Procedura : 2013/2098(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A7-0456/2013

Teksty złożone :

A7-0456/2013

Debaty :

Głosowanie :

PV 14/01/2014 - 5.17
CRE 14/01/2014 - 5.17
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P7_TA(2014)0017

SPRAWOZDANIE     
PDF 200kWORD 180k
10.12.2013
PE 506.226v02-00 A7-0456/2013

w sprawie znakowania produktów regionalnych: w kierunku najlepszych praktyk w gospodarkach wiejskich (2013/2098(INI))

Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Sprawozdawca: Eric Andrieu

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 UZASADNIENIE
 OPINIA Komisji Transportu i Turystyki
 OPINIA Komisji Rozwoju Regionalnego
 WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie znakowania produktów regionalnych: w kierunku najlepszych praktyk w gospodarkach wiejskich

(2013/2098(INI))

Parlament Europejski,

–   uwzględniając art. 174 i następne Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w których określa się cel spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej, a także definiuje strukturalne instrumenty finansowe realizacji tego celu,

–   uwzględniając art. 39 TFUE, w którym określa się cele wspólnej polityki rolnej,

–   uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr [...]/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005(1),

–   uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr […]/2013 ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006(2),

–   uwzględniając art. 48 Regulaminu,

–   uwzględniając sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz opinie Komisji Transportu i Turystyki oraz Komisji Rozwoju Regionalnego (A7–0456/2013),

A. mając na uwadze, że znaczenie pojęcia rozwoju terytorialnego wzrosło w ostatnich latach, szczególnie dzięki wyraźnemu uwzględnieniu w traktacie lizbońskim;

B.  mając na uwadze, że europejska polityka rozwoju obszarów wiejskich, stanowiąca drugi filar wspólnej polityki rolnej, została oficjalnie uznana w kontekście programu reform Agenda 2000; mając na uwadze, że dzięki tej reformie polityka rozwoju obszarów wiejskich zyskała wymiar wykraczający poza zakres polityki społeczno-strukturalnej stanowiącej jedynie uzupełnienie polityki rynków rolnych;

C. mając na uwadze, że w przyszłym rozporządzeniu ramowym w sprawie polityki regionalnej państwa członkowskie zostaną wezwane do przyjęcia zintegrowanej koncepcji i programowania, co umożliwi większą spójność programów wieloletnich realizowanych w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, jak również Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (i Europejskiego Funduszu Rybackiego) dzięki przyjęciu wspólnych ram strategicznych umożliwiających unikanie podwójnego finansowania i powielania inicjatyw oraz realizację celów strategii „Europa 2020”, tworzonych w formie umów o partnerstwie sporządzanych przez państwa członkowskie we współpracy z partnerami gospodarczymi i społecznymi oraz przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego; mając w związku z tym na uwadze, że podejmowane środki i inicjatywy na rzecz rozwoju terytorialnego, szczególnie rozwoju obszarów wiejskich, muszą wpisywać się w globalne i międzysektorowe podejście;

D. mając na uwadze, że coraz bardziej zaciera się granica pomiędzy tym, co miejskie, a tym, co wiejskie oraz że rolnictwo rozwija się w strefach podmiejskich; istotne jest, aby polityka regionalna, jako uzupełnienie polityki rozwoju obszarów wiejskich, była także zorientowana na obszary wiejskie oraz wspierała wdrażanie tam innowacyjnych i strukturalnych projektów;

E.  mając na uwadze, że instrumenty na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, którymi dysponują państwa członkowskie na mocy obowiązującego rozporządzenia w sprawie rozwoju obszarów wiejskich, oferują tymże państwom członkowskim i ich regionom wiele możliwości rozwojowych, a także mając na uwadze, że ze względu na ograniczone środki budżetowe możliwości te są niewystarczająco wykorzystywane w ramach obecnych programów rozwoju obszarów wiejskich;

F.  mając na uwadze, że rozporządzenie w sprawie rozwoju obszarów wiejskich w okresie programowania 2014–2020 zwiększy środki, którymi dysponują państwa członkowskie, w szczególności jeśli chodzi o środki wsparcia produkcji żywności wysokiej jakości, współpracę między podmiotami terytorialnymi w celu lepszego wykorzystania ogółu zasobów w formie towarów i usług wysokiej jakości, wzmocnienie organizacji producentów, jak również działania w zakresie innowacji i dywersyfikacji gospodarczej na obszarach wiejskich;

G. mając na uwadze, że skuteczniejsze włączenie producentów surowców do łańcucha żywnościowego przy zastosowaniu systemów zapewniania jakości, wspieranie sprzedaży na rynkach lokalnych oraz krótkie drogi zaopatrzenia określono jako jeden z priorytetów rozwoju obszarów wiejskich na lata 2014–2020;

H. mając na uwadze, że w kontekście rozwoju obszarów wiejskich podejście LEADER stanowi najlepsze podsumowanie idei współpracy pomiędzy podmiotami o różnym charakterze, przy zachowaniu centralnej roli działalności rolniczej, oraz że zainteresowane podmioty mogą wspólnie tworzyć branżowy projekt terytorialny w celu podkreślenia specyfiki i dobrych praktyk określonego jednorodnego obszaru;

I.   mając na uwadze, że wybór sposobu i rodzaju wsparcia udzielanego w ramach realizacji programów rozwoju obszarów wiejskich powinien leżeć w gestii państw członkowskich lub ich regionów, jeżeli państwa zdecydują się na wdrożenie programów regionalnych; mając na uwadze, że państwa członkowskie najlepiej mogą zagwarantować odpowiednią uwagę dla tych programów na szczeblu krajowym lub regionalnym;

J.   mając na uwadze, że istnieją metody umożliwiające zmobilizowanie i zaangażowanie w ramach wspólnego podejścia odpowiednich podmiotów publicznych i prywatnych, niezależnie od szczebla, na którym prowadzą one swoją działalność, w celu rozwoju współpracy w wielu dziedzinach i lepszego wykorzystania potencjału właściwego dla każdego terytorium w ramach wspólnych projektów, przy czym zwłaszcza w tym przypadku należy podkreślić znaczenie stowarzyszeń na rzecz rozwoju lokalnego oraz stowarzyszeń i spółdzielni producentów mogących stanowić grupę partnerów uprzywilejowanych w zakresie dostępu do rynków lokalnych, regionalnych, krajowych i międzynarodowych;

K. mając na uwadze, że udane i wszechstronne programy rozwoju obszarów wiejskich mogą mieć konkretny korzystny wpływ na poziom zatrudnienia i konkurencyjność przedsiębiorstw na obszarach wiejskich, a tym samym obniżyć zagrożenie bezrobociem i skrajnym ubóstwem na wsi wynikającym z niskich dochodów na obszarach wiejskich;

L.  mając na uwadze, że znaki doskonałości terytorialnej mogą się przyczynić do prężności i rozwoju gospodarek terytorialnych, zwłaszcza w regionach znajdujących się w nader niekorzystnej sytuacji oraz w regionach górskich i najbardziej oddalonych, a to poprzez koordynację zbiorów produktów i usług wysokiej jakości (żywności i produktów nieżywnościowych), które są nierozerwalnie ze sobą powiązane oraz odzwierciedlają specyfikę danego terytorium, a w szczególności jego dziedzictwo (historyczne, kulturowe, geograficzne itp.); mając na uwadze, że połączone ze sobą w ramach pakietów owe towary i usługi są niepowtarzalne, stanowią źródło zysków dla danego terytorium i stwarzają nowe możliwości na rynkach lokalnych i międzynarodowych, a także mogą służyć promowaniu regionów jako celów turystycznych; mając na uwadze, że znaki terytorialne mają na celu identyfikację obszarów, które współpracowały, aby stworzyć więzi partnerskie i wypracować efekty synergii z myślą o długofalowym wykorzystaniu zasobów, zachęcaniu producentów lokalnych i regionalnych oraz pobudzaniu swojej gospodarki, co ma istotne znaczenie z punktu widzenia jakości życia na wsi oraz zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich i miejskich; mając na uwadze, że nie należy ich mylić z oznaczeniami jakości (chronionymi nazwami pochodzenia, chronionymi oznaczeniami geograficznymi i gwarantowanymi tradycyjnymi specjalnościami) używanymi na produktach żywnościowych, z którymi nie są one sprzeczne, lecz – wręcz przeciwnie – doskonale uzupełniają się; mając na uwadze, że powinny one przyczyniać się do promowania tych programów zarówno w UE, jak i poza jej granicami, a także podnosić konkurencyjność gospodarek wiejskich przy jednoczesnym tworzeniu nowych możliwości zatrudnienia;

M. mając na uwadze, że chroniona nazwa pochodzenia i chronione oznaczenie geograficzne stanowią skuteczny system wspierający rozwój obszarów wiejskich i rozwój terytorialny poprzez tworzenie i upowszechnianie wartości dodanej, poprzez wspólne działanie producentów i wszystkich zainteresowanych podmiotów oraz dzięki sposobowi, w jaki umożliwiają promowanie danego regionu na rynkach lokalnych, regionalnych i międzynarodowych; mając w związku z tym na uwadze, że systemy regionalne nie powinny w żadnym wypadku zastąpić ani w jakimkolwiek stopniu naruszyć systemu chronionych nazw pochodzenia i chronionych oznaczeń geograficznych;

N. mając na uwadze, że środki służące wspieraniu powiązań regionalnych i lokalnych między sektorem pierwotnym a sektorem usług mogą zagwarantować trwały rozwój sektora rolnictwa i turystyki w UE;

O. mając na uwadze konieczność stworzenia i zastosowania skutecznego narzędzia marketingowego, które przyczyniłoby się do zwiększenia konkurencyjności produktów lokalnych, wspierania lokalnych producentów oraz które pomogłoby w rozwoju regionalnego wizerunku nie tylko w dziedzinie rolnictwa;

1.  z zadowoleniem przyjmuje zintegrowane podejście do rozwoju terytorialnego przewidziane w rozporządzeniu w sprawie wspólnych ram strategicznych funduszy europejskich; stwierdza, że różne fundusze europejskie wymagają koordynacji i zapewnienia ich wzajemnej spójności w celu osiągnięcia harmonijnego, trwałego i zrównoważonego rozwoju terytorialnego;

2.  odnotowuje, że rozwój terytorialny jest bezpośrednio wymieniany jako jeden z celów wspólnej polityki rolnej wraz z dwoma innymi celami, a mianowicie z bezpieczeństwem żywnościowym i zrównoważonym gospodarowaniem zasobami naturalnymi oraz przeciwdziałaniem ociepleniu klimatu;

3.  podkreśla wielofunkcyjną rolę obszarów wiejskich, która nie ogranicza się jedynie do rozwoju rolnictwa, lecz jest związana z innymi działaniami gospodarczymi i socjalnymi, i która zasadza się na budowie potencjału lokalnego – umiejętności, wiedzy i inwestycji, mających na celu odkrycie i wykorzystanie wszystkich lokalnych wartości, niewykorzystywanych cennych miejscowych źródeł i zasobów;

4.  z zadowoleniem przyjmuje koncepcję rozwoju kierowanego przez społeczność lokalną oraz wzywa państwa członkowskie do stosowania tej koncepcji oraz do usunięcia ewentualnych przeszkód występujących między ministerstwami a innymi organami administracji zaangażowanymi we wdrażanie tego nowatorskiego i innowacyjnego podejścia; podkreśla, że procedury administracyjne nie powinny stanowić obciążenia ani tworzyć dodatkowych kosztów dla właściwych władz w państwach członkowskich;

5.  wzywa państwa członkowskie i ich organy administracji regionalnej do wspierania dynamiczniejszych form zarządzania umożliwiających realizację wspólnych projektów rozwoju terytorialnego obejmujących wszystkie sektory gospodarki, w tym również turystykę, a w sektorze rolnictwa również sektor spożywczy i nieżywnościowy, na wzór projektów związanych z regionalnymi łańcuchami dostaw (krótkie łańcuchy dostaw, łańcuchy żywnościowe, miejscowe ubojnie, projekty metanizacji biomasy rolniczej, ekologiczne produkty chemiczne, materiały pochodzenia biologicznego itp.), przy czym szczególną uwagę należy zwracać na mikroprzedsiębiorstwa i podmioty rozpoczynające działalność, a to dzięki procesowi stopniowego uznawania tożsamości poszczególnych terytoriów, określonej w związku z ich dziedzictwem i na jego podstawie; stwierdza, że takie formy zarządzania opierają się na kompleksowym partnerstwie podmiotów i struktur, których działalność należy koordynować w oparciu o koncepcję znaku doskonałości terytorialnej; wzywa zatem państwa członkowskie do utworzenia platformy wymiany najlepszych praktyk przy wykorzystaniu zwłaszcza narzędzi przewidzianych w ramach podejścia LEADER do programów na rzecz rozwoju obszarów wiejskich;

6.  zwraca uwagę, że lepsza koordynacja podmiotów lokalnych może przyczynić się do poprawy kondycji gospodarek wiejskich, w szczególności w regionach znajdujących się w najtrudniejszym położeniu, w tym również w regionach górskich i najbardziej oddalonych; podkreśla, że terytoria mogłyby skorzystać na lepszej organizacji w perspektywie pełnego wykorzystania potencjału swoich zasobów (w tym również zasobów ukrytych) w interesie wszystkich podmiotów powiązanych ze sobą stosunkiem współzależności i solidarności (tzn. podmiotów działających w sektorze rolnictwa, w rzemiośle i rękodzielnictwie, w turystyce w powiązaniu z dziedzictwem, a także przy uwzględnieniu organizacji producentów, stowarzyszeń i izb handlowych itp.); stwierdza, że spójność strategii podmiotów ma na celu pozyskanie zasobów obejmujących i wykraczających poza zakres sektorowy lub branżowy, aby osiągać na podstawie logiki terytorialnej nowe zyski dzięki jakości terytorialnej pakietu komplementarnych towarów i usług właściwych dla danego terytorium; stwierdza w związku z tym, że taki sposób zarządzania terytorialnego zdecydowanie wspiera tworzenie, rozwój i wzmocnienie promowania produktów rolnych i spożywczych w ramach istniejących systemów jakości, opartych na obronie własności intelektualnej oraz równolegle z promowaniem wysokiej jakości usług, co nie cieszy się oficjalnym uznaniem instytucji europejskich, promowanie produktów rolnych oraz usług, które wzajemnie się wzmacniają, przy czym wszystkie zainteresowane podmioty zapewniają, poprzez solidarne zachowania, promowanie wszelkich dóbr i usług związanych z ich własnym terytorium;

7.  znak jakości terytorialnej ma na celu ożywienie procesu waloryzacji terytorium obejmującego produkty i usługi na podstawie takich aspektów jak tożsamość czy sprzyjająca włączeniu społecznemu odpowiedzialność społeczna, który pobudzi i uzupełni efekty synergii istniejących znaków jakości związanych z pochodzeniem produktów rolno‑spożywczych, jednak znak ten wykracza poza te cele i ma charakter przekrojowy w odniesieniu do wszystkich produktów, towarów i usług z danego obszaru, a także w odniesieniu do modelu zarządzania przedsiębiorstwami, jednostkami i podmiotami lokalnymi;

8.  podkreśla konieczność promowania pewnych form stowarzyszenia pomiędzy różnymi regionami oraz partnerstwa międzysektorowego w celu zachowania konkurencyjności; uznaje rolę organów przedstawicielskich, takich jak stowarzyszenia, na szczeblu regionalnym, krajowym i europejskim, które propagują marki regionalne i zwiększają oraz poprawiają rosnącą widoczność swojego regionu; wzywa do zwracania większej uwagi na inicjatywy dotyczące marek regionalnych jako ewentualnego wspólnego zagadnienia w ramach europejskiej współpracy terytorialnej i europejskich inicjatyw finansowych oraz jako narzędzia stanowiącego inwestycję w długoterminową witalność konkurencyjności regionu;

9.  uważa, że znaki jakości dla produktów regionalnych muszą pomóc zachować wizerunek Europy jako wartościowego ośrodka turystycznego w oparciu o różnorodność regionalnych dziedzin turystyki, takich jak agroturystyka, turystyka wiejska, turystyka ekologiczna, turystyka żywnościowa, a także dziedzictwo przemysłowe, historyczne, naturalne i kulturowe, jak również uwzględniając trasy rowerowe w połączeniu z transportem publicznym; podkreśla, że nie istnieje obecnie europejski znak jakości dla usług związanych z danym regionem, który pozwoliłby konsumentom na odróżnienie produktu turystycznego wysokiej jakości; zaleca w związku z tym pomoc we wprowadzaniu pozytywnej dynamiki do sektora turystyki, szczególnie w odniesieniu do turystyki wiejskiej i małych przedsiębiorstw; uważa, że może się to przyczynić do stworzenia alternatywy dla tradycyjnych sektorów, takich jak rolnictwo i hodowla zwierząt; jest zdania, że dowolny znak jakości powiązany z konkretnym terytorium musi uwzględniać szereg specyfikacji oferujących gwarancję jakości i respektować istniejące już znaki jakości oraz bazować na nich, jak ma to miejsce w odniesieniu do oznaczeń produktów rolno-spożywczych, należy również unikać potencjalnego mylenia go z produktami rolnymi posiadającymi znaki jakości UE;

10. uważa, że inicjatywy typu sieć EDEN (modelowe ośrodki turystyczne Europy) wspierają konkurencyjność, pomagają w rozwoju zrównoważonej i wartościowej turystyki w danym regionie dzięki potencjałowi mikro- i małych przedsiębiorstw, jak również przyczyniają się do zaangażowania lokalnych instytucji, tworzenia więzi partnerskich i dywersyfikacji uczestników w procesie tworzenia znaku jakości dla produktów regionalnych; wzywa Komisję do uwzględnienia różnych form turystyki związanych z działalnością rolniczą w odnośnych działaniach i programach, takich jak EDEN, Calypso itp., a także podkreśla potrzebę wspierania działalności turystycznej na obszarach wiejskich za pomocą ukierunkowanych działań i programów;

11. wzywa Komisję i państwa członkowskie do zadbania o to, aby w przyszłych programach rozwoju obszarów wiejskich przewidziano odpowiednie środki i wystarczające zasoby z myślą o ułatwieniu dobrego zarządzania oraz zrównoważonych form zarządzania terytorialnego poprzez mobilizowanie i wzmacnianie środków opartych na działaniach zbiorowych, takich jak: środki współpracy (w tym również w zakresie systemów zrównoważonej produkcji), koordynacja, wymiana, tworzenie sieci, innowacje, szkolenia, tworzenie grup producentów, promocja, informowanie i inwestycje przewidziane w nowych rozporządzeniach w sprawie rozwoju obszarów wiejskich; zachęca lokalne grupy działania, w ramach programu LEADER+, do sprzyjania tworzeniu sieci współpracy między lokalnymi i regionalnymi producentami, dostawcami usług i instytucjami kulturalnymi, takimi jak uniwersytety, muzea i centra badań naukowych, aby umożliwić syntezę aspektów kulturowych i historycznych obszaru w znaku regionalnym mogącym stworzyć trwały związek między kształceniem, badaniami i produkcją, dzięki czemu powstaną także miejsca pracy zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju;

12. utrzymuje, że projekty te muszą być wielosektorowe, jednak przy zachowaniu centralnej roli działalności rolniczej, oraz że powinny one być oceniane przez właściwy organ zarządzający planami rozwoju;

13. wzywa Komisję do wspierania wysiłków państw członkowskich na rzecz uznania i promowania nowych form współpracy na obszarach wiejskich, skupionych wokół znaku doskonałości terytorialnej i przy użyciu narzędzi przewidzianych w ramach reformy wspólnej polityki rolnej, takich jak unijna inicjatywa LEADER, narzędzia pomocy technicznej i tworzenia sieci, europejskie partnerstwo innowacyjne, europejska sieć na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, a także wszelkie inne narzędzia i środki, które okażą się niezbędne; owe nowe formy europejskiej współpracy terytorialnej opierają się na obiektywnej ocenie regionalnych efektów synergii przy uwzględnieniu wymiaru społecznego, gospodarczego i środowiskowego, zasady zrównoważoności, różnorodności podmiotów gospodarczych i społecznych (w tym również z branży turystycznej) zaangażowanych w promowanie tożsamości regionalnej oraz wszystkich specyficznych towarów i usług, które mogą być wyprodukowane na każdym obszarze, w celu tworzenia i utrzymania wartości dodanej;

14. uważa, że w kontekście owych nowych form współpracy terytorialnej państwa członkowskie powinny być w stanie stosować wszelkie środki służące rozwojowi obszarów wiejskich i powiązane z polityką na rzecz jakości produktów żywnościowych w celu promowania przede wszystkim sprzedaży na rynkach lokalnych, rozwijania krótkich łańcuchów dostaw, poprawy stopnia zrównoważoności i uzupełnienia wiedzy o metodach produkcji przy jednoczesnym przestrzeganiu wszystkich przepisów UE oraz bez uszczerbku – w postaci zakwestionowania lub osłabienia – dla istniejących unijnych systemów jakości, takich jak chroniona nazwa pochodzenia, chronione oznaczenie geograficzne i gwarantowane tradycyjne specjalności; jest zdania, że w sektorze rolno‑spożywczym oznaczanie doskonałości terytorialnej należy ograniczyć do promowania systemów jakości (chronionej nazwy pochodzenia, chronionego oznaczenia geograficznego i gwarantowanych tradycyjnych specjalności), jeżeli takowe istnieją, lub do wsparcia na rzecz ich utworzenia, jeżeli jeszcze nie powstały; z uwagi na wielość wielokrotnych oznakowań i znaków regionalnych na produktach żywnościowych w Europie wzywa Komisję do sporządzenia wykazu znaków o charakterystycznych cechach regionalnych w celu uniknięcia ewentualnych negatywnych skutków w odniesieniu do systemów jakości; stwierdza, że koncepcja znaku regionalnego powinna być określona w jasny sposób z uwzględnieniem pozytywnych doświadczeń związanych z już istniejącymi znakami jakości (ChNP, ChOG, GTS), przy określeniu skoordynowanych strategii, aby uniknąć powielania i nakładania się oraz przy stosowaniu wspólnego podejścia w oparciu o wspólne ramy, które należy zdefiniować na szczeblu UE;

     15. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.

(1)

Dz.U. L [...] z [...], s.[...].

(2)

Dz.U. L [...] z [...], s.[...].


UZASADNIENIE

Znak jakości terytorialnej

W obliczu przemian zachodzących na obszarach wiejskich Unia stworzyła pod koniec lat 90. XX w. politykę rozwoju obszarów wiejskich w ramach drugiego filaru wspólnej polityki rolnej, przy czym 20% środków przeznaczanych jest dla osób niebędących rolnikami. To podczas konferencji w Cork w 1996 r. pojawiło się pojęcie globalnej strategii rozwoju terytorialnego, która miała się opierać na mobilizacji zasobów lokalnych w celu realizacji globalnego projektu rozwoju o charakterze przekrojowym, angażującego podmioty na danym terenie. Takie podejście, które umożliwiło stworzenie nowych produktów i podjęcie nowych działań, w wyniku których powstało wiele miejsc pracy, a towary mogą po części trafić na międzynarodowe rynki zbytu, nie jest jednak wystarczająco rozwinięte. Utworzenie znaku terytorialnego pozwoliłoby nie tylko zapewnić im lepszą ochronę, lecz także je promować w ramach globalnej gospodarki.

Stosowanie „znaku jakości terytorialnej” oznacza przede wszystkim należyte zdefiniowanie realiów na danym terytorium. Należy podkreślić znaczenie zarządzania dla tworzenia bogactwa i terytorialnych systemów produkcji. Znak stanowiłby zwieńczenie wysiłków podjętych, aby ułatwić mobilizację podmiotów, ich organizację i wprowadzanie na rynek udoskonalonych produktów.

I. Terytorium jako dźwignia trwałego wzrostu gospodarczego: obszar tworzenia dobrobytu

1. Co oznacza pojęcie terytorium?

Pojęcie terytorium pojawiło się w polityce europejskiej w maju 1999 r. w Poczdamie wraz z utworzeniem schematu rozwoju przestrzeni wspólnotowej. Wyrażenie „terytorialny” występuje również w traktacie z Lizbony, a także w najnowszych wersjach polityki regionalnej oraz w reformowanej obecnie wspólnej polityce rolnej. W ramach wspólnej polityki rolnej bardzo wyraźnie podkreślono cel zrównoważonego rozwoju terytorialnego. Co się właściwie kryje pod pojęciem terytorium?

Terytorium nie ma jedynie znaczenia pomocniczego ani nie odnosi się wyłącznie do istniejącego obszaru o charakterze lokalnym, między gminą a państwem, neutralnego pod względem administracyjnym, gdzie zastosowanie ma polityka według hierarchii ważności. Terytorium jawi się raczej jako trwała konstrukcja społeczna, podlegająca nieustannemu procesowi utożsamiania się z nią. Ta definicja pozwala wziąć pod uwagę wszystkie zasoby terytorium, zarówno te związane z produkcją, jak i zasoby niezbywalne, szczególnie te, których transfer jest trudny, takie jak metody współpracy, kapitał społeczny, spójność społeczna, stosowane praktyki, zdolności innowacyjne, jakość życia, dziedzictwo, specyfika organizacyjna, a także instytucje. Tworzenie takiego dynamicznego systemu opiera się na stosunkach wynikających z bliskości geograficznej, rozwijanych przez liczne podmioty. Terytorium może posłużyć do produktywnego rozwiązania konkretnego problemu lub może opierać się na długotrwałym procesie uznawania tożsamości, której podstawą jest dziedzictwo kulturowe, w celu zrealizowania wspólnego przedsięwzięcia na rzecz rozwoju. Takie stosunki, które wymagają koordynacji, są źródłem tworzenia wartości i znaczenia, a także ułatwiają odkrywanie nowych lub utajonych zasobów.

Projekt terytorialny to sposób dostosowania się do globalizacji, który polega między innymi na uniknięciu konkurencji cenowej i kosztowej, na ograniczeniu zjawiska delokalizacji, umożliwiając przedsiębiorstwom, które stawiają na jakość, osiąganie różnorodnych korzyści ze względu na miejscową specyfikę. Przede wszystkim umożliwia on obszarom wiejskim przyjęcie prawdziwych strategii przeciwdziałania ich zanikaniu.

2. W jaki sposób tworzy się terytorium i jego tożsamość? Zasadniczy element zarządzania terytorialnego

Jak stwierdzono powyżej – projekt terytorialny powstaje na skutek współdziałania różnych podmiotów, publicznych i prywatnych, które wzajemnie się mobilizują, ponoszą wzajemną odpowiedzialność i których działania w zakresie koordynacji i pozyskiwania zasobów mają charakter działań publicznych, które wymagają nowych metod zarządzania, co stanowi podstawę niniejszego sprawozdania i tworzenia znaku.

Ze względu na ograniczoną objętość niniejszego sprawozdania skoncentrujemy się na sposobie zarządzania, którego celem jest organizacja działalności gospodarczej, optymalizacja procesów produkcyjnych na obszarach wiejskich, który doprowadzić może do utworzenia terytorialnego znaku wysokiej jakości.

Zarządzanie wysokiej jakości polega przede wszystkim na dynamicznej i wydajnej organizacji zbiorowej. Opiera się ono zarazem na sieci, jak i na przepływie informacji, które wynikają ze wspólnej strategii w związku z bliskością geograficzną i instytucjonalną podmiotów. Elementem łączącym te podmioty jest przede wszystkim proces identyfikowania się ze wspólnymi problemami oraz poszukiwanie rozwiązań w formie współpracy. W rezultacie następuje proces transformacji ukrytych lub wirtualnych zasobów. Aby doszło do takiego tworzenia zasobów, niezbędne jest utworzenie kompleksowego partnerstwa między podmiotami a strukturami, które łączą się we wspólnych wysiłkach na rzecz realizacji projektu terytorialnego. Dzieje się tak w ramach następujących po sobie kolejno faz solidarności, wymiany, porozumienia i realizacji wspólnych projektów. Taki typ zarządzania posiada kilka cech charakterystycznych:

– po pierwsze, podejmowanie wysiłków w celu zaangażowania różnorakich podmiotów zamieszkałych na danym terytorium lub mogących prowadzić działania na tym terytorium w celu włączenia się w działania publiczne; takie podmioty to przedstawiciele lokalni przedsiębiorstw prywatnych, podmiotów prawa publicznego, izb gospodarczych, stowarzyszeń, związków zawodowych, obywateli, a także organizacji działających na szczeblu regionalnym, krajowym, europejskim i międzynarodowym;

– po drugie, powinien być w stanie uruchamiać interakcję, współpracę, negocjacje między różnorakimi i wzajemnie powiązanymi podmiotami, których cele, strategie, czas i miejsce działania mogą być zróżnicowane, a nawet sprzeczne, ale z których każdy na swój sposób stanowi czynnik rozwoju; wspólne działanie umacnia poszczególne zaangażowane podmioty i zwiększa natężenie powodowanych skutków, które są korzystne dla wszystkich;

– pozwala na stworzenie konkretnych sposobów artykulacji i regulacji rozwoju terytorialnego z uwzględnieniem różnych zaangażowanych szczebli decyzyjnych, z czego wynika potrzeba koordynacji w wymiarze lokalnym, nie zaś globalnym; prowadzi to nawet do opracowania nowych rozwiązań i zasad o charakterze hybrydowym, odrębnych, a nawet sprzecznych ze standardami i istniejącymi normami.

W tych ramach podmioty prawa publicznego odgrywają zasadniczą rolę, gdyż wyznaczają kierunek działania, zachęcają do aktywności, pełnią rolę pilotażową w odniesieniu do regulacji i spójności terytorialnej. Podmiot publiczny powinien zatem umożliwiać mobilizację ogółu podmiotów na rzecz realizacji wspólnych celów w zakresie rozwoju, w ramach zintegrowanego i spójnego projektu, podzielając wspólną wizję terytorium w perspektywie średnio- i długoterminowej. Władze lokalne powinny również kształtować stosunki zewnętrzne danego terytorium, a zatem nawiązywać stosunki z innymi terytoriami na poziomie makroekonomicznym w kraju i za granicą, w tym na szczeblu Unii Europejskiej. Powinny zapewniać spójność wspólnego projektu i w tym celu koordynować procedury umowne (dokumenty), instrumenty działania, których celem jest zapewnienie jakości i które wymagają zaangażowania podmiotów. Opracowanie tych norm wymaga prowadzenia negocjacji, rozwiązywania konfliktów, poszukiwania kompromisów, tworzenia porozumień i stosunków sił między różnymi podmiotami, z których każdy musi opierać się na swoistej logice interesów lub ponosić odpowiedzialność w zakresie wspólnych lub dzielonych kompetencji.

Istnieją zatem trzy główne rodzaje zarządzania: sektorowe, międzysektorowe i terytorialne. Do celów naszego sprawozdania skoncentrujemy się na zarządzaniu terytorialnym. Każde z nich ma udział w zwiększeniu dynamiki terytorialnej, zarządzanie sektorowe i międzysektorowe są dość powszechne w ramach wspólnej polityki rolnej (grupy producentów), a także mogą one stanowić element zarządzania terytorialnego, które jest najbardziej zintegrowane i zaawansowane.

II. Lepsza identyfikacja terytorialnych systemów rolno-spożywczych

Zbieżność strategii podmiotów, o której mowa w rozdziale dotyczącym zarządzania, ma przede wszystkim na celu stworzenie specjalnej oferty w oparciu o waloryzację zasobów terytorialnych. Taki rodzaj oferty w związku ze znakiem terytorialnym stanowi szczególny przedmiot naszego zainteresowania. Ściślej rzecz ujmując, niezbędna jest koordynacja działań zaangażowanych podmiotów, która umożliwia zdobycie zasobów, produktów i usług wykraczających poza zakres wyłącznie jednego sektora, w oparciu o występowanie terytorialne. W zależności od sposobu zarządzania produkt typowy dla danego terytorium może stać się znakiem na kilka sposobów, od powszechnej produkcji, po prawdziwą przemianę jakościową, co przyczynia się do stworzenia kompleksowej oferty terytorialnej. Stanowi to przedmiot naszego szczególnego zainteresowania, gdyż zmienia kwalifikację produktów, a zatem umożliwia przemianę standardowych, rozpowszechnionych produktów w produkty specjalne dzięki podejściu jakościowemu, które w ramach znaku uwzględnia czynniki terytorialne: dobra publiczne oraz czynniki korzystne dla społeczeństwa i środowiska. Podczas gdy w normalnej, konkurencyjnej gospodarce do obniżki cen dochodzi dzięki zmniejszeniu marży lub rezygnacji z niej, w gospodarce, która sprzyja różnicowaniu produktów ze względu na pochodzenie, jakość, wpływ na środowisko naturalne i dobrostan innych zasobów związanych z danym terytorium dochodzi do wzrostu cen, pojawiania się nowych źródeł zysku lub utrwalenia dotychczasowych (np. produkty rolne, które posiadają już znak jakości).

W takim przypadku sposoby współpracy, które oznaczają rozwijanie wzajemnych powiązań między podmiotami, zapewniają wszystkim zyski terytorialne wynikające z dobrej organizacji lub jakości rozwoju terytorialnego. Takie zyski terytorialne osiągane są dzięki kompatybilności strategii i leżą w interesie różnych podmiotów zaangażowanych we wspólny projekt terytorialny. Nie są one powiązane wyłącznie z klasycznymi czynnikami produkcji, ale ze zwiększeniem potencjału, który podlegać może transformacji, w tym procesowi tworzenia, zainicjowanemu w wyniku jakże istotnej koordynacji działań podmiotów. A zatem na etapie wstępnym zasoby mogą mieć wyłączenie potencjalny charakter, w przypadku gdy nie zostały zidentyfikowane przez podmioty lokalne w ramach dostępnych zasobów.

Obecnie w Europie obszary wiejskie w większości przedstawiają wyłącznie ofertę i znaki produktów właściwe dla swoich własnych branży produkcyjnych. Dzięki przeprowadzonej analizie sposobów zarządzania rozumiemy, że branże te mogą przyczynić się indywidualnie lub zbiorowo do poszerzenia lub wzmocnienia tej oferty dzięki synergii wszystkich zasobów, umożliwiając w ten sposób osiąganie nowych zysków dzięki jakości terytorialnej. Takie powiększenie wywiera dwojaki wpływ na rynek. Po pierwsze, powoduje wzbogacenie oferty poprzez nagromadzenie komplementarnych towarów i usług, ściśle powiązanych i tworzących pewien pakiet. Chociaż w ramach takich pakietów produkty są zróżnicowane ze względu na jakość i pochodzenie (jako związane z terytorium, wiedzą fachową, sposobem wytwarzania), usługi trudniej jest wyodrębnić i są one mniej usystematyzowane, jednak mają znaczny potencjał, jeżeli chodzi o ułatwienie dostępu do pakietu. Przykładem może być turystyka, mobilność, elementy dziedzictwa, handel i środki łączności.

Istnieje również specjalna oferta nierozerwalnie związana z historią, kulturą właściwą dla danego terytorium, która jest niepowtarzalna i elementarna na danym terytorium. Taka niezastępowalność i niepowtarzalność chroni towary i usługi przed konkurencją i stanowi prawdziwą szansę rozwoju, szczególnie w przypadku obszarów wiejskich w najtrudniejszej sytuacji. Związek terytorialny stanowi zatem zasadniczy element pakietów i konkurencyjności danego terytorium.

Popyt na takie pakiety towarów i usług opiera się na bliskości i zaufaniu. Jego sposób realizacji obejmuje sprzedaż bezpośrednią, rynki miejskie, turystykę, zwiedzanie, gastronomię, organizacje społeczne itp. Wiąże się również z jakością, popularnością i znajomością wizerunku danego terytorium. Innymi słowy, taki sposób uznania jakości nie polega na przypisaniu produktu do danego terytorium, jak ma to miejsce w przypadku znaku jakości, ale ma bezpośredni związek z terytorium uznawanym za zasadniczy czynnik dla jakości produktów i komplementarnych usług, które się z nim łączą. Popyt często występuje na danym terytorium lub mogą kreować go konsumenci zewnętrzni w ramach ruchu turystycznego. Takie wyróżnienie jakości terytorium nie jest objęte żadnym szczególnym oznakowaniem lub symbolem przynależności, który umożliwiłby lepsze promowanie na rynkach regionalnych, krajowych lub międzynarodowych.

Z tego względu w niniejszym sprawozdaniu wzywa się Unię Europejską do utworzenia europejskiego znaku jakości terytorialnej. Taki znak stanowiłby znak nadrzędny, mający zastosowanie do ogółu towarów i usług na terytoriach zaangażowanych w proces wytwarzania.

Wnioski

Podejście zaprezentowane w niniejszym sprawozdaniu dobrze pokazuje, jak istotne znaczenie ma promowanie nowych modeli rozwoju obszarów wiejskich. Utrzymanie wielu z nich jest od tego uzależnione. Lepsza organizacja zwiększa szanse na osiąganie większych korzyści w obliczu globalizacji i zmian, jakie zachodzą w naszym społeczeństwie.

Obecna polityka rozwoju obszarów wiejskich obejmuje już pewną liczbę instrumentów, które można wykorzystać na rzecz rozwoju danych terytoriów, z których najważniejszy to inicjatywa wspólnotowa LEADER. W związku z przygotowywaniem krajowych planów rozwoju obszarów wiejskich w ramach kolejnego okresu programowania możliwe stało się upowszechnienie tej inicjatywy wspólnotowej na wszystkich terytoriach (w ramach osi 4 EFMR w dziedzinie rybołówstwa i ITI dla obszarów miejskich) jako uzupełnienie finansowania z wielu źródeł, które pozwala na finansowanie projektów z kilku źródeł na jednym terytorium, czy to na obszarze wiejskim/miejskim, czy też miejskim/nadbrzeżnym. Możliwe jest również włączenie programów tematycznych do programów operacyjnych EFRROW, w ramach których możliwe jest pozyskanie większych środków. W świetle niniejszego sprawozdania wydaje się wskazane, aby znaczne środki przeznaczyć na wzmocnienie zarządzania terytorialnego, którego znaczenie dla tworzenia zasobów i niezbędnej współpracy podmiotów wykazaliśmy powyżej. Stosowaniu zdecydowanych działań, takich jak stosowane obecnie środki w zakresie animacji, kształcenia, upowszechniania wiedzy, inżynierii lub środków uwzględnianych w ramach reformy wspólnej polityki rolnej, takich jak współpraca, innowacyjność, tworzenie sieci współpracy, promocja handlowa, powinno towarzyszyć usprawnienie organizacji i zwiększenie jakości terytorialnej. W kontekście globalizacji właściwe wydaje się również oficjalne uznanie europejskiego znaku jakości terytorialnej, co spowodowałoby większe otwarcie rynków dla towarów i usług powstałych w ramach nowych projektów terytorialnych.


OPINIA Komisji Transportu i Turystyki (11.11.2013)

dla Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi

w sprawie znaku jakości dla produktów regionalnych: w kierunku najlepszych praktyk w gospodarkach wiejskich

(2013/2098(INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Alfreds Rubiks

WSKAZÓWKI

Komisja Transportu i Turystyki zwraca się do Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, właściwej dla tej sprawy, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

A. mając na uwadze, że znak jakości dla produktów regionalnych jest ważny dla regionów wiejskich i ich gospodarki, ponieważ podkreśla połączenie produktów lub usług ze specyficznym i wyjątkowym regionem, z którego pochodzą, mogąc w ten sposób wpływać na rozwój ruchu turystycznego i możliwość utrzymania go, a także poprawić konkurencyjność tych regionów;

B.  mając na uwadze, że rozpowszechnianie produktów przedsiębiorstw miejscowych może uczynić dany region bardziej atrakcyjnym dla turystów;

C. zachęcanie do synergii pomiędzy sektorem pierwszym i trzecim oraz jej wspieranie na poziomie regionalnym i lokalnym może zagwarantować trwały rozwój sektora rolnictwa i turystyki w UE;

D. mając na uwadze, że lokalne przedsiębiorstwa odgrywają kluczową rolę w rozwijaniu i promowaniu znaku jakości dla produktów regionalnych;

1.  uważa, że identyfikacja cech charakterystycznych na szczeblu regionalnym oraz pomoc w organizacji współpracy i partnerstw ze wszystkimi zainteresowanymi stronami to ważne aspekty dalszego rozwoju w tym zakresie; wzywa Komisję do uwzględnienia szczególnego charakteru oraz potrzeb rozwojowych regionów skrajnie peryferyjnych Unii, a także obszarów przybrzeżnych, wyspiarskich i górskich jeżeli chodzi o działalność turystyczną;

2.  uważa, że znaki jakości dla produktów regionalnych muszą pomóc zachować wizerunek Europy jako wartościowego ośrodka turystycznego w oparciu o różnorodność regionalnych dziedzin turystyki, takich jak agroturystyka, turystyka wiejska, turystyka ekologiczna, turystyka żywnościowa, a także dziedzictwo przemysłowe, historyczne, naturalne i kulturowe, jak również uwzględniając trasy rowerowe w połączeniu z transportem publicznym;

3.  podkreśla, że nie istnieje obecnie europejski znak jakości dla usług związanych z danym regionem, który pozwoliłby konsumentom na odróżnienie produktu turystycznego wysokiej jakości; zaleca w związku z tym pomoc we wprowadzaniu pozytywnej dynamiki do sektora turystyki, szczególnie w odniesieniu do turystyki wiejskiej i małych przedsiębiorstw; uważa, że może się to przyczynić do stworzenia alternatywy dla tradycyjnych sektorów, takich jak rolnictwo i hodowla zwierząt; jest zdania, że dowolny znak jakości powiązany z konkretnym terytorium musi uwzględniać szereg specyfikacji oferujących gwarancję jakości i respektować istniejące już znaki jakości oraz bazować na nich, jak ma to miejsce w odniesieniu do oznaczeń produktów rolno-spożywczych, należy również unikać potencjalnego mylenia go z produktami rolnymi posiadającymi znaki jakości UE;

4.  uważa, że znak jakości dla produktów regionalnych daje konsumentom możliwość porównania różnych produktów i uzyskania gwarancji określonego minimalnego poziomu jakości oferowanych usług;

5.  podkreśla, że szczególnie ważne dla skuteczności funkcjonowania znaku jakości dla produktów regionalnych jest określenie warunków ramowych oraz kryteriów przyznawania go, którym towarzyszyć będą odpowiednie programy (finansowe, edukacyjne itp.) oferujące niezbędne inicjatywy i wsparcie na rzecz ich skutecznego wdrażania przez władze i przedsiębiorstwa lokalne;

6.  uważa, że inicjatywy typu sieć EDEN (Modelowe Ośrodki Turystyczne Europy) wspierają konkurencyjność, pomagają w rozwoju zrównoważonej i wartościowej turystyki w danym regionie dzięki potencjałowi mikro- i małych przedsiębiorstw, jak również przyczyniają się do zaangażowania lokalnych instytucji, tworzenia partnerstw i dywersyfikacji uczestników w procesie tworzenia znaku jakości dla produktów regionalnych;

7. wzywa Komisję do uwzględnienia różnych form turystyki związanych z działalnością rolniczą w odnośnych działaniach i programach, takich jak EDEN, Calypso itp., podkreśla potrzebę wspierania działalności turystycznej na obszarach wiejskich za pomocą ukierunkowanych działań i programów;

8.  wzywa Komisję do jak najszybszego przedstawienia Parlamentowi i Radzie wniosku dotyczącego utworzenia Europejskiego Certyfikatu Wysokiej Jakości Turystyki, który poprawiając bezpieczeństwo klienta, dostępność usług i podnosząc poziom zaufania klienta do produktów turystycznych, pomoże poprawić jakość usług w odnośnym obszarze geograficznym, a także będzie promował usługi turystyczne zgodne z normami w zakresie odpowiedzialności społecznej i środowiskowej; uważa, że na tego rodzaju certyfikat jakości powinna składać się ocena takich czynników, jak długoterminowy dostęp do usług turystycznych, a także ich oddziaływanie środowiskowe, gospodarcze i społeczne;

9.  jest przekonany, że dla poprawy skuteczności znaku jakości dla produktów regionalnych istotne są wymiana poglądów, tworzenie sieci i partnerstw; uznaje rolę podmiotów przedstawicielskich, takich jak stowarzyszenia, na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym i europejskim, które propagują marki regionalne i poprawiają ich widoczność; wzywa Komisję i państwa członkowskie, by popierały tworzenie platform współpracy, najlepiej o charakterze transgranicznym; wzywa Komisję, by wzmacniała udzielane już wsparcie na rzecz wymiany doświadczeń i wiedzy fachowej w celu rozwijania znaku jakości dla produktów regionalnych oraz produktów i usług lokalnych interesujących dla turystów i zrównoważonych pod względem ekologicznym;

10. podkreśla, że tego typu platformy powinny dostarczać wszystkim zainteresowanym stronom merytorycznych i edukacyjnych wyjaśnień dotyczących roli znaków jakości dla produktów regionalnych i ich wpływu na turystykę i pozostałe sektory, powinny one stanowić bazę danych zawierającą przykłady wzorcowych praktyk z całej Europy, jak również przedstawiać konkretne oferty skierowane do określonych grup docelowych i upowszechniające znak jakości dla produktów regionalnych;

11. podkreśla znaczenie stworzenia przez państwa członkowskie ram ułatwiających tworzenie partnerstw pomiędzy wszystkimi stronami zainteresowanymi rozwijaniem znaku jakości dla produktów regionalnych;

12. uważa, że aby znaki jakości dla produktów regionalnych mogły osiągnąć sukces, konieczne jest zapewnienie odpowiedniej liczby specjalistów oraz środków finansowych i w związku z tym znaki jakości dla produktów regionalnych powinny otrzymać większe wsparcie horyzontalne i celowe z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych oraz innych europejskich narzędzi wsparcia;

13. jest zdania, że konieczne jest lepsze rozróżnianie znaków jakości dla produktów regionalnych, chronionych oznaczeń geograficznych i chronionych nazw pochodzenia, ponieważ każdy z tych systemów opiera się na innych zasadach i nie dotyczą one tych samych przypadków, a także wsparcie tych systemów za pomocą specyficznych narzędzi.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

5.11.2013

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

35

4

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Georges Bach, Izaskun Bilbao Barandica, Philip Bradbourn, Michael Cramer, Philippe De Backer, Luis de Grandes Pascual, Christine De Veyrac, Saïd El Khadraoui, Ismail Ertug, Knut Fleckenstein, Jacqueline Foster, Franco Frigo, Mathieu Grosch, Jim Higgins, Juozas Imbrasas, Dieter-Lebrecht Koch, Georgios Koumoutsakos, Werner Kuhn, Jörg Leichtfried, Gesine Meissner, Mike Nattrass, Dominique Riquet, Petri Sarvamaa, Vilja Savisaar-Toomast, Olga Sehnalová, Brian Simpson, Keith Taylor, Giommaria Uggias, Peter van Dalen, Dominique Vlasto, Artur Zasada

Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Jean-Jacob Bicep, Spyros Danellis, Michel Dantin, Markus Ferber, Zita Gurmai, Geoffrey Van Orden, Bernadette Vergnaud

Zastępca(y) (art. 187 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Traian Ungureanu


OPINIA Komisji Rozwoju Regionalnego (16.10.2013)

dla Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi

w sprawie znaku jakości dla produktów regionalnych: w kierunku najlepszych praktyk w gospodarkach wiejskich

(2013/2098 (INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Oldřich Vlasák

WSKAZÓWKI

Komisja Rozwoju Regionalnego zwraca się do Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, właściwej dla tej sprawy, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  zwraca uwagę, że znak jakości dla produktów regionalnych ma istotne znaczenie dla terytoriów lokalnych i gospodarek obszarów wiejskich, gdyż, informując o pochodzeniu produktów i usług, wskazuje na ich powiązanie z konkretnym obszarem ważnym ze względu na pochodzenie produktu lub usługi oraz sprzyja dynamicznemu regionalnemu rozwojowi gospodarczemu; uważa, że w dobie globalizacji gospodarek znak jakości dla produktów regionalnych może w istotny sposób służyć promowaniu regionalnej, terytorialnej i lokalnej tożsamości, o której powinien dostarczać ważnych informacji, oraz może przyczynić się do zachowywania, przekazywania i promowania lokalnych i regionalnych tradycji, historii i specyfiki danego obszaru, co pozwoli poprawić konkurencyjność i atrakcyjność obszarów wiejskich;

2.  podziela pogląd, że znak jakości dla produktów regionalnych oraz chronione nazwy pochodzenia w UE odgrywają szczególną rolę w obszarach, w których występują pewne ograniczenia; w związku z powyższym wskazuje na rolę nowych oznaczeń, takich jak wprowadzony niedawno europejski znak dla produktów rolnych wytwarzanych w regionach górskich; apeluje do Komisji o wprowadzenie podobnego oznaczenia dla produktów pochodzących z wysp; podkreśla wagę regionalnych marek dla poszczególnych sektorów, takich jak sektor twórczy, gdzie oznakowanie może przyczynić się do stworzenia nowych produktów kultury w ramach procesu tworzenia pozytywnego wizerunku danego miejsca, a także wpłynąć na rozwój gospodarczy tych regionów;

3.  wskazuje na przekrojowy charakter i wartość dodaną znaku jakości dla produktów regionalnych, który wspiera konkretne produkty rolne, a także rzemiosło i rękodzieło oraz konkretne procesy produkcyjne; podkreśla użyteczność współpracy między różnymi markami promującymi jakość regionalną, opartej na interakcji między zasobami, z których czerpią wspólnie różne marki na poziomie regionalnym i lokalnym, oraz na synergii między sąsiadującymi markami regionalnymi; jest przekonany, że markowe produkty regionalne mogą stanowić właściwe uzupełnienie i wzór dla innych usług świadczonych na obszarach wiejskich, np. w zakresie zrównoważonej turystyki, zakwaterowania, usług gastronomicznych itd.; w tym kontekście podkreśla, że istotne jest zintegrowane i całościowe podejście do promowania markowych produktów regionalnych oraz ich wprowadzania na poziomie lokalnym, regionalnym, krajowym i europejskim; uważa, że należy w pełni wspierać usprawnienie marketingu marek regionalnych oraz ich oznaczeń geograficznych, aby poprawić ich wizerunek w samej UE, jak i poza jej granicami; podkreśla, że należy unikać sytuacji, w których regionalne znaki jakości stosowane przy oznaczaniu produktów rolnych byłyby mylone z obecnymi unijnymi chronionymi nazwami pochodzenia i oznaczeniami geograficznymi w sektorze rolno-spożywczym, gdyż produkty o chronionych nazwach pochodzenia muszą spełnić specjalne warunki określone przez organy regulacyjne;

4.  zachęca lokalne grupy działania, w ramach programu Leader +, do sprzyjania tworzeniu się współpracy między lokalnymi i regionalnymi producentami, dostawcami usług i instytucjami kulturalnymi, takimi jak uniwersytety, muzea i ośrodki badań naukowych, aby umożliwić odzwierciedlenie połączenia aspektów kulturowych i historycznych obszaru w znaku regionalnym mogącym stworzyć trwały związek między kształceniem, badaniami i produkcją, tworząc w ten sposób także miejsca pracy;

5.  jest zdania, że znak jakości dla produktów regionalnych oparty na terytorialnym podejściu oddolnym wspiera współpracę i tworzenie sieci pomiędzy różnymi lokalnymi podmiotami gospodarczymi i organizacjami społeczno-zawodowymi, dzięki czemu rozwijają i ulepszają one swoje produkty i usługi oraz wdrażają procesy bardziej przyjazne środowisku; podkreśla, że poszanowanie praw pracowników oraz uwzględnianie oddziaływania na środowisko stanowią szczególnie istotne aspekty kryterium jakościowego;

6.  zachęca państwa członkowskie i jednostki szczebla niższego niż krajowy, by w należyty sposób uwzględniały znak jakości dla produktów regionalnych oraz rolę, jaką znak ten pełni na obszarach wiejskich, przez włączenie go do lokalnych i regionalnych strategii rozwoju;

7.  jest zdania, że marki regionalne, aby osiągnąć sukces, potrzebują dostatecznie dużej liczby specjalistów i środków finansowych, aby wypracować między innymi strategie handlowe, dzięki którym zwiększy się obecność tych marek na rynkach europejskich i rynkach krajów trzecich; domaga się większego i lepiej dostosowanego wsparcia marek regionalnych z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych; zachęca państwa członkowskie i inne właściwe organy do propagowania tego podejścia w dokumentach dotyczących następnego okresu programowania 2014–2020, w tym w programach transgranicznych; uważa, ze należy podjąć dodatkowe działania, aby chronić produkty wytwarzane przez marki regionalne, np. środki chroniące przed podrabianiem lub uniemożliwiające pomylenie danego produktu sektora rolno-spożywczego wysokiej jakości z produktem posiadającym chronioną w UE nazwę pochodzenia;

8.  zwraca uwagę, że dla wykorzystania z powodzeniem środków finansowych pochodzących z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych należy w jak największym stopniu uprościć i uspójnić procedury administracyjne dla beneficjentów i nadać im większej przejrzystości;

9.  jest przekonany, że dla zwiększania skuteczności znaku jakości dla produktów regionalnych istotne są wymiana poglądów, tworzenie sieci, partnerstw, a także dziedzictwo historyczne, kulturowe i symboliczne danego terytorium; uznaje rolę organów przedstawicielskich, takich jak stowarzyszenia, na szczeblu regionalnym, krajowym i europejskim, które propagują marki regionalne i zwiększają oraz poprawiają rosnącą widoczność ich regionu; wzywa do zwracania większej uwagi na inicjatywy dotyczące marek regionalnych jako ewentualnego wspólnego zagadnienia w ramach europejskiej współpracy terytorialnej i europejskich inicjatyw finansowych oraz jako narzędzia stanowiącego inwestycję w długoterminową witalność konkurencyjności regionu.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

14.10.2013

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

30

0

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Luís Paulo Alves, Francesca Barracciu, Victor Boştinaru, Nikos Chrysogelos, Danuta Maria Hübner, María Irigoyen Pérez, Seán Kelly, Mojca Kleva Kekuš, Constanze Angela Krehl, Iosif Matula, Jan Olbrycht, Wojciech Michał Olejniczak, Georgios Stavrakakis, Nuno Teixeira, Lambert van Nistelrooij, Oldřich Vlasák, Kerstin Westphal, Hermann Winkler, Joachim Zeller

Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Andrea Cozzolino, Cornelia Ernst, Catherine Grèze, Karin Kadenbach, Maurice Ponga, Elisabeth Schroedter, Richard Seeber, Patrice Tirolien, Giommaria Uggias, Derek Vaughan

Zastępca(y) (art. 187 ust. 2) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Edvard Kožušník


WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI

Data przyjęcia

26.11.2013

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

30

3

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

John Stuart Agnew, Eric Andrieu, Liam Aylward, José Bové, Luis Manuel Capoulas Santos, Vasilica Viorica Dăncilă, Michel Dantin, Paolo De Castro, Albert Deß, Herbert Dorfmann, Hynek Fajmon, Iratxe García Pérez, Béla Glattfelder, Martin Häusling, Peter Jahr, Elisabeth Jeggle, Jarosław Kalinowski, Elisabeth Köstinger, Agnès Le Brun, George Lyon, Mairead McGuinness, James Nicholson, Marit Paulsen, Ulrike Rodust, Alfreds Rubiks, Czesław Adam Siekierski, Sergio Paolo Francesco Silvestris, Alyn Smith, Ewald Stadler, Marc Tarabella

Zastępca(y) obecny(i) podczas głosowania końcowego

Spyros Danellis, Giovanni La Via, Maria do Céu Patrão Neves, Petri Sarvamaa, Milan Zver

Informacja prawna - Polityka ochrony prywatności