy niż pięć lat. Biorąc pod uwagę szczególne cechy bawełny jako produktu rolnego, należy uwzględnić także systemy zapewniania jakości bawełny. Należy również udostępnić wsparcie skierowane na działania informacyjnepromocyjne dotyczące produktów objętych systemami zapewniania jakościsystemami certyfikowania otrzymującymi wsparcie na mocy niniejszego rozporządzenia.

    19) Aby poprawić wynik gospodarczy i wyniki w zakresie wpływu na środowisko gospodarstw rolnych i przedsiębiorstw na obszarach wiejskich, poprawić efektywność wprowadzania do obrotu produktów rolnych i sektora ich przetwórstwa, w tym tworzenie zakładów przetwórstwa na małą skalęinfrastruktury wprowadzania do obrotukontekście krótkich łańcuchów dostawrynków lokalnych, zapewnić infrastrukturę potrzebną do rozwoju rolnictwa i leśnictwa oraz wspierać inwestycje niedochodowe niezbędne do osiągnięcia celów środowiskowych, należy udzielać wsparcia na rzecz inwestycji w środki trwałe przyczyniających się do osiągnięcia tych celów. W okresie programowania 2007–2013 różne środki obejmowały różne obszary interwencji. Aby to uprościć, a także by umożliwić beneficjentom opracowywanie i realizowanie połączonych projektów o zwiększonej wartości dodanej, jeden środek powinien obejmować większość rodzajów inwestycji w środki trwałe. Aby lepiej ukierunkować pomoc, państwa członkowskie powinny przeznaczać wsparcie na gospodarstwa rolnekwalifikujące się do pomocy na rzecz inwestycji związanych ze wspieraniem rentowności gospodarstw rolnych w oparciu o wyniki analizy mocnych i słabych stron oraz szans i zagrożeń („analizy SWOT”). Aby ułatwić rozpoczynanie działalności przez młodych rolników, można przyznać dodatkowy okres,którym kwalifikowalne będą inwestycje służące zapewnianiu zgodności ze standardami unijnymi. Aby promować wdrażanie nowych standardów unijnych, inwestycje związane ze zgodnościątymi standardami będą kwalifikowalne przez dodatkowy okres od momentu, gdy standardy te staną się obowiązkowe dla gospodarstw rolnych.

    20) Potencjał produkcyjny sektora rolnictwa jest bardziej niż w przypadku innych sektorów narażony na zniszczenia w wyniku klęsk żywiołowych, niekorzystnych zjawisk klimatycznychkatastrof. Aby wspomóc rentowność i konkurencyjność gospodarstw rolnych w obliczu takich klęsk lub zjawisk, należy udzielać wsparcia stanowiącego dla rolników pomoc w przywracaniu potencjału produkcji rolnej, który uległ zniszczeniu. Państwa członkowskie powinny również zapewniać, aby nie dochodziło do wystąpienia nadwyżki rekompensaty w wyniku połączenia unijnych (w szczególności w odniesieniu do środka zarządzania ryzykiem), krajowych i prywatnych systemów rekompensat.

    21) Tworzenie i rozwój nowej działalności gospodarczej w postaci nowych gospodarstw rolnych, zróżnicowanie działalności innej niż rolnicza, w tym dostarczanie usług na rzecz rolnictwaleśnictwa; działania związaneopieką zdrowotną, integracja społecznadziałalność turystyczna mają zasadnicze znaczenie dla rozwoju obszarów wiejskich. Zróżnicowanie działalności innej niż rolnicza może również dotyczyć zrównoważonego zarządzania zasobami zwierzyny łownej. Środek dotyczący rozwoju gospodarstw rolnych i działalności gospodarczej powinien ułatwiać młodym rolnikom rozpoczęcie działalności i strukturalne dostosowanie ich gospodarstw rolnych po rozpoczęciu działalności. Ponadto promować należy różnicowanie działalności rolników w kierunku działalności pozarolniczej oraz tworzenie i rozwijanie MŚP prowadzących działalność pozarolniczą na obszarach wiejskich. Środek ten powinien również wspierać przedsiębiorczość kobiet na obszarach wiejskich. Należy także wspierać rozwój małych gospodarstw rolnych, których działalność jest potencjalnie gospodarczo rentowna. W celu zapewnienia rentowności nowej działalności gospodarczej wspieranej w ramach tego środka należy uzależnić wsparcie od przedłożenia planu biznesowego. Wsparcie na rzecz założenia nowego przedsiębiorstwa powinno obejmować jedynie początkowy okres działalności przedsiębiorstwa i nie powinno stać się pomocą operacyjną. Z tego względu, w przypadku gdy państwa członkowskie decydują się na udzielanie pomocy w ratach, pomoc ta ▐nie powinna być udzielana przez okres dłuższy niż pięć lat. Ponadto w celu zachęcania do restrukturyzacji sektora rolnictwa należy ustanowić wsparcie w formie rocznych lub jednorazowych płatności dla rolników kwalifikujących się do systemu dla drobnych producentów rolnych, ustanowionego w tytule V rozporządzenia (UE) nr DP/2013, którzy zobowiązują się do przekazania całego gospodarstwa rolnego wraz z odpowiednimi uprawnieniami do płatności innemu rolnikowi.

    Aby zaradzić problemom młodych rolników dotyczącym dostępu do gruntów państwa członkowskie mogą również zaproponować to wsparciepowiązaniuinnymi formami wsparcia, na przykład poprzez zastosowanie instrumentów finansowych.

    22) MŚP stanowią podstawę ▐gospodarki wiejskiej w Unii▐. Rozwój gospodarstw rolnych i działalności pozarolniczej powinien mieć na celu wspieranie zatrudnienia i tworzenie wysokiej jakości miejsc pracy na obszarach wiejskich, zachowanie istniejących już miejsc pracy, ograniczenie sezonowych wahań zatrudnienia, rozwój sektorów nierolniczych poza rolnictwem i sektorem rolnictwa oraz sektorem przetwórstwa spożywczego, sprzyjając jednocześnie integracji przedsiębiorstw i powstawaniu lokalnych powiązań między sektorami. Należy wspierać projekty łączące jednocześnie rolnictwo, turystykę wiejską poprzez promowanie zrównoważonej i odpowiedzialnej turystyki na obszarach wiejskich oraz dziedzictwo przyrodnicze i kulturowe, a także promować inwestycje w energię odnawialną.

    23) 

    24) Rozwój infrastruktury lokalnej i lokalnych usług podstawowych na obszarach wiejskich, w tym rekreacji i usługzakresie kultury, odnowa wsi i działalność ukierunkowana na odbudowę i poprawę stanu dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego wsi i krajobrazów wiejskich stanowią zasadniczy element wszelkich starań w zakresie realizowania potencjału wzrostu i promowania zrównoważonego charakteru obszarów wiejskich. Z tego względu należy udzielać wsparcia operacjom mającym taki cel, jak również związanym z dostępem do technologii informacyjno–komunikacyjnych i rozwojem szybkich i bardzo szybkich łączy szerokopasmowych. Zgodnie z tymi celami należy promować rozwój usług i infrastruktury prowadzących do włączenia społecznego oraz odwrócenia tendencji spowolnienia gospodarczego i społecznego oraz wyludniania obszarów wiejskich. W celu osiągnięcia maksymalnej efektywności tego wsparcia objęte nim operacje powinny być realizowane zgodnie z planami rozwoju gmin i ich podstawowych usług opracowanymi przez co najmniej jedną społeczność wiejską, w przypadku gdy takie plany istnieją. W celu stworzenia synergiipolepszenia współpracy, operacje powinny również,stosownych przypadkach, promować związki między wsiąmiastem. Państwa członkowskie mogą nadawać priorytet inwestycjom dokonywanym przez prowadzone przez społeczności partnerstwa na rzecz lokalnego rozwoju oraz projektom zarządzanym przez organizacje lokalnych społeczności.

    25) Leśnictwo jest integralną częścią rozwoju obszarów wiejskich, a wsparcie na rzecz zrównoważonego i przyjaznego dla klimatu użytkowania gruntów powinno obejmować rozwój obszarów leśnych i zrównoważone zarządzanie lasami. W okresie programowania 2007–2013 różne środki obejmowały różne rodzaje wsparcia inwestycji i zarządzania w zakresie leśnictwa. Aby uprościć ten system, ale również umożliwić beneficjentom opracowywanie i realizowanie połączonych projektów o zwiększonej wartości dodanej, jeden środek powinien obejmować wszystkie rodzaje wsparcia w zakresie inwestycji i zarządzania w leśnictwie. Środek ten powinien obejmować poszerzanie i ulepszanie zasobów leśnych poprzez zalesianie gruntów i tworzenie systemów rolno-leśnych łączących ekstensywne rolnictwo z systemami leśnymi, odtwarzanie lasów uszkodzonych w wyniku pożarów lub innych klęsk żywiołowych oraz odpowiednie środki zapobiegawcze, inwestycje w ▐ technologie w dziedzinie leśnictwa oraz w przetwarzanie, transport i wprowadzanie do obrotu produktów leśnych, w celu zwiększenia wyniku gospodarczego i  wyników w zakresie wpływu na środowisko posiadaczy lasów oraz inwestycji niedochodowych zwiększających odporność ekosystemów leśnych i odporność na zmiany klimatu oraz wartość ekosystemów leśnych dla środowiska. Wsparcie to powinno unikać zakłócania konkurencji i powinno być neutralne w stosunku do rynku. W rezultacie należy nałożyć ograniczenia▐ dotyczące wielkości i statusu prawnego beneficjentów. Działania zapobiegawcze przeciwko pożarom powinny odbywać się na obszarach sklasyfikowanych przez państwa członkowskie jako obszary wysokiego lub średniego ryzyka występowania pożarów. Wszystkie działania zapobiegawcze powinny stanowić część planu ochrony lasów. W przypadku działania w zakresie odtwarzania zniszczonego potencjału leśnego wystąpienie klęski żywiołowej powinno podlegać formalnemu uznaniu przez naukową organizację publiczną.

    Środek dotyczący leśnictwa powinien być podejmowany w świetle przedsięwzięć prowadzonych przez Unię i państwa członkowskie na poziomie międzynarodowym oraz oparty na planach dotyczących leśnictwa sporządzanych przez państwa członkowskie na poziomie krajowym lub niższym niż krajowy lub na równorzędnych instrumentach, które powinny uwzględniać zobowiązania podjęte na konferencjach ministerialnych w sprawie ochrony lasów w Europie. Środek ten powinien przyczyniać się do realizacji unijnej strategii leśnej▐[17].

    26) 

    27) Grupy i organizacje producentów pomagają rolnikom wspólnie stawiać czoła wyzwaniom związanym z rosnącą konkurencją i konsolidacją rynków niższego szczebla w odniesieniu do wprowadzania ich produktów do obrotu, w tym na rynkach lokalnych. Z tego względu należy zachęcać do tworzenia grup i organizacji producentów. W celu zapewnienia najlepszego wykorzystania ograniczonych zasobów finansowych jedynie grupy i organizacje producentów kwalifikujące się jako MŚP powinny korzystać ze wsparcia. Państwa członkowskie mogą nadawać priorytet grupomorganizacjom producentów produktów wysokiej jakości objętych art. 17. Aby zapewnić, by grupy lub organizacje producentów stały się podmiotami rentownymi, należy państwom członkowskim przedkładać plany biznesowe jako warunek uznania grupy lub organizacji producentów. Aby uniknąć udzielania pomocy operacyjnej i zachować motywującą rolę wsparcia, maksymalny czas trwania pomocy należy ograniczyć do pięciu lat, licząc od daty uznania grupy lub organizacji producentów na podstawie planu biznesowego.

    28) Płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne powinny nadal odgrywać znaczącą rolę we wspieraniu zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich oraz w zaspokajaniu wzrastającego wśród społeczeństwa popytu na usługi w zakresie ochrony środowiska. Powinny one dodatkowo zachęcać rolników i innych zarządców gruntów do służenia całemu społeczeństwu poprzez wprowadzanie lub dalsze stosowanie praktyk rolnych przyczyniających się do łagodzenia zmiany klimatu i do przystosowania się do niej oraz zgodnych z ochroną i poprawą stanu środowiska, krajobrazu i jego właściwości, zasobów naturalnych, gleby i różnorodności genetycznej. W tym kontekście powinno zwrócić się szczególną uwagę na zachowanie zasobów genetycznych w rolnictwie oraz na dodatkowe potrzeby systemów rolniczych o wysokiej wartości przyrodniczej. Płatności powinny przyczyniać się do pokrycia dodatkowych kosztów i utraconych dochodów wynikających z podjętych zobowiązań i powinny obejmować wyłącznie zobowiązania wykraczające poza odnośne obowiązkowe standardy i wymogi, zgodne z zasadą „zanieczyszczający ▐ płaci”. Państwa członkowskie powinny również zapewnić, by płatności dla rolników nie doprowadziły do podwójnego finansowania na mocy niniejszego rozporządzenia oraz rozporządzenia nr /xxxx (DP).wielu sytuacjach synergie wynikające z zobowiązań podjętych wspólnie przez grupę rolników zwielokrotniają korzyść dla środowiska i klimatu. Wspólne działanie powoduje jednak dodatkowe koszty transakcyjne, które należy odpowiednio zrekompensować. Ponadto, w celu zapewnienia, by rolnicy i inni zarządcy gruntów byli w stanie prawidłowo zrealizować podjęte zobowiązania, państwa członkowskie powinny dążyć do wyposażenia ich w konieczną wiedzę i umiejętności.

    Państwa członkowskie powinny utrzymać poziom wysiłków podjętych w okresie programowania 2007–2013 i muszą wydawać co najmniej 30 ▐ % całkowitego wkładu EFRROW na każdy program rozwoju obszarów wiejskich na rzecz działań związanych z łagodzeniem zmiany klimatu i przystosowaniem się do niej, różnorodnością biologiczną, efektywnym gospodarowaniem zasobami i zarządzaniem glebą, wodą i gruntami poprzez środki rolno-środowiskowo-klimatyczne, rolnictwo ekologiczne i płatności na rzecz obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, środki dotyczące leśnictwa, płatności na rzecz obszarów Natura 2000 oraz wspieranie inwestycji na rzecz środowiskaklimatu.

    29) 

    30) Płatności z tytułu przejścia na rolnictwo ekologiczne lub utrzymania takiego rolnictwa powinny zachęcać rolników do udziału w takich systemach, tym samym odpowiadając na rosnące zapotrzebowanie społeczeństwa na stosowanie praktyk rolniczych przyjaznych dla środowiska i na wysokie standardy dotyczące dobrostanu zwierząt. W celu zwiększenia synergii w zakresie korzyści z różnorodności biologicznej płynących z tego środka należy zachęcać do zawierania umów zbiorowych i do współpracy między rolnikami, aby objąć większe obszary przyległe. W celu uniknięcia masowego powrotu rolników do rolnictwa konwencjonalnego należy wspierać zarówno środki związane z przechodzeniem na rolnictwo ekologiczne, jak i z utrzymaniem takiego rolnictwa. Płatności powinny przyczyniać się do pokrycia dodatkowych poniesionych kosztów i utraconych dochodów wynikających z podjętego zobowiązania i powinny obejmować wyłącznie zobowiązania wykraczające poza odnośne obowiązkowe normy i wymogi. Państwa członkowskie powinny również zapewniać, by płatności dla rolników nie prowadziły do podwójnego finansowania na mocy niniejszego rozporządzeniarozporządzenia nr /xxxx (DP).celu zapewnienia efektywnego wykorzystania zasobów EFRROW wsparcie powinno być przyznawane wyłącznie rolnikom czynnym zawodowo zgodniedefinicjąart. 9 rozporządzenia nr /xxxx (DP).

    31) Powinno się w dalszym ciągu przyznawać rolnikom i posiadaczom lasów wsparcie ze względu na doświadczane przez nich na danych obszarach szczególne niedogodności, wynikające z wdrażania dyrektywy 2009/147/WE Parlamentu Europejskiego i Rady ▐[18] i dyrektywy Rady 92/43/EWG ▐[19], w celu przyczynienia się do skutecznego zarządzania obszarami Natura 2000, przy czym jednocześnie powinno się udostępniać rolnikom wsparcie pomagające im w uporaniu się z niedogodnościami na obszarach znajdujących się w dorzeczach, wynikającymi z wdrażania dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady ▌[20]. Wsparcie powinno być powiązane z określonymi wymogami opisanymi w programie rozwoju obszarów wiejskich, które wykraczają poza odnośne obowiązkowe normy i wymogi. Państwa członkowskie powinny również zapewnić, by płatności dla rolników nie doprowadziły do podwójnego finansowania na mocy niniejszego rozporządzenia oraz rozporządzenia nr /xxxx (DP). Przy opracowywaniu programów rozwoju obszarów wiejskich państwa członkowskie powinny ponadto uwzględniać specyficzne potrzeby obszarów Natura 2000.

    32) Płatności dla rolników na obszarach górskich lub na innych obszarach z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami powinny przyczyniać się, poprzez zachęcanie do dalszego użytkowania gruntów rolnych, do utrzymania terenów wiejskich oraz utrzymania i propagowania zrównoważonych systemów rolniczych. W celu zapewnienia efektywności takiego wsparcia płatności powinny rekompensować rolnikom utracone dochody i dodatkowe koszty związane z niedogodnościami danego obszaru. W celu zapewnienia efektywnego wykorzystania zasobów EFRROW wsparcie powinno być przyznawane wyłącznie rolnikom czynnym zawodowo zgodniedefinicjąart. 9 rozporządzenia nr /xxxx (DP).

    33) W celu zapewnienia efektywnego wykorzystywania środków finansowych Unii i równego traktowania rolników w całej Unii należy według obiektywnych kryteriów zdefiniować obszary górskie i inne obszary z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami. W przypadku obszarów z ograniczeniami naturalnymi powinny to być kryteria biofizyczne poparte wiarygodnymi dowodami naukowymi. W celu ułatwienia stopniowego znoszenia płatności na obszarach, które wskutek zastosowania tych kryteriów nie będą już uważane za obszary z ograniczeniami naturalnymi, należy przyjąć przepisy przejściowe.

    34) Rolnicy powinni być w dalszym ciągu zachęcani do przyjmowania wysokich norm w zakresie dobrostanu zwierząt poprzez udzielanie ▌wsparcia tym rolnikom, którzy podejmują się przyjąć normy hodowli zwierząt wykraczające poza odnośne normy obowiązkowe. W celu zapewnienia efektywnego wykorzystania zasobów EFRROW wsparcie powinno być przyznawane wyłącznie rolnikom czynnym zawodowo zgodniedefinicjąart. 9 rozporządzenia nr /xxx (DP).

    35) Nadal powinny być przyznawane płatności posiadaczom lasów, którzy świadczą usługi w zakresie ochrony środowiska lub przyjazne dla klimatu usługi w zakresie ochrony lasu poprzez podejmowanie zobowiązań w celu poprawy różnorodności biologicznej, ochrony ekosystemów leśnych wysokiej wartości, zwiększania ich potencjału w zakresie łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej oraz wzmacniania wartości ochronnej lasów w odniesieniu do erozji gleby, ▐ utrzymania zasobów wodnych oraz ▐zagrożeń naturalnych. W tym kontekście powinno zwrócić się szczególną uwagę na zachowanie i promowanie zasobów genetycznych lasów. Płatności powinny być przyznawane z tytułu zobowiązań leśno-środowiskowych, które wykraczają poza odnośne obowiązkowe standardy ustanowione w ustawodawstwie krajowym.▌

    36) W okresie programowania 2007–2013 jedynym ▐rodzajem współpracy, który był wyraźnie wspierany w ramach polityki rozwoju obszarów wiejskich, była współpraca na rzecz rozwoju nowych produktów, procesów i technologii w sektorze rolno-spożywczym oraz w sektorze leśnym. Wsparcie tego rodzaju współpracy jest nadal konieczne, ale należy je dostosować w celu lepszego ▐spełnienia wymogów gospodarki opartej na wiedzy. W tym kontekście w ramach tego środka powinna istnieć możliwość ▐finansowania projektów realizowanych przez pojedynczy podmiot, pod warunkiem że uzyskane wyniki są rozpowszechniane, a tym samym osiągany jest cel rozpowszechniania nowych praktyk, procesów lub produktów. Ponadto stało się oczywiste, że wspieranie znacznie szerszego zakresu rodzajów współpracy, obejmującej szerszy krąg beneficjentów, od mniejszych podmiotów po większe, może przyczyniać się do osiągania celów polityki rozwoju obszarów wiejskich poprzez pomaganie podmiotom na obszarach wiejskich ▐w przezwyciężaniu wynikających z rozdrobnienia trudności gospodarczych, środowiskowych i innych. Z tego względu zakres ten należy rozszerzyć. Wsparcie dla małych podmiotów na rzecz organizowania wspólnych procedur pracy i wspólnego korzystania z pomieszczeń i zasobów powinno pomóc im w osiągnięciu rentowności ekonomicznej pomimo ich małych rozmiarów. Wsparcie horyzontalnej i wertykalnej współpracy między podmiotami łańcucha dostaw oraz wsparcie działań promocyjnych w kontekście lokalnym powinno być katalizatorem racjonalnego gospodarczo rozwoju krótkich łańcuchów dostaw, rynków lokalnych i lokalnych łańcuchów żywnościowych. Wsparcie dotyczące wspólnego podejścia do projektów i praktyk środowiskowych powinno pomóc w zapewnieniu większych i spójniejszych korzyści dla środowiska i klimatu, niż mogą uzyskać indywidualne podmioty działające bez kontaktu z innymi podmiotami (na przykład poprzez praktyki stosowane w odniesieniu do większych niepodzielonych obszarów gruntów).

    Wsparcie w tych różnych dziedzinach powinno być udzielane w różnej postaci. Klastry i sieci są szczególnie istotne dla wymiany wiedzy fachowej, a także dla opracowywania nowej i specjalistycznej wiedzy fachowej, usług i produktów. Projekty pilotażowe są ważnymi narzędziami umożliwiającymi badanie możliwości komercyjnego stosowania technologii, technik i praktyk w różnych kontekstach oraz dostosowanie ich w razie konieczności. Grupy operacyjne stanowią zasadniczy element europejskiego partnerstwa innowacyjnego (▌„EPI”) na rzecz wydajnego i zrównoważonego rolnictwa. Inne ważne narzędzie to strategia lokalnego rozwoju działające poza ramami rozwoju lokalnego w ramach LEADER – między publicznymi i prywatnymi podmiotami z obszarów wiejskich i miejskich. W przeciwieństwie do podejścia LEADER takie partnerstwa i strategie mogą być ograniczone do jednego sektora lub do stosunkowo szczegółowych celów w zakresie rozwoju, w tym do celów wyżej wymienionych. Państwa członkowskie mogą nadawać priorytet współpracy pomiędzy podmiotami obejmującymi producentów surowców. Organizacje międzybranżowe również powinny kwalifikować się do wsparcia w ramach tego środka. Wsparcie to powinno ograniczać się do okresu siedmiu lat, z wyjątkiem wspólnych działań na rzecz środowiska i klimatu w odpowiednio uzasadnionych przypadkach.

    37) Obecnie rolnicy narażeni są ▐na rosnące ryzyko gospodarcze i środowiskowe wskutek zmiany klimatu i większej zmienności cen. W tym kontekście coraz większe znaczenie dla rolników ma efektywne zarządzanie ryzykiem. Z tej przyczyny należy ustanowić środki zarządzania ryzykiem, aby pomagać rolnikom w rozwiązywaniu problemów związanych z najczęściej spotykanymi ryzykami. Środek ten powinien zatem wspierać rolników w pokrywaniu składek płaconych na ubezpieczenie plonów, zwierząt i roślin, a także pomagać w tworzeniu funduszy wspólnego inwestowania i rekompensat wypłacanych rolnikom za straty wynikające z niekorzystnych zjawisk klimatycznych, z wystąpienia chorób zwierząt lub roślin, inwazji szkodników lub incydentów środowiskowych. Środek ten powinien również obejmować narzędzie stabilizacji dochodów w postaci funduszu wspólnego inwestowania w celu zapewnienia wsparcia rolnikom doświadczającym poważnego spadku dochodów. W celu zapewnienia równego traktowania rolników w Unii, niezakłóconej konkurencji i poszanowania międzynarodowych zobowiązań Unii należy ustanowić szczegółowe warunki udzielania wsparcia w ramach tych środków. […] W celu zapewnienia efektywnego wykorzystania zasobów EFRROW wsparcie powinno być przyznawane wyłącznie rolnikom czynnym zawodowo zgodniedefinicjąart. 9 rozporządzenia nr /xxxx (DP).

    38) W ciągu kilku lat podejście LEADER do rozwoju lokalnego udowodniło swoją skuteczność we wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich poprzez pełne uwzględnienie wielosektorowych potrzeb w zakresie endogenicznego rozwoju obszarów wiejskich z zastosowaniem podejścia oddolnego. Z tego względu należy kontynuować stosowanie podejścia LEADER w przyszłości i stosowanie tego podejścia powinno pozostać obowiązkowe dla wszystkich programów rozwoju obszarów wiejskich.

    39) 

    Wsparcie lokalnego rozwoju LEADER z EFRROW powinno obejmować również projekty współpracy międzyterytorialnej między terytoriami i grupamidanym państwie członkowskim lub projekty współpracy międzynarodowej pomiędzy terytoriamigrupamikilku państwach członkowskich lubpaństwami trzecimi.

     40) 

    41) Inwestycje są wspólnym elementem wielu środków rozwoju obszarów wiejskich w ramach niniejszego rozporządzenia i mogą dotyczyć operacji o bardzo różnorodnym charakterze. W celu zapewnienia przejrzystości realizacji tych operacji należy ustanowić pewne wspólne zasady dla wszystkich inwestycji. Te wspólne zasady powinny zawierać określenie rodzajów wydatków, które można uznać za wydatki inwestycyjne, i zapewniać, by wsparcie było udzielane wyłącznie inwestycjom tworzącym nową wartość w rolnictwie. Aby ułatwić realizację projektów inwestycyjnych, należy umożliwić państwom członkowskim wypłacanie zaliczek. W celu zapewnienia skuteczności, uczciwości i trwałego wpływu pomocy z EFRROW należy ustanowić przepisy zapewniające, by inwestycje związane z operacjami były trwałe oraz by wsparcie w ramach EFRROW nie było wykorzystywane do zakłócania konkurencji.

    41a) EFRROW może wspierać inwestycjenawadnianie, przynoszące korzyści gospodarczedla środowiska, ale należy zapewnić, by nawadnianie to było zrównoważone.tym celu,każdym przypadku, wsparcie należy przyznać tylko wówczas, gdyodniesieniu do danego obszaru gotowy jest plan zarządzania dorzeczem zgodniewymogami dyrektywy 2000/60/WEgdy już dokonywany jest pomiar wody na szczeblu inwestycji lub zostanie on wprowadzony jako część inwestycji. Inwestycje służące poprawie istniejącej infrastruktury lub urządzeń nawadniających powinny prowadzić do minimalnego zwiększenia efektywności zużycia wody, wyrażonej jako potencjalna oszczędność wody. Jeśli jednolita część wód, której dotyczy inwestycja, charakteryzuje się obniżoną jakościąpowodów związanychilością wody zgodnieramami analitycznymi ustanowionymidyrektywie 2000/60/WE, to połowa oszczędności efektywności zużycia wody powinna przekładać się na realne zmniejszenie zużycia wody na szczeblu wspieranej inwestycji, tak by zniwelować obniżenie jakości danej jednolitej części wód. Przewidzieć należy pewne przypadki,których wymogi dotyczące potencjalnej lub faktycznej oszczędności wody nie mogą mieć zastosowania lub nie są konieczne,tymodniesieniu do inwestycji dotyczących recyklingu lub ponownego użycia wody. Poza wspieraniem inwestycjiulepszenia istniejących urządzeń należy przewidzieć przepis dotyczący wspieraniaEFRROW inwestycjinowe nawadnianiezależności od wniosków analizy środowiskowej. Jednakże, poza pewnymi wyjątkami, wsparcia nie należy przyznawać na nowe nawadnianie, gdy dana jednolita część wód charakteryzuje się już obniżoną jakością, ponieważ występuje bardzo duże ryzyko, że przyznanie wsparciatakich okolicznościach pogorszyłoby występujące problemy dotyczące środowiska naturalnego.

    42) Niektóre środki związane z obszarami przewidziane w niniejszym rozporządzeniu wymagają podjęcia przez beneficjentów zobowiązań na okres co najmniej pięciu lat. W tym okresie może nastąpić zmiana sytuacji gospodarstwa rolnego lub beneficjenta. Z tego względu należy ustanowić zasady mające na celu określenie postępowania w takich przypadkach.

    43) W przypadku niektórych środków przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu warunkiem udzielenia wsparcia jest podjęcie przez beneficjentów zobowiązań wykraczających poza odnośny poziom bazowy określony w kategoriach obowiązkowych norm lub wymogów. Z uwagi na możliwe zmiany ustawodawstwa w okresie istnienia zobowiązań, powodujące zmianę poziomu bazowego, należy przewidzieć możliwość zmiany odnośnych umów w celu zapewnienia ciągłego spełniania tego warunku.

    44) Aby zapewnić, by zasoby finansowe na rozwój obszarów wiejskich były wykorzystywane w najlepszy możliwy sposób, oraz aby kierować środki w ramach programów rozwoju obszarów wiejskich zgodnie z priorytetami unijnymi w zakresie rozwoju obszarów wiejskich, ale również aby zapewnić równe traktowanie wnioskodawców, państwa członkowskie powinny ustanowić kryteria wyboru na potrzeby selekcji projektów. Wyjątek od tej zasady należy czynić wyłącznie w przypadku ▐płatnościramach środków dotyczących usług rolno-środowiskowo-klimatycznych, rolnictwa ekologicznego, Natury 2000ramowej dyrektywy wodnej, obszarównaturalnymi lub innymi szczególnymi trudnościami, dotyczących dobrostanu zwierząt, usług leśno-środowiskowychdotyczących klimatu oraz środków związanychzarządzaniem ryzykiem. Przy stosowaniu kryteriów wyboru należy uwzględnić zasadę proporcjonalności w odniesieniu do wielkości operacji.

    45) EFRROW powinien wspierać – za pośrednictwem pomocy technicznej – działania związane z realizacją programów rozwoju obszarów wiejskich, w tym koszty związane z ochroną symboli i skrótów dotyczących unijnych systemów jakości, na udział w których można otrzymać wsparcie na mocy niniejszego rozporządzenia, oraz koszty ponoszone przez państwa członkowskie w związku z wyznaczeniem obszarów z ograniczeniami naturalnymi.▐

    46) Okazało się, że tworzenie sieci kontaktów wśród krajowych sieci, organizacji i administracji zaangażowanych na różnych etapach realizacji programu, organizowane w kontekście Europejskiej Sieci na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, może odgrywać bardzo ważną rolę w poprawianiu jakości programów rozwoju obszarów wiejskich poprzez zwiększanie udziału zainteresowanych stron w zarządzaniu rozwojem tych obszarów, a także w informowaniu społeczeństwa o płynących z tego korzyściach. Należy zatem finansować takie działaniaramach pomocy technicznej na poziomie Unii. Aby uwzględnić określone potrzeby związaneoceną, należy utworzyć europejską zdolnośćzakresie oceny rozwoju obszarów wiejskich jako część Europejskiej Sieci na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, by zebrać wszystkie podmioty zaangażowaneocenęułatwić wymianę wiedzy fachowejtej dziedzinie.

    46a) EPI na rzecz wydajnegozrównoważonego rolnictwa powinno przyczyniać się do osiągnięcia unijnych celów na 2020 rok dotyczących inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu. Istotnym jest, by EPI łączyło wszystkie odpowiednie podmioty na szczeblach: unijnym, krajowymregionalnym oraz zapewniało państwom członkowskim dostarczanie nowych pomysłów na to, jak udoskonalać, upraszczaćlepiej koordynować istniejące instrumentyinicjatywyuzupełniać je nowymi działaniami tam, gdzie to konieczne.

    47) W celu przyczynienia się do osiągania celów EPI na rzecz wydajnego i zrównoważonego rolnictwa należy utworzyć sieć EPI umożliwiającą nawiązywanie kontaktów między grupami operacyjnymi, służbami doradczymi i badaczami zajmującymi się wdrażaniem działań ukierunkowanych na innowacje w rolnictwie. Działania takie należy finansować w ramach pomocy technicznej na poziomie Unii.

    48) 

    49) Państwa członkowskie powinny zarezerwować część całkowitej kwoty przypadającej na każdy program rozwoju obszarów wiejskich przeznaczoną na pomoc techniczną, aby finansować utworzenie i działanie krajowej sieci obszarów wiejskich zrzeszającej organizacje i organy administracji, w tym partnerstwa, zajmujące się rozwojem obszarów wiejskich w celu zwiększenia ich zaangażowania w realizację programu i poprawę jakości programów rozwoju obszarów wiejskich. Krajowe sieci obszarów wiejskich powinny opracować i zrealizować plan działania.

    50) 

    51) Programy rozwoju obszarów wiejskich powinny przewidywać działania innowacyjne promujące zasobooszczędny, niskoemisyjny sektor rolny charakteryzujący się dużą produktywnością; w programach należy przewidywać wsparcie EPI dla produktywności i zrównoważenia. EPI powinno mieć na celu promowanie szybszego i szerszego wdrażania innowacyjnych rozwiązań w praktyce. Powinno też tworzyć wartość dodaną poprzez wzmocnienie stosowania i skuteczności instrumentów związanych z innowacyjnością i zwiększanie synergii między nimi. EPI powinno wypełniać luki przez lepsze powiązanie badań i rolnictwa w praktyce.

    52) Realizacją innowacyjnych projektów w kontekście EPI na rzecz wydajnego i zrównoważonego rolnictwa powinny zająć się grupy operacyjne zrzeszające rolników, zarządców lasów, społeczności wiejskie, badaczy, doradców z organizacji pozarządowych, przedsiębiorstwa i inne podmioty zainteresowane innowacyjnością w sektorze rolnictwa. Aby zapewnić, by wyniki takich projektów przyniosły korzyść całemu sektorowi, należy rozpowszechniać wyniki w obszarze innowacjiwymiany wiedzyramach Unii i z państwami trzecimi.

    53) Należy wprowadzić przepis pozwalający na określenie całkowitej kwoty wsparcia unijnego na rzecz rozwoju obszarów wiejskich zgodnie z niniejszym rozporządzeniem na okres od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2020 r.▐, zgodnie z wieloletnimi ramami finansowymi na okres 2014–2020 oraz porozumieniem międzyinstytucjonalnym w sprawie dyscypliny budżetowej i poprawy procedury budżetowej[21] dla tego samego okresu. Dostępne przydzielone środki powinny być indeksowane na bazie stawki ryczałtowej dla programowania.

    54) W celu ułatwienia zarządzania środkami finansowymi z EFRROW w odniesieniu do wydatków publicznych, w państwach członkowskich należy ustalić jednolitą wielkość wkładu EFRROW w programowanie dotyczące rozwoju obszarów wiejskich. Aby uwzględnić szczególne znaczenie lub charakter niektórych rodzajów operacji, należy ustalić w odniesieniu do nich konkretną wielkość wkładu. W celu złagodzenia określonych ograniczeń wynikających z poziomu rozwoju, oddalenia i odizolowania należy ustalić odpowiednią wielkość wkładu EFRROW dla regionów słabiej rozwiniętych, regionów najbardziej oddalonych, o których mowa w TFUE, i dla mniejszych wysp Morza Egejskiego oraz regionówokresie przejściowym.

    55) 

    56) Państwa członkowskie powinny podjąć wszelkie niezbędne działania w celu zapewnienia weryfikacji i kontroli swoich środków rozwoju obszarów wiejskich i wprowadzić odpowiednie przepisy. W tym celu organ zarządzający i agencja płatnicza powinny dokonywać oceny ex ante i oceniać środki przez cały czas realizacji programu. Środki niespełniające tego warunku należy dostosować.

    57) Komisja i państwa członkowskie powinny podjąć wszelkie ▐konieczne kroki w celu zapewnienia należytego zarządzania programami rozwoju obszarów wiejskich. W tym kontekście Komisja powinna przeprowadzać odpowiednie kontrole, a państwa członkowskie powinny podejmować środki w celu zapewnienia należytego funkcjonowania swoich systemów zarządzania.

    58) Za zarządzanie każdym programem rozwoju obszarów wiejskich i jego realizację powinien odpowiadać pojedynczy organ zarządzający. Jego obowiązki należy określić w niniejszym rozporządzeniu. Organ zarządzający powinien mieć możliwość przekazania części swoich obowiązków, zachowując jednocześnie ▐pełną odpowiedzialność za skuteczność i prawidłowość zarządzania. W przypadku gdy program rozwoju obszarów wiejskich zawiera podprogramy tematyczne, organ zarządzający powinien mieć możliwość wyznaczenia innego podmiotu do zarządzania tym podprogramem i jego realizacji w odniesieniu do przydziałów finansowych określonych w programie, zapewniając jednocześnie należyte zarządzanie finansami tych podprogramów. W przypadku gdy państwo członkowskie ma zarządzać więcej niż jednym programem, powołać można organ koordynujący, by zapewnić spójność.

    59) Każdy program rozwoju obszarów wiejskich powinien podlegać monitorowaniu, aby można było regularnie śledzić jego realizację i postępy w osiąganiu wyznaczonych celów. Wykazywanie i zwiększanie skuteczności i wpływu działań finansowanych w ramach EFRROW zależą również od stosownej oceny na etapie przygotowania i realizacji programu oraz po jego ukończeniu. Z tego względu Komisja i państwa członkowskie powinny utworzyć wspólnie system monitorowania i oceny w celu przedstawienia postępów oraz ocenienia wpływu i skuteczności realizacji polityki rozwoju obszarów wiejskich.

    60) W celu zapewnienia możliwości gromadzenia informacji na poziomie Unii system ten powinien obejmować zestaw wspólnych wskaźników. Najważniejsze informacje o realizacji programów rozwoju obszarów wiejskich należy rejestrować i przechowywać w formie elektronicznej, co stanowi sposób na ułatwienie gromadzenia danych. Od beneficjentów należy zatem wymagać przekazywania minimum koniecznych informacji, które są potrzebne do monitorowania i oceny.

    61) Odpowiedzialność za monitorowanie ▐programu należy podzielić między organ zarządzający i komitet monitorujący utworzony w tym celu. Zadaniem komitetu monitorującego powinno być monitorowanie skuteczności realizacji programu. W tym celu należy określić obowiązki tego komitetu.

    62) Monitorowanie programu powinno obejmować sporządzenie rocznego sprawozdania z realizacji▐, które jest przesyłane Komisji.

    63) Każdy program rozwoju obszarów wiejskich powinien podlegać ocenie w celu poprawienia jego jakości i przedstawienia osiągnięć.

    64) Do wsparcia środków rozwoju obszarów wiejskich w ramach niniejszego rozporządzenia powinny mieć zastosowanie art. 107, 108 i 109 TFUE. Niemniej jednak należy ustalić, że ze względu na specyfikę sektora rolnictwa środki rozwoju obszarów wiejskich dotyczące operacji wchodzących w zakres stosowania art. 42 TFUE, które są przeprowadzane na mocy niniejszego rozporządzenia i zgodnie z nim, oraz płatności dokonywane przez państwa członkowskie, mające stanowić dodatkowe krajowe finansowanie operacji na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, którym przyznano wsparcie unijne i które wchodzą w zakres stosowania art. 42 TFUE, powinny być wyłączone ze stosowania art. 107, 108 i 109 TFUE.

    65) Ponadto w celu zapewnienia spójności ze środkami rozwoju obszarów wiejskich kwalifikującymi się do wsparcia unijnego i w celu uproszczenia procedur, płatności dokonywane przez państwa członkowskie, mające stanowić dodatkowe krajowe finansowanie operacji na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, którym przyznano wsparcie unijne i które wchodzą w zakres stosowania art. 42 TFUE, powinny być uwzględnioneprogramie rozwoju obszarów wiejskich do celów ocenyzatwierdzenia zgodnieprzepisami niniejszego rozporządzenia. ▐ W celu zapewnienia, by dodatkowe finansowanie krajowe, które nie jest dozwolone przez Komisję, nie zostało wdrożone, zainteresowane państwo członkowskie nie powinno wprowadzać w życie swojego proponowanego dodatkowego finansowania rozwoju obszarów wiejskich, dopóki nie zostanie ono zatwierdzone. Płatności dokonywane przez państwa członkowskie, mające stanowić dodatkowe krajowe finansowanie operacji na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, którym przyznano wsparcie unijne i które nie wchodzą w zakres stosowania art. 42 TFUE, należy zgłaszać Komisji zgodnie z art. 108 ust. 3 TFUE, o ile nie wchodzą one w zakres stosowania rozporządzenia przyjętego zgodnie z rozporządzeniem Rady 994/98▐[22]; płatności te nie mogą być wprowadzone w życie, dopóki procedura ta nie zakończy się ostateczną zgodą Komisji.

    66) Należy ustanowić elektroniczny system informacji w celu zapewnienia efektywnej i bezpiecznej wymiany danych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania orazcelu zapisywaniazachowywania kluczowych informacjizarządzania nimi orazcelu sporządzania sprawozdań na temat monitorowaniaoceny.

    67) Zastosowanie ma prawodawstwo Unii dotyczące ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych oraz swobodnego przepływu takich danych, w szczególności dyrektywa 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady▌[23] oraz rozporządzenie (WE) nr 45/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady[24] [25].

    68) W celu zapewnienia jednolitych warunków wdrożenia niniejszego rozporządzenia Komisji należy przekazać uprawnienia wykonawczeodniesieniu do treści programów rozwoju obszarów wiejskich, zatwierdzania programów i ich modyfikacji, procedur i harmonogramów zatwierdzania programów, procedur i harmonogramów zatwierdzania zmian programów i ram krajowych, w tym ich wejścia w życie i częstotliwości składania, szczególnych warunków wdrażania środków rozwoju obszarów wiejskich, zasad dotyczących warunków płatności ponoszonych przez uczestników kosztów transferu wiedzydziałań informacyjnych, struktury i funkcjonowania sieci ▐ustanawianych na mocy niniejszego rozporządzenia, wymogów dotyczących informowaniapropagowania, przyjęcia systemu monitorowania i oceny, zasad funkcjonowania systemu informacyjnego▐. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 182/2011 Parlamentu Europejskiego i Rady[26]▌.▐

     69) 

    70) W celu uzupełnienia lub zmiany pewnych innych niż istotne elementów niniejszego rozporządzenia zgodnieart. 290, TFUE Komisji należy powierzyć uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanychodniesieniu do: warunków, na jakich osoba prawna jest uznawana za młodego rolnikaustanowienia okresu karencji na czas nabycia umiejętności, czasu trwaniazakresu systemów wymianygospodarstwach rolnychlasach oraz wizytgospodarstwach rolnychlasach; konkretnych unijnych systemów, które mają być objęte art. 17 ust. 1 lit. a)charakterystyki grup producentówrodzajów działań, które mogą otrzymywać wsparcie na mocy tej litery, oraz ustalania warunków służących zapobieganiu zakłóceniom konkurencjidyskryminacji produktów oraz służących wyłączaniu marek komercyjnych ze wsparcia; minimalnej treści planów zarządzaniakryteriów, które mają być stosowane przez państwa członkowskie do ustalania progów,których mowaart. 20 ust. 4; definicjiminimalnych wymogów środowiskowychodniesieniu do zalesianiatworzenia terenów leśnych; warunków mających zastosowanie do zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych dotyczących ekstensyfikacji hodowli inwentarza żywego, hodowania lokalnych ras zagrożonych wyginięciem lub zachowania zasobów genetycznych roślin zagrożonych erozją genetyczną, oraz definicji kwalifikowalnych operacji służących ochroniezrównoważonemu wykorzystaniurozwojowi zasobów genetycznych; metody obliczeń stosowanejcelu uniknięcia podwójnego finansowania praktyk,których mowaart. 29 rozporządzenia (UE) nr DP/2013odniesieniu do środków rolno-środowiskowo-klimatycznych, środków dotyczących rolnictwa ekologicznego, płatności na rzecz obszarów Natura 2000 i z tytułu ramowej dyrektywy wodnej; definicji obszarów, na których zobowiązania dotyczące dobrostanu zwierząt wyznaczać będą podwyższone standardy metod produkcji; cech charakterystycznych projektów pilotażowych, klastrów, sieci, krótkich łańcuchów dostawrynków lokalnych, które będą się kwalifikowały do wsparcia na mocy środka dotyczącego współpracy oraz warunków przyznawania pomocy rodzajom operacji wymienionym w ramach tego środka; minimalnegomaksymalnego czasu trwania pożyczek komercyjnych udzielanych funduszom wzajemnego inwestowania, warunków, na jakich koszty związaneumowami leasingowymi lub używanym sprzętem mogą być uważane za kwalifikowalne wydatki na inwestycje;także definicji rodzajów infrastruktury energii odnawialnej kwalifikującej się do inwestycji; warunków mających zastosowanie do konwersji lub dostosowania zobowiązań na mocy środków,których mowaart. 29, 30, 3435, oraz definicji innych sytuacji,których zwrot pomocy nie będzie wymagany; warunków,których wsparcie zatwierdzone przez Komisję na mocy rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 może być włączone we wsparcie dostarczane na mocy niniejszego rozporządzenia,tym przeznaczone na pomoc technicznąna oceny ex post,celu ułatwienia płynnego przejścia od systemu utworzonego na mocy rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 do systemu ustanowionego na mocy niniejszego rozporządzenia.celu uwzględnienia Traktatuprzystąpieniu Republiki Chorwacji akty te powinny równieżrazie konieczności obejmować –stosunku do Chorwacji – przejście od wsparcia dla rozwoju obszarów wiejskich na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 1085/2006[27]. Szczególne znaczenie ma to, by Komisja podczas swoich prac przygotowawczych przeprowadziła stosowne konsultacje,tymekspertami. Podczas przygotowywaniaredagowania aktów delegowanych Komisja powinna zapewnić jednoczesne, terminoweodpowiednie przekazywanie stosownych dokumentów Parlamentowi EuropejskiemuRadzie.

    70a) Nowy system wsparcia określonyniniejszym rozporządzeniu zastępuje system wsparcia ustanowiony rozporządzeniem (WE) nr 1698/2005. ▐Rozporządzenie (WE) nr 1698/2005 należy zatem uchylić,

    PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

    TYTUŁ I

    Celestrategia

    Rozdział I

    Zakres stosowaniadefinicje

    Artykuł 1

    Zakres

    1.        W niniejszym rozporządzeniuustanawia się ogólne przepisy regulujące wsparcie Unii dla rozwoju obszarów wiejskich, finansowane z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (▐„EFRROW”), ustanowionego rozporządzeniem (UE) nr HR/2012; ▐określa się cele, do realizacji których ma przyczyniać się polityka rozwoju obszarów wiejskich, i odpowiednie priorytety unijne w zakresie polityki rozwoju obszarów wiejskich; ▐nakreśla się kontekst strategiczny polityki rozwoju obszarów wiejskich; określa się środki polityki rozwoju obszarów wiejskich; ▐ustanawia się zasady dotyczące programowania, tworzenia sieci kontaktów, zarządzania, monitorowania i oceny na podstawie obowiązków dzielonych przez państwa członkowskie i Komisję oraz ustanawia się przepisy służące zapewnieniu koordynacji EFRROW z innymi instrumentami unijnymi.

    2.      Niniejsze rozporządzenie uzupełnia przepisy części drugiej rozporządzenia (UE) nr [CSF/2012].

    Artykuł 2

    Definicje

    1.      Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się definicje „operacji”, „beneficjenta”, „strategii lokalnego rozwoju prowadzonej przez społeczność”, „mikroprzedsiębiorstw, wydatków publicznych, małychśrednich przedsiębiorstw”, „zakończonych operacji”, „regionów słabiej rozwiniętych”, „regionówokresie przejściowym”instrumentów finansowychbrzmieniu określonymart. 2 rozporządzenia (UE) Parlamentu EuropejskiegoRady nr (CSF/2012)[28] [29].

    Ponadto stosuje się następujące definicje:

    a)      „programowanie” oznacza podzielony na etapy proces organizacji, podejmowania decyzji i przyznawania zasobów finansowych, mający na celu realizację, w perspektywie wieloletniej, wspólnego działania przez Unię i państwa członkowskie, zmierzającego do osiągnięcia priorytetów unijnych w zakresie rozwoju obszarów wiejskich▐;

    b)      „region” oznacza jednostkę terytorialną odpowiadającą poziomowi 1 lub 2 Nomenklatury Jednostek Terytorialnych do Celów Statystycznych (poziom NUTS 1 i 2) w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 1059/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady[30];

    c)      „środek” oznacza zespół operacji przyczyniających się do wykonania co najmniej jednego z priorytetów unijnych w zakresie rozwoju obszarów wiejskich;

    h)      „wielkość wsparcia” oznacza wielkość wkładu publicznegooperację;

    l)       koszt transakcyjny oznacza dodatkowy koszt związany z realizacją zobowiązania, ale niezwiązany bezpośrednio z jego wypełnieniem▌ lub nieujęty w kosztach lub utraconych dochodach, które są wyrównywane bezpośrednio. Koszt ten może być obliczany na podstawie kosztu standardowego;

    m)     „użytek rolny” oznacza wszelki obszar zajęty przez grunty orne, trwałe użytki zielone lub uprawy trwałe zgodniedefinicjąart. 4 rozporządzenia (UE) nr DP/2012[31];

    n)      straty gospodarcze oznaczają wszelkie dodatkowe koszty ponoszone przez rolnika, które są wynikiem podjęcia przez niego środków nadzwyczajnych w celu zmniejszenia podaży na danym rynku lub wszelkiej znacznej utraty produkcji;

    o)      niekorzystne zjawisko klimatyczne oznacza warunki pogodowe, takie jak: mróz, burze, grad, lód, ulewne deszcze lub poważna susza porównywalne do klęski żywiołowej;

    p)      choroby zwierząt oznaczają choroby wymienione w wykazie chorób zwierząt ustanowionym przez Światową Organizację Zdrowia Zwierząt lub w załączniku do decyzji Rady▌ [32] 2009/470/WE[33];

    q)      incydent środowiskowy oznacza konkretny przypadek zanieczyszczenia, skażenia lub degradacji stanu środowiska związany z konkretnym wydarzeniem oraz mający ograniczony zakres geograficzny. Pojęcie to nie obejmuje ogólnych zagrożeń dla środowiska niezwiązanych z konkretnym wydarzeniem, takich jak zmiana klimatu lub zanieczyszczenia atmosferyczne;

    r)       „klęska żywiołowa” oznacza naturalnie występujące zdarzenie o charakterze biotycznym lub abiotycznym, które prowadzi do poważnych zakłóceń w systemach produkcji rolnej lub strukturach leśnych, powodując ostatecznie znaczące szkody gospodarcze w sektorach rolnictwa i leśnictwa;

    s)      „katastrofa” oznacza nieprzewidziane zdarzenie o charakterze biotycznym lub abiotycznym, wywołane działalnością człowieka, które prowadzi do poważnych zakłóceń w systemach produkcji rolnej i strukturach leśnych, powodując ostatecznie znaczące szkody gospodarcze w sektorach rolnictwa lub leśnictwa;

    t)       „krótki łańcuch dostaw” oznacza łańcuch dostaw, który obejmuje ograniczoną liczbę podmiotów gospodarczych zaangażowanych we współpracę, przynosi lokalny rozwój gospodarczy oraz charakteryzuje się ścisłymi związkami geograficznymi i społecznymi między producentami, podmiotami zajmującymi się przetwórstwem a konsumentami;

    u)      „młody rolnik” oznacza osobę, która w chwili składania wniosku ma ▐40 lat lub mniej, posiada odpowiednie umiejętności i kwalifikacje zawodowe i rozpoczyna działalność w gospodarstwie rolnym jako osoba kierująca gospodarstwem;

    w)     „cele tematyczne” oznaczają cele tematyczne określone w art. 9 rozporządzenia (UE) nr [CSF/2012] Parlamentu Europejskiego i Rady[34];

    x)      „wspólne ramy strategiczne” (▐„CFS”) oznaczają wspólne ramy strategiczne, o których mowa w art. 210 rozporządzenia (UE) nr [CSF/2012];

    xa)    „klaster” oznacza zgrupowanie niezależnych przedsiębiorstw – nowych przedsiębiorstw, małych, średnichdużych przedsiębiorstw oraz organów doradczych lub organizacji badawczych założonychmyśląstymulowaniu działalności gospodarczej/innowacyjnej poprzez promowanie intensywnych interakcji, wspólne korzystanieurządzeńwymianę wiedzy teoretycznejfachowej oraz poprzez skuteczne przyczynianie się do transferu wiedzy, tworzenia siecirozpowszechniania informacji pomiędzy przedsiębiorstwamiklastrze;

    xb)  „las” oznacza obszar gruntu obejmujący ponad 0,5 hadrzewami powyżej 5 metrów wysokości,zwarciu drzewostanu ponad 10%, lubdrzewami, które sąstanie osiągnąć te progi in situ. Nie obejmuje on gruntu, który jest użytkowany przede wszystkimcelach rolniczych lub urbanistycznych. Państwo członkowskie lub region może zdecydować się na stosowanie innej definicji lasu na podstawie obecnego ustawodawstwa krajowego lub systemu inwentaryzacji. Państwa członkowskie lub regiony umieszczają definicjęprogramie rozwoju obszarów wiejskich.

    2.      W celu zapewnienia spójnego podejściatraktowaniu beneficjentówuwzględnienia konieczności wprowadzenia okresu dostosowawczego, w odniesieniu do definicji młodego rolnika określonej w ust. 1 lit. u) Komisji przekazuje się uprawnienia do przyjmowania zgodnie z art. 90 aktów delegowanych dotyczących warunków, na jakich osobę prawną można uznać za „młodego rolnika”, i ustanowienia okresu karencji na nabycie umiejętności zawodowych.

    Rozdział IIMisja, cele, priorytety

    spójność

    Artykuł 3

    Misja

    EFRROW przyczynia się do realizacji strategii „Europa 2020” przez promowanie zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich w całej Unii w sposób uzupełniający inne instrumenty WPR, politykę spójności i wspólną politykę rybołówstwa. EFRROW przyczynia się do rozwoju bardziej zrównoważonego terytorialnie i środowiskowo, przyjaznego dla klimatu i odpornego na jego zmianę, konkurencyjnego i innowacyjnego unijnego sektora rolnictwa oraz do rozwoju terytoriów wiejskich.

    Artykuł 4

    Cele

    Wsparcie rozwoju obszarów wiejskich, w tym działańsektorze spożywczymsektorze produktów niespożywczych oraz leśnictwie, przyczynia się do osiągnięcia następujących celów w ogólnych ramach WPR:

    1)    dbanie o konkurencyjność rolnictwa;

    2)    zapewnienie zrównoważonego zarządzania zasobami naturalnymi oraz działania w dziedzinie klimatu;

    3)    osiągnięcie zrównoważonego rozwoju terytorialnego wiejskich gospodarekspołeczności,tym tworzenieutrzymywanie miejsc pracy.

    Artykuł 5

    Priorytety unijnezakresie rozwoju obszarów wiejskich

    Do osiągnięcia celów w zakresie rozwoju obszarów wiejskich, które przyczyniają się do realizacji strategii „Europa 2020” na rzecz inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu, dąży się poprzez realizację następujących sześciu priorytetów unijnych w zakresie rozwoju obszarów wiejskich, które to priorytety stanowią odzwierciedlenie celów tematycznych wspólnych ram strategicznych:

    1)      wspieranie transferu wiedzy i innowacji w rolnictwie, leśnictwie i na obszarach wiejskich, ze szczególnym naciskiem na następujące dziedziny:

    a)      wspieranie innowacyjności, współpracyrozwoju bazy wiedzy na obszarach wiejskich;

    b)      wzmacnianie powiązań między rolnictwem, produkcją żywności i leśnictwem a badaniami i innowacją, w tym do celów ulepszonego zarządzania środowiskiemlepszych wyników;

    c)      wspieranie uczenia się przez całe życie oraz szkolenia zawodowego w sektorach rolnictwa i leśnictwa;

    2)      poprawa rentowności gospodarstw rolnychkonkurencyjności wszystkich rodzajów rolnictwa we wszystkich regionachpromowanie innowacyjnych technologiigospodarstwach rolnych oraz zrównoważonego zarządząnia lasami, ze szczególnym naciskiem na następujące dziedziny:

    a)      poprawa wyników gospodarczych wszystkich gospodarstw rolnych i ułatwianie restrukturyzacji i modernizacji gospodarstw rolnych, szczególnie▐ z myślązwiększeniu uczestnictwarynkuzorientowania na rynek oraz zróżnicowania produkcji rolnej;

    b)      ułatwianie wchodzenia rolników posiadających odpowiednie umiejętności do sektora rolnictwa, a w szczególności wymiany pokoleń;

    3)      poprawa organizacji łańcucha dostaw żywności, w tym przetwarzaniawprowadzania do obrotu produktów rolnych, dobrostanu zwierząt i promowanie zarządzania ryzykiem w rolnictwie, ze szczególnym naciskiem na następujące dziedziny:

    a)          poprawa konkurencyjności głównych producentówdrodze lepszego ich zintegrowaniałańcuchem rolno-spożywczym poprzez systemy zapewniania jakości, dodawanie wartości do produktów rolnych, promocję na rynkach lokalnych i krótkie cykle dostaw, grupy i organizacje producentów i organizacje międzybranżowe;

    b)          wspieranie zapobiegania ryzyku i zarządzania ryzykiem w gospodarstwach rolnych;

    4)      odtwarzanie, ochrona i wzbogacanie ekosystemów powiązanychrolnictwem i leśnictwem, ze szczególnym naciskiem na następujące dziedziny:

    a)          odtwarzanie i ochrona oraz wzbogacanie różnorodności biologicznej, w tym na obszarach Natura 2000, obszarachograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, oraz rolnictwa o wysokiej wartości przyrodniczej i stanu europejskich krajobrazów;

    b)          poprawa gospodarki wodnej, w tym nawożeniastosowania pestycydów;

    c)          zapobieganie erozji glebypoprawa gospodarowania glebą;

    5)      wspieranie efektywnego gospodarowania zasobami i przechodzenia na gospodarkę niskoemisyjną i odporną na zmianę klimatu w sektorach rolnym, spożywczym i leśnym, ze szczególnym naciskiem na następujące dziedziny:

    a)    poprawa efektywności korzystania z zasobów wodnych w rolnictwie;

    b)    poprawa efektywności korzystania z energii w rolnictwie i przetwórstwie spożywczym;

    c)    ułatwianie dostaw i wykorzystywania odnawialnych źródeł energii, produktów ubocznych, odpadów, pozostałości i innych surowców niespożywczych dla celów biogospodarki;

    d)    redukcja emisji gazów cieplarnianychamoniakurolnictwa;

    e)    promowanie ochronypochłaniania dwutlenku węgla w rolnictwie i leśnictwie;

    6)      promowanie włączenia społecznego, ograniczania ubóstwa i rozwoju gospodarczego na obszarach wiejskich, ze szczególnym naciskiem na następujące dziedziny:

    a)    ułatwianie różnicowania działalności, zakładania i rozwoju małych przedsiębiorstw i tworzenia miejsc pracy;

    b)    wspieranie lokalnego rozwoju na obszarach wiejskich;

    c)    zwiększanie dostępności technologii informacyjno-komunikacyjnych (TIK) na obszarach wiejskich oraz podnoszenie poziomu korzystania z nich i poprawianie ich jakości.

    Wszystkie te priorytety wpływają na osiąganie celów przekrojowych w zakresie innowacyjności, środowiska oraz łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej. Programy mogą być ukierunkowane na mniej niż sześć priorytetów, jeśli jest to uzasadnione na podstawie analizy sytuacji pod względem mocnychsłabych stron, szanszagrożeń (analizy „SWOT”) oraz oceny ex ante. Każdy program jest ukierunkowany przynajmniej na cztery priorytety. Gdy państwo członkowskie przedkłada program krajowyzbiór programów regionalnych, to program krajowy może być ukierunkowany na mniej niż cztery priorytety.

    Programy mogą obejmować inne obszary zainteresowania, jeślisposób uzasadnionywymierny przyczynia się to do realizacji jednegoodnośnych priorytetów.

    TYTUŁ IIProgramowanie

    Rozdział ITreść programów

    Artykuł 7

    Programy rozwoju obszarów wiejskich

    1. EFRROW działa w państwach członkowskich poprzez programy rozwoju obszarów wiejskich. W programach tych wdraża się strategię za pośrednictwem zbioru środków określonych w tytule III w celu realizacji priorytetów unijnych w zakresie rozwoju obszarów wiejskich, do osiągnięcia których potrzebna będzie pomoc z EFRROW.

    2. Państwo członkowskie może przedłożyć jednolity program dla całego swojego terytorium albo zbiór programów regionalnych lub,należycie uzasadnionych przypadkach, program krajowyzbiór programów regionalnych. Jeśli państwo członkowskie przedkłada program krajowyzbiór programów regionalnych, to środki lub rodzaje operacji programuje się albo na szczeblu krajowym, albo regionalnym oraz zapewnia się spójność pomiędzy strategiami programów krajowychregionalnych.

    3. Państwa członkowskie, które przyjęły programy regionalne, mogą również przedłożyć do zatwierdzenia krajowe ramy zawierające elementy wspólne dla tych programów regionalnych bez przydzielania oddzielnych środków budżetowych. Ramy krajowe państw członkowskich mających programy regionalne mogą również zawierać tabelę przedstawiającą,podziale na regionylata, całkowity wkład EFRROW na rzecz danego państwa członkowskiegocałym okresie programowania.

    Artykuł 8

    Podprogramy tematyczne

    1. W celu realizacji priorytetów unijnychzakresie rozwoju obszarów wiejskich państwa członkowskie mogą włączać do swoich programów rozwoju obszarów wiejskich podprogramy tematyczne, które są ukierunkowane na szczególne potrzeby. Takie podprogramy tematyczne mogą między innymi odnosić się do:

    a)  młodych rolników;

    b)  małych gospodarstw rolnych, o których mowa w art. 20 ust. 2 akapit trzeci;

    c)  obszarów górskich, o których mowa w art. 33 ust. 2;

    d)  krótkich łańcuchów dostaw;

    da)    kobiet na obszarach wiejskich;

    db)    łagodzenia skutków zmiany klimatuprzystosowania się do niej oraz różnorodności biologicznej.

    Orientacyjny wykaz środków i rodzajów operacji mających szczególne znaczenie dla każdego podprogramu tematycznego znajduje się w załączniku III.

    2.    Podprogramy tematyczne mogą również dotyczyć szczególnych potrzeb związanych z restrukturyzacją sektorów rolnictwa mających znaczący wpływ na rozwój konkretnych obszarów wiejskich.

    3.    W przypadku operacji, które otrzymują wsparcie w ramach podprogramów tematycznych dotyczących małych gospodarstw rolnych, krótkich łańcuchów dostaw, łagodzenia skutków zmiany klimatuprzystosowania się do niej oraz różnorodności biologicznej, wielkość wsparcia określona w załączniku I może zostać podwyższona o dziesięć punktów procentowych. W przypadku młodych rolników i obszarów górskich maksymalna wielkość wsparcia może być podwyższana zgodnie z załącznikiem I. Maksymalna łączona wielkość wsparcia nie może jednak przekroczyć 90 %.

    Artykuł 9

    Treść programów rozwoju obszarów wiejskich

    1.  Poza elementami, o których mowa w art. 24 rozporządzenia (UE) nr [CSF/2012], każdy program rozwoju obszarów wiejskich obejmuje:

    a)  ocenę ex ante, o której mowa w art. 48 rozporządzenia (UE) nr [CSF/2012];

    b)  analizę sytuacji według SWOT oraz określenie potrzeb, które trzeba zaspokoić na obszarze geograficznym objętym programem.▌

    Tę analizę przeprowadza się w oparciu o priorytety unijne w zakresie rozwoju obszarów wiejskich. W odniesieniu do priorytetów unijnych w zakresie rozwoju obszarów wiejskich ocenia się szczególne potrzeby dotyczące środowiska, łagodzenia zmiany klimatu i przystosowywania się do niej oraz innowacji, aby określić odpowiednie działania w tych trzech dziedzinach na poziomie każdego priorytetu;

    c)    opis strategii, który wykazuje, że:

    (ia)   dla każdego z obszarów zainteresowania należących do priorytetów unijnych dotyczących rozwoju obszarów wiejskich ujętych w programie wyznacza się odpowiednie cele na podstawie wspólnych wskaźników, o których mowa w art. 76, oraz –stosownych przypadkach – wskaźników specyficznych dla programu;

    (i)      w odniesieniu do każdegoobszarów zainteresowania należących do priorytetów unijnych w zakresie rozwoju obszarów wiejskich ujętych w programie wybrano odpowiednie połączenia środków w oparciuprzejrzystą logikę interwencji wspieraną przez ocenę ex ante, o której mowa w lit. a), i analizę, o której mowa w lit. b);

    (ii)     przydział środków finansowych na środki programu jest uzasadniony i odpowiedni do osiągnięcia wyznaczonych celów;

    (iii)    wzięto pod uwagę szczególne potrzeby powiązane ze szczególnymi warunkami na poziomie regionalnym lub subregionalnym, a ich zaspokojenie jest konkretnie zaplanowane poprzez odpowiednio opracowane połączenia środków lub podprogramy tematyczne;

    (iv)    program zawiera odpowiednie podejście do innowacji z myśląosiągnięciu priorytetów unijnych dotyczących rozwoju obszarów wiejskich,tym EPI na rzecz wydajnegozrównoważonego rolnictwa, do środowiska, z uwzględnieniem szczególnych potrzeb obszarów Natura 2000, oraz do łagodzenia zmiany klimatu i przystosowywania się do niej;

    (vi)     podjęto środki, by zapewnić dostępność wystarczających działań doradczych dotyczących wymogów regulacyjnych i działań związanychinnowacją;

    d)      dla każdego uwarunkowania ex ante, ustanowionego zgodnieart. 17sekcją 2 załącznika (…) do rozporządzenia [CSF/2013]przypadku ogólnych uwarunkowań ex ante, oraz zgodniezałącznikiem IV do niniejszego rozporządzenia – ocenę, które spośród uwarunkowań ex ante mają zastosowanie do programuktórenich są spełnionedniu złożenia umowypartnerstwieprogramu.przypadku gdy mające zastosowanie uwarunkowania ex ante nie są spełnione, program zawiera opis działań, które należy podjąć, wykaz odpowiedzialnych organówharmonogram ich realizacji zgodnie ze streszczeniem przedłożonymumowiepartnerstwie;.

    da)    opis ram wykonania ustanowionych do celów art. 19 rozporządzenia (UE) nr [CSF/2013];

    e)    opis każdego wybranego środka;

    h)    ▌plan oceny, o którym mowa w art. 49 rozporządzenia (UE) nr [CSF/2012]. Państwa członkowskie zapewniają wystarczające zasoby ▐w celu zaspokojenia zidentyfikowanych potrzeb zapewnienia właściwego monitorowaniaoceny;

    i)     plan finansowy, składający się z:

    (i)   tabeli wyszczególniającej, zgodnie z art. 64 ust. 4, całkowity wkład EFRROW planowany na każdy rok. W odpowiednich przypadkach tabela ta wskazuje oddzielnie w ramach całkowitego wkładu EFRROW środki finansowe przewidziane dla regionów słabiej rozwiniętych i środki finansowe przekazane EFRROW na mocy art. 7 ust 2 rozporządzenia (UE) nr DP/2012. Planowany roczny wkład EFRROW jest zgodny z wieloletnimi ramami finansowymi;

    (ii)   tabeli wyszczególniającej, dla każdego środka, dla każdego rodzaju operacji wraz z określoną wielkością wkładu EFRROW i dla pomocy technicznej, całkowity zaplanowany wkład Unii i mający zastosowanie udział wkładu EFRROW. W odpowiednich przypadkach tabela ta ponadto wskazuje oddzielnie udział wkładu EFRROW dla regionów słabiej rozwiniętych oraz dla innych regionów;

    j)       plan wskaźników, w podziale na obszary zainteresowania, zawierający cele,których mowaart. 9 ust. 1 ppkt (ia) wrazplanowanymi produktami i zaplanowanymi wydatkami każdego środkazakresie rozwoju obszarów wiejskich wybranegoodniesieniu do odnośnego obszaru zainteresowania;

    k)      w odpowiednich przypadkach, tabelę dotyczącą dodatkowego krajowego finansowania przypadającego na środek zgodnie z art. 89;

    l)       ▐w odpowiednich przypadkach, wykaz programów pomocy objętych art. 88 ust. 1, które mają zostać wykorzystane do realizacji programów;

    m)      informacje dotyczące komplementarności ze środkami finansowanymi przez inne instrumenty wspólnej polityki rolnej i przez europejskie fundusze strukturalneinwestycyjne (EFSI);

    n)      rozwiązania dotyczące wdrażania programu, w tym:

    (i)     wyznaczenie przez państwo członkowskie wszystkich organów, o których mowa w art. 72 ust. 2, oraz, w celach informacyjnych, skrócony opis struktury zarządzania i kontroli;

    (ii)    opis procedur monitorowania i oceny, jak również skład komitetu monitorującego;

    (iii)   przepisy zapewniające rozpowszechnianie informacji na temat programu, w tym za pośrednictwem krajowej sieci obszarów wiejskich, o której mowa w art. 55;

    (iv)   opis podejścia wyznaczającego zasady dotyczące ustalania kryteriów wyboru operacjistrategii lokalnego rozwoju,uwzględnieniem odnośnych celów;tym kontekście państwa członkowskie mogą przewidywać, że priorytetowo traktowane będą MŚP związanesektorem rolnictwaleśnictwa;

    (v)    w odniesieniu do rozwoju lokalnego,odpowiednich przypadkach, opis mechanizmów zapewniających spójność pomiędzy działaniami przewidzianymiramach lokalnych strategii rozwoju,ramach środka „Współpraca”,którym mowaart. 36,środka „Podstawowe usługiodnowa wsi na obszarach wiejskich”,którym mowaart. 21,tym związków między miastemwsią;

    o)  działania podejmowanecelu zaangażowania partnerów, o których mowa w art. 5 rozporządzenia (UE) nr [CSF/2012], i podsumowanie wyników konsultacji z partnerami;

    p)  w odpowiednich przypadkach, ▐strukturę krajowej sieci obszarów wiejskich, o której mowa w art. 55 ust. 3, i przepisy dotyczące zarządzania nią, które tworzyłyby podstawę rocznych planów działania sieci.

    2.    W przypadku gdy program rozwoju obszarów wiejskich zawiera podprogramy tematyczne, każdy podprogram obejmuje:

    a)      szczegółową analizę sytuacji w kategoriach SWOT oraz określenie potrzeb, które należy uwzględnić w podprogramie;

    b)      szczegółowe cele na poziomie podprogramu oraz wybór środków, w oparciu o dokładną definicję logiki interwencji podprogramu, w tym ocenę oczekiwanego wkładu wybranych środków w osiąganie celów;

    c)      oddzielny szczegółowy plan wskaźników zawierający planowane produkty i zaplanowane wydatki każdego środka rozwoju obszarów wiejskich wybranegoodniesieniu do odnośnego obszaru zainteresowania.

    3.  Komisja w drodze aktów wykonawczych określa zasady prezentacji w programach rozwoju obszarów wiejskich elementów opisanych w ust. 1 i 2 i treść ram krajowych,których mowaart. 7 ust. 3. Te akty wykonawcze przyjmowane są zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 91.

    Rozdział II

    Przygotowanie, zatwierdzeniezmiana programów rozwoju obszarów wiejskich

    Artykuł 10

    Uwarunkowania ex ante

    Poza ogólnymi uwarunkowaniami ex ante,których mowasekcji 2 załącznika (…) do rozporządzenia (UE) nr [CSF/2013,] do programowania EFRROW zastosowanie mają uwarunkowania ex ante,których mowazałączniku IV do niniejszego rozporządzenia, w odpowiednich przypadkach i o ile ma to zastosowanie do szczególnych celów realizowanychramach priorytetów programu.

    Artykuł 11

    Zatwierdzanie programów rozwoju obszarów wiejskich

    1.      Państwa członkowskie przedkładają Komisji projekt każdego programu rozwoju obszarów wiejskich, zawierający informacje, o których mowa w art. 9.

    2.      Każdy program rozwoju obszarów wiejskich jest zatwierdzany przez Komisję w drodze aktu wykonawczego▌.

    Artykuł 12

    Zmiana programów rozwoju obszarów wiejskich

    1.      Wnioski ▐państw członkowskich dotyczące zmianprogramach zatwierdzane są zgodnie z następującymi procedurami:

    a)    Komisja w drodze aktów wykonawczych podejmuje decyzje dotyczące wniosków w sprawie następujących zmian w programach:

    (i)  zmiany strategii przedstawionej w programie poprzez zmianęponad 50 %jakimkolwiek wskaźniku rezultatów związanymobszarem zainteresowania;

    (ii) zmiany wielkości wkładu EFFROW dotyczącej jednego środka lub większej ich liczby;

    (iii)  zmiany wysokości całego wkładu unijnego lub jego rocznego podziału na poziomie programu;

    b)  Komisja w drodze aktów wykonawczych zatwierdza wnioski w sprawie zmian w programach we wszystkich pozostałych przypadkach. Obejmują one w szczególności:

    (i)      wprowadzenie lub wycofanie środków lub rodzajów operacji;

    (ii)     zmiany opisu środków, w tym zmiany warunków kwalifikowalności;

    (iii)   przesunięcie środków finansowych między środkami wdrażanymiramach różnych wielkości wkładu EFRROW;

    c)    w przypadku korektczysto typograficznym lub redakcyjnym charakterze, niewpływających na wdrażanie politykiśrodków, nie jest wymagane zatwierdzenie przez Komisję. Państwa członkowskie informują Komisjętych poprawkach.

    2.      Zatwierdzenia,którym mowaust. 1 lit. b), dokonuje siędrodze aktów wykonawczych. Jednakprzypadkach,których mowaust. 1 lit. b), gdy przesunięcie dotyczy mniej niż 20 % przydziału na środekmniej niż 5 % całkowitego wkładu EFRROWdany program, uznaje się, że dokonano zatwierdzenia, jeśli Komisja nie podejmie decyzjisprawie wnioskuciągu 42 dni roboczych od otrzymania wniosku. Termin ten nie obejmuje okresu rozpoczynającego siędniu następującym po dniu,którym Komisja przesłała swoje uwagi państwu członkowskiemu,trwającego do momentu złożenia odpowiedzi przez państwo członkowskie.

    Artykuł 13

    Przepisy dotyczące procedurharmonogramów

    Komisja w drodze aktów wykonawczych przyjmuje przepisy dotyczące procedur i harmonogramów odnoszących się do:

    a) zatwierdzania programów rozwoju obszarów wiejskich i ram krajowych;

    b)     składania i zatwierdzania wniosków w sprawie zmian w programach rozwoju obszarów wiejskich i wniosków dotyczących zmian ram krajowych, w tym ich wejścia w życie i częstotliwości składania tych wniosków w trakcie okresu programowania.

    Te akty wykonawcze przyjmowane są zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 91.

    TYTUŁ IIIWsparcie rozwoju obszarów wiejskich

    Rozdział I

    Środki

    Artykuł 14

    Środki

    Każdy środek rozwoju obszarów wiejskich programuje się w taki sposób, aby konkretnie przyczyniał się do osiągnięcia co najmniej jednego priorytetu Unii w zakresie rozwoju obszarów wiejskich. Orientacyjny wykaz środków mających szczególne znaczenie w kontekście priorytetów Unii znajduje się w załączniku V.

    Artykuł 15

    Transfer wiedzydziałania informacyjne

    1.      Wsparcie w ramach tego środka obejmuje działania w zakresie szkolenia zawodowego i nabywania umiejętności, demonstracje i działania informacyjne. Działania w zakresie kształcenia zawodowego i nabywania umiejętności mogą obejmować szkolenia, warsztaty i coaching.

             Wsparcie może obejmować także krótkoterminową wymianę zarządzających gospodarstwami rolnymi i lasami oraz wizyty w gospodarstwach rolnych i w lasach.

    2.      Wsparcia w ramach tego środka udziela się na rzecz osób działających w sektorach rolnym, spożywczym i leśnym, zarządców gruntów i innych podmiotów gospodarczych będących MŚP prowadzącymi działalność na obszarach wiejskich.Beneficjentem wsparcia zostaje dostawca szkolenia lub innych usług transferu wiedzy

    i działania informacyjnego.

    3.      Wsparcie w ramach tego środka nie obejmuje kursów instruktażowych lub szkoleń, które stanowią część zwykłych programów lub systemów edukacyjnych na poziomie szkoły średniej lub wyższym.

             Podmioty świadczące usługi w zakresie transferu wiedzy i usługi informacyjne posiadają odpowiednie zdolności do wykonywania tego zadania w postaci wykwalifikowanego personelu odbywającego regularne szkolenia.

    4.      Kosztami kwalifikowalnymi w ramach tego środka są koszty organizowania i realizowania transferu wiedzy lub działań informacyjnych. W przypadku projektów demonstracyjnych wsparcie może obejmować także odpowiednie koszty inwestycyjne. Koszty podróży, zakwaterowania i diet dziennych uczestników, a także koszty zastępstwa rolników również są kosztami kwalifikowalnymi. Wszystkie koszty określone na mocy niniejszego ustępu są zwracane beneficjentowi.

    5.      W celu zapewnienia, by systemy wymianwizytylasachgospodarstwach rolnych wyraźnie się odróżniałystosunku do podobnych działańramach innych systemów unijnych, Komisji zgodnie z art. 90 przekazuje się uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych dotyczących▐ czasu trwania i zakresu systemów wymiany zarządzających gospodarstwami rolnymi i lasami i wizyt w gospodarstwach rolnych i lasach.

             Komisja,drodze aktów wykonawczych, ustanawia zasady dotyczące warunków płatności kosztów uczestników,tym wykorzystywania bonów lub innych podobnych form.

             Te akty wykonawcze są przyjmowane zgodnieprocedurą sprawdzającą,której mowaart. 91.

    Artykuł 16

    0 Usługi doradcze, usługizakresu zarządzania gospodarstwem rolnymusługizakresu zastępstw

    1.      Wsparcia w ramach tego środka udziela się w celu:

    a)    udzielania pomocy rolnikom, młodym rolnikom zgodniedefinicjąart. 2, posiadaczom lasów, innym zarządcom gruntów i MŚP na obszarach wiejskich w korzystaniu z usług doradczych w celu poprawienia wyniku gospodarczego i wyników ich gospodarstw rolnych, przedsiębiorstw lub inwestycji w zakresie środowiska, a także zwiększenia przyjazności tych gospodarstw, przedsiębiorstw lub inwestycji dla klimatu oraz ich odporności na zmianę klimatu;

    b)    promowania tworzenia usług z zakresu zarządzania gospodarstwem rolnym oraz usług z zakresu zastępstw i doradztwa w zakresie prowadzenia gospodarstwa rolnego, jak również usług doradczych w zakresie leśnictwa, w tym systemu doradztwa rolniczego, o którym mowa w art. 12–14 rozporządzenia (UE) nr HR/2012;

    c)    wsparcia szkolenia doradców.

    2.      Beneficjentem wsparcia, o którym mowa w ust. 1 lit. a) i c), jest dostawca usług doradczych lub szkolenia. Wsparcia przewidzianego w ust. 1 lit. b) udziela się organowi lub podmiotowi wybranemu w celu świadczenia usług z zakresu zarządzania gospodarstwem rolnym, zastępstw i doradztwa w tym zakresie lub usług doradczych w zakresie leśnictwa.

    3.      Organy lub podmioty wybrane do świadczenia usług doradczych posiadają odpowiednie zasoby w postaci regularnie szkolonego i wykwalifikowanego personelu oraz doświadczenie w zakresie doradztwa i cechuje je wiarygodność w odniesieniu do dziedzin, których dotyczą świadczone przez nich usługi doradcze. Beneficjenci w ramach tego środka wybierani są w drodze zaproszenia do składania wniosków. Procedura wyboru jest regulowana prawem zamówień publicznychotwarta zarówno dla podmiotów publicznych, jakprywatnych. Procedura ta jest obiektywnaniej wyłączeni kandydaci, których dotyczy konflikt interesów.

    Podczas świadczenia usług doradczych dostawca przestrzega obowiązków poszanowania poufności, o których mowa w art. 13 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr HR/2012.

    4.      Doradztwo dla indywidualnych rolników, młodych rolników, jak zdefiniowanoart. 2,innych zarządców gruntów jest powiązane z co najmniej jednym priorytetem Unii w zakresie rozwoju obszarów wiejskich i obejmuje co najmniej jeden z następujących elementów:

    a)    zobowiązania na szczeblu gospodarstwa rolnego wynikająceobowiązkowych wymogów dotyczących zarządzania lub norm dotyczących dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, określone w tytule VI rozdział I rozporządzenia (UE) nr …/2013 [HR];

    b)    w stosownych przypadkach – praktyki rolnicze korzystne dla klimatu i środowiska, o których mowa w tytule III rozdział 2 rozporządzenia (UE) nr …/2013 [DP], oraz utrzymywanie obszarów rolnych, o którym mowa w art. 4 ust. 1 lit. c) rozporządzenia (UE) nr …/2013 [DP] ▌ ;

    c)    środki na szczeblu gospodarstwa rolnego przewidzianeprogramach rozwoju obszarów wiejskich służących modernizacji gospodarstw rolnych, budowaniu konkurencyjności, integracji sektorowej, innowacji, zorientowaniu na rynek oraz promowaniu przedsiębiorczości;

    d)    wymogi na szczeblu beneficjentów określone przez państwa członkowskie do celów wdrożenia art. 11 ust. 3 dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu EuropejskiegoRady[35];

    da)  wymogi na szczeblu beneficjentów określone przez państwa członkowskie do celów wdrożenia art. 55 rozporządzenia (WE) nr 1107/2009,szczególności zgodnościogólnymi zasadami zintegrowanej ochrony przed szkodnikami,której mowaart. 14 dyrektywy 2009/128/WE ustanawiającej ramy wspólnotowego działania na rzecz zrównoważonego stosowania pestycydów; lub

    e)    w stosownych przypadkach – normy higieny pracy lub normy bezpieczeństwa związanegospodarstwem rolnym;

    ea)  konkretne doradztwo dla rolników rozpoczynających działalność.

    Doradztwo może obejmować także inne kwestie, a w szczególności informacje dotyczące łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej, różnorodności biologicznej i ochrony wody▐, jak określono w załączniku I do rozporządzenia (UE) nr …/2013 [HR],

    lub

    ▌kwestie związane z wynikiem gospodarczym▌i wynikami gospodarstwa rolnego w zakresie środowiska, w tym aspekty dotyczące konkurencyjności. Może ono obejmować doradztwo dotyczące rozwoju krótkich łańcuchów dostaw, rolnictwa ekologicznegoaspektów zdrowotnych hodowli zwierząt.

    5.      Doradztwo dla posiadaczy lasów obejmuje co najmniej odpowiednie zobowiązania na mocy dyrektyw 92/43/EWG, 2009/147/WE i 2000/60/WE. Może obejmować również kwestie związane z wynikiem gospodarczym i poprawieniem wyników gospodarstwa leśnego w zakresie środowiska.

    6.      Doradztwo dla MŚP może obejmować kwestie związane z wynikiem gospodarczym i  poprawieniem wyników przedsiębiorstwa w zakresie środowiska.

    7.      W należycie uzasadnionych i stosownych przypadkach usługi doradcze mogą być częściowo świadczone grupowo, biorąc pod uwagę sytuację poszczególnych użytkowników korzystających z tych usług.

    8.      Wsparcie na mocy ust. 1 lit. a) i c) ogranicza się do wysokości maksymalnych kwot określonych w załączniku I. Wsparcie na mocy ust. 1 lit. b) ma charakter degresywny przez okres maksymalnie pięciu lat od momentu ustanowienia.

    Artykuł 17

    Systemy zapewniania jakości produktów rolnychśrodków spożywczych

    1.      Wsparcie w ramach tego środka obejmuje przystąpienie rolników i grup rolników do:

    a)    systemów zapewniania jakości ▐ustanowionych na mocy następujących rozporządzeńprzepisów:

    i.  rozporządzenie RadyParlamentu Europejskiego (UE) nr 1151/2012[36];

    ii. rozporządzenie Rady (WE) nr 834/2007 [37];

     iii. 

    iv.          rozporządzenie Parlamentu EuropejskiegoRady (WE) nr 110/2008[38];

    v.          wniosek dotyczący rozporządzenia (WE)[39]sprawie definicji, opisu, prezentacji, etykietowaniaochrony oznaczeń geograficznych aromatyzowanych produktów na bazie wina;

    vi.          część II tytuł II rozdziałsekcja Ia rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007odniesieniu do wina.

    b)        systemów zapewniania jakości, w tym systemów certyfikowania gospodarstw rolnych, produktów rolnych, bawełny lub środków spożywczych, uznanych przez państwa członkowskie za spełniające następujące kryteria:

    (i)      specyfika produktu końcowego wytworzonego w ramach takich systemów wynika z jasnego wymogu zagwarantowania:

    – określonych cech produktu; ▌

    – określonych metod uprawy lub produkcji; lub

    – jakości produktu końcowego, która w sposób znaczący przewyższa normy handlowe dotyczące danego produktu pod względem zdrowia publicznego, zdrowia zwierząt lub roślin, dobrostanu zwierząt lub ochrony środowiska;

    (ii)     system jest otwarty dla wszystkich producentów;

    (iii)    system obejmuje obowiązujące specyfikacje produktów, a zgodność z tymi specyfikacjami jest weryfikowana przez organy publiczne lub niezależny organ kontroli;

    (iv)    system jest przejrzysty i zapewnia pełną identyfikowalność produktów; lub

    c)        dobrowolnych systemów certyfikacji produktów rolnych uznanych przez państwa członkowskie za zgodne z wytycznymi Unii dotyczącymi najlepszych praktyk[40] dla dobrowolnych systemów certyfikacji produktów rolnych i środków spożywczych.

    1a.      Wsparcie na mocy tego środka może również obejmować koszty wynikającedziałań informacyjnychpromocyjnych prowadzonych przez grupy producentów na rynku wewnętrznym, które to działania dotyczą produktów objętych systemami zapewniania jakości otrzymującymi wsparcie zgodnieust. 1.

    2.      Wsparcie w ramach ust. 1 udzielane jest jako roczna płatność motywująca, której poziom ustala się według poziomu kosztów stałych wynikających z udziału we wspieranych systemach przez maksymalny okres pięciu lat.

             Do celów niniejszego ustępu koszty stałe oznaczają koszty poniesione przy przystępowaniu do wspieranego systemu zapewniania jakości i roczną składkę za udział w tym systemie, w miarę   potrzeby łącznie z wydatkami na wymagane kontrole zgodności z wymaganiami systemu.

             Do celów niniejszego artykułu „rolnik” oznacza rolnika czynnego zawodoworozumieniu  art. 9 rozporządzenia (UE) nr …/2013 [DP].

    3.      Wsparcie ogranicza się do wysokości maksymalnej kwoty określonej w załączniku I.

    4.      W celu uwzględnienia nowego prawodawstwa unijnego, które może wpływać na wsparcie udzielaneramach tego środka, orazcelu zapewnienia spójnościinnymi unijnymi instrumentami promowania środków rolnychzapobiegania zakłóceniu konkurencji, Komisji zgodnie z art. 90 przekazuje się uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych dotyczących, odpowiednio, określonych unijnych ▐systemów objętych ust. 1 lit. a) oraz charakterystyki grup producentówrodzajów działań, które mogą otrzymywać wsparcie na mocy ust. 1a, ustanawiania warunków służących zapobieganiu dyskryminacji produktówsłużących wyłączeniu ze wsparcia marek komercyjnych.

    Artykuł 18

    Inwestycjeśrodki trwałe

    1.      Wsparcie w ramach tego środka obejmuje materialne lub niematerialne inwestycje, które:

    a)    poprawiają ogólną wydajność i zrównoważenie gospodarstwa rolnego;

    b)    dotyczą przetwarzania, wprowadzania do obrotu lub rozwoju produktów rolnych objętych załącznikiem I do Traktatu lub bawełny, z wyjątkiem produktów rybołówstwa. Wynikiem procesu produkcyjnego może być produkt nieuwzględniony w wymienionym załączniku;

    c)    dotyczą infrastruktury związanej z rozwojem, modernizacją lub dostosowaniem rolnictwa i leśnictwa, w tym dostępu do gruntów rolnych i leśnych, scalania i poprawy gruntów, dostawoszczędzania energiiwody▌; lub

    d)      są inwestycjami nieprodukcyjnymi związanymi z osiąganiem celów rolno-▐środowiskowo▌

    -klimatycznych realizowanych na mocy niniejszego rozporządzenia,tym dotyczących stanu ochrony różnorodności biologicznej gatunków i siedlisk lub inwestycjami podwyższającymi użyteczność publiczną obszaru Natura 2000 lub innych systemów o wysokiej wartości przyrodniczej, które zostaną określone w programie.

    2.      Wsparcia na mocy ust. 1 lit. a) ▐udziela się rolnikom lub grupom rolników.

    W przypadku inwestycji wspierających restrukturyzację gospodarstw rolnych▐państwa członkowskie ukierunkowują wsparcie dla gospodarstw rolnych zgodnieanalizą SWOT przeprowadzoną w odniesieniu do unijnego priorytetu rozwoju obszarów wiejskich „wzmacnianie rentowności gospodarstw rolnych i konkurencyjności wszystkich rodzajów rolnictwa we wszystkich regionachpromowanie innowacyjnych technologiigospodarstwach rolnych oraz zrównoważonego gospodarowania lasami”.

    3.      Wsparcie w ramach ust. 1 lit. a)b) ▐ogranicza się do maksymalnej wielkości wsparcia określonych w załączniku I. maksymalną wielkość można podnieść w przypadku młodych rolników, inwestycji zbiorowych, w tym tych związanychpołączeniem się organizacji producentów, oraz w przypadku projektów zintegrowanych obejmujących wsparcie w ramach więcej niż jednego środka, inwestycji na obszarach z ▐naturalnymi i innymi szczególnymi ograniczeniami, o których mowa w art. 33, inwestycji związanychoperacjami na mocy art. 2930 oraz operacji wspieranych w ramach EPI na rzecz wydajnego i zrównoważonego rolnictwa zgodnie z wielkością wsparcia określoną w załączniku I. Maksymalna łączna wielkość wsparcia nie może jednak przekroczyć 90%.

    4.      Wsparcieramach ust. 1 lit. c)d) podlega wielkości wsparcia określonejzałączniku I.

    4a.    Możliwe jest udzielenie wsparcia młodym rolnikom rozpoczynającym działalnośćgospodarstwie rolnym jako kierujący gospodarstwem rolnym na inwestycje służące dostosowaniu do norm unijnych obowiązującychprodukcji rolnej,tym norm dotyczących bezpieczeństwa pracy. Takie wsparcie może zostać udzielone maksymalnie na 24 miesiące od daty założenia gospodarstwa rolnego.

    4b.    Gdy prawodawstwo unijne nakłada na rolników nowe wymogi, przyznane może zostać wsparcie na inwestycje służące realizacji tych wymogów maksymalnie na 12 miesięcy od dnia,którym stają się one obowiązkowe dla gospodarstwa rolnego.

    Artykuł 19

    Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonegowyniku klęsk żywiołowychkatastrof oraz wprowadzanie odpowiednich działań zapobiegawczych

    1.        Wsparcie w ramach tego środka obejmuje:

    a)    inwestycje w działania zapobiegawcze, których celem jest ograniczanie skutków prawdopodobnych klęsk żywiołowych, niekorzystnych zjawisk klimatycznych i katastrof;

    b)    inwestycje w odtwarzanie gruntów rolnych i przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku klęsk żywiołowych, niekorzystnych zjawisk klimatycznych i katastrof.

    2.      Wsparcia udziela się rolnikom lub grupom rolników. Wsparcia można także udzielać podmiotom publicznym, jeżeli stwierdzono związek między inwestycją realizowaną przez ten podmiot a potencjałem produkcji rolnej.

    3.      Wsparcie na mocy ust. 1 lit. b) ▐uzależnione jest od formalnego uznania przez właściwe organy publiczne państw członkowskich, że klęska żywiołowa wystąpiła i że klęska ta lub środki przyjęte zgodnie z dyrektywą Rady 2000/29/WE[41] w celu zwalczenia lub powstrzymania choroby roślin lub inwazji szkodników spowodowały zniszczenie co najmniej 30 % odnośnego potencjału rolnego.

    4.      W ramach tego środka nie udziela się wsparcia z tytułu straty dochodu wynikającej z klęski żywiołowej lub katastrofy.

             Państwa członkowskie zapewniają, by nie wystąpiła nadwyżka rekompensaty w wyniku połączenia tego środka i innych krajowych lub unijnych instrumentów wsparcia bądź prywatnych systemów ubezpieczeń.

    5.      Wsparcie na mocy ust. 1 lit. a) ▐ogranicza się do maksymalnej wielkości wsparcia określonej w załączniku I.▐

    Artykuł 20

    Rozwój gospodarstw rolnychdziałalności gospodarczej

    1.      Wsparcie w ramach tego środka obejmuje:

    a)              pomoc na założenie nowego przedsiębiorstwa na rzecz:

    (i)      młodych rolników;

    (ii)     działalności pozarolniczej na obszarach wiejskich;

    (iii)    rozwoju małych gospodarstw rolnych;

    b)              inwestycje w tworzenierozwój działalności pozarolniczej;

    c)              płatności roczne lub płatności jednorazowe dla rolników kwalifikujących się do systemu dla drobnych producentów rolnych, ustanowionego w tytule V rozporządzenia (UE) nr …/2013/[DP] (▌„system dla drobnych producentów rolnych”), którzy definitywnie przekazali swoje gospodarstwo rolne innemu rolnikowi▌.

    2.        Wsparcia na mocy ust. 1 lit. a) ppkt (i) ▐udziela się młodym rolnikom.

    Wsparcia na mocy ust. 1 lit. a) ppkt (ii) ▐udziela się rolnikom lub członkom gospodarstwa rolnego, którzy różnicują działalność w kierunku działalności pozarolniczej, oraz ▐mikroprzedsiębiorstwom i małym przedsiębiorstwom prowadzącym działalność na obszarach wiejskich oraz osobom fizycznym mieszkającym na takich obszarach.

    Wsparcia na mocy ust. 1 lit. a) ppkt (iii) ▐udziela się małym gospodarstwom rolnym zgodnie z definicją ustaloną przez państwa członkowskie.

    Wsparcia na mocy ust. 1 lit. b) ▐udziela się ▐mikroprzedsiębiorstwom i małym▌przedsiębiorstwom prowadzącym działalność na obszarach wiejskich i osobom fizycznym mieszkającym na takich obszarach oraz rolnikom lub członkom gospodarstwa rolnego.

    Wsparcia w ramach ust. 1 lit. c) ▐udziela się rolnikom kwalifikującym się do uczestniczeniasystemie dla drobnych producentów rolnych od przynajmniej jednego roku w chwili składania przez nich wniosków o przyznanie pomocy oraz jeśli zobowiązują się oni do przekazania na stałe całego gospodarstwa rolnego wraz z odpowiednimi uprawnieniami do płatności innemu rolnikowi. Wsparcie wypłacane jest od daty przekazania gospodarstwa rolnego do dnia 31 grudnia 2020 r. lub jest ono obliczaneodniesieniu do tego okresuwypłacaneformie jednorazowej płatności.

    3.      Każda osoba fizyczna lub prawna, bądź grupa osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, może być uważana za członka gospodarstwa rolnego, z wyjątkiem pracowników gospodarstwa rolnego. W przypadku gdy za członka gospodarstwa rolnego uważa się osobę prawną lub grupę osób prawnych, członek ten musi prowadzić działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w chwili złożenia wniosku o wsparcie.

    4.      Wsparcie na mocy ust. 1 lit. a) ▐uzależnione jest od przedłożenia planu biznesowego. Wdrożenie planu biznesowego musi rozpocząć się w terminie dziewięciu miesięcy od dnia wydania decyzji o udzieleniu pomocy.

    W przypadku młodych rolników otrzymujących wsparcie na mocy lit. a) pkt (i) plan biznesowy przewiduje, że młody rolnik musi spełniać definicję rolnika czynnego zawodowo na mocy art. 9 rozporządzenia (UE) nr DP/2013ciągu 18 miesięcy od daty rozpoczęcia działalności.

    Państwa członkowskie określają górne i dolne progi umożliwiające gospodarstwom rolnym dostęp do wsparcia na mocy ust. 1 lit. a) ppkt (i)▐(iii).▌ Niższy próg wsparcia na mocy ust. 1 lit. a) ppkt (i) ▐jest ▐wyższy niż górny próg dla wsparcia na mocy ust. 1 lit. a) ppkt (iii). ▌Wsparcie jest ▐ograniczone do gospodarstw rolnych wchodzących w zakres definicji mikroprzedsiębiorstw▐ oraz małych ▐przedsiębiorstw.

    5.      Wsparcie na mocy ust. 1 lit. a) ▐jest ▐wypłacane w co najmniej dwóch ratach przez okres maksymalnie pięciu lat. Raty mogą mieć charakter degresywny. Wypłacenie ostatniej raty na mocy ust. 1 lit. a) ppkt (i)(ii) ▐uzależnione jest od prawidłowej realizacji planu biznesowego.

    6.      Maksymalna kwota wsparcia na mocy ust. 1 lit. a) ▐określona jest w załączniku I. Państwa członkowskie określają kwotę wsparcia na mocy ust. 1 lit. a) pkt (i)(ii), ▐biorąc pod uwagę także sytuację społeczno-gospodarczą obszaru objętego programem.

    7.      Wsparcie na mocy ust. 1 lit. c) ▐jest równe 120 % rocznej płatności, do otrzymania której beneficjent kwalifikuje sięw ramach systemu dla małych producentów rolnych.

    8.      W celu zapewnienia sprawnegoskutecznego wykorzystania zasobów EFRROW Komisji przekazuje się uprawnienia do przyjmowania zgodnie z art. 90 aktów delegowanych dotyczących minimalnej treści planów biznesowych i kryteriów stosowanych przez państwa członkowskie do określania progów, o których mowa w ust. 4.

    Artykuł 21

    Podstawowe usługiodnowa wsi na obszarach wiejskich

    1.      Wsparcie w ramach tego środka obejmuje w szczególności:

    a)    sporządzanie i aktualizowanie planów rozwoju gmin i wsi na obszarach wiejskich i ich podstawowych usług oraz planów ochrony obszarów NATURA 2000 i innych obszarów o wysokiej wartości przyrodniczej i planów zarządzania nimi;

    b)    inwestycje związane z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycje w energię odnawialną i w oszczędzanie energii;

    c)    infrastrukturę szerokopasmową, w tym w jej tworzenie, ulepszanie i rozbudowę, pasywną infrastrukturę szerokopasmową oraz zapewnianie dostępu do łączności szerokopasmowej i rozwiązań z zakresu publicznej e-administracji;

    d)    inwestycje w tworzenie, ulepszanie lub rozwijanie podstawowych usług lokalnych dla ludności wiejskiej, w tym rekreacji i kultury, i powiązanej infrastruktury;

    e)    inwestycje w infrastrukturę rekreacyjną, informację turystyczną i infrastrukturę dla uprawiania turystyki na małą skalę służące publicznemu korzystaniu z tych usług;

    f)     badania i inwestycje związane z utrzymaniem, odbudową i poprawą stanu dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego wsi▌, krajobrazu wiejskiego i miejscwysokiej wartości przyrodniczej, w tym dotyczące powiązanych aspektów społeczno-gospodarczych oraz działańzakresie świadomości środowiskowej;

    g)    inwestycje ukierunkowane na przeniesienie działalności i przebudowę budynków lub innych obiektów położonych w osadach wiejskich lub w ich pobliżu, mające na celu poprawę jakości życia lub poprawę wyników osady w zakresie wpływu na środowisko.

    2.      Wsparcie w ramach tego środka dotyczy wyłącznie małej infrastruktury zgodnie z definicją ustaloną w programie przez każde państwo członkowskie. Programy rozwoju obszarów wiejskich mogą jednak przewidywać określone odstępstwa od tej zasady w przypadku inwestycji w infrastrukturę szerokopasmową i energię odnawialną. W tym przypadku ustalane są jasne kryteria zapewniające komplementarność ze wsparciem w ramach innych unijnych instrumentów.

    3.      Inwestycje, o których mowa w ust. 1, kwalifikują się do wsparcia, jeżeli wdrożone są właściwe operacje zgodne z planami rozwoju gmin i wsi na obszarach wiejskich i ich podstawowych usług, w przypadku gdy takie plany istnieją, oraz są one spójne z odnośną strategią lokalnego rozwoju.▌

    Artykuł 22

    Inwestycjerozwój obszarów leśnychpoprawę żywotności lasów

    1.      Wsparcie w ramach tego środka dotyczy:

    a)      zalesiania i tworzenia terenu zalesionego;

    b)      zakładania systemów rolno-leśnych;

    c)      zapobiegania zniszczeniom lasów wskutek pożarów lasów▌, klęsk żywiołowych i katastrof, w tym inwazji szkodników, wystąpienia choroby▐ i zagrożeń związanych ze zmianą klimatu, oraz odtwarzania lasów;

    d)      inwestycji zwiększających odporność ekosystemów leśnych, ich wartość dla środowiska oraz ich potencjał w zakresie łagodzenia zmiany klimatu;

    e)      inwestycji w ▐technologie w dziedzinie leśnictwa oraz w przetwarzanie, transportwprowadzanie do obrotu produktów leśnych.

    2.      Ograniczenia własności lasów określone w art. 2327 nie mają zastosowania do lasów tropikalnych lub subtropikalnych oraz zalesionych terenów terytoriów Azorów, Madery, Wysp Kanaryjskich, mniejszych wysp Morza Egejskiego w rozumieniu rozporządzenia (EWG) nr 2019/93[42] oraz francuskich departamentów zamorskich.

    W przypadku gospodarstw rolnych powyżej określonego rozmiaru, ustalanego w programie przez państwa członkowskie, wsparcie uzależnione jest od przedstawienia stosownych informacji na podstawie planu urządzenia lasu lub równorzędnego instrumentu zgodnego ze zrównoważoną gospodarką leśną zdefiniowaną przez konferencję ministerialną w sprawie ochrony lasów w Europie z 1993 r.[43] (▌„zrównoważonej gospodarki leśnej”).

    Artykuł 23

    Zalesianietworzenie terenów zadrzewionych

    1.      Wsparcia na mocy art. 22 ust. 1 lit. a) udziela się publicznymprywatnym posiadaczom gruntów i ich stowarzyszeniom; wsparcie to obejmuje koszty założenia i roczną premię na hektar w celu pokrycia kosztów utraconych dochodówrolnictwautrzymania, w tym wczesnego i późnego oczyszczania, przez okres maksymalnie dwunastu lat. W przypadku gruntów będących własnością państwa wsparcie może zostać udzielone jedynie wtedy, gdy organ zarządzający takim gruntem jest podmiotem prywatnym lub gminą.

    Wsparcie na zalesianie gruntów będącychposiadaniu organów publicznych lub na drzewa szybko rosnące pokrywa wyłącznie koszty założenia.

    2.      Kwalifikują się tu zarówno grunty rolnicze, jak i nierolnicze. Sadzone gatunki są dostosowane do warunków środowiskowych i klimatycznych danego obszaru i spełniają minimalne wymagania w zakresie ochrony środowiska. Nie udziela się wsparcia na sadzenie drzewzagajnikachkrótkiej rotacji, choinek świątecznych ani drzew szybko rosnących wykorzystywanych do produkcji energii. Na obszarach, gdzie zalesianie jest utrudnione ze względu na surowe warunki glebowe i klimatyczne, wsparcia można udzielać na sadzenie innych wieloletnich gatunków drzewiastych, takich jak krzewy i krzaki odpowiednie do warunków lokalnych.

    3.      W celu zapewnienia zgodności zalesiania gruntów rolnychcelami polityki środowiskowej Komisji zgodnie z art. 90 przekazuje się uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych w odniesieniu do definicji minimalnych wymagań w zakresie ochrony środowiska, o których mowa w ust. 2.

    Artykuł 24

    Zakładanie systemów rolno-leśnych

    1.      Wsparcia na mocy art. 22 ust. 1 lit. b) udziela się prywatnym posiadaczom gruntów, gminom i ich stowarzyszeniom; obejmuje ono koszty założenia i roczną premię na hektar w celu pokrycia kosztów utrzymania przez okres maksymalnie pięciu lat.

    2.      „Systemy rolno-leśneoznaczają systemy użytkowania gruntów, w których drzewa uprawia się w połączeniu z ▐rolnictwem na tym samym gruncie. Państwa członkowskie określają minimalnąmaksymalną liczbę drzew ▐na hektar, uwzględniając lokalne warunki glebowo-klimatyczne oraz środowiskowe, gatunki leśne i konieczność zapewnienia zrównoważonego użytkowania rolniczego gruntów.

    3.      Wsparcie ogranicza się do maksymalnej wielkości wsparcia określonej w załączniku I.

    Artykuł 25

    Zapobieganie zniszczeniom lasów wskutek pożarów lasów, klęsk żywiołowychkatastrof oraz odtwarzanie lasów

    1.      Wsparcia na mocy art. 22 ust. 1 lit. c) udziela się prywatnym ▐i publicznym posiadaczom lasów i innym podmiotom prawa prywatnego oraz organom publicznym i ich stowarzyszeniom; obejmuje ono koszty:

    a)    utworzenia infrastruktury ochronnej. W przypadku pasów przeciwpożarowych wsparcie może obejmować również pomoc na pokrycie kosztów utrzymania. Nie udziela się wsparcia na działalność związaną z rolnictwem na obszarach objętych zobowiązaniami rolno-środowiskowymi;

    b)    lokalnych działań zapobiegawczych na małą skalę, przeciwdziałających pożarom lub innym zagrożeniom naturalnym; w tym wykorzystywania pasących się zwierząt;

    c)    instalowania i modernizowania urządzeń do monitorowania pożarów lasów, występowania szkodników i chorób oraz sprzętu do komunikacji; oraz

    d)    przywracania potencjału leśnego zniszczonego wskutek pożarów lub innych klęsk żywiołowych, w tym szkodników, chorób, katastrof i zdarzeń związanych ze zmianą klimatu.

    2.      W przypadku działań zapobiegawczych związanych ze szkodnikami i chorobami ryzyko wystąpienia danej klęski musi być poparte dowodami naukowymi i uznane przez publiczne organizacje naukowe. W stosownych przypadkach program musi zawierać wykaz gatunków organizmów szkodliwych dla roślin, które to gatunki mogą spowodować klęskę.

             Kwalifikujące się operacje są spójne z planem ochrony lasów ustanowionym przez państwa członkowskie. W przypadku gospodarstw rolnych powyżej określonego rozmiaru ustalanego w programie przez państwa członkowskie wsparcie uzależnione jest od przedstawienia stosownych informacji na podstawie planu urządzenia lasu lub równoważnego instrumentu zgodnego ze zrównoważoną gospodarką leśną, jak określono podczas ministerialnej konferencjisprawie ochrony lasówEuropie1993 r., w którym to planie wyszczególnione będą cele w zakresie działań zapobiegawczych.

             Do wsparcia związanego z zapobieganiem pożarom lasów kwalifikują się obszary leśne sklasyfikowane zgodnie z planem ochrony lasów ustanowionym przez państwa członkowskie jako obszary wysokiego lub średniego ryzyka występowania pożarów lasów.

    3.      Wsparcie na mocy ust. 1 lit. d) ▐uzależnione jest od formalnego uznania przez właściwe organy publiczne państw członkowskich, że klęska żywiołowa wystąpiła i że klęska ta lub środki przyjęte zgodnie z dyrektywą 2000/29/WE w celu zwalczenia lub powstrzymania choroby roślin lub inwazji szkodników spowodowały zniszczenie co najmniej 20 odnośnego potencjału leśnego.▐

    4.      W ramach tego środka nie udziela się wsparcia z tytułu straty dochodu wynikającej z klęski żywiołowej.

    Państwa członkowskie zapewniają, aby nie wystąpiła nadwyżka rekompensaty w wyniku połączenia tego środka i innych krajowych lub unijnych instrumentów wsparcia bądź prywatnych systemów ubezpieczeń.

    Artykuł 26

    Inwestycje zwiększające odporność ekosystemów leśnychich wartość dla środowiska

    1.      Wsparcia na mocy art. 22 ust. 1 lit. d) udziela się osobom fizycznym, prywatnym i publicznym posiadaczom lasów i innym podmiotom prawa prywatnego oraz ▐organom publicznym ▐i ich stowarzyszeniom▐.

    2.      Inwestycje mają na celu realizację zobowiązań podjętych w odniesieniu do celów związanych ze środowiskiem lub zapewniania usług ekosystemowych, bądź zwiększających użyteczność publiczną lasu i gruntów zalesionych na danym obszarze lub potencjał ekosystemów w zakresie łagodzenia zmiany klimatu, nie wykluczając korzyści gospodarczych w perspektywie długoterminowej.

    Artykuł 27

    Inwestycje▐technologiedziedzinie leśnictwa orazprzetwarzanie, transportwprowadzanie do obrotu produktów leśnych

    1.      Wsparcia na mocy art. 22 ust. 1 lit. e) udziela się prywatnym posiadaczom lasów, gminom i ich stowarzyszeniom oraz MŚP na rzecz inwestycji zwiększających potencjał leśny lub związanych z przetwarzaniem, transportem i wprowadzaniem do obrotu produktów leśnych w sposób zwiększający ich wartość dodaną. Na terytorium Azorów, Madery, Wysp Kanaryjskich, mniejszych wysp Morza Egejskiego w rozumieniu rozporządzenia (EWG) nr 2019/93 i francuskich departamentów zamorskich wsparcia można również udzielać przedsiębiorstwom niebędącym MŚP.

    2.      Inwestycje związane z podwyższaniem wartości gospodarczej lasów są uzasadnioneodniesieniu do spodziewanych korzyści dla lasówco najmniej jednym gospodarstwie rolnym oraz mogą obejmować inwestycje w maszyny leśne i praktyki oszczędzające gleby i zasoby.

    3.      Inwestycje związane z użyciem drewna jako surowca lub źródła energii są ograniczone do wszystkich prac poprzedzających przetwórstwo przemysłowe.

    4.      Wsparcie ogranicza się do maksymalnych stawek wsparcia określonych w załączniku I.

    Artykuł 28

    Tworzenie gruporganizacji producentów

    1.      Wsparcia w ramach tego środka udziela się w celu ułatwienia tworzenia grup i organizacji producentów w sektorach rolnictwa i leśnictwa do celów:

    a)    dostosowania do wymogów rynkowych procesu produkcyjnego i produkcji producentów, którzy są członkami takich grup lub organizacji;

    b)    wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych;

    c)    ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności; oraz

    d)    innych działań, które mogą być przeprowadzane przez grupy i organizacje producentów, takich jak rozwijanie umiejętności biznesowych i marketingowych oraz organizowanie i ułatwianie procesów wprowadzania innowacji.

    2.      Wsparcia udziela się grupom i organizacjom producentów, które zostały oficjalnie uznane przez właściwy organ państwa członkowskiego na podstawie planu biznesowego. Wsparcie to ogranicza się do grup i organizacji producentów wchodzących w zakres definicji MŚP.

             Państwa członkowskie sprawdzają, czy cele określone w planie biznesowym zostały osiągnięte w ciągu pięciu lat od uznania grupy lub organizacji producentów.

    3.      Wsparcia udziela się w postaci zryczałtowanej pomocy w formie rocznych rat przez okres nie dłuższy niż pięć lat następujący po dacie, w której grupa lub organizacja producentów została uznana na podstawie jej planu biznesowego; raty są degresywne. Oblicza się je na podstawie rocznej sprzedanej produkcji grupy. Państwa członkowskie wypłacają ostatnią ratę wyłącznie po potwierdzeniu prawidłowej realizacji planu biznesowego.

             W pierwszym roku państwa członkowskie mogą wypłacić grupie lub organizacji producentów wsparcie obliczone na podstawie średniej rocznej wartości sprzedanej produkcji członków grupy z okresu trzech lat przed ich przystąpieniem do grupy. W przypadku grup i organizacji producentów w sektorze leśnym wsparcie oblicza się na podstawie średniej sprzedanej produkcji członków grupy lub organizacji w okresie pięciu lat poprzedzających uznanie grupy, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniższej.

    4.      Wsparcie ogranicza się do wysokości maksymalnych stawek i kwot określonych w załączniku I.

    4a.    Państwa członkowskie mogą nadal udzielać wsparcia na rozpoczęcie działalności grupom producentów nawet po uznaniu ich za organizacje producentów na warunkach rozporządzenia (UE) xxx/xxx[sCMO].

    Artykuł 29

    Środek rolno-środowiskowo-klimatyczny

    1.      W ramach tego środka państwa członkowskie udostępniają ▐wsparcie na całym swoim terytorium zgodnie ze swoimi krajowymi, regionalnymi lub lokalnymi szczególnymi potrzebami i priorytetami. Środek ten ma na celu zachowanie oraz promowanie niezbędnych zmianpraktykach rolnych, które stanowią pozytywny wkładśrodowiskoklimat. Jego włączenie do programów rozwoju obszarów wiejskich jest obowiązkowe.

    2.      Płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych udziela się rolnikom, grupom rolników lub grupom rolników i innych zarządców gruntów, którzy dobrowolnie podejmują się przeprowadzenia operacji obejmujących co najmniej jedno zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne dotyczące gruntów rolnych, które zostaną określone przez państwa członkowskie,tym odnoszące się do, ale nie tylko, użytków rolnych zdefiniowanychart. 2 niniejszego rozporządzenia. W należycie uzasadnionych przypadkach do osiągnięcia celów środowiskowych płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne mogą być udzielane innym zarządcom gruntów lub grupom takich osób.

    3.      Płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne obejmują jedynie te zobowiązania, które wykraczają poza odnośne obowiązkowe normy ustanowione zgodnie z tytułem VI rozdział I rozporządzenia (UE) nr HR/2012, odpowiednie kryteriaminimalne działania ustalone zgodnieart. 4 ust. 1 lit. c) tiret drugietrzecie rozporządzenia (UE) nr DP/2013, jak również odnośne minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin oraz inne odnośne wymogi obowiązkowe ustanowione ustawodawstwem krajowym. Wszystkie te obowiązkowe wymogi określa się w programie.

    4.      Państwa członkowskie dążą do zapewnienia, by osoby podejmujące się przeprowadzenia operacji w ramach tego środka były wyposażone w wiedzę i informacje potrzebne do wykonania tych operacji, takie jak doradztwo eksperckie dotyczące określonych zobowiązań lub przez uzależnienie otrzymania wsparcia w ramach tego środka od odpowiedniego szkolenia.

    5.      Zobowiązania w ramach tego środka podejmowane są na okres od pięciu do siedmiu lat. Jeśli jednak jest to konieczne do osiągnięcia lub utrzymania oczekiwanych korzyści dla środowiska, państwa członkowskie mogą wyznaczyć w swoich programach rozwoju obszarów wiejskich dłuższy okres w odniesieniu do określonych rodzajów zobowiązań, w tym przez przedłużenie czasu na ich realizację o rok po zakończeniu okresu początkowego. W przypadku nowych zobowiązań następujących bezpośrednio po wypełnieniu zobowiązaniaokresie początkowym państwa członkowskie mogą wyznaczyć krótszy okresswoich programach rozwoju obszarów wiejskich.

    6.      Płatności udzielane są corocznie i rekompensują beneficjentom całość lub część dodatkowych kosztów i dochodów utraconych w wyniku podjętych zobowiązań. Jeśli jest to konieczne, płatności te mogą również obejmować koszty transakcyjne do wartości maksymalnie 20 % premii wypłaconej z tytułu zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych. W przypadku gdy zobowiązania podejmowane są przez grupę rolników lub grupy rolnikówinnych zarządców gruntów, maksymalny poziom wynosi 30 %.

             Przy obliczaniu płatności,których mowaakapicie pierwszym, państwa członkowskie odliczają kwotę konieczną do uniknięcia podwójnego finansowania praktyk,których mowaart. 29 rozporządzenia (UE) nr DP/xxxx.   

             W należycie uzasadnionych przypadkachstosunku do operacji dotyczących ochrony środowiska wsparcie może zostać przyznaneformie płatności zryczałtowanej lub płatności jednorazowej na jednostkę dla zobowiązań dotyczących rezygnacjikomercyjnego wykorzystania obszarów, obliczanej na podstawie dodatkowych poniesionych kosztówutraty dochodów.

    7.      Jeśli jest to konieczne do zapewnienia efektywnego stosowania tego środka, państwa członkowskie mogą zastosować procedurę, o której mowa w art. 49 ust. 3, w celu dokonania wyboru beneficjentów.

    8.      Wsparcie ogranicza się do wysokości maksymalnych kwot określonych w załączniku I.

             W ramach tego środka nie można udzielać wsparcia na zobowiązania objęte środkiem dotyczącym rolnictwa ekologicznego.

    9.      Wsparcie może zostać udzielone na zachowanie i bardziej zrównoważone wykorzystanierozwój zasobów genetycznych w rolnictwie w przypadku operacji nieobjętych przepisami ust. 1–8. Zobowiązania te mogą być realizowane przez innych beneficjentów niż ci,których mowaust. 2.

    10.    W celu zapewnienia, by zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatyczne były określane zgodniepriorytetami unijnymi dotyczącymi rozwoju obszarów wiejskich, Komisji zgodnie z art. 90 przekazuje się uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych dotyczących▐ warunków mających zastosowanie do zobowiązań w sprawie ekstensyfikacji ▐chowu inwentarza żywego, warunków mających zastosowanie do zobowiązań w sprawie hodowli lokalnych ras, których hodowla jest zagrożona, lub zachowania genetycznych zasobów roślinnych, którym grozi erozja genetyczna oraz dotyczących definicji kwalifikowalnych operacji na mocy ust. 9. W celu zapewnienia, by nie wystąpiło podwójne finansowanie,którym mowaust. 6 akapit drugi, Komisji zgodnieart. 90 przekazuje się uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych ustanawiających metodę obliczeń,tymprzypadku środków równoważnych na mocy art. 29 rozporządzenia (UE) nr […] [DP].

    Artykuł 30

    Rolnictwo ekologiczne

    1.      Wsparcia w ramach tego środka udziela się na hektar użytków rolnych rolnikom lub grupom rolników, którzy dobrowolnie podejmują się utrzymać lub przejść na praktyki i metody rolnictwa ekologicznego określone w rozporządzeniu Rady (WE) nr 834/2007[44]którzy spełniają definicję rolników czynnych zawodowoart. 9 rozporządzenia (UE) nr .../2013 [DP].

    2.      Wsparcia udziela się wyłącznie w odniesieniu do zobowiązań, które wykraczają poza odnośne obowiązkowe normy ustanowione zgodnie z  tytułem VI rozdział I rozporządzenia (UE) nr HR/2012, odpowiednie kryteriaminimalne działania ustalone zgodnie z, odpowiednio, art. 4 ust. 1 lit. c) tiret drugietrzecie rozporządzenia (UE) nr DP/2013, odnośne minimalne wymogi dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin oraz inne odnośne obowiązkowe wymogi ustanowione ustawodawstwem krajowym. Wszystkie te wymogi określa się w programie.

    3.      Zobowiązania w ramach tego środka podejmowane są na okres od pięciu do siedmiu lat. W przypadku gdy wsparcie udzielane jest na przejście na rolnictwo ekologiczne, państwa członkowskie mogą wyznaczyć krótszy okres początkowy odpowiadający okresowi przejścia.przypadku gdy wsparcie udzielane jest na utrzymanie rolnictwa ekologicznego, państwa członkowskie mogą przewidzieć w swoich programach rozwoju obszarów wiejskich przedłużenie realizacji środka o rok po zakończeniu okresu początkowego. Dla nowych zobowiązań dotyczących utrzymania następujących bezpośrednio po realizacji zobowiązaniaokresie początkowym, państwa członkowskie mogąswoich programach rozwoju obszarów wiejskich wyznaczyć krótszy okres.

    4.      Płatności udzielane są corocznie i rekompensują beneficjentom całość lub część dodatkowych kosztów i dochodów utraconych w wyniku podjętych zobowiązań. Jeśli jest to konieczne, płatności te mogą również obejmować koszty transakcyjne do wartości maksymalnie 20 % premii wypłaconej z tytułu zobowiązań. W przypadku gdy zobowiązania podejmowane są przez grupę rolników, maksymalny poziom wynosi 30 %.

    Przy obliczaniu płatności,których mowaakapicie pierwszym, państwa członkowskie odliczają kwoty konieczne do uniknięcia podwójnego finansowania praktyk,których mowaart. 29 rozporządzenia (UE) nr DP/xxxx.

    5.      Wsparcie ogranicza się do wysokości maksymalnych kwot określonych w załączniku I.

    6.      W celu zapewnienia, by nie występowało podwójne finansowanie,którym mowaust. 4 akapit drugi, Komisji zgodnieart. 90 przekazuje się uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych ustanawiających metodę obliczeniową, która ma być zastosowana.

    Artykuł 31

    Płatności dla obszarów Natura 2000płatności związaneramową dyrektywą wodną

    1.      Wsparcie w ramach tego środka udzielane jest rocznie na hektar użytków rolnych lub na hektar lasu w celu rekompensowania beneficjentom dodatkowych kosztów ▐i utraconych dochodów w wyniku niedogodności na danych obszarach związanych z wdrażaniem dyrektywy Rady 92/43/EWG [45], dyrektywy Parlamentu EuropejskiegoRady 2009/147/WE [46]dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu EuropejskiegoRady[47].

             Przy obliczaniu płatnościramach tego środka państwa członkowskie odliczają kwotę konieczną do uniknięcia podwójnego finansowania praktyk,których mowaart. 29 rozporządzenia (UE) nr DP/xxxx.   

    2.      Wsparcia udziela się rolnikom oraz prywatnym posiadaczom lasów i stowarzyszeniom prywatnych posiadaczy lasów. W należycie uzasadnionych przypadkach wsparcie może także być udzielane innym zarządcom gruntów.

    3.      Wsparcia dla rolników powiązanego z dyrektywami 92/43/EWG i 2009/147/WE udziela się wyłącznie w związku z niedogodnościami wynikającymi z wymogów wykraczających poza dobrą kulturę rolną zgodną z ochroną środowiska określonych w art. 94 oraz w załączniku II do rozporządzenia Rady (UE) nr HR/2012, odpowiednimi kryteriamiminimalnymi działaniami ustalonymi, odpowiednio, zgodnieart. 4 ust. 1 lit. c) tiret drugietrzecie rozporządzenia (UE) nr DP/2013.

    4.      Wsparcia dla rolników powiązanego z dyrektywą 2000/60/WE udziela się wyłącznie w odniesieniu do szczególnych wymogów, które:

    a)          zostały wprowadzone dyrektywą 2000/60/WE, są zgodne z programami środków przewidzianych w planach gospodarowania wodami w dorzeczu sporządzonych z zamiarem osiągnięcia celów środowiskowych wymienionej dyrektywy oraz wykraczają poza środki wymagane do wdrożenia pozostałego prawodawstwa Unii dotyczącego ochrony wód;

    b)          wykraczają poza podstawowe wymogi dotyczące zarządzania i dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska określone w tytule VI rozdział I rozporządzenia (UE) nr HR/2012 i odpowiednie kryteriaminimalne działania ustalone zgodnie z, odpowiednio, art. 4 ust. 1 lit. c) tiret drugietrzecie rozporządzenia (UE) nr DP/2013;

    c)          wykraczają poza poziom ochrony przewidziany w prawodawstwie Unii obowiązującym w chwili przyjęcia dyrektywy 2000/60/WE, zgodnie z art. 4 ust. 9 dyrektywy 2000/60WE; oraz

    d)          narzucają zasadnicze zmiany dotyczące rodzaju użytkowania gruntów lub zasadnicze ograniczenia odnoszące się do praktyki rolnej, które powodują znaczne straty dochodu.

    5.      Wymogi, o których mowa w ust. 3 i 4, określa się w programie.

    6.      Do płatności kwalifikują się następujące obszary:

    a)    obszary rolne i leśne sieci Natura 2000 wyznaczane zgodnie z dyrektywami 92/43/EWG i 2009/147/WE;

    b)    inne wyznaczone obszary ochrony środowiska, na których obowiązują środowiskowe ograniczenia działalności rolnej lub leśnej, służące realizacji przepisów art. 10 dyrektywy 92/43/EWG. Obszary te w każdym programie rozwoju obszarów wiejskich nie przekraczają 5% powierzchni wyznaczonych obszarów Natura 2000 objętych jego zasięgiem terytorialnym;

    c)    obszary rolne włączone do planów gospodarowania wodami w dorzeczach zgodnie z dyrektywą 2000/60/WE.

    7.      Wsparcie ogranicza się do wysokości maksymalnych kwot określonych w załączniku I.

    8.      W celu zapewnienia, by nie występowało podwójne finansowanie,którym mowaust. 1 akapit drugi, Komisji zgodnieart. 90 przekazuje się uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych ustanawiających metodę obliczeniową, która ma być zastosowana.

    Artykuł 32

    Płatnościtytułu obszarówograniczeniami naturalnymi

    lub innymi szczególnymi ograniczeniami

    1.      Płatności dla rolników na obszarach górskich i innych obszarach z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami udzielane są rocznie na hektar użytków rolnych w celu zrekompensowania rolnikom wszystkich lub części dodatkowych kosztów i dochodów utraconych w wyniku ograniczeń dla produkcji rolnej na danym obszarze.

    Dodatkowe koszty i utracone dochody oblicza się przez porównanie z obszarami, które nie charakteryzują się ograniczeniami naturalnymi ani innymi szczególnymi ograniczeniami, biorąc pod uwagę płatności zgodnie z tytułem III rozdział 3 rozporządzenia (UE) nr DP/2012.

    Przy obliczaniu kosztów dodatkowychutraconych dochodów państwa członkowskie mogą,należycie uzasadnionych przypadkach, zróżnicować poziom płatności, uwzględniając:

    – dotkliwość określonego stałego ograniczenia wpływającego na działalność rolniczą;

    – system rolniczy.

    2.      Płatności udziela się rolnikom, którzy zobowiązują się do kontynuowania działalności rolniczej na obszarach wyznaczonych zgodnie z art. 33którzy spełniają definicję rolnika czynnego zawodowoart. 9 rozporządzenia (UE) nr …/2013 [DP].

    3.      Płatności ustala się między wysokościami kwot minimalnych i maksymalnych określonymi w załączniku I. W należycie uzasadnionych przypadkach płatności te mogą zostać zwiększone przy uwzględnieniu szczególnych okoliczności, które muszą być przedstawioneprogramach rozwoju obszarów wiejskich.

    4.      Państwa członkowskie ustanawiają zasadę stopniowego zmniejszania płatności dla gospodarstw rolnych o powierzchni gruntów powyżej określonego progu, który zostanie określony w programie, poza sytuacjami, gdy wsparcie obejmuje jedynie minimalną płatność na hektar na rok, jak określonozałączniku I.

    W przypadku osób prawnych lub grupy osób fizycznych lub prawnych państwa członkowskie mogą stosować zmniejszanie płatności na szczeblu członków tych osób prawnych lub grup,przypadku gdy prawo krajowe przewiduje, że indywidualni członkowie mogą posiadać prawaobowiązki porównywalneprawamiobowiązkami rolników indywidualnych, którzy mają status głowy gospodarstwa rolnego, szczególnieodniesieniu do ich statusu ekonomicznego, społecznegopodatkowego, pod warunkiem że przyczynili się do wzmocnienia struktur rolnych danych osób lub grup prawnych.

    5.      Poza płatnościami przewidzianymiust. 2latach 2014–2020 państwa członkowskie mogą udzielać płatności w ramach omawianego środka beneficjentom na obszarach, które w okresie programowania 2007–2013 kwalifikowały się na mocy art. 36 lit. a) ppkt (ii) rozporządzenia (WE) nr 1698/2005. Dla beneficjentów na obszarach, które wskutek nowego wyznaczenia obszarów, o którym mowa w art. 33 ust. 3, nie kwalifikują się już do wsparcia, płatności te są stopniowo zmniejszane w okresie maksymalnie czterech lat rozpoczynającym siędniu zakończenia wyznaczania obszarów zgodnieart. 33 ust. 3,najpóźniej2018 r., na poziomie nie wyższym niż 80 % średniej płatności ustalonejprogramie na okres programowania 2007–2013 zgodnieart. 36 lit. a) ppkt (ii),kończącym się najpóźniej2020 r. na poziomie nie wyższym niż 20 %. Gdy poziom płatności osiągnie 25 EURpowodu stopniowego zmniejszania, państwa członkowskie mogą kontynuować płatności na tym poziomie do momentu zakończenia okresu wygaszania.

    Po ukończeniu wyznaczania obszarów beneficjenci na obszarach, które wciąż się kwalifikują do wsparcia, otrzymują pełne płatnościramach tego środka.

    Artykuł 33

    Wyznaczenie obszarówograniczeniami naturalnymiinnymi szczególnymi ograniczeniami

    1.      Państwa członkowskie na podstawie ust. 2, 3 i 4 wyznaczają obszary kwalifikujące się do płatności określonych w art. 32 w ramach następujących kategorii:

    a)     obszary górskie;

    b)      obszary inne niż obszary górskie, charakteryzujące się znacznymi ograniczeniami naturalnymi; oraz

    c)     inne obszary charakteryzujące się szczególnymi ograniczeniami.

    2.      Obszary górskie kwalifikujące się do płatności na mocy art. 32 charakteryzują się znacznymi ograniczeniami możliwości użytkowania gruntów i znacznym wzrostem kosztów produkcji w związku z:

    a)     występowaniem, ze względu na wysokość, bardzo trudnych warunków klimatycznych, w wyniku których znacznemu skróceniu ulega sezon wegetacyjny;

    b)     na niższych wysokościach – występowaniem na większej części danego obszaru zboczy zbyt stromych do użycia sprzętu mechanicznego lub wymagających użycia bardzo drogiego sprzętu specjalistycznego, lub połączeniem tych dwóch czynników, w przypadku gdy ograniczenie wynikające z każdego z czynników z osobna jest mniej dotkliwe, ale połączenie ich obu powoduje równorzędne ograniczenie.

    Obszary położone na północ od 62. ▐równoleżnika oraz niektóre obszary przyległe uznaje się za obszary górskie.

    3.      W celu kwalifikowania się do płatności na mocy art. 32 obszary inne niż obszary górskie uznaje się za charakteryzujące się znacznymi ograniczeniami naturalnymi, jeśli co najmniej 60 użytków rolnych spełnia co najmniej jedno z kryteriów wymienionych w załączniku II na poziomie podanej wartości progowej.

    Przestrzeganie tych warunków zapewniane jest na ▐poziomie lokalnych jednostek ▐administracyjnych (poziom LAU 2) lub na poziomie wyraźnie wytyczonej jednostki lokalnej, która stanowi jeden wyraźny przyległy obszar geograficznymożliwej do zdefiniowania tożsamości gospodarczejadministracyjnej.

    Przy wyznaczaniu obszarów, których dotyczy niniejszy ustęp, państwa członkowskie przeprowadzają procedurę zawężania wyboru, w oparciu o obiektywne kryteria, w celu wykluczenia obszarów, na których znaczne ograniczenia naturalne wymienione w akapicie pierwszym zostały udokumentowane, ale przezwyciężono je dzięki inwestycjom lub działalności gospodarczej, lub dzięki zwykłej wydajności gruntów, lub jeśli metody produkcji lub systemy rolnicze rekompensują utracone dochody lub dodatkowe koszty,których mowaart. 32 ust. 1.

    4.      Obszary inne niż te, o których mowa w ust. 2 i 3, kwalifikują się do płatności na mocy art. 32, jeśli charakteryzują się szczególnymi ograniczeniami oraz jeśli gospodarowanie gruntami powinno być na nich kontynuowane w celu zachowania lub poprawy środowiska naturalnego, utrzymania terenów wiejskich i zachowania potencjału turystycznego obszaru lub w celu ochrony linii brzegowej.

    Obszary charakteryzujące się szczególnymi ograniczeniami obejmują obszary rolne, na których ▌naturalne warunki produkcji są podobne, a ich całkowita powierzchnia nie przekracza 10% powierzchni danego państwa członkowskiego.

    Ponadto obszary mogą kwalifikować się do płatności na mocy niniejszego ustępu,przypadku gdy:

      co najmniej 60 % użytków rolnych spełnia co najmniej dwa spośród kryteriów wymienionychzałączniku II, przy czym każdynichgranicach 20 % podanej wartości progowej; lub

      co najmniej 60 % użytków rolnych składa sięobszarów spełniających co najmniej jednokryteriów wymienionychzałączniku II na poziomie podanej wartości progowejobszarów spełniających co najmniej dwa spośród kryteriów wymienionychzałączniku II, przy czym każdynichgranicach 20 % podanej wartości progowej.

    Przestrzeganie tych warunków zapewnione jest na szczeblu LAU 2 lub na szczeblu wyraźnie wyznaczonej lokalnej jednostki, która stanowi jeden wyraźny przyległy obszar geograficznymożliwej do zdefiniowania tożsamości gospodarczejadministracyjnej. Przy wyznaczaniu obszarów, których dotyczy niniejszy akapit, państwa członkowskie przeprowadzają procedurę zawężania wyboru,której mowaart. 33 ust. 3. Obszary uważane za kwalifikowalne zgodnieniniejszym akapitem uwzględniane są przy obliczaniu 10%-owego limitu,którym mowaakapicie drugim.

    W drodze odstępstwa akapit pierwszy nie ma zastosowania do państw członkowskich, których całe terytorium uznano za obszary ze szczególnymi utrudnieniami na mocy rozporządzenia 1698/20051257/1999.

    5.      Państwa członkowskie załączają do swoich programów rozwoju obszarów wiejskich:

    a)     obowiązujące lub zmienione wyznaczenie obszarów zgodnie z ust. 2 i 4;

    b)     nowe wyznaczenie obszarów, o których mowa w ust. 3.

    Artykuł 34

    Dobrostan zwierząt

    1.      Płatności z tytułu dobrostanu zwierząt w ramach tego środka udziela się rolnikom, którzy dobrowolnie podejmują się przeprowadzenia operacji obejmujących co najmniej jedno zobowiązanie dotyczące dobrostanu zwierząt i którzy spełniają definicję rolnika czynnego zawodowoart. 9 rozporządzenia (UE) nr …/2013 [DP].

    2.      Płatności z tytułu dobrostanu zwierząt obejmują jedynie te zobowiązania, które wykraczają poza odnośne obowiązkowe normy ustanowione zgodnie z tytułem VI rozdział I rozporządzenia (UE) nr HR/2012 oraz inne odnośne obowiązkowe wymogi. ▐Te odpowiednie wymogi są określone w programie.

    Przedmiotowe zobowiązania podejmowane są na okres od jednego do siedmiu lat z możliwością przedłużenia.

    3.      ▌Płatności przyznaje się corocznie i rekompensują one rolnikom całość lub część dodatkowych kosztów i dochodów utraconych w wyniku podjętego zobowiązania. Jeśli jest to konieczne, płatności te mogą również obejmować koszty transakcyjne do wartości maksymalnie 20 % premii wypłaconej z tytułu zobowiązań dotyczących dobrostanu zwierząt.

                     Wsparcie ogranicza się do wysokości maksymalnej kwoty określonej w załączniku I.

    4.      W celu zapewnienia, by zobowiązania dotyczące dobrostanu zwierząt były zgodneogólną polityką unijnątym obszarze, Komisji zgodnie z art. 90 przekazuje się uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych dotyczących określenia obszarów, na których zobowiązania dotyczące dobrostanu zwierząt przewidują bardziej rygorystyczne normy w zakresie metod produkcji.

    Artykuł 35

    Usługi leśno-środowiskoweklimatyczne oraz ochrona lasów

    1.      Wsparcia w ramach tego środka udziela się na hektar lasu publicznymprywatnym posiadaczom lasów i innym podmiotom prawa prywatnegoorganom publicznym ▌ oraz ich stowarzyszeniom dobrowolnie podejmującym się przeprowadzenia operacji obejmujących co najmniej jedno zobowiązanie leśno-środowiskowe. W przypadku lasów będących własnością państwa pomoc może zostać udzielona jedynie wtedy, gdy organ zarządzający takim lasem jest podmiotem prywatnym lub gminą.

    W przypadku gospodarstw leśnych powyżej określonego progu, ustalanego przez państwa członkowskie w programach rozwoju obszarów wiejskich, wsparcie na mocy ust. 1 uzależnione jest od ▐przedstawienia stosownych informacji na podstawie planu urządzenia lasu lub równorzędnego instrumentu zgodnego ze zrównoważoną gospodarką leśną, jak określono na ministerialnej konferencjisprawie ochrony lasówEuropie1993 r.

    2.      Płatności te obejmują jedynie te zobowiązania, które wykraczają poza odnośne obowiązkowe wymogi ustanowione w krajowej ustawie dotyczącej leśnictwa lub w innym właściwym ustawodawstwie krajowym. Wszystkie te wymogi określa się w programie.

             Zobowiązania podejmowane są na okres od pięciu do siedmiu lat. Jeśli jednak jest to konieczne i należycie uzasadnione, państwa członkowskie mogą wyznaczyć w swoich programach rozwoju obszarów wiejskich dłuższy okres w odniesieniu do określonych rodzajów zobowiązań.

    3.      Płatności rekompensują beneficjentom całość lub część dodatkowych kosztów i dochodów utraconych w wyniku podjętych zobowiązań. Jeśli jest to konieczne, płatności te mogą również obejmować koszty transakcyjne do wartości maksymalnie 20 % premii wypłaconej z tytułu zobowiązań leśno-środowiskowych. Wsparcie ogranicza się do wysokości maksymalnej kwoty określonej w załączniku I.

             W należycie uzasadnionych przypadkachstosunku do operacji dotyczących ochrony środowiska wsparcie może być przyznane jako płatność zryczałtowana lub jednorazowa na jednostkę dla zobowiązań dotyczących rezygnacjikomercyjnego użytkowania drzewlasów, obliczana na podstawie dodatkowych poniesionych kosztówutraconych dochodów.

    4.      Wsparcia można udzielać podmiotom publicznymprywatnym, ▐na ochronę i promowanie genetycznych zasobów leśnych w ramach operacji nieobjętych ust. 1, 2 i 3.

    5.      W celu zapewnienia efektywnego wykorzystywania zasobów budżetowych EFRROW, Komisji zgodnie z art. 90 przekazuje się uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych dotyczących rodzajów operacji kwalifikowalnych do wsparcia na mocy ust. 4.

    Artykuł 36

    Współpraca

    1.      Wsparcie w ramach tego środka przyznaje sięcelu wspierania form współpracy z udziałem co najmniej dwóch podmiotów, a w szczególności:

    a)    metod współpracy między różnymi podmiotami w unijnym sektorze rolnictwa, łańcuchu żywnościowym i w sektorze leśnictwa i ▐innymi podmiotami, które przyczyniają się do realizacji celów i priorytetów polityki rozwoju obszarów wiejskich, w tym grup producentów, spółdzielniorganizacji międzybranżowych;

    b)    tworzenia klastrów i sieci;

    c)    ustanawiania i funkcjonowania grup operacyjnych EPI na rzecz wydajnego i zrównoważonego rolnictwa, o których mowa w art. 62.

    2.        Współpraca, o której mowa w ust. 1, dotyczy przede wszystkim:

    a)      projektów pilotażowych;

    b)      rozwoju nowych produktów, praktyk, procesów i technologii w sektorach rolnym, spożywczym i leśnym;

    c)      współpracy między małymi podmiotami przy organizowaniu wspólnych procedur pracy i wspólnym korzystaniu z pomieszczeń i zasobów oraz rozwoju lub popularyzowaniu usług turystycznych dotyczących turystyki wiejskiej;

    d)      horyzontalnej i wertykalnej współpracy między podmiotami łańcucha dostaw na rzecz utworzenia i rozwoju krótkich łańcuchów dostaw i rynków lokalnych;

    e)      działań promocyjnych w kontekście lokalnym, związanych z rozwojem krótkich łańcuchów dostaw i rynków lokalnych;

    f)       wspólnych działań podejmowanych w celu łagodzenia zmiany klimatu lub przystosowania się do niej;

    g)      wspólnych podejść do projektów środowiskowych i bieżących praktyk środowiskowych, w tym sprawnego zarządzania wodą, wykorzystywania energii ze źródeł odnawialnychzachowywania krajobrazu rolnego;

    h)      horyzontalnej i wertykalnej współpracy między podmiotami łańcucha dostaw na rzecz zrównoważonego dostarczania biomasy do stosowania w produkcji żywności i energii oraz w procesach przemysłowych▐;

    i)       realizowania, w szczególności przez grupy partnerów publicznych i prywatnych▐, inne niż te określone w art. 28 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (UE) nr [CSF/2012], strategii lokalnego rozwoju innych niż strategie określoneart. 2 ust. 16 rozporządzenia (UE) nr [CPR] dotyczących co najmniej jednego z priorytetów Unii w zakresie rozwoju obszarów wiejskich;

    j)       opracowania planu urządzenia lasu lub równorzędnych instrumentów;

    ja)     zróżnicowania działalności rolniczej na działania dotyczące opieki zdrowotnej, integracji społecznej, rolnictwa wspieranego przez społeczność lokalnąedukacjidziedzinie środowiskażywności.

    3.      Wsparcia na mocy ust. 1 lit. b) ▐udziela się wyłącznie nowo powstałym klastrom i sieciom, a także tym, które podejmują nową dla nich działalność.

    Wsparcia na rzecz operacji na mocy ust. 2 lit. a)b) ▐można udzielać również podmiotom indywidualnym, jeżeli taka możliwość określona jest w programie rozwoju obszarów wiejskich.

    4.      Wyniki projektów pilotażowych prowadzonych na mocy ust. 2 lit. a) i operacji prowadzonych na mocy ust. 2 lit. b) przez podmioty indywidualne, jak przewidzianoust. 3, są rozpowszechniane.

    5.      Do wsparcia w ramach tego środka kwalifikują się następujące koszty związane z formami współpracy, o których mowa w ust. 1:

    a)    koszty badania danego obszaru, analizy wykonalności oraz ▐koszty opracowania planu biznesowego, planu urządzenia lasu lub równorzędnego instrumentu▐, lub strategii lokalnego rozwoju innej niż ta, o której mowa w art. 29 rozporządzenia (UE) nr [CSF/2012];

    b)    koszty aktywizacji danego obszaru w celu osiągnięcia wykonalności zbiorowego projektu terytorialnego lub projektu, który ma być przeprowadzony przez grupę operacyjną EPI na rzecz wydajnościzrównoważeniarolnictwie,której mowaart. 62.przypadku klastrów aktywizacja może dotyczyć organizacji szkoleń, tworzenia sieci kontaktów między członkami i rekrutacji nowych członków;

    c)    koszty bieżące współpracy;

    d)    bezpośrednie koszty określonych projektów związane z realizacją planu biznesowego, planu środowiskowego, planu urządzenia lasu lub równorzędnego instrumentu, strategii lokalnego rozwoju innej niż ta, o której mowa w art. 29 rozporządzenia (UE) nr [CSF/2012], lub innych działań ukierunkowanych na innowacyjność, w tym testowania;

    e)    ▐koszty działań promocyjnych.

    6.      W przypadku realizacji planu biznesowego lub planu środowiskowego lub planu urządzenia lasu lub równorzędnego instrumentu, lub strategii rozwoju państwa członkowskie mogą udzielić pomocy w postaci łącznej kwoty pokrywającej koszty współpracy i koszty realizowanych projektów lub mogą pokryć wyłącznie koszty współpracy i wykorzystać do zrealizowania projektu zasoby finansowe z innych środków lub innych funduszy unijnych.

    W przypadku gdy wsparcie jest płaconecałości,wdrażany projekt należy do rodzaju ujętegoramach innego środka określonegoniniejszym rozporządzeniu, zastosowanie ma odpowiednia maksymalna kwota lub wielkość wsparcia.

    7.      Współpraca między podmiotami znajdującymi się w różnych regionach lub państwach członkowskich również kwalifikuje się do wsparcia.

    8.      Wsparcie ogranicza się do okresu maksymalnie siedmiu lat, z wyjątkiem wspólnych działań na rzecz środowiska w odpowiednio uzasadnionych przypadkach.

    9.      Współpraca w ramach tego środka może być połączona z realizowanymi na tym samym terytorium projektami wspieranymi z unijnych środków finansowych innych niż EFRROW. Państwa członkowskie zapewniają, aby nie wystąpiła nadwyżka rekompensaty w wyniku połączenia tego środka z innymi krajowymi lub unijnymi instrumentami wsparcia.

    10.    W celu zapewnienia efektywnego wykorzystywania zasobów budżetowych EFRROW, Komisji zgodnie z art. 90 przekazuje się uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych dotyczących dalszej specyfikacji cech projektów pilotażowych, klastrów, sieci, krótkich łańcuchów dostaw i rynków lokalnych, które kwalifikują się do wsparcia, a także dotyczących warunków przyznawania pomocy na rodzaje operacji wymienione w ust. 2.

    Artykuł 37

    Zarządzanie ryzykiem

    1.        Wsparcie w ramach tego środka obejmuje:

    a)    wkład finansowy ▐na rzecz składek z tytułu ubezpieczenia upraw, zwierząt i roślin od ponoszonych przez rolników strat gospodarczych spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi, chorobami zwierząt lub roślin, ▌inwazją szkodników lub incydentem środowiskowym;

    b)      wkład finansowy na rzecz funduszy wspólnego inwestowania w celu wypłacania rolnikom rekompensat finansowych z tytułu strat gospodarczych spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi lub wystąpieniem choroby zwierząt lub roślin lub inwazją szkodników lub incydentem środowiskowym;

    c)      narzędzie stabilizacji dochodów w postaci wkładu finansowego na rzecz funduszy wspólnego inwestowania, zapewniające rekompensatę dla rolników za poważny spadek dochodów.

    1a.    Do celów niniejszego artykułu „rolnik” oznacza rolnika czynnego zawodoworozumieniu art. 9 rozporządzenia (UE) nr ...2013 [DP].

    2.      Do celów ▐ust. 1 lit. b)c) „fundusz wspólnego inwestowania” oznacza system akredytowany przez państwo członkowskie zgodnie z jego prawem krajowym, który umożliwia stowarzyszonym rolnikom ubezpieczanie się i za pomocą którego wypłacane są tym rolnikom rekompensaty za straty gospodarcze spowodowane niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi lub wystąpieniem choroby zwierząt lub roślin lub inwazją szkodników lub incydentem środowiskowym lub za poważny spadek dochodów.

    3.      Państwa członkowskie zapewniają, aby nie wystąpiła nadwyżka rekompensaty w wyniku połączenia tego środka z innymi krajowymi lub unijnymi instrumentami wsparcia bądź prywatnymi systemami ubezpieczeń. ▌

    4.      W celu zapewnienia efektywnego wykorzystania zasobów budżetowych EFRROW Komisji zgodnie z art. 90 przekazuje się uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych dotyczących minimalnego i maksymalnego okresu zaciągania pożyczek komercyjnych udzielanych funduszom wspólnego inwestowania, o których mowa w art. 39 ust. 3 lit. b) i art. 40 ust. 4.

    Komisja przedstawi Parlamentowi EuropejskiemuRadzie sprawozdanie dotyczące wdrożenia niniejszego artykułu nie później niż dnia 31 grudnia 2018 r.

    Artykuł 38

    Ubezpieczenie upraw, zwierzątroślin

    1.      Wsparcia na mocy art. 37 ust. 1 lit. a) udziela się wyłącznie na umowy ubezpieczenia, które pokrywają straty spowodowane niekorzystnym zjawiskiem klimatycznym lub chorobą zwierząt lub roślin, lub inwazją szkodników lub incydentem środowiskowym bądź straty spowodowane przez środek przyjęty zgodnie z dyrektywą 2000/29/WE w celu zwalczenia lub powstrzymania choroby roślin lub inwazji szkodników, które niszczą więcej niż 30 % średniej rocznej produkcji rolnika z poprzednich trzech lat lub średniej z trzech lat opartej na okresie pięciu wcześniejszych lat, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniższej. Do obliczania rocznej produkcji danego rolnika mogą być stosowane współczynniki. Stosowana metoda obliczania pozwala określić rzeczywiste straty poniesione przez indywidualnego rolnikadanym roku.

    Pomiar wielkości spowodowanych strat może być dostosowany do szczególnych cech charakterystycznych każdego rodzaju produktu przy użyciu:

    a) współczynników biologicznych (rozmiar utraty biomasy) lub ekwiwalentnych współczynników utraty plonów ustanawianych na szczeblu gospodarstwa rolnego, lokalnym, regionalnymkrajowym; lub

    b) współczynników pogodowych (w tym wielkość opadów deszczutemperatura) ustanawianych na szczeblu lokalnym, regionalnym lub krajowym.

    2.      Wystąpienie niekorzystnego zjawiska klimatycznego lub choroby zwierząt lub roślin lub inwazji szkodników lub incydentu środowiskowego musi formalnie zostać uznane przez właściwy organ danego państwa członkowskiego.

    W stosownych przypadkach państwa członkowskie mogą z wyprzedzeniem ustanowić kryteria, na podstawie których będzie można uznać, że wystąpienie wymienionych okoliczności zostało formalnie uznane.

    2a.    W odniesieniu do chorób zwierząt rekompensaty finansowej na podstawie art. 37 ust. 1 lit. a) można udzielić jedynieodniesieniu do chorób wymienionychwykazie chorób zwierząt ustanowionym przez Światową Organizację Zdrowia Zwierząt lubzałączniku do decyzji 2009/470/WE.

    3.      Płatności z tytułu ubezpieczeń rekompensują nie więcej niż całkowity koszt pokrycia poniesionych strat, o których mowa w art. 37 ust. 1 lit. a), i nie określają rodzaju lub ilości dalszej produkcji ani nie wprowadzają wymogów w tym zakresie. Państwa członkowskie mogą ograniczyć kwotę składki kwalifikującej się do wsparcia, stosując odpowiednie pułapy.

    4.      Wsparcie ogranicza się do maksymalnej wielkości określonej w załączniku I.

    Artykuł 39

    Fundusze wspólnego inwestowania dotyczące niekorzystnych zjawisk klimatycznych, chorób zwierzątroślin, inwazji szkodnikówincydentów środowiskowych

    1.          Kwalifikujące się do wsparcia fundusze wspólnego inwestowania:

    a)      są akredytowane przez właściwy organ zgodnie z prawem krajowym;

    b)      prowadzą transparentną politykę w odniesieniu do wpłat do funduszu i wypłat;

    c)      posiadają przejrzyste zasady podziału odpowiedzialności za długi.

    2.      Państwa członkowskie określają zasady tworzenia funduszy wspólnego inwestowania i zarządzania nimi, w szczególności w zakresie przyznawania rekompensat i kwalifikowalności rolników w przypadku kryzysu oraz w zakresie zarządzania i monitorowania zgodności z tymi zasadami. Państwa członkowskie zapewniają, by ustalenia dotyczące funduszy przewidywały karyprzypadku zaniedbania ze strony rolnika.

    Wystąpienie incydentów wymienionychart. 37 ust. 1 lit. b) musi zostać formalnie uznane przez właściwy organ danego państwa członkowskiego.

    3.               Wkład finansowy, o którym mowa w art. 37 ust. 1 lit. b), może dotyczyć wyłącznie:

    a)      kosztów administracyjnych utworzenia funduszy wspólnego inwestowania, rozłożonych na okres nieprzekraczający trzech lat przy zastosowaniu metody degresywnej;

    b)      kwot wypłaconych przez fundusz wspólnego inwestowania jako finansowa rekompensata dla rolników. Ponadto wkład finansowy może dotyczyć odsetek od pożyczek komercyjnych zaciągniętych przez fundusz wspólnego inwestowania w celu wypłaty rolnikom rekompensaty finansowej w przypadku kryzysu.

    Wsparcie na mocy art. 37 ust. 1 lit. b) jest udzielane wyłącznie na pokrycie strat związanychwystąpieniem niekorzystnych zjawisk klimatycznych, choroby zwierząt lub roślin, inwazji szkodników lub ze środkiem przyjętym zgodniedyrektywą 2000/29/WEcelu zwalczania lub powstrzymania choroby roślin lub szkodników lub skutków incydentu środowiskowego, który zniszczył ponad 30 % średniej rocznej produkcji rolnikapoprzednich trzech lat lub średniejtrzech lat obliczonej na podstawie pięciu wcześniejszych lat,wyłączeniem wartości najwyższejnajniższej. Do obliczania rocznej produkcji danego rolnika mogą być stosowane współczynniki. Stosowana metoda obliczania pozwala określić rzeczywiste straty poniesione przez indywidualnego rolnikadanym roku.

    Początkowy kapitał podstawowy nie jest zasilany z wkładu z publicznych środków finansowych.

    4.      W przypadku chorób zwierząt rekompensata finansowa na mocy art. 37 ust. 1 lit. b) może ▐być przyznana w odniesieniu do chorób wymienionych w wykazie chorób zwierząt sporządzonym przez Światową Organizację Zdrowia Zwierząt lubzałączniku do decyzji Rady 2009/470/WE.

    5.      Wsparcie ogranicza się do maksymalnej wielkości wsparcia określonej w załączniku I.

    Państwa członkowskie mogą ograniczyć koszty, które kwalifikują się do wsparcia, przez zastosowanie:

    a)    pułapów w odniesieniu do funduszu;

    b)    odpowiednich pułapów jednostkowych.

    Artykuł 40

    Narzędzie stabilizacji dochodów

    1.      Wsparcie na mocy art. 37 ust. 1 lit. c) przyznaje się wyłącznie w przypadku, gdy spadek dochodu przekracza 30 % średniego rocznego dochodu indywidualnego rolnika z poprzednich trzech lat lub średniej z trzech lat obliczonej na podstawie pięciu wcześniejszych lat, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniższej. Do celów art. 37 ust. 1 lit. c) dochód oznacza sumę przychodów, jakie uzyskuje rolnik z rynku, w tym wszelkich form pomocy publicznej, po odjęciu kosztów produkcji. Płatności z funduszu wspólnego inwestowania na rzecz rolników rekompensują mniej niż 70 % utraconych dochodów w roku,którym producent zaczyna się kwalifikować do otrzymania tego wsparcia.

    2.      Kwalifikujące się do wsparcia fundusze wspólnego inwestowania:

    a)     są akredytowane przez właściwy organ zgodnie z prawem krajowym;

    b)     prowadzą transparentną politykę w odniesieniu do wpłat do funduszu i wypłat;

    c)     posiadają przejrzyste zasady podziału odpowiedzialności za długi.

    3.      Państwa członkowskie określają zasady tworzenia funduszy wspólnego inwestowania i zarządzania nimi, w szczególności w zakresie przyznawania rolnikom rekompensat w przypadku kryzysu oraz w zakresie zarządzania i monitorowania zgodności z tymi zasadami. Państwa członkowskie zapewniają, by ustalenia dotyczące funduszy przewidywały karyprzypadku zaniedbań ze strony rolnika.

    4.      Wkłady finansowe, o których mowa w art. 37 ust. 1 lit. c), mogą dotyczyć wyłącznie:

    a)    kosztów administracyjnych ustanowienia funduszu wspólnego inwestowania, rozłożonych na okres nieprzekraczający trzech lat przy zastosowaniu metody degresywnej;

    b)    kwot wypłaconych przez fundusz wspólnego inwestowania jako finansowa rekompensata dla rolników. Ponadto wkład finansowy może dotyczyć odsetek od pożyczek komercyjnych zaciągniętych przez fundusz wspólnego inwestowania w celu wypłaty rolnikom rekompensaty finansowej w przypadku kryzysu. Początkowy kapitał podstawowy nie jest zasilany z wkładu z publicznych środków finansowych.

    5.               Wsparcie ogranicza się do maksymalnej wielkości określonej w załączniku I.

    Artykuł 40a

    Finansowanie uzupełniających krajowych płatności bezpośrednich dla Chorwacji

    1.        Wsparcie może zostać przyznane rolnikom kwalifikującym się do uzupełniających krajowych płatności bezpośrednich na mocy art. 17a rozporządzenia (UE) nr [DP/2012]. Warunki ustanowionewymienionym artykule mają również zastosowanie do wsparcia, które ma zostać przyznane na mocy niniejszego artykułu.

    2.        Wsparcie przyznane rolnikom na lata 2014, 20152016 nie jest większe niż różnica pomiędzy:

    a)        poziomem płatności bezpośrednich mającym zastosowanieChorwacji na dany rok zgodnieart. 16a rozporządzenia (UE) nr [DP/2012]; oraz

    b)        45 % odpowiedniego poziomu płatności bezpośrednich, który będzie stosowany od 2022 r.

    3.        Wkład Unii we wsparcie przyznawane na mocy niniejszego artykułuChorwacji na lata 2014, 20152016 nie przekracza 20 % jej odpowiedniego całkowitego rocznego przydziałuEFRROW.

    4.        Udział EFRROWuzupełnianiu płatności bezpośrednich nie przekracza 80 %.

    Artykuł 41

    Zasady wdrażania środków

    Komisja w drodze aktów wykonawczych przyjmuje zasady wdrażania środków określonych w niniejszej części, dotyczące:

    a)      procedur wyboru organów lub podmiotów oferujących usługi doradcze w zakresie gospodarstwa rolnego i leśnictwa, w zakresie zarządzania gospodarstwem rolnym lub zastępstw oraz degresywnego charakteru pomocy w ramach środka dotyczącego usług doradczych, o którym mowa w art. 16;

    b)      oceny przez państwo członkowskie postępów w realizacji planu biznesowego, wariantów płatności, a także warunków dostępu młodych rolników do innych środków w ramach środka dotyczącego rozwoju gospodarstw rolnych i działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 20;

    c)      ▐konwersji na jednostki inne niż stosowane w załączniku I i ▐współczynnika przeliczeniowego zwierząt na duże jednostki przeliczeniowe inwentarza na mocy środków,których mowaart. 29, 30, 3435;

    d)      możliwości wykorzystania standardowych założeń dotyczących dodatkowych kosztówutraconych dochodów w ramach środków, o których mowa w art. 29–32, 34 i 35, oraz kryteriów stosowanych do obliczania tych dochodów;

    e)      obliczania kwoty wsparcia, gdy operacja kwalifikuje się do wsparcia w ramach więcej niż jednego środka.

    Te akty wykonawcze przyjmowane są zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 91.

    Sekcja 2

    Leader

    Artykuł 42[48]

    Lokalne grupy działania LEADER

    1.      Oprócz zadań, o których mowa w art. 30 rozporządzenia (UE) nr [CSF/2012], lokalne grupy działania mogą również wykonywać dodatkowe zadania powierzone im przez organ zarządzający lub agencję płatniczą.

    2.      Lokalne grupy działania mogą złożyć wniosek do właściwej agencji płatniczej o wypłatę zaliczki, jeśli taka możliwość określona jest w programie rozwoju obszarów wiejskich. Kwota zaliczki nie przekracza 50 % wsparcia publicznego związanego z kosztami bieżącymi i kosztami aktywizacji.

    Artykuł 43[49]

    Pakiet startowy LEADER

    Wsparcie dla lokalnego rozwoju LEADER może również obejmować pakiet startowy LEADER dla lokalnych społeczności, które nie wdrożyły programu LEADERokresie programowania 2007–2013. Pakiet startowy LEADER składa się ze wsparcia na rzecz budowania zdolnościmałych projektów pilotażowych. Wsparcieramach pakietu startowego nie jest zależne od przedłożenia strategii lokalnego rozwoju LEADER.

    Artykuł 44[50]

    Współpracaramach programu LEADER

    1.      Wsparcia,którym mowa[art. 31 lit. c) rozporządzenia (UE) nr [CSF/2012]], udziela się na▌:

    a)      ▌projekty współpracy ▌na terytorium danego państwa członkowskiego (współpraca ▐międzyterytorialna) lub projekty współpracy pomiędzy terytoriamikilku państwach członkowskich lubterytoriamipaństwach trzecich (współpraca transnarodowa);

    b)    techniczne wsparcie przygotowawcze dla projektów współpracy międzyterytorialnej i transnarodowej, pod warunkiem że lokalne grupy działania mogą wykazać, iż planują realizację konkretnego projektu.

    2.      Oprócz innych lokalnych grup działania partnerem lokalnej grupy działania w ramach EFRROW może być:

    a)    grupa lokalnych partnerów publicznychprywatnych na obszarze wiejskim, która realizuje lokalną strategię rozwoju na terytorium Unii lub poza nią;

    b)    grupa lokalnych partnerów publicznychprywatnych na obszarze innym niż obszar wiejski, która realizuje lokalną strategię rozwoju.

    3.      W przypadku gdy projekty współpracy nie są wybierane przez lokalne grupy działania, państwa członkowskie ustanawiają system ciągłego naboru wniosków▐.

             Najpóźniej w terminie dwóch lat od daty zatwierdzenia swoich programów rozwoju obszarów wiejskich państwa członkowskie podają do wiadomości publicznej krajowe lub regionalne procedury administracyjne dotyczące wyboru projektów współpracy transnarodowej oraz wykaz kosztów kwalifikowalnych.

             Zatwierdzenie projektów współpracy przez właściwy organ następuje nie później niż w ciągu czterech miesięcy od daty złożenia projektu.

    4.      Państwa członkowskie informują Komisję o zatwierdzonych projektach współpracy transnarodowej.

    Rozdział II

    Wspólne przepisy dla kilku środków

    Artykuł 46

    Inwestycje

    1.        Aby operacje inwestycyjne kwalifikowały się do wsparcia z EFRROW, są one poprzedzane oceną przewidywanego wpływu na środowisko zgodnie z ustawodawstwem dotyczącym tego rodzaju inwestycji, w przypadku gdy inwestycja ta może mieć negatywny wpływ na środowisko.

    2.      Wydatki kwalifikowalne ograniczają się do:

    a)      kosztów budowy, nabycia, włącznie z leasingiem, lub modernizacji nieruchomości;

    b)    kosztów zakupu lub leasingu nowych maszyn, urządzeń i wyposażenia do wartości rynkowej majątku;

    c)    kosztów ogólnych związanych z wydatkami, o których mowa w lit. a) i b), takich jak honoraria architektów, inżynierów, opłaty za konsultacje, opłaty za doradztwo na temat zrównoważenia środowiskowegogospodarczego,tym studia wykonalności. Studia wykonalności są nadal traktowane jako wydatki kwalifikowalne, nawet jeślioparciuich rezultaty nie dokonuje się wydatków określonychlit. a)b);

    ca)  następujących inwestycji niematerialnych: zakup lub rozwój oprogramowania komputerowegozakup patentów, licencji, praw autorskich, znaków towarowych;

    cb)  kosztów ustanowienia planów urządzenia lasówich odpowiedników.

    3.          ▌W przypadku nawadniania w nowych i w istniejących obszarach nawadnianych za wydatki kwalifikowalne uznaje się wyłącznie inwestycje, które spełniają następujące warunki:

    a) Komisji zostaje przedłożony plan gospodarowania wodamidorzeczu, zgodniewymogami dyrektywy 2000/60/WE, dla całego obszaru,którym ma być dokonana inwestycja, oraz we wszelkich innych obszarach,których inwestycja może mieć wpływ na środowisko. Środki wchodząceżycie na mocy planu gospodarowania wodamidorzeczu zgodnieart. 11 tej samej dyrektywymające znaczenie dla sektora rolniczego zostały określoneodnośnym programie środków;

    b)ramach inwestycji instaluje się system pomiaru wody umożliwiający mierzenie zużycia wody na poziomie wspieranej inwestycji;

    c) inwestycjeulepszenia istniejącej instalacji nawadniającej lub elementu infrastruktury nawadniającej kwalifikują się do wsparcia wyłącznie wówczas, gdy ocena ex ante wykazuje, że potencjalnie przyniesie ona od 5 % do 25 % oszczędności wody zgodnieparametrami technicznymi istniejącej instalacji lub infrastruktury.

    Jeśli inwestycja ma wpływ na jednolite części wód gruntowych lub powierzchniowych, których stan ze względu na ilość wody zostałodnośnym planie gospodarowania wodamidorzeczu określony jako mniej niż dobry:

    (i)      inwestycja musi zapewniać efektywne zmniejszenie zużycia wody na poziomie inwestycji wynoszące co najmniej 50 % potencjalnej oszczędności wody możliwej dzięki tej inwestycji;

    (ii)     w przypadku inwestycji pojedynczego gospodarstwa rolnego inwestycja również przyniesie zmniejszenie całkowitego zużycia wodygospodarstwie rolnym sięgające co najmniej 50 % potencjalnej oszczędności wody możliwej na poziomie tej inwestycji. Całkowite zużycie wodygospodarstwie rolnym obejmuje wodę sprzedawaną przez gospodarstwo.

    Żadenwarunków przedstawionychlit. c) nie ma zastosowania do inwestycjiistniejącą instalację, która wpływa wyłącznie na efektywność energetyczną, lub do inwestycjiutworzenie zbiornika, ani do inwestycjiwykorzystywanie odzyskanej wody, która nie wpływa na część wód podziemnych lub powierzchniowych;

    d)   inwestycja, której skutkiem jest powiększenie netto nawadnianego obszaru, mająca wpływ na daną jednolitą część wód gruntowych lub powierzchniowych kwalifikuje się do wsparcia wyłącznie wówczas, gdy:

    (i)      stan jednolitej części wódodniesieniu do ilości wody nie został określony jako mniej niż dobryodnośnym planie gospodarowania wodamidorzeczu; oraz

    (ii)     analiza środowiskowa wskazuje, że inwestycja nie spowoduje znacznych negatywnych skutków dla środowiska; taka analiza skutków dla środowiska jest albo przeprowadzana przez właściwy organ, albo zatwierdzana przez właściwy organmoże również dotyczyć grupy gospodarstw rolnych.

    Obszary, które nie są nawadniane, alektórychniedalekiej przeszłości była czynna instalacja nawadniająca – co ma zostać stwierdzoneuzasadnioneprogramie – mogą zostać uznane za obszary nawadniane do celów ustalenia powiększenia netto nawadnianego terenu.

    W drodze odstępstwa od ppkt (i) inwestycja, której skutkiem jest powiększenie netto nawadnianego terenu, może nadal kwalifikować się do wsparcia wyłącznie wówczas, gdy:

    – inwestycja ta jest połączonainwestycjąistniejącą instalację nawadniającą lub element infrastruktury nawadniającej, co do którejocenie ex ante uznano, że potencjalnie przyniesie ona od 5 % do 25 % oszczędności wody zgodnieparametrami technicznymi istniejącej instalacji lub infrastruktury; oraz

    – inwestycja […] zapewnia efektywne zmniejszenie zużycia wody na poziomie całej inwestycji wynoszące co najmniej 50 % potencjalnej oszczędności wody możliwej dzięki tej inwestycjiistniejącą instalację nawadniającą lub element infrastruktury.

    Ponadto,drodze odstępstwa, warunki lit. d) ppkt (i) nie dotyczą inwestycjiutworzenie nowych instalacji nawadniających zaopatrywanychwodęistniejącego zbiornika zatwierdzonych przez właściwe organy przed dniem 1 października 2013 r., jeżeli spełnione są następujące warunki:

    – dany zbiornik został uwzględnionyodnośnym planie gospodarowania wodamidorzeczupodlega wymogom kontroli określonymart. 11 ust. 3 lit. e) dyrektywy 2000/60/WE;

    dniu 1 października 2013 r. obowiązywał albo maksymalny limit całkowitego poborutego zbiornika, albo minimalny wymagany poziom przepływujednolitych częściach wód zasilanychtego zbiornika;

    – ten maksymalny limit lub minimalny wymagany poziom przepływu jest zgodnywarunkami określonymiart. 4 dyrektywy 2000/60/WE; oraz

    – przedmiotowa inwestycja nie spowoduje, że pobór wody przekroczy maksymalny limit obowiązującydniu 1 października 2013 r., lub nie doprowadzi do zmniejszenia poziomu przepływuzasilanych jednolitych częściach wód poniżej minimalnego wymaganego poziomu obowiązującegodniu 1 października 2013 r.

    4.      W przypadku inwestycji rolnych zakup praw do produkcji rolnej, uprawnień do płatności, zwierząt, roślin jednorocznych i ich sadzenie nie kwalifikują się do wsparcia inwestycyjnego. W przypadku przywracania potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku klęsk żywiołowych lub katastrof zgodnie z art. 19 ust. 1 lit. b) wydatki na zakup zwierząt mogą być jednak wydatkami kwalifikowalnymi.

    5.      Beneficjenci środków wsparcia inwestycyjnego mogą wnioskować do właściwych agencji płatniczych o wypłatę zaliczki w wysokości do 50 % pomocy publicznej związanej z daną inwestycją, jeżeli taką możliwość przewiduje program rozwoju obszarów wiejskich.

    5a.    Kapitał roboczy, który ma charakter dodatkowyjest związanynową inwestycjąsektorze rolnym lub leśnym, który otrzymuje wsparcieEFRROW poprzez instrument finansowy ustanowiony zgodnieart. 32 rozporządzenia [CPR/2013], może stanowić wydatek kwalifikowalny. Wydatki kwalifikowalne na mocy niniejszego ustępu nie przekraczają 30 % całkowitej kwoty wydatków kwalifikowalnych na inwestycje. Stosowny wniosek jest należycie uzasadniany.

    6.      W celu uwzględnienia szczególnych cech charakteryzujących określone typy inwestycji, Komisji zgodnie z art. 90 przekazuje się uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych dotyczących warunków, na jakich inne koszty związane z umowami leasingu, zakupem urządzeń na rynku wtórnym ▐mogą być uważane za wydatki kwalifikowalne i dotyczących definicji rodzajów infrastruktury do wytwarzania energii odnawialnej, która to infrastruktura kwalifikuje się do wsparcia.

    Artykuł 47

    Przepisy dotyczące płatności obszarowych

    1.      Liczba hektarów, do której stosuje się zobowiązanie zgodnie z art. 29, 30 i 35, może co roku ulegać zmianie, jeżeli:

    a)     taka możliwość przewidziana jest w programie rozwoju obszarów wiejskich;

    b)    dane zobowiązanie nie ma zastosowania do działek o stałej powierzchni; oraz

    c)     nie jest zagrożone osiągnięcie celów zobowiązania.

    2.      W przypadku gdy podczas trwania zobowiązania podjętego jako warunek przyznania pomocy dojdzie do przekazania całości lub części gruntów objętych zobowiązaniem lub całego gospodarstwa rolnego innej osobie, osoba ta może przejąć zobowiązanie lub część zobowiązania odpowiadającą przekazanym gruntom na pozostały okres lub zobowiązanie to może stracić ważność, a w odniesieniu do okresu,którym zobowiązanie było ważne, nie będzie wymagany zwrot.

    3.      W przypadku gdy beneficjent nie jest w stanie nadal wypełniać podjętych zobowiązań ze względu na fakt, że gospodarstwo rolne lub część gospodarstwa rolnego jest przedmiotem nowego podziału działek lub działań władz państwowych związanych ze scalaniem gruntów lub działań związanych ze scalaniem gruntów zatwierdzonych przez właściwe organy publiczne, państwa członkowskie podejmują środki konieczne do umożliwienia dostosowania zobowiązania do nowej sytuacji gospodarstwa rolnego. Jeśli dostosowanie takie okazuje się niemożliwe, zobowiązanie traci ważność, a w odniesieniu do okresu,którym zobowiązanie było ważne, nie będzie wymagany zwrot.

    4.      Zwrot otrzymanej pomocy nie jest wymagany w przypadku siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności,których mowaart. 2 rozporządzenia (UE) nr HR/2012.

    5.      Ustęp 2 – w odniesieniu do przypadków przekazania całego gospodarstwa rolnego – i ust. 4 mają również zastosowanie do zobowiązań na mocy art. 34.

    6.      W celu zapewniania sprawnego wdrażania środków obszarowychochrony interesów finansowych Unii, Komisji zgodnie z art. 90 przekazuje się uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych dotyczących warunków mających zastosowanie do konwersji lub dostosowania zobowiązań na mocy środków,których mowaart. 29, 30, 3435, oraz określenia innych sytuacji, w których zwrot pomocy nie jest wymagany.

    Artykuł 48

    Klauzula przeglądu

    W odniesieniu do operacji podjętych zgodnie z art. 29, 30, 34 i 35 ustala się klauzulę przeglądu w celu zapewnienia ich dostosowania w przypadku zmiany odnośnych obowiązkowych norm, wymogów lub obowiązków określonych w wymienionych artykułach, poza których zakres musiałyby wykroczyć zobowiązania. Klauzula ta obejmuje również dostosowania konieczne do uniknięcia podwójnego finansowania praktyk,których mowaart. 29 rozporządzenia (UE) nr DP/xxx,przypadku zmiany tego ostatniego. Operacje podjęte zgodnie z art. 29, 30, 34 i 35, które wykraczają poza bieżący okres programowania, zawierają klauzulę przeglądu w celu umożliwienia ich dostosowania do ram prawnych kolejnego okresu programowania.

    Jeżeli beneficjent nie akceptuje takiego dostosowania, zobowiązanie traci ważność, a w odniesieniu do okresu,którym zobowiązanie było ważne, nie będzie wymagany zwrot.

    Artykuł 49

    Wybór operacji

    1.      Bez uszczerbku dla art. 30 ust. 3 lit. d) rozporządzenia (UE) nr [CSF/2012], po konsultacji z komitetem monitorującym organ zarządzający programem rozwoju obszarów wiejskich określa kryteria wyboru operacji w ramach wszystkich środków. Celem kryteriów wyboru jest zapewnienie równego traktowania wnioskodawców, lepszego wykorzystania zasobów finansowych i ukierunkowanie środków zgodnie z priorytetami Unii w zakresie rozwoju obszarów wiejskich. Przy określaniu i stosowaniu kryteriów wyboru uwzględniana jest zasada proporcjonalności w odniesieniu do wielkości operacji.

    2.   Organ państwa członkowskiego odpowiedzialny za wybór operacji,wyjątkiem operacji na mocy art. 29–32, 34–3537–40, zapewnia wybór operacji zgodnie z kryteriami wyboru, o których mowa w ust. 1, i według przejrzystej oraz należycie udokumentowanej procedury▐.

    3.      W stosownych przypadkach beneficjenci mogą być wybierani na podstawie zaproszenia do składania wniosków z zastosowaniem kryteriów efektywności gospodarczej i środowiskowej.

    Artykuł 50

    Definicja obszaru wiejskiego

    Do celów niniejszego rozporządzenia organ zarządzający definiuje „obszar wiejski” na poziomie programu. W należycie uzasadnionych przypadkach państwa członkowskie mogą ustalić taką definicję dla środka lub rodzaju operacji.

    Rozdział IIIPomoc techniczna

    i tworzenie sieci kontaktów

    Artykuł 51

    Finansowanie pomocy technicznej

    1.      Zgodnie z art. 6 rozporządzenia (UE) nr HR/2012 EFRROW może wykorzystać do 0,25 % swojego przydziału rocznego na finansowanie zadań, o których mowa w art. 51 rozporządzenia (UE) nr [CSF/2012], w tym kosztów utworzenia i funkcjonowania europejskiej sieci na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, o której mowa w art. 52sieci EPI, o której mowa w art. 53, ▐z inicjatywy Komisji lub w jej imieniu.

    EFRROW może również finansować działania określone w art. 41 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr XXXX/XXXX [rozporządzenie w sprawie jakości] w odniesieniu do oznaczeń i symboli unijnych systemów jakości.

    Działania te prowadzone są zgodnie z art. 58 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012 Parlamentu EuropejskiegoRady[51] oraz wszystkimi innymi przepisami tego rozporządzenia, oraz jego przepisami wykonawczymi mającymi zastosowanie do tej formy wykonania budżetu.

    3.      Z inicjatywy państw członkowskich do 4 % całkowitej kwoty w ramach każdego programu rozwoju obszarów wiejskich można przeznaczyć na zadania, o których mowa w art. 52 rozporządzenia (UE) nr [CSF/2012], oraz na pokrycie kosztów związanych z pracami przygotowawczymi na potrzeby wyznaczania obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, o których mowa w art. 33▌.

    Koszty związane z jednostką certyfikującą, o której mowa w art. 9 rozporządzenia (UE) nr HR/2012, nie są kosztami kwalifikowalnymi na mocy niniejszego ustępu.

    W ramach limitu 4 % rezerwowana jest kwota na utworzenie i funkcjonowanie krajowej sieci obszarów wiejskich, o której mowa w art. 55.

    4a.    W przypadku programów rozwoju obszarów wiejskich obejmujących zarówno regiony słabiej rozwinięte, jakinne regiony, wielkość wkładu EFRROW na pomoc techniczną,której mowaart. 65 ust. 3, może zostać określonauwzględnieniem dominującegoprogramie rodzaju regionów na podstawie ich liczby.

    Artykuł 52

    Europejska sieć na rzecz rozwoju obszarów wiejskich

    1.      Zgodnie z art. 51 ust. 1 zostaje utworzona europejska sieć na rzecz rozwoju obszarów wiejskich w celu objęcia jedną siecią sieci krajowych, organizacji i struktur administracyjnych działających w dziedzinie rozwoju obszarów wiejskich na poziomie Unii.

    2.      Tworzenie sieci kontaktów za pośrednictwem europejskiej sieci na rzecz rozwoju obszarów wiejskich ma na celu:

    a)      zwiększenie udziału wszystkich zainteresowanych stron, w szczególności stron zajmujących się rolnictwem, leśnictweminnych stron zajmujących się rozwojem obszarów wiejskich, we wdrażaniu rozwoju obszarów wiejskich▌;

    b)      podniesienie jakości programów rozwoju obszarów wiejskich▌;

    c)      przyczynianie się do informowania opinii publicznej o korzyściach płynących z polityki rozwoju obszarów wiejskich;

    d)      wspieranie oceny programów rozwoju obszarów wiejskich.

    3.        Zadaniem sieci jest:

    a)    zbieranie, analizowanie i rozpowszechnianie informacji na temat działań w dziedzinie rozwoju obszarów wiejskich;

    ab)  oferowanie wsparciazakresie procesów ocenyzbierania danych oraz zarządzania nimi;

    b)    zbieranie, konsolidowanie i rozpowszechnianie na poziomie unijnym dobrych praktyk w zakresie rozwoju obszarów wiejskich, w tymodniesieniu do metodnarzędzi oceny;

    c)    tworzenie i prowadzenie grup tematycznych lub warsztatów w celu ułatwienia wymiany wiedzy fachowej oraz wsparcia realizacji, monitorowania i dalszego kształtowania polityki rozwoju obszarów wiejskich;

    d)    dostarczanie informacji na temat rozwoju obszarów wiejskich w Unii oraz w państwach trzecich;

    e)    organizowanie spotkań i seminariów na poziomie Unii dla podmiotów aktywnie zaangażowanych w rozwój obszarów wiejskich;

    f)     wspieranie sieci krajowych i inicjatyw współpracy transnarodowej oraz wymiany dotyczącej działańdoświadczeńdziedzinie rozwoju obszarów wiejskichsieciamipaństwach trzecich;

    g)    szczególnie w przypadku lokalnych grup działania:

    (i)     tworzenie synergii z działaniami realizowanymi przez odpowiednie sieci na poziomie krajowym lub regionalnym w odniesieniu do działań w zakresie budowania zdolności i wymiany doświadczeń; oraz

    (ii)    współpraca z podmiotami zaangażowanymi w tworzenie sieci kontaktów i pomoc techniczną w dziedzinie rozwoju lokalnego, utworzonymi przez EFRR, EFS i EFMR w odniesieniu do ich działań w zakresie rozwoju lokalnego i współpracy transnarodowej.

    4.      Komisja w drodze aktów wykonawczych określa strukturę organizacyjną i funkcjonowanie Europejskiej sieci na rzecz rozwoju obszarów wiejskich. Te akty wykonawcze przyjmowane są zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 91.

    Artykuł 53

    Sieć EPI

    1.      Zgodnie z art. 51 ust. 1 zostaje utworzona sieć EPI w celu wspierania EPI na rzecz wydajnego i zrównoważonego rolnictwa, o którym mowa w art. 61. Umożliwia ona kontakty między grupami operacyjnymi, służbami doradczymi i badaczami.

    1a.    Celem sieci EPI jest:

    a)    ułatwianie wymiany wiedzy fachowejdobrych praktyk;

    b)    ustanawianie dialogu pomiędzy rolnikamispołecznością badawczą oraz ułatwianie włączania wszystkich zainteresowanych stronproces wymiany wiedzy.

    2.      Do zadań sieci EPI należy:

    a)     zapewnienie funkcji pomocy technicznej i dostarczanie informacji na temat EPI najważniejszym podmiotom;

    b)    zachęcanie do tworzenia grup operacyjnych i przekazywania informacjimożliwościach oferowanych przez polityki unijne;

    ba)    ułatwianie tworzenia inicjatyw klastrowychprojektów pilotażowych lub demonstracyjnych, które mogą dotyczyć między innymi:

    (i) zwiększonej wydajności produkcji rolnej, rentowności gospodarczej, zrównoważenia, produkcjiefektywnego gospodarowania zasobami;

    (ii) innowacji we wspieraniu biogospodarki;

    (iii)     różnorodności biologicznej, usług ekosystemowych, funkcjonalności glebyzrównoważonej gospodarki wodnej;

    (iv)      innowacyjnych produktówusług dla zintegrowanego łańcucha dostaw;

    (v)       otwierania nowych możliwości dotyczących produktówrynków dla producentów pierwotnych;

    (vi)      jakości żywności, bezpieczeństwa żywnościzdrowej diety;

    (vii)    zmniejszania strat po okresie zbiorówograniczania marnotrawstwa żywności;

    e)       gromadzenierozpowszechnianie informacji na temat EPI, w tym odkryć naukowychnowych technologii mających znaczenie dla innowacjiwymiany wiedzy oraz wymianobszarze innowacjipaństwami trzecimi.

    3.      Komisja w drodze aktów wykonawczych określa strukturę organizacyjną i funkcjonowanie sieci EPI. Te akty wykonawcze przyjmowane są zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 91.

    Artykuł 55

    Krajowa sieć obszarów wiejskich

    1.      Każde państwo członkowskie tworzy krajową sieć obszarów wiejskich, która skupia organizacje i struktury administracyjne zaangażowane w rozwój obszarów wiejskich. Partnerstwo, o którym mowa w art. 5 rozporządzenia (UE) nr [CSF/2012], również stanowi część krajowej sieci obszarów wiejskich.

             Państwa członkowskie, które przyjęły programy regionalne, mogą przedłożyć do zatwierdzenia szczególny program utworzenia i działania ich krajowej sieci obszarów wiejskich.

    2.      Tworzenie sieci kontaktów za pośrednictwem krajowej sieci obszarów wiejskich ma na celu:

    a)      zwiększenie udziału zainteresowanych stron we wdrażaniu programów rozwoju obszarów wiejskich;

    b)      podniesienie jakości wdrażania programów rozwoju obszarów wiejskich;

    c)      informowanie społeczeństwa i potencjalnych beneficjentów o polityce rozwoju obszarów wiejskich i możliwościach finansowania;

    d)      promowanie innowacji w rolnictwie, produkcji żywności, leśnictwiena obszarach wiejskich.

    3.        Wsparcie z EFRROW, o którym mowa w art. 51 ust. 3, wykorzystuje się:

    a)      na struktury potrzebne do prowadzenia sieci;

    b)      na przygotowanie i wdrożenie planu działania zawierającego przynajmniej następujące elementy:

    (iii)                     dzielenie sięupowszechnianie wnioskówmonitorowaniaoceny;

    (iv)        zapewnienie działań dotyczących tworzenia sieci kontaktów dla doradcówgrup wsparciazakresie innowacji;

    (v)         gromadzenie przykładów projektów obejmujących wszystkie priorytety programów rozwoju obszarów wiejskich;

    (vii)       zapewnienie szkoleńdziałań dotyczących tworzenia sieci kontaktów dla lokalnych grup działania, a w szczególności pomoc techniczną w zakresie współpracy międzyterytorialnej i transnarodowej, ułatwianie współpracy między lokalnymi grupami działania i szukanie partnerów na potrzeby środka, o którym mowa w art. 36;

    (viii)            ułatwianie tematycznychanalitycznych wymian pomiędzy podmiotamidziedziny rozwoju obszarów wiejskich, dzielenie się wnioskamiupowszechnianie wniosków;   

    (x)             plan działań informacyjnych, w tym uzgodnione z organami zarządzającymi działania reklamowe i informacyjne dotyczące programu rozwoju obszarów wiejskich oraz działania informacyjne i komunikacyjne adresowane do społeczeństwa;

    (xi)            zapis o udziale w działaniach europejskiej sieci na rzecz rozwoju obszarów wiejskich i wnoszeniu wkładu w takie działania▌.

    4.      Komisja w drodze aktów wykonawczych przyjmuje zasady dotyczące tworzenia i działania krajowych sieci obszarów wiejskich i określające treść konkretnych programów,których mowaust. 1. Te akty wykonawcze przyjmowane są zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 91.

    TYTUŁ IV EPI na rzecz wydajnego

    i zrównoważonego rolnictwa

    Artykuł 61

    Cele

    1.        EPI na rzecz wydajnego i zrównoważonego rolnictwa ma na celu:

    a)    promowanie sektorów rolnictwa i leśnictwa, które są efektywne pod względem wykorzystania surowców, rentowne gospodarczo, produktywne, konkurencyjne, niskoemisyjne oraz przyjazne dla klimatu i odporne na jego zmianę, które zmierzająkierunku rolno-ekologicznych systemów produkcji i harmonijnie korzystają z podstawowych surowców naturalnych, na których opierają się rolnictwo i leśnictwo;

    b)    udzielanie pomocy w zapewnianiu stabilnych i zrównoważonych dostaw żywności, paszy i biomateriałów, zarówno istniejących, jak i nowych;

    c)    udoskonalanie procesów w celu zachowania stanu środowiska, dostosowania się do zmiany klimatu i łagodzenia jej;

    d)    tworzenie pomostów między najnowszą wiedzą badawczą i technologią a rolnikami, zarządcami lasów, społecznościami wiejskimi, przedsiębiorcami, organizacjami pozarządowymiusługami doradczymi.

    2.      EPI na rzecz wydajnego i zrównoważonego rolnictwa dąży do osiągnięcia swoich celów przez:

    a)    tworzenie wartości dodanej poprzez lepsze łączenie badań i praktyki rolnej oraz zachęcanie do powszechniejszego stosowania dostępnych środków na rzecz innowacji;

    b)    promowanie szybszego i szerszego wdrażania innowacyjnych rozwiązań w praktyce; oraz

    c)    informowanie środowiska naukowego o potrzebach w zakresie badań w odniesieniu do praktyki rolnej.

    3.      EFRROW przyczynia się do osiągania celów EPI na rzecz wydajnego i zrównoważonego rolnictwa poprzez wspieranie, zgodnie z art. 36, grup operacyjnych EPI, o których mowa w art. 62, oraz sieci EPI, o której mowa w art. 53.

    Artykuł 62

    Grupy operacyjne

    1.      Część EPI na rzecz wydajnego i zrównoważonego rolnictwa stanowią grupy operacyjne EPI. Tworzą je zainteresowane podmioty, takie jak: rolnicy, badacze, doradcy i przedsiębiorcy z sektora rolno-spożywczego, które mają znaczenie dla realizacji celów EPI.

    2.      Grupy operacyjne EPI ustalają procedury wewnętrzne, które zapewniają przejrzystość ich działania i procesu decyzyjnego oraz unikanie sytuacji, w których występują konflikty interesów.

    3.      Państwa członkowskieramach swoich programów decydują,jakim stopniu będą wspierać grupy operacyjne.

    Artykuł 63

    Zadania grup operacyjnych

    1.      Grupy operacyjne EPI opracowują plan, który zawiera następujące elementy:

    a)    opis projektu innowacyjnego, który ma być opracowany, przetestowany, dostosowany lub zrealizowany;

    b)    opis spodziewanych wyników i spodziewanego wkładu w osiąganie celu EPI dotyczącego zwiększenia wydajności i zrównoważonego gospodarowania zasobami.

    2.        Podczas realizacji swoich innowacyjnych projektów grupy operacyjne:

    a)    podejmują decyzje dotyczące rozwinięcia i wdrożenia działań innowacyjnych; oraz

    b)    wdrażają działania innowacyjne za pośrednictwem środków finansowanych w ramach programów rozwoju obszarów wiejskich.

    3.      Grupy operacyjne rozpowszechniają wyniki swoich projektów, w szczególności za pośrednictwem sieci EPI.

    TYTUŁ VPrzepisy finansowe

    Artykuł 64

    Środki finansoweich podział

    1.      Bez uszczerbku dla ust. 4a, 55a niniejszego artykułu całkowita kwota wsparcia unijnego na rzecz rozwoju obszarów wiejskich zgodnie z niniejszym rozporządzeniem na okres od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. wynosi 84 936 milionów EUR, według cen2011 r., zgodnie z wieloletnimi ramami finansowymi na lata 2014–2020.

    2.      0,25 % środków finansowych, o których mowa w ust. 1, przeznacza się dla Komisji na pomoc techniczną, o której mowa w art. 51 ust. 1.

    3.      W celu ich programowania, a następnie uwzględnienia w ogólnym budżecie Unii, kwoty, o których mowa w ust. 1, podlegają indeksacji w wysokości 2% w skali roku.

    4.      ▐Podział kwot, o których mowa w ust. 1, na poszczególne lata według państw członkowskich, po odliczeniu kwoty, o której mowa w ust. 2, przedstawiony jestzałączniku Ia.

    4a.    Od kwot przyznanych danemu państwu członkowskiemu zgodnieust. 4 odejmuje się środki finansowe przekazane przez to państwo członkowskie na mocy art. 14 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr DP/2012.

    5.      Środki finansowe przekazane EFRROW zgodnie z art. 7 ust. 2 i art. 14 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr DP/2012 oraz środki finansowe przekazane EFRROW zgodnieart. 10bart. 136 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009[52]odniesieniu do roku kalendarzowego 2013 są również ujmowanepodziale na poszczególne lata,którym mowaust. 4.

    5a.    W celu uwzględnienia zmian dotyczących podziału na poszczególne lata,którym mowaust. 4,tym przekazywania środków,których mowaust. 4a5;celu dokonywania dostosowań technicznych bez zmiany przydziałów ogólnych; lubcelu uwzględnienia wszelkich innych zmian przewidzianychakcie ustawodawczym po przyjęciu niniejszego rozporządzenia, Komisji przyznaje się uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, zgodnieart. 90 ust. 5, dotyczących przeglądu pułapów ustanowionychzałączniku Ia.

    6.      Do celów przydzielania rezerwy na wykonanie, o której mowa w art. 20 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr [CSF/2012], dostępne dochody przeznaczone na określony cel zgromadzone zgodnie z art. 45 rozporządzenia (UE) nr HR/2012 na rzecz EFRROW, dodaje się do kwot, o których mowa w art. 18 rozporządzenia (UE) nr [CSF/2012]. Rozdziela się je między państwa członkowskie proporcjonalnie do ich udziału w całkowitej kwocie wsparcia z EFRROW.

    Artykuł 65

    Wkład funduszu

    1.      W decyzji zatwierdzającej program rozwoju obszarów wiejskich ustanawia się maksymalny wkład z EFRROW na rzecz programu. W decyzji określa się w sposób wyraźny, jeśli to konieczne, kwotę środków przydzielonych regionom słabiej rozwiniętym.

    2.      Wkład EFRROW oblicza się na podstawie kwoty kwalifikowalnych wydatków publicznych.

    3.        W programach rozwoju obszarów wiejskich ustala się jednolitą wielkość wkładu EFRROW mającą zastosowanie do wszystkich środków. W stosownych przypadkach ustala się odrębną wielkość wkładu EFRROW dla regionów słabiej rozwiniętych, ▐ regionów najbardziej oddalonych i mniejszych wysp Morza Egejskiego w rozumieniu rozporządzenia (EWG) nr 2019/93 oraz regionówokresie przejściowym. Maksymalna wielkość wkładu EFRROW wynosi:

    a)     85 % kwalifikowalnych wydatków publicznych w regionach słabiej rozwiniętych, regionach najbardziej oddalonych oraz na mniejszych wyspach Morza Egejskiego w rozumieniu rozporządzenia (EWG) nr 2019/93;

    ab)   75 % kwalifikowalnych wydatków publicznych dla wszystkich regionów,których PKB na mieszkańcaokresie 2007–2013 wynosił mniej niż 75 % średniej UE-25okresie odniesienia, ale których PKB na mieszkańca jest wyższy niż 75 % średniego PKBUE-27;

    ac) 63 % kwalifikowalnych wydatków publicznych dla regionówokresie przejściowym innych niż te,których mowalit. ab) niniejszego ustępu;

    b)     53 % kwalifikowalnych wydatków publicznych w pozostałych regionach.

             Minimalna wielkość wkładu EFRROW wynosi 20 %.

    4.      Na zasadzie odstępstwa od ust. 3 maksymalny wkład EFRROW wynosi:

    a)    80 % w przypadku środków, o których mowa w art. 15, 28 i 36, rozwoju lokalnego w ramach LEADER, o którym mowa w art. 28 rozporządzenia (UE) nr [CSF/2012], oraz operacji realizowanych na mocy art. 20 ust. 1 lit. a) ppkt (i). Wkład ten może zostać zwiększony maksymalnie do 90 % dla programów dotyczących regionów słabiej rozwiniętych, regionów najbardziej oddalonych, mniejszych wysp Morza Egejskiego w rozumieniu rozporządzenia (EWG) nr 2019/93 i regionówokresie przejściowym;

    ab) 75 % dla operacji przyczyniających się do realizacji celów dotyczących środowiska oraz łagodzenia zmiany klimatuprzystosowania się do niej na mocy art. 18, 23, 24, 29, 30, art. 31 ust. 34 oraz art. 3235;

    ac)  100 % dla instrumentów finansowych na szczeblu UE,których mowaart. 33 ust. 1 lit. a) rozporządzenia [CPR/2013];]

    ad)  wielkość wkładu mająca zastosowanie do danego środka zwiększona10 punktów procentowych dla wkładówinstrumenty finansowe,których mowaart. 33 ust. 1 lit. b) rozporządzenia [CPR/2013];

    b)    100 % w przypadku operacji otrzymujących dofinansowanie ze środków finansowych przekazanych do EFRROW na mocy art. 7 ust. 2art. 14 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr DP/2012;

    ba) 100 % dla kwoty 500 mln EUR, wg cen2011 roku, przyznanej Portugaliidla kwoty 7 mln EUR, wg cen2011 r., przyznanej Cyprowi, pod warunkiem, że państwa te otrzymują pomoc finansową zgodnieart. 136143 TFUEdniu 1 stycznia 2014 r. lub później, do 2016 r., gdy stosowanie tego przepisu poddane będzie ponownej ocenie.

    bb) dla państw członkowskich otrzymującychdniu 1 stycznia 2014 r. lub później pomoc finansową zgodnieart. 136143 TFUE, wkład wynikający ze stosowania art. 22 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr CPR/2013 może zostać zwiększonymaksymalnie dodatkowych 10 punktów procentowych, ale nie należy przekroczyć 95 %,odniesieniu do wydatków ponoszonych przez te państwa członkowskiepierwszych dwóch latach wdrażania programu rozwoju obszarów wiejskich. Wkład EFRROW, który byłby stosowany bez tego odstępstwa, będzie przestrzeganyodniesieniu do całkowitej kwoty wydatków publicznych poczynionychokresie programowania.

    5.        Kwotę równą co najmniej 5 %, a w przypadku Chorwacji – 2,5 %, całkowitego wkładu EFRROW w program rozwoju obszarów wiejskich rezerwuje się dla LEADER.

    5a.    Co najmniej 30 % całkowitego wkładu EFRROWprogram rozwoju obszarów wiejskich jest zarezerwowane na środki na mocy art. 18 dla inwestycji dotyczących środowiskaklimatu, na mocy art. 22–27, 29, 30, 31wyjątkiem płatności dotyczących ramowej dyrektywy wodnej, na mocy art. 32, 3335. Przepis ten nie ma zastosowania do regionów najbardziej oddalonychterytoriów zamorskich państw członkowskich. Jeśli państwo członkowskie przedłoży program krajowyzbiór programów regionalnych, przepis zawartyakapicie pierwszym nie ma zastosowania do programu krajowego. Wkład EFRROWprogram krajowy jest uwzględniany przy obliczaniu wielkości procentowej,której mowaakapicie pierwszym, dla każdego programu regionalnego proporcjonalnie do udziału tego programu regionalnegokwocie przydziału krajowego.

    6.      Wydatki współfinansowane przez EFRROW nie są współfinansowane w drodze wkładu z funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności lub jakiegokolwiek innego unijnego instrumentu finansowego.

    7.      Wydatki publiczne na pomoc przedsiębiorstwom są zgodne z limitami pomocy ustanowionymi w odniesieniu do pomocy państwa, o ile niniejsze rozporządzenie nie stanowi inaczej.

    Artykuł 67

    Kwalifikowalność wydatków

    1.      Na zasadzie odstępstwa od art. 55 ust. 7 rozporządzenia (UE) nr [CSF/2012] w przypadku środków nadzwyczajnych wynikających z klęsk żywiołowych program rozwoju obszarów wiejskich może zawierać zapis stanowiący, że kwalifikowalność wydatków związanych ze zmianami programu może rozpocząć się od daty wystąpienia klęski żywiołowej.

    2.      Wydatki kwalifikują się do wkładu z EFRROW tylko w przypadku, gdy są ponoszone na operacje, o których postanowił organ zarządzający danego programu lub na jego odpowiedzialność, zgodnie z kryteriami wyboru, o których mowa w art. 49.

             Z wyjątkiem kosztów ogólnych określonych w art. 46 ust. 2 lit. c) w przypadku operacji inwestycyjnych w ramach środków wchodzących w zakres art. 42 TFUE, za wydatki kwalifikowalne uważa się wyłącznie wydatki poniesione po przedłożeniu wniosku właściwemu organowi.

             Państwa członkowskie mogą określić w swoich programach, że wydatkami kwalifikowalnymi są wyłącznie wydatki poniesione po zatwierdzeniu wniosku o wsparcie przez właściwy organ.

    3.      Ustępów 1 i 2 nie stosuje się do art. 51 ust. 1 i 2.

    4.      Płatności dokonywane przez beneficjentów są potwierdzone fakturami i dokumentami potwierdzającymi płatność. Jeżeli nie jest to możliwe, płatności należy potwierdzić dokumentami o równoważnej wartości dowodowej, z wyjątkiem form wsparcia na mocy art. 57 ust. 1 lit. b), c) i d) rozporządzenia (UE) [CSF/2012].

    Artykuł 68

    Wydatki kwalifikowalne

    1.      W przypadku gdy wsparcie udzielone na mocy niniejszego rozporządzenia obejmuje koszty bieżące, kwalifikowalne są następujące rodzaje kosztów:

    a)        koszty operacyjne;

    b)        koszty personelu;

    c)        koszty szkolenia;

    d)        koszty związane z kształtowaniem wizerunku;

    e)        koszty finansowe;

    f)         koszty związane z tworzeniem sieci kontaktów.

    2.      Koszty badań są wydatkami kwalifikowalnymi wyłącznie wówczas, gdy są powiązane z konkretną operacją w ramach programu lub z określonymi celami programu.

    3.      Wkłady rzeczowe w formie prac, towarów, usług, gruntów i nieruchomości, w przypadku których nie dokonano żadnych płatności w gotówce potwierdzonych fakturami lub dokumentami o równoważnej wartości dowodowej, mogą stanowić wydatki kwalifikowalne z zastrzeżeniem spełnienia warunków art. 59 rozporządzenia (UE) nr [CSF/2012].

    Artykuł 69

    Możliwość weryfikacjikontroli środków

    1.      Państwa członkowskie zapewniają możliwość weryfikacji i kontroli wszystkich środków rozwoju obszarów wiejskich, jakie mają zamiar wdrażać. W tym celu organ zarządzający i agencja płatnicza każdego programu rozwoju obszarów wiejskich zapewniają ocenę ex ante możliwości weryfikacji i kontroli środków, które mają być ujęte w programie rozwoju obszarów wiejskich. Organ zarządzający i agencja płatnicza przeprowadzają także ocenę możliwości weryfikacji i kontroli środków w trakcie realizacji programu rozwoju obszarów wiejskich. W ocenie ex ante i ocenie w trakcie okresu realizacji uwzględnia się wyniki kontroli w poprzednim i bieżącym okresie programowania. W przypadku gdy ocena wykaże, że wymogi dotyczące możliwości weryfikacji i kontroli nie są spełnione, przedmiotowe środki odpowiednio się koryguje.

    2.      W przypadku gdy pomocy udziela się na podstawie kosztów standardowych lub dodatkowych kosztów i utraconych dochodów, państwa członkowskie zapewniają, by odpowiednie obliczenia były właściwe i dokładne oraz określone z wyprzedzeniem na podstawie rzetelnych, sprawiedliwych i weryfikowalnych kalkulacji. W tym celu podmiot funkcjonalnie niezależny od organów odpowiedzialnych za wdrożenie programu i posiadający odpowiednią wiedzę fachową przeprowadza obliczenia lub potwierdza stosowność i dokładność obliczeń. Oświadczenie potwierdzające adekwatnośćdokładność obliczeń ▐włącza się do programu rozwoju obszarów wiejskich.

    Artykuł 70

    Zaliczki

    1.        Wypłacenie zaliczki podlega ustanowieniu gwarancji bankowej lub równoważnej gwarancji odpowiadającej 100% kwoty zaliczki. W przypadku beneficjentów publicznych zaliczki wypłaca się gminom, samorządom regionalnym i ich stowarzyszeniom, a także podmiotom prawa publicznego.

    Instrument przedłożony jako gwarancja przez organ publiczny uznaje się za równoważny gwarancji, o której mowa w akapicie pierwszym, pod warunkiem że organ zobowiązuje się do zapłaty kwoty objętej udzieloną gwarancją w przypadku braku uprawnienia do otrzymania wypłaconej zaliczki.

    2.        Gwarancja może być zwolniona, jeżeli właściwa agencja płatnicza stwierdzi, że kwota rzeczywistych wydatków odpowiadających wkładowi publicznemu związanemu z operacją przekracza kwotę zaliczki.

    TYTUŁ VIZarządzanie, kontrola

    reklama

    Artykuł 71

    Obowiązki Komisji

    W celu zapewnienia należytego zarządzania finansami zgodnie z art. 317 TFUEkontekście zarządzania dzielonego Komisja realizuje środki i przeprowadza kontrole ustanowione w rozporządzeniu (UE) nr HR/2012.

    Artykuł 72

    Obowiązki państw członkowskich

    1.      W celu zapewnienia skutecznej ochrony interesów finansowych Unii państwa członkowskie przyjmują wszystkie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne zgodnie z art. 60 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr HR/2012.

    2.      Państwa członkowskie wyznaczają dla każdego programu rozwoju obszarów wiejskich następujące organy:

    a)            organ zarządzający odpowiedzialny za zarządzanie danym programem, którym może być publiczny lub prywatny podmiot działający na poziomie krajowym lub regionalnym albo samo państwo członkowskie, jeżeli wykonuje to zadanie;

    b)            akredytowaną agencję płatniczą w rozumieniu art. 7 rozporządzenia (UE) nr HR/2012;

    c)            jednostkę certyfikującą w rozumieniu art. 9 rozporządzenia (UE) nr HR/2012.

    3.      Państwa członkowskie zapewniają, by dla każdego programu rozwoju obszarów wiejskich były ustanowione odpowiednie systemy zarządzania i kontroli zapewniające przejrzysty przydział i rozdział funkcji pomiędzy organem zarządzającym i innymi organami. Państwa członkowskie są odpowiedzialne za zapewnienie skutecznego funkcjonowania systemów przez cały okres programu.

    4.      Państwa członkowskie wyraźnie określają zadania organu zarządzającego, agencji płatniczej oraz▐, w ramach LEADER, lokalnych grup działania w odniesieniu do stosowania kryteriów kwalifikowalności i wyboru oraz procedury wyboru projektu.

    Artykuł 73

    Organ zarządzający

    1.      Organ zarządzający odpowiada za zarządzanie programem i za wdrażanie go w efektywny, skuteczny i prawidłowy sposób, a w szczególności za:

    a)    zapewnienie, by istniał odpowiedni bezpieczny system elektroniczny do rejestrowania, przechowywania i zgłaszania informacji statystycznych na temat programu i jego realizacji, niezbędnych do celów monitorowania i oceny, a w szczególności informacji potrzebnych do monitorowania postępów w osiąganiu określonych celów i priorytetów;

    b)    przekazywanie Komisji do dnia 31 styczniadnia 31 października odpowiednich danych dotyczących wskaźników w odniesieniu do operacji wybranych do finansowania, w tym informacji na temat produkcjiwskaźników finansowych;

    c)    zapewnienie, by beneficjenci oraz inne podmioty zaangażowane w realizację operacji:

    (i)  byli poinformowani o swoich obowiązkach wynikających z udzielonej pomocy oraz prowadzili oddzielny system rachunkowości albo korzystali z odpowiedniego kodu rachunkowego dla wszystkich transakcji związanych z operacją;

    (ii) byli świadomi wymogów dotyczących dostarczania danych organowi zarządzającemu oraz zapisywania danych dotyczących produkcji i rezultatów;

    d)    zapewnienie, by ocena ex ante, o której mowa w art. 48 rozporządzenia (UE) nr [CSF/2012], była zgodna z systemem oceny i monitorowania; oraz za przyjęcie oceny i jej przedłożenie Komisji;

    e)    zapewnienie, by istniał plan oceny, o którym mowa w art. 49 rozporządzenia (UE) nr [CSF/2012], oraz by ocena ex post programu, o której mowa w art. 50 rozporządzenia (UE) nr [CSF/2012], była przeprowadzana w terminach ustanowionych w wymienionym rozporządzeniu i by oceny te były zgodne z systemem monitorowania i oceny; a także za przedkładanie ich komitetowi monitorującemu i Komisji;

    f)     przekazywanie komitetowi monitorującemu informacji i dokumentów potrzebnych do monitorowania realizacji programu w świetle jego szczegółowych celów i priorytetów;

    g)    sporządzenie rocznego sprawozdania z postępu prac, wraz ze zbiorczymi zestawieniami dotyczącymi monitoringu, oraz, po zatwierdzeniu przez komitet monitorujący, przedłożenie go Komisji;

    h)    zapewnienie, by przed zatwierdzeniem płatności agencja płatnicza otrzymała wszystkie niezbędne informacje, w szczególności dotyczące stosowanych procedur oraz wszelkich przeprowadzanych kontroli w odniesieniu do operacji wybranych do finansowania;

    i)     zapewnienie promocji programu, w tym z wykorzystaniem krajowej sieci obszarów wiejskich, poprzez informowanie potencjalnych beneficjentów, organizacji zawodowych, partnerów gospodarczych i społecznych, podmiotów zaangażowanych w propagowanie równości kobiet i mężczyzn oraz odnośnych organizacji pozarządowych, w tym organizacji zajmujących się kwestiami środowiska naturalnego, o możliwościach oferowanych przez program i zasadach uzyskania dostępu do finansowania w ramach programu, a także poprzez informowanie beneficjentów wkładu Unii i ogółu społeczeństwa o roli odgrywanej przez Unię w programie.

    2.      Państwo członkowskie lub organ zarządzający może wyznaczyć co najmniej jedną instytucję pośredniczącą, w tym samorządy lokalne, organy rozwoju regionalnego lub organizacje pozarządowe, do zarządzania operacjami rozwoju obszarów wiejskich i ich realizacji.

             W przypadku gdy część zadań organu zarządzającego zostanie powierzona innemu podmiotowi, zachowuje on pełną odpowiedzialność za skuteczność i prawidłowość zarządzania tymi zadaniami i ich wykonywania. Organ zarządzający zapewnia, by przewidziane były odpowiednie przepisy umożliwiające innemu podmiotowi uzyskanie wszystkich danych i informacji potrzebnych do wykonania tych zadań.

    3.      W przypadku gdy program rozwoju obszarów wiejskich zawiera podprogram tematyczny, o którym mowa w art. 8, organ zarządzający może wyznaczyć co najmniej jedną instytucję pośredniczącą, w tym samorządy lokalne, lokalne grupy działania lub organizacje pozarządowe, do zarządzania tą strategią i jej realizacji. W tym przypadku stosuje się ust. 2.

             Organ zarządzający zapewnia, aby operacje i wyniki tego tematycznego podprogramu zostały określone oddzielnie do celów systemu monitorowania i oceny, o którym mowa w art. 74.

    3a.    W zależności od roli agencji płatniczychinnych organów określonejrozporządzeniu (UE) HR/2012, gdy państwo członkowskie ma więcej niż jeden program, organ koordynujący może zostać wyznaczonycelu zapewnienia spójnościzarządzaniu środkami finansowymistworzenia łącznika pomiędzy Komisjąkrajowymi organami zarządzającymi.

    3b.    Komisjadrodze aktów wykonawczych ustala jednolite warunki stosowania wymogów dotyczących informowaniapromocji,których mowaust. 1 pkt (i).

    TYTUŁ VIIMonitorowanie

    i ocena

    Rozdział IPrzepisy ogólne

    ▌▐

    Sekcja 1

    Ustanowienie i cele systemu monitorowania i oceny

    Artykuł 74

    System monitorowaniaoceny

    Zgodnie z niniejszym tytułem wspólny system monitorowania i oceny jest opracowywany wspólnie przez Komisję i państwa członkowskie oraz jest przyjmowany przez Komisję w drodze aktów wykonawczych przyjętych zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 91.

    Artykuł 75

    Cele

    System monitorowania i oceny ma na celu:

    a)      zaprezentowanie postępów i osiągnięć w dziedzinie polityki rozwoju obszarów wiejskich oraz ocenę wpływu, efektywności, skuteczności i znaczenia interwencji z zakresu polityki rozwoju obszarów wiejskich;

    b)      przyczynianie się do lepszego ukierunkowania wsparcia na rzecz rozwoju obszarów wiejskich;

    c)      wspieranie wspólnego procesu uczenia się w odniesieniu do monitorowania i oceny.

    Sekcja 2Przepisy techniczne

    Artykuł 76

    Wspólne wskaźniki

    1.      Aby umożliwić gromadzenie danych na poziomie Unii, w każdym systemie monitorowania i oceny określonym w art. 74 ustala się wykaz wspólnych wskaźników dotyczących sytuacji wyjściowej, jak również realizacji finansowej, rezultatów, wyników i wpływu programu, mający zastosowanie do każdego programu.

    2.      Wspólne wskaźniki oparte są na dostępnych danych połączone ze strukturą i celami ram polityki rozwoju obszarów wiejskich oraz umożliwiają ocenę postępów, skuteczności i efektywności w zakresie realizacji polityki w stosunku do celów na poziomie unijnym, krajowym i na poziomie programu. Wspólne wskaźniki wpływu oparte są na dostępnych danych.

    3.      Osoba dokonująca oceny określa ilościowo wpływ programu mierzony przy użyciu wskaźników wpływu.oparciudowodyocenach WPR,tym ocenach programów rozwoju obszarów wiejskich, Komisjapomocą państw członkowskich dokonuje oceny łącznego wpływu wszystkich instrumentów WPR.

    Artykuł 77

    System informacji elektronicznej

    1.      Najważniejsze informacje na temat realizacji programu, każdej operacji wybranej do finansowania, a także na temat ukończonych operacji, potrzebne do monitorowania i oceny, w tym najważniejsze informacjekażdym beneficjencie i ▐ projekcie, są rejestrowane i przechowywane w wersji elektronicznej.

    Artykuł 78

    Przekazywanie informacji

    Beneficjenci wsparcia w ramach środków rozwoju obszarów wiejskich i lokalne grupy działania przekazują organowi zarządzającemu lub wyznaczonym osobom dokonującym oceny lub innym podmiotom wyznaczonym do pełnienia funkcji w ich imieniu wszystkie informacje niezbędne do umożliwienia monitorowania i oceny programu, szczególnie w odniesieniu do osiągnięcia określonych celów i priorytetów.

    Rozdział II

    Monitorowanie

    Artykuł 79

    Procedury monitorowania

    1.      Organ zarządzający oraz komitet monitorujący, o którym mowa w art. 41 rozporządzenia (UE) nr [CSF/2012], monitorują jakość realizacji programu.

    2.      Organ zarządzający oraz komitet monitorujący prowadzą monitorowanie każdego programu rozwoju obszarów wiejskich poprzez wskaźniki finansowe oraz wskaźniki dotyczące wyników i celów.

    Artykuł 80

    Komitet monitorujący

    Państwa członkowskie mające programy regionalne mogą ustanowić krajowy komitet monitorujący w celu koordynacji realizacji tych programów w odniesieniu do ram krajowych oraz absorpcji środków finansowych.

    Artykuł 81

    Obowiązki komitetu monitorującego

    1.      Komitet monitorujący upewnia się co do wykonania programu rozwoju obszarów wiejskich i skuteczności jego realizacji. W tym celu, poza funkcjami, o których mowa w art. 43 rozporządzenia (UE) nr [CSF], komitet monitorujący:

    a)   uczestniczy w konsultacjach i wydaje opinię, w terminie czterech miesięcy od wydania decyzji zatwierdzającej program, na temat kryteriów wyboru finansowanych operacji. Kryteria wyboru podlegają przeglądowi zgodnie z potrzebami programowania;

    b)  bada działania i wyniki związane z postępami we wdrażaniu planu oceny programu;

    c)   dokonuje w szczególności analizy działań w ramach programu odnoszących się do spełniania uwarunkowań ex ante, za które to działania odpowiedzialny jest organ zarządzający, jest informowanydziałaniach odnoszących się do spełniania innych uwarunkowań ex ante;

    d)  uczestniczy w krajowej sieci obszarów wiejskich w celu wymiany informacji o realizacji programu;

    e)   analizuje roczne sprawozdania z realizacji i zatwierdza je przed ich wysłaniem do Komisji.

    Artykuł 82

    Roczne sprawozdanierealizacji

    1.      Do dnia 30 czerwca 2016 r. i do dnia 30 czerwca każdego kolejnego roku do 2024 r. włącznie państwa członkowskie przedstawiają Komisji roczne sprawozdania z realizacji dotyczące wdrażania programu rozwoju obszarów wiejskich w poprzednim roku kalendarzowym. Sprawozdanie przedłożone w 2016 r. obejmuje lata kalendarzowe 2014 i 2015.

    2.      Poza wymogami określonymi w art. 44 rozporządzenia (UE) nr [CSF/2012] roczne sprawozdania z realizacji zawierają informacje m.in. na temat zobowiązań finansowych i wydatków w podziale na środki, a także podsumowanie działań podjętych w odniesieniu do planu oceny.

    3.      Poza wymogami określonymi w art. 44 rozporządzenia (UE) nr [CSF/2012] roczne sprawozdanie na temat wdrażania przedłożone w 2017 r. obejmuje również opis wdrażania wszelkich podprogramów zawartych w programie. ▌

    4.      Poza wymogami określonymi w art. 44 rozporządzenia (UE) nr [CSF/2012] roczne sprawozdanie z realizacji przedłożone w 2019 r. zawiera również opis realizacji wszystkich podprogramów ujętych w programie oraz ocenę postępów w zapewnianiu zintegrowanego podejścia do wykorzystywania EFRROW i innych instrumentów finansowych UE w celu wspierania rozwoju terytorialnego obszarów wiejskich, w tym poprzez lokalne strategie rozwoju.

    5.        Komisja przyjmuje, w drodze aktów wykonawczych, przepisy dotyczące prezentacji rocznych sprawozdań z realizacji. Te akty wykonawcze przyjmowane są zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 91.

    Rozdział III

    Ocena

    Artykuł 83

    Przepisy ogólne

    1.      Komisja może w drodze aktów wykonawczych określać elementy, które należy zawrzeć w ocenach ex anteex post, o których mowa w art. 48 i 50 rozporządzenia (UE) nr [CSF/2012], oraz ustanawiać minimalne wymogi dotyczące planu oceny, o którym mowa w art. 49 rozporządzenia (UE) nr [CSF/2012]. Te akty wykonawcze przyjmowane są zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 91.

    2.      Państwa członkowskie zapewniają, by oceny były zgodne ze wspólnym podejściem do oceny, uzgodnionym zgodnie z art. 74, organizują wytwarzanie i zbieranie koniecznych danych oraz udostępniają różne informacje uzyskane przez osoby dokonujące oceny dzięki systemowi monitorowania.

    3.      Państwa członkowskie udostępniają sprawozdania dotyczące oceny w Internecie, a Komisja udostępnia je na stronie internetowej Unii.

    Artykuł 84

    Ocena ex ante

    Państwa członkowskie zapewniają, by osoba przeprowadzająca ocenę ex ante była od wczesnego etapu zaangażowana w proces opracowywania programu rozwoju obszarów wiejskich, w tym w opracowywanie analizy, o której mowa w art. 9 ust. 1 lit. b), projektowanie logiki interwencji programu i ustalanie celów programu.

    Artykuł 85

    Ocena ex post

    W 2024 r. państwa członkowskie przygotowują sprawozdanie dotyczące oceny ex post w odniesieniu do każdego swojego programu rozwoju obszarów wiejskich. Sprawozdanie to przedkłada się Komisji najpóźniej do dnia 31 grudnia 2024 r.

    Artykuł 86

    Syntezy ocen

    Na poziomie Unii sporządzana jest, w ramach odpowiedzialności Komisji, synteza sprawozdań dotyczących ocen ex anteex post.

    Syntezy sprawozdań dotyczących oceny należy zakończyć najpóźniej do dnia 31 grudnia roku następującego po przedłożeniu odpowiednich ocen.

    TYTUŁ VIIIPrzepisy dotyczące konkurencji

    Artykuł 87

    Przepisy dotyczące przedsiębiorstw

    W przypadku gdy wsparcia na mocy niniejszego rozporządzenia udziela się formom współpracy między przedsiębiorstwami, wsparcia tego można udzielić wyłącznie takim formom współpracy między przedsiębiorstwami, które są zgodne z regułami konkurencji mającymi zastosowanie na mocy art. 143–145 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr sCMO/2012.

    Artykuł 88

    Pomoc państwa

    1.      O ile przepisy niniejszego tytułu nie stanowią inaczej, do wsparcia udzielanego przez państwa członkowskie na rozwój obszarów wiejskich mają zastosowanie art. 107, 108 i 109 TFUE.

    2.      Artykuły 107, 108 i 109 TFUE nie mają zastosowania do płatności dokonywanych przez państwa członkowskie na podstawie niniejszego rozporządzenia i w zgodności z nim, ani do dodatkowego finansowania krajowego, o którym mowa w art. 89, w ramach stooswania art. 42 TFUE.

    Artykuł 89

    Dodatkowe finansowanie krajowe

    Płatności dokonywane przez państwa członkowskie w związku z operacjami wchodzącymi w zakres stosowania art. 42 TFUE i mające na celu zapewnienie dodatkowego finansowania rozwoju obszarów wiejskich, dla których wsparcie unijne przyznawane jest w dowolnym momencieokresie programowania, ujęte są przez państwa członkowskieprogramie rozwoju obszarów wiejskich, jak określonoart. 9 ust. 1 lit. k),gdy spełniają kryteria na mocy niniejszego rozporządzenia, są zatwierdzane przez Komisję.

    TYTUŁ IXUprawnienia Komisji, wspólne przepisy oraz przepisy przejściowe

    i końcowe

    Rozdział IUprawnienia Komisji

    Artykuł 90

    Wykonywanie przekazanych uprawnień

    1.      Komisji przekazuje się uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, o których mowaartykułach […], na warunkach określonych w niniejszym artykule.

    2.      Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, o których mowa w artykułach […], przekazuje się Komisji na ▐okres siedmiu lat od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. Komisja sporządza sprawozdanie dotyczące przekazanych uprawnień nie później niż dziewięć miesięcy przed zakończeniem tego siedmioletniego okresu. Przekazanie uprawnień jest automatycznie przedłużane na okresy takiej samej długości, chyba że Parlament Europejski lub Rada sprzeciwią się takiemu przedłużeniu nie później niż trzy miesiące przed końcem każdego okresu.

    3.      ▐Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, o których mowa w artykułach […][53], mogą zostać odwołane w dowolnym momencie przez Parlament Europejski lub Radę. Decyzja o odwołaniu stanowi zakończenie przekazania wymienionych w niej uprawnień. Decyzja ta staje się skuteczna następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w późniejszym określonym w niej terminie. Nie wpływa ona na ważność już obowiązujących aktów delegowanych.

    4.      Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

    5.      Akt delegowany przyjęty na mocy ▐ artykułów […] wchodzi w życie wyłącznie, jeżeli ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie lub jeżeli przed upływem tego terminu zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady można przedłużyć o dwa miesiące.

    Artykuł 91

    Procedura komitetowa

    1.      Komisję wspiera komitet zwany „Komitetem ds. Rozwoju Obszarów Wiejskich”. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

    2.      W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011.

    Rozdział II

    Wspólne przepisy

    Artykuł 92

    Wymiana informacjidokumentów

    1.      Komisja, we współpracy z państwami członkowskimi, ustanawia system informacyjny umożliwiający bezpieczną wymianę danych stanowiących przedmiot wspólnego zainteresowania Komisji i każdego państwa członkowskiego. Komisja przyjmuje, w drodze aktów wykonawczych, przepisy dotyczące funkcjonowania przedmiotowego systemu. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 91.

    2.      Komisja zapewnia, by działał odpowiedni bezpieczny system elektroniczny służący do rejestrowaniautrzymywania najważniejszych informacjizarządzania nimi, oraz składa sprawozdania na temat monitorowaniaoceny.

    Artykuł 92a

    Przetwarzanieochrona danych osobowych

    1.      Państwa członkowskieKomisja gromadzą dane osobowe do celów realizacji swoich zobowiązańzakresie zarządzania, kontroli,także monitorowaniaoceny wynikającychniniejszego rozporządzenia, a w szczególności zobowiązań określonychtytułach VIVII,nie przetwarzają tych danychsposób niezwiązanytym celem.

    2.      W przypadku przetwarzania danych osobowych do celów monitorowaniaoceny na mocy tytułu VII przy wykorzystaniu bezpiecznego systemu elektronicznego,którym mowaart. 92, dane są anonimoweprzetwarzane jedynieformie zagregowanej.

    3.      Dane osobowe są przetwarzane zgodnieprzepisami dyrektywy 95/46/WErozporządzenia (WE) nr 45/2001.szczególności danych tych nie przechowuje sięformie, która pozwala na zidentyfikowanie osób, których dotyczą dane, przez czas dłuższy, niż jest to konieczne do celów, dla których dane te były gromadzone lub dla których są one przetwarzane dalej,uwzględnieniem minimalnych okresów zatrzymywania określonychmającym zastosowanie prawie krajowymprawie Unii.

    4.      Państwa członkowskie informują osoby, których dotyczą dane, że ich dane osobowe mogą być przetwarzane przez organy krajoweunijne zgodnieust. 1żetym zakresie korzystają onepraw określonychprzepisach dotyczących ochrony danych osobowych, odpowiednio, dyrektywy 95/46/WErozporządzenia (WE) nr 45/2001.

    5.      Niniejszy artykuł podlega przepisom art. 110a–110d rozporządzenia (UE) HR/2012.

    Artykuł 93

    Ogólne przepisy dotyczące WPR

    Do środków określonych w niniejszym rozporządzeniu stosuje się rozporządzenie (UE) nr HR/2012 i  przyjęte zgodnie z nim przepisy.

    Rozdział III

    Przepisy przejściowe i końcowe

    Artykuł 94

    Uchylenie

    Uchyla się rozporządzenie (WE) nr 1698/2005.

    Rozporządzenie (WE) nr 1698/2005 stosuje się nadal do operacji realizowanych zgodnie z programami zatwierdzonymi przez Komisję na mocy tego rozporządzenia przed dniem 1 stycznia 2014 r.

    Artykuł 95

    Przepisy przejściowe

    W celu ułatwienia przejścia z systemu ustanowionego rozporządzeniem (WE) nr 1698/2005 na system ustanowiony niniejszym rozporządzeniem Komisja zgodnie z art. 90 jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych dotyczących warunków, na jakich wsparcie zatwierdzone przez Komisję na mocy rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 może zostać połączone ze wsparciem udzielonym na mocy niniejszego rozporządzenia, w tym w odniesieniu do pomocy technicznej i oceny ex post. Te akty delegowane mogą również zawierać warunki dotyczące przejścia od wsparcia na rozwój obszarów wiejskich dla Chorwacji na mocy rozporządzenia (WE) nr 1085/2006 do wsparcia przewidzianegoniniejszym rozporządzeniu.

    Artykuł 96

    Wejścieżyciestosowanie

    Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

    Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 1 stycznia 2014 r.

    Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

    Sporządzono w […]

    W imieniu Parlamentu Europejskiego                                         W imieniu Rady

    Przewodniczący                                                                           Przewodniczący

    ___________________

    ZAŁĄCZNIK Ia

    Podział wsparcia unijnego na rzecz rozwoju obszarów wiejskich (2014–2020)

    (ceny bieżąceEUR)

     

    2014

    2015

    2016

    2017

    2018

    2019

    2020

    TOTAL2014-2020

     

    Belgia

    78 342 401

    78 499 837

    78 660 375

    78 824 076

    78 991 202

    79 158 713

    79 314 155

    551 790 759

    Bułgaria

    335 499 038

    335 057 822

    334 607 538

    334 147 994

    333 680 052

    333 187 306

    332 604 216

    2 338 783 966

    Republika Czeska

    314 349 445

    312 969 048

    311 560 782

    310 124 078

    308 659 490

    307 149 050

    305 522 103

    2 170 333 996

    Dania

    90 287 658

    90 168 920

    90 047 742

    89 924 072

    89 798 142

    89 665 537

    89 508 619

    629 400 690

    Niemcy

    1 178 778 847

    1 177 251 936

    1 175 693 642

    1 174 103 302

    1 172 483 899

    1 170 778 658

    1 168 760 766

    8 217 851 050

    Estonia

    103 626 144

    103 651 030

    103 676 345

    103 702 093

    103 728 583

    103 751 180

    103 751 183

    725 886 558

    Irlandia

    313 148 955

    313 059 463

    312 967 965

    312 874 411

    312 779 690

    312 669 355

    312 485 314

    2 189 985 153

    Grecja

    601 051 830

    600 533 693

    600 004 906

    599 465 245

    598 915 722

    598 337 071

    597 652 326

    4 195 960 793

    Hiszpania

    1 187 488 617

    1 186 425 595

    1 185 344 141

    1 184 244 005

    1 183 112 678

    1 182 137 718

    1 182 076 067

    8 290 828 821

    Francja

    1 404 875 907

    1 408 287 165

    1 411 769 545

    1 415 324 592

    1 418 941 328

    1 422 813 729

    1 427 718 983

    9 909 731 249

    Chorwacja

    332 167 500

    332 167 500

    332 167 500

    332 167 500

    332 167 500

    332 167 500

    332 167 500

    2 325 172 500

    Włochy

    1 480 213 402

    1 483 373 476

    1 486 595 990

    1 489 882 162

    1 493 236 530

    1 496 609 799

    1 499 799 408

    10 429 710 767

    Cypr

    18 895 839

    18 893 552

    18 891 207

    18 888 801

    18 886 389

    18 883 108

    18 875 481

    132 214 377

    Łotwa

    138 327 376

    138 361 424

    138 396 059

    138 431 289

    138 467 528

    138 498 589

    138 499 517

    968 981 782

    Litwa

    230 392 975

    230 412 316

    230 431 887

    230 451 686

    230 472 391

    230 483 599

    230 443 386

    1 613 088 240

    Luksemburg

    14 226 474

    14 272 231

    14 318 896

    14 366 484

    14 415 051

    14 464 074

    14 511 390

    100 574 600

    Węgry

    495 668 727

    495 016 871

    494 351 618

    493 672 684

    492 981 342

    492 253 356

    491 391 895

    3 455 336 493

    Malta

    13 880 143

    13 965 035

    14 051 619

    14 139 927

    14 230 023

    14 321 504

    14 412 647

    99 000 898

    Niderlandy

    87 118 078

    87 003 509

    86 886 585

    86 767 256

    86 645 747

    86 517 797

    86 366 388

    607 305 360

    Austria

    557 806 503

    559 329 914

    560 883 465

    562 467 745

    564 084 777

    565 713 368

    567 266 225

    3 937 551 997

    Polska

    1 569 517 638

    1 567 453 560

    1 565 347 059

    1 563 197 238

    1 561 008 130

    1 558 702 987

    1 555 975 202

    10 941 201 814

    Portugalia

    577 031 070

    577 895 019

    578 775 888

    579 674 001

    580 591 241

    581 504 133

    582 317 022

    4 057 788 374

    Rumunia

    1 149 848 554

    1 148 336 385

    1 146 793 135

    1 145 218 149

    1 143 614 381

    1 141 925 604

    1 139 927 194

    8 015 663 402

    Słowenia

    118 678 072

    119 006 876

    119 342 187

    119 684 133

    120 033 142

    120 384 760

    120 720 633

    837 849 803

    Słowacja

    271 154 575

    270 797 979

    270 434 053

    270 062 644

    269 684 447

    269 286 203

    268 814 943

    1 890 234 844

    Finlandia

    335 440 884

    336 933 734

    338 456 263

    340 009 057

    341 593 485

    343 198 337

    344 776 578

    2 380 408 338

    Szwecja

    248 858 535

    249 014 757

    249 173 940

    249 336 135

    249 502 108

    249 660 989

    249 768 786

    1 745 315 250

    Zjednoczone Królestwo

    371 473 873

    370 520 030

    369 548 156

    368 557 938

    367 544 511

    366 577 113

    365 935 870

    2 580 157 491

    Razem w UE-28

    13 618 149 060

    13 618 658 677

    13 619 178 488

    13 619 708 697

    13 620 249 509

    13 620 801 137

    13 621 363 797

    95 338 109 365

    Pomoc techniczna (0,25%)

    34 130 699

    34 131 977

    34 133 279

    34 134 608

    34 135 964

    34 137 346

    34 138 756

    238 942 629

    Razem

    13 652 279 759

    13 652 790 654

    13 653 311 767

    13 653 843 305

    13 654 385 473

    13 654 938 483

    13 655 502 553

    95 577 051 994

    ZAŁĄCZNIK I

    Kwoty

    i wielkość wsparcia

    Tabelawniosku Komisji, artykuły zmienione przez RadęPE są zaznaczone na szaro.

    Artykuł

    Pozycja

    Maksymalna kwotaeuro lub stawka

     

    Art. 16 ust. 8

    Usługi doradcze, usługi z zakresu zarządzania gospodarstwem rolnym i zastępstw w gospodarstwie

    1500

    200 000

    za poradę

    za trzy lata szkolenia doradców

    Art. 17 ust. 2

     

    Działania informacyjnepromocyjne

    70 %

    kwalifikowalnych kosztów działania

    Art. 17 ust. 3

    Systemy jakości produktów rolnych i środków spożywczych

    3000

    na gospodarstwo rolne rocznie

    Art. 18 ust. 3

    Inwestycje w środki trwałe

     

    Sektor rolny

    50 %

     

    kwoty kwalifikującej się inwestycji w regionach słabiej rozwiniętych i we wszystkich regionach,których PKB na głowęlatach 2007–2013 wynosił mniej niż 75 % średniejUE-25okresie odniesienia, ale wynosił więcej niż 75 % średniego PKBUE-27

     

    75 %

     

    75 %

     

    kwoty kwalifikującej się inwestycji w regionach najbardziej oddalonych

    kwoty kwalifikującej się inwestycji w Chorwacji w celu wdrożenia dyrektywy Rady 91/676/EWG* maksymalnie w ciągu czterech lat od daty przystąpienia zgodnie z art. 3 ust. 2 i art. 5 ust. 1 tej dyrektywy

     

    75 %

     

    kwoty kwalifikującej się inwestycji na mniejszych wyspach Morza Egejskiego

     

     

     

    40 %

     

     

     

    kwoty kwalifikującej się inwestycji dokonywanej w innych regionach

    Powyższe wielkości mogą zostać podwyższone o 20 punktów procentowych, pod warunkiem że maksymalna łączna wielkość wsparcia nie przekracza 90% w przypadku:

    - młodych rolników, jak określonoart. 2 ust. 1 lit. u), lub tych, którzy podjęli już działalnośćciągu pięciu lat poprzedzających wniosekwsparcie;

    - inwestycji zbiorowych i projektów zintegrowanych, w tym związanychpołączeniem się organizacji producentów;

    - obszarów z naturalnymi ograniczeniami i innymi szczególnymi ograniczeniami, o których mowa w art. 33;

    - operacji wspieranych w ramach EPI;

    - inwestycji związanychoperacjami na mocy art. 2930

     

     

    Przetwarzaniewprowadzanie do obrotu produktów objętych załącznikiem I

     

     

     

    50 %

     

    kwoty kwalifikującej się inwestycji w regionach słabiej rozwiniętych i we wszystkich regionach,których PKB na mieszkańcaokresie 2007–2013 był niższy niż 75 % średniejUE-25okresie odniesienia, alektórych PKB na głowę jest wyższy niż 75 % średniego PKBUE-27

    75 %

     

    kwoty kwalifikującej się inwestycji w regionach najbardziej oddalonych

     

    75 %

    kwoty kwalifikującej się inwestycji na mniejszych wyspach Morza Egejskiego

    40 %

     

    kwoty kwalifikującej się inwestycji dokonywanej w innych regionach

    Powyższe wielkości mogą zostać podwyższone o 20 punktów procentowych, pod warunkiem że maksymalna łączona wielkość wsparcia nie przekracza 90 %, w przypadku operacji wspieranych w ramach EPI powiązanychpołączeniem się organizacji producentów

    Art. 18 ust. 4

    Inwestycjeśrodki trwałe

    100 %

    Inwestycje nieprodukcyjne oraz infrastruktura rolnaleśna

    Art. 19 ust. 5

    Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonego w wyniku klęsk żywiołowych oraz wprowadzanie odpowiednich działań zapobiegawczych

    80 %

     

    kwalifikowalnych kosztów inwestycji w operacje zapobiegawcze przeprowadzane przez indywidualnych rolników

    100 %

    kwalifikowalnych kosztów inwestycjioperacje zapobiegawcze przeprowadzane wspólnie przez więcej niż jednego beneficjenta

    100 %

    kwalifikowalnych kosztów inwestycjioperacje służące przywróceniu gruntów rolnychpotencjału produkcyjnego zniszczonego przez klęski żywiołowekatastrofy

    Art. 20 ust. 6

    Rozwój gospodarstw rolnych i działalności gospodarczej

    70 000

    na młodego rolnika na mocy art. 20 ust. 1 lit. a) ppkt (i)

    70 000

    na beneficjenta na mocy art. 20 ust. 1 lit. a) ppkt (ii)

    15 000

    na małe gospodarstwo rolne na mocy art. 20 ust. 1 lit. a) ppkt (iii)

    Art. 24 ust. 3

    Zakładanie systemów rolnoleśnych

    80 %

    kwalifikowalnych kosztów inwestycji w zakładanie systemów rolno-leśnych

    Art. 27 ust. 5

    Inwestycje w ▐technologie w dziedzinie leśnictwa oraz w przetwarzanie i wprowadzanie do obrotu produktów leśnych

    65 %

     

    75%

     

    75 %

     

    40 %

    kwalifikowalnych kosztów inwestycji w regionach słabiej rozwiniętych

    kwalifikowalnych kosztów inwestycji w regionach najbardziej oddalonych

    kwalifikowalnych kosztów inwestycji na mniejszych wyspach Morza Egejskiego

    kwalifikowalnych kosztów inwestycji w innych regionach

     

    Art. 28 ust. 4

    Tworzenie grup i organizacji producentów

    10 % ▐

     

     

     

     

    100 000

    Jako odsetek produkcji sprzedanej w ciągu pierwszych pięciu lat po uznaniu. Wsparcie jest degresywne.

     

    We wszystkich przypadkach maksymalna kwota na rok.

    Art. 29 ust. 8

    Środek rolno-środowiskowo-klimatyczny

    600(*)

     

    900(*)

     

    450(*)

    200(*)

    na hektar rocznie na uprawy jednoroczne

    na hektar rocznie na specjalne uprawy wieloletnie

    na hektar rocznie na inne użytkowanie gruntów

    na dużą jednostkę przeliczeniową inwentarza („DJP”) rocznie na lokalne rasy zagrożone wyginięciem

    Art. 30 ust. 5

    Rolnictwo ekologiczne

    600(*)

    na hektar rocznie na uprawy jednoroczne

     

    900(*)

    na hektar rocznie na specjalne uprawy wieloletnie

    450(*)

    na hektar rocznie na inne użytkowanie gruntów

    Art. 31 ust. 7

    Płatności dla obszarów Natura 2000 i płatności związane z ramową dyrektywą wodną

    500(*)

    maksymalna kwota na hektar rocznie w okresie początkowym nieprzekraczającym pięciu lat

    200(*)

    maksymalna kwota na hektar rocznie

    50

    minimalna kwota na hektar rocznie z tytułu płatności związanych z ramową dyrektywą wodną (**)

    Art. 32 ust. 3

    Płatności z tytułu obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami

    25

    minimalna kwota na hektar rocznie średnio na obszarze beneficjenta otrzymującego wsparcie

    250(*)

    maksymalna kwota na hektar rocznie

    450(*)

     

    maksymalna kwota na hektar rocznie na obszarach górskich określonych w art. 33 ust. 2

    Art. 34 ust. 3

    Dobrostan zwierząt

    500

    na DJP

    Art. 35 ust. 3

    Usługi leśno-środowiskowe i ochrona lasów

    200(*)

    na hektar rocznie

    Art. 38 ust. 4

    Ubezpieczenie upraw, zwierząt i roślin

    65 %

    należnej składki z tytułu ubezpieczenia

     

     

     

     

    Art. 39 ust. 5

    Fundusz wspólnego inwestowania dotyczący niekorzystnych zjawisk klimatycznych, chorób zwierząt i roślin, inwazji organizmów szkodliwychincydentów środowiskowych

    65 %

    kosztów kwalifikowalnych

    Art. 40 ust. 5

    Narzędzie stabilizacji dochodów

    65 %

    kosztów kwalifikowalnych

    * W należycie uzasadnionych przypadkach kwoty te można zwiększyć, uwzględniając szczególne okoliczności, które należy uzasadnić w programach rozwoju obszarów wiejskich.

    **należycie uzasadnionych przypadkach kwotę tę można zmniejszyć, uwzględniając szczególne okoliczności, które należy uzasadnićprogramach rozwoju obszarów wiejskich.

    NB: Intensywność pomocy pozostaje bez uszczerbku dla unijnych zasad dotyczących pomocy państwa

    ZAŁĄCZNIK II

    ▌▐

    Kryteria biofizyczne na potrzeby wytyczania obszarów

    ograniczeniami naturalnymi

    KRYTERIUM

    DEFINICJA

    PRÓG

    KLIMAT

     

     

    Niska temperatura*

    Długość okresu wegetacyjnego (liczba dni) określona liczbą dni ze średnią dzienną temperaturą > 5°C (LGPt5) LUB

    ≤ 180 dni

     

    Suma czasu cieplnego (stopniodni) dla okresu wegetacyjnego określona kumulowaną średnią temperaturą dzienną > 5°C

    ≤ 1500 stopniodni

    Suchość

    Roczna suma opadów (P) w stosunku do rocznej potencjalnej ewapotranspiracji (PET)

    P/PET ≤ 0,5

    KLIMAT I GLEBA

    Nadmierna wilgotność gleby

    Liczba dni pełnego nasycenia gleby wodą lub wyższego poziomu

    ³ 230 dni

    GLEBA

    Ograniczony drenaż gleby*

    Obszary, które są przez znaczną część roku zalane wodą

    Wilgoć do głębokości 80 cm od powierzchni przez ponad 6 miesięcy lub wilgoć do głębokości 40 cm przez ponad 11 miesięcy LUB

    Gleba słabo lub bardzo słabo odwodniona LUB

    Glejowa mozaika barw do głębokości 40 cm od powierzchni

    Niekorzystna struktura i kamienistość gleby*

    Stosunkowo duża ilość frakcji iłu, pyłu, piasku, materii organicznej (% wagowy) i materiału gruboziarnistego (% objętościowy)

    ³ 15 % objętości wierzchniej warstwy gleby stanowi materiał gruboziarnisty, w tym wychodnia skały, głazy LUB

     

     

    ▐Klasa struktury w połowie lub ponad (łącznie) 100 cm warstwy gleby to piasek, piasek gliniasty określony jako:

    % pyłu + (2 x % iłu) ≤ 30 % LUB

    Klasa struktury wierzchniej warstwy gleby – glina ciężka

    (³ 60 % gliny) LUB

    Gleba organiczna (materia organiczna ≥ 30 %) do głębokości co najmniej 40 cm LUB

    Wierzchnia warstwa gleby zawiera 30 % lub więcej iłu i ma właściwości wertyczne do głębokości 100 cm od powierzchni gleby

    Mała głębokość ukorzenienia

    Głębokość (w cm) od powierzchni gleby do spoistej skały twardej lub rudawca.

    £ 30 cm

    Słabe właściwości chemiczne*

    Obecność ▐soli i wymiennego sodu, nadmierna kwasowość gleby

    Zasolenie: ³ 4 decysimensy na metr (dS/m) w wierzchniej warstwie gleby LUB

    Zawartość sodu: ³ 6 %–owy udział sodu wymiennego (ESP) w połowie lub ponad (łącznie) 100 cm wierzchniej warstwy gleby LUB

    Kwasowość gleby: pH ≤ 5 (w wodzie) w wierzchniej warstwie gleby

    TEREN

    Strome nachylenie

    Zmiana wzniesieniastosunku do odległości planimetrycznej (w %).

    ³ 15 %

    *       Państwa członkowskie muszą tylko sprawdzić spełnienie tego kryteriumodniesieniu do tych progów, które mają znaczeniekonkretnej sytuacji na danym obszarze.

    ZAŁĄCZNIK III

    Orientacyjny wykaz środkówoperacji mających szczególne znaczenie dla podprogramów tematycznych,których mowaart. 8

    Młodzi rolnicy:

    Pomocrozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników po raz pierwszy podejmujących działalnośćgospodarstwie rolnym

    Inwestycjeśrodki trwałe

    Transfer wiedzydziałania informacyjne

    Usługi doradcze, usługizakresu zarządzania gospodarstwem rolnymzastępstw

    Współpraca

    Inwestycje w działalność pozarolniczą

    Małe gospodarstwa rolne:

    Pomoc na założenie nowego przedsiębiorstwa na rzecz rozwoju małych gospodarstw rolnych

    Inwestycjeśrodki trwałe

    Systemy jakości produktów rolnychśrodków spożywczych

    Transfer wiedzydziałania informacyjne

    Usługi doradcze, usługizakresu zarządzania gospodarstwem rolnymzastępstw

    Współpraca

    Inwestycje w działalność pozarolniczą

    Tworzenie grup producentów

    Leader

    Obszary górskie:

    ▌Płatności z tytułu obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami

    ▌Operacje rolno-środowiskowe

    ▌Współpraca

    ▌Inwestycje w środki trwałe

    ▌Rozwój gospodarstw rolnych i działalności gospodarczej na obszarach wiejskich

    ▌Systemy jakości produktów rolnych i środków spożywczych

    ▌Zakładanie systemów rolno-leśnych

    Podstawowe usługiodnowa wsi na obszarach wiejskich

    Transfer wiedzydziałania informacyjne

    Usługi doradcze, usługizakresu zarządzania gospodarstwem rolnymzastępstw

    Tworzenie grup producentów

    Leader

    Krótkie łańcuchy dostaw:

    Współpraca

    Tworzenie grup producentów

    Leader

    Systemy jakości produktów rolnych i środków spożywczych

    Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich

    Inwestycje w środki trwałe

    Transfer wiedzy i działania informacyjne

    Usługi doradcze, usługi z zakresu zarządzania gospodarstwem rolnym i zastępstw

    Kobiety na obszarach rolnych:

    Transfer wiedzydziałania informacyjne

    Usługi doradcze, usługizakresu zarządzania gospodarstwem rolnymzastępstw

    Inwestycjeśrodki trwałe

    Rozwój gospodarstw rolnychdziałalności gospodarczej

    Podstawowe usługiodnowa wsi na obszarach wiejskich

    Współpraca

    LEADER

    Łagodzenie skutków zmiany klimatuprzystosowanie się do niej oraz różnorodność biologiczna:

    Transfer wiedzydziałania informacyjne

    Usługi doradcze, usługizakresu zarządzania gospodarstwem rolnymzastępstw

    Inwestycjeśrodki trwałe

    Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonegowyniku klęsk żywiołowych oraz wprowadzanie odpowiednich działań zapobiegawczych

    Podstawowe usługiodnowa wsi na obszarach wiejskich

    Inwestycjerozwój obszarów leśnychzwiększenie rentowności lasów

    Środki rolno-środowiskowo-klimatyczne

    Rolnictwo ekologiczne

    Płatnościtytułu programu Natura 2000ramowej dyrektywy wodnej

    Płatnościtytułu obszarówograniczeniami naturalnymiinnymi szczególnymi ograniczeniami (różnorodność biologiczna)

    Usługi rolno-środowiskoweklimatyczneochrona lasów

    Współpraca

    Zarządzanie ryzykiem

    ZAŁĄCZNIK IV

    Uwarunkowania

    ex ante rozwoju obszarów wiejskich

    1. UWARUNKOWANIA ZWIĄZANEPRIORYTETAMI

    Priorytety UEodniesieniu do rozwoju obszarów wiejskich / celu tematycznego wspólnych ram strategicznych

    Uwarunkowania ex ante

    Kryteria decydującespełnieniu

    Priorytet 3 rozwoju obszarów wiejskich: promowanie organizacji łańcucha dostaw żywności,tym przetwarzaniawprowadzania do obrotu produktów rolnych, dobrostanu zwierzątzarządzania ryzykiemrolnictwie

     

    Cel tematyczny 5: promowanie przystosowania się do zmiany klimatu, zapobieganie ryzykuzarządzanie ryzykiem

     

    3.1. Zapobieganie ryzykuzarządzanie ryzykiem: istnienie krajowych lub regionalnych ocen ryzyka na potrzeby zarządzania katastrofami przy uwzględnieniu przystosowania się do zmiany klimatu[54]

     

    gotowa będzie krajowa lub regionalna ocena ryzyka zawierająca następujące elementy:

    opis procesu, metodologii, metoddanych niewrażliwych wykorzystywanychocenach ryzyka oraz opartych na ocenie ryzyka kryteriów określania inwestycji priorytetowych;

    ▐opis scenariuszy zakładających jeden rodzaj ryzykascenariuszy zakładających wiele rodzajów ryzyka;

    uwzględnienie,stosownych przypadkach, krajowych strategii dostosowania do zmiany klimatu.

     

     

    Priorytet 4 rozwoju obszarów wiejskich: odtwarzanie, ochronawzbogacanie ekosystemów związanychrolnictwemleśnictwem

    Cel tematyczny 5: promowanie przystosowania się do zmiany klimatu, zapobiegania ryzykuzarządzania ryzykiem

     

    Cel tematyczny 6: ochrona środowiskapropagowanie efektywnego gospodarowania zasobami

    4.1 Dobra kultura rolna zgodnaochroną środowiska: na poziomie krajowym ustalone są normy dotyczące dobrej kultury rolnej zgodnejochroną środowiska gruntów,których to normach mowatytule VI rozdział rozporządzenia (UE) nr HR/xxxx

     

    4.2 Wymogi minimalneodniesieniu do nawozówśrodków ochrony roślin: na poziomie krajowym określone są wymogi minimalneodniesieniu do nawozówśrodków ochrony roślin,których to wymogach mowatytule III rozdziałart. 29 niniejszego rozporządzenia

     

    4.3 Inne odpowiednie normy krajowe: na potrzeby tytułu III rozdziałart. 29 niniejszego rozporządzenia określone są odpowiednie obowiązkowe normy krajowe

     

    Zasady dobrej kultury rolnej zgodnejochroną środowiska są określoneprawie krajowymwyszczególnioneprogramach;

     

     

    W programach określone są minimalne wymogiodniesieniu do nawozówśrodków ochrony roślin,których to wymogach mowatytule III rozdziałniniejszego rozporządzenia;

     

     

    W programach wyszczególnione są odpowiednie obowiązkowe normy krajowe;

    Priorytet 5 rozwoju obszarów wiejskich: promowanie efektywnego gospodarowania zasobamiwspieranie przechodzeniasektorach rolnym, spożywczym leśnym na niskoemisyjnąodporną na zmianę klimatu gospodarkę

    Cel tematyczny 4: wspieranie przechodzenia na niskoemisyjną gospodarkę we wszystkich sektorach

    Cel tematyczny 6: zachowanieochrona środowiskapromowanie zrównoważonego wykorzystywania zasobów

     

     

     

    5.2 Efektywność energetyczna: Prowadzono działania na rzecz promowania opłacalnych usprawnień efektywności końcowego wykorzystania energiiopłacalnych inwestycjiefektywność energetyczną podczas budowania lub remontowania budynków

     

    – Działania obejmują:

    – stosowanie środków służących zapewnieniu minimalnych wymogów związanychefektywnością energetyczną budynków zgodnieart. 3, 45 dyrektywy 2010/31/UE.

    – środki konieczne do ustanowienia systemu certyfikowania efektywności energetycznej budynków zgodnieart. 11 dyrektywy 2010/31/UE

    środki służące zapewnieniu planowania strategicznegodziedzinie efektywności energetycznej, zgodnieart. 3 dyrektywy 2012/27/UE

    – środki zgodneart. 13 dyrektywy 2006/32/WEsprawie efektywności końcowego wykorzystania energiiusług energetycznych służące zapewnieniu klientom końcowym indywidualnych licznikówtyle,ile jest to możliwe technicznie oraz rozsądneproporcjonalne finansowostosunku do potencjalnych oszczędności energii

     

     

    5.3 Sektor wodny: istnienie: a) polityki cenowejodniesieniu do wody, która to polityka stanowi odpowiednią zachętę dla użytkowników, by efektywnie wykorzystywać zasoby wody,b) odpowiedniego udziału różnych zastosowań wodyodzyskiwaniu kosztów usług związanychwodą wg stawki określonejzatwierdzonym planie zarządzania dorzeczemprzypadku inwestycji wspieranych przez programy.

     

    w sektorach wspieranych przez EFFROW dane państwo członkowskie zapewnia odpowiedni udział różnych zastosowań wodyodzyskiwaniu kosztów usług związanychwodąpodziale na sektory zgodnieart. 9 ust. 1 tiret pierwsze dyrektywy 2000/60/WEuwzględnieniem,stosownych przypadkach, społecznych, środowiskowychgospodarczych skutków odzyskiwania oraz geograficznychklimatycznych uwarunkowań odnośnych regionu lub regionów;

     

     

     

    5.5 Energia odnawialna:[55] Prowadzono działania służące promowaniu produkcjidystrybucji zasobów energii odnawialnej[56].

     

    przejrzyste systemy wsparcia, priorytetzakresie dostępu do sieci lub gwarantowanego dostępupriorytetzakresie dysponowania oraz standardowe zasady dotyczące ponoszenia kosztów technicznych dostosowań, które udostępniono, oraz dzielenia się tymi kosztami, zgodnieart. 14 ust. 1, art. 16 ust. 2art. 16 ust. 3 dyrektywy 2009/28/WE

    dane państwo członkowskie przyjęło krajowy plan działania dotyczący energii odnawialnej zgodnieart. 4 dyrektywy 2009/28/WE

    Priorytet 6 rozwoju obszarów wiejskich:

    promowanie integracji społecznej, zmniejszania ubóstwarozwoju gospodarczego na obszarach wiejskich

     

    ▌–

     

    Cel tematyczny 2: zwiększenie dostępu do informacjitechnologii informacyjno–komunikacyjnych, ich stosowaniajakości (cel dotyczący internetu szerokopasmowego)

     

    6.3 Sieć nowej generacji

    Infrastruktura: Istnienie krajowych lub regionalnych planów sieci nowej generacji, które uwzględniają działania regionalne, tak by osiągnąć unijne cele dotyczące dostępu do szybkiego internetu[57], skupiając się na obszarach, gdzie rynek nie zapewnia otwartej infrastrukturyprzystępnej cenie oraz ▐ jakość zgodnieunijnymi zasadami konkurencyjnościpomocy państwa, oraz dostarczyć dostępne usługi grupom będącymniekorzystnej sytuacji.

     

    Gotowe są krajowe lub regionalne plany sieci nowej generacji zawierające:

    plan inwestycjiinfrastrukturę ▐sporządzony na podstawie analizy ekonomicznej uwzględniającej istniejącą prywatnąpubliczną infrastrukturęplanowane inwestycje;

     

    modele zrównoważonych inwestycji, które zwiększają konkurencjęzapewniają dostęp do otwartych, przystępnych cenowo, dobrej jakości infrastrukturyusług uwzględniających przyszłe potrzeby;

     

    środki stymulujące prywatne inwestycje.

     

    ZAŁĄCZNIK V

    Orientacyjny wykaz środków mających znaczenie

    kontekście co najmniej jednego priorytetu Uniizakresie rozwoju obszarów wiejskich

    Środkiszczególnym znaczeniukontekście kilku priorytetów Unii

    Art. 16          Usługi doradcze, usługi z zakresu zarządzania gospodarstwem rolnym i zastępstw

    Art. 18          Inwestycje w środki trwałe

    Art. 20          Rozwój gospodarstw rolnych i działalności gospodarczej

    Art. 36          Współpraca

    Art. 42–45    LEADER

    Środkiszczególnym znaczeniu dla wspierania transferu wiedzyinnowacji

    w rolnictwieleśnictwie oraz na obszarach wiejskich

    Art. 15          Transfer wiedzydziałania informacyjne

    Art. 27          Inwestycje w ▐ technologie w dziedzinie leśnictwa oraz w przetwarzanie, transport i wprowadzanie do obrotu produktów leśnych

    Środkiszczególnym znaczeniu dla poprawy konkurencyjności wszystkich rodzajów gospodarki rolnejzwiększania rentowności gospodarstw rolnych

    Art. 17          Systemy jakości produktów rolnychśrodków spożywczych

    Art. 32–33    Płatnościtytułu obszarówograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami

    Środkiszczególnym znaczeniu dla poprawy organizacji łańcucha żywnościowegopromowania zarządzania ryzykiemrolnictwie

    Art. 19      Przywracanie potencjału produkcji rolnej zniszczonegowyniku klęsk żywiołowychkatastrof oraz wprowadzanie odpowiednich działań zapobiegawczych

    Art. 25      Zapobieganie zniszczeniom lasów wskutek pożarów lasów, klęsk żywiołowychkatastrof oraz odtwarzanie lasów

    Art. 28      Tworzenie grup producentów

    Art. 34      Dobrostan zwierząt               

    Art. 37      Zarządzanie ryzykiem

    Art. 38      Ubezpieczenie upraw, zwierzątroślin

    Art. 39      Fundusze wspólnego inwestowania dotyczące chorób zwierzątroślinincydentów środowiskowych

    Art. 40      Narzędzie stabilizacji dochodów

    Środkiszczególnym znaczeniu dla odtwarzania, chronieniawzmacniania ekosystemów zależnych od rolnictwaleśnictwa

    oraz

    propagowania efektywnego gospodarowania zasobamiprzechodzenia na gospodarkę niskoemisyjnąodporną na zmianę klimatusektorach rolnym, spożywczymleśnym

    Art. 22      Inwestycjerozwój obszarów leśnychpoprawę żywotności lasów

    Art. 23      Zalesianietworzenie terenu zalesionego

    Art. 24      Zakładanie systemów rolno-leśnych

    Art. 26      Inwestycje zwiększające odporność ekosystemów leśnychich wartość dla środowiska

    Art. 29      Środek rolno-środowiskowo-klimatyczny

    Art. 30      Rolnictwo ekologiczne

    Art. 31      Płatności dla obszarów Natura 2000płatności związaneramową dyrektywą wodną

    Art. 35      Usługi leśno-środowiskowo-klimatyczne oraz ochrona lasów

    Środkiszczególnym znaczeniu dla zwiększania włączenia społecznego, ograniczania ubóstwapropagowania rozwoju gospodarczego na obszarach wiejskich

    Art. 21          Podstawowe usługiodnowa wsi na obszarach wiejskich

    Art. 42–45    LEADER

    ________________________

    OPINIA KOMISJI PRAWNEJSPRAWIE PODSTAWY PRAWNEJ

    Paolo De Castro

    Przewodniczący

    Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi

    BRUKSELA

    Przedmiot:       Opinia w sprawie podstawy prawnej wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)(COM(2011)0627 – C7‑0340/2011 – 2011/0282(COD))

    Szanowny Panie Przewodniczący!

    Pismem z dnia 7 czerwca 2012 r. zwrócił się Pan do Komisji Prawnej zgodnie z art. 37 Regulaminu o wydanie opinii w sprawie adekwatności zastąpienia „art. 42 i 43 TFUE”, jak zaproponowała Komisja, „art. 42 i art. 43 ust. 2 TFUE” w charakterze podstawy prawnej wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (COM(2011)0627).

    Kontekst

    I. Wniosek

    Wniosek ten jest częścią ram prawnych dla wspólnej polityki rolnej na lata 2014–2020. Jego celem jest zastąpienie rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich[58]. Opiera się on na wniosku przedstawionym przez Komisję w dniu 6 października 2011 r., w którym określono wspólne zasady dotyczące wszystkich funduszy we wspólnych ramach strategicznych[59]. Nowy EFRROW został opracowany tak, by mieścił się w nowych wspólnych ramach strategicznych mających również zastosowanie do Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, z myślą o realizacji celów strategii „Europa 2020” (inteligentny, trwały wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu).

    Wniosek wspiera się na głównej idei wychodzącej od obecnej koncepcji rozwoju obszarów wiejskich opartej na wieloletnich programach opracowywanych i współfinansowanych przez państwa członkowskie (lub regiony). Zamiast poprzednich trzech filarów dotyczących kwestii gospodarczych, środowiskowych i społecznych z minimalnymi wymogami dla wydatków w zakresie każdego filaru nowy okres programowania będzie miał sześć priorytetów: ułatwianie transferu wiedzy i innowacji, wzmocnienie konkurencyjności, poprawa organizacji łańcucha żywnościowego i promowanie zarządzania ryzykiem, odtwarzanie, chronienie i wzmacnianie ekosystemów, sprzyjanie efektywnemu gospodarowaniu zasobami i przechodzeniu na gospodarkę niskoemisyjną, zwiększanie włączenia społecznego, ograniczenie ubóstwa i promowanie rozwoju gospodarczego na obszarach wiejskich. Państwa członkowskie nadal są zobowiązane do przeznaczania 25% ich puli finansowania rozwoju obszarów wiejskich na kwestie związane z gospodarowaniem gruntami i przeciwdziałaniem zmianie klimatu. Aby osiągnąć skwantyfikowane cele wyznaczone w ramach tych priorytetów (i uwzględnić ich własne szczególne potrzeby) państwa członkowskie/regiony muszą opracować kombinacje środków z usprawnionego menu. Proponowane rozporządzenie ustanawia przepisy dotyczące przygotowania, zatwierdzania i zmiany programów, które bazują w dużej mierze na obowiązujących przepisach, otwiera także możliwość tworzenia podprogramów (np. dla młodych rolników, drobnych producentów rolnych, obszarów górskich, krótkich łańcuchów dostaw), które korzystałyby z bardziej intensywnego wsparcia. Wniosek nadaje jeszcze większe znaczenie obecnemu środkowi dotyczącemu współpracy oraz zawiera narzędzia dotyczące zarządzania ryzykiem, w tym wsparcie dla funduszy wspólnego inwestowania i nowy instrument stabilizacji dochodu.

    II. Proponowane podstawy prawne

    1. Podstawa prawna wniosku

    Wniosek oparty jest na art. 42 i 43 TFUE, które brzmią następująco:

    „Artykuł 42 TFUE

    Postanowienia rozdziału dotyczącego reguł konkurencji stosują się do produkcji rolnej i handlu produktami rolnymi jedynie w zakresie ustalonym przez Parlament Europejski i Radę w ramach postanowień i zgodnie z procedurą przewidzianą w artykule 43 ustęp 2, z uwzględnieniem celów określonych w artykule 39.

    Rada, na wniosek Komisji, może zezwolić na przyznanie pomocy:

    a) na ochronę gospodarstw znajdujących się w niekorzystnym położeniu ze względu na warunki strukturalne lub przyrodnicze;

    b) w ramach programów rozwoju gospodarczego.

    Art. 43 TFUE

    1. Komisja przedstawia wnioski dotyczące wypracowywania i realizowania wspólnej polityki rolnej, w tym zastąpienia organizacji krajowych przez jedną z form wspólnej organizacji przewidzianą w artykule 40 ustęp 1, jak również wprowadzenia w życie środków wyszczególnionych w niniejszym tytule.

    2. Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą i po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym, ustanawiają wspólną organizację rynków rolnych przewidzianą w artykule 40 ustęp 1, jak również inne przepisy niezbędne dla osiągnięcia celów wspólnej polityki rolnej i rybołówstwa.”

    3. Rada na wniosek Komisji przyjmuje środki dotyczące ustalania cen, potrąceń, pomocy i ograniczeń ilościowych, jak również w sprawie ustalania i przydziału wielkości dopuszczalnych połowów.

    4. Krajowe organizacje rynkowe mogą zostać zastąpione wspólną organizacją przewidzianą w artykule 40 ustęp 1, na warunkach określonych w ustępie 1, jeżeli:

    a) wspólna organizacja oferuje państwom członkowskim sprzeciwiającym się temu środkowi i dysponującym własną organizacją krajową dla określonej produkcji równoważne gwarancje zatrudnienia i poziomu życia zainteresowanych producentów, uwzględniając harmonogram możliwych dostosowań i potrzebną specjalizację;

    b) organizacja ta zapewnia w handlu wewnątrz Unii warunki podobne do tych, jakie istnieją na rynku krajowym.

    5. Jeżeli utworzona jest wspólna organizacja dla niektórych surowców, a nie istnieje jeszcze wspólna organizacja dla odpowiednich produktów przetworzonych, surowce te, wykorzystywane do produktów przetworzonych przeznaczonych na wywóz do państw trzecich, mogą być przywożone spoza Unii.”

    2. Zaproponowana zmiana podstawy prawnej

    Pismem z dnia 7 czerwca 2012 r. zwrócił się Pan do Komisji Prawnej o wydanie opinii w sprawie adekwatności zastąpienia „art. 42 i 43 TFUE” art. 42 i art. 43 ust. 2 TFUE w charakterze podstawy prawnej wniosku z uwagi na to, że sprawozdawca komisji AGRI Luis Manuel Capoulas Santos umieścił w swoim projekcie sprawozdania poprawkę mającą to na celu. W dalszej części pisma precyzuje Pan, że uważa tę zmianę „raczej za korektę podstawy prawnej niż za jej modyfikację”.

    III. Analiza

    Z orzecznictwa Trybunału wynikają określone zasady dotyczące wyboru podstawy prawnej. Po pierwsze, z uwagi na skutki podstawy prawnej dla właściwości i procedury wybór właściwej podstawy prawnej ma zasadnicze znaczenie[60]. Po drugie, zgodnie z art. 13 ust. 2 TUE każda instytucja działa w granicach uprawnień przyznanych jej na mocy traktatu[61]. Po trzecie, zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości wybór podstawy prawnej aktu wspólnotowego musi opierać się na obiektywnych czynnikach, które mogą zostać poddane kontroli sądowej, do których należąszczególności celtreść aktu[62].

    Art. 42 TFUE odnosi się do stosowania reguł konkurencji i zezwolenia na przyznanie pomocy państwa.

    Art. 43 ust. 2 TFUE stanowi ogólną podstawę prawną dla wspólnej polityki rolnej, na której Parlament i Rada mają opierać wspólną organizację rynków rolnych, jak określono w art. 40 TFUE, za pomocą zwykłej procedury ustawodawczej. Pozostałe ustępy art. 43 nie wydają się w tym przypadku istotne (ust. 1: przedstawianie wniosków przez Komisję, ust. 3: przyjmowanie środków przez Radę, ust. 4: warunki zastąpienia krajowych organizacji rynkowych, ust. 5: wspólna organizacja dla niektórych surowców), więc nie ma konieczności dodawania ich do podstawy prawnej.

    Właściwą podstawę prawną omawianego rozporządzenia stanowi zatem art. 42 i art. 43 ust. 2 TFUE.

    Komisja rozpatrzyła powyższą sprawę na posiedzeniu w dniu 10 lipca 2012 r. Na tym posiedzeniu Komisja Prawna postanowiła jednogłośnie[63] zalecić uznanie art. 42 i art. 43 ust. 2 TFUE za właściwą podstawę prawną wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

    Z poważaniem,

    Klaus-Heiner Lehne

    • [1]  Dotychczas nieopublikowana w Dzienniku Urzędowym.
    • [2]  Dz.U. C 191 z 29.6.2012, s. 116 oraz Dz.U. C 44 z 15.2.2013, s. 160.
    • [3]  Dz.U. C 225 z 27.7.2012, s. 174.
    • [4]  Teksty przyjęte, P7_TA(2013)0086.
    • [5] * Poprawki: tekst nowy lub zmieniony został zaznaczony wytłuszczonym drukiem i kursywą; symbol ▌sygnalizuje skreślenia.
    • [6]        Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. L 277 z 21.10.2005, s. 1).
    • [7]        Dz.U. C […] z […], s. […].
    • [8]        Dz.U. C […] z […], s. […].
    • [9]        Dz.U. C […] z […], s. […].
    • [10]        COM(2010) 672 final z 18.11.2010.
    • [11]       Dz.U. L 277 z 21.10.2005, s. 1.
    • [12]       COM(2010) 2020 final z 3.3.2010.
    • [13]       Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr HR/2012 z dnia […].
    • [14]       Dyrektywa 2000/06/WE Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz.U. L 327 z 22.12.2000, s. 1).
    • [15]       Rozporządzenie (WE) nr 1107/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i uchylające dyrektywy Rady 79/117/EWG i 91/414/EWG (Dz.U. L 309 z 24.11.2009, s. 1).
    • [16]      Dyrektywa 2009/128/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2009 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania na rzecz zrównoważonego stosowania pestycydów (Dz.U. L 309 z 24.11.2009, s. 71).
    • [17]         Rezolucja Rady z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie strategii leśnej dla Unii Europejskiej, Dz.U. C 56 z 26/2/1999, s. 1. [Ma być zastąpiona nową strategią, która ma zostać przyjęta do końca 2013 r.]
    • [18]       Dyrektywa 2009/147/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (Dz.U. L 20 z 26.1.2010, s. 7).
    • [19]       Dz.U. L 206 z 22.7.1992, s. 7.
    • [20]       Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz.U. L 327 z 22.12.2000, s. 1).
    • [21]       Dz.U. L […] z […], s. […].
    • [22]       Rozporządzenie Rady (WE) nr 994/98 z dnia 7 maja 1998 r. dotyczące stosowania art. 92 i 93 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską do niektórych kategorii horyzontalnej pomocy państwa (Dz.U. L 142 z 14.5.1998, s.1.)
    • [23]       Dyrektywa 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych (Dz.U. L 281 z 23.11.1995, s. 31).
    • [24]       Rozporządzenie (WE) nr 45/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2000 r. o ochronie osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje i organy wspólnotowe i o swobodnym przepływie takich danych (Dz.U. L 8 z 12.1.2001, s. 1).
    • [25]       Motyw ma być dostosowany, aby wyjaśnić stałą możliwość przetwarzania danych w przypadku innych systemów wsparcia.
    • [26]       Rozporządzenie (UE) nr 182/2011 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiające przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję (Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13)
    • [27]       Rozporządzenie Rady (WE) nr 1085/2006 z 17 lipca 2006 r. ustanawiające instrument pomocy przedakcesyjnej (IPA) (Dz.U. L 170 z 29.6.2007, s. 1).
    • [28]       Ten ustęp może zostać zmieniony, aby zachować spójność z ostatecznym tekstem rozporządzenia (UE) nr [CSF/2012].
    • [29]       Dz.U. L […], […], s. […].
    • [30]       Rozporządzenie (WE) nr 1059/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003 r. w sprawie ustalenia wspólnej klasyfikacji Jednostek Terytorialnych do Celów Statystycznych (NUTS).
    • [31]       Art. 30–33 zostaną dostosowane po ustaleniu definicji, a wszelkie odniesienia do powierzchni użytkowych użytków rolnych zostaną zastąpione terminem „użytek rolny”.
    • [32]       Dz.U. 224 z 18.8.1990, s. 19.
    • [33]       Decyzja Rady 2009/470/WE z dnia 25 maja 2009 r. w sprawie wydatków w dziedzinie weterynarii (Dz.U. L 155 z 18.6.2009, s. 30).
    • [34]       Dz.U. L […] z […], s. […].
    • [35]  Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w obszarze polityki wodnej (Dz.U. L 327 z 22.12.2000, s. 1).
    • [36]        Rozporządzenie (UE) nr 1151/2012 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych
    • [37]       Rozporządzenie Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz.U. L 189 z 20.7.2007, s. 1)
    • [38]       Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 110/2008 z dnia 15 stycznia 2008 r. w sprawie definicji, opisu, prezentacji, etykietowania i ochrony oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 1576/89
    • [39]       Odniesienie będzie zaktualizowane, procedura przyjmowania rozporządzenia w toku.
    • [40]       Komunikat Komisji – Wytyczne UE dotyczące najlepszych praktyk dla dobrowolnych systemów certyfikacji produktów rolnych i środków spożywczych, Dz.U. C 341 z 16.12.2010, s. 5.
    • [41]  Dyrektywa Rady 2000/29/WE z dnia 8 maja 2000 r. w sprawie środków ochronnych przeciw wprowadzaniu do Wspólnoty organizmów szkodliwych dla roślin lub produktów roślinnych i przeciw ich rozpowszechnianiu się we Wspólnocie (Dz.U. L 169 z 10.7.2000, s. 1).
    • [42]       Rozporządzenie (EWG) nr 2019/93 z dnia 19 lipca 1993 r. wprowadzające szczególne środki dla mniejszych wysp Morza Egejskiego dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz.U. L 184 z 27.7.1993, s. 1).
    • [43]          Druga ministerialna konferencja na temat ochrony lasów w Europie, 16–17 czerwca 1993 r., Helsinki, Finlandia, „Rezolucja H1 – ogólne wytyczne dotyczące zrównoważonego zarządzania lasami w Europie”
    • [44]       Rozporządzenie Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych (Dz.U. L 189 z 20.7.2007, s. 1).
    • [45]       Dyrektywa Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz.U. L 59 z 8.3.1996, s. 63).
    • [46]           Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (Dz.U. L 20 z 26.1.2010, s. 7).
    • [47]           Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz.U. L 327 z 22.12.2000, s. 1).
    • [48]       Niniejszy artykuł może zostać zmieniony w celu zagwarantowania spójności z ostatecznym tekstem CPR.
    • [49]        Niniejszy artykuł może zostać zmieniony w celu zagwarantowania spójności z ostatecznym tekstem CPR.
    • [50]       Niniejszy artykuł może zostać zmieniony w celu zagwarantowania spójności z ostatecznym tekstem CPR.
    • [51]  Rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 (Dz.U. L 298 z 26.10.2012, s. 1).
    • [52]       Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U. L 30 z 31.1.2009, s.16).
    • [53]       Do uzupełnienia po sporządzeniu wykazu aktów delegowanych.
    • [54]       Konkluzje Rady ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych; konkluzje Rady w sprawie dalszego opracowywania oceny ryzyka na potrzeby zarządzania katastrofami w Unii Europejskiej, 11-12 kwietnia 2011 r.
    • [55]  Dz.U. L 140 z 5.6.2009, s.16
    • [56]  Dz.U. L 140 z 5.6.2009, s.16
    • [57]  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: Europejska agenda cyfrowa (COM(2010) 245 final/2 z 26.8.2010); dokument roboczy Komisji: tabela wyników agendy cyfrowej (SEC(2011) 708 z 31.5.2011). Tabela wyników: http://ec.europa.eu/information_society/digital-agenda/scoreboard/index_en.htm
    • [58]  Dz.U. L 277 z 21.10.2005, s. 1.
    • [59]  Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego objętych zakresem wspólnych ram strategicznych oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego i Funduszu Spójności, oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1083/2006 (COM(2011)0615)
    • [60]  Opinia w sprawie 2/00, Carthagena Protocol, Zb.Orz. [2001] s. I-9713, pkt 5; sprawa C-370/07, Komisja przeciwko Radzie, Zb.Orz. 2009 s. I-8917, pkt 46-49; opinia w sprawie 1/08, General Agreement on Trade in Services, Zb.Orz. [2009] s. I-11129, pkt 110.
    • [61]  Sprawa C-403/2005, Parlament przeciwko Komisji, Zb.Orz. [2007] s. I-9045 pkt 59 oraz przytoczone tam orzecznictwo.
    • [62]  Zobacz niedawną sprawę C-411/06, Komisja przeciwko Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, Zb.Orz. [2009] s. I-7585.
    • [63]  W głosowaniu końcowym uczestniczyli: Klaus-Heiner Lehne (przewodniczący), Evelyn Regner (wiceprzewodnicząca), Françoise Castex (wiceprzewodnicząca), Sebastian Valentin Bodu (wiceprzewodniczący), Axel Voss (sprawozdawca), Luigi Berlinguer, Piotr Borys, Christian Engström, Marielle Gallo, Giuseppe Gargani, Lidia Joanna Geringer de Oedenberg, Bernhard Rapkay, Dagmar Roth-Behrendt, József Szájer, Luis de Grandes Pascual, Sajjad Karim, Eva Lichtenberger, Antonio López-Istúriz White, Antonio Masip Hidalgo, Jiří Maštálka, Francesco Enrico Speroni, Rebecca Taylor, Alexandra Thein, Cecilia Wikström, Tadeusz Zwiefka.

    OPINIA Komisji Rozwoju (21.6.2012)

    dla Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi

    w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)
    (COM(2011)0627 – C7‑0340/2011 – 2011/0282(COD))

    Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Birgit Schnieber-Jastram

    ZWIĘZŁE UZASADNIENIE

    Z perspektywy polityki rozwojowej można by zaproponować całkowicie inną wspólną politykę rolną (WPR) niż ta, którą w ramach reformy proponuje Komisja. Jednak z kilkoma dobrze znanymi niespójnościami poradzono sobie podczas poprzednich reform WPR, i podobna tendencja występuje w przypadku obecnego wniosku Komisji. We wsparciu dla gospodarstw rolnych w dużym stopniu oddzielono płatność od produkcji, a rolę mechanizmów interwencji rynkowej i refundacji wywozowych znacznie zmniejszono.

    Jedną z większych innowacji w najnowszej propozycji reformy jest obowiązkowy ekologiczny składnik płatności bezpośrednich, który służy wsparciu dla środków ochrony środowiska w całej UE, przy czym priorytetowe znaczenie mają cele związane z klimatem i polityką ochrony środowiska. Nie spowoduje to konkurencyjności w stosunku do rolników w państwach rozwijających się. Ponadto obowiązkowe środki ekologiczne przyczynią się do łagodzenia zmiany klimatu, która ma poważne konsekwencje dla wielu krajów rozwijających się. Sprawozdawczyni zdecydowanie popiera ekologiczny składnik wniosku Komisji, ale jest także zdania, że ambitniejsza reforma WPR, w której z większą konsekwencją zajęto by się ukierunkowaniem płatności bezpośrednich, a płatności związane z wielkością produkcji byłyby stopniowo znoszone, miałaby większy wpływ na usuwanie wywołanych przez WPR zakłóceń utrzymujących się na światowych rynkach.

    Pomimo pozytywnych tendencji pozostają jednak jeszcze autentyczne problemy, którymi należy się zająć pod kątem polityki rozwojowej. Zreformowana WPR nadal wywiera skutki zewnętrzne, których wnioski Komisji nie odzwierciedlają w wystarczającym stopniu. Z tego względu przepisy WPR należy dokładnie sprawdzić w świetle zobowiązań traktatowych do zapewnienia spójności polityki na rzecz rozwoju (art. 208 TFUE).

    WPR nie ma ogólnego wpływu na wszystkie kraje rozwijające się, ale wykazano, że w konkretnych przypadkach poszczególne środki WPR mogą prowadzić do wzrostu przywozu w krajach rozwijających się, co zagraża egzystencji lokalnych rolników i podważa działania polityki rolnej prowadzone przez państwa rozwijające się w celu zwiększenia długoterminowego bezpieczeństwa żywnościowego. Ponadto w świetle szerszego rozumienia spójności polityki na rzecz rozwoju, które wykracza poza zasadę „nie szkodzić”, niektóre elementy drugiego filaru mogą przyczynić się do tworzenia synergii i zacieśniania współpracy między rolnikami z Europy i państw rozwijających się.

    Sprawozdawczyni proponuje zatem poprawki zgodne z poniższymi kierunkami:

    ●   WPR powinna stać się elementem szerszych ram dotyczących spójności polityki UE na rzecz rozwoju, a jej wpływ zewnętrzny powinien podlegać stałej obserwacji prowadzonej przez rządy i zainteresowane podmioty z państw partnerskich.

    ●   WPR powinna także sprzyjać współpracy transnarodowej w zakresie badań naukowych i rozwoju dotyczących rolnictwa w obszarach właściwych dla krajów rozwijających się i uwzględniających ich specyficzne potrzeby.

    Komunikat Komisji i konkluzje Rady dotyczące ram polityki bezpieczeństwa żywnościowego uwypuklają potrzebę zaangażowania najważniejszych grup zainteresowanych podmiotów, takich jak grupy sprzyjające rozwojowi społeczności, organizacje rolnicze i stowarzyszenia kobiet, w kształtowanie polityki i programy badawcze dotyczące rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich.

    Sprawozdawczyni zdaje sobie sprawę, że same te zmiany nie wystarczą, by zmierzyć się ze światowymi wyzwaniami bezpieczeństwa żywnościowego i niepokojami krajów rozwijających się związanymi z funkcjonowaniem rynków rolnych. W szerszej perspektywie strategii politycznych na rzecz rozwoju można by uczynić więcej, by usprawnić wymianę wiedzy i współpracę w zakresie badań i rozwoju odpowiadających potrzebom państw rozwijających się, np. można zbadać ewentualną synergię między programami, takimi jak europejskie partnerstwo innowacyjne (EPI) i program na rzecz rozwoju rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich w ramach sąsiedztwa europejskiego (ENPARD).

    Należy w sposób ukierunkowany korzystać z polityki rozwojowej i dialogu politycznego, tak by umożliwić krajom rozwijającym się czerpanie korzyści z międzynarodowego handlu produktami rolnymi oraz stosowania – na wzór Unii – nowoczesnych instrumentów zarządzania rynkiem. Jednym z problemów jest tutaj koncentracja władzy w niektórych ogniwach łańcuchów żywnościowych. W krajach rozwijających rolnictwo o dominującym wywozie uprzywilejowaną pozycję daje zazwyczaj największym producentom.

    Zasadnicze wyzwanie dla spójności polityki na rzecz rozwoju pojawia się wtedy, gdy interesy krajów rozwijających się i Europy są sprzeczne. W perspektywie długoterminowej interesy te mogą zostać zbliżone, a tworzenie sytuacji, w których nie ma przegranych – ułatwione. Dlatego też celem propozycji przedstawionych przez sprawozdawczynię nie jest podważanie uprawnionych celów WPR, ale wybiórcze dokonanie dostosowań, tam gdzie z perspektywy polityki rozwojowej uznaje się je za konieczne.

    POPRAWKI

    Komisja Rozwoju zwraca się do Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jako do komisji przedmiotowo właściwej, o naniesienie w swoim sprawozdaniu następujących poprawek:

    Poprawka  1

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Punkt 2 a preambuły (nowy)

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    (2a) Reforma powinna zapewniać – zgodnieart. 208 Traktatufunkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) – uwzględnianie przez WPR celów współpracy rozwojowej, łączniecelami zatwierdzonymi przez ONZinne organizacje międzynarodowe. Środki przyjmowane na podstawie niniejszego rozporządzenia nie powinny naruszać potencjałuzakresie produkcji żywności ani długoterminowego bezpieczeństwa żywnościowego krajów rozwijających się, przede wszystkich krajów najsłabiej rozwiniętych (LDC), oraz powinny przyczyniać się do realizacji zobowiązań Uniizakresie łagodzenia zmiany klimatu. Propagując zrównoważone rolnictwo, Unia powinna opierać się na wnioskach sformułowanychmiędzynarodowej ocenie wpływu nauktechnologii rolniczych na rozwój (IAASTD).

    Uzasadnienie

    Zgodnie z art. 208 TFUE wszystkie obszary polityki UE, które mogą wpłynąć na kraje rozwijające się, muszą uwzględniać cele rozwojowe. Ułatwianie rozwoju rolnictwa w krajach rozwijających się i zwiększanie światowego bezpieczeństwa żywnościowego to główne cele współpracy rozwojowej UE. Spójność polityki na rzecz rozwoju wykracza poza zasadę „nie szkodzić”, co oznacza, że należy także zbadać możliwe efekty synergii polityki rolnej i rozwoju obszarów wiejskich UE. W tym zakresie zespół ds. międzynarodowej oceny wpływu nauk i technologii rolniczych na rozwój (IAASTD) może dostarczyć wytycznych do propagowania zrównoważonego rolnictwa w UE i poza jej granicami.

    Poprawka  2

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Punkt 35 a preambuły (nowy)

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

     

    (35a) Naukitechnologie rolnicze powinny przyczyniać się do wielofunkcyjnego charakteru rolnictwa, utrzymywać różnorodność systemów rolniczychżywnościowych, zachowywać różnorodność biologiczną, utrzymywać zasoby naturalne, poprawiać dochody na obszarach wiejskich,tym poprzez zwiększanie zróżnicowania działalności drobnych gospodarstw rolnych,także zmniejszać negatywne oddziaływanie działalności rolniczej na ludziśrodowisko.

    Uzasadnienie

    Rolnictwo ekologiczne, środki rolno-środowiskowe, a w szerszym zakresie, zrównoważone praktyki rolne tradycyjnie propagowane są w ramach drugiego filara WPR przeznaczonego na rozwój obszarów wiejskich. W ramach niniejszej propozycji reformy WPR silny nacisk kładzie się na innowacyjność w zakresie drugiego filara. Ponieważ nauki i technologie rolnicze dotychczas przyniosły korzyści przede wszystkim rolnikom wielkoobszarowym w celu zwiększenia wydajności tego sektora, ale przyniosły też niezamierzone skutki społeczne i środowiskowe, warto wskazać, że nauki i technologie rolnicze powinny przede wszystkim zostać ukierunkowane na osiągnięcie celów zrównoważonego rozwoju, do których dotychczas przywiązywano najmniejszą uwagę.

    Poprawka  3

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Punkt 38 preambuły

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    (38) W ciągu kilku lat podejście LEADER do rozwoju obszarów wiejskich udowodniło swoją użyteczność we wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich poprzez całkowite uwzględnienie wielosektorowych potrzeb w zakresie endogenicznego rozwoju obszarów wiejskich z zastosowaniem podejścia oddolnego. Z tego względu należy kontynuować stosowanie podejścia LEADER w przyszłości i podejście to powinno pozostać obowiązkowe dla wszystkich programów rozwoju obszarów wiejskich.

    (38) W ciągu kilku lat podejście LEADER do rozwoju obszarów wiejskich udowodniło swoją użyteczność we wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich poprzez całkowite uwzględnienie wielosektorowych potrzeb w zakresie endogenicznego rozwoju obszarów wiejskich z zastosowaniem podejścia oddolnego. Z tego względu należy kontynuować stosowanie podejścia LEADER w przyszłości i podejście to powinno pozostać obowiązkowe dla wszystkich programów rozwoju obszarów wiejskich. Należy zachęcać do dalszego pogłębiania synergii poprzez współpracęlokalnymi podmiotami zajmującymi się rozwojemkrajach rozwijających się, przy pełnym poszanowaniu wykorzystywania tradycyjnej wiedzy, jak przewidzianoDeklaracji Organizacji Narodów Zjednoczonychprawach ludności rdzennej i w Konwencji ONZróżnorodności biologicznej, mając na celu propagowanie zrównoważonych praktyk rolnych zgodnychochronąpoprawą stanu środowiska naturalnego, glebyróżnorodności genetycznej.

    Uzasadnienie

    Tradycyjna i lokalna wiedza oraz innowacje wywodzące się ze społeczności lokalnych stanowią obszerną sferę nagromadzonej wiedzy praktycznej i możliwości tworzenia wiedzy potrzebnej do osiągnięcia celów dotyczących zrównoważonego charakteru i rozwoju. Pogłębianie synergii poprzez współpracę z lokalnymi podmiotami zajmującymi się rozwojem jest zatem zgodne z zasadami przewidzianymi w Deklaracji ONZ o prawach ludności rdzennej oraz w Konwencji ONZ o różnorodności biologicznej, które dotyczą ochrony tradycyjnej wiedzy i praktyk społeczności rdzennych i lokalnych.

    Poprawka  4

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Punkt 52 preambuły

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    (52) Realizacją innowacyjnych projektów w kontekście EPI na rzecz wydajnego i zrównoważonego rolnictwa powinny zająć się grupy operacyjne zrzeszające rolników, badaczy, doradców, przedsiębiorstwa i inne podmioty zainteresowane innowacyjnością w sektorze rolnym. Aby zagwarantować, że wyniki takich projektów przyniosą korzyść całemu sektorowi, wyniki te należy rozpowszechniać.

    (52) Realizacją innowacyjnych projektów w kontekście EPI na rzecz wydajnego i zrównoważonego rolnictwa powinny zająć się grupy operacyjne zrzeszające rolników, badaczy, doradców, przedsiębiorstwa i inne podmioty zainteresowane innowacyjnością w sektorze rolnym. Aby zagwarantować, że wyniki takich projektów przyniosą korzyść całemu sektorowi, wyniki te należy rozpowszechniać. Należy zachęcać do współpracysieciami innowacjikrajach rozwijających się dążących do podobnych celów,szczególności tych, które wspierają zdecentralizowane badania uczestniczące oraz upowszechnianie wiedzynajlepszych zrównoważonych praktykach rolniczych,tymprogramach opracowanych specjalnie dla kobiet.

    Poprawka  5

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Artykuł 5 – ustęp 2

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    Wszystkie priorytety wpływają na osiąganie celów przekrojowych w zakresie innowacyjności, środowiska oraz przeciwdziałania zmianie klimatu i do przystosowania się do niej.

    Wszystkie priorytety wpływają na osiąganie celów przekrojowych w zakresie innowacyjności, środowiska oraz przeciwdziałania zmianie klimatu i do przystosowania się do niej zgodniewnioskami sformułowanymimiędzynarodowej ocenie wpływu nauktechnologii rolniczych na rozwój (IAASTD) oraz,stosownych przypadkach, odzwierciedlają cele rozwojowe Unii.

    Poprawka  6

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Artykuł 6 a (nowy)

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

     

    Artykuł 6a

     

    Spójność polityki na rzecz rozwoju

     

    Reforma zapewnia – zgodnieart. 208 TFUE – uwzględnianie przez WPR celów współpracy rozwojowej, łączniecelami zatwierdzonymi przez ONZinne organizacje międzynarodowe. Środki przyjmowane na podstawie niniejszego rozporządzenia nie naruszają potencjałuzakresie produkcji żywności ani długoterminowego bezpieczeństwa żywnościowego krajów rozwijających się, przede wszystkich krajów najsłabiej rozwiniętych (LDC), oraz przyczyniają się do realizacji zobowiązań Uniizakresie łagodzenia zmiany klimatu. Propagując zrównoważone rolnictwo, Unia powinna opierać się na wnioskach sformułowanychmiędzynarodowej ocenie wpływu nauktechnologii rolniczych na rozwój (IAASTD).

    Uzasadnienie

    Zgodnie z art. 208 TFUE wszystkie obszary polityki UE, które mogą wpłynąć na kraje rozwijające się, muszą uwzględniać cele rozwojowe. Ułatwianie rozwoju rolnictwa w krajach rozwijających się i zwiększanie światowego bezpieczeństwa żywnościowego to główne cele współpracy rozwojowej UE. Spójność polityki na rzecz rozwoju wykracza poza zasadę „nie szkodzić”, co oznacza, że należy także zbadać możliwe efekty synergii polityki rolnej i rozwoju obszarów wiejskich UE. W tym zakresie zespół ds. międzynarodowej oceny wpływu nauk i technologii rolniczych na rozwój (IAASTD) może dostarczyć wytycznych do propagowania zrównoważonego rolnictwa w UE i poza jej granicami.

    Poprawka  7

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Artykuł 29 – ustęp 2 a (nowy)

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

     

    2a. Programy rozwoju obszarów wiejskich obowiązkowo oferują środki na rzecz wsparcia płodozmianu, włączenia upraw roślinwysokiej zawartości białka do płodozmianupoprawy upraw wieloletnich.

    Poprawka  8

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Artykuł 36 – ustęp 1 – litera c a) (nowa)

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

     

    ca) innowacjiwspółpracy bliźniaczej między sieciamiUnii i w państwach trzecich.

    Poprawka  9

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Artykuł 36 – ustęp 7

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    7. Współpraca między podmiotami znajdującymi się w różnych regionach lub państwach członkowskich również kwalifikuje się do wsparcia.

    7. Współpraca między podmiotami znajdującymi się w różnych regionach lub państwach członkowskich również kwalifikuje się do wsparcia, podobnie jak współpracapodmiotamipaństw rozwijających się.

    Uzasadnienie

    Spójność polityki na rzecz rozwoju wykracza poza zasadę „nie szkodzić”, co oznacza, że należy zbadać możliwe efekty synergii polityki wewnętrznej UE w odniesieniu do celów rozwojowych. Środki na rzecz współpracy w związku z polityką rozwoju obszarów wiejskich UE mogłyby wspierać inicjatywy transnarodowe, w których brałyby udział także podmioty z państw rozwijających się.

    Poprawka  10

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Artykuł 44 – ustęp 1 – litera a)

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    a) na projekty współpracy międzyterytorialnej lub transnarodowej;

    a) na projekty współpracy międzyterytorialnej lub transnarodowej,tym projekty współpracypaństwami rozwijającymi się;

    „Współpraca międzyterytorialna” oznacza współpracę w ramach państwa członkowskiego. „Współpraca transnarodowa” oznacza współpracę pomiędzy terytoriami w kilku państwach członkowskich oraz z terytoriami w państwach trzecich.

    „Współpraca międzyterytorialna” oznacza współpracę w ramach państwa członkowskiego. „Współpraca transnarodowa” oznacza współpracę pomiędzy terytoriami w kilku państwach członkowskich oraz z terytoriami w państwach trzecich.

    Uzasadnienie

    Spójność polityki na rzecz rozwoju wykracza poza zasadę „nie szkodzić”, co oznacza, że należy zbadać możliwe efekty synergii polityki wewnętrznej UE w odniesieniu do celów rozwojowych. Komunikat Komisji i konkluzje Rady dotyczące ram polityki bezpieczeństwa żywnościowego uwypuklają potrzebę zaangażowania najważniejszych grup zainteresowanych podmiotów, takich jak grupy sprzyjające rozwojowi społeczności, organizacje rolnicze i stowarzyszenia kobiet, w kształtowanie polityki na rzecz rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich. Można to osiągnąć także poprzez wymianę transnarodową w ramach projektów LEADER.

    Poprawka  11

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Artykuł 44 – ustęp 2 – litera b a) (nowa)

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

     

    ba) transnarodowe partnerstwo bliźniacze między obszarami Natura 2000podobnymi rolniczymi obszarami zarządzania ekologicznegopaństwach trzecich.

    Poprawka  12

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Artykuł 61 – ustęp 1 – litera d a) (nowa)

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

     

    da) ułatwianie wymiany wyników badań, wiedzytechnologii dotyczących wydajnościzrównoważonego charakteru rolnictwa między Uniąpaństwami rozwijającymi się, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb drobnych rolników.

    Uzasadnienie

    Spójność polityki na rzecz rozwoju wykracza poza zasadę „nie szkodzić”, co oznacza, że należy zbadać możliwe efekty synergii polityki wewnętrznej i rozwojowej UE. Komunikat Komisji na temat ram polityki bezpieczeństwa żywnościowego UE podkreśla, że do udziału w kształtowaniu polityki i w programach badawczych należy zachęcać społeczeństwo obywatelskie i organizacje rolnicze. Należy także propagować powiązania między organizacjami rolniczymi z UE i z państw rozwijających się. EPI powinno przyczyniać się do wymiany doświadczeń i innowacyjnych narzędzi przydatnych rolnikom w Europie i państwach rozwijających się.

    Poprawka  13

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Artykuł 61 – ustęp 2 – litera c a) (nowa)

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    ca) współpracęodpowiednimi sieciamiinstytucjamipaństwach rozwijających się.

    Uzasadnienie

    Zob. uzasadnienie do poprawki do art. 61 ust. 1 lit. da) (nowa).

    PROCEDURA

    Tytuł

    Wsparcie rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)

    Odsyłacze

    COM(2011)0627 – C7-0340/2011 – 2011/0282(COD)

    Komisja przedmiotowo właściwa

           Data ogłoszenia na posiedzeniu

    AGRI

    25.10.2011

     

     

     

    Opinia wydana przez

           Data ogłoszenia na posiedzeniu

    DEVE

    25.10.2011

    Sprawozdawca(czyni) komisji opiniodawczej

           Data powołania

    Birgit Schnieber-Jastram

    7.11.2011

    Rozpatrzeniekomisji

    24.4.2012

     

     

     

    Data przyjęcia

    19.6.2012

     

     

     

    Wynik głosowania końcowego

    +:

    –:

    0:

    27

    0

    0

    Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

    Thijs Berman, Michael Cashman, Véronique De Keyser, Nirj Deva, Leonidas Donskis, Charles Goerens, Catherine Grèze, Filip Kaczmarek, Michał Tomasz Kamiński, Gay Mitchell, Norbert Neuser, Jean Roatta, Birgit Schnieber-Jastram, Michèle Striffler, Keith Taylor, Eleni Theocharous, Patrice Tirolien, Ivo Vajgl, Anna Záborská, Iva Zanicchi

    Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

    Agustín Díaz de Mera García Consuegra, Gesine Meissner, Csaba Őry, Judith Sargentini, Patrizia Toia

    Zastępca(y) (art. 187 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego

    Ioan Enciu, Gabriele Zimmer

    OPINIA Komisji Budżetowej (17.10.2012)

    dla Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi

    w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)
    (COM(2011)0627 – C7‑0340/2011 – 2011/0282(COD))

    Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Giovanni La Via

    ZWIĘZŁE UZASADNIENIE

    Rozwój obszarów wiejskich w ramach WPR pozostaje kluczową częścią obecnej reformy i stanowi jej wysoki priorytet. Reforma ta stara się zachować dwufilarową strukturę WPR, przy czym wysokość budżetu dla każdego filaru zostanie utrzymana w wartościach nominalnych na poziomie z 2013 r., z wyraźnym ukierunkowaniem na osiąganie wyników w odniesieniu do głównych priorytetów UE. WPR powinna pozostać polityką o strategicznym znaczeniu dla skutecznego podejmowania strategicznych wyzwań i najbardziej efektywnego wykorzystania środków budżetowych. Instrumenty w ramach II filaru powinny dać państwom członkowskim większą swobodę w dostosowaniu rozwiązań do lokalnych uwarunkowań.

    Z uwagi na fakt, że WPR stała się z biegiem lat bardzo złożona, lepsze uregulowania prawne i znaczne zmniejszenie biurokracji dla rolników muszą stanowić ważny element przyszłej WPR. Trzeba uniknąć wszelkich nieuzasadnionych i nadmiernych obciążeń administracyjnych i kosztów dla organów krajowych, zwłaszcza w świetle konsolidacji fiskalnej państw członkowskich i niedoboru zasobów. Ukierunkowane wydatki są konieczne w celu zapewnienia prawidłowego zarządzania funduszami Unii z myślą o dostarczaniu kluczowych dóbr publicznych za sprawą wielofunkcyjnej WPR. Ponadto reforma ma na celu opracowanie skutecznych i długotrwałych instrumentów na rzecz zwiększenia opłacalności sektora rolnictwa.

    Celem wniosku Komisji jest przedstawienie szczegółowych wariantów polityki, których realizacja pozwoli zmierzyć się z przyszłymi wyzwaniami dla rolnictwa i obszarów wiejskich i osiągnąć cele wyznaczone dla WPR. Reforma przewiduje wzmocnienie środków środowiskowych oraz zwiększenie środków w celu rozwiązania tych kwestii w oparciu o kryterium terytorialne. Jednocześnie środki wydawane w ramach II filaru powinny być w większym stopniu skierowane do społeczności rolniczej.

    W skrócie Komisja proponuje, by rozwój obszarów wiejskich był objęty zakresem wspólnych ram strategicznych wraz z innymi unijnymi funduszami podlegającymi zarządzaniu dzielonemu, które powinny zostać jeszcze bardziej ukierunkowane na rezultaty i podlegać bardziej przejrzystym, ulepszonym zasadom dotyczącym warunków ex ante. II filar WPR powinien umożliwiać działanie w sposób skoordynowany i komplementarny z I filarem, a także z innymi funduszami UE (w szczególności Europejskim Funduszem Rozwoju Regionalnego (EFRR), Europejskim Funduszem Społecznym (EFS), Funduszem Spójności i Europejskim Funduszem Morskim i Rybackim (EFMR)). Na szczeblu UE fundusze te zostaną objęte zakresem wspólnych ram strategicznych, które na poziomie krajowym będą transponowane za pośrednictwem umów o partnerstwie, łącznie z wspólnymi celami i zasadami ich działania. Ustanowienie wspólnych zasad dotyczących wszystkich funduszy we wspólnych ramach strategicznych ułatwi obsługę projektów, zarówno z punktu widzenia beneficjentów, jak i organów krajowych, a także ułatwi wdrażanie projektów zintegrowanych.

    Pierwszorzędne znaczenie ma zapewnienie zgodności z wymogami interesu publicznego związanymi z przyznawaniem płatności.

    Sprawozdanie komisji AGRI opiera się na globalnych danych finansowych przewidzianychywanych przez Komisję Europejską dla WPR w przyszłych kolejnych wieloletnich ramach finansowych. Wprowadzenie istotnych zmian do odnośnego wniosku będzie oznaczało konieczność przeglądu treści niniejszej opinii.

    POPRAWKI

    Komisja Budżetowa zwraca się do Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jako do komisji przedmiotowo właściwej, o naniesienie w swoim sprawozdaniu następujących poprawek:

    Poprawka  1

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Artykuł 51 – ustęp 2

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    2. Kwota 30 mln EUR wycofywana jest z przydziału, o którym mowa w ust. 1, i wykorzystywana do sfinansowania nagrody za innowacyjną współpracę lokalną, o której mowa w art. 56.

    skreślony

    Poprawka  2

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Artykuł 56

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    Artykuł 56

    skreślony

    Nagroda za innowacyjną współpracę lokalną na obszarach wiejskich

     

    Środki pieniężne, o których mowa w art. 51 ust. 2, wykorzystywane są do sfinansowania nagrody przyznawanej projektom współpracy z udziałem co najmniej dwóch podmiotów, które znajdują się w różnych państwach członkowskich i realizują lokalnie innowacyjną koncepcję.

     

    Poprawka  3

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Artykuł 57

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    Artykuł 57

    skreślony

    Zaproszenie do składania wniosków

     

    1. Najpóźniej począwszy od 2015 r., a następnie co roku Komisja ogłasza zaproszenie do składania wniosków w celu przyznania nagrody, o której mowa w art. 56. Ostatnie zaproszenie do składania wniosków ogłaszane jest nie później niż w 2019 r.

     

    2. W zaproszeniu do składania wniosków określona jest tematyka wniosków, która związana jest z jednym z priorytetów Unii w zakresie rozwoju obszarów wiejskich. Tematyka ta musi być również odpowiednia do wdrożenia poprzez współpracę na poziomie transnarodowym.

     

    3. Zaproszenie do składania wniosków otwarte jest zarówno dla lokalnych grup działania, jak i dla indywidualnych podmiotów współpracujących na potrzeby określonego projektu.

     

    Poprawka  4

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Artykuł 58

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    Artykuł 58

    skreślony

    Procedura wyboru

     

    1. We wszystkich państwach członkowskich wnioski o nagrodę składane są przez wnioskodawców odpowiednim krajowym sieciom obszarów wiejskich, które są odpowiedzialne za wstępną selekcję wniosków.

     

    2. Krajowe sieci obszarów wiejskich wyłaniają spośród swoich członków komisję kwalifikacyjną złożoną z niezależnych ekspertów w celu dokonania wstępnej selekcji wniosków. Wstępna selekcja wniosków odbywa się na podstawie kryteriów wykluczenia, wyboru i przyznania, określonych w zaproszeniu do składania wniosków. Każda krajowa sieć obszarów wiejskich w ramach wstępnej selekcji wybiera nie więcej niż 10 wniosków i przekazuje je Komisji.

     

    3. Komisja jest odpowiedzialna za wybór pięćdziesięciu zwycięskich projektów spośród wniosków wybranych w ramach selekcji wstępnej we wszystkich państwach członkowskich. Komisja powołuje grupę sterującą ad hoc złożoną z niezależnych ekspertów. Ta grupa sterująca przygotowuje wybór zwycięskich wniosków na podstawie kryteriów wykluczenia, wyboru i przyznania, określonych w zaproszeniu do składania wniosków.

     

    4. Komisja – w drodze aktów wykonawczych – podejmuje decyzje dotyczące wykazu projektów, którym przyznaje się nagrodę.

     

    Poprawka  5

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Artykuł 59

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    Artykuł 59

    skreślony

    Nagroda finansowa – warunki i płatność

     

    1. Aby projekty kwalifikowały się do nagrody, czas potrzebny na ich ukończenie nie może przekraczać dwóch lat od daty przyjęcia aktu wykonawczego, na mocy którego przyznawana jest nagroda. Ramy czasowe dotyczące realizacji projektu są określone we wniosku.

     

    2. Nagrodę przyznaje się w postaci jednorazowej płatności. Komisja w drodze aktów wykonawczych ustala kwotę płatności zgodnie z kryteriami określonymi w zaproszeniu do składania wniosków i z uwzględnieniem szacowanego kosztu realizacji projektu przedstawionego we wniosku. Maksymalna wysokość nagrody dla projektu nie przekracza 100 000 EUR.

     

    3. Państwa członkowskie wypłacają nagrodę zwycięskim wnioskodawcom po potwierdzeniu ukończenia projektu. Unia zwraca państwom członkowskim odpowiednie wydatki zgodnie z przepisami sekcji 4 rozdziału II tytułu IV rozporządzenia (UE) nr HR/2012. Państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o wypłaceniu zwycięskim wnioskodawcom całości lub części nagrody przed potwierdzeniem ukończenia projektu, ale w tym przypadku do czasu potwierdzenia ukończenia projektu ponoszą odpowiedzialność za wydatki.

     

    Poprawka  6

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Artykuł 60

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    Artykuł 60

    skreślony

    Zasady dotyczące procedury, harmonogramów i tworzenia grupy sterującej

     

    Komisja w drodze aktów wykonawczych określa szczegółowe przepisy dotyczące procedury i harmonogramu wyboru projektów oraz zasady dotyczące powoływania grupy sterującej niezależnych ekspertów, o której mowa w art. 58 ust. 3. Przedmiotowe akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 91.

     

    PROCEDURA

    Tytuł

    Wsparcie rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)

    Odsyłacze

    COM(2011)0627 – C7-0340/2011 – 2011/0282(COD)

    Komisja przedmiotowo właściwa

    Data ogłoszenia na posiedzeniu

    AGRI

    25.10.2011

     

     

     

    Opinia wydana przez

    Data ogłoszenia na posiedzeniu

    BUDG

    25.10.2011

    Sprawozdawca(czyni) komisji opiniodawczej

    Data powołania

    Giovanni La Via

    6.2.2012

    Data przyjęcia

    10.10.2012

     

     

     

    Wynik głosowania końcowego

    +:

    –:

    0:

    27

    2

    1

    Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

    Marta Andreasen, Richard Ashworth, Francesca Balzani, Zuzana Brzobohatá, Göran Färm, José Manuel Fernandes, Eider Gardiazábal Rubial, Salvador Garriga Polledo, Jens Geier, Ivars Godmanis, Lucas Hartong, Jutta Haug, Monika Hohlmeier, Sidonia Elżbieta Jędrzejewska, Ivailo Kalfin, Sergej Kozlík, Jan Kozłowski, Alain Lamassoure, Giovanni La Via, George Lyon, Barbara Matera, Juan Andrés Naranjo Escobar, Nadezhda Neynsky, Dominique Riquet, Helga Trüpel, Angelika Werthmann

    Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

    Maria Da Graça Carvalho, Georgios Papastamkos, Nils Torvalds, Catherine Trautmann

    OPINIA Komisji Kontroli Budżetowej (21.9.2012)

    dla Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi

    w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)
    (COM(2011)0627 – C7‑0340/2011 – 2011/0282(COD))

    Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Tamás Deutsch

    POPRAWKI

    Komisja Kontroli Budżetowej zwraca się do Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jako komisji przedmiotowo właściwej, o naniesienie w swoim sprawozdaniu następujących poprawek:

    Poprawka  1

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Punkt 4 preambuły

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    (4) W celu uzupełnienia lub zmienienia pewnych elementów niniejszego rozporządzenia innych niż istotne należy powierzyć Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 290 Traktatu. Szczególnie istotne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym z ekspertami. Przygotowując i opracowując akty delegowane, Komisja powinna zapewnić równoczesne, terminowe i odpowiednie przekazanie stosownych dokumentów Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

    (4) W celu uzupełnienia lub zmienienia pewnych elementów niniejszego rozporządzenia innych niż istotne należy powierzyć Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 290 Traktatu. Szczególnie istotne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym z ekspertami. Przygotowując i opracowując akty delegowane, Komisja powinna zapewnić równoczesne, terminowe i odpowiednie przekazanie stosownych dokumentów Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. Trybunał Obrachunkowy może wydać opinięsprawie tych aktów delegowanych na wniosek Parlamentu Europejskiego albo Rady zgodnieart. 287 ust. 4 Traktatufunkcjonowaniu Unii Europejskiej.

    Uzasadnienie

    Umożliwi to Parlamentowi Europejskiemu i Radzie formułowanie swoich opinii na podstawie ekspertyzy technicznej sporządzonej przez Trybunał Obrachunkowy.

    Poprawka  2

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Artykuł 2 – ustęp 1 – litera l)

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    l) „koszt transakcyjny”: koszt związany z zobowiązaniem, ale niezwiązany bezpośrednio z jego wypełnieniem;

    l) „koszt transakcyjny”: koszt związany z zobowiązaniem, wynikający pośrednio z jego wypełnienia;

    Poprawka  3

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Artykuł 2 – ustęp 1 – litera r)

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    r) „klęska żywiołowa”: naturalnie występujące zdarzenie o charakterze biotycznym lub abiotycznym, które prowadzi do ważnych zakłóceń w systemach produkcji rolnej i strukturach leśnych, powodując ostatecznie znaczące szkody gospodarcze w sektorach rolnictwaleśnictwa;

    r) „klęska żywiołowa”: naturalnie występujące zdarzenie o charakterze biotycznym lub abiotycznym, które prowadzi do ważnych zakłóceń w systemach produkcji rolnej i strukturach leśnych, powodując ostatecznie znaczące szkody gospodarcze w sektorach rolnictwa lub leśnictwa;

    Poprawka  4

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Artykuł 2 – ustęp 1 – litera s)

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    s) „klęska żywiołowa”: nieprzewidziane zdarzenie o charakterze biotycznym lub abiotycznym, spowodowane przez działalność człowieka, które prowadzi do ważnych zakłóceń w systemach produkcji rolnej i strukturach leśnych, powodując ostatecznie znaczące szkody gospodarcze w sektorach rolnictwaleśnictwa;

    s) „klęska żywiołowa”: nieprzewidziane zdarzenie o charakterze biotycznym lub abiotycznym, spowodowane przez działalność człowieka, które prowadzi do ważnych zakłóceń w systemach produkcji rolnej i strukturach leśnych, powodując ostatecznie znaczące szkody gospodarcze w sektorach rolnictwa lub leśnictwa;

    Poprawka  5

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Artykuł 4 – ustęp 1 – punkt 1

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    (1) poprawy konkurencyjności rolnictwa;

    (1) poprawy konkurencyjności rolnictwaleśnictwa;

    Poprawka  6

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Artykuł 5 – ustęp 1 – punkt 4 – litera a)

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    a) odtwarzanie i zachowanie różnorodności biologicznej, w tym na obszarach Natura 2000, oraz rolnictwa o wysokiej wartosci przyrodniczejstanu europejskich krajobrazów;

    a) odtwarzanie i zachowanie różnorodności biologicznej, w tym na obszarach Natura 2000 orazramach działalności systemów rolnictwa o wysokiej wartości przyrodniczej, jak również stanu europejskich krajobrazów;

    Poprawka  7

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Artykuł 5 – ustęp 1 a (nowy)

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

     

    W przypadku każdegocelówpriorytetów Unii,których mowaniniejszym artykule, Komisja określa precyzyjnie szereg celówmonitoruje ich realizację.

    Uzasadnienie

    Ta zmiana odzwierciedla apel Parlamentu, by polityka była ukierunkowana w większym stopniu na wyniki działań UE i na monitorowanie realizacji celów.

    Poprawka  8

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Artykuł 5 – ustęp 1 b (nowy)

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

     

    Każde państwo członkowskie określaprogramach krajowych swoje potrzeby związanepriorytetami Unii oraz wskaźniki umożliwiające Komisji monitorowanie procesu osiągania wyników.

    Uzasadnienie

    Ta zmiana odzwierciedla apel Parlamentu, by polityka była ukierunkowana w większym stopniu na wyniki działań UE i na monitorowanie procesu osiągania wyników.

    Poprawka  9

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Artykuł 5 – ustęp 2 a (nowy)

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

     

    Zasadniczo Komisjapaństwa członkowskie dopilnowują, aby wsparcie UE było przeznaczane na obszary wiejskie, gdzie jest najbardziej potrzebne.

    Uzasadnienie

    Ta zmiana odzwierciedla apel Parlamentu, by polityka była ukierunkowana w większym stopniu na wyniki działań UE.

    Poprawka  10

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Artykuł 9 – ustęp 1 – litera n) – podpunkt (i)

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    (i) wyznaczenie przez państwo członkowskie wszystkich organów, o których mowa w art. 72 ust. 2, oraz,celach informacyjnych, skrócony opis struktury zarządzania i kontroli;

    (i) wyznaczenie przez państwo członkowskie wszystkich organów, o których mowa w art. 72 ust. 2, oraz opis struktury zarządzania i kontroli,tym możliwości weryfikowaniakontroli środkówśrodków szczegółowych rozwoju obszarów wiejskich; powinno to stanowić warunek zatwierdzenia programu rozwoju regionalnego, oznaczający, że Komisja uznała strukturę zarządzaniakontroli za skutecznąwydajną;

    Poprawka  11

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Artykuł 14 – ustęp 1 b (nowy)

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

     

    Komisja opracowuje wrazpaństwami członkowskimi skuteczne narzędzia,tym jasnejednoznaczne kryteria wyboru,celu ograniczenia ryzyka nieprawidłowego podwójnego finansowaniainnych funduszy UEfunduszy krajowych.

    Uzasadnienie

    Projekt rozporządzenia przewiduje finansowanie wielu (nowych) środków ze źródeł innych niż EFRROW, tj. innych funduszy UE albo funduszy krajowych. Ta różnorodność źródeł finansowania stwarza duże ryzyko nieprawidłowego podwójnego finansowania, które trzeba ograniczyć.

    Poprawka  12

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Artykuł 20 – ustęp 7

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    7. Wsparcie na mocy pkt 1 lit. c) jest równe 120 % rocznej płatności, którą beneficjent otrzymałramach systemu dla małych producentów rolnych.

    7. Komisja dodatkowo precyzuje cele tego środka, ustala jednoznaczne kryteriaustanawia system skutecznej kontroli, by zapobiegać nadużyciom.

    Uzasadnienie

    According to the draft regulation, support under this measure shall also cover annual payments for farmers who, at the time of submitting their application for support, participate in the small farmers scheme for at least one year and who commit to permanently transfer their entire holding and the corresponding payment entitlements to another farmer. It is unclear what is intended to be achieved with this measure. It appears to be an income support or retirement scheme for farmers who permanently transmit their holding. It is unclear why such support should be financed by pillar II. It is therefore proposed to delete this sub measure unless the necessary clarification is provided as to the objectives and targets, and unless clear criteria and effective controls are established in order to avoid abusive operations by farmers seeking to obtain the aid, by, for example, formally transferring the holdings to a family member.

    Poprawka  13

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Artykuł 21 – ustęp 1 – litera f)

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    f) badania i inwestycje związane z utrzymaniem, odbudową i poprawą stanu dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego wsi i krajobrazu wiejskiego, w tym dotyczące powiązanych aspektów społeczno-gospodarczych.

    f) badania i inwestycje związane z utrzymaniem, odbudową i poprawą stanu dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego, obszarówdużych walorach środowiskowych, wsi i krajobrazu wiejskiego, w tym dotyczące powiązanych aspektów społeczno-gospodarczych,także działania mające na celu szerzenie znajomości różnorodnych aspektów ochrony środowiska;

    Poprawka  14

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Artykuł 21 – ustęp 1 – litera g)

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    g) inwestycje ukierunkowane na przeniesienie działalności i przebudowę budynków lub innych obiektów położonych w pobliżu osad wiejskich, mające na celu poprawę jakości życia lub zwiększenie efektywności środowiskowej osady.

    g) inwestycje ukierunkowane na przeniesienie działalności i przebudowę budynków lub innych obiektów położonych wewnątrz lub w pobliżu osad wiejskich, mające na celu poprawę jakości życia lub zwiększenie efektywności środowiskowej osady.

    Poprawka  15

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Artykuł 28 – ustęp 2 – akapit pierwszy

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    Wsparcia udziela się grupom producentów, które zostały oficjalnie uznane przez właściwy organ państwa członkowskiego na podstawie planu operacyjnego. Wsparcie to ogranicza się do grup producentów wchodzących w zakres definicji MŚP.

    Wsparcia udziela się grupom producentów, które zostały oficjalnie uznane przez właściwy organ państwa członkowskiego na podstawie planu operacyjnego. Wsparcie to ogranicza się do grup producentów wchodzących w zakres definicji MŚP lub objętych ustawodawstwem państw członkowskich.

    Poprawka  16

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Artykuł 31 – ustęp 2

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    2. Wsparcia udziela się rolnikom oraz odpowiednio prywatnym właścicielom lasów i stowarzyszeniom właścicieli lasów. W należycie uzasadnionych przypadkach wsparcie może także być udzielane innym osobom gospodarującym gruntami.

    2. Wsparcia udziela się rolnikom oraz odpowiednio prywatnym właścicielom lasów i stowarzyszeniom właścicieli lasów, podobnie jak właścicielom lub administratorom lasów publicznych, których finansowanie nie jest gwarantowaneramach budżetów krajowych. W należycie uzasadnionych przypadkach wsparcie może także być udzielane innym osobom gospodarującym gruntami.

    Poprawka  17

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Artykuł 40 – ustęp 5 a (nowy)

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

     

    Podejmowane są działania, by wyraźnie rozgraniczyć cele filara I i filara II WPRzagwarantować, że decyzjafinansowaniu środkadanego filara będzie się opierać na wkładzie tego środkarealizację celów danego filara.

    Uzasadnienie

    O ile istnieje prawdopodobieństwo, że płatności bezpośrednie w ramach filara I przyczynią się do zwiększenia dochodów gospodarstwa, o tyle rozporządzenie w sprawie rozwoju obszarów wiejskich (filar II) obejmuje również narzędzie stabilizacji dochodów zapewniające rekompensatę rolnikom, których dochody znacznie zmalały. Należy wyraźnie rozgraniczyć cele filara I i filara II i zagwarantować, że decyzja o finansowaniu środka z danego filara będzie się opierać na wkładzie tego środka w realizację celów danego filara.

    Poprawka  18

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Artykuł 65 – ustęp 7 a (nowy)

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

     

    7a. Państwa członkowskie utrzymują poziom wysiłków podjętychokresie programowania 2007-2013wydają co najmniej 25 % całkowitego wkładuEFRROW na każdy program rozwoju obszarów wiejskich na rzecz działań związanychprzeciwdziałaniem zmianie klimatuprzystosowaniem się do niej oraz zarządzaniem gruntami poprzez środki rolno-środowiskoweklimatyczne, rolnictwo ekologicznepłatności na rzecz obszarówograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami.

    Uzasadnienie

    Aby uzyskać przydział środków, o którym mowa w pkt 28 preambuły, konieczne jest włączenie tekstu tego punktu preambuły do przepisów obowiązkowych.

    Poprawka  19

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Artykuł 69 – ustęp 2

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    2. W przypadku gdy pomocy udziela się na podstawie kosztów standardowych lub dodatkowych kosztów i utraconych dochodów, państwa członkowskie dopilnowują, aby odpowiednie obliczenia były właściwe i dokładne oraz określone z wyprzedzeniem na podstawie rzetelnej, sprawiedliwej i weryfikowalnej kalkulacji. W tym celu podmiot niezależny od organów odpowiedzialnych za obliczenia i posiadający odpowiednią wiedzę fachową przedstawia poświadczenie potwierdzające stosowność i dokładność obliczeń. Poświadczenie to włącza się do programu rozwoju obszarów wiejskich.

    2. W przypadku gdy pomocy udziela się na podstawie kosztów standardowych lub dodatkowych kosztów i utraconych dochodów, państwa członkowskie dopilnowują, aby odpowiednie obliczenia były właściwe i dokładne oraz określone z wyprzedzeniem na podstawie rzetelnej, sprawiedliwej i weryfikowalnej kalkulacji. W tym celu podmiot niezależny od organów odpowiedzialnych za obliczenia i posiadający odpowiednią wiedzę fachową przedstawia poświadczenie potwierdzające stosowność i dokładność obliczeń. Poświadczenie to włącza się do programu rozwoju obszarów wiejskich. Przed zatwierdzeniem programów Komisja dopilnowuje, byobliczeniach uwzględniono wszystkie istotne elementy oraz by główne założeniaparametry były właściwe.

    Uzasadnienie

    Ta zmiana odzwierciedla problemy, na jakie zwrócił uwagę Trybunał, np. problemy z ustaleniem wysokości pomocy (zob. ust. 97 sprawozdania specjalnego 7/2011).

    Poprawka  20

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Artykuł 75 – litera a)

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    a) zaprezentowanie postępów i osiągnięć w dziedzinie polityki rozwoju obszarów wiejskich oraz ocenę wpływu, efektywności, skuteczności i znaczenia interwencji z zakresu polityki rozwoju obszarów wiejskich;

    a) krytycznaobiektywna ocena postępów i osiągnięć w dziedzinie polityki rozwoju obszarów wiejskich oraz ocenę wpływu, efektywności, skuteczności i znaczenia interwencji z zakresu polityki rozwoju obszarów wiejskich;

    Uzasadnienie

    Brzmienie oryginalnego tekstu jest zbyt kategoryczne.

    Poprawka  21

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Artykuł 90 – ustęp 5 a (nowy)

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

     

    5a. Na wniosek Parlamentu Europejskiego albo Rady Trybunał Obrachunkowy może wydać opinięsprawie aktów delegowanych,których mowaart. 2 ust. 2, art. 6 ust. 2, art. 12 ust. 2, art. 15 ust. 5, art. 16 ust. 9, art. 17 ust. 4, art. 19 ust. 6, art. 20 ust. 8, art. 21 ust. 4, art. 22 ust. 3, art. 23 ust. 3, art. 29 ust. 10, art. 34 ust. 4, art. 35 ust. 5, art. 36 ust. 10, art. 37 ust. 4, art. 43 ust. 2, art. 45 ust. 3, art. 46 ust. 6, art. 47 ust. 6, art. 51 ust. 495.

    Uzasadnienie

    Umożliwi to Parlamentowi Europejskiemu i Radzie formułowanie swoich opinii na podstawie ekspertyzy technicznej sporządzonej przez Trybunał Obrachunkowy.

    PROCEDURA

    Tytuł

    Wsparcie rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)

    Odsyłacze

    COM(2011)0627 – C7-0340/2011 – 2011/0282(COD)

    Komisja przedmiotowo właściwa

    Data ogłoszenia na posiedzeniu

    AGRI

    25.10.2011

     

     

     

    Opinia wydana przez

    Data ogłoszenia na posiedzeniu

    CONT

    25.10.2011

    Sprawozdawca

    Data powołania

    Tamás Deutsch

    24.11.2011

    Data przyjęcia

    17.9.2012

     

     

     

    Wynik głosowania końcowego

    +:

    –:

    0:

    20

    2

    0

    Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

    Marta Andreasen, Jean-Pierre Audy, Inés Ayala Sender, Zigmantas Balčytis, Zuzana Brzobohatá, Andrea Češková, Rosario Crocetta, Tamás Deutsch, Martin Ehrenhauser, Gerben-Jan Gerbrandy, Cătălin Sorin Ivan, Iliana Ivanova, Monica Luisa Macovei, Jan Mulder, Crescenzio Rivellini, Paul Rübig, Theodoros Skylakakis, Bart Staes, Michael Theurer

    Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

    Christofer Fjellner, Edit Herczog, Ivailo Kalfin, Marian-Jean Marinescu, Derek Vaughan

    OPINIA Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia PublicznegoBezpieczeństwa Żywności (24.9.2012)

    dla Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi

    w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)
    (COM(2011)0627 – C7‑0340/2011 – 2011/0282(COD))

    Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Karin Kadenbach

    ZWIĘZŁE UZASADNIENIE

    Uwagi ogólne

    Niniejszy wniosek legislacyjny dotyczący wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) w drugim filarze obejmuje obiecujące koncepcje zmierzenia się z wyzwaniami polityki ochrony środowiska w UE, poprzez tworzenie i wzmacnianie zachęt do prowadzenia bardziej zrównoważonej gospodarki rolnej. Nowe rozporządzenie musi zapewnić państwom członkowskim właściwe instrumenty rozwiązywania problemów ekologicznych, społecznych i gospodarczych. Wiele z zaproponowanych środków przyczynia się do przeciwdziałania utracie różnorodności biologicznej, zatrzymania procesu erozji gleby i poprawy jakości wód podziemnych.

    Obecna reforma nie może stać się utraconą szansą na wprowadzenie zasadniczych zmian. Oznaczałoby to nie tylko straty dla środowiska naturalnego, ale również koszty dla rolników i podatników w UE. Dlatego drugi filar jest niezwykle istotny. Należy wesprzeć państwa członkowskie przy opracowywaniu dobrze zaprojektowanych środków, które w proaktywny sposób będą spełniać potrzeby gmin wiejskich.

    Dostarczanie dóbr publicznych

    Podmioty działające w rolnictwie i na obszarach wiejskich muszą nasilić wysiłki na rzecz realizacji celów związanych ze zmianą klimatu i energetyką oraz strategią w zakresie różnorodności biologicznej. Konieczne będzie udzielanie w tym zakresie wsparcia rolnikom i leśnikom, na których w głównej mierze spoczywa odpowiedzialność za gospodarowanie gruntami, ponieważ ceny rynkowe nie obejmują zapewniania tych dóbr publicznych.

    Minimalne wydatki na środowisko naturalne

    Konieczne jest ustanowienie minimalnego poziomu wydatków na środki ochrony środowiska w obszarach wiejskich, w tym środki rolno-środowiskowo-klimatyczne, program Natura 2000 oraz projekty służące realizacji ramowej dyrektywy wodnej i w rolnictwie ekologicznym. Istnieje pilna potrzeba preferencyjnego traktowania środków ochrony środowiska oraz związanych z nimi środków rolno-środowiskowych, a także środowiskowych w unijnych programach rozwoju obszarów wiejskich. W długim okresie takie wydatki minimalne będą ogólnie korzystne dla wszystkich obywateli UE i społeczeństwa.

    Rolnictwo ekologicznerolnictwo „o wysokiej wartości przyrodniczej”

    Rolnictwo ekologiczne i rolnictwo o wysokiej wartości przyrodniczej powinny osiągać wyjątkowe sukcesy w zakresie zrównoważonej działalności i z tego względu muszą być wspierane horyzontalnie za pomocą zestawu środków. Rolnictwo ekologiczne dowiodło, że może zapewnić zarówno korzystne efekty ekologiczne, jak i stabilność ekonomiczną, począwszy od ochrony i zwiększania różnorodności biologicznej, jakości gleb i wód, ochrony klimatu, aż po wydajniejsze korzystanie z zasobów naturalnych. Szczególnie wsparcie udzielane rolnictwu ekologicznemu może zapewniać tworzenie miejsc pracy, dóbr publicznych oraz oferty produktów żywnościowych o wysokiej jakości.

    Nie finansować zarządzania ryzykiem kosztem zrównoważonego rozwoju

    Celem drugiego filaru jest zrównoważony rozwój obszarów wiejskich, a ten filar powinien przyczynić się do „bardziej zrównoważonego terytorialnie i środowiskowo, przyjaznego dla klimatu i odpornego na jego zmianę oraz innowacyjnego sektora rolnego w Unii”. Ten cel jest niezgodny ze środkami służącymi finansowaniu zarządzania ryzykiem. Stabilizacja dochodów została już uwzględniona w pierwszym filarze, zatem nie ma potrzeby dodatkowego uwzględniania jej w drugim filarze. Jeżeli konieczne jest przyjęcie szczególnych środków zarządzania ryzykiem, należy je ustanowić w pierwszym filarze. Istnieje zbyt wysokie ryzyko, że wskutek zarządzania ryzykiem ważne środki na środowisko naturalne i rozwój wypłyną do sektora ubezpieczeniowego.

    Wspieranie rozwoju obszarów wiejskich nie tylkorolnictwie

    Szczególnie istotna jest rozbudowa infrastruktury lokalnej i lokalnych usług podstawowych w obszarach wiejskich, aby przeciwdziałać tendencjom odpływu ludności. Obejmuje to również rozbudowę ośrodków opieki i profilaktyki zdrowotnej, które mogą poprawić dostęp do jednostek opieki zdrowotnej w regionach. Zgodnie ze strategią „Europa 2020” wymaga to również stworzenia miejsc pracy o wysokiej jakości (lekarze, aptekarze, pielęgniarze itp.), w ten sposób przyczyniając się do wzrostu zatrudnienia.

    POPRAWKI

    Komisja Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności zwraca się do Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jako do komisji przedmiotowo właściwej, o naniesienie w swoim sprawozdaniu następujących poprawek:

    Poprawka  1

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Punkt 5 preambuły

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    (5) Aby zapewnić zrównoważony rozwój obszarów wiejskich, trzeba skoncentrować się na ograniczonej liczbie podstawowych priorytetów związanych z transferem wiedzy i innowacją w rolnictwie, leśnictwie i na obszarach wiejskich, konkurencyjnością wszystkich rodzajów gospodarki rolnej i rentownością gospodarstw, organizacją łańcuchów żywnościowychzarządzaniem ryzykiem w rolnictwie, odtwarzaniem, ochroną i wzmacnianiem ekosystemów zależnych od rolnictwa i leśnictwa, efektywnym gospodarowaniem zasobami i przechodzeniem na gospodarkę niskoemisyjną w sektorach rolnym, spożywczym i leśnym oraz zwiększaniem włączenia społecznego, ograniczeniem ubóstwa i promowaniem rozwoju gospodarczego obszarów wiejskich. Należy przy tym uwzględnić zróżnicowanie sytuacji, które mają wpływ na obszary wiejskie, gdzie występują różne cechy lub różne kategorie potencjalnych beneficjentów i celów przekrojowych w zakresie innowacyjności, środowiska oraz przeciwdziałania zmianie klimatu i przystosowania się do niej. Działania w zakresie przeciwdziałania zmianie klimatu powinny odnosić się zarówno do ograniczania emisji w rolnictwie i leśnictwie, pochodzących z najważniejszych form działalności takich jak produkcja zwierzęca i stosowanie nawozów, jak i do biotopów obniżających zawartość dwutlenku węgla oraz zwiększania pochłaniania dwutlenku węgla, uwzględniając użytkowanie gruntów, zmiany użytkowania gruntów oraz sektor leśny. Priorytet Unii w zakresie rozwoju obszarów wiejskich dotyczący transferu wiedzy i innowacji w rolnictwie, leśnictwie i na obszarach wiejskich powinno stosować się horyzontalnie w odniesieniu do innych priorytetów Unii związanych z rozwojem obszarów wiejskich.

    (5) Aby zapewnić zrównoważony rozwój obszarów wiejskich, trzeba skoncentrować się na ograniczonej liczbie podstawowych priorytetów związanych z transferem wiedzy i innowacją w rolnictwie, leśnictwie i na obszarach wiejskich, konkurencyjnością wszystkich rodzajów gospodarki rolnej i rentownością gospodarstw, organizacją łańcuchów żywnościowych w rolnictwie, odtwarzaniem, ochroną i wzmacnianiem ekosystemów zależnych od rolnictwa i leśnictwa, efektywnym gospodarowaniem zasobami i przechodzeniem na gospodarkę niskoemisyjną w sektorach rolnym, spożywczym i leśnym oraz zwiększaniem włączenia społecznego, ograniczeniem ubóstwa i promowaniem rozwoju gospodarczego obszarów wiejskich. Należy przy tym uwzględnić zróżnicowanie sytuacji, które mają wpływ na obszary wiejskie, gdzie występują różne cechy lub różne kategorie potencjalnych beneficjentów i celów przekrojowych w zakresie innowacyjności, środowiska oraz przeciwdziałania zmianie klimatu i przystosowania się do niej. Działania w zakresie przeciwdziałania zmianie klimatu powinny odnosić się zarówno do ograniczania emisji w rolnictwie i leśnictwie, pochodzących z najważniejszych form działalności takich jak produkcja zwierzęca i stosowanie nawozów, jak i do biotopów obniżających zawartość dwutlenku węgla oraz zwiększania pochłaniania dwutlenku węgla, uwzględniając użytkowanie gruntów, zmiany użytkowania gruntów oraz sektor leśny. Priorytet Unii w zakresie rozwoju obszarów wiejskich dotyczący transferu wiedzy i innowacji w rolnictwie, leśnictwie i na obszarach wiejskich powinno stosować się horyzontalnie w odniesieniu do innych priorytetów Unii związanych z rozwojem obszarów wiejskich.

    Uzasadnienie

    Celem filaru drugiego jest wsparcie rolników lub zapewnienie im zachęt do zwiększania odporności ekologicznej, społecznej i gospodarczej ich gospodarstw rolnych i społeczności. Dlatego wprowadzenie zarządzania ryzykiem byłoby niewłaściwe.

    Poprawka  2

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Punkt 6 preambuły

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    (6) Priorytety Unii w zakresie rozwoju obszarów wiejskich powinny być realizowane w ramach zrównoważonego rozwoju i wspierania przez Unię celu ochrony i poprawy jakości środowiska naturalnego, zgodnie z art. 11 i 19 Traktatu, z uwzględnieniem zasady „zanieczyszczający płaci”. Państwa członkowskie powinny dostarczać informacji o wspieraniu celu dotyczącego zmiany klimatu zgodnieambitnym założeniem przeznaczenia przynajmniej 20 % unijnego budżetu na ten cel, przy zastosowaniu metodyki przyjętej przez Komisję.

    (6) Priorytety Unii w zakresie rozwoju obszarów wiejskich powinny być realizowane w ramach zrównoważonego rozwoju i wspierania przez Unię celu ochrony i poprawy jakości środowiska naturalnego, zgodnie z art. 11 i 19 Traktatu, z uwzględnieniem zasady „zanieczyszczający płaci”. Państwa członkowskie powinny dostarczać informacji na temat tego,jaki sposób będą wdrażać strategię dotyczącą różnorodności biologicznejzadbająto, aby cele dotyczące zmiany klimatu były jasno zdefiniowanewłączone do metodyki przyjętejcelu uszeregowania projektów pod względem ważności.

    Poprawka  3

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Punkt 7preambuły (nowy)

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

     

     (7a) Działania objęte niniejszym rozporządzeniem powinny wspierać, nie zaś dublować środki dostępne w ramach innych instrumentów finansowych Unii.

    Poprawka  4

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Punkt 8 preambuły

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    (8)celu zapewnienia niezwłocznego startu i efektywnej realizacji programów rozwoju obszarów wiejskich wsparcie z EFRROW powinno opierać się na istnieniu należytych ramowych warunków administracyjnych.tego względu państwa członkowskie powinny oceniać zgodność z pewnymi warunkami ex ante. Każde państwo członkowskie powinno przygotować krajowy program rozwoju obszarów wiejskich dla całego terytorium kraju albo też zbiór programów regionalnych.każdym programie należy określić strategię osiągania celów w odniesieniu do priorytetów Unii w zakresie rozwoju obszarów wiejskich oraz zestaw środków. Programowanie powinno być zgodne z priorytetami unijnymi w zakresie rozwoju obszarów wiejskich, a jednocześnie dostosowane do kontekstu krajowego, oraz uzupełniać inne obszary polityki unijnej, w szczególności politykę rynku rolnego, politykę spójności oraz wspólną politykę rybołówstwa. Państwa członkowskie, które decydują się na opracowanie zestawu programów regionalnych, powinny również być w stanie opracować ramy krajowe – bez alokacji oddzielnych środków budżetowych – w celu ułatwienia koordynacji realizacji wyzwań ogólnokrajowych między regionami.

    (8)celu zapewnienia niezwłocznego startu i efektywnej realizacji programów rozwoju obszarów wiejskich wsparcie z EFRROW powinno opierać się na istnieniu należytych ramowych warunków administracyjnych.tego względu państwa członkowskie powinny oceniać zgodność z pewnymi warunkami ex ante. Każde państwo członkowskie powinno przygotować krajowy program rozwoju obszarów wiejskich dla całego terytorium kraju albo też zbiór programów regionalnych, biorąc pod uwagę m.in. swoją szczególną sytuację środowiskową.każdym programie należy określić strategię osiągania celów w odniesieniu do priorytetów Unii w zakresie rozwoju obszarów wiejskich oraz zestaw środków. Programowanie powinno być zgodne z priorytetami unijnymi w zakresie rozwoju obszarów wiejskich, a jednocześnie dostosowane do kontekstu krajowego, oraz uzupełniać inne obszary polityki unijnej, w szczególności politykę rynku rolnego, politykę spójności oraz wspólną politykę rybołówstwa. Państwa członkowskie powinny także zadbaćto, by ich programy krajowe lub regionalne były spójneinnymi programami krajowymi, takimi jak krajowe plany działania na rzecz odnawialnych źródeł energiikrajowe programy leśne. Państwa członkowskie, które decydują się na opracowanie zestawu programów regionalnych, powinny również być w stanie opracować ramy krajowe – bez alokacji oddzielnych środków budżetowych – w celu ułatwienia koordynacji realizacji wyzwań ogólnokrajowych między regionami.

    Poprawka  5

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Punkt 9 preambuły

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    (9) Państwa członkowskie powinny móc włączać do swoich programów rozwoju obszarów wiejskich podprogramy tematyczne ukierunkowane na określone potrzeby obszarów mających dla nich szczególne znaczenie. Podprogramy tematyczne powinny dotyczyć m.in. młodych rolników, małych gospodarstw, obszarów górskich i tworzenia krótkich łańcuchów dostaw. Podprogramy tematyczne należy również wykorzystywać w celu uwzględnienia możliwości zajęcia się tematem restrukturyzacji sektorów rolnych, które mają duży wpływ na rozwój obszarów wiejskich. Aby wspomóc efektywne interwencje w ramach takich podprogramów tematycznych, państwom członkowskim należy zezwolić na ustalenie wyższych stawek wsparcia dla określonych operacji objętych tymi podprogramami.

    (9) Państwa członkowskie powinny móc włączać do swoich programów rozwoju obszarów wiejskich podprogramy tematyczne ukierunkowane na określone potrzeby obszarów mających dla nich szczególne znaczenie. Podprogramy tematyczne powinny dotyczyć m.in. młodych rolników, małych gospodarstw, gospodarstwwysokiej wartości przyrodniczej, obszarów górskich i tworzenia krótkich łańcuchów dostaw,także rozwiązywania problemów ochrony środowiska. Podprogramy tematyczne należy również wykorzystywać w celu uwzględnienia możliwości zajęcia się tematem restrukturyzacji sektorów rolnych, które mają duży wpływ na rozwój obszarów wiejskich, nie powodując negatywnych skutków społecznychekologicznych. Aby wspomóc efektywne interwencje w ramach takich podprogramów tematycznych, państwom członkowskim należy zezwolić na ustalenie wyższych stawek wsparcia dla określonych operacji objętych tymi podprogramami.

    Uzasadnienie

    Utrzymanie rolnictwa o wysokiej wartości przyrodniczej jest jednym z celów UE, wspólnym dla polityki rozwoju obszarów wiejskich i polityki w zakresie różnorodności biologicznej. Ale jeżeli rolnictwo o wysokiej wartości przyrodniczej ma przetrwać, potrzebne jest nowe podejście. Celem powinno być ustanowienie konsekwentnej i skutecznej strategii utrzymania rolnictwa o wysokiej wartości przyrodniczej w UE. Wyzwania związane z rolnictwem o wysokiej wartości przyrodniczej dotyczą nie tylko środowiska naturalnego, ale również wiążą się z dużą wrażliwością gospodarczą i społeczną tych systemów rolniczych. Jeżeli uda się nam pozyskać dobre wsparcie dla rolnictwa o wysokiej wartości przyrodniczej, będziemy w stanie uratować wielu rolników przed zaniechaniem przez nich działalności i utrzymać o wiele większą liczbę mieszkańców w obszarach wiejskich.

    Poprawka  6

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Punkt 20 preambuły

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    (20) Potencjał produkcyjny sektora rolnego jest bardziej niż w przypadku innych sektorów narażony na zniszczenia w wyniku klęsk żywiołowych. Aby wspomóc rentowność i konkurencyjność gospodarstw w obliczu takich klęsk, należy udzielać wsparcia stanowiącego dla rolników pomoc w przywracaniu zniszczonego potencjału produkcji rolnej. Państwa członkowskie powinny również dopilnować, aby nie dochodziło do wystąpienia nadwyżki rekompensaty w wyniku połączenia unijnych (w szczególnościodniesieniu do środka zarządzania ryzykiem), krajowych i prywatnych systemów rekompensat.celu zapewnienia efektywnego i racjonalnego wykorzystania zasobów budżetowych EFRROW należy powierzyć Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 Traktatu w odniesieniu do określania kosztów kwalifikowalnych w ramach tego środka.

    (20) Potencjał produkcyjny sektora rolnego jest bardziej niż w przypadku innych sektorów narażony na zniszczenia w wyniku klęsk żywiołowych. Aby wspomóc rentowność i konkurencyjność gospodarstw w obliczu takich klęsk, należy udzielać wsparcia stanowiącego dla rolników pomoc w przywracaniu zniszczonego potencjału produkcji rolnej. Państwa członkowskie powinny również dopilnować, aby nie dochodziło do wystąpienia nadwyżki rekompensaty w wyniku połączenia unijnych, krajowych i prywatnych systemów rekompensat.celu zapewnienia efektywnego i racjonalnego wykorzystania zasobów budżetowych EFRROW należy powierzyć Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 Traktatu w odniesieniu do określania kosztów kwalifikowalnych w ramach tego środka.

    Uzasadnienie

    Celem filaru drugiego jest wsparcie rolników lub zapewnienie im zachęt do zwiększania odporności ekologicznej, społecznej i gospodarczej ich gospodarstw rolnych i społeczności. Dlatego wprowadzenie zarządzania ryzykiem byłoby niewłaściwe.

    Poprawka  7

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Punkt 21preambuły (nowy)

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

     

    (21a) Musi być zapewniona odpowiednia integracja ze zrównoważoną polityką energetyczną Unii, przede wszystkim poprzez standardy zrównoważonego rozwoju dotyczące produkcji biomasydziałalności rolniczejleśnej oraz zwiększenie efektywności energetycznejkorzystanieodnawialnych źródeł energiirolnictwie.

    Poprawka  8

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Punkt 24preambuły (nowy)

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

     

    (24a) Aby utrzymaćzwiększyć różnorodność biologiczną na obszarach wiejskich, rozwój tych obszarów musi przyczyniać się do właściwego wdrażania sieci Natura 2000 poprzez wprowadzenie szczególnych narzędzi opracowywania praktyk zarządzaniarealizacji projektów,tym szczególnej infrastruktury (inwestycje nieprodukcyjne).

    Uzasadnienie

    Dla zwiększenia różnorodności biologicznej w obszarach wiejskich kluczowe znaczenie ma wkład, jaki rozwój tych obszarów wnosi w pełne wdrożenie sieci Natura 2000, i przejęcie przez niniejsze rozporządzenie odpowiedzialności za jego część sieci. Uwzględniono potrzebę koordynacji z programami strukturalnymi (EFRR, FS) oraz LIFE w celu zapewnienia odgrywania przez nie komplementarnych ról, a także wszelkie potrzeby programu Natura 2000.

    Poprawka  9

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Punkt 25 preambuły

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    (25) Leśnictwo jest integralną częścią rozwoju obszarów wiejskich, a wsparcie na rzecz zrównoważonego i przyjaznego dla klimatu użytkowania gruntów powinno obejmować rozwój obszarów leśnych i zrównoważone zarządzanie lasami.okresie programowania 2007-2013 różne środki obejmowały różne rodzaje wsparcia inwestycji i zarządzania w zakresie leśnictwa. Aby uprościć ten system, ale również umożliwić beneficjentom opracowywanie i realizowanie połączonych projektów o zwiększonej wartości dodanej, jeden środek powinien obejmować wszystkie rodzaje wsparcia w zakresie inwestycji i zarządzania w leśnictwie. Środek ten powinien obejmować poszerzanie i ulepszanie zasobów leśnych poprzez zalesianie gruntów i tworzenie systemów rolnoleśnych łączących ekstensywne rolnictwo z systemami leśnymi, odtwarzanie lasów uszkodzonych w wyniku pożarów lub innych klęsk żywiołowych oraz odpowiednie środki zapobiegawcze, inwestycje w nowe technologie w dziedzinie leśnictwa oraz w przetwarzanie i wprowadzanie do obrotu produktów leśnych, w celu zwiększenia efektywności gospodarczej i środowiskowej posiadaczy lasów oraz inwestycji niedochodowych zwiększających odporność ekosystemów leśnych na skutki zmiany klimatu i ich wartość dla środowiska.ramach takiego wsparcia należy unikać zakłócania konkurencjizapewnić jego neutralność w stosunku do rynku.rezultacie należy narzucić ograniczenia dotyczące wielkości i statusu prawnego beneficjentów. Działania zapobiegawcze przeciwko pożarom powinny odbywać się na obszarach sklasyfikowanych przez państwa członkowskie jako obszary wysokiego lub średniego ryzyka występowania pożarów. Wszystkie działania zapobiegawcze powinny stanowić część planu ochrony lasów.przypadku działania w zakresie odtwarzania zniszczonego potencjału leśnego wystąpienie klęski żywiołowej powinno podlegać formalnemu uznaniu przez naukową organizację publiczną. Środek dotyczący leśnictwa powinien być przyjmowany w świetle przedsięwzięć prowadzonych przez Unię i państwa członkowskie na poziomie międzynarodowym oraz oparty na planach leśnych państw członkowskich na poziomie krajowym lub niższym niż krajowy lub na równorzędnych instrumentach, które powinny uwzględniać zobowiązania podjęte na Konferencjach Ministerialnych w sprawie Ochrony Lasów w Europie. Środek ten powinien przyczyniać się do realizacji strategii leśnej dla Unii Europejskiej.celu zagwarantowania, że zalesianie gruntów rolnych jest zgodne z celami polityki ochrony środowiska, Komisja powinna posiadać uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 Traktatu dotyczących określenia niektórych minimalnych wymagań w dziedzinie środowiska naturalnego.

    (25) Leśnictwo jest integralną częścią rozwoju obszarów wiejskich, a wsparcie na rzecz zrównoważonego i przyjaznego dla klimatu użytkowania gruntów powinno obejmować rozwój obszarów leśnych i zrównoważone zarządzanie lasami.okresie programowania 2007-2013 różne środki obejmowały różne rodzaje wsparcia inwestycji i zarządzania w zakresie leśnictwa. Aby uprościć ten system, ale również umożliwić beneficjentom opracowywanie i realizowanie połączonych projektów o zwiększonej wartości dodanej, jeden środek powinien obejmować wszystkie rodzaje wsparcia w zakresie inwestycji i zarządzania w leśnictwie. Środek ten powinien obejmować poszerzanie i ulepszanie zasobów leśnych poprzez zalesianie gruntów i tworzenie systemów rolnoleśnych łączących ekstensywne rolnictwo z systemami leśnymi, odtwarzanie lasów uszkodzonych w wyniku pożarów lub innych klęsk żywiołowych oraz odpowiednie środki zapobiegawcze, inwestycje w nowe technologie w dziedzinie leśnictwa oraz w przetwarzanie i wprowadzanie do obrotu produktów leśnych, w celu zwiększenia efektywności gospodarczej i środowiskowej posiadaczy lasówpracowników leśnych oraz inwestycji niedochodowych zwiększających odporność ekosystemów leśnych na skutki zmiany klimatu i ich wartość dla środowiska.ramach takiego wsparcia należy unikać zakłócania konkurencji, zapewnić jego neutralność w stosunku do rynkuspójnośćcelami środowiskowymi. Plany urządzenia lasu,tym aspekty dotyczące różnorodności biologicznej, powinny mieć zastosowanie do wszystkich lasów otrzymujących środki finansoweramach programów rozwoju obszarów wiejskich.rezultacie należy narzucić ograniczenia dotyczące wielkości i statusu prawnego beneficjentówprzypadku produkcji drewna, ale nieprzypadku niedrzewnych produktów leśnych. Działania zapobiegawcze przeciwko pożarom powinny odbywać się na obszarach sklasyfikowanych przez państwa członkowskie jako obszary wysokiego lub średniego ryzyka występowania pożarówpowinny wykraczać poza drogizbiorniki wodne; należy uwzględnić unowocześnione praktyki tradycyjne. Wszystkie działania zapobiegawcze powinny stanowić obowiązkową część każdego planu urządzenia lasuramach jego rozdziału dotyczącego ochrony lasów.przypadku działania w zakresie odtwarzania zniszczonego potencjału leśnego wystąpienie klęski żywiołowej powinno podlegać formalnemu uznaniu przez naukową organizację publiczną. Środek dotyczący leśnictwa powinien być przyjmowany w świetle przedsięwzięć prowadzonych przez Unię i państwa członkowskie na poziomie międzynarodowym oraz oparty na planach leśnych państw członkowskich na poziomie krajowym lub niższym niż krajowy lub na równorzędnych instrumentach, które powinny uwzględniać zobowiązania podjęte na Konferencjach Ministerialnych w sprawie Ochrony Lasów w Europie. Środek ten powinien przyczyniać się do realizacji strategii leśnej dla Unii Europejskiej.celu zagwarantowania, że zalesianie gruntów rolnych jest zgodne z celami polityki ochrony środowiska, Komisja powinna posiadać uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 Traktatu dotyczących określenia niektórych minimalnych wymagań w dziedzinie środowiska naturalnego.

    Poprawka  10

    Wniosek dotyczący rozporządzenia

    Punkt 28 preambuły

    Tekst proponowany przez Komisję

    Poprawka

    (28) Płatności rolnośrodowiskowoklimatyczne powinny nadal odgrywać znaczącą rolę we wspieraniu zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich oraz w zaspokajaniu wzrastającego wśród społeczeństwa popytu na usługi w zakresie ochrony środowiska. Powinny one dodatkowo zachęcać rolników i inne osoby gospodarujące gruntami do służenia całemu społeczeństwu poprzez wprowadzanie lub dalsze stosowanie praktyk rolnych przyczyniających się do przeciwdziałania zmianie klimatu i do przystosowania się do niej oraz zgodnych z ochroną i poprawą stanu środowiska naturalnego, krajobrazu i jego właściwości, zasobów naturalnych, gleby i różnorodności genetycznej.tym kontekście powinno zwrócić się szczególną uwagę na zachowanie zasobów genetycznych w rolnictwie oraz na dodatkowe potrzeby systemów rolniczych o wysokiej wartości przyrodniczej. Płatności powinny przyczyniać się do pokrycia dodatkowych kosztów i utraconych dochodów wynikających z podjętych zobowiązań i powinny obejmować wyłącznie zobowiązania wykraczające poza odpowiednie obowiązkowe normy i wymogi, zgodne z zasadą „zanieczyszczający płaci”.wielu sytuacjach synergie wynikające z zobowiązań podjętych wspólnie przez grupę rolników zwielokrotniają korzyść dla środowiska i klimatu. Wspólne działanie powoduje jednak dodatkowe koszty transakcyjne, które należy odpowiednio zrekompensować.celu zagwarantowania, że rolnicy i inne osoby gospodarujące gruntami są w stanie prawidłowo zrealizować podjęte zobowiązania, państwa członkowskie powinny dążyć do wyposażenia ich w konieczną wiedzę i umiejętności. Państwa członkowskie powinny utrzymać poziom wysiłków podjętych w okresie programowania 2007-2013wydawać co najmniej 25% całkowitego wkładu EFRROW na każdy program rozwoju obszarów wiejskich na rzecz działań związanych z przeciwdziałaniem zmianie klimatu i przystosowaniem się do niej i zarządzaniem gruntami poprzez środki rolnośrodowiskowoklimatyczne, rolnictwo ekologiczne i płatności na rzecz obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami.

    (28) Płatności rolnośrodowiskowoklimatyczne powinny nadal odgrywać znaczącą rolę we wspieraniu zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich oraz w zaspokajaniu wzrastającego wśród społeczeństwa popytu na dobra publiczneusługi w zakresie ochrony środowiska. Powinny one dodatkowo zachęcać rolników i inne osoby gospodarujące gruntami do służenia całemu społeczeństwu poprzez wprowadzanie lub dalsze stosowanie praktyk rolnych przyczyniających się do przeciwdziałania zmianie klimatu związanejgruntami i do przystosowania się do niej oraz zgodnych z ochroną i poprawą stanu środowiska naturalnego, krajobrazu i jego właściwości, zasobów naturalnych, gleby, różnorodności biologicznej i różnorodności genetycznej.tym kontekście powinno zwrócić się szczególną uwagę na zachowanie zasobów genetycznych w rolnictwie oraz na dodatkowe potrzeby systemów rolniczych o wysokiej wartości przyrodniczej. Płatności powinny przyczyniać się do pokrycia dodatkowych kosztów i utraconych dochodów wynikających z podjętych zobowiązań i powinny obejmować wyłącznie zobowiązania wykraczające poza odpowiednie obowiązkowe normy i wymogi, zgodne z zasadą „zanieczyszczający płaci”.wielu sytuacjach synergie wynikające z zobowiązań podjętych wspólnie przez grupę rolników zwielokrotniają korzyść dla środowiska i klimatu. Wspólne działanie powoduje jednak dodatkowe koszty transakcyjne, które należy odpowiednio zrekompensować.celu zagwarantowania, że rolnicy, właściciele lasów i inne osoby gospodarujące gruntami są w stanie prawidłowo zrealizować podjęte zobowiązania, państwa członkowskie powinny dążyć do wyposażenia ich w konieczną wiedzę