ΕΚΘΕΣΗ σχετικά με το σχέδιο δράσης για την ηλ-υγεία 2012-2020: καινοτομική υγειονομική περίθαλψη για τον 21ο αιώνα

5.12.2013 - (2013/2061(INI))

Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων
Εισηγήτρια: Pilar Ayuso

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με το σχέδιο δράσης για την ηλ-υγεία 2012-2020: καινοτομική υγειονομική περίθαλψη για τον 21ο αιώνα

(2013/2061(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–   έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 6ης Δεκεμβρίου 2012 με τίτλο «Σχέδιο δράσης 2012-2020 για την ηλ-υγεία – καινοτομική υγειονομική περίθαλψη για τον 21ο αιώνα» (COM(2012)0736),

–   έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 6ης Απριλίου 2004 με τίτλο «ηλ-υγεία (ηλεκτρονική υγεία) – βελτίωση των υπηρεσιών ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης για τους πολίτες της Ευρώπης: Σχέδιο δράσης για έναν Ευρωπαϊκό Χώρο ηλ-Υγείας» (COM(2004)0356),

–   έχοντας υπόψη τη σύσταση της Επιτροπής, της 2ας Ιουλίου 2008, περί της διασυνοριακής διαλειτουργικότητας των συστημάτων ηλεκτρονικών μητρώων υγείας (2008/594/EC),

–   έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 4ης Νοεμβρίου 2008, με τίτλο «Τηλεϊατρική, προς όφελος των ασθενών, των συστημάτων υγείας και της κοινωνίας» (COM(2008)0689),

–   έχοντας υπόψη την οδηγία 2011/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Μαρτίου 2011, περί εφαρμογής των δικαιωμάτων των ασθενών στο πλαίσιο της διασυνοριακής υγειονομικής περίθαλψης,

–   έχοντας υπόψη την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις στρατηγικές για την ηλεκτρονική υγεία, του Ιανουαρίου 2011, με τίτλο «Ευρωπαϊκές χώρες στην πορεία τους προς την επίτευξη των εθνικών υποδομών για την ηλ-υγεία»[1],

–   έχοντας υπόψη το άρθρο 48 του Κανονισμού του,

–   έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών, της Επιτροπής Γεωργίας και Ανάπτυξης της Υπαίθρου και της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων (A7-0443/2013),

A. λαμβάνοντας υπόψη ότι η ισότιμη πρόσβαση όλων σε ποιοτική υγειονομική περίθαλψη αποτελεί διεθνώς αναγνωρισμένο θεμελιώδες δικαίωμα, ιδίως στην ΕΕ·

B.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη είναι πολύ συχνά περιορισμένη λόγω οικονομικών ή περιφερειακών περιορισμών (π.χ. στις αραιοκατοικημένες περιοχές), και ότι τα συστήματα ηλεκτρονικής υγείας μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην απάμβλυνση των ανισοτήτων αυτών··

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η εμπιστοσύνη των ασθενών στις υπηρεσίες υγείας που τους παρέχονται είναι καθοριστικής σημασίας για τη διασφάλιση υγειονομικής περίθαλψης υψηλής ποιότητας·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με το άρθρο 168 της Συνθήκης, η δράση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία συμπληρώνει τις εθνικές πολιτικές, αποβλέπει στη βελτίωση της δημόσιας υγείας, καθώς και στην πρόληψη της ανθρώπινης ασθένειας σε όλες τις μορφές της και στην αποτροπή των πηγών κινδύνου για την σωματική και πνευματική υγεία·

E.  λαμβάνοντας υπόψη, ως εκ τούτου, ότι η δράση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα της ηλεκτρονικής υγείας συνίσταται στη συνδρομή προς όλες τις αρμόδιες αρχές σε τοπικό, περιφερειακό, εθνικό ή κρατικό επίπεδο να συντονίσουν τις προσπάθειές τους επί του θέματος και στη στήριξη της δράσης τους στους τομείς όπου η παρέμβασή της μπορεί να συνεισφέρει προστιθέμενη αξία, με σκοπό τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η οικονομική ύφεση συνεπάγεται περικοπές στους εθνικούς προϋπολογισμούς για την υγεία, το οποίο σημαίνει ότι πρέπει να εξευρεθούν λύσεις για την αύξηση της αποτελεσματικότητας των συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης και, κατ’ επέκταση, για τη διασφάλιση της βιωσιμότητάς τους·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ηλεκτρονική υγεία θα πρέπει να αποτελεί έναν αποτελεσματικό και οικονομικά αποδοτικό τρόπο παροχής υγειονομικής περίθαλψης στους ασθενείς, που να αποσκοπεί στη μείωση των ιατρικών τους εξόδων χωρίς να επιβαρύνονται αδικαιολόγητα τα υφιστάμενα εθνικά συστήματα υγειονομικής περίθαλψης·

H. λαμβάνοντας υπόψη ότι, εάν η πρόσβαση σε συνδέσεις διαδικτύου υψηλής ταχύτητας δεν βελτιωθεί παράλληλα με την ανάπτυξη των υπηρεσιών ηλεκτρονικής υγείας, οι ανισότητες που προκύπτουν από το ψηφιακό χάσμα θα εξελιχθούν σε ανισότητες στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης·

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι διαφορετικές οργανωτικές και πολιτισμικές προσεγγίσεις όσον αφορά την παροχή υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης ανά κράτος μέλος είναι καίριας σημασίας·

Ι.   λαμβάνοντας υπόψη ότι αντιμετωπίζουμε πολλαπλές διασυνοριακές προκλήσεις στον τομέα της υγείας·

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη την αύξηση της κινητικότητας των πολιτών στο πλαίσιο των συστημάτων υγείας της χώρας τους, καθώς και ότι παρατηρείται πιο συχνά το φαινόμενο ορισμένοι εξ αυτών να αναζητούν ιατρική αγωγή εκτός της χώρας κατοικίας τους·

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 5 της οδηγίας 2011/24/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Μαρτίου 2011, περί εφαρμογής των δικαιωμάτων των ασθενών στο πλαίσιο της διασυνοριακής υγειονομικής περίθαλψης, η δράση της Ένωσης δεν θίγει ρυθμίσεις και διατάξεις των κρατών μελών σχετικά με τη χρήση των γλωσσών·

ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ασθενείς δεν υποβάλλονται στην ταλαιπωρία της περιττής επανάληψης κλινικών εξετάσεων που ήδη βρίσκονται στον ιατρικό τους φάκελο και είναι προσβάσιμες από τους επαγγελματίες που μπορούν να τους παρέχουν υπηρεσίες σε διάφορους τόπους·

ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι τεχνολογίες των πληροφοριών και της επικοινωνίες (ΤΠΕ) έχουν φτάσει σε επίπεδο ωριμότητας ώστε να μπορούν να εφαρμοστούν στα συστήματα της ηλεκτρονικής υγείας και ότι τούτο επιτυγχάνεται σε διάφορα κράτη μέλη της ΕΕ, αποφέροντας πολλαπλά οφέλη σε εθνικό επίπεδο, ιδίως όσον αφορά την ενίσχυση της ασφάλειας του ασθενούς, τη διευκόλυνση μιας ολιστικής προσέγγισης της περίθαλψης, την ενθάρρυνση της ανάπτυξης της εξατομικευμένης ιατρικής και την αύξηση της αποτελεσματικότητάς της και, συνακόλουθα, την ενίσχυση της βιωσιμότητας των συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης·

ΙΕ.   ωστόσο, απαιτούνται περαιτέρω επενδύσεις στους τομείς της έρευνας, της ανάπτυξης, της αξιολόγησης και της παρακολούθησης ώστε να εξασφαλιστεί ότι τα συστήματα ηλεκτρονικής υγείας, και ιδίως οι κινητές εφαρμογές, αποφέρουν θετικά αποτελέσματα·

ΙΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι απαραίτητη η συνεργασία μεταξύ τεχνικού προσωπικού ΤΠΕ, καταναλωτών, ασθενών, ατόμων που παρέχουν άτυπη φροντίδα, επαγγελματιών στον τομέα της υγείας γενικά και ιατρών ειδικότερα, καθώς και των δημόσιων υγειονομικών αρχών·

ΙΖ. λαμβάνοντας υπόψη ότι επιτυχείς πρωτοβουλίες και έργα στον τομέα της ηλεκτρονικής υγείας, όπως το epSOS ή η πρωτοβουλία «Εικονική Ανθρώπινη Φυσιολογία», έχουν καταδείξει τη μεγάλη αξία των λύσεων ηλεκτρονικής υγείας·

ΙΗ. λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία των βάσεων δεδομένων, (όπως το υπολογιστικό νέφος), της θέσης διατήρησής τους και της ευθύνης φύλαξής τους· και ότι η ασφάλεια των στοιχείων αυτών πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα·

ΙΘ. εκτιμώντας ότι πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στις νομικές πτυχές και στη προστασία των δεδομένων που συνδέονται με τις ηλεκτρονικές υπηρεσίας υγείας και ότι καθώς τα σχετικά με την υγεία των ασθενών δεδoμένα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα, είναι απαραίτητο να βρεθεί η σωστή υπηρεσία μεταξύ προστασίας των δεδομένων και πρόσβασης σε αυτά και να οριοθετηθεί σαφώς το ζήτημα της ευθύνης·

Κ. λαμβάνοντας υπόψη ότι απαιτούνται ρυθμιστικά πλαίσια για την ηλεκτρονική υγεία σε όλα τα κράτη μέλη·

ΚΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι απαιτούνται κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ για τους επαγγελματίες στον τομέα της υγείας σχετικά με την ορθή χρήση των δεδομένων των ασθενών·

ΚΒ. εκτιμώντας ότι είναι απαραίτητο να ενθαρρυνθεί η χρήση, σε ενωσιακό επίπεδο, κανόνων εκπόνησης συστημάτων ηλ-υγείας και να εξασφαλιστεί η διαλειτουργικότητά τους σε όλα τα κράτη μέλη, ώστε να είναι αποτελεσματικά σε ευρωπαϊκό και σε διασυνοριακό επίπεδο, μεριμνώντας ταυτόχρονα ώστε αυτές οι ενέργειες τυποποίησης να αφορούν αποκλειστικά αυτή τη διαλειτουργικότητα και να μη δημιουργήσουν μονοπωλιακή κατάσταση προς όφελος ενός επιχειρηματία·

ΚΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν διαθέτουν όλοι οι πολίτες και οι επαγγελματίες του τομέα της υγείας τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν εργαλεία ΤΠ ούτε τις απαραίτητες δεξιότητες ώστε να μπορούν να επωφελούνται από τις υπηρεσίες ηλεκτρονικής υγείας·

ΚΔ. εκτιμώντας, συνεπώς, ότι για να παρέχονται σε όλους τους φορείς οι απαραίτητες γνώσεις και οι δεξιότητες που απαιτούνται για την εξοικείωσή τους με την ηλεκτρονική υγεία·

•   οι επαγγελματίες σου τομέα της υγείας πρέπει να λαμβάνουν διαρκή κατάρτιση όσον αφορά τη χρήση των ΤΠΕ με εφαρμογή στο σύστημα υγείας, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο της συνεχούς επαγγελματικής εξέλιξης καθώς και·

•   οι ασθενείς και τα άτομα που παρέχουν άτυπη φροντίδα πρέπει να λαμβάνουν διαρκή κατάρτιση όσον αφορά τη χρήση των ΤΠΕ με εφαρμογή στο σύστημα υγείας·

ΚΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, λόγω του μεγαλύτερου προσδόκιμου επιβίωσης και της ειδικής ευαισθησίας του φύλου σε ορισμένες ασθένειες, οι γυναίκες επηρεάζονται σε μεγαλύτερο βαθμό από χρόνιες παθήσεις και νοσήματα που προκαλούν αναπηρία·

ΚΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι για τους ασθενείς που πάσχουν από χρόνιες ασθένειες απαιτείται μια διεπιστημονική προσέγγιση·

ΚΖ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι λύσεις ηλεκτρονικής υγείας έχουν τη δυνατότητα να συμβάλλουν στη βελτίωση της ευζωίας των ασθενών, και ιδίως εκείνων που πάσχουν από χρόνιες ασθένειες, διότι καθιστούν ευκολότερη την κατ’ οίκον περίθαλψή τους·

1.  χαιρετίζει την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Σχέδιο δράσης για την ηλεκτρονική υγεία 2012-2020: καινοτομική υγειονομική περίθαλψη για τον 21ο αιώνα», το οποίο επικαιροποιεί το προηγούμενο σχέδιο δράσης που είχε εγκριθεί το 2004, με τη θέσπιση περαιτέρω δράσεων, ιδίως για τη βελτίωση της πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας, τη μείωση των δαπανών υγείας και την εξασφάλιση μεγαλύτερης ισότητας μεταξύ των ευρωπαίων πολιτών· παροτρύνει την Επιτροπή να συνεχίσει τις προσπάθειές της για την γενικευμένη υιοθέτηση της ηλεκτρονικής υγείας στην ΕΕ·

2.  θεωρεί ότι, παρά τις ελλείψεις της, η ηλεκτρονική υγεία διαθέτει μεγάλο δυναμικό και θα μπορούσε να ωφελήσει τους επαγγελματίες που παρεμβαίνουν στον τομέα της υγείας, τους ασθενείς, τα άτομα που παρέχουν άτυπη φροντίδα και τις ίδιες τις αρμόδιες αρχές·

3.  επισημαίνει τις δυνατότητες που παρέχουν οι εφαρμογές ηλεκτρονικής υγείας για τη διαμόρφωση αποκεντρωμένων πολιτικών υγειονομικής περίθαλψης, είτε σε περιφερειακό είτε σε τοπικό επίπεδο, και την προσαρμογή των πολιτικών για την υγειονομική περίθαλψη στις τοπικές ανάγκες και ιδιαιτερότητες·

4.  θεωρεί ότι η παροχή των απαραίτητων εργαλείων για την αξιοποίηση των δημόσιων δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, θα διευκολύνει την καλύτερη κατανόηση της σχέσης οφελών/κινδύνου, την πρόβλεψη δυσμενών συμβάντων και τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της αξιολόγησης των τεχνολογιών του τομέα της υγείας·

5.  τονίζει ότι οι εφαρμογές ηλεκτρονικής υγείας πρέπει να είναι προσβάσιμες από όλους και ότι κατά την ανάπτυξη προϊόντων ή εφαρμογών λογισμικού, η προσβασιμότητα θα πρέπει να αποτελεί υποχρεωτική προϋπόθεση ώστε να προλαμβάνονται τυχόν ανισότητες όσον αφορά την πρόσβαση·

6.  συνιστά τη λήψη των απαραίτητων μέτρων για την κάλυψη του ψηφιακού χάσματος μεταξύ των διαφόρων περιοχών των κρατών μελών ώστε να διασφαλίζεται ότι η πρόσβαση και η χρήση ποιοτικών υπηρεσιών ηλεκτρονικής υγείας δεν θα αποτελούν πηγή κοινωνικής ή εδαφικής ανισότητας και ότι θα ωφελούν ισότιμα όλους τους πολίτες της ΕΕ, καθώς θα φθάνουν τόσο στα άτομα που είναι εξοικειωμένα με τις ΤΠΕ όσο και σε αυτά τα οποία άλλως θα αποκλείονταν ή θα υποεξυπηρετούντο από τα εθνικά συστήματα υγειονομικής περίθαλψης·

7.  ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν την ισότιμη πρόσβαση των γυναικών στον τομέα της ηλεκτρονικής υγείας, όχι μόνο ως ασθενών αλλά και ως παρόχων φροντίδας (επαγγελματιών ή μη), ειδικών στις ΤΠΕ και παραγόντων χάραξης πολιτικής· τονίζει ότι οι γυναίκες συμμετέχουν σε όλα τα επίπεδα του τομέα της υγείας καθόλη τη διάρκεια της ζωής τους·

8.  καλεί την Επιτροπή να ενθαρρύνει και να προωθήσει υπηρεσίες ηλεκτρονικής υγείας που έχουν σχεδιαστεί για την παροχή (άτυπης) οικογενειακής φροντίδας από μέλη της οικογένειας, ως επί το πλείστον γυναίκες, έτσι ώστε να τις στηρίζει στα, συχνά, βαριά αυτά καθήκοντα και να τους επιτρέπει να παρέχουν την καλύτερη δυνατή φροντίδα·

9.  τονίζει ότι είναι σημαντικό να προσχωρήσουν οι επαγγελματίες του τομέα της υγείας σε μια «κουλτούρα ηλεκτρονικής υγείας» καθώς και να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την αυτονόμηση των ασθενών και την εμπιστοσύνη τους στην ηλ-υγεία·

10. υπογραμμίζει σχετικά τη σημασία της ενίσχυσης του ρόλου των επαγγελματιών του χώρου της υγείας, καθώς και των ασθενών και των οργανώσεών τους, για την εφαρμογή και την ανάπτυξη του σχεδίου δράσης ηλ-υγεία·

11. τονίζει, ιδιαιτέρως την ανάγκη να εξασφαλιστεί ότι οι ασθενείς θα έχουν τη δυνατότητα να συμβουλεύονται και να χρησιμοποιούν πληροφορίες σχετικά με την υγεία τους και ζητεί, συνεπώς, από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν στους ασθενείς ιατρικές γνώσεις ώστε να καταστεί δυνατή η αποτελεσματική εφαρμογή των εργαλείων ηλεκτρονικής υγείας·

12. ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στον ψηφιακό γραμματισμό και την τεχνική κατάρτιση των γυναικών, ιδίως των ηλικιωμένων, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα εργαλεία ηλεκτρονικής υγείας, ιδίως η τηλεϊατρική, είναι πράγματι αποτελεσματικά και προσιτά στο σύνολο του πληθυσμού·

13. εκφράζει έντονη αποδοκιμασία, ιδίως αν ληφθεί υπόψη η τρέχουσα κρίση ανταγωνιστικότητας στην Ένωση, για τις προτεινόμενες περικοπές στη Διευκόλυνση «Συνδέοντας την Ευρώπη», για την ευρυζωνικότητα και τις ψηφιακές υπηρεσίες· ελπίζει ότι η χρηματοδότηση για τον τομέα αυτό στο πλαίσιο του «Ορίζοντας 2020» θα διατηρηθεί· ενθαρρύνει τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές να κάνουν αποδοτική χρήση των κονδυλίων της ΕΕ για τη χρηματοδότηση της ηλ-υγείας, χωρίς να μειωθούν τα κεφάλαια που διατίθενται για τις παραδοσιακές υπηρεσίες υγείας και χωρίς π.χ. να κλείσουν τυχόν δημοτικά νοσοκομεία και να ανταλλάσσουν στοιχειώδεις γνώσεις για την υγεία·

14. παροτρύνει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν τους απαιτούμενους οικονομικούς, υλικούς και ανθρώπινους πόρους ώστε να διασφαλιστεί ότι η πρόσβαση στις υπηρεσίες ηλ- υγείας και η χρήση αυτών δεν συνεπάγονται αύξηση των ήδη υφιστάμενων εδαφικών ανισοτήτων όσον αφορά την πρόσβαση στις υπηρεσίες ΤΠΕ·

15. παροτρύνει τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν πλήρως τα διαρθρωτικά ταμεία ώστε να βελτιώσουν τη διαδικτυακή συνδεσιμότητα και να περιορίσουν το ψηφιακό χάσμα·

16. ζητεί από την Επιτροπή να στηρίξει τις εν λόγω προσπάθειες μέσω του Ψηφιακού Θεματολογίου για την Ευρώπη, να διευκολύνει τη χρήση των αντίστοιχων κεφαλαίων για τον σκοπό αυτό, παρέχοντας ταυτόχρονα σαφείς κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τη χρηματοδότηση, ώστε να στηρίξει άμεσα τους τομείς των ΤΠΕ και της υγείας και να αναπτύξει περαιτέρω τη συνεργασία της με φορείς εκμετάλλευσης τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών με στόχο την προώθηση της ευρυζωνικής χαρτογράφησης·

17. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αναπτύξουν νέα εργαλεία ηλεκτρονικής υγείας, τα οποία θα είναι προσβάσιμα και φιλικά ως προς τη χρήση τους για τους ηλικιωμένους και τα άτομα με αναπηρία·

18. καλεί την Επιτροπή να ενθαρρύνει λύσεις ηλ- υγείας για τις απομονωμένες γυναίκες, όχι μόνο για εκείνες που ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές, αλλά και για τις απομονωμένες και περιορισμένες στο σπίτι γυναίκες που στερούνται της απαιτούμενης κινητικότητας και/ή (κοινωνικής) υποστήριξης, έτσι ώστε να διατηρήσουν την υγεία και την ευεξία τους·

19. ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αναλάβουν σημαντικό ρόλο στη συγκέντρωση των διαφόρων ενδιαφερομένων με στόχο την ανταλλαγή εμπειριών και βέλτιστων πρακτικών·

20. ζητεί τη δημιουργία μιας πλατφόρμας συνεργασίας στον τομέα της έρευνας μεταξύ των ασθενών, του ακαδημαϊκού χώρου, της βιομηχανίας και των επαγγελματιών με στόχο την εξασφάλιση της εφαρμογής μιας αποτελεσματικής και χωρίς αποκλεισμούς πολιτικής για την ηλ- υγεία·

21. τονίζει ότι η ανάπτυξη των εφαρμογών ηλ-υγείας, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης και της επαναχρησιμοποίησης σχετικών με την υγεία δεδομένων, απαιτεί μέτρα σε σχέση με την εμπιστευτικότητα, την προστασία των δεδομένων, την ευθύνη και την επιστροφή των δαπανών, με στόχο την εξασφάλιση της προστασίας των ευαίσθητων δεδομένων από τον κίνδυνο δικτυοπαραβίασης ή άλλων μορφών κατάχρησης· χαιρετίζει την πρόθεση της Επιτροπής να δρομολογήσει μελέτη σχετικά με τις νομικές πτυχές των υπηρεσιών ηλεκτρονικής υγείας·

22. συνιστά στην Επιτροπή και στα κράτη μέλη να υποβάλουν νομοθετικές προτάσεις για την κάλυψη των νομικών κενών που υφίστανται επί του παρόντος και για την εξασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής του συστήματος σε ευρωπαϊκό επίπεδο·

23. καλεί ιδιαίτερα την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προχωρήσουν σε κατευθυντήριες γραμμές και σε νομοθεσία σχετικά με τις νομικές πτυχές και τα ζητήματα προστασίας των δεδομένων στο πλαίσιο της ηλ- υγείας, ιδιαίτερα δε σε νομοθεσία που θα καταστήσει δυνατή την ασφαλή ανταλλαγή, επεξεργασία και ανάλυση των δεδομένων, με στόχο την ισορροπία μεταξύ της προστασίας των δεδομένων και της πρόσβασης σε αυτά·

24. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίζουν τη χρηστή διαχείριση των πράξεων που συνδέονται με τις σχετικές με την υγεία πληροφορίες στο διαδίκτυο·

25. τονίζει την ανάγκη παροχής συνεχούς και εξειδικευμένης βοήθειας και κατάρτισης σε όλους τους επαγγελματίες που παρεμβαίνουν στον τομέα της υγείας, στους ασθενείς και στους παρέχοντες άτυπη φροντίδα, προκειμένου να βοηθηθούν να αναπτύξουν τις ψηφιακές τους δεξιότητες και να είναι σε θέση, ως εκ τούτου, να επωφελούνται πλήρως από τις υπηρεσίες ηλ- υγείας, χωρίς να οξύνονται οι κοινωνικές ή εδαφικές ανισότητες·

26. εκτιμά ότι στο πλαίσιο της βοήθειας και της κατάρτισης θα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα:

1)  στην εκπαίδευση στα ηλεκτρονικά εργαλεία και στην ψηφιακή κατάρτιση σε θέματα υγείας, για την αναβάθμιση των συναφών δεξιοτήτων των επαγγελματικών του τομέα υγείας· για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να παρέχονται στους νέους επαγγελματίες επικαιροποιημένα προγράμματα σπουδών για την ηλ- υγεία·

2)  σε εθνικό και σε διασυνοριακό επίπεδο ψηφιακές γνώσεις και ευαισθητοποίηση των ασθενών όσον αφορά τις υπηρεσίες ηλ-υγείας·

27. συνιστά να λαμβάνεται υπόψη τόσο η γνώμη των ιατρών και των λοιπών επαγγελματιών που παρεμβαίνουν στον τομέα της υγείας όσο και η γνώμη των ενώσεων ασθενών όχι μόνον κατά την ανάπτυξη των ηλεκτρονικών εφαρμογών, αλλά και κατά την αξιολόγηση και παρακολούθησή τους·

28. τονίζει τη σημασία της διατήρησης μιας ανθρώπινης διάστασης στον τομέα της υγείας, ιδίως εν όψει της γήρανσης του πληθυσμού και της συνακόλουθης αυξανόμενης δυσκολίας να διαχωριστούν οι ιατρικές από τις κοινωνικές πτυχές·

καλεί, ως εκ τούτου, την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι οι τεχνολογίες ηλ- υγείας δεν θα υποκαταστήσουν τη σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ ασθενών και επαγγελματιών του τομέα της υγείας·

29. ζητεί από τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να διοργανώσουν εκστρατείες ευαισθητοποίησης και κατάρτισης σχετικά με την ηλ- υγεία για να αντιμετωπιστούν η άγνοια και η δυσπιστία ορισμένων ασθενών, πολιτών και επαγγελματιών του τομέα της υγείας· θεωρεί ότι οι εκστρατείες αυτές θα πρέπει να προσαρμόζονται στην εκάστοτε κοινωνική ομάδα στην οποία απευθύνονται, δεδομένου ότι η δημόσια ενημέρωση και η ενεργός συμμετοχή του πολίτη είναι καθοριστικοί παράγοντες για την ορθή εξέλιξη των νέων μοντέλων υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης·

30. παροτρύνει τα κράτη μέλη να συνεχίσουν και να ενισχύσουν τη συνεργασία τους στον τομέα της ηλεκτρονικής υγείας, τόσο σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο όσο και διασυνοριακά, ώστε οι πιο προηγμένες χώρες να μπορούν να μοιράζονται τις γνώσεις τους με τις λιγότερο έμπειρες·

31. ζητεί από τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να ανταλλάσσουν γνώσεις, εμπειρίες και βέλτιστες πρακτικές και να συνεργάζονται μεταξύ τους και με τους ενδιαφερόμενους φορείς, ώστε να καταστεί δυνατή η μέγιστη αποδοτικότητα των συστημάτων ηλεκτρονικής υγείας με επίκεντρο τον ασθενή·

32. τονίζει ότι προς το σκοπό αυτό τα κράτη μέλη πρέπει να συνεχίσουν τη συνεργασία τους μέσω ηλεκτρονικών πλατφορμών που θα τους επιτρέπουν να μοιράζονται τις βέλτιστες πρακτικές και λύσεις όσον αφορά τα συστήματα ηλ-υγείας και ότι τόσο η Επιτροπή όσο και τα κράτη μέλη πρέπει να στηρίξουν τις διασυνδέσεις μεταξύ των διαφόρων προγραμμάτων ηλ-υγείας στην ΕΕ·

33. υπογραμμίζει τις δυνατότητες που παρέχουν οι εφαρμογές για κινητές συσκευές σε ασθενείς, και ιδίως σε εκείνους που πάσχουν από χρόνιες ασθένειες, και ενθαρρύνει την ανάπτυξη χρήσιμων εφαρμογών υγείας μόνο με ιατρικά πιστοποιημένο περιεχόμενο·

34. παροτρύνει την Επιτροπή να προτείνει ένα «σχέδιο δράσης για την κινητή υγεία», για κινητές συσκευές, το οποίο θα πρέπει να περιλαμβάνει κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εποπτεία της αγοράς των εφαρμογών κινητής υγείας, ώστε να διασφαλίζεται η προστασία των δεδομένων και η αξιοπιστία των παρεχόμενων πληροφοριών υγείας, καθώς και το ότι η ανάπτυξη των εν λόγω εφαρμογών θα συνοδεύεται από κατάλληλο ιατρικό έλεγχο·

35. παροτρύνει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να θεσπίσουν πρότυπα για τις εφαρμογές πληροφορικής που αφορούν την υγεία και προορίζονται για κινητές συσκευές ώστε να εξασφαλίσουν την ορθότητα των μεταδιδόμενων πληροφοριών και να αντιμετωπίσουν την έλλειψη νομικής σαφήνειας και διαφάνειας όσον αφορά τη χρήση των δεδομένων που συλλέγονται για τις εφαρμογές αυτές·

36. παροτρύνει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συνεχίσουν την επεξεργασία πιλοτικών έργων, όπως το epSOS ή/και η πρωτοβουλία «Εικονική Ανθρώπινη Φυσιολογία», προκειμένου να διαμορφωθεί ένα πλαίσιο διαλειτουργικότητας σε ευρωπαϊκό επίπεδο, και να συνεχίσουν να στηρίζουν καινοτόμες λύσεις περίθαλψης με επίκεντρο τον ασθενή, συμπεριλαμβανομένης της προηγμένης τυποποίησης και προσομοίωσης, οι οποίες απαιτούνται για την επίτευξη των στόχων της προγνωστικής και εξατομικευμένης ιατρικής·

37. τονίζει ότι η οργάνωση των συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης αποτελεί αρμοδιότητα των κρατών μελών· καλεί, ωστόσο, την Επιτροπή να συνεχίσει να συνεργάζεται τόσο με τους επαγγελματίες του τομέα της υγείας, τις ενώσεις ασθενών, τους βασικούς ενδιαφερόμενους φορείς όσο και με τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών για την αντιμετώπιση των αντικρουόμενων προτεραιοτήτων στον τομέα της ηλ- υγείας κατά τη χάραξη των πολιτικών της, έχοντας κατά νου ότι η κύρια προτεραιότητα είναι η πρόσβαση των ασθενών σε ένα αποτελεσματικό και προσιτό σύστημα υγειονομικής περίλθαψης·

38. τονίζει ότι η ηλεκτρονική υγεία δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας στους τομείς της ιατρικής, της έρευνας και των υπηρεσιών που σχετίζονται με την υγεία και, σε αυτό το πλαίσιο, ζητεί από την Επιτροπή να ενθαρρύνει τις εθνικές αρχές να αξιοποιήσουν τα κονδύλια της ΕΕ για να χρηματοδοτήσουν προγράμματα για την ηλεκτρονική υγεία και τις διασυνοριακές απειλές κατά της υγείας·

39. καλεί τα κράτη μέλη, δεδομένου ότι το σχέδιο δράσης για τις ηλεκτρονικές υπηρεσίες υγείας στοχεύει στη δημιουργία νέων ευκαιριών απασχόλησης στον τομέα της έρευνας, της υγείας, της ιατρικής και των ΤΠΕ, να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στην ισορροπία μεταξύ των φύλων στην εκπαίδευση, την επαγγελματική κατάρτιση και τις προσλήψεις σε όλους αυτούς τους τομείς·

40. παροτρύνει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συνεργαστούν με στόχο την ανάπτυξη βιώσιμων μοντέλων χρηματοδότησης για τις υπηρεσίες ηλ- γείας στο πλαίσιο των εθνικών προϋπολογισμών για την υγεία και, προς τον σκοπό αυτό, να προβούν σε διαβουλεύσεις με τους λοιπούς ενδιαφερόμενους φορείς, όπως τα ταμεία υγειονομικής περίθαλψης, τα εθνικά νοσηλευτικά ιδρύματα, οι επαγγελματίες του τομέα της υγείας και οι οργανώσεις ασθενών·

41. υπογραμμίζει ότι οι καινοτομίες στον τομέα της ηλεκτρονικής υγείας δημιουργούν επιχειρηματικές ευκαιρίες και συμβάλλουν στη μελλοντική ανάπτυξη·

42. υπογραμμίζει ότι θα πρέπει να εντατικοποιηθεί η έρευνα στα συστήματα ηλεκτρονικής υγείας, χωρίς ωστόσο το κόστος της έρευνας να έχει άμεσο αντίκτυπο στο κόστος των παρεχόμενων υπηρεσιών·

43. παροτρύνει την Επιτροπή να διαθέσει πόρους για την ηλ- υγεία στο πλαίσιο μελλοντικών ερευνητικών και αναπτυξιακών προγραμμάτων-πλαισίων·

44. υπογραμμίζει την ανάγκη να εξασφαλιστεί κατάλληλη υποστήριξη των ΜΜΕ, προκειμένου να διασφαλιστούν ίσοι όροι ανταγωνισμού στον τομέα της παροχής ηλεκτρονικών υπηρεσιών υγείας και να προωθηθεί η πρόσβαση των ΜΜΕ στην αγορά στον τομέα αυτό, ιδίως με τη θέσπιση ειδικής βάσης δεδομένων για τους πόρους και την έρευνα, προς χρήση των ΜΜΕ·

45. καλεί την Επιτροπή να στηρίξει και να διευκολύνει την υλοποίηση έργων ηλ- υγείας από τις ΜΜΕ θεσπίζοντας κατευθυντήριες γραμμές για την αγορά της ηλεκτρονικής υγείας και βελτιώνοντας τη συνεργασία μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών, των ερευνητικών φορέων και των συστημάτων ασφάλισης υγείας, με στόχο τη δημιουργία καινοτομίας για τους παρόχους υγειονομικών υπηρεσιών·

46. τονίζει την ανάγκη για διαφάνεια και ανταγωνιστικότητα όσον αφορά τις ΜΜΕ που αναπτύσσουν εργαλεία ΤΠΕ προκειμένου να διασφαλιστεί η διαμόρφωση προσιτών τιμών για τα εργαλεία ηλεκτρονικής υγείας·

47. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να θεσπίσουν πρότυπα για τα δεδομένα όσον αφορά τη συλλογή, την ανταλλαγή και την υποβολή στοιχείων σχετικά με διασυνοριακά ζητήματα σε σχέση με την υγεία·

48. παροτρύνει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εργαστούν από κοινού για την επεξεργασία εργαλείων και μοντέλων ηλεκτρονικής υγείας που θα μπορέσουν να στηρίξουν την εφαρμογή ή την ανάπτυξη του άρθρου 12 της οδηγίας 2011/24/ΕΕ, που αφορά την ανάπτυξη ευρωπαϊκών δικτύων αναφοράς μεταξύ των παρόχων υγειονομικής περίθαλψης και των κέντρων εμπειρογνωμοσύνης·

49. παροτρύνει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συνεχίσουν τις προσπάθειές τους για την εφαρμογή του άρθρου 14 της οδηγίας 2011/24/ΕΕ περί εφαρμογής των δικαιωμάτων των ασθενών στο πλαίσιο της διασυνοριακής υγειονομικής περίθαλψης, με το οποίο δημιουργείται το δίκτυο ηλεκτρονικής υγείας·

50. καλεί την Επιτροπή να επιτρέψει τη συμμετοχή όλων των περιφερειακών αρχών που είναι αρμόδιες για τις εφαρμογές ηλ- υγείας στο δίκτυο ηλ- υγείας που συστάθηκε μέσω της οδηγίας 2011/24/ΕΕ·

51. τονίζει την ανάγκη δημιουργίας ενός κώδικα δεοντολογίας για τις διασυνοριακές δραστηριότητες με την επιφύλαξη της αρχής της επικουρικότητας·

52. υπογραμμίζει ότι είναι απαραίτητο οι ασθενείς να έχουν δυνατότητα πρόσβασης στα προσωπικά τους δεδομένα υγείας· τονίζει ότι οι ασθενείς, αφού προηγουμένως έχουν δώσει τη συγκατάθεσή τους για τη χρήση των εν λόγω δεδομένων, θα πρέπει πάντοτε να ενημερώνονται με σαφή και διαφανή τρόπο σχετικά με τον τρόπο επεξεργασίας των δεδομένων τους

53. παροτρύνει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν τους κανόνες για την επεξεργασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που αφορούν την υγεία, οι οποίοι προβλέπονται στην πρόταση κανονισμού σχετικά με την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών, μετά την έναρξη ισχύος του εν λόγω κανονισμού·

54. επισημαίνει την ανάγκη να χρησιμοποιηθούν διεθνή πρότυπα τόσο για την προτυποποίηση των πληροφοριών όσο και για την ανταλλαγή τους σε όλα τα κράτη μέλη, καθώς και να δημιουργηθούν διεθνείς κώδικες για τα επαγγέλματα στον τομέα της ηλ- υγείας και να εναρμονιστούν οι σχετικοί ορισμοί·

55. επικροτεί, εν προκειμένω, τις τρέχουσες διεθνείς συνεργασίες με την ΠΟΥ και τον ΟΟΣΑ·

56. επικροτεί τη συνεργασία ΕΕ-ΗΠΑ στον τομέα της ηλ- υγείας, στο πλαίσιο της οποίας βρίσκονται σε εξέλιξη επιμέρους συνεργασίες, συμπεριλαμβανομένων των συνεργασιών βάσει του μνημονίου συμφωνίας για συνεργασία στον τομέα των τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών στον κλάδο της υγείας και ιδίως του οδικού χάρτη που έχουν καταρτίσει από κοινού η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Υπουργείο Υγείας των ΗΠΑ για τη θέσπιση διεθνώς αναγνωρισμένων προτύπων διαλειτουργικότητας και προδιαγραφών για την εφαρμογή της διαλειτουργικότητας για τα ηλεκτρονικά συστήματα πληροφοριών υγείας·

57. τονίζει ότι είναι απαραίτητο να εξασφαλιστεί η τυποποίηση και η διαλειτουργικότητα σε τεχνικό επίπεδο των λύσεων που βασίζονται στις ΤΠΕ καθώς και η ανταλλαγή δεδομένων σε όλα τα επίπεδα των ευρωπαϊκών συστημάτων υγείας, χαράζοντας ταυτόχρονα κατευθυντήριες γραμμές για τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων αυτών σε επίπεδο Ένωσης·

58. τονίζει τη σημασία της εξασφάλισης της διαλειτουργικότητας μεταξύ των εφαρμογών λογισμικού που χρησιμοποιούν οι ασθενείς και εκείνων που χρησιμοποιούν οι ιατροί, με στόχο την επίτευξη καλύτερων αποτελεσμάτων και τη βελτίωση της επικοινωνίας·

59. χαιρετίζει την πρόθεση της Επιτροπής να προτείνει ένα πλαίσιο διαλειτουργικότητας για την ηλεκτρονική υγεία έως το 2015 και θεωρεί ότι πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της ανεξαρτησίας των ασθενών στο πλαίσιο της ηλ-υγείας· θεωρεί σημαντικό να συμπεριληφθεί σε αυτό το πλαίσιο η δημιουργία συστήματος υποβολής τυποποιημένων εκθέσεων στα ιατρικά αρχεία και να υποστηριχθεί η ανάπτυξη ιατρικών συσκευών με δυνατότητα αυτόματης ηλεκτρονικής αποθήκευσης ιατρικών αρχείων·

60. επισημαίνει την ανάγκη να διασφαλιστεί ότι, στο πλαίσιο της τεχνικής προτυποποίησης και της διαλειτουργικότητας των ευρωπαϊκών συστημάτων υγείας, γίνονται απολύτως σεβαστές η πολιτιστική και η γλωσσική πολυμορφία της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

61. ζητεί η ανάπτυξη των εργαλείων της ηλεκτρονικής υγείας να μην έχει ως αποκλειστικό κίνητρο την εξυπηρέτηση τεχνολογικών ή οικονομικών συμφερόντων αλλά την αποτελεσματικότητα των εργαλείων και την χρησιμότητά τους για τη βελτίωση των αποτελεσμάτων όσον αφορά την υγεία και την ποιότητα ζωής, και πρωταρχικός στόχος κατά την ανάπτυξή τους να είναι το συμφέρον των ασθενών, συμπεριλαμβανομένων των ηλικιωμένων και των ασθενών με αναπηρία·

62. καλεί τα κράτη μέλη, κατά την προώθηση του σχεδίου, να τονίσουν τη σημασία της ισορροπίας μεταξύ των φύλων·

63. προτρέπει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθήσουν μια προσεκτική ως προς το φύλο προσέγγιση στην υγειονομική περίθαλψη και την ιατρική και, κατά την εφαρμογή του σχεδίου δράσης για την ηλ- υγεία, να λάβουν υπόψη τις ειδικές ανάγκες των γυναικών και των κοριτσιών ως δικαιούχων υγειονομικής περίθαλψης·

64. τονίζει τη σημασία των παγκόσμιων ερευνών για τη συγκέντρωση στοιχείων όσον αφορά την ηλεκτρονική υγεία·

65. συνιστά στα κράτη μέλη και την Επιτροπή, με τη βοήθεια του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για την Ισότητα των Φύλων (EIGE), να συλλέγουν δεδομένα ανά φύλο για τα αρχικά πορίσματα όσον αφορά την προσβασιμότητα και τον αντίκτυπο των συστημάτων και των εργαλείων ηλεκτρονικής υγείας και ζητεί την ανταλλαγή των βέλτιστων πρακτικών κατά την εφαρμογή της ηλ- υγείας·

66. υπενθυμίζει την ανάγκη το μελλοντικό σχέδιο δράσης ηλ-υγεία να κατοχυρώνει τις ακόλουθες βασικές αρχές:

     βελτιστοποίηση των δαπανών υγειονομικής περίθαλψης σε περιόδους οικονομικής κρίσης·

     ενίσχυση και προώθηση εφαρμογών και λύσεων για την ανάπτυξη της αγοράς·

     διασφάλιση της διαλειτουργικότητας της υγειονομικής περίθαλψης και των πληροφορικών συστημάτων των νοσοκομείων·

67. καλεί την Επιτροπή να δημοσιεύει ανά διετία επισκόπηση της προόδου όσον αφορά την εφαρμογή του σχεδίου δράσης ηλ-υγεία στα μεμονωμένα κράτη μέλη, που θα καταδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο το εργαλείο αυτό έχει τροποποιηθεί με καινοτόμα μέσα, ώστε να παρέχει στους πολίτες αποτελεσματικά συστήματα περίθαλψης υψηλής ποιότητας, και, ανάλογα, να ορίζει αποτελεσματικούς δείκτες σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο για τη μέτρηση της επιτυχίας και του αντίκτυπου των προβλεπόμενων δράσεων, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή σε ενδεχόμενες διακρίσεις και ανισότητες πρόσβασης που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τους καταναλωτές και τους ασθενείς.

18. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στην Επιτροπή των Περιφερειών και στα κράτη μέλη.

• [1]  http://www.ehealth-strategies.eu/report/eHealth_Strategies_Final_Report_Web.pdf

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Η ηλεκτρονική υγεία αποτελεί μέσο για τη βελτίωση της ποιότητας και της αποδοτικότητας της υγειονομικής περίθαλψης στον 21ο αιώνα και είναι ένας τρόπος να καταστεί η υγειονομική περίθαλψη πιο καθολική.

Η αγορά της ηλεκτρονικής υγείας παρέχει πολλές δυνατότητες. Συγκεκριμένα, η παγκόσμια αγορά τηλεϊατρικής αυξήθηκε, από 9,8 δισεκατομμύρια δολάρια το 2010 σε 11,6 το 2011, αναμένεται δε να συνεχίσει να επεκτείνεται φτάνοντας τα 27,3 δισεκατομμύρια δολάρια το 2016, μεγέθη που αντιστοιχούν σε αθροιστικό ετήσιο ποσοστό αύξησης της τάξης του 18,6 %.

Μολονότι η πρόσβαση σε ποιοτική υγειονομική περίθαλψη αποτελεί αναγνωρισμένο θεμελιώδες δικαίωμα, η αύξηση της ζήτησης υγειονομικών υπηρεσιών λόγω της γήρανσης του πληθυσμού, ο αντίκτυπος των χρόνιων ασθενειών, η κινητικότητα ασθενών και επαγγελματιών στον τομέα της υγείας, η παράλληλη αύξηση των προσδοκιών των πολιτών αναφορικά με την ποιότητα της υγειονομικής περίθαλψης και η διαρκής συρρίκνωση των προϋπολογισμών για την υγεία έφεραν σήμερα τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης της ΕΕ αντιμέτωπα με σημαντικές προκλήσεις.

Η ηλεκτρονική υγεία μπορεί να είναι μέρος της απάντησης σε αυτά τα προβλήματα, αποτελώντας το μέσο για τη βελτίωση της πρόσβασης σε υγειονομικές υπηρεσίες για άτομα που ζουν σε απομονωμένες ή αραιοκατοικημένες περιοχές, τη βελτίωση των εργασιακών συνθηκών, τη μείωση του χρόνου αναμονής και το σημαντικότερο: την παροχή ασφαλούς, αποτελεσματικής και ποιοτικής υγειονομικής περίθαλψης.

Εντούτοις, προκειμένου να επιτευχθούν αυτοί οι στόχοι, απαιτείται η συνεργασία μεταξύ των παρόχων υγειονομικών υπηρεσιών, πέρα από τα όρια του ανταγωνισμού και των γλωσσικών διαφορών, προκειμένου να παρέχουν ποιοτικές υπηρεσίες με στόχο στην ασφάλεια του ασθενή· για τον σκοπό αυτό απαιτείται τυποποίηση σε τεχνικό επίπεδο, διαλειτουργικότητα των ευρωπαϊκών συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης και θέσπιση σε επίπεδο ΕΕ διαδικασιών πιστοποίησης και επαλήθευσης.

Προκειμένου τόσο οι πολίτες όσο και οι επαγγελματίες του τομέα της υγείας να δείξουν εμπιστοσύνη και να πιστέψουν στα οφέλη των εφαρμογών της ηλεκτρονικής υγείας, πρέπει να τους εξασφαλίσουμε ασφάλεια δικαίου. Η προστασία των δεδομένων, το απόρρητο, η προστασία της ιδιωτικότητας ή η ευθύνη είναι ορισμένα από τα ζητήματα που πρέπει να επιλυθούν προκειμένου να στεφθεί από επιτυχία η εδραίωση των υπηρεσιών ηλ- υγείας.

Είναι θεμελιώδους σημασίας τα κράτη μέλη να ανταλλάσσουν γνώσεις, εμπειρίες και βέλτιστες πρακτικές, συνεργαζόμενα μεταξύ τους και με την Επιτροπή, ώστε να καταστεί δυνατή η μέγιστη αποδοτικότητα των συστημάτων ηλεκτρονικής υγείας· το ζητούμενο είναι να αποτελέσει η ηλεκτρονική υγεία μια αποτελεσματική πραγματικότητα στο μέλλον. Ο στόχος αυτός μπορεί να επιτευχθεί εάν οι χώρες που είναι πρωτοπόροι στον εν λόγω τομέα μοιραστούν τις γνώσεις τους με χώρες που δεν είναι στην πρωτοπορία.

Καθοριστικής σημασίας είναι να λαμβάνεται υπόψη η γνώμη των ιατρών και των επαγγελματιών στον τομέα της υγείας, καθώς και των ενώσεων ασθενών πριν και μετά την υλοποίηση αυτών των υγειονομικών εφαρμογών. Αυτοί πρόκειται να είναι οι χρήστες και αυτό σημαίνει ότι πρέπει όχι μόνο να είναι πεπεισμένοι για τη χρησιμότητά τους, αλλά και να γνωρίζουν πώς να τις χρησιμοποιούν, ως εκ τούτου τόσο ο δημόσιος όσο και ο ιδιωτικός τομέας οφείλουν να παρέχουν όλες τις απαραίτητες πληροφορίες προσαρμοσμένες με σαφήνεια στον τομέα στον οποίο απευθύνονται.

Τέλος, το σημαντικότερο είναι όταν αυτά τα έργα αναπτυχθούν, να λαμβάνουν υπόψη κατά κύριο λόγο το συμφέρον του ασθενή, το οποίο και αποτελεί, εν τέλει, τον βασικό μας στόχο: να βελτιωθεί η ποιότητα της περίθαλψης για τους πολίτες της ΕΕ, χωρίς ωστόσο να παραβλέπονται οι πολιτισμικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης.

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών (8.10.2013)

προς την Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων

σχετικά με το σχέδιο δράσης για την ηλ-υγεία 2012-2020: καινοτομική υγειονομική περίθαλψη για τον 21ο αιώνα
(2013/2061(INI))

Συντάκτρια γνωμοδότησης: María Irigoyen Pérez

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών καλεί την Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων, που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να συμπεριλάβει στην πρόταση ψηφίσματός της τις ακόλουθες προτάσεις:

1.  χαιρετίζει το σχέδιο δράσης «eHealth 2012-2020», το οποίο επικαιροποιεί το προηγούμενο σχέδιο δράσης που είχε εγκριθεί το 2004, με τη θέσπιση περαιτέρω δράσεων, ιδίως για τη βελτίωση της πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας, τη μείωση των δαπανών υγείας και την εξασφάλιση μεγαλύτερης ισότητας μεταξύ των ευρωπαίων πολιτών·

2.  εκτιμά ότι η αύξηση των δυνατοτήτων για εξατομικευμένη υγειονομική περίθαλψη συνιστά μια από τις πιο σημαντικότερες ευκαιρίες που παρέχει το σχέδιο eHealth, δεδομένου ότι τα ιατρικά αρχεία του ασθενούς μπορούν να αποθηκεύονται αυτόματα σε ηλεκτρονική μορφή, δεν εξαρτώνται από το πού βρίσκεται ο ασθενής και είναι προσβάσιμα μόνο από τον ίδιο τον ασθενή με τη χρήση εξατομικευμένου ID·

3.  χαιρετίζει την πρόθεση της Επιτροπής να προτείνει ένα πλαίσιο διαλειτουργικότητας για την ηλεκτρονική υγεία έως το 2015 και θεωρεί ότι πρόκειται για ένα πολύ σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της ανεξαρτησίας των ασθενών στο πλαίσιο του eHealth· θεωρεί σημαντικό να συμπεριληφθεί σε αυτό το πλαίσιο η δημιουργία συστήματος υποβολής τυποποιημένων εκθέσεων στα ιατρικά αρχεία και να υποστηριχθεί η ανάπτυξη ιατρικών συσκευών με δυνατότητα αυτόματης ηλεκτρονικής αποθήκευσης ιατρικών αρχείων·

4.  χαιρετίζει την πρόθεση της Επιτροπής να δρομολογήσει μελέτη σχετικά με τις νομικές πτυχές των υπηρεσιών ηλεκτρονικής υγείας· τονίζει, ωστόσο, την ανάγκη να ληφθούν αποτελεσματικά μέτρα σχετικά με την επιστροφή των δαπανών, την ευθύνη και την προστασία των δεδομένων·

5.  τονίζει την ανάγκη υποστήριξης της ευρείας ιδέας της ηλεκτρονικής υγείας και υπογραμμίζει τη σημασία της ενίσχυσης του ρόλου των επαγγελματιών υγείας, όπως είναι οι γιατροί, οι φαρμακοποιοί και οι νοσηλευτές, και των ασθενών και των οργανώσεών τους για την εφαρμογή και την ανάπτυξη του σχεδίου δράσης eHealth, με δεδομένο ότι οι ασθενείς θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να βλέπουν, να χρησιμοποιούν και να συμβουλεύονται τις πληροφορίες σχετικά με την υγεία τους·

6.  ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αναλάβουν σημαντικό ρόλο στη συγκέντρωση των διαφόρων ενδιαφερομένων με στόχο την ανταλλαγή εμπειριών και βέλτιστων πρακτικών· ζητεί από την Επιτροπή να εστιάσει ειδικότερα στον κεντρικό της ρόλο στο θέμα της προώθησης της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών σχετικά με τις σπάνιες νόσους·

7.  τονίζει την ανάγκη για κατάλληλα προσαρμοσμένη βοήθεια, ενημέρωση και εκπαίδευση, διαθέσιμη σε όλη την Ένωση, προκειμένου να αξιοποιηθούν πλήρως τα οφέλη των υπηρεσιών ηλεκτρονικής υγείας, χωρίς να αυξηθούν οι κοινωνικές ή εδαφικές ανισότητες· τονίζει επίσης την ανάγκη να αναπτυχθούν συστήματα προσιτά σε όλους, λαμβανομένου υπόψη του στόχου της διαισθητικής διεπαφής· υπογραμμίζει την ανάγκη διατήρησης της ίσης πρόσβασης όλων στις παραδοσιακές υπηρεσίες υγείας· εκτιμά ότι στο πλαίσιο της βοήθειας και της κατάρτισης θα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα: 1) στην εκπαίδευση στα ηλεκτρονικά εργαλεία και στην ψηφιακή κατάρτιση σε θέματα υγείας, για την αναβάθμιση των συναφών δεξιοτήτων των επαγγελματικών του τομέα υγείας· και 2) στις ψηφιακές γνώσεις και στην ευαισθητοποίηση των ασθενών στο θέμα των υπηρεσιών ηλεκτρονικής υγείας σε εθνικό και διασυνοριακό επίπεδο, με ιδιαίτερη έμφαση στις κοινωνικές και εδαφικές ανισότητες·

8.  εκφράζει την πεποίθηση ότι η ενημέρωση των ασθενών σχετικά με τα θέματα υγείας - που θα τους ενθαρρύνει να παρακολουθούν και να μετρούν την κατάσταση υγείας τους, να κατανοούν και να ελέγχουν τα δεδομένα για την υγεία τους και θα εξαλείψει την κρατούσα άνιση σχέση μεταξύ ειδικού και ασθενούς - είναι ένας κρίσιμος παράγοντας για τη βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών υγείας, την αύξηση της διαφάνειας των νοσηλευτικών ιδρυμάτων, την καταπολέμηση της διαφθοράς και τη διασφάλιση της πλήρους αξιοποίησης των δεδομένων που αφορούν τις ασθενείς για τη δημιουργία νέας γνώσης·

9.  υπογραμμίζει την ανάγκη να εξασφαλιστεί κατάλληλη υποστήριξη των ΜΜΕ, προκειμένου να διασφαλιστούν ίσοι όροι ανταγωνισμού στον τομέα της παροχής ηλεκτρονικών υπηρεσιών υγείας και να προωθηθεί η πρόσβαση των ΜΜΕ στην αγορά στον τομέα αυτό, ιδίως με τη θέσπιση ειδικής βάσης δεδομένων για τους πόρους και την έρευνα, προς χρήση των ΜΜΕ· υπογραμμίζει ότι οι καινοτομίες στον τομέα της ηλεκτρονικής υγείας δημιουργούν επιχειρηματικές ευκαιρίες και συμβάλλουν στη μελλοντική ανάπτυξη·

10. υπενθυμίζει την ανάγκη το μελλοντικό σχέδιο δράσης eHealth να κατοχυρώνει τις ακόλουθες βασικές αρχές:

     – βελτιστοποίηση των δαπανών υγειονομικής περίθαλψης σε περιόδους οικονομικής κρίσης·

     – ενίσχυση και προώθηση εφαρμογών και λύσεων για την ανάπτυξη της αγοράς·

     – διασφάλιση της διαλειτουργικότητας της υγειονομικής περίθαλψης και των πληροφορικών συστημάτων των νοσοκομείων·

11. καλεί τα κράτη μέλη να λάβουν υπόψη τις υπηρεσίες ηλεκτρονικής υγείας στα υπάρχοντα ιατρικά συστήματα· τονίζει τη σημασία της διατήρησης μιας ανθρώπινης διάστασης με επίκεντρο τον ασθενή στον τομέα της υγείας, ιδίως στο πλαίσιο της γήρανσης του πληθυσμού και της συνακόλουθης συχνής δυσκολίας να διαχωριστεί η ιατρική από την κοινωνική πτυχή·

12. καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να αναλάβουν επείγουσα δράση για τη δημιουργία ενός συνεκτικού νομικού πλαισίου για τη διαχείριση των διαφόρων τύπων δεδομένων υγείας και της χρήσης τους· τονίζει ότι η ταχεία επιτυχία των εργαλείων κοινωνικής δικτύωσης καταδεικνύει ότι τα άτομα μοιράζονται οικειοθελώς προσωπικές πληροφορίες και δεν έχουν πάντα επίγνωση της επίπτωσης των αποφάσεών τους, ενώ οι όροι και οι προϋποθέσεις των νέων εφαρμογών και εργαλείων συλλογής δεδομένων καθορίζονται από τους παρόχους, συχνά χωρίς επαρκείς εγγυήσεις και προστασία· επισημαίνει ότι η εμπιστοσύνη των καταναλωτών είναι απαραίτητη για τις ηλεκτρονικές υπηρεσίες υγείας, τόσο στο εγχώριο όσο και στο διασυνοριακό επίπεδο· τονίζει την ανάγκη συμμόρφωσης με τους κανόνες περί προστασίας της ατομικής ζωής και προσωπικών δεδομένων, δεδομένου ότι αυτό αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την προστασία των πολιτών, για την εμπιστοσύνη των ασθενών στις υπηρεσίες ηλεκτρονικής υγείας, καθώς και για την εύρυθμη λειτουργία και την αυξημένη χρήση ασφαλών, προστατευόμενων και διαλειτουργικών ηλεκτρονικών επικοινωνιών και συστημάτων αποθήκευσης δεδομένων όπως το «υπολογιστικό νέφος» (cloud computing), στον τομέα της υγειονομικής φροντίδας· τονίζει ότι τα μέτρα προστασίας των δεδομένων θα πρέπει να αναπτυχθούν προς την κατεύθυνση μια ισχυρούς ατομικής προστασίας, αλλά με τρόπο που να μην εμποδίζεται η μελλοντική έρευνα για την υγεία· τονίζει ότι τα ευαίσθητα δεδομένα, ιδίως δε τα ιατρικά δεδομένα, πρέπει να προστατεύονται από την ηλεκτρονική πειρατεία, τις διαρροές, τις παραβιάσεις της ιδιωτικής ζωής και άλλες μορφές κατάχρησης·

13. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συνεργαστούν περαιτέρω προκειμένου να διασφαλιστεί η ευθύνη των επαγγελματιών υγείας σε εθνικό και διασυνοριακό επίπεδο·

14. καλεί την Επιτροπή να δημοσιεύει ανά διετία επισκόπηση της προόδου όσον αφορά την εφαρμογή του σχεδίου δράσης eHealth στα μεμονωμένα κράτη μέλη, που θα καταδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο αυτό το εργαλείο έχει τροποποιηθεί με καινοτόμα μέσα ώστε να παρέχει στους πολίτες αποτελεσματικά συστήματα περίθαλψης υψηλής ποιότητας, και, ανάλογα, να ορίζει αποτελεσματικούς δείκτες σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο για τη μέτρηση της επιτυχίας και του αντίκτυπου των προβλεπόμενων δράσεων, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στις πιθανές διακρίσεις και ανισότητες πρόσβασης που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τους καταναλωτές και τους ασθενείς.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης	30.9.2013
Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας	+: –: 0:	30 1 0
Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία	Jorgo Chatzimarkakis, Sergio Gaetano Cofferati, Birgit Collin-Langen, Anna Maria Corazza Bildt, Christian Engström, Ildikó Gáll-Pelcz, Vicente Miguel Garcés Ramón, Evelyne Gebhardt, Małgorzata Handzlik, Sandra Kalniete, Edvard Kožušník, Hans-Peter Mayer, Mitro Repo, Heide Rühle, Christel Schaldemose, Catherine Stihler, Róża Gräfin von Thun und Hohenstein, Bernadette Vergnaud, Barbara Weiler, Преслав Борисов
Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία	Erik Bánki, Susy De Martini, Tamás Deutsch, Kinga Gál, María Irigoyen Pérez, Ádám Kósa, Morten Løkkegaard, Roberta Metsola, Marc Tarabella, Wim van de Camp, Patricia van der Kammen

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Περιφερειακής Ανάπτυξης (26.9.2013)

προς την Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων

σχετικά με το σχέδιο δράσης για την ηλ-υγεία 2012-2020: καινοτομική υγειονομική περίθαλψη για τον 21ο αιώνα
(2013/2061(INI))

Συντάκτης γνωμοδότησης: Juozas Imbrasas

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η Επιτροπή Περιφερειακής Ανάπτυξης που είναι αρμόδια επί της ουσίας, καλεί την Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων να συμπεριλάβει στην πρόταση ψηφίσματός της τις ακόλουθες προτάσεις:

1.  χαιρετίζει την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με το σχέδιο δράσης για την ηλ-υγεία 2012-2020 (eHealth) (COM(2012)0736) και εκτιμά ότι προσφέρει ένα σημαντικό σύνολο κατευθυντήριων γραμμών στα εθνικά, περιφερειακά και τοπικά θεσμικά όργανα σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης μπορούν να γίνουν βιώσιμα και ταυτόχρονα να εξασφαλιστεί η καθολική πρόσβαση στις υπηρεσίες, καθώς και σχετικά με τον τρόπο προετοιμασίας των συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης στην ΕΕ για την αντιμετώπιση των σημερινών προκλήσεων, οι οποίες περιλαμβάνουν τη γήρανση του πληθυσμού, τη μετανάστευση των νέων από αγροτικές περιοχές, την υψηλότερη συχνότητα εμφάνισης χρόνιων ασθενειών, την ανάγκη παροχή κατάλληλης φροντίδας σε ασθενείς που πάσχουν από κάποιας μορφής αναπηρία, την ανάγκη διατήρησης της ανθρώπινης διάστασης κατά την παροχή υγειονομικής περίθαλψης, την αυξανόμενη δυσκολία όσον αφορά τον διαχωρισμό ιατρικών και κοινωνικών ζητημάτων, τον αυξανόμενο αριθμό μετακινούμενων ασθενών, την αυξανόμενη ζήτηση για ποιοτική φροντίδα και εξειδικευμένες υπηρεσίες, την ανάγκη για αποδοτικότερη χρήση των όλο και πιο σπάνιων πόρων, τη μείωση της γραφειοκρατίας και της διαφθοράς, καθώς και την ανάγκη δημιουργίας ενός ευπρόσιτου και σταθερού περιβάλλοντος της αγοράς για την ενθάρρυνση της καινοτομίας, της απασχόλησης, της κοινωνικής ανάπτυξης και της ισότητας·

2.  θεωρεί ότι, δεδομένων των επιπτώσεων των δημογραφικών αλλαγών και της μείωσης του αριθμού του προσωπικού στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, η ΕΕ και τα κράτη μέλη πρέπει να πραγματοποιήσουν σημαντικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, ούτως ώστε να εξασφαλιστούν η βιωσιμότητα των συστημάτων υγείας και η δημόσια πρόσβαση σε υπηρεσίες υψηλής ποιότητας σε όλες τις περιφέρειες της ΕΕ χωρίς καμία εξαίρεση·

3.  θεωρεί ότι η ηλεκτρονική υγεία ως συμπλήρωμα στις παραδοσιακές υπηρεσίες υγείας δημιουργεί μεγάλες ευκαιρίες για τη βελτίωση του προσιτού χαρακτήρα, της ευελιξίας και των προτύπων της παροχής, των υπηρεσιών και των συστημάτων υψηλής ποιότητας και βιώσιμης εθνικής και διασυνοριακής υγειονομικής περίθαλψης για όλους τους πολίτες της ΕΕ σε ισότιμη βάση, ανεξάρτητα από τη θέση τους, την ιθαγένεια, το εισόδημα, την κοινωνική θέση, την αναπηρία ή την ηλικία τους· τονίζει ότι οι γνώσεις των ασθενών για την υγεία, οι ψηφιακές δεξιότητες των ασθενών και του υγειονομικού προσωπικού (ιδίως όσον αφορά την προστασία των δεδομένων, η οποία είναι καίριας σημασίας για την εξασφάλιση της εμπιστοσύνης όλων και την αποτελεσματικότερη ενσωμάτωση των ΤΠΕ στον τομέα της υγείας), η ευρυζωνική πρόσβαση και η πρόσβαση σε φιλικά προς το χρήστη εργαλεία ηλεκτρονικής υγείας ΤΠΕ είναι απαραίτητα για την ενίσχυση της κοινωνικής και εδαφικής συνοχής, τη βελτίωση της οργάνωσης της θεραπείας και την ποιότητα και την ασφάλεια στο πλαίσιο τόσο της θεραπείας όσο και της φροντίδας, την εξάλειψη των ανισοτήτων στον τομέα της υγείας, την κάλυψη των αναγκών υγειονομικής περίθαλψης των ασθενών, την εξασφάλιση της ασφάλειας και της παρακολούθησης των ασθενών και την παροχή πρόσβασης σε προληπτικά μέτρα υγείας και ιατρικές συμβουλές σε απομακρυσμένες, αραιοκατοικημένες και με άλλο τρόπο μειονεκτούσες περιφέρειες· θεωρεί ότι, εν προκειμένω, οι τοπικές και περιφερειακές αρχές μπορούν να διαδραματίσουν ουσιαστικό ρόλο στη διάδοση πληροφοριών σχετικά με τα οφέλη και τις ευκαιρίες που παρέχει η ηλ-υγεία, στη διευκόλυνση της ψηφιοποίησης, στην οργάνωση της εκπαίδευσης και της συνεχούς κατάρτισης σύμφωνα με τις ανάγκες των τοπικών κοινοτήτων, καθώς και στη συμμετοχή των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και των εθελοντών οι οποίοι, με τη συμβολή τους στην κοινωνική συνοχή, παρέχουν προστιθέμενη αξία στην κοινωνία·

4.  θεωρεί ότι η Επιτροπή πρέπει να διευκολύνει τη χρήση των Διαρθρωτικών Ταμείων της ΕΕ με στόχο τη δημιουργία υποδομών για την ηλ-υγεία στην ΕΕ, θεσπίζοντας παράλληλα κατευθυντήριες γραμμές για τη διαλειτουργικότητα των εν λόγω συστημάτων σε ολόκληρη την ΕΕ·

5.  υπογραμμίζει την ανάγκη να εξασφαλιστεί κατάλληλη στήριξη για τις ΜΜΕ στον τομέα της ηλεκτρονικής υγείας, ούτως ώστε να διασφαλιστούν η ισότιμη πρόσβασή τους στην αγορά, στο πλαίσιο της προώθησης της κοινωνικής οικονομίας, και η συμβολή τους στην κοινωνική και εδαφική συνοχή·

6.  θεωρεί ότι, παρά τις ελλείψεις της, η ηλεκτρονική υγεία διαθέτει μεγάλο δυναμικό και θα μπορούσε να ωφελήσει το κοινωνικό σύνολο, τους ασθενείς, το ιατρικό προσωπικό και τις ίδιες τις αρχές·

7.  θεωρεί ότι απαιτείται η παροχή των απαραίτητων εργαλείων για την αξιοποίηση των δημόσιων δεδομένων πραγματικού χρόνου με στόχο τη διευκόλυνση της καλύτερης κατανόησης της σχέσης οφελών/κινδύνου, την πρόβλεψη δυσμενών συμβάντων και τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της αξιολόγησης της τεχνολογίας υγείας·

8.  τονίζει την ανάγκη να καταβάλλονται συνεχείς προσπάθειες στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής και των περιφερειακών πολιτικών, με στόχο την εξάλειψη των περιφερειακών ανισοτήτων, ιδίως όσον αφορά την πρόσβαση σε υπηρεσίες ΤΠΕ·

9.  επισημαίνει ότι οι αποτελεσματικές υπηρεσίες υγείας αποτελούν σημαντικό εργαλείο για την περιφερειακή ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα· επισημαίνει ότι σε πολλά κράτη μέλη η πολιτική για την υγεία έχει σε διαφορετικό βαθμό ανατεθεί στις περιφερειακές και τοπικές αρχές, και χαιρετίζει την ενεργό συμμετοχή τους στον σχεδιασμό του προγράμματος ηλεκτρονικής υγείας και στην υλοποίησή του· ζητεί να ενισχυθεί ο ρόλος των τοπικών και περιφερειακών αρχών στην ανάπτυξη των εφαρμογών κινητής υγείας και των υποδομών ηλεκτρονικής υγείας και ζητεί επειγόντως να αναπτυχθούν συμπράξεις δημόσιου-ιδιωτικού τομέα ώστε να βελτιστοποιηθούν οι ιατρικές υπηρεσίες και να καταστεί δυνατή η πλέον αποτελεσματική χρήση τους· είναι της άποψης ότι μια εύρυθμα λειτουργούσα προσέγγιση πολυεπίπεδης διακυβέρνησης αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επιτυχή καθιέρωση και εφαρμογή της ηλ-υγείας και την απόκτηση και ανάπτυξη νέων ειδών ψηφιακών δεξιοτήτων από τους επαγγελματίες του τομέα της υγείας και τους ασθενείς·

10. σημειώνει ότι, δεδομένων των ιδιαιτέρως ουσιωδών διαφορών μεταξύ των περιφερειών της ΕΕ, η ηλ-υγεία θα μπορούσε να αποδειχθεί σημαντικό πλεονέκτημα ιδίως για τους κατοίκους των λιγότερο αναπτυγμένων περιφερειών, δεδομένου ότι τους παρέχει καλύτερη, περισσότερο διαφανή και φθηνότερη πρόσβαση σε υπηρεσίες υψηλής ποιότητας·

11. υπογραμμίζει ότι οι περιφερειακές διαφορές όσον αφορά την πρόσβαση σε υπηρεσίες ΤΠΕ και η ανεπαρκής ευρυζωνική κάλυψη σε ορισμένες περιοχές μπορεί να αποτελέσουν εμπόδιο στη χρήση της ηλ-υγείας· συνιστά την πραγματοποίηση περισσότερων επενδύσεων σε υποδομές ΤΠΕ, λαμβανομένων υπόψη των μελλοντικών χρηματοδοτικών ευκαιριών που θα υπάρχουν στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής, με στόχο την κάλυψη των κενών και τη διευκόλυνση της χρήσης των υπηρεσιών ηλ-υγείας·

12. τονίζει ότι η οργάνωση των συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης αποτελεί αρμοδιότητα των δημόσιων αρχών των κρατών μελών, οι οποίες έχουν αναλάβει την ευθύνη και το καθήκον να εξασφαλίζουν σε όλους τους πολίτες την πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης, καθώς και τη βιωσιμότητα της εν λόγω απαραίτητης για την κοινωνική και εδαφική συνοχή δημόσιας υπηρεσίας· καλεί, ωστόσο, την Επιτροπή να διαδραματίσει έναν πιο ενεργό ρόλο στο συντονισμό των δράσεων των κρατών μελών, στην ενθάρρυνση της συνεργασίας στον τομέα της τηλεϊατρικής, στην ευαισθητοποίηση, στην προώθηση των επενδύσεων σε καινοτόμες τεχνολογίες, στην αποσαφήνιση των όρων της διασυνοριακής παροχής υπηρεσιών υγείας και στον εντοπισμό των κοινών εμποδίων που τη δυσχεραίνουν, με σκοπό την εξασφάλιση της διαλειτουργικότητάς της (για παράδειγμα όσον αφορά τις διαδικασίες επιστροφής δαπανών και τη συλλογή και αξιολόγηση των δεδομένων που αφορούν την υγειονομική περίθαλψη), στη διευκόλυνση της από κοινού ανάπτυξης βάσεων δεδομένων σε όλη την επικράτεια της ΕΕ, καθώς και στην αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των υφιστάμενων εφαρμογών ηλεκτρονικής υγείας, με στόχο την προαγωγή της ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών μεταξύ φορέων παροχής υγειονομικής περίθαλψης και ασθενών σε επίπεδο ΕΕ καθώς και σε περιφερειακό και εθνικό επίπεδο·

13. εκφράζει έντονη αποδοκιμασία, ιδίως αν ληφθεί υπόψη η τρέχουσα κρίση ανταγωνιστικότητας στην Ένωση, για τις προτεινόμενες περικοπές στη Διευκόλυνση «Συνδέοντας την Ευρώπη», για την ευρυζωνικότητα και τις ψηφιακές υπηρεσίες· ελπίζει ότι η χρηματοδότηση για τον τομέα αυτό στο πλαίσιο του «Ορίζοντας 2020» θα διατηρηθεί· ενθαρρύνει τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές να κάνουν αποδοτική χρήση των κονδυλίων της ΕΕ για τη χρηματοδότηση της ηλ-υγείας, χωρίς να μειωθούν τα κεφάλαια που διατίθενται για τις παραδοσιακές υπηρεσίες υγείας και χωρίς π.χ. να κλείσουν τυχόν δημοτικά νοσοκομεία και να ανταλλάσσουν στοιχειώδεις γνώσεις για την υγεία.

14. εκφράζει την ανησυχία του για τις σοβαρές ελλείψεις που χαρακτηρίζουν την παροχή υπηρεσιών υγείας σε περιόδους κρίσης, μεταξύ άλλων λόγω του κλεισίματος κέντρων υγείας και της μείωσης προσωπικού, γεγονός που επιτείνει τις ειδικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι νησιωτικές, απομακρυσμένες και ορεινές περιοχές όσον αφορά τη διασφάλιση δυνατοτήτων πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας·

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης	24.9.2013
Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας	+: –: 0:	44 1 1
Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία	François Alfonsi, Catherine Bearder, John Bufton, Francesco De Angelis, Tamás Deutsch, Rosa Estaràs Ferragut, Danuta Maria Hübner, Iñaki Irazabalbeitia Fernández, María Irigoyen Pérez, Seán Kelly, Mojca Kleva Kekuš, Constanze Angela Krehl, Jacek Olgierd Kurski, Petru Constantin Luhan, Vladimír Maňka, Iosif Matula, Erminia Mazzoni, Miroslav Mikolášik, Jens Nilsson, Jan Olbrycht, Wojciech Michał Olejniczak, Younous Omarjee, Tomasz Piotr Poręba, Ovidiu Ioan Silaghi, Monika Smolková, Nuno Teixeira, Lambert van Nistelrooij, Oldřich Vlasák, Kerstin Westphal, Hermann Winkler, Elżbieta Katarzyna Łukacijewska, Χαράλαμπος Αγγουράκης, Γεώργιος Σταυρακάκης, Филиз Хакъева Хюсменова
Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία	Andrea Cozzolino, Joseph Cuschieri, Ivars Godmanis, Juozas Imbrasas, Karin Kadenbach, James Nicholson, Elisabeth Schroedter, Richard Seeber, Giommaria Uggias, Iuliu Winkler
Αναπληρωτές (άρθρο 187 παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία	António Fernando Correia de Campos, Sabine Verheyen

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων (4.10.2013)

προς την Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων

σχετικά με το σχέδιο δράσης για την ηλ-υγεία 2012-2020: καινοτομική υγειονομική περίθαλψη για τον 21ο αιώνα
(2013/2061(INI))

Συντάκτρια γνωμοδότησης: Licia Ronzulli

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων καλεί την Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων, που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να συμπεριλάβει στην πρόταση ψηφίσματός της τις ακόλουθες προτάσεις:

1.  καλεί τα κράτη μέλη, δεδομένου ότι το σχέδιο δράσης για τις ηλεκτρονικές υπηρεσίες υγείας στοχεύει στη δημιουργία νέων ευκαιριών απασχόλησης στον τομέα της έρευνας, της υγείας, της ιατρικής και των ΤΠΕ, να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στην ισορροπία μεταξύ των φύλων στην εκπαίδευση, την επαγγελματική κατάρτιση και τις προσλήψεις σε όλους αυτούς τους τομείς·

2.  τονίζει ότι οι γυναίκες υποεκπροσωπούνται ιδιαίτερα στον τομέα της έρευνας και των ΤΠΕ· εκτιμά ότι η Επιτροπή πρέπει, ως εκ τούτου, να προωθήσει ολοκληρωμένες και συλλογικές δράσεις, όπως προγράμματα και συστήματα καθοδήγησης, προκειμένου να ενθαρρυνθεί η συμμετοχή των γυναικών σε αυτούς τους τομείς·

3.  καλεί τα κράτη μέλη να εγγυώνται πλήρως την ίση μεταχείριση και αμοιβή για τους άνδρες και τις γυναίκες στις προτεινόμενες νέες θέσεις·

4.  καλεί τα κράτη μέλη, κατά την προώθηση του σχεδίου, να τονίσουν τη σημασία της ισορροπίας μεταξύ ανδρών και γυναικών·

5.  ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν την ισότιμη πρόσβαση των γυναικών στον τομέα της ηλεκτρονικής υγείας, όχι μόνο ως ασθενών αλλά και ως παρόχων φροντίδας (επαγγελματιών ή μη), ειδικών στις ΤΠΕ και παραγόντων χάραξης πολιτικής· τονίζει ότι οι γυναίκες συμμετέχουν σε όλα τα επίπεδα του τομέα της υγείας σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους·

6.  προτρέπει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθήσουν μια προσεκτική ως προς το φύλο προσέγγιση στην υγειονομική περίθαλψη και την ιατρική και, κατά την εφαρμογή του σχεδίου δράσης για την ηλεκτρονική υγεία, να λάβουν υπόψη τις ειδικές ανάγκες των γυναικών και των κοριτσιών ως δικαιούχων υγειονομικής περίθαλψης· λαμβάνοντας υπόψη ότι, λόγω του μεγαλύτερου προσδόκιμου επιβίωσης και της ειδικής ευαισθησίας του φύλου σε ορισμένες ασθένειες, οι γυναίκες επηρεάζονται σε μεγαλύτερο βαθμό από χρόνιες παθήσεις και νοσήματα που προκαλούν αναπηρία·

7.  καλεί την Επιτροπή να ενθαρρύνει και να προωθήσει τις υπηρεσίες ηλεκτρονικής υγείας που έχουν σχεδιαστεί για τις γυναίκες όλων των ηλικιών, και πιο συγκεκριμένα, να εξετάσει θέματα υγείας που αφορούν τις γυναίκες και να τους προσφέρει εξειδικευμένες συμβουλές και λύσεις·

8.  καλεί την Επιτροπή να ενθαρρύνει και να προωθήσει υπηρεσίες ηλεκτρονικής υγείας που έχουν σχεδιαστεί για την παροχή (άτυπης) οικογενειακής φροντίδας από μέλη της οικογένειας, ως επί το πλείστον γυναίκες, έτσι ώστε να τις στηρίζει στα, συχνά, βαριά αυτά καθήκοντα και να τους επιτρέπει να παρέχουν την καλύτερη δυνατή φροντίδα·

9.  καλεί την Επιτροπή να ενθαρρύνει λύσεις ηλεκτρονικής υγείας για τις απομονωμένες γυναίκες, όχι μόνο για εκείνες που ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές, αλλά και για τις απομονωμένες και περιορισμένες στο σπίτι γυναίκες που στερούνται της απαιτούμενης κινητικότητας και/ή (κοινωνικής) υποστήριξης, έτσι ώστε να διατηρήσουν την υγεία και την ευεξία τους·

10. καλεί την Επιτροπή να προωθήσει λύσεις ηλεκτρονικής υγείας που διευκολύνουν την ανεξάρτητη διαβίωση και την πρόληψη των οικιακών ατυχημάτων, έτσι ώστε να μπορούν οι γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας να ζουν μια ανεξάρτητη ζωή για όσο χρονικό διάστημα επιθυμούν ή έχουν ανάγκη, ασχέτως της κατάστασης υγείας τους·

11. καλεί την Επιτροπή να αντιμετωπίσει την απομόνωση όσον αφορά την ενημέρωση των παλαιότερων γενεών, ιδίως για τις ηλικιωμένες γυναίκες, και να ενθαρρύνει και να προωθήσει τεχνολογίες ηλεκτρονικής υγείας, ως συμβολή στην επίτευξη των στόχων της Επιτροπής για ενεργό και υγιή γήρανση (HLY+2)·

12. τονίζει ότι το κόστος των σχετικών συσκευών, των συνδέσεων και των επικοινωνιών μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εμπόδιο στην πρόσβαση και χρήση, από τις γυναίκες, των ΤΠΕ για την υγεία, ως δικαιούχων ή παρόχων φροντίδας·

13. αναγνωρίζει την ανάγκη για τεχνολογίες ηλεκτρονικής υγείας με στόχο την αξιοποίηση των δυνατοτήτων τους σε σχέση με θέματα υγείας που εξακολουθούν να βαρύνονται με μεγάλα ταμπού, όπως η κακοποίηση των ηλικιωμένων, η σεξουαλική κακοποίηση, και άλλα θέματα σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας·

14. καλεί την Επιτροπή να εξετάσει και να προωθήσει το θέμα της ηλεκτρονικής υγείας ως συμβολής στην επίτευξη πιο αποτελεσματικών συστημάτων υγείας, με στόχο τη βελτίωση της υγείας και της ευεξίας των γυναικών σε όλη τη διάρκεια της ζωής, και έτσι τη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ των φύλων ως προς τη συνολική κατάσταση της υγείας·

15. υπενθυμίζει ότι, δεδομένου ότι ένας από τους κύριους στόχους του σχεδίου δράσης για την ηλεκτρονική υγεία είναι να διασφαλιστεί ση πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας για όλους τους πολίτες της Ένωσης, θα πρέπει να ληφθούν επειγόντως μέτρα ώστε να καλυφθεί το ψηφιακό χάσμα μεταξύ των διαφόρων περιφερειών των κρατών μελών και μεταξύ αστικών και αγροτικών πληθυσμών, και ειδικότερα να αντιμετωπισθούν οι ανισότητες ως προς την πρόσβαση στις ΤΠΕ των γυναικών, των ηλικιωμένων, των ατόμων με αναπηρία και των ατόμων από μειονεκτούσες κοινωνικές ομάδες εντός των κρατών μελών· τονίζει ότι ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στις γυναίκες που ζουν σε περιβάλλοντα χαμηλού εισοδήματος και σε αγροτικές περιοχές, καθώς και σε ηλικιωμένες γυναίκες που συχνά δεν διαθέτουν δεξιότητες ΤΠΕ·

16. ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στον ψηφιακό γραμματισμό και την τεχνική κατάρτιση των γυναικών, ιδίως των ηλικιωμένων, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα εργαλεία ηλεκτρονικής υγείας, ιδίως η τηλεϊατρική, είναι πράγματι αποτελεσματικά και προσιτά στο σύνολο του πληθυσμού·

17. καλεί την Επιτροπή να ενισχύσει την απόκτηση γνώσεων στους τομείς της υγείας και των ΤΠΕ από τις παλαιότερες γενιές, ιδίως τις ηλικιωμένες γυναίκες, και να ενθαρρύνει και να προωθήσει λύσεις ηλεκτρονικής υγείας προσανατολισμένες προς τον χρήστη και φιλικές προς τις γυναίκες, ως συμβολή στην επίτευξη των στόχων της Επιτροπής για την ενεργό και υγιή γήρανση·

18. καλεί τα κράτη μέλη, κατά την εξέταση των επιχειρησιακών στόχων του σχεδίου δράσης, να αντιμετωπίσουν τα εμπόδια στην επαγγελματική κινητικότητα των γυναικών στον τομέα της ηλεκτρονικής υγείας, κυρίως δε να φροντίσουν για την εκπαίδευση των κοριτσιών στις ΤΠΕ προς όφελος της μελλοντικής τους σταδιοδρομίας·

19. καλεί την Επιτροπή να δώσει σαφείς κατευθύνσεις όσον αφορά τη χρηματοδότηση, προκειμένου να στηρίξει άμεσα τους τομείς των ΤΠΕ και της υγείας που έχουν αναγνωριστεί ως τομείς με το υψηλότερο δυναμικό ανάπτυξης και απασχόλησης·

20. συνιστά στα κράτη μέλη και την Επιτροπή, με τη βοήθεια του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για την Ισότητα των Φύλων (EIGE), να συλλέγουν δεδομένα ανά φύλο για τα αρχικά πορίσματα όσον αφορά την προσβασιμότητα και τον αντίκτυπο των συστημάτων και των εργαλείων ηλεκτρονικής υγείας και ζητεί την ανταλλαγή των βέλτιστων πρακτικών κατά την εφαρμογή της ηλεκτρονικής υγείας·

21. ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να δώσουν προσοχή στην αύξηση των γνώσεων για την υγεία των ασθενών για να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή των εργαλείων ηλεκτρονικής υγείας.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης	3.10.2013
Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας	+: –: 0:	19 0 1
Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία	Regina Bastos, Andrea Češková, Edite Estrela, Iratxe García Pérez, Mary Honeyball, Astrid Lulling, Elisabeth Morin-Chartier, Krisztina Morvai, Joanna Senyszyn, Joanna Katarzyna Skrzydlewska, Britta Thomsen, Marina Yannakoudakis
Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία	Izaskun Bilbao Barandica, Minodora Cliveti, Nicole Kiil-Nielsen, Christa Klaß, Doris Pack, Angelika Werthmann, Мария Габриел
Αναπληρωτές (άρθρο 187, παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία	Gesine Meissner

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης	27.11.2013
Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας	+: –: 0:	62 0 0
Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία	Elena Oana Antonescu, Pilar Ayuso, Paolo Bartolozzi, Sandrine Bélier, Sergio Berlato, Lajos Bokros, Franco Bonanini, Biljana Borzan, Yves Cochet, Chris Davies, Esther de Lange, Bas Eickhout, Edite Estrela, Jill Evans, Elisabetta Gardini, Gerben-Jan Gerbrandy, Matthias Groote, Françoise Grossetête, Satu Hassi, Jolanta Emilia Hibner, Dan Jørgensen, Martin Kastler, Holger Krahmer, Corinne Lepage, Kartika Tamara Liotard, Linda McAvan, Miroslav Ouzký, Gilles Pargneaux, Andrés Perelló Rodríguez, Pavel Poc, Frédérique Ries, Anna Rosbach, Oreste Rossi, Dagmar Roth-Behrendt, Kārlis Šadurskis, Carl Schlyter, Richard Seeber, Bogusław Sonik, Dubravka Šuica, Claudiu Ciprian Tănăsescu, Salvatore Tatarella, Thomas Ulmer, Glenis Willmott, Sabine Wils, Marina Yannakoudakis, Σπύρος Δανέλλης, Θεόδωρος Σκυλακάκης
Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία	Erik Bánki, Gaston Franco, Julie Girling, Eduard-Raul Hellvig, Judith A. Merkies, Miroslav Mikolášik, James Nicholson, Alojz Peterle, Vittorio Prodi, Marita Ulvskog, Anna Záborská, Andrea Zanoni, Γεώργιος Κουμουτσάκος, Маруся Любчева, Владимир Уручев