Procedure : 2013/2182(INI)
Stadium plenaire behandeling
Documentencyclus : A7-0249/2014

Ingediende teksten :

A7-0249/2014

Debatten :

Stemmingen :

PV 15/04/2014 - 17.17
CRE 15/04/2014 - 17.17
Stemverklaringen

Aangenomen teksten :

P7_TA(2014)0395

VERSLAG     
PDF 178kWORD 89k
25.3.2014
PE 524.493v02-00 A7-0249/2014

over nieuwe technologieën en open leermiddelen

(2013/2182(INI))

Commissie cultuur en onderwijs

Rapporteur: Cătălin Sorin Ivan

ONTWERPRESOLUTIE VAN HET EUROPEES PARLEMENT
 TOELICHTING
 UITSLAG VAN DE EINDSTEMMING IN DE COMMISSIE

ONTWERPRESOLUTIE VAN HET EUROPEES PARLEMENT

over nieuwe technologieën en open leermiddelen

(2013/2182(INI))

Het Europees Parlement,

–   gezien de artikelen 165 en 166 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

   gezien artikel 14 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie,

–   gezien de mededeling van de Commissie van 25 september 2013 met de titel "Naar een opener onderwijs: innovatief onderwijzen en leren voor iedereen met nieuwe technologie en open leermiddelen" (COM(2013)0654) en het bijbehorende werkdocument inzake de analyse en het in kaart brengen van het innovatief onderwijzen en leren voor iedereen met nieuwe technologie en open leermiddelen in Europa (SWD(2013)0341),

–   gezien de mededeling van de Commissie van 11 juli 2013 getiteld "Het Europese hoger onderwijs in de wereld" (COM(2013)0499),

–   gezien de Verordening van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 tot vaststelling van "Erasmus+": het programma van de Unie voor onderwijs, opleiding, jeugd en sport en tot intrekking van Besluiten nr. 1719/2006/EG, nr. 1720/2006/EG en nr. 1298/2008/EG(1),

–   gezien de conclusies van de Raad van 24 februari 2014 over efficiënte en innoverende vormen van onderwijs en opleiding als investering in vaardigheden – ondersteuning voor het Europees semester 2014(2),

–   gezien de aanbeveling van de Raad van 20 december 2012 betreffende de validatie van niet-formeel en informeel leren(3),

–   gezien de conclusies van de Raad van 14 februari 2011 over de rol van onderwijs en opleiding in de uitvoering van de Europa 2020-strategie(4),

–   gezien de conclusies van de Raad van 11 mei 2010 over de sociale dimensie van onderwijs en opleiding(5),

–   gezien de conclusies van de Raad van 11 mei 2010 over de internationalisering van het hoger onderwijs(6),

–   gezien zijn resolutie van 22 oktober 2013 over een andere kijk op onderwijs(7),

–   gezien zijn resolutie van 12 september 2013 over de digitale agenda voor groei, mobiliteit en werkgelegenheid: tijd voor een hogere versnelling(8),

–   gezien zijn resolutie van 13 september 2012 over onderwijs, opleiding en Europa 2020(9),

–   gezien zijn resolutie van 20 april 2012 over de modernisering van de Europese hogeronderwijssystemen(10),

–   gezien de resolutie van 26 oktober 2011 over de agenda voor nieuwe vaardigheden en werkgelegenheid(11),

–   gezien zijn resolutie van 12 mei 2011 over "Jeugd in beweging – een kaderinitiatief voor verbetering van de onderwijs- en opleidingsstelsels in Europa"(12),

–   gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 26 februari 2014(13),

–   gezien het advies van het Comité van de Regio's van 31 januari 2014(14),

–   gezien artikel 48 van zijn Reglement,

–   gezien het verslag van de Commissie cultuur en onderwijs (A7-0249/2014),

A. overwegende dat onderwijs- en opleidingsstelsels moeten worden afgestemd op de totstandbrenging van gelijke leermogelijkheden, op het voorzien in een toenemende behoefte aan de voortdurende actualisering van kennis en vaardigheden en op een steeds internationalere arbeidsmarkt, waarbij wordt gestreefd naar meer doelmatigheid en rechtvaardigheid;

B.  overwegende dat de Europa 2020-strategie tot doel heeft innovatie te stimuleren, nieuwe arbeidsplaatsen te creëren, de sociale cohesie te verbeteren en een stevige basis te leggen voor duurzame en inclusieve groei in de EU door middel van hooggeschoolde arbeidskrachten die gelijke toegang tot onderwijs hebben;

C. overwegende dat in Europa vooral onder jongeren, waaronder afgestudeerden van universiteiten, hoge werkloosheidsniveaus bestaan naast een aanzienlijk aantal vacatures dat niet kan worden ingevuld, wat duidt op een aanzienlijke vaardigheidskloof, die het beste kan worden gedicht met behulp van onder andere duale opleidingsmodellen; overwegende dat in 2012 15,8 % van de jongeren in de EU aan arbeidsmarkt noch onderwijs noch opleiding deelnam (NEET's), en derhalve het risico liep om te worden uitgesloten van de arbeidsmarkt wegens een toenemende vaardigheidskloof;

D. overwegende dat tegen 2020 naar verwachting 90 % van de banen digitale vaardigheden zal vereisen en dat er tegen 2015 900 000 aan informatie- en communicatietechnologieën (ICT) gerelateerde openstaande vacatures zullen zijn in de EU;

E.  overwegende dat het aantal afgestudeerden van universitaire opleidingen tegen het jaar 2030 naar verwachting zal verviervoudigen;

F.  overwegende dat 18 tot 28 % van de studenten in de EU weinig mogelijkheden heeft om op school of thuis toegang te krijgen tot en gebruik te maken van internet; overwegende dat slechts 30 % van de studenten in de EU als digitaal vaardig kan worden beschouwd; overwegende dat slechts 20 % van de studenten in de EU wordt onderwezen door leraren die zichzelf op digitaal gebied voldoende onderlegd vinden en ondersteuning kunnen bieden; overwegende dat 70 % van de leraren in de EU zichzelf op digitaal gebied onvoldoende onderlegd vindt en zijn ICT-vaardigheden verder wil ontwikkelen; overwegende dat 40 % van de Europeanen tussen 16 en 74 jaar over weinig tot geen ICT-vaardigheden beschikt;

G. overwegende dat open leermiddelen een cruciale rol kunnen spelen in het vergemakkelijken van een leven lang leren voor alle lerenden en in het verbeteren van de kwaliteit van de inhoud en de verspreiding van aanbieders van formeel en informeel onderwijs, en dat een onderwijsstelsel dat niet over voldoende digitale middelen beschikt, de ontwikkeling van de kennis en de vaardigheden van de lerenden dan weer kan belemmeren;

H. overwegende dat de EU het potentieel van ICT niet ten volle heeft benut wat betreft de culturele en educatieve rijkdom en diversiteit, toegang tot informatie en uitwisseling van optimale werkmethoden;

I.   overwegende dat er voor de modernisering van de onderwijsstelsels in Europa investeringen nodig zijn in onderwijsinfrastructuur die is uitgerust met informatie- en communicatietechnologieën;

J.   overwegende dat de verspreiding van breedbandinternet (ook in de perifere, plattelands- en berggebieden van de lidstaten) derhalve essentieel is;

K. overwegende dat de scholen voorts worden opgeroepen om minderjarigen te vormen op het vlak van het praktische en kritische gebruik van digitale technologieën en internet;

Kansen en uitdagingen

1.  is verheugd over de mededeling van de Commissie die voorziet in een agenda voor de Unie op het gebied van open leermiddelen en die gericht is op het potentieel van deze middelen om de toegang tot en de rechtvaardigheid in het onderwijs te vergroten en het onderwijs verder te diversifiëren, en erkent de relevantie van open leermiddelen in een steeds digitalere samenleving; meent dat de ontwikkeling van een Europees kader voor de ontwikkeling van open leermiddelen kan zorgen voor een verbetering van de onderwijsstelsels in de lidstaten;

2.  merkt op dat maatregelen die tot universele digitale educatie leiden, moeten worden gesteund om de voordelen van open leermiddelen te benutten, en dat de nadruk daarbij moet liggen op optimale werkmethoden en de bevordering daarvan in verschillende omgevingen;

3.  benadrukt dat open leermiddelen mogelijkheden scheppen voor zowel personen – waaronder leraren, studenten, leerlingen en oudere lerenden – als voor onderwijs- en opleidingsinstellingen om op innovatieve wijze te onderwijzen en te leren; verzoekt onderwijsinstellingen nader onderzoek te doen naar de potentiële voordelen van open leermiddelen voor de respectieve onderwijsstelsels, teneinde een organisatorisch klimaat te creëren waarin dergelijke innovatie wordt toegejuicht, geïnternaliseerd, toegepast en bevorderd; vraagt de lidstaten en de regio's in dit verband om in het kader van de strategieën voor "slimme specialisatie" expertise-, innovatie- en ontwikkelingscentra op te richten en daarbij het potentieel van ICT ten volle te benutten;

4.  betreurt dat er in de mededeling van de Commissie onvoldoende onderscheid wordt gemaakt tussen de onderwijsniveaus wat betreft de toepassing van nieuwe technologieën en digitale inhoud in het onderwijs; benadrukt dat lerenden afhankelijk van hun leeftijd verschillende vaardigheden en competenties verwerven en dat de programma's en leermethoden als gevolg daarvan per onderwijsniveau verschillen;

5.  merkt op dat kwaliteitsborging een belangrijke rol speelt in het vergroten van het vertrouwen in en de toename van het gebruik van open leermiddelen; pleit voor onderzoek naar en de verspreiding van optimale werkmethoden die een doeltreffende toepassing van open leermiddelen bevorderen, waarbij met name wordt geïnvesteerd op het terrein van methodologische experimenten, metavaardigheden (reflectie, proactief handelen en kritisch denken) en soft skills; stelt voorts dat het onderzoek naar methoden voor de beoordeling van de hierbij verworven vaardigheden moet worden bevorderd en dat dat onderzoek niet beperkt mag blijven tot collegiale toetsingen of automatische systemen, zoals het geval is in kennisgemeenschappen;

6.  erkent dat open leermiddelen doorgaans worden geproduceerd in een beperkt aantal talen en voornamelijk, zij het niet uitsluitend, door hogeronderwijsinstellingen, met name wat betreft MOOC's ("massive open online courses", oftewel open onlinecursussen voor een groot publiek); moedigt onderwijs- en opleidingsinstellingen op alle niveaus in de lidstaten en andere belanghebbenden aan om open leermiddelen in hun eigen talen te produceren teneinde het volledige potentieel van digitale technologieën en meertaligheid te kunnen benutten; brengt in herinnering dat de beschikbaarheid, toegankelijkheid en innovativiteit van het materiaal een belangrijke rol spelen bij het gebruik van e-lesmateriaal in het onderwijs;

7.  merkt op dat ICT en open leermiddelen momenteel voornamelijk worden gebruikt in het hoger onderwijs; pleit voor het gebruik hiervan in het primair en secundair onderwijs, in beroepsonderwijs en in andere informele leeromgevingen, waarbij ook studentgericht onderwijs in combinatie met ICT een groot potentieel heeft;

8.  merkt op dat goede contextualisering doorslaggevend is voor de doeltreffendheid van onderwijssoftware; wijst erop dat dit proces op passende wijze moet worden opgenomen in de onderwijs- en leerprocessen en rekening moet houden met de pedagogische en programmadoelstellingen, de leerinstrumenten en de individuele leertrajecten;

9.  benadrukt de noodzaak om de erkenning van door middel van open leermiddelen verworven kennis en vaardigheden te vergemakkelijken via verdere dialoog met de belanghebbenden en verzoekt de lidstaten passende maatregelen op te nemen in hun nationale kwalificatiekaders voor het valideren van dergelijk leren;

10. wijst op de noodzaak om in het buitenland verworven vaardigheden vlotter te erkennen en zo het gebruik van open leermiddelen en MOOC's te verhogen en te vergemakkelijken door het wegnemen van administratieve lasten;

11. benadrukt dat beschikbaarheid van en toegang tot gratis hoogwaardig en geschikt onlinelesmateriaal van groot belang is;

12. benadrukt dat de bestaande beperkingen en uitzonderingen op het gebied van auteursrechten moeten worden geharmoniseerd voor het illustratief gebruik in het niet-commercieel onderwijs, teneinde open leermiddelen en grensoverschrijdend afstandsonderwijs te bevorderen en Europese platforms in staat te stellen mondiaal te concurreren door schaalvoordelen te creëren;

13. verzoekt de Commissie met klem te komen met een voorstel tot herziening van Richtlijn 2001/29/EG, teneinde een geharmoniseerd en flexibel systeem in te stellen voor auteurs- en naburige rechten in de EU dat aansluit op het digitale tijdperk en waarin de publieke waarde van toegang tot kennis wordt erkend;

14. spoort de lidstaten aan onderzoek te doen naar het voorspelde potentieel van open leermiddelen om de publieke en particuliere kosten van het onderwijs terug te dringen, met name wat betreft de kosten van het lesmateriaal, zonder de kwaliteit te veronachtzamen;

15. merkt op dat het belangrijk is om bij de opzet van open leermiddelen en MOOC's voor een groot publiek te zorgen voor duurzame modellen; verzoekt de Commissie nader onderzoek naar de oprichting, het gebruik en de invoering ervan te ondersteunen, in dialoog met de belanghebbenden;

16. erkent dat open leermiddelen moeten worden vastgesteld op een manier die de ontwikkeling van eigentijdse onderwijsoplossingen bevordert en nieuwe zakelijke mogelijkheden creëert voor kleine en middelgrote innovatieve Europese aanbieders van onderwijsoplossingen;

17. verzoekt de lidstaten de informele educatie over onlineveiligheid te verbeteren en te zorgen voor een onlineveiligheidsbeleid op scholen en passende lerarenopleidingen;

18. verzoekt de lidstaten te zorgen voor een gecoördineerde en geleidelijke voorlichting over internetveiligheid op scholen; merkt op dat ouders en wettelijke voogden moeten worden gezien als partners bij het waarborgen van internetveiligheid en beveelt aan aanvullende strategieën te ontwikkelen die op hen gericht zijn, waardoor de rol van ouderlijke bemiddeling wordt versterkt; benadrukt dat deze inspanningen moeten zijn gericht op het versterken van de onafhankelijkheid van jongeren, zodat zij zelf vorm kunnen geven aan hun acties en verantwoordelijkheden op het internet en e-vaardigheden kunnen ontwikkelen; dringt erop aan dat de bescherming van de individuele integriteit, privacy en persoonsgegevens van leraren en lerenden die gebruikmaken van open leermiddelen moet worden gewaarborgd;

19. verzoekt de Commissie steun te verlenen voor het uitwisselen van optimale werkmethoden tussen de lidstaten op het gebied van formeel en informeel onderwijs over onlineveiligheid, voor het aanmaken van passende educatieve inhoud en voor het oprichten van publiek-private partnerschappen om jongeren, ouders, leraren en iedereen die met jongeren werkt te bereiken, met inbegrip van de niet-goevernementele organisaties die betrokken zijn bij het Netwerk voor een veiliger internet;

Vaardigheden voor leraren en lerenden

20. merkt op dat nieuwe technologieën en open leermiddelen een interactievere leerervaring mogelijk maken en waardevolle instrumenten zijn om de lerende in het middelpunt van het leerproces te plaatsen;

21. benadrukt dat leraren op alle onderwijsniveaus een fundamentele rol spelen in het monitoren van de toegang tot en het gebruik van onlinelesmateriaal door lerenden en in het ondersteunen van lerenden bij het verwerven van digitale vaardigheden;

22. benadrukt dat het dringend nodig is om alle lerenden zo snel mogelijk met de beste technologische apparatuur uit te rusten en dat de toegang tot breedbandinternet onontbeerlijk is;

23. herinnert aan het grote belang van een kwalitatieve lerarenopleiding, die aangevuld moet worden met een verplichte beroepsopleiding gedurende de hele loopbaan waarin de nadruk wordt gelegd op innovatieve leermethoden en het overbrengen van didactiek ("leren leren") aan de lerenden;

24. dringt er bij de lidstaten op aan om de professionele ontwikkeling van leraren te ondersteunen door moderne leerplannen aan te bieden tijdens hun initiële opleiding en door een voortgezette opleiding aan te bieden die erop gericht is hen te voorzien van de vaardigheden die nodig zijn voor de toepassing van digitaal ondersteunde lesmethoden;

25. legt met name de nadruk op de aangetoonde voordelen van buitenlandse ervaringen binnen Europa voor leerkrachten, bv. in het kader van "Erasmus+", en vraagt om een grootschalige uitbreiding van dit programma en andere gerelateerde programma's;26.  merkt op dat elementaire schrijf- en rekenvaardigheden, evenals metavaardigheden, soft skills en transversale vaardigheden zoals kritisch denken en leren leren, een voorwaarde zijn voor het ontwikkelen van digitale vaardigheden en voor het doeltreffend gebruiken van onlinelesmateriaal, met inbegrip van open leermiddelen; verzoekt de Commissie in dit verband nader onderzoek te doen naar de effecten van digitaal en/of onlinelesmateriaal op de leerprestaties van lerenden naar gelang hun leeftijd en opleidingsniveau;

27. erkent het belang van traditionele onderwijs- en leermethoden en verzoekt de Commissie steun te verlenen naar verder onderzoek naar de vraag of en hoe open leermiddelen en MOOC's individuele leerresultaten kunnen verbeteren als aanvulling op, of als integraal onderdeel van traditionele lesmethoden;

28. brengt in herinnering dat innovatieve lesmethoden met behulp van ICT en open leermiddelen bijdragen aan de ontwikkeling van soft skills en transversale vaardigheden, zoals kritisch denken, het nemen van besluiten, communiceren en het oplossen van problemen, die essentieel zijn voor de inzetbaarheid en voor deelname aan de arbeidsmarkt;

29. benadrukt dat onderwijsbeleid in de eerste plaats gericht moet zijn op de ondersteuning van lerenden bij de ontwikkeling van cruciale cognitieve en sociale vaardigheden; verzoekt de Commissie nader onderzoek te doen naar de effecten die de toepassing van digitale instrumenten en inhoud voor pedagogische doeleinden heeft op lerenden, en daarbij hun fysieke en psychologische integriteit te waarborgen;

30. merkt op dat er open leermiddelen moeten worden ontwikkeld die zijn toegesneden op de behoeften van volwassen lerenden, teneinde laaggekwalificeerde Europese burgers meer mogelijkheden te bieden op het vlak van een leven lang leren, met in het achterhoofd dat veel lerenden over weinig ICT-vaardigheden beschikken;

31. onderstreept dat digitale kennis en vaardigheden essentieel zijn voor burgers in een informatiemaatschappij die de ambitie heeft de meest dynamische kenniseconomie te worden;

32. merkt op dat het creëren van digitale geletterdheid via het openstellen van nieuwe communicatie- en onderwijskanalen goed is voor het versterken van de sociale cohesie, de persoonlijke ontwikkeling, de interculturele dialoog en actief burgerschap;

33. benadrukt dat ICT en onlinelesmateriaal, met inbegrip van open leermiddelen, het onderwijzen en leren van vreemde talen op alle onderwijs- en opleidingsniveaus kunnen ondersteunen; benadrukt dat sociale interactie een voorwaarde is voor het leren van een vreemde taal;

34. dringt er bij de lidstaten op aan de digitale vaardigheden ook te verbeteren en uit te diepen door coderen en programmeren in hun respectieve programma's op te nemen, teneinde het economisch concurrentievermogen te bevorderen en studenten uit te rusten met de juiste vaardigheden voor de arbeidsmarkt van de toekomst;

35. herhaalt dat een voortdurende actualisering van kennis en vaardigheden essentieel is voor een succesvolle integratie in de arbeidsmarkt en merkt op dat open leermiddelen kunnen bijdragen aan het vergemakkelijken van de permanente scholing die nodig is om een goede concurrentiepositie op de arbeidsmarkt te behouden; pleit voor een meer genderevenwichtig gebruik van ICT teneinde ervoor te zorgen dat ook vrouwen die een tijd niet actief zijn op de arbeidsmarkt (wegens zwangerschapsverlof of andere aspecten van het ouderschap), gebruik kunnen maken van dit type scholing om bij te blijven en aan zelfstudie te doen en aldus hun kansen te vergroten om in de toekomst weer in de arbeidsmarkt te worden opgenomen;

36. wijst erop dat openbare bibliotheken en onderwijscentra vrije toegang kunnen bieden tot computers, internet en scholing op het gebied van internetbronnen;

Het bereik vergroten

37. benadrukt het belang van toegang tot onderwijs, opleiding en informaticamateriaal voor alle lerenden van alle leeftijden, ook die met een handicap, uit kansarme groepen en uit geografisch afgelegen regio's en jongeren die aan arbeidsmarkt noch onderwijs noch opleiding deelnemen (NEET's), alsmede voor iedereen die zijn kwalificaties wil verbeteren;

38. neemt nogmaals kennis van het feit dat niet alle burgers toegang hebben tot ICT van eenzelfde kwaliteit en voor dezelfde tarieven en dat, eenvoudiger gesteld, stedelijke gebieden een betere dienstverlening genieten dan plattelandsgebieden, wat resulteert in een digitale kloof waardoor de kansen van burgers niet overal dezelfde zijn binnen het grondgebied van de Unie;

39. benadrukt dat volwassenenonderwijs steeds belangrijker wordt, met name in het kader van levenslang leren en vraagt om de erkenning, versterking en bevordering van alle vormen van volwassenenonderwijs in heel Europa;

40. benadrukt de voordelen van generatieoverschrijdend leren en verwijst naar de enorme onderwijsmogelijkheden van digitaal leren en open leermiddelen, ook met het oog op een steeds bredere toegang tot onderwijs en opleiding voor alle leeftijdscategorieën;

41. erkent dat nieuwe technologieën en open leermiddelen (met name MOOC's) het mogelijk hebben gemaakt voor onderwijs- en opleidingsinstellingen om duizenden lerenden in de Unie – met inbegrip van de ultraperifere gebieden – en over de hele wereld te bereiken; erkent dat onderwijs en kennis zich nu gemakkelijk over de grenzen heen verplaatsen, wat het potentieel voor internationale samenwerking vergroot en bijdraagt aan de promotie van Europese onderwijsinstellingen als centra voor innovatie en ontwikkeling van moderne technologieën;

42. merkt op dat het belangrijk is een goed evenwicht te bewaren tussen de kwaliteit en de toegankelijkheid van het onderwijs; merkt op dat nieuwe technologieën kunnen worden gebruikt om te waarborgen dat de toegankelijkheid van het onderwijs niet ten koste gaat van de kwaliteit ervan;

43. merkt op dat de Europese Unie het gevaar loopt achterop te raken bij andere regio's in de wereld, zoals de Verenigde Staten of Azië, waar grote investeringen worden gedaan in onderzoek en ontwikkeling, nieuwe technologieën en open leermiddelen; merkt op dat de Europese Unie moet voortbouwen op haar kracht op het gebied van culturele en taalkundige verscheidenheid en moet investeren in e-lesmateriaal, waaronder open leermiddelen, en in nieuwe technologieën om de bevolking zo goed mogelijk te ondersteunen;

44. herinnert eraan dat nieuwe technologieën kunnen bijdragen aan het concurrentievermogen van het Europees onderwijs op mondiaal niveau, kansen kunnen bieden voor de internationalisering van het Europees hoger onderwijs en Europa daardoor aantrekkelijker kunnen maken als onderwijsbestemming;

45. benadrukt dat open leermiddelen kunnen leiden tot verhoging van de kwaliteit van het Europese onderwijs; stimuleert in dit verband de samenwerking met onderwijsinstellingen uit de hele wereld, in het bijzonder uit de Verenigde Staten;

46. herhaalt dat succesvolle strategieën voor open leermiddelen en MOOC's de internationaliseringsstrategieën kunnen ondersteunen door de kwaliteit en zichtbaarheid van de Europese instellingen voor (hoger) onderwijs te verhogen en studenten en onderzoekers aan te trekken in een toenemende mondiale strijd om talent;

47. vraagt de lidstaten om samenwerking en synergieën op het vlak van levenslang leren in de hand te werken, vooral om de toegang tot scholing zo gemakkelijk mogelijk te maken en de lesprogramma's van onderwijsinstellingen aan te passen en te moderniseren in het kader van de zich snel ontwikkelende mogelijkheden voor digitaal leren en open leermiddelen, teneinde de nieuwe uitdagingen in onze huidige wereld zo goed mogelijk het hoofd te kunnen bieden;

48. moedigt een versterkte samenwerking aan tussen Europese onderwijs- en opleidingsinstellingen en met internationale organisaties en belanghebbenden, teneinde te zorgen voor een beter begrip van nieuwe onderwijs- en leermethoden en de gevolgen van ICT voor het onderwijs; moedigt de ontwikkeling van gemeenschappelijke platforms voor een dergelijke samenwerking aan;

49. benadrukt dat in het onderwijs gericht gebruik moet worden gemaakt van nieuwe technologieën om te voorzien in de behoeften van de arbeidsmarkt en de bestaande vaardighedenkloof te dichten; benadrukt dat de communicatie en samenwerking tussen onderwijs- en opleidingsinstellingen en het bedrijfsleven moeten worden verbeterd;

50. merkt op dat nieuwe technologieën en e-leren een toegevoegde waarde hebben omdat ze een internationale leerervaring bieden aan personen die niet deelnemen aan mobiliteitsregelingen;

51. merkt op dat digitale technologieën op het gebied van onderwijs en opleiding niet volledig worden benut in de Unie; vreest dat deze situatie kan leiden tot een verdere versnippering van les- en leermethoden; verzoekt de lidstaten het billijkheidsbeginsel toe te passen op de nieuwe markten, aangezien open leermiddelen een instrument moeten blijven om de toegang tot het onderwijs te verbreden en niet een puur economische aangelegenheid mogen worden;

52. benadrukt dat de digitale wereld een belangrijk opleidingsinstrument op het gebied van burgerschap is aangezien hij de deelname van een groot aantal burgers uit decentrale gebieden mogelijk maakt, en met name van jongeren die nu de mogelijkheid krijgen online volledig gebruik te maken van de vrijheid van meningsuiting en communicatie;

De bijdrage van de EU-programma's

53. is verheugd over de lancering in alle EU-talen van de portaalsite Open Education Europa, een centraal toegangspunt tot Europese open leermiddelen, en pleit ervoor dat deze site in de lidstaten actief verder wordt ontwikkeld en intensief wordt gepromoot;

54. merkt op dat een adequate digitale infrastructuur die berust op algemeen toegepaste en populaire technologieën, een voorwaarde is voor het bereiken van het hoogst mogelijke aantal lerenden met open leermiddelen;

55. vraagt de Europese Commissie eenmaal per jaar een Europese bijeenkomst over ruimtelijke ontwikkeling te organiseren teneinde te waarborgen dat alle burgers toegang hebben tot ICT-diensten, in welk deel van de EU ze zich ook bevinden;

56. merkt op dat lokale en regionale autoriteiten een belangrijke rol moeten spelen in de ontwikkeling van infrastructuren, de verspreiding van en voorlichting over de verschillende initiatieven onder een breder publiek, het betrekken van andere lokale actoren en de verspreiding en uitvoering van relevante Europese initiatieven op nationaal, regionaal en lokaal niveau;

57. verzoekt de lidstaten en de lokale en regionale autoriteiten gebruik te maken van de beschikbare middelen van de Europese structuur- en investeringsfondsen om de digitale kloof tussen de regio's te dichten door de infrastructuur en de netwerken te verbeteren en ICT-opleidingen en het goed gebruik van ICT te bevorderen, rekening houdend met de behoeften van onderwijsinstellingen, met name in landelijke en afgelegen regio's; merkt op dat een slim en grootschalig gebruik van EU-financiering synergie vereist tussen de verschillende programma's en instrumenten, met inbegrip van Erasmus+, Horizon 2020 en de structuur- en investeringsfondsen;

58. verzoekt de Commissie de uitwisseling van optimale werkmethoden tussen lidstaten en tussen onderwijsinstellingen aan te moedigen, op basis van bestaande projecten en ervaringen;

59. is verheugd over het initiatief van de Commissie om indicatoren te ontwikkelen voor de nauwlettende controle van de integratie van ICT in onderwijs- en opleidingsinstellingen en om kwantitatief onderzoek in de hele Unie te ondersteunen;

60. verzoekt de Commissie het netwerk en de acties van het Europees Schoolnet te bevorderen en uit te breiden;

61. waardeert het dat alle leermaterialen die zijn ontwikkeld met steun uit Erasmus+ onder open licenties ter beschikking van het publiek zullen worden gesteld; is voorstander van een vergelijkbare werkwijze voor andere programma's van de Unie, met inbegrip van een brede uitrol van open toegang in het kader van het Horizon 2020-programma;

62. benadrukt dat Erasmus+ en Horizon 2020 een belangrijke rol kunnen spelen in het genereren van open leermiddelen via kennisgemeenschappen, zoals die van leerkrachten die gebruikmaken van het eTwinning-platform; pleit voor een breder gebruik van deze platformen voor andere onderwijssectoren;

°

°         °

63. verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen en parlementen van de lidstaten.

(1)

PB L 347 van 20.12.2013, blz. 50.

(2)

PB C 62 van 4.3.2014, blz. 4.

(3)

PB C 398 van 22.12.2012, blz. 1.

(4)

PB C 70 van 4.3.2011, blz. 1.

(5)

PB C 135 van 26.5.2010, blz. 2.

(6)

PB C 135 van 26.5.2010, blz. 12.

(7)

Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0433.

(8)

Aangenomen teksten, P7_TA(2013)0377.

(9)

Aangenomen teksten, P7_TA(2012)0323.

(10)

PB C 258 E van 7.9.2013, blz. 55.

(11)

PB C 131 E van 8.5.2013, blz. 87.

(12)

PB C 377 E van 7.12.2012, blz. 77.

(13)

Nog niet in het Publicatieblad verschenen.

(14)

Nog niet in het Publicatieblad verschenen.


TOELICHTING

Op 25 september 2013 presenteerde de Commissie haar mededeling getiteld "Naar een opener onderwijs: innovatief onderwijzen en leren voor iedereen met nieuwe technologie en open leermiddelen". In het document worden uitdagingen op drie gebieden geïdentificeerd:

o (1) Innovatie in onderwijs- en opleidingsinstellingen;

o (2) Het gebruik van open leermiddelen (OER's);

o (3) De beschikbaarheid van informatie- en communicatietechnologieën (ICT), infrastructuren en apparatuur.

De suggesties van de Commissie voor de lidstaten en onderwijs- en opleidingsinstellingen hebben onder andere betrekking op:

o (1) Een toenemende erkenning van online verworven vaardigheden en het ondersteunen van de verwerving van digitale vaardigheden door leerkrachten;

o (2) Het bevorderen van een open toegang tot met overheidsmiddelen gefinancierd leermateriaal;

o (3) Het verbeteren van de breedbandverbinding en ICT-apparatuur in klaslokalen.

De rapporteur is van mening dat het zorgen voor kwalitatief goed onderwijs voor jongeren, gezien de huidige economische crisis en tegen de achtergrond van de hoge jeugdwerkloosheid, één steeds belangrijker wordende uitdaging is voor de lidstaten.

De ongelijke beschikbaarheid van digitale infrastructuur in de Unie vormt een tweede uitdaging. De rapporteur is van mening dat de oplossing voor dit probleem ligt in het gebruik van EU-programma's en in samenwerking tussen lidstaten en regio's.

Bovendien vreest de rapporteur dat de Unie verder achterop kan raken bij de Verenigde Staten en Azië op het gebied van digitale vaardigheden van de beroepsbevolking. Europese onderwijs- en opleidingsstelsels zijn nog steeds niet in staat om ICT te integreren in hun gewone praktijken. Er bestaat een groot verschil tussen het dagelijks gebruik van digitale technologieën en het gebruik hiervan in onderwijs- en opleidingsinstellingen. Samenwerking tussen Europese onderwijs- en opleidingsinstellingen moet worden aangemoedigd om de ontwikkeling van open leermiddelen te vergemakkelijken.

Baanbrekende verschuivingen vinden plaats op het gebied van onderwijs en opleiding. Wij zijn getuige van een enorme groei in onderwijscursussen en andere middelen die op het internet beschikbaar zijn, gratis als open leermiddelen of als betaalde middelen: kennis is in toenemende mate beschikbaar voor iedereen en meestal gratis.

Bovendien worden onze levens steeds digitaler. Dit leidt tot zowel mogelijkheden als uitdagingen voor de onderwijssector: de voordelen van nieuwe technologieën moeten worden benut zonder dat daarbij de waarde van traditionele methoden wordt verwaarloosd.

Het toenemende gebruik van digitale technologieën schept mogelijkheden voor onderwijs- en opleidingsinstellingen, leraren, studenten en leerlingen om op innovatieve wijzen te onderwijzen en te leren. Onderwijsinstellingen zullen de kans krijgen om individuele middelen te kiezen en deze aan te passen aan hun specifieke behoeften, waardoor een grotere diversiteit van leeromgevingen wordt gecreëerd. Open leermiddelen kunnen helpen gemeenschappelijke benaderingen te verbeteren en het leerproces te personaliseren.

Terwijl een "digitale generatie" snel in opkomst is, moeten de leerkrachten van vandaag goed worden opgeleid om ICT in te bedden in hun pedagogische praktijken. Om deze reden is de rapporteur van mening dat de Europese Unie de opleiding en professionele ontwikkeling van leerkrachten op het gebied van ICT moet ondersteunen en het gebruik van open leermiddelen moet bevorderen.

Veel instellingen maken gebruik van open leermateriaal. Terwijl open licenties de vrije uitwisseling van digitale leermiddelen mogelijk maken, bestaan er nog steeds enkele uitdagingen in verband met auteursrechten van onderwijs- en leermiddelen die moeten worden aangegaan. Het is belangrijk om deze kwesties goed te monitoren en te analyseren.

Op het gebied van onderwijs en opleiding is het essentieel om bestaande onderwijs- en leermethoden te blijven verbeteren en innovatieve onderwijs- en leermethoden te bevorderen. Open leermiddelen kunnen een grote bijdrage leveren aan het behalen van de doelstellingen van de Europa 2020-strategie en ervoor zorgen dat een leven lang leren een realiteit wordt.


UITSLAG VAN DE EINDSTEMMING IN DE COMMISSIE

Datum goedkeuring

18.3.2014

 

 

 

Uitslag eindstemming

+:

–:

0:

24

0

0

Bij de eindstemming aanwezige leden

Zoltán Bagó, Piotr Borys, Silvia Costa, Santiago Fisas Ayxela, Lorenzo Fontana, Mary Honeyball, Cătălin Sorin Ivan, Petra Kammerevert, Morten Løkkegaard, Emma McClarkin, Emilio Menéndez del Valle, Marek Henryk Migalski, Doris Pack, Chrysoula Paliadeli, Monika Panayotova, Gianni Pittella, Marie-Thérèse Sanchez-Schmid, Hannu Takkula, László Tőkés, Helga Trüpel, Sabine Verheyen, Milan Zver

Bij de eindstemming aanwezige vaste plaatsvervanger(s)

Iosif Matula, Isabelle Thomas

Juridische mededeling - Privacybeleid