Διαδικασία : 2013/0408(COD)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A8-0020/2015

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A8-0020/2015

Συζήτηση :

PV 08/03/2016 - 16
CRE 08/03/2016 - 16

Ψηφοφορία :

PV 09/03/2016 - 11.5
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P8_TA(2016)0079

ΕΚΘΕΣΗ     ***I
PDF 1015kWORD 506k
12.2.2015
PE 541.593v02-00 A8-0020/2015

σχετικά με την πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις δικονομικές εγγυήσεις για παιδιά που είναι ύποπτοι ή κατηγορούμενοι στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών

(COM(2013)0822 – C7‑0428/2013 – 2013/0408(COD))

Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων

Εισηγήτρια: Caterina Chinnici

ΤΡΟΠΟΛΟΓΙΕΣ
ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ
 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
 ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με την πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις δικονομικές εγγυήσεις για παιδιά που είναι ύποπτοι ή κατηγορούμενοι στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών

(COM(2013)0822 – C7‑0428/2013 – 2013/0408(COD))

(Συνήθης νομοθετική διαδικασία: πρώτη ανάγνωση)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη την πρόταση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο COM(2013)0822,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 294, παράγραφος 2, και το άρθρο 82, παράγραφος 2, στοιχείο β) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με τα οποία του υποβλήθηκε η πρόταση από την Επιτροπή (C7‑0428/2013),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 294, παράγραφος 3, της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 59 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων (A8-0020/2015),

1.  εγκρίνει τη θέση σε πρώτη ανάγνωση όπως παρατίθεται κατωτέρω·

2.  ζητεί από την Επιτροπή να του υποβάλει εκ νέου την πρόταση, αν προτίθεται να της επιφέρει σημαντικές τροποποιήσεις ή να την αντικαταστήσει με νέο κείμενο·

3.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει τη θέση του Κοινοβουλίου στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή και στα εθνικά κοινοβούλια.

Τροπολογία    1

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 3

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(3) Παρά το γεγονός ότι τα κράτη μέλη είναι συμβαλλόμενα μέρη της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, του Διεθνούς Συμφώνου για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα και της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα του παιδιού, η πείρα έχει αποδείξει ότι το γεγονός αυτό από μόνο του δεν επιτρέπει πάντοτε επαρκή βαθμό εμπιστοσύνης στα συστήματα ποινικής δικαιοσύνης των άλλων κρατών μελών.

(3) Παρά το γεγονός ότι ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ο Χάρτης) εφαρμόζεται, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, στα κράτη μέλη και ότι τα κράτη μέλη είναι συμβαλλόμενα μέρη της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών (η ΕΣΑΔ), του Διεθνούς Συμφώνου για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα και της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα του παιδιού, η πείρα έχει αποδείξει ότι οι συνθήκες αυτές από μόνες τους δεν εξασφαλίζουν πάντοτε επαρκή βαθμό εμπιστοσύνης στα συστήματα ποινικής δικαιοσύνης των άλλων κρατών μελών.

Τροπολογία    2

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 4

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(4) Το πρόγραμμα της Στοκχόλμης21 έδωσε μεγάλη έμφαση στην ενίσχυση των δικαιωμάτων των προσώπων σε ποινικές διαδικασίες. Στο σημείο 2.4, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να υποβάλει προτάσεις που θα διαγράφουν μια σταδιακή προσέγγιση22 στην ενίσχυση των δικαιωμάτων των υπόπτων ή των κατηγορουμένων.

(4) Στις 30 Νοεμβρίου 2009 το Συμβούλιο ενέκρινε τον οδικό χάρτη για την ενίσχυση των δικονομικών δικαιωμάτων των υπόπτων ή κατηγορουμένων σε ποινικές διαδικασίες («οδικός χάρτης»)22. Με τον οδικό χάρτη ζητείται, βάσει σταδιακής προσέγγισης, η έγκριση μέτρων όσον αφορά το δικαίωμα μετάφρασης και διερμηνείας (μέτρο Α), το δικαίωμα ενημέρωσης για τα δικαιώματα και τις κατηγορίες (μέτρο Β), το δικαίωμα σε νομικές συμβουλές και στο ευεργέτημα της πενίας (μέτρο Γ), το δικαίωμα επικοινωνίας με συγγενείς, εργοδότες και προξενικές αρχές (μέτρο Δ) και τις ειδικές διασφαλίσεις για ευάλωτους υπόπτους ή κατηγορουμένους (μέτρο Ε). Στον χάρτη πορείας επισημαίνεται ότι η σειρά των δικαιωμάτων είναι ενδεικτική, γεγονός που υποδηλώνει ότι μπορεί να μεταβάλλεται ανάλογα με τις προτεραιότητες. Ο χάρτης πορείας έχει σχεδιασθεί ώστε να λειτουργεί ως σύνολο· τα οφέλη του θα γίνουν αισθητά μόνον όταν θα έχει εφαρμοσθεί στο σύνολό του.

__________________

__________________

21 ΕΕ C 115 της 4.5.2010, σ. 1.

 

22 ΕΕ C 291 της 4.12.2009, σ. 1.

22 ΕΕ C 295 της 4.12.2009, σ. 1.

Αιτιολόγηση

Πρέπει να διατηρηθεί η συνοχή με προηγούμενα εγκριθέντα μέτρα του οδικού χάρτη.

Τροπολογία    3

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 4 α (νέα)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

(4α) Στις 10 Δεκεμβρίου 2009 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εξέφρασε την ικανοποίησή του για τον οδικό χάρτη και τον κατέστησε μέρος του Προγράμματος της Στοκχόλμης που τιτλοφορείται «Μια ανοικτή και ασφαλής Ευρώπη που εξυπηρετεί και προστατεύει τους πολίτες» (σημείο 2.4). Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπογράμμισε τον μη εξαντλητικό χαρακτήρα του οδικού χάρτη, καλώντας την Επιτροπή να εξετάσει περαιτέρω στοιχεία των στοιχειωδών δικονομικών δικαιωμάτων των υπόπτων και των κατηγορουμένων και να εκτιμήσει κατά πόσο άλλα ζητήματα, όπως το τεκμήριο αθωότητας, πρέπει να εξετασθούν, για την προώθηση της βελτίωσης της συνεργασίας στον τομέα αυτό.

Αιτιολόγηση

Πρέπει να διατηρηθεί η συνοχή με προηγούμενα εγκριθέντα μέτρα του οδικού χάρτη.

Τροπολογία    4

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 6 α (νέα)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

(6α) Υπό το πρίσμα της νομολογίας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ο ποινικός χαρακτήρας μιας διαδικασίας δεν μπορεί πάντοτε να προσδιορίζεται με αποκλειστικό γνώμονα τον χαρακτηρισμό της εν λόγω διαδικασίας και των ενδεχόμενων συναφών κυρώσεων δυνάμει της εθνικής νομοθεσίας. Για την επίτευξη των στόχων των Συνθηκών και της παρούσας οδηγίας καθώς και του πλήρους σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων που προβλέπονται, μεταξύ άλλων, από τον Χάρτη και την ΕΣΑΔ, στην εφαρμογή της οδηγίας πρέπει, επομένως, να λαμβάνονται υπόψη όχι μόνον ο τυπικός χαρακτηρισμός της διαδικασίας βάσει του εθνικού δικαίου, αλλά και οι επιπτώσεις της διαδικασίας στη ζωή και την ανάπτυξη του παιδιού. Σε κάθε περίπτωση, η παρούσα οδηγία θα πρέπει να εφαρμόζεται όταν η διαδικασία μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα σχετική εγγραφή στο ποινικό μητρώο.

Αιτιολόγηση

Η αιτιολογική σκέψη βασίζεται στη λεγόμενη νομολογία «Engel», την οποία ακολουθούν παγίως το Δικαστήριο του Στρασβούργου και το Δικαστήριο του Λουξεμβούργου, και υπογραμμίζει την απαίτηση να εξασφαλίζεται πλήρης σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων από τα κράτη μέλη και να αποτρέπονται παραβάσεις και καταδίκες από τα ευρωπαϊκά δικαστήρια.

Τροπολογία    5

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 6 β (νέα)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

(6β) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να μεριμνούν ώστε τα παιδιά να αντιμετωπίζονται σε όλες τις διαδικασίες με φροντίδα, ευαισθησία και σεβασμό της ηλικίας τους, των ειδικών αναγκών τους, του επιπέδου ωριμότητας και της ικανότητας κατανόησής τους, και να λαμβάνονται υπόψη οι δυσκολίες επικοινωνίας που ενδέχεται να έχουν. Οι ποινικές διαδικασίες που αφορούν παιδιά πρέπει να διενεργούνται χωρίς εκφοβιστικές μεθόδους και με επίδειξη ευαισθησίας προς το παιδί.

Τροπολογία    6

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 6 γ (νέα)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

(6γ) Επομένως, οι εγγυήσεις που προβλέπονται από την παρούσα οδηγία πρέπει να εφαρμόζονται, ενδεχομένως με τις απαιτούμενες προσαρμογές, σε όλες τις διαδικασίες που μπορεί να οδηγήσουν σε περιοριστικά μέτρα ή να έχουν άλλες σοβαρές συνέπειες για τη ζωή του παιδιού και, ως εκ τούτου, να επηρεάσουν την εξέλιξη της προσωπικότητάς του, καθώς και στην περίπτωση όπου, ακόμη και χωρίς την επιβολή ποινής, η διαδικασία ενδέχεται να οδηγήσει σε έκδοση απόφασης που θα επιβεβαιώνει – έστω και μόνον έμμεσα – την ευθύνη του παιδιού σε σχέση με το αδίκημα που του αποδίδεται. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, το γεγονός ότι οι διαδικασίες δεν ενεργοποιήθηκαν από συμπεριφορές οι οποίες χαρακτηρίζονται ως ποινικά αδικήματα από το εθνικό δίκαιο, δεν διεξάγονται ενώπιον ποινικού δικαστηρίου ούτε συνεπάγονται τυπικά ποινικές κυρώσεις βάσει του εθνικού δικαίου, δεν θα πρέπει να αποτελεί εμπόδιο για την εφαρμογή της οδηγίας.

Αιτιολόγηση

Η αιτιολογική σκέψη βασίζεται στη λεγόμενη νομολογία «Engel», την οποία ακολουθούν παγίως το Δικαστήριο του Στρασβούργου και το Δικαστήριο του Λουξεμβούργου, και υπογραμμίζει την απαίτηση να εξασφαλίζεται πλήρης σεβασμός των θεμελιωδών δικαιωμάτων από τα κράτη μέλη και να αποτρέπονται παραβάσεις και καταδίκες από τα ευρωπαϊκά δικαστήρια. Η αναφορά στις «ενδεχομένως απαιτούμενες προσαρμογές» αντικατοπτρίζει την αναγκαία ελαστικότητα που θα πρέπει να χαρακτηρίζει την εφαρμογή της οδηγίας στις περιπτώσεις αυτές.

Τροπολογία    7

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 7 α (νέα)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

(7α) Τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να παρέχουν στα παιδιά που εμπλέκονται σε ποινικές διαδικασίες την κατάλληλη στήριξη και βοήθεια στις προσπάθειές τους να επανενταχθούν στην κοινωνία, ιδίως λαμβάνοντας μέτρα ώστε να αποτρέπονται οι διακρίσεις εις βάρος των ύποπτων ή κατηγορούμενων παιδιών όσον αφορά την πρόσβαση στην εκπαίδευση και την αγορά εργασίας, και να προστατεύονται από την περιθωριοποίηση.

Τροπολογία    8

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 9

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(9) Η παρούσα οδηγία θα πρέπει επίσης να εφαρμόζεται σε σχέση με αδικήματα που έχουν διαπραχθεί μετά την ηλικία των 18 ετών από τον ίδιο ύποπτο ή κατηγορούμενο και τα οποία ερευνώνται και διώκονται από κοινού, δεδομένου ότι είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με αδικήματα, για τα οποία η ποινική διαδικασία κατά του προσώπου αυτού άρχισε πριν από την ηλικία των 18 ετών.

(9) Η παρούσα οδηγία θα πρέπει επίσης να εφαρμόζεται σε σχέση με αδικήματα που εικάζεται ότι έχουν διαπραχθεί μετά την συμπλήρωση από τον ύποπτο ή κατηγορούμενο του δεκάτου ογδόου έτους της ηλικίας του εφόσον τα αδικήματα αυτά ερευνώνται και διώκονται από κοινού, δεδομένου ότι είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με αδικήματα στα οποία εφαρμόζεται η παρούσα οδηγία.

Τροπολογία    9

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 10

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(10) Όταν, τη στιγμή που ένα πρόσωπο καθίσταται ύποπτο ή κατηγορούμενο σε ποινική διαδικασία, το πρόσωπο αυτό είναι ηλικίας άνω των 18 ετών, τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να εφαρμόζουν τις δικονομικές εγγυήσεις που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία, έως ότου το εν λόγω πρόσωπο φθάσει στην ηλικία των 21 ετών.

(10) Όταν, τη στιγμή που ένα πρόσωπο καθίσταται ύποπτο ή κατηγορούμενο σε ποινική διαδικασία, το πρόσωπο αυτό είναι ηλικίας άνω των 18 ετών, τα κράτη μέλη οφείλουν, ιδίως εφόσον το αδίκημα διαπράχθηκε προτού το εν λόγω πρόσωπο συμπληρώσει το δέκατο όγδοο έτος της ηλικίας του, να εφαρμόζουν τις δικονομικές εγγυήσεις που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία, τουλάχιστον έως ότου το εν λόγω πρόσωπο φθάσει στην ηλικία των 21 ετών.

Αιτιολόγηση

Η αναφορά στο όριο των 21 ετών, που έχει ως στόχο να ληφθεί υπόψη η γενική επιμήκυνση της περιόδου μετάβασης στην ενηλικίωση στις ευημερούσες χώρες, υπάρχει ήδη στο σημείο 11 της σύστασης της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης σχετικά με τους νέους τρόπους αντιμετώπισης της εγκληματικότητας των νέων και τον ρόλο της δικαιοσύνης ανηλίκων, της 24ης Σεπτεμβρίου 2003.

Τροπολογία    10

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 11

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(11) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να προσδιορίζουν την ηλικία των παιδιών με βάση δηλώσεις των ίδιων των παιδιών, ελέγχους της προσωπικής τους κατάστασης, έρευνα εγγράφων, άλλα αποδεικτικά στοιχεία και, εάν τα στοιχεία αυτά δεν είναι διαθέσιμα ή πειστικά, με βάση ιατρική εξέταση.

(11) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να προσδιορίζουν την ηλικία των παιδιών με βάση δηλώσεις των ίδιων των παιδιών, ελέγχους της προσωπικής τους κατάστασης, έρευνα εγγράφων, άλλα αποδεικτικά στοιχεία και, εάν τα στοιχεία αυτά δεν είναι διαθέσιμα ή πειστικά, με βάση ιατρική εξέταση. Η ιατρική αυτή εξέταση πραγματοποιείται ως έσχατη λύση και με πλήρη σεβασμό των δικαιωμάτων του παιδιού, της σωματικής του ακεραιότητας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Εφόσον εξακολουθούν να υφίστανται αμφιβολίες ως προς την ηλικία του προσώπου, το πρόσωπο αυτό θα πρέπει, σε κάθε περίπτωση, να θεωρείται κατά τεκμήριο παιδί.

Τροπολογία    11

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 12

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(12) Κατά την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι διατάξεις της οδηγίας 2012/13/ΕΕ και της οδηγίας 2013/48/ΕΕ. Η ενημέρωση σχετικά με ήσσονος σημασίας αδικήματα θα πρέπει να παρέχεται υπό τους όρους που προβλέπονται στο άρθρο 2 παράγραφος 2 της οδηγίας 2012/13/ΕΕ. Ωστόσο, η παρούσα οδηγία προβλέπει περαιτέρω συμπληρωματικές εγγυήσεις όσον αφορά την ενημέρωση που πρέπει να παρέχεται στον ασκούντα τη γονική μέριμνα και την υποχρεωτική πρόσβαση σε δικηγόρο, για να ληφθούν υπόψη οι ειδικές ανάγκες των παιδιών.

(12) Κατά την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι διατάξεις της οδηγίας 2012/13/ΕΕ και της οδηγίας 2013/48/ΕΕ. Ωστόσο, θα πρέπει να παρέχονται επίσης πληροφορίες σχετικά με αδικήματα ήσσονος σημασίας, λαμβάνοντας υπόψη την ιδιαίτερα ευάλωτη θέση στην οποία βρίσκονται τα παιδιά.

Τροπολογία    12

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 13 α (νέα)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

(13α) Τα παιδιά θα πρέπει να ενημερώνονται απευθείας και χωρίς καθυστέρηση σχετικά με τα δικαιώματά τους όσον αφορά τις διαδικασίες, τις κατηγορίες που έχουν απαγγελθεί εις βάρος τους, τις πιθανές συνέπειες και τα διαθέσιμα μέσα προσφυγής. Η ενημέρωση θα πρέπει να παρέχεται γραπτώς και προφορικώς, με τρόπο προσαρμοσμένο στην ηλικία και το επίπεδο ωριμότητάς τους και σε γλώσσα που να καταλαβαίνουν.

Τροπολογία    13

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 15

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(15) Τα παιδιά θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα να ενημερώνεται ο ασκών τη γονική μέριμνα για τα εφαρμοστέα δικονομικά δικαιώματα, είτε γραπτώς είτε προφορικώς. Η ενημέρωση αυτή θα πρέπει να είναι άμεση και δεόντως λεπτομερής προκειμένου να διασφαλισθούν ο δίκαιος χαρακτήρας της διαδικασίας και η αποτελεσματική άσκηση των δικαιωμάτων υπεράσπισης του παιδιού. Στις περιπτώσεις που η ενημέρωση του ασκούντος τη γονική μέριμνα για τα εν λόγω δικαιώματα θα ήταν αντίθετη προς τα μείζονα συμφέροντα του παιδιού, θα πρέπει να ενημερώνεται άλλος ενδεδειγμένος ενήλικας.

(15) Τα παιδιά θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα να ενημερώνεται επίσης ο ασκών τη γονική μέριμνα για τα εφαρμοστέα δικονομικά δικαιώματα, γραπτώς και προφορικώς. Η ενημέρωση αυτή θα πρέπει να είναι άμεση και δεόντως λεπτομερής προκειμένου να διασφαλισθούν ο δίκαιος χαρακτήρας της διαδικασίας και η αποτελεσματική άσκηση των δικαιωμάτων υπεράσπισης του παιδιού. Στις περιπτώσεις που η ενημέρωση του ασκούντος τη γονική μέριμνα για τα εν λόγω δικαιώματα θα ήταν αντίθετη προς τα μείζονα συμφέροντα του παιδιού, θα πρέπει να ενημερώνεται άλλος ενδεδειγμένος ενήλικας.

Τροπολογία    14

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 16

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(16) Τα παιδιά δεν θα πρέπει να μπορούν να παραιτηθούν από το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο, διότι δεν είναι ικανά να κατανοούν πλήρως και να παρακολουθούν τις ποινικές διαδικασίες. Επομένως, η παρουσία ή συνδρομή δικηγόρου θα πρέπει να είναι υποχρεωτική για τα παιδιά.

(16) Τα παιδιά δεν θα πρέπει να μπορούν να παραιτηθούν από το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο, διότι δεν είναι ικανά να κατανοούν πλήρως και να παρακολουθούν τις ποινικές διαδικασίες. Επομένως, η παρουσία και η συνδρομή δικηγόρου θα πρέπει να είναι υποχρεωτική για τα παιδιά.

Τροπολογία    15

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 17

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(17) Σε ορισμένα κράτη μέλη αρχή άλλη από την εισαγγελία και το δικαστήριο με δικαιοδοσία σε ποινικές υποθέσεις είναι αρμόδια για την επιβολή ποινών, εκτός των στερητικών της ελευθερίας, όσον αφορά σχετικά ήσσονος σημασίας αδικήματα. Τούτο μπορεί να συμβαίνει π.χ. στην περίπτωση παραβάσεων του κώδικα οδικής κυκλοφορίας που διαπράττονται σε μεγάλη κλίμακα και οι οποίες ενδεχομένως διαπιστώνονται ύστερα από έλεγχο της κυκλοφορίας. Στις περιπτώσεις αυτές, θα ήταν παράλογο να απαιτείται από τις αρμόδιες αρχές να διασφαλίζουν την υποχρεωτική πρόσβαση σε δικηγόρο. Όταν η νομοθεσία κράτους μέλους προβλέπει την επιβολή ποινής για ήσσονος σημασίας αδικήματα από τέτοια αρχή και εφόσον υφίσταται δικαίωμα έφεσης ή δυνατότητα παραπομπής της υπόθεσης ενώπιον ποινικού δικαστηρίου, η υποχρεωτική πρόσβαση σε δικηγόρο θα πρέπει, επομένως, να εφαρμόζεται μόνο στη διαδικασία ενώπιον του δικαστηρίου αυτού κατόπιν της άσκησης έφεσης ή παραπομπής. Σε ορισμένα κράτη μέλη, οι διαδικασίες που αφορούν παιδιά μπορούν να διεκπεραιωθούν από εισαγγελείς, οι οποίοι μπορούν να επιβάλουν ποινές. Στις διαδικασίες αυτές, τα παιδιά θα πρέπει να έχουν υποχρεωτική πρόσβαση σε δικηγόρο.

διαγράφεται

Αιτιολόγηση

Η μη αυτόματη διασφάλιση της υποχρεωτικής πρόσβασης σε δικηγόρο σε περιπτώσεις σχετικά ήσσονος σημασίας αδικημάτων θα αποτελούσε λάθος. Δεν υπάρχουν αδικήματα χωρίς επιπτώσεις στα παιδιά που να δικαιολογούν την μη τήρηση των δικαιωμάτων τους σε υπεράσπιση.

Τροπολογία    16

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 18

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(18) Σε ορισμένα κράτη μέλη ορισμένες ήσσονος σημασίας παραβάσεις, ιδίως ήσσονος σημασίας παραβάσεις του κώδικα οδικής κυκλοφορίας, ήσσονος σημασίας παραβάσεις γενικών δημοτικών κανονισμών και ήσσονος σημασίας προσβολές της δημόσιας τάξης, θεωρούνται ποινικά αδικήματα. Θα ήταν δυσανάλογο να απαιτείται από τις αρμόδιες αρχές να διασφαλίζουν υποχρεωτική πρόσβαση σε δικηγόρο για ήσσονος σημασίας παραβάσεις του είδους αυτού. Όταν η νομοθεσία κράτους μέλους προβλέπει ότι η στέρηση της ελευθερίας δεν μπορεί να επιβληθεί ως ποινή για ήσσονος σημασίας παραβάσεις, το δικαίωμα υποχρεωτικής πρόσβασης σε δικηγόρο θα πρέπει, επομένως, να εφαρμόζεται μόνο στις διαδικασίες ενώπιον ποινικού δικαστηρίου.

διαγράφεται

Αιτιολόγηση

Η μη αυτόματη διασφάλιση της υποχρεωτικής πρόσβασης σε δικηγόρο σε περιπτώσεις σχετικά ήσσονος σημασίας αδικημάτων θα αποτελούσε λάθος. Δεν υπάρχουν αδικήματα χωρίς επιπτώσεις στα παιδιά που να δικαιολογούν την μη τήρηση των δικαιωμάτων τους σε υπεράσπιση.

Τροπολογία    17

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 19

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(19) Τα παιδιά που είναι ύποπτοι ή κατηγορούμενοι στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα ατομικής αξιολόγησης, προκειμένου να προσδιορίζονται οι ειδικές ανάγκες τους ως προς την προστασία, την εκπαίδευση, την κατάρτιση και την ένταξη στην κοινωνία, να κρίνεται εάν και σε ποιο βαθμό θα χρειαστούν ειδικά μέτρα κατά τη διάρκεια της ποινικής διαδικασίας και να προσδιορίζεται η έκταση της ποινικής ευθύνης τους και η καταλληλότητα μιας ποινής ή εκπαιδευτικού μέτρου για αυτά.

(19) Τα παιδιά που είναι ύποπτοι ή κατηγορούμενοι στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα ατομικής αξιολόγησης, προκειμένου να προσδιορίζονται οι ειδικές ανάγκες τους ως προς την προστασία, την εκπαίδευση, την κατάρτιση και την ένταξη στην κοινωνία, ούτως ώστε να διασφαλίζεται ότι οιαδήποτε απόφαση λαμβάνεται κατά τη διάρκεια της ποινικής διαδικασίας και ως αποτέλεσμα αυτής, να είναι όσο το δυνατόν περισσότερο προσαρμοσμένη στις ιδιαίτερες περιστάσεις της υπόθεσης.

Αιτιολόγηση

Η τροπολογία θεωρεί ως δεδομένο ότι αυτός που πρέπει να διαπιστώσει την ευθύνη του ανηλίκου είναι το δικαστήριο του παιδιού στο τέλος της διαδικασίας, ενώ η ατομική αξιολόγηση θα πρέπει να έχει ως στόχο την παροχή διαφωτιστικών στοιχείων προκειμένου να αξιολογούνται, σε κάθε στάδιο, τα πλέον κατάλληλα μέτρα που θα πρέπει να ληφθούν. Προκειμένου να αποφευχθεί τυχόν παρανόηση σχετικά με το σημείο αυτό και να διευκρινιστεί περισσότερο ο γενικός ρόλος της ατομικής αξιολόγησης, θεωρείται σκόπιμο να τροποποιηθεί το κείμενο της αιτιολογικής σκέψης και να αναπτυχθούν επίσης στη διατύπωση ορισμένα στοιχεία τα οποία περιλαμβάνονται στο αρχικό κείμενο της αιτιολογικής σκέψης.

Τροπολογία    18

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 20

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(20) Για να διασφαλίζεται η προσωπική ακεραιότητα ενός παιδιού που συλλαμβάνεται ή κρατείται, το παιδί θα πρέπει να έχει πρόσβαση σε ιατρική εξέταση. Η ιατρική εξέταση θα πρέπει να διενεργείται από ιατρό.

(20) Για να διασφαλίζεται η προσωπική ακεραιότητα, η ευημερία και η υγεία ενός ύποπτου ή κατηγορούμενου παιδιού που έχει στερηθεί την ελευθερία του, να αξιολογείται η γενική σωματική και πνευματική του κατάσταση και τυχόν ιατρικές του ανάγκες και να δίδονται οδηγίες για το κατά πόσον πρέπει να υποβληθεί σε ανάκριση ή άλλες ανακριτικές πράξεις ή πράξεις συλλογής αποδεικτικών στοιχείων ή οποιαδήποτε ειδικά μέτρα λαμβάνονται ή προβλέπεται να ληφθούν αναφορικά με το παιδί αυτό, το παιδί θα πρέπει να έχει πρόσβαση σε ιατρική εξέταση. Ύποπτα ή κατηγορούμενα παιδιά που δεν έχουν στερηθεί την ελευθερία τους πρέπει να έχουν πρόσβαση σε ιατρικές εξετάσεις οσάκις απαιτείται από τη διαδικασία ή το μείζον συμφέρον του παιδιού. Η ιατρική εξέταση θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν λιγότερο επεμβατική και να διενεργείται από εξειδικευμένο επαγγελματία.

Τροπολογία    19

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 21

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(21) Για να διασφαλίζεται επαρκής προστασία των παιδιών, τα οποία δεν είναι πάντοτε ικανά να κατανοήσουν το περιεχόμενο των ανακρίσεων στις οποίες υποβάλλονται, και για να αποφεύγεται οποιαδήποτε αμφισβήτηση του περιεχομένου της ανάκρισης και, με τον τρόπο αυτόν, η περιττή επανάληψή της, οι ανακρίσεις παιδιών θα πρέπει να καταγράφονται με οπτικοακουστικά μέσα. Αυτό δεν περιλαμβάνει την ανάκριση που είναι αναγκαία για την εξακρίβωση της ταυτότητας του παιδιού.

(21) Έχοντας κατά νου ότι τα παιδιά είναι ιδιαίτερα ευάλωτα και ότι η ανάκριση μπορεί να θεωρηθεί τραυματική, είναι αναγκαίο η ανάκριση να διενεργείται από καταρτισμένους επαγγελματίες, λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία των παιδιών, την ωριμότητά τους, την ικανότητα κατανόησης και τις ενδεχόμενες δυσκολίες επικοινωνίας που μπορεί να έχουν. Η ανάκριση θα πρέπει να διενεργείται παρουσία δικηγόρου και, εφόσον ζητηθεί από το παιδί και/ή όπου αυτό εξυπηρετεί το μείζον συμφέρον του παιδιού, παρουσία του ασκούντος τη γονική μέριμνα, και εφόσον κρίνεται αναγκαίο, εξειδικευμένων επαγγελματιών. Η διεξοδική τεκμηρίωση και η οπτικοακουστική καταγραφή των ανακρίσεων συνιστούν θεμελιώδη προστασία, τόσο για να διασφαλίζεται ότι διεξάγονται με τον κατάλληλο τρόπο όσο και για να διασφαλίζεται επαρκής προστασία των παιδιών, τα οποία δεν είναι πάντοτε ικανά να κατανοήσουν το περιεχόμενο των ανακρίσεων στις οποίες υποβάλλονται. Για να αποφεύγεται οποιαδήποτε αμφισβήτηση του περιεχομένου της ανάκρισης και, με τον τρόπο αυτόν, η περιττή επανάληψή της, οι ανακρίσεις παιδιών θα πρέπει, συνεπώς, να καταγράφονται με οπτικοακουστικά μέσα.

Τροπολογία    20

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 22

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(22) Ωστόσο, θα ήταν δυσανάλογο να απαιτείται από τις αρμόδιες αρχές να εξασφαλίζουν την οπτικοακουστική καταγραφή υπό όλες τις περιστάσεις. Θα πρέπει να λαμβάνονται δεόντως υπόψη η πολυπλοκότητα της υπόθεσης, η σοβαρότητα του καταγγελλόμενου αδικήματος και η ενδεχόμενη ποινή που μπορεί να επιβληθεί. Εάν ένα παιδί έχει στερηθεί της ελευθερίας του πριν από την καταδίκη, κάθε ανάκριση του παιδιού θα πρέπει να καταγράφεται με οπτικοακουστικά μέσα.

(22) Ωστόσο, θα ήταν παράλογο να απαιτείται από τις αρμόδιες αρχές να εξασφαλίζουν την οπτικοακουστική καταγραφή ακόμη και στις περιπτώσεις όπου αυτή δεν εξυπηρετεί τα μείζονα συμφέροντα του παιδιού. Εάν ένα παιδί έχει στερηθεί την ελευθερία του πριν από την καταδίκη, κάθε ανάκριση του παιδιού θα πρέπει να καταγράφεται με οπτικοακουστικά μέσα.

Αιτιολόγηση

Υπό το πρίσμα των τεχνολογικών εξελίξεων, που επιτρέπουν πολύ εύκολα και διαρκώς με μικρότερο κόστος τις οπτικοακουστικές εγγραφές, και λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία της εγγύησης αυτής, δεν κρίνεται σκόπιμο να προβλεφθούν παρεκκλίσεις για λόγους άλλους εκτός από τα μείζονα συμφέροντα του παιδιού.

Τροπολογία    21

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 23

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(23) Στις εν λόγω οπτικοακουστικές καταγραφές θα πρέπει να έχουν πρόσβαση μόνον οι δικαστικές αρχές και οι διάδικοι. Επιπλέον, η ανάκριση των παιδιών θα πρέπει να διεξάγεται με τρόπο που να λαμβάνει υπόψη την ηλικία και την ωριμότητά τους.

(23) Στις εν λόγω οπτικοακουστικές καταγραφές θα πρέπει να έχουν πρόσβαση μόνον οι δικαστικές αρχές και οι διάδικοι.

Αιτιολόγηση

Η τροπολογία αυτή συνδέεται με την τροπολογία που προτείνεται επί του άρθρου 9 της παρούσας οδηγίας, το οποίο θα πρέπει να περιλαμβάνει τη δεύτερη πρόταση της παρούσας αιτιολογικής σκέψης 23.

Τροπολογία    22

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 25

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(25) Τα παιδιά βρίσκονται σε ιδιαίτερα ευάλωτη θέση σε σχέση με την κράτηση. Θα πρέπει να καταβάλλονται ιδιαίτερες προσπάθειες για να αποφεύγεται η στέρηση της ελευθερίας των παιδιών, λόγω των εγγενών κινδύνων για τη σωματική, πνευματική και κοινωνική ανάπτυξή τους. Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να εξετάζουν εναλλακτικά μέτρα και να επιβάλλουν τα εν λόγω μέτρα, όποτε αυτό εξυπηρετεί τα μείζονα συμφέροντα του παιδιού. Στα μέτρα αυτά μπορεί να περιλαμβάνεται η υποχρέωση εμφάνισης στην αρμόδια αρχή, ο περιορισμός της επαφής με συγκεκριμένα πρόσωπα, η απαίτηση υποβολής σε θεραπευτική αγωγή ή πρόγραμμα απεξάρτησης και η συμμετοχή σε εκπαιδευτικά μέτρα.

(25) Τα παιδιά βρίσκονται σε ιδιαίτερα ευάλωτη θέση σε σχέση με την κράτηση. Θα πρέπει να καταβάλλονται ιδιαίτερες προσπάθειες για να αποφεύγεται η στέρηση της ελευθερίας των παιδιών, λόγω των εγγενών κινδύνων για τη σωματική, πνευματική και κοινωνική ανάπτυξή τους, και δεδομένου ότι εμποδίζει σημαντικά την επανένταξή τους στην κοινωνία. Η στέρηση της ελευθερίας θα πρέπει ως εκ τούτου να χρησιμοποιείται μόνο ως έσχατη λύση και για το βραχύτερο δυνατό χρονικό διάστημα. Οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να εξετάζουν εναλλακτικά μέτρα και να επιβάλλουν τα εν λόγω μέτρα, όποτε αυτό εξυπηρετεί τα μείζονα συμφέροντα του παιδιού. Στα μέτρα αυτά μπορεί να περιλαμβάνεται η υποχρέωση εμφάνισης στην αρμόδια αρχή, ο περιορισμός της επαφής με συγκεκριμένα πρόσωπα, η απαίτηση υποβολής σε θεραπευτική αγωγή ή πρόγραμμα απεξάρτησης και η συμμετοχή σε εκπαιδευτικά μέτρα.

Τροπολογία    23

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 26

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(26) Όταν επιβάλλεται σε παιδιά στέρηση της ελευθερίας, θα πρέπει να επωφελούνται από ειδικά μέτρα προστασίας. Ειδικότερα, θα πρέπει να διαχωρίζονται από τους ενήλικες, εκτός εάν κρίνεται ότι αυτό δεν εξυπηρετεί τα μείζονα συμφέροντα του παιδιού, σύμφωνα με το άρθρο 37 στοιχείο γ) της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα του παιδιού. Όταν το κρατούμενο παιδί φθάνει στην ηλικία των 18 ετών, θα πρέπει να υπάρχει η δυνατότητα να συνεχιστεί η χωριστή κράτηση, όπου δικαιολογείται, λαμβανομένων υπόψη των συγκεκριμένων περιστάσεων της υπόθεσης. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δίνεται στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται τα κρατούμενα παιδιά, λόγω της εγγενούς ευάλωτης κατάστασής τους. Τα παιδιά θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε εκπαιδευτικά ιδρύματα ανάλογα με τις ανάγκες τους.

(26) Όταν επιβάλλεται σε παιδιά στέρηση της ελευθερίας, θα πρέπει να επωφελούνται από ειδικά μέτρα προστασίας. Ειδικότερα, θα πρέπει να διαχωρίζονται πάντα από τους ενήλικες, εκτός εάν σε εξαιρετικές περιπτώσεις κρίνεται ότι αυτό δεν εξυπηρετεί τα μείζονα συμφέροντα του παιδιού, σύμφωνα με το άρθρο 37 στοιχείο γ) της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα του παιδιού. Όταν το κρατούμενο παιδί φθάνει στην ηλικία των 18 ετών, θα πρέπει να υπάρχει η δυνατότητα να συνεχιστεί η χωριστή κράτηση, όπου δικαιολογείται, λαμβανομένων υπόψη των συγκεκριμένων περιστάσεων της υπόθεσης. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δίνεται στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται τα κρατούμενα παιδιά, λόγω της εγγενούς ευάλωτης κατάστασής τους. Τα παιδιά θα πρέπει να έχουν πρόσβαση σε εκπαιδευτικά ιδρύματα ανάλογα με τις ανάγκες τους.

Τροπολογία    24

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 26 α (νέα)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

(26α) Τα παιδιά που στερούνται την ελευθερία τους θα πρέπει να έχουν ιδίως το δικαίωμα να διατηρούν τακτικές και ουσιαστικές επαφές με τους γονείς τους, την οικογένεια και τους φίλους τους μέσω επισκέψεων και αλληλογραφίας, εκτός και αν απαιτούνται έκτακτοι περιορισμοί προς το μείζον συμφέρον του παιδιού και το συμφέρον της δικαιοσύνης.

Τροπολογία    25

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 28

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(28) Τα παιδιά θα πρέπει να δικάζονται χωρίς την παρουσία ακροατηρίου, για να προστατεύεται η ιδιωτική τους ζωή και να διευκολύνεται η επανένταξή τους στην κοινωνία. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, το δικαστήριο μπορεί να αποφασίσει να πραγματοποιηθεί μια συνεδρίαση δημοσίως, αφού λάβει δεόντως υπόψη τα μείζονα συμφέροντα του παιδιού.

(28) Τα παιδιά θα πρέπει να δικάζονται χωρίς την παρουσία ακροατηρίου, για να προστατεύεται η ιδιωτική τους ζωή και να διευκολύνεται η επανένταξή τους στην κοινωνία. Το δικαστήριο θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να διεξαγάγει δημόσια συνεδρίαση μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις εφόσον είναι προς το μείζον συμφέρον του παιδιού. Το παιδί θα πρέπει να μπορεί να προσβάλει την απόφαση αυτή. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα με τα οποία θα διασφαλίζεται ότι οι αρμόδιες αρχές δεν παραβιάζουν την ιδιωτική ζωή των παιδιών σε σχέση με τις ποινικές διαδικασίες και τις συνέπειές τους. Θα πρέπει επίσης να επιδιώξουν την πρόληψη παραβιάσεων της ιδιωτικής ζωής που μπορούν να διαπραχθούν από τα μέσα ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένου του διαδικτύου. Επιπλέον τα κράτη μέλη θα πρέπει να διευκολύνουν την κοινωνική επανένταξη των παιδιών που εμπλέκονται σε ποινικές διαδικασίες, και να λαμβάνουν ενεργά μέτρα με στόχο την αποφυγή των διακρίσεων και της περιθωριοποίησης των παιδιών αυτών.

Αιτιολόγηση

Η τροπολογία αποτελεί συνέχεια της προταθείσας από τον εισηγητή τροπολογίας 17. Η λέξη «εξαιρετικές» του κειμένου της αρχικής πρότασης της Επιτροπής πρέπει να διατηρηθεί.

Τροπολογία    26

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 28 α (νέα)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

(28α) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να μεριμνούν ώστε να μην καθίστανται διαθέσιμες ούτε να δημοσιεύονται, ιδίως στα μέσα ενημέρωσης, πληροφορίες ή προσωπικά δεδομένα που θα μπορούσαν να αποκαλύψουν ή να καταστήσουν έμμεσα δυνατή την αποκάλυψη της ταυτότητας του παιδιού, συμπεριλαμβανομένης της εξωτερικής εμφάνισης ή του ονόματος του παιδιού ή της οικογένειάς του.

Τροπολογία    27

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 28 β (νέα)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

(28β) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να μεριμνούν ώστε κάθε μεταφορά μητρώων ή εγγράφων που περιλαμβάνουν προσωπικά και ευαίσθητα δεδομένα παιδιών, να πραγματοποιείται σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία για την προστασία των δεδομένων.

Τροπολογία    28

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 28 γ (νέα)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

(28γ) Τα κράτη μέλη θα πρέπει ενδεχομένως να μεριμνήσουν ώστε η προστασία της ιδιωτικής ζωής, όπως ορίζεται στην παρούσα οδηγία, να παρατείνεται και πέρα από την ηλικία των 18 ετών, για όλη τη ζωή του παιδιού, προκειμένου να αποφεύγεται ο στιγματισμός, οι προκαταλήψεις και/ή η επιβολή αυστηρότερων ποινών στο μέλλον.

Τροπολογία    29

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 30 α (νέα)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

(30α) Τα κράτη μέλη θα πρέπει να μεριμνούν ώστε τα παιδιά να έχουν το δικαίωμα να παρίστανται αυτοπροσώπως και να συμμετέχουν ενεργά στη δίκη, καθώς και να τους παρέχεται η δυνατότητα ακρόασης και έκφρασης των απόψεών τους, εφόσον κρίνεται ότι διαθέτουν επαρκή ικανότητα κατανόησης της διαδικασίας.

Τροπολογία    30

Πρόταση οδηγίας

Αιτιολογική σκέψη 36

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(36) Δεδομένου ότι οι στόχοι της παρούσας οδηγίας, δηλαδή η καθιέρωση κοινών ελάχιστων προτύπων σχετικά με τις δικονομικές εγγυήσεις για τα παιδιά που είναι ύποπτοι ή κατηγορούμενοι στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών, δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και μπορούν συνεπώς, λόγω της κλίμακας του μέτρου, να επιτευχθούν καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση μπορεί να θεσπίσει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας που διατυπώνεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας του ίδιου άρθρου, η παρούσα οδηγία δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων αυτών.

(36) Δεδομένου ότι οι στόχοι της παρούσας οδηγίας, δηλαδή η καθιέρωση κοινών ελάχιστων προτύπων σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση σχετικά με τις δικονομικές εγγυήσεις για τα παιδιά που είναι ύποπτοι ή κατηγορούμενοι στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών, δεν μπορούν να επιτευχθούν επαρκώς από τα κράτη μέλη και μπορούν συνεπώς, λόγω της κλίμακας του μέτρου, να επιτευχθούν καλύτερα σε επίπεδο Ένωσης, η Ένωση μπορεί να θεσπίσει μέτρα σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας που διατυπώνεται στο άρθρο 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας του ίδιου άρθρου, η παρούσα οδηγία δεν υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων αυτών.

Τροπολογία    31

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 2 – παράγραφος 3

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

3. Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται σε υπόπτους ή κατηγορουμένους που υπόκεινται σε ποινική διαδικασία της παραγράφου 1, καθώς και στα πρόσωπα που υπόκεινται σε διαδικασίες του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης της παραγράφου 2, που δεν είναι πλέον παιδιά στη διάρκεια των εν λόγω διαδικασιών, οι οποίες όμως άρχισαν όταν ήταν παιδιά.

3. Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται σε υπόπτους ή κατηγορουμένους που υπόκεινται σε ποινική διαδικασία της παραγράφου 1, καθώς και στα πρόσωπα που υπόκεινται σε διαδικασίες του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης της παραγράφου 2, που δεν είναι πλέον παιδιά, αλλά είναι ακόμη κάτω των 21 ετών κατά την έναρξη των εν λόγω διαδικασιών, οι οποίες όμως σχετίζονται με αδικήματα που εικάζεται ότι διέπραξαν προτού συμπληρώσουν το 18ο έτος της ηλικίας τους.

Τροπολογία    32

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 3 – παράγραφος 1

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, με τον όρο «παιδί» νοείται πρόσωπο ηλικίας κάτω των 18 ετών.

Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί:

 

- «παιδί» νοείται πρόσωπο ηλικίας κάτω των 18. Εφόσον, μετά και από ελέγχους, εξακολουθούν να υφίστανται αμφιβολίες ως προς την ανηλικότητα, η ανηλικότητα τεκμαίρεται σε κάθε περίπτωση.

Τροπολογία    33

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 3 – παράγραφος 1 – περίπτωση 1 α (νέα)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

– «ασκών τη γονική μέριμνα» νοείται κάθε πρόσωπο που έχει τη γονική μέριμνα παιδιού, όπως ορίζεται στο άρθρο 2 στοιχείο 7) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2201/2003.

Τροπολογία    34

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 4 – παράγραφος 1 – εισαγωγικό μέρος

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

1. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι τα παιδιά ενημερώνονται άμεσα σχετικά με τα δικαιώματά τους σύμφωνα με την οδηγία 2012/13/ΕΕ. Εντός του πεδίου εφαρμογής της οδηγίας 2012/13/ΕΕ ενημερώνονται επίσης για τα ακόλουθα δικαιώματα:

1. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι τα παιδιά ενημερώνονται άμεσα – εγγράφως και προφορικά, με κατάλληλο, σε σχέση με την ηλικία, τις γνώσεις και τις διανοητικές τους ικανότητες, τρόπο, σε απλή γλώσσα που καταλαβαίνουν– σχετικά με τις κατηγορίες που τους έχουν απαγγελθεί, τη διεξαγωγή της διαδικασίας και τα δικαιώματά τους σύμφωνα με την οδηγία 2012/13/ΕΕ, περιλαμβανομένων των ακόλουθων δικαιωμάτων:

Τροπολογία    35

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 4 – παράγραφος 1 – σημείο 2

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(2) το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο, όπως προβλέπεται στο άρθρο 6·

(2) το δικαίωμα συνδρομής δικηγόρου, όπως προβλέπεται στο άρθρο 6·

Αιτιολόγηση

Η αλλαγή συνδέεται με τις τροποποιήσεις στο άρθρο 6.

Τροπολογία    36

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 4 – παράγραφος 1 – σημείο 5

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

(5) το δικαίωμα στην ελευθερία και το δικαίωμα ειδικής μεταχείρισης κατά την κράτηση, όπως προβλέπεται στα άρθρα 10 και 12·

(5) το δικαίωμα στην ελευθερία και το δικαίωμα ειδικής μεταχείρισης κατά τη σύλληψη ή την κράτηση, όπως προβλέπεται στα άρθρα 10 και 12·

Αιτιολόγηση

Η προσθήκη συνδέεται με την εισαγωγή μιας νέας παραγράφου σχετικά με τις εγγυήσεις σε περίπτωση σύλληψης του παιδιού στο άρθρο 12.

Τροπολογία    37

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 4 – παράγραφος 1 – σημείο 9 α (νέο)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

(9α) το δικαίωμα σε αποτελεσματικό ένδικο βοήθημα, όπως προβλέπεται στο άρθρο 18α.

Αιτιολόγηση

Η προσθήκη συνδέεται με την εισαγωγή ενός νέου άρθρου για το αποτελεσματικό ένδικο βοήθημα, κατ' αναλογία των ήδη προβλεπομένων σε άλλες οδηγίες της δέσμης που προβλέπει ο οδικός χάρτης.

Τροπολογία    38

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 4 – παράγραφος 1 – σημείο 9 β (νέο)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

(9β) το δικαίωμά τους προσφυγής στην δικαιοσύνη που είναι προσαρμοσμένο στις ανάγκες τους.

Τροπολογία    39

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 5 – παράγραφος 1

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι στον ασκούντα τη γονική μέριμνα του παιδιού ή, εάν τούτο είναι αντίθετο προς τα μείζονα συμφέροντα του παιδιού, σε άλλον ενδεδειγμένο ενήλικα, παρέχεται η πληροφόρηση που λαμβάνει το παιδί σύμφωνα με το άρθρο 4.

Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι στον ασκούντα τη γονική μέριμνα του παιδιού ή, εάν τούτο είναι αδύνατον ή αντίθετο προς τα μείζονα συμφέροντα του παιδιού, σε άλλον ενδεδειγμένο ενήλικα, ο οποίος υποδεικνύεται από το παιδί και εγκρίνεται από την αρμόδια αρχή, ή – ελλείψει υπόδειξης από το παιδί – σε πρόσωπο το οποίο ορίζεται από την αρμόδια αρχή και είναι αποδεκτό από το παιδί, παρέχεται το συντομότερο η πληροφόρηση που λαμβάνει το παιδί σύμφωνα με το άρθρο 4.

Αιτιολόγηση

Λόγω του σημαντικού ρόλου που διαδραματίζει ο άλλος ενδεδειγμένος ενήλικας, στις περιπτώσεις που δεν είναι δυνατόν να γίνεται λόγος για ασκούντα τη γονική μέριμνα, θεωρείται σκόπιμο να διευκρινίζεται με ποιο τρόπο πρέπει να προσδιορίζεται ο άλλος ενδεδειγμένος ενήλικας για τους σκοπούς του παρόντος άρθρου, και της οδηγίας στο σύνολό της, δεδομένου ότι σε πολλά άλλα σημεία χρησιμοποιείται η ίδια έκφραση. Και σε αυτές τις περιπτώσεις, πρέπει, επομένως, να γίνεται μνεία του γενικού κανόνα που προβλέπεται στο παρόν άρθρο.

Τροπολογία    40

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 6 – τίτλος

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

Δικαίωμα υποχρεωτικής πρόσβασης σε δικηγόρο

Δικαίωμα υποχρεωτικής συνδρομής δικηγόρου

Αιτιολόγηση

Η προτεινόμενη διατύπωση επιδιώκει να επισημάνει με σαφέστερο τρόπο ότι ο δικηγόρος πρέπει να μπορεί να συνοδεύει και να βοηθά το παιδί κατά τη διάρκεια της διαδικασίας και όχι απλώς να του παρέχει «εξωτερική» υποστήριξη.

Τροπολογία    41

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 6 – παράγραφος 1

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

1. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι τα παιδιά έχουν τη συνδρομή δικηγόρου καθ’ όλη τη διάρκεια της ποινικής διαδικασίας σύμφωνα με την οδηγία 2013/48/ΕΕ. Δεν είναι δυνατή η παραίτηση από το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο.

1. 1. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι τα παιδιά έχουν τη συνδρομή δικηγόρου σε κάθε στάδιο της διαδικασίας. Δεν είναι δυνατή η παραίτηση από το δικαίωμα συνδρομής δικηγόρου.

Αιτιολόγηση

Η προτεινόμενη διατύπωση επιδιώκει να επισημάνει με σαφέστερο τρόπο ότι ο δικηγόρος πρέπει να μπορεί να συνοδεύει και να βοηθά το παιδί κατά τη διάρκεια της όλης διαδικασίας και όχι απλώς να του παρέχει «εξωτερική» υποστήριξη.

Τροπολογία    42

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 6 – παράγραφος 1 α (νέα)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

1α. Οι παρεκκλίσεις που προβλέπονται στην οδηγία 2013/48/ΕΕ δεν εφαρμόζονται σε παιδιά.

Τροπολογία    43

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 7 – παράγραφος 2

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

2. Για τον σκοπό αυτό τα παιδιά αξιολογούνται ατομικά. Η αξιολόγηση λαμβάνει ιδιαίτερα υπόψη την προσωπικότητα και την ωριμότητα του παιδιού και του οικονομικού και κοινωνικού υποβάθρου του.

2. Για τον σκοπό αυτό τα παιδιά αξιολογούνται ατομικά. Η αξιολόγηση λαμβάνει ιδιαίτερα υπόψη την προσωπικότητα και την ωριμότητα του παιδιού, την οικογένειά του, το οικονομικό και κοινωνικό του υπόβαθρο, το περιβάλλον στο οποίο ζει και την ενδεχόμενη ιδιαίτερα ευάλωτη θέση του.

Τροπολογία    44

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 7 – παράγραφος 3

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

3. Η ατομική αξιολόγηση πραγματοποιείται σε κατάλληλο στάδιο της διαδικασίας και πάντως πριν από την απαγγελία κατηγορίας.

3. Η ατομική αξιολόγηση πραγματοποιείται σε όσο το δυνατόν περισσότερο πρώιμο και κατάλληλο στάδιο της διαδικασίας και πάντως πριν από την απαγγελία κατηγορίας ή την εντολή μέτρων στερητικών της ελευθερίας, με εξαίρεση τις περιπτώσεις όπου τούτο είναι αδύνατο.

Αιτιολόγηση

Δεδομένης της σημασίας που έχει η ατομική αξιολόγηση για όλη την εξέλιξη της διαδικασίας, κρίθηκε σκόπιμο να διευκρινιστεί ότι πρέπει να λαμβάνει χώρα σε αρχικό στάδιο της διαδικασίας. Εφόσον είναι αδύνατον να πραγματοποιηθεί πριν από τη στέρηση της προσωπικής ελευθερίας, θα πρέπει να πραγματοποιείται αμέσως μετά.

Τροπολογία    45

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 7 – παράγραφος 4

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

4. Η έκταση και οι λεπτομέρειες της ατομικής αξιολόγησης μπορούν να διαφέρουν ανάλογα με τις περιστάσεις της υπόθεσης, τη βαρύτητα του καταγγελλόμενου αδικήματος και την ποινή που θα επιβληθεί, εάν το παιδί κριθεί ένοχο για το αδίκημα για το οποίο κατηγορείται, ανεξαρτήτως του αν το παιδί έχει ήδη προσελκύσει την προσοχή των αρμόδιων αρχών στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας.

4. Η έκταση και οι λεπτομέρειες της ατομικής αξιολόγησης μπορούν να διαφέρουν ανάλογα με τις περιστάσεις της υπόθεσης , λαμβάνοντας υπόψη τα μείζονα συμφέροντα του παιδιού.

 

Από την αξιολόγηση πρέπει να προκύπτουν και να τεκμηριώνονται όλες οι πληροφορίες σχετικά με τα ατομικά χαρακτηριστικά και την κατάσταση του ανηλίκου οι οποίες ενδέχεται να χρησιμεύσουν στην αρμόδια αρχή προκειμένου:

 

α) να αποφασίσει κατά πόσον θα πρέπει να ληφθούν ειδικά μέτρα αναφορικά με το παιδί κατά τη διάρκεια της διαδικασίας·

 

β) να κρίνει την καταλληλότητα και την αποτελεσματικότητα ενδεχόμενων ασφαλιστικών μέτρων·

 

γ) να λάβει τις αποφάσεις που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά της μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας.

Αιτιολόγηση

Με τις προσθήκες επιδιώκεται να διευκρινιστεί περαιτέρω ποιους σκοπούς εξυπηρετεί και ποιο είναι το περιεχόμενο της ατομικής αξιολόγησης, από την οποία θα πρέπει να προκύπτει και να τεκμηριώνεται κάθε χρήσιμο στοιχείο ώστε να διασφαλίζεται ότι υπάρχει επαρκής εκπροσώπηση για τα μέγιστα συμφέροντα του παιδιού και ότι αυτά λαμβάνονται υπόψη σε όλες τις αποφάσεις που καλείται να λάβει η αρμόδια αρχή κατά τη διάρκεια της διαδικασίας.

Τροπολογία    46

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 7 – παράγραφος 5

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

5. Οι ατομικές αξιολογήσεις διεξάγονται με ενεργό συμμετοχή του παιδιού.

5. Οι ατομικές αξιολογήσεις διεξάγονται με ενεργό συμμετοχή του παιδιού. Διενεργούνται από ειδικευμένα άτομα βάσει πολυεπιστημονικής προσέγγισης και, εφόσον κρίνεται σκόπιμο, με τη συμμετοχή του ασκούντος τη γονική μέριμνα ή άλλου ενδεδειγμένου ενήλικα και/ή ειδικευμένου επαγγελματία.

Αιτιολόγηση

Στόχος των διευκρινίσεων είναι να προσδιορίζονται καλύτερα οι τρόποι, ανάλογα με την εκάστοτε υπόθεση, ατομικής αξιολόγησης, ώστε να επιτυγχάνονται οι στόχοι της προηγούμενης παραγράφου.

Τροπολογία    47

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 7 – παράγραφος 7

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

7. Τα κράτη μέλη μπορούν να παρεκκλίνουν από την υποχρέωση της παραγράφου 1, όταν η διενέργεια ατομικής αξιολόγησης προσκρούει στην αρχή της αναλογικότητας, λαμβανομένων υπόψη των περιστάσεων της υπόθεσης και του κατά πόσον το παιδί έχει ήδη προσελκύσει την προσοχή των αρχών του κράτους μέλους στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας.

7. Τα κράτη μέλη μπορούν να παρεκκλίνουν από την υποχρέωση να διενεργούν ατομική αξιολόγηση, εφόσον η παρέκκλιση δικαιολογείται από τις περιστάσεις της υπόθεσης και εξυπηρετεί τα μείζονα συμφέροντα του παιδιού.

Τροπολογία    48

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 8 – παράγραφος 1

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

1. Σε περίπτωση στέρησης της ελευθερίας παιδιού, τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι το παιδί έχει πρόσβαση σε ιατρική εξέταση που αποβλέπει, ιδίως, στην αξιολόγηση της γενικής πνευματικής και σωματικής κατάστασης του παιδιού με σκοπό να προσδιοριστεί η ικανότητα του παιδιού να αντιμετωπίσει την ανάκριση ή άλλες ανακριτικές πράξεις ή πράξεις συλλογής αποδεικτικών στοιχείων ή οποιαδήποτε μέτρα λαμβάνονται ή προβλέπεται να ληφθούν κατά του παιδιού.

1. Σε περίπτωση που ένα παιδί έχει στερηθεί την ελευθερία του, το απαιτούν οι διαδικασίες ή είναι προς το μείζον συμφέρον του παιδιού, τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι το παιδί έχει πρόσβαση σε ιατρική εξέταση και ιατρική φροντίδα χωρίς καθυστέρηση προκειμένου να αξιολογηθεί, προστατευθεί και, αν είναι αναγκαίο, βελτιωθεί η υγεία και η ευημερία του παιδιού. Η ιατρική εξέταση είναι όσο το δυνατόν λιγότερο επεμβατική και διενεργείται από εξειδικευμένο επαγγελματία.

 

1α. Τα αποτελέσματα της εν λόγω ιατρικής εξέτασης λαμβάνονται υπόψη όταν αποφασίζεται η ικανότητα του παιδιού να αντιμετωπίσει την ανάκριση ή άλλες ανακριτικές πράξεις ή πράξεις συλλογής αποδεικτικών στοιχείων ή οποιαδήποτε μέτρα λαμβάνονται ή προβλέπεται να ληφθούν κατά του παιδιού.

Τροπολογία    49

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 8 – παράγραφος 3

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

3. Το πόρισμα της ιατρικής εξέτασης συντάσσεται εγγράφως.

3. Το πόρισμα της ιατρικής εξέτασης συντάσσεται εγγράφως και εγκρίνονται εγκαίρως όλα τα συνακόλουθα μέτρα που απαιτούνται για την προστασία της σωματικής και πνευματικής υγείας του παιδιού.

Τροπολογία    50

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 9 – παράγραφος 1

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

1. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οποιαδήποτε εξέταση παιδιών από την αστυνομία ή από άλλη αρχή επιβολής του νόμου ή δικαστική αρχή πραγματοποιείται πριν από την απαγγελία κατηγορίας καταγράφεται με οπτικοακουστικά μέσα, εκτός εάν αυτό δεν είναι σύμφωνο με την αρχή της αναλογικότητας, λαμβανομένης υπόψη της πολυπλοκότητας της υπόθεσης, της βαρύτητας του καταγγελλόμενου αδικήματος και της ενδεχόμενης ποινής που μπορεί να επιβληθεί.

1. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οποιαδήποτε εξέταση παιδιών από την αστυνομία ή από άλλη αρχή επιβολής του νόμου ή δικαστική αρχή πραγματοποιείται πριν από την απαγγελία κατηγορίας καταγράφεται με οπτικοακουστικά μέσα, εκτός εάν αυτό αντίκειται στα μείζονα συμφέροντα του παιδιού.

Αιτιολόγηση

Υπό το πρίσμα των τεχνολογικών εξελίξεων, που επιτρέπουν πολύ εύκολα και διαρκώς με μικρότερο κόστος τις οπτικοακουστικές εγγραφές, και λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία της εγγύησης αυτής, δεν κρίνεται σκόπιμο να προβλεφθούν παρεκκλίσεις για λόγους άλλους εκτός από τα μείζονα συμφέροντα του παιδιού.

Τροπολογία    51

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 9 – παράγραφος 2 α (νέα)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

2α. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι η ανάκριση των παιδιών διενεργείται κατά τρόπο που συνάδει με την ηλικία τους, τον βαθμό ωριμότητάς τους καθώς και οποιεσδήποτε άλλες ανάγκες, που καθορίζονται κατά τη διάρκεια της ατομικής αξιολόγησης που διενεργείται σύμφωνα με το άρθρο 7.

Τροπολογία    52

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 9 – παράγραφος 3

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

3. Η παράγραφος 1 δεν θίγει τη δυνατότητα υποβολής ερωτήσεων με σκοπό την εξακρίβωση της ταυτότητας του παιδιού χωρίς οπτικοακουστική καταγραφή.

3. Η παράγραφος 1 δεν θίγει τη δυνατότητα υποβολής ερωτήσεων αποκλειστικά και μόνο για την εξακρίβωση της ταυτότητας του παιδιού χωρίς οπτικοακουστική καταγραφή.

Τροπολογία    53

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 10 – παράγραφος 1

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

1. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι τα παιδιά στερούνται της ελευθερίας τους πριν από την καταδίκη τους μόνο ως έσχατο μέτρο και για τη μικρότερη δυνατή χρονική διάρκεια. Λαμβάνονται δεόντως υπόψη η ηλικία και η ατομική κατάσταση του παιδιού.

1. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι τα παιδιά στερούνται της ελευθερίας τους πριν από την καταδίκη τους μόνο ως έσχατο μέτρο, εφόσον δοθεί ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία, και για τη μικρότερη δυνατή χρονική διάρκεια, και εξασφαλίζοντας σε κάθε περίπτωση το σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και των δικαιωμάτων του παιδιού ως κρατούμενου. Λαμβάνονται δεόντως υπόψη η ηλικία και η ατομική κατάσταση του παιδιού, η προσωπικότητά του καθώς και οι ιδιαίτερες συνθήκες τέλεσης του αδικήματος.

Αιτιολόγηση

Δεδομένου ότι η στέρηση της ελευθερίας αποτελεί το έσχατο μέτρο κατά του ανηλίκου θα πρέπει να καταβάλλονται προσπάθειες από τα δικαστήρια, ώστε να αποφεύγεται στο μέτρο του δυνατού. Όταν αυτή επιβάλλεται πρέπει να δικαιολογείται ειδικά και εμπεριστατωμένα και να εξασφαλίζονται οι συνθήκες κράτησης του ανηλίκου με σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια και στα δικαιώματα του ανηλίκου. Επίσης κατά την επιβολή της στέρησης της ελευθερίας σε ανήλικο θα πρέπει μεταξύ άλλων να λαμβάνονται δεόντως υπόψη η προσωπικότητα του ανηλίκου καθώς και οι ιδιαίτερες συνθήκες τέλεσης της αξιόποινης πράξης.

Τροπολογία    54

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 10 – παράγραφος 2

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

2. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι κάθε στέρηση της ελευθερίας παιδιών πριν από την καταδίκη τους υπόκειται σε περιοδική επανεξέταση από δικαστήριο.

2. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι κάθε στέρηση της ελευθερίας παιδιών πριν από την καταδίκη τους υπόκειται σε περιοδική επανεξέταση από δικαστήριο, ανά εύλογα χρονικά διαστήματα. Κάθε παιδί που στερείται την ελευθερία του έχει το δικαίωμα να αμφισβητήσει τη νομιμότητα της στέρησης της ελευθερίας του ενώπιον δικαστηρίου ή άλλης αρμόδιας, ανεξάρτητης και αμερόληπτης αρχής, και το δικαίωμα για ταχεία έκδοση απόφασης επί του θέματος αυτού.

Τροπολογία    55

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 10 α (νέο)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

Άρθρο 10α

 

Προσωρινή κράτηση

 

Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι παιδιά που τελούν υπό προσωρινή κράτηση παραμένουν χωριστά από ενήλικες και καταδικασθέντα παιδιά.

Τροπολογία    56

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 11 – παράγραφος 2 – στοιχείο δ

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

δ) υποβολή σε θεραπευτική αγωγή ή πρόγραμμα απεξάρτησης,

δ) συμμετοχή σε θεραπευτικό πρόγραμμα ή πρόγραμμα απεξάρτησης,

Τροπολογία    57

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 11 – παράγραφος 2 – στοιχείο ε

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

ε) συμμετοχή σε εκπαιδευτικά μέτρα.

ε) συμμετοχή σε εκπαιδευτικά προγράμματα.

Τροπολογία    58

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 12 – παράγραφος -1 (νέα)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

-1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε οι συλλήψεις των παιδιών να διενεργούνται με τον κατάλληλο τρόπο και με τις ενδεδειγμένες, με βάση την ηλικία και τον βαθμό ωριμότητας του παιδιού, προφυλάξεις.

Τροπολογία    59

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 12 – παράγραφος -1 α (νέα)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

-1α. Τα κράτη μέλη μεριμνούν περαιτέρω ώστε μόλις συλληφθεί το παιδί να έχει το δικαίωμα να συναντήσει αμέσως τον ασκούντα τη γονική μέριμνα ή άλλον ενδεδειγμένο ενήλικο κατά την έννοια του άρθρου 5 παράγραφος 1 και οπωσδήποτε πριν από την ανάκριση.

Τροπολογία    60

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 12 – παράγραφος 1

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

1. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι τα παιδιά κρατούνται χωριστά από τους ενήλικες, εκτός εάν κρίνεται ότι αυτό δεν εξυπηρετεί τα μείζονα συμφέροντα του παιδιού. Όταν το κρατούμενο παιδί φθάνει στην ηλικία των 18 ετών, τα κράτη μέλη παρέχουν τη δυνατότητα να συνεχιστεί η χωριστή κράτηση, όπου δικαιολογείται, λαμβανομένων υπόψη των συγκεκριμένων περιστάσεων που αφορούν τον κρατούμενο.

1. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι τα παιδιά κρατούνται χωριστά από τους ενήλικες και ότι ενδέχεται, όταν φθάσουν στην ηλικία των 18 ετών, να εξακολουθήσουν να κρατούνται χωριστά από τους ενήλικες, εκτός εάν κρίνεται ότι αυτό δεν εξυπηρετεί τα μείζονα συμφέροντά τους ή τα μείζονα συμφέροντα άλλων κρατουμένων παιδιών.

Τροπολογία    61

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 12 – παράγραφος 2 – στοιχείο α

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

α) να εξασφαλίζονται και να διαφυλάσσονται η υγεία και η σωματική ανάπτυξη του παιδιού,

α) να εξασφαλίζονται και να διαφυλάσσονται η υγεία και η σωματική και πνευματική ανάπτυξη του παιδιού,

Τροπολογία    62

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 12 – παράγραφος 2 – στοιχείο α α (νέο)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

αα) να προστατεύονται η αξιοπρέπεια και η ταυτότητα του παιδιού,

Τροπολογία    63

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 12 – παράγραφος 2 – στοιχείο δ

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

δ) να προάγεται η ανάπτυξη του παιδιού και η μελλοντική ένταξή του στην κοινωνία.

δ) να εξασφαλίζεται η πρόσβαση σε προγράμματα που προάγουν την ανάπτυξη του παιδιού και τη μελλοντική ένταξή του στην κοινωνία.

Τροπολογία    64

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 12 – παράγραφος 2 – στοιχείο δ α (νέο)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

δα) να εξασφαλίζεται ότι ικανοποιούνται οι ειδικές απαιτήσεις των παιδιών με σωματικές και αισθητηριακές αναπηρίες, καθώς και μαθησιακές δυσκολίες.

Τροπολογία    65

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 12 – παράγραφος 2 – στοιχείο δ β (νέο)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

δβ) να εξασφαλίζεται η προστασία όλων των άλλων δικαιωμάτων του παιδιού,

Τροπολογία    66

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 12 – παράγραφος 2 – στοιχείο δ γ (νέο)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

δγ) να εξασφαλίζεται η θρησκευτική ελευθερία και η ελευθερία των πεποιθήσεων του παιδιού.

Τροπολογία    67

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 12 – παράγραφος 2 α (νέα)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

2α. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι τα παιδιά που τελούν υπό κράτηση, ο δικηγόρος τους και ο ασκών τη γονική μέριμνα ή άλλος ενδεδειγμένος ενήλικας διαθέτουν τα κατάλληλα μέσα ένστασης και προσφυγής. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν επίσης τη διενέργεια ανεξάρτητων επιθεωρήσεων σε τακτική βάση, προκειμένου να ελέγχουν την κατάσταση των κέντρων κράτησης και τις συνθήκες μεταχείρισης των κρατουμένων, και προβαίνουν στις ενδεδειγμένες ενέργειες.

Αιτιολόγηση

Προκειμένου να διασφαλίζεται ότι η κατάσταση των κέντρων κράτησης και οι συνθήκες μεταχείρισης των κρατουμένων στο πλαίσιο μιας ποινικής διαδικασίας είναι οι ενδεδειγμένες και συνάδουν με τις απαιτήσεις σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων που έχουν θεσπιστεί και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, θεωρείται σκόπιμο να διασφαλίζονται από τα κράτη μέλη τα κατάλληλα μέσα ένστασης και προσφυγής και να προβλέπεται επίσης η διεξαγωγή επιθεωρήσεων από ανεξάρτητους φορείς ανά τακτά χρονικά διαστήματα.

Τροπολογία    68

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 14 – παράγραφος 1

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

1. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι ποινικές δίκες που αφορούν παιδιά διεξάγονται χωρίς την παρουσία ακροατηρίου, εκτός εάν, αφού ληφθούν δεόντως υπόψη τα μείζονα συμφέροντα του παιδιού, δικαιολογείται παρέκκλιση λόγω εξαιρετικών περιστάσεων.

1. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι ποινικές δίκες που αφορούν παιδιά διεξάγονται χωρίς την παρουσία ακροατηρίου, εκτός εάν δικαιολογείται παρέκκλιση, λόγω εξαιρετικών περιστάσεων που αφορούν τα μείζονα συμφέροντα του παιδιού.

Τροπολογία    69

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 14 – παράγραφος 2

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

2. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι αρμόδιες αρχές λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα στις ποινικές διαδικασίες για την προστασία της ιδιωτικής ζωής των παιδιών και των μελών της οικογένειας, συμπεριλαμβανομένων των ονομάτων και των φωτογραφιών τους. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι αρμόδιες αρχές δεν προβαίνουν σε δημόσια διάδοση πληροφοριών που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην αναγνώριση του παιδιού.

2. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι αρμόδιες αρχές λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα στις ποινικές διαδικασίες για την προστασία της ιδιωτικής ζωής και της καλής διαβίωσης των παιδιών και των μελών της οικογένειας, συμπεριλαμβανομένων των ονομάτων και των φωτογραφιών τους. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι αρμόδιες αρχές και μη κρατικοί παράγοντες, όπως τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, δεν προβαίνουν σε δημόσια διάδοση πληροφοριών που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην αναγνώριση του παιδιού.

Τροπολογία    70

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 15 – παράγραφος 1

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι ο ασκών τη γονική μέριμνα ή άλλος ενδεδειγμένος ενήλικας, που αναφέρονται στο άρθρο 5, έχει πρόσβαση στις συνεδριάσεις του δικαστηρίου που αφορούν το παιδί.

Πλην των περιπτώσεων όπου τούτο αντίκειται στα μείζονα συμφέροντα του παιδιού, τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι ο ασκών τη γονική μέριμνα ή άλλος ενδεδειγμένος ενήλικας, που αναφέρονται στο άρθρο 5 παράγραφος 1, έχει πρόσβαση στις συνεδριάσεις του δικαστηρίου που αφορούν το παιδί και μπορεί, κατά περίπτωση, να παρευρίσκεται στα άλλα στάδια της διαδικασίας στα οποία είναι παρόν το παιδί.

Αιτιολόγηση

Λόγω της σημασίας που μπορεί να έχει καταρχήν το να βρίσκεται κοντά στο παιδί ο ασκών τη γονική μέριμνα ή άλλος ενδεδειγμένος ενήλικας κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, θεωρείται σκόπιμο να παρέχουν τα κράτη μέλη, στις περιπτώσεις που δεν υπάρχουν αντενδείξεις, τη δυνατότητα αυτή με στόχο να εξυπηρετηθούν τα μείζονα συμφέροντα του παιδιού. Εξάλλου, η παρουσία του ασκούντος τη γονική μέριμνα θεωρείται καταρχήν υποχρέωση, και όχι απλώς δικαίωμα, στο σημείο 10 της σύστασης της Επιτροπής υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης, της 24ης Σεπτεμβρίου 2003.

Τροπολογία    71

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 16 – τίτλος

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

Δικαίωμα των παιδιών να παρίστανται αυτοπροσώπως στη δίκη που αποσκοπεί στην εκτίμηση της ενοχής τους

Δικαίωμα των παιδιών να παρίστανται αυτοπροσώπως και να συμμετέχουν στη δίκη που αποσκοπεί στην εκτίμηση της ενοχής τους

Αιτιολόγηση

Τούτο συμπληρώνει την τροπολογία 44 του εισηγητή.

Τροπολογία    72

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 16 – παράγραφος 1

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

1. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι τα παιδιά παρίστανται στη δίκη.

1. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι τα παιδιά δικαιούνται να είναι παρόντα και να μετέχουν στη δίκη τους και λαμβάνουν κάθε ενδεδειγμένο μέτρο προκειμένου να καταστεί δυνατή η πλήρης συμμετοχή τους, περιλαμβανομένης της δυνατότητας των παιδιών να ακουστούν και να εκφράσουν τη γνώμη τους.

Τροπολογία    73

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 16 – παράγραφος 2

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

2. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι, στις περιπτώσεις που τα παιδιά δεν παρέστησαν στη δίκη που κατέληξε σε απόφαση για την ενοχή τους, έχουν δικαίωμα σε διαδικασία στην οποία έχουν δικαίωμα συμμετοχής και η οποία επιτρέπει νέα κρίση επί της ουσίας της υπόθεσης, καθώς και εξέταση νέων αποδεικτικών στοιχείων, και η οποία μπορεί να οδηγήσει στην ανατροπή της αρχικής απόφασης.

2. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι, στις περιπτώσεις που τα παιδιά δεν παρέστησαν στη δίκη που κατέληξε σε απόφαση για την ενοχή τους, έχουν δικαίωμα σε επανεκδίκαση, στην οποία έχουν δικαίωμα συμμετοχής και η οποία επιτρέπει νέα κρίση επί της ουσίας της υπόθεσης, καθώς και εξέταση νέων αποδεικτικών στοιχείων, και η οποία μπορεί να οδηγήσει στην ανατροπή της αρχικής απόφασης.

Τροπολογία    74

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 18 – παράγραφος 1

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι η εθνική νομοθεσία σχετικά με το ευεργέτημα πενίας εγγυάται την ουσιαστική άσκηση του δικαιώματος πρόσβασης σε δικηγόρο που αναφέρεται στο άρθρο 6.

Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι η εθνική νομοθεσία σχετικά με το ευεργέτημα πενίας εγγυάται την ουσιαστική άσκηση του δικαιώματος συνδρομής δικηγόρου, που αναφέρεται στο άρθρο 6.

Αιτιολόγηση

Η αλλαγή συνδέεται με την τροποποίηση στο άρθρο 6.

Τροπολογία    75

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 18 α (νέο)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

Άρθρο 18α

 

Μέτρα αποκατάστασης

 

Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι τα παιδιά που είναι ύποπτα ή κατηγορούμενα σε ποινική διαδικασία καθώς και τα παιδιά που υπόκεινται σε διαδικασίες ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης έχουν στη διάθεσή τους αποτελεσματικό ένδικο βοήθημα δυνάμει του εθνικού δικαίου σε περίπτωση παραβίασης των δικαιωμάτων τους βάσει της παρούσας οδηγίας.

Αιτιολόγηση

Η διάταξη αυτή συνάδει πλήρως με τη διάταξη που περιλαμβάνεται ήδη στο άρθρο 12 της οδηγία 2013/48/ΕΕ της 22ας Οκτωβρίου 2013 σχετικά με το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας και διαδικασίας εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης, καθώς και σχετικά με το δικαίωμα ενημέρωσης τρίτου προσώπου σε περίπτωση στέρησης της ελευθερίας του και με το δικαίωμα επικοινωνίας με τρίτα πρόσωπα και με προξενικές αρχές κατά τη διάρκεια της στέρησης της ελευθερίας. Για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και συνοχή, κρίθηκε αναγκαία η ενσωμάτωσή της και στην παρούσα οδηγία.

Τροπολογία    76

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 19 – παράγραφος 1

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

1. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι δικαστικές αρχές, οι αρχές επιβολής του νόμου και οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι που ασχολούνται με υποθέσεις που αφορούν παιδιά είναι επαγγελματίες που ειδικεύονται στον τομέα των ποινικών διαδικασιών που αφορούν παιδιά. Οι ανωτέρω λαμβάνουν ειδική κατάρτιση όσον αφορά τα έννομα δικαιώματα των παιδιών, τις κατάλληλες τεχνικές συνεντεύξεων, την παιδική ψυχολογία, την επικοινωνία σε γλώσσα προσαρμοσμένη στο παιδί και τις παιδαγωγικές δεξιότητες.

1. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι δικαστικές αρχές, οι αρχές επιβολής του νόμου και οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι που ασχολούνται με υποθέσεις που αφορούν παιδιά είναι επαγγελματίες που ειδικεύονται στον τομέα των ποινικών διαδικασιών που αφορούν παιδιά. Οι ανωτέρω λαμβάνουν ειδική κατάρτιση όσον αφορά τα έννομα δικαιώματα των παιδιών, τις κατάλληλες τεχνικές συνεντεύξεων, την παιδική ψυχολογία, την επικοινωνία σε γλώσσα προσαρμοσμένη στο παιδί και τις παιδαγωγικές δεξιότητες καθώς επίσης τους κανόνες εμπιστευτικότητας.

Τροπολογία    77

Πρόταση οδηγίας

Άρθρο 19 α (νέο)

Κείμενο που προτείνει η Επιτροπή

Τροπολογία

 

Άρθρο 19α

 

Μη διακριτική μεταχείριση

 

1. Τα κράτη μέλη σέβονται και εγγυώνται τα δικαιώματα που ορίζονται στην παρούσα οδηγία, όσον αφορά κάθε παιδί που υπάγεται στη δικαιοδοσία τους χωρίς καμία διάκριση, και ανεξαρτήτως φυλής, χρώματος, φύλου, γενετήσιου προσανατολισμού, γλώσσας, θρησκείας, πολιτικών ή άλλων πεποιθήσεων, εθνικής, εθνοτικής ή κοινωνικής προέλευσης, περιουσίας, αναπηρίας, γέννησης ή οποιασδήποτε άλλης κατάστασης του παιδιού ή των γονέων του ή του νομίμου κηδεμόνα του.

 

2. Τα κράτη μέλη προάγουν την κατάρτιση όλων των επαγγελματιών που συνδέονται με την απονομή δικαιοσύνης σε ανηλίκους, ειδικότερα όσον αφορά τις ιδιαίτερα ευπαθείς ομάδες παιδιών, όπως τα παιδιά του δρόμου, τα παιδιά που ανήκουν σε φυλετικές, εθνικές, θρησκευτικές ή γλωσσικές μειονότητες, τα παιδιά μεταναστών, τα ιθαγενή παιδιά, τα κορίτσια, τα παιδιά με αναπηρία και τα παιδιά που έχουν υπάρξει επανειλημμένα αντιμέτωπα με τον νόμο, και τα οποία ενδέχεται να είναι θύματα μη συνεκτικής πολιτικής και εκ των πραγμάτων διακρίσεων. Εξασφαλίζεται η αποτελεσματική τους πρόσβαση στη δικαιοσύνη.


ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Η πρόταση οδηγίας σχετικά με τις δικονομικές εγγυήσεις για τα παιδιά που είναι ύποπτοι ή κατηγορούμενοι στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών εντάσσεται στον οδικό χάρτη για την ενίσχυση των δικονομικών δικαιωμάτων των υπόπτων ή κατηγορουμένων σε ποινικές διαδικασίες που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 30 Νοεμβρίου 2009(1), μαζί με ορισμένες άλλες νομοθετικές πράξεις που έχουν ήδη εγκριθεί(2) και άλλες που βρίσκονται υπό συζήτηση(3).

Στο πρόγραμμα της Στοκχόλμης είχε δοθεί έμφαση στη σημασία των δικαιωμάτων των προσώπων που εμπλέκονται σε ποινικές διαδικασίες. Η ανάγκη να εξασφαλιστεί, μέσω του καθορισμού ελάχιστων κοινών προτύπων, σε όλα τα στάδια της διαδικασίας, η αποτελεσματική και αρκούντως ομοιόμορφη άσκηση του δικαιώματος των ατόμων κάτω των 18 ετών σε δίκαιη δίκη συνδέεται με τον στόχο της αμοιβαίας αναγνώρισης των κάθε είδους δικαστικών αποφάσεων σε ποινικές υποθέσεις και της ορθής λειτουργίας του ευρωπαϊκού χώρου δικαιοσύνης.

Επιπλέον, η εξεταζόμενη πρόταση οδηγίας εντάσσεται στο θεματολόγιο της ΕΕ για τα δικαιώματα του παιδιού(4) και έχει ως στόχο να προαγάγει τα δικαιώματα των ανηλίκων βασιζόμενη επίσης σε άλλα μέσα, όπως στις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης για μια φιλική προς τα παιδιά δικαιοσύνη(5), λαμβανομένου υπόψη ότι, επειδή αυτά τα μέσα δεν έχουν την ίδια δεσμευτική ισχύ με τις νομοθετικές πράξεις της Ένωσης, οι προβλεπόμενες σε αυτά διασφαλίσεις δεν εφαρμόζονται με πλήρη και ομοιόμορφο τρόπο.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι οι ανήλικοι που διώκονται ποινικά στην ΕΕ υπερβαίνουν το ένα εκατομμύριο ετησίως και αντιστοιχούν στο 12% των ατόμων που εμπλέκονται σε ποινικές διαδικασίες στο έδαφός της. Πέρα από τα αριθμητικά στοιχεία, ανησυχία προκαλούν οι μεγάλες διαφορές που υπάρχουν ανάμεσα στα κράτη μέλη όσον αφορά τη μεταχείριση των ανηλίκων που διώκονται ποινικά. Σύμφωνα με έρευνες που έχουν διενεργηθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τα δικαιώματα των ανηλίκων στα διάφορα στάδια της διαδικασίας δεν διασφαλίζονται σήμερα επαρκώς στο εσωτερικό της Ένωσης, ενώ πολλές είναι οι περιπτώσεις καταδίκης κρατών από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.

Πράγματι, παρά την πληθώρα διεθνών εγγράφων, δεν υπάρχει νομικός ορισμός των θεμελιωδών στοιχείων της «δίκαιης δίκης ανηλίκων» και το πλαίσιο στο οποίο κινείται η νομολογία είναι αποσπασματικό και κατακερματισμένο.

Επί του παρόντος, εισαγγελικά όργανα εξειδικευμένα στους ανηλίκους υπάρχουν μόνο σε έξι κράτη μέλη (Βέλγιο, Τσεχική Δημοκρατία, Ελλάδα, Ιταλία, Λουξεμβούργο και Σλοβακία) ενώ σε εννέα χώρες δεν υπάρχουν καν ειδικά δικαστήρια· μόνο σε 12 κράτη μέλη προβλέπεται ειδική υποχρεωτική κατάρτιση για τους δικαστές και τους δικηγόρους που έρχονται σε επαφή με ανηλίκους στο πλαίσιο της εργασίας τους. Σε ορισμένες χώρες δεν είναι εγγυημένη η συνδρομή δικηγόρου, σε άλλες παρέχεται μόνο στο δικαστήριο και όχι στα αστυνομικά τμήματα, και σε άλλες η απόφαση εναπόκειται στον αρμόδιο δικαστή. Συνεπώς, είναι σημαντικός ο αριθμός των ανηλίκων στην ΕΕ στους οποίους δεν αναγνωρίζεται σήμερα το βασικό δικαίωμα στη νομική αρωγή.

Ακριβώς στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται η πρόταση οδηγίας της Επιτροπής, η οποία έχει ως στόχο να καταρτίσει έναν περιορισμένο αλλά περιεκτικό κατάλογο των δικαιωμάτων των ανηλίκων που είναι ύποπτοι ή κατηγορούμενοι σε ποινικές διαδικασίες (ή υπόκεινται σε διαδικασία εκτέλεσης ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης) με βάση ένα διαρθρωμένο σύνολο «ελάχιστων» προτύπων, αλληλοσυνδεόμενων και προσαρμοσμένων στις ειδικές ανάγκες των ανηλίκων καθ' όλη τη διάρκεια της διαδικασίας.

Η εισηγήτρια συμμερίζεται το πνεύμα και τη γενική διατύπωση της πρότασης, καθώς και όλα της τα βασικά στοιχεία, θεωρώντας ιδιαίτερα σημαντικά τα ακόλουθα: το αναφαίρετο δικαίωμα της εξασφάλισης συνδρομής δικηγόρου, το οποίο συνδέεται άρρηκτα με το δικαίωμα ευεργετήματος πενίας· το δικαίωμα σε ατομική αξιολόγηση· τις ρυθμίσεις που αφορούν την ανάκριση· την πρόβλεψη της συμμετοχής του ανηλίκου στη διαδικασία· την πρόβλεψη υποχρεωτικής ειδικής εκπαίδευσης για τους δικαστές, τις αρχές επιβολής του νόμου, τις σωφρονιστικές αρχές, τους δικηγόρους και άλλα πρόσωπα που έρχονται σε επαφή με ανηλίκους στο πλαίσιο της εργασίας τους· τις διατάξεις που σχετίζονται με τη στέρηση της ελευθερίας, οι οποίες υπαγορεύουν την εφαρμογή της προσωρινής κράτησης σε φυλακές μόνο ως έσχατη λύση, όταν είναι αδύνατο να ληφθούν εναλλακτικά μέτρα, και σε κάθε περίπτωση εφόσον διασφαλίζεται ότι οι ανήλικοι κρατούνται χωριστά από τους ενηλίκους, εκτός και εάν κρίνεται σκόπιμος, για δικό τους όφελος, κάποιος διαφορετικός χειρισμός.

Η εισηγήτρια προτείνει ορισμένες τροπολογίες στόχος των οποίων είναι σχεδόν αποκλειστικά να τελειοποιήσουν, να διευρύνουν, να ενισχύσουν και να διευκρινίσουν τα διάφορα δικαιώματα που αναφέρονται στην πρόταση της Επιτροπής.

Οι μόνες προσθήκες στον κατάλογο αυτό αφορούν την εισαγωγή ενός νέου άρθρου σχετικά με το ένδικο βοήθημα σε περίπτωση παραβίασης των δικαιωμάτων που προβλέπονται στην οδηγία, και την ενσωμάτωση μιας νέας παραγράφου στην αρχή του άρθρου 12 (σχετικά με το δικαίωμα για ειδική μεταχείριση σε περίπτωση στέρησης της ελευθερίας), και έχουν ως στόχο να θεσπίσουν ορισμένες ελάχιστες εγγυήσεις – μεταξύ των οποίων το δικαίωμα επίσκεψης από τον ασκούντα τη γονική μέριμνα ή άλλον ενδεδειγμένο ενήλικα – για τις περιπτώσεις σύλληψης ανηλίκων, θέμα που δεν ρυθμίζεται στην πρόταση της Επιτροπής.

Ανάμεσα στις προτάσεις για «επέκταση» των δικαιωμάτων, υπάρχει, συγκεκριμένα, μία «γενική» που αφορά το πεδίο εφαρμογής ολόκληρης της οδηγίας, το οποίο θεωρείται ότι πρέπει να επεκταθεί στα πρόσωπα ηλικίας άνω των 18 αλλά κάτω των 21 ετών, σε περιπτώσεις που το αδίκημα έχει διαπραχθεί πριν από τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας.

Διάφορες προτάσεις «επέκτασης» ή «ενίσχυσης» αφορούν επί μέρους δικαιώματα. Σε ό, τι αφορά τις «παρεκκλίσεις», θεωρήθηκε κατά κανόνα σκόπιμο να προβλέπεται η δυνατότητα να αιτιολογούνται με βάση αξιολόγηση που έχει ως πλαίσιο τα μείζονα συμφέροντα του ανηλίκου, και όχι με βάση άλλα στοιχεία που ενδέχεται να είναι ακόμη πιο ασαφή (ή, ενδεχομένως, υπερβολικά αυστηρά) και τα οποία, κυρίως, δεν συνδέονται λογικά με τον σκοπό που εξυπηρετούν οι εγγυήσεις.

Στις περιπτώσεις όπου θεωρήθηκε σκόπιμο να προταθούν διασαφήσεις όσον αφορά τις ρυθμίσεις που προτείνει η Επιτροπή περιλαμβάνεται εκείνη του άρθρου 5 – όπου προστέθηκαν ενδείξεις σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να καθορίζεται ο «άλλος ενδεδειγμένος ενήλικας», όταν δεν είναι δυνατόν να γίνεται λόγος για ασκούντα τη γονική μέριμνα – και εκείνη του άρθρου 7, όπου διευκρινίζονται με μεγαλύτερη ακρίβεια οι κύριοι στόχοι που πρέπει να έχει η ατομική αξιολόγηση.

Όσον αφορά την τελευταία αυτή πτυχή, αλλά και γενικότερα, δόθηκε προσοχή στην απαίτηση η αναγνώριση ειδικών εγγυήσεων με βάση την ανηλικότητα και την ευάλωτη κατάσταση του υπόπτου ή κατηγορουμένου να μην προκαλεί στρεβλώσεις σε αυτό που είναι και πρέπει να παραμείνει η λειτουργία και η διάρθρωση της ποινικής διαδικασίας, ήτοι η αντικειμενική και αμερόληπτη διακρίβωση, από τη δικαστική αρχή, της ποινικής ευθύνης ενός προσώπου σε σχέση με ένα συγκεκριμένο αδίκημα.

(1)

Ψήφισμα του Συμβουλίου, της 30ής Νοεμβρίου 2009, για έναν οδικό χάρτη για την ενίσχυση των δικονομικών δικαιωμάτων των υπόπτων ή κατηγορουμένων σε ποινικές διαδικασίες.

(2)

Ορισμένες από τις νομοθετικές πράξεις που έχουν ήδη εγκριθεί είναι: η οδηγία 2010/64/ΕΕ, της 20ής Οκτωβρίου 2010, σχετικά με το δικαίωμα σε διερμηνεία και μετάφραση κατά την ποινική διαδικασία· η οδηγία 2012/13/ΕΕ, της 22ας Μαΐου 2012, σχετικά με το δικαίωμα ενημέρωσης στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών· η οδηγία 2013/48/ΕΕ, της 22ας Οκτωβρίου 2013, σχετικά με το δικαίωμα πρόσβασης σε δικηγόρο στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας και διαδικασίας εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης, καθώς και σχετικά με το δικαίωμα ενημέρωσης τρίτου προσώπου σε περίπτωση στέρησης της ελευθερίας του και με το δικαίωμα επικοινωνίας με τρίτα πρόσωπα και με προξενικές αρχές κατά τη διάρκεια της στέρησης της ελευθερίας· η σύσταση της Επιτροπής, της 27ης Νοεμβρίου 2013, σχετικά με τις δικονομικές εγγυήσεις για ευάλωτα πρόσωπα που είναι ύποπτοι ή κατηγορούμενοι στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών και η σύσταση της Επιτροπής, της 27ης Νοεμβρίου 2013, σχετικά με το δικαίωμα νομικής συνδρομής για υπόπτους ή κατηγορούμενους σε ποινικές διαδικασίες.

(3)

Ορισμένες από αυτές είναι οι ακόλουθες: η πρόταση οδηγίας για την ενίσχυση ορισμένων πτυχών του τεκμηρίου αθωότητας και του δικαιώματος παράστασης του κατηγορουμένου στη δίκη του στο πλαίσιο ποινικής διαδικασίας, που εκδόθηκε στις 27 Νοεμβρίου 2013 και η πρόταση οδηγίας σχετικά με την προσωρινή νομική συνδρομή για υπόπτους ή κατηγορουμένους που στερούνται της ελευθερίας τους και τη νομική συνδρομή σε διαδικασίες εκτέλεσης του ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης που εκδόθηκε στις 27 Νοεμβρίου 2013.

(4)

Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών, της 15ης Φεβρουαρίου 2011

(5)

Κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης για μια φιλική προς τα παιδιά δικαιοσύνη, οι οποίες εγκρίθηκαν από την Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης στις 17 Νοεμβρίου 2010.


ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ

Τίτλος

Δικονομικές εγγυήσεις για τα παιδιά που είναι ύποπτοι ή κατηγορούμενοι στο πλαίσιο ποινικών διαδικασιών

Έγγραφα αναφοράς

COM(2013)0822 – C7-0428/2013 – 2013/0408(COD)

Ημερομηνία υποβολής στο ΕΚ

27.11.2013

 

 

 

Επιτροπή αρμόδια επί της ουσίας

Ημερομ. αναγγελίας στην ολομέλεια

LIBE

13.1.2014

 

 

 

Γνωμοδοτικές επιτροπές

Ημερομ. αναγγελίας στην ολομέλεια

JURI

13.1.2014

 

 

 

Αποφάσισε να μη γνωμοδοτήσει

Ημερομηνία της απόφασης

JURI

3.9.2014

 

 

 

Εισηγητές

Ημερομηνία ορισμού

Caterina Chinnici

22.7.2014

 

 

 

Εξέταση στην επιτροπή

16.10.2014

3.12.2014

 

 

Ημερομηνία έγκρισης

5.2.2015

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

50

1

3

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Martina Anderson, Heinz K. Becker, Bodil Ceballos, Caterina Chinnici, Ignazio Corrao, Rachida Dati, Agustín Díaz de Mera García Consuegra, Frank Engel, Cornelia Ernst, Laura Ferrara, Monika Flašíková Beňová, Lorenzo Fontana, Nathalie Griesbeck, Sylvie Guillaume, Monika Hohlmeier, Sophia in ‘t Veld, Eva Joly, Sylvia-Yvonne Kaufmann, Timothy Kirkhope, Barbara Kudrycka, Kashetu Kyenge, Marju Lauristin, Juan Fernando López Aguilar, Monica Macovei, Vicky Maeijer, Claude Moraes, József Nagy, Soraya Post, Judith Sargentini, Birgit Sippel, Csaba Sógor, Traian Ungureanu, Marie-Christine Vergiat, Harald Vilimsky, Cecilia Wikström, Kristina Winberg, Tomáš Zdechovský, Мария Габриел, Филиз Хюсменова

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Hugues Bayet, Andrea Bocskor, Pál Csáky, Daniel Dalton, Dennis de Jong, Petra Kammerevert, Ska Keller, Andrejs Mamikins, Maite Pagazaurtundúa Ruiz, Christine Revault D’Allonnes Bonnefoy, Jaromír Štětina, Axel Voss

Αναπληρωτές (άρθρο 200, παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Eugen Freund, Elisabetta Gardini, Charles Tannock

Ημερομηνία κατάθεσης

12.2.2015

Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου - Πολιτική απορρήτου