Procedura : 2011/0901B(COD)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0296/2015

Teksty złożone :

A8-0296/2015

Debaty :

PV 27/10/2015 - 17
CRE 27/10/2015 - 17

Głosowanie :

PV 28/10/2015 - 7.3
CRE 28/10/2015 - 7.3
Wyjaśnienia do głosowania
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2015)0377

ZALECENIE DO DRUGIEGO CZYTANIA     ***II
PDF 751kWORD 325k
14.10.2015
PE 567.628v02-00 A8-0296/2015

dotyczącego stanowiska Rady w pierwszym czytaniu w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego Protokół nr 3 w sprawie Statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

(09375/1/2015 – C8‑0166/2015 – 2011/0901B(COD))

Komisja Prawna

Sprawozdawca: António Marinho e Pinto

PROJEKT REZOLUCJI USTAWODAWCZEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

PROJEKT REZOLUCJI USTAWODAWCZEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie stanowiska Rady przyjętego w pierwszym czytaniu w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego Protokół nr 3 w sprawie Statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

(09375/1/2015 – C8‑0166/2015 – 2011/0901B(COD))

(Zwykła procedura ustawodawcza: drugie czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając stanowisko Rady w pierwszym czytaniu (09375/1/2015 – C8-0166/2015),

–  uwzględniając swoje stanowisko przyjęte w pierwszym czytaniu(1) dotyczące wniosku Trybunału Sprawiedliwości przedstawionego Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (02074/2011),

–  uwzględniając art. 294 ust. 7 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 69 Regulaminu,

–  uwzględniając zalecenia do drugiego czytania przedstawione przez Komisję Prawną (A8-0296/2015),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w drugim czytaniu;

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji, a także parlamentom narodowym.

Poprawka    1

Stanowisko Rady

Motyw 1

Stanowisko Rady

Poprawka

(1) W konsekwencji stopniowego rozszerzania właściwości Sądu od chwili jego utworzenia, liczba wnoszonych do niego spraw jest każdego roku coraz większa, co w dłuższej perspektywie skutkuje wzrostem liczby spraw zawisłych przed tym Sądem. Ma to wpływ na wydłużanie się czasu trwania postępowań.

(1) W konsekwencji stopniowego rozszerzania właściwości Sądu od chwili jego utworzenia w kolejnych latach rosła liczba wnoszonych do niego spraw, co w dłuższej perspektywie skutkuje wzrostem liczby spraw zawisłych przed tym Sądem. O ile nie zostaną zastosowane odpowiednie środki o charakterze proceduralnym i organizacyjnym, w tym nie nastąpi wzrost liczby sędziów Sądu, może to mieć wpływ na wydłużanie się czasu trwania postępowań

Poprawka    2

Stanowisko Rady

Motyw 3

Stanowisko Rady

Poprawka

(3) Na obecną sytuację Sądu wpływają względy o charakterze strukturalnym wynikające między innymi z rosnącej liczby i coraz bardziej zróżnicowanego charakteru aktów prawnych przyjmowanych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii , jak również z rozmiarów oraz złożoności spraw wnoszonych do Sądu, w szczególności z zakresu konkurencji i pomocy państwa.

(3) Na obecną sytuację Sądu wpływają względy wynikające między innymi z rosnącej liczby i coraz bardziej zróżnicowanego charakteru aktów prawnych przyjmowanych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii, z rozmiarów oraz złożoności spraw wnoszonych do Sądu, w szczególności z zakresu konkurencji, pomocy państwa i własności intelektualnej, a także z faktu, że nie powstały odpowiednie sądy wyspecjalizowane, co przewidziano w art. 257 TFUE.

Poprawka    3

Stanowisko Rady

Motyw 5

Stanowisko Rady

Poprawka

(5) Biorąc pod uwagę prawdopodobny rozwój obciążenia Sądu pracą, liczba sędziów powinna zostać określona na 56 na zakończenie trzyetapowego procesu, przy czym oczywiste jest, że w żadnym momencie w Sądzie nie może zasiadać więcej niż dwóch sędziów mianowanych na wniosek tego samego państwa członkowskiego.

(5) Biorąc pod uwagę rozwój obciążenia Sądu pracą, liczba sędziów powinna zostać określona na 56 na zakończenie trzyetapowego procesu, tzn. po dwóch sędziów mianowanych na wniosek każdego z państw członkowskich, przy czym oczywiste jest, że w żadnym momencie w Sądzie nie może zasiadać więcej niż dwóch sędziów mianowanych na wniosek tego samego państwa członkowskiego.

Poprawka    4

Stanowisko Rady

Motyw 5 a (nowy)

Stanowisko Rady

Poprawka

 

(5a) Sędziów dodatkowych należy mianować w oparciu o ich niezawisłość, bezstronność i wiedzę fachową, uwzględniając ich kwalifikacje zawodowe i cechy osobowości oraz ich znajomość systemów prawnych Unii Europejskiej i państw członkowskich, a także zapewniając równowagę płci w całym składzie Sądu.

Poprawka    5

Stanowisko Rady

Motyw 7

Stanowisko Rady

Poprawka

(7) We wrześniu 2016 r. orzekanie w pierwszej instancji w sprawach dotyczących unijnej służby cywilnej oraz 7 stanowisk sędziów Sądu do spraw Służby Publicznej Unii Europejskiej powinno zostać przekazane Sądowi na podstawie przyszłego wniosku ustawodawczego złożonego przez Trybunał Sprawiedliwości.

(7) Zgodnie z oświadczeniem wydanym już przez Trybunał Sprawiedliwości, zostanie przedstawiony drugi wniosek ustawodawczy określający wszystkie szczegóły przekazania Sądu do spraw Służby Publicznej Unii europejskiej, w tym siedmiu stanowisk sędziów, jego kadry i zasobów.

Poprawka    6

Stanowisko Rady

Motyw 8 a (nowy)

Stanowisko Rady

Poprawka

 

(8a) Częściowe odnowienie składu sędziowskiego Sądu powinno odbyć się w taki sposób, aby rządy państw członkowskich stopniowo zaczynały mianować dwóch sędziów w ramach tego samego odnowienia częściowego. W związku z tym, w celu zapewnienia równowagi między kobietami i mężczyznami w Sądzie [wspólne oświadczenie z dnia... *], rządy państw członkowskich powinny dążyć do wyboru jednej kobiety i jednego mężczyzny, przestrzegając warunków i procedur przewidzianych w Traktacie. Artykuł 19 ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej stanowi, że w Trybunale Sprawiedliwości zasiada przynajmniej jeden sędzia z każdego państwa członkowskiego. Jako że system ten gwarantuje już określoną równowagę geograficzną, dodatkowi sędziowie powinni być mianowani głównie w oparciu o ich kwalifikacje zawodowe i cechy osobowości, a także ich wiedzę na temat systemów prawnych Unii Europejskiej i jej państw członkowskich. Dopiero po uwzględnieniu tych elementów należy brać pod uwagę kwestię obywatelstwa.

 

__________________

 

* Dz.U.: Proszę wstawić datę wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.

Poprawka    7

Stanowisko Rady

Motyw 9 a (nowy)

Stanowisko Rady

Poprawka

 

(9a) Należy powołać 19 referendarzy, aby każdy sędzia posiadał dodatkowego referendarza (uwzględniając dziewięciu referendarzy powołanych w 2014 r.), co ma już miejsce w Trybunale.

Poprawka    8

Stanowisko Rady

Artykuł 1 – punkt 2 a (nowy)

Protokół nr 3

Artykuł 48

 

Stanowisko Rady

Poprawka

 

2a) w art. 48 dodaje się następujący ustęp:

 

„W 2019 r. przed odnowieniem składu sędziowskiego Sądu potwierdzającym decyzję o przyznaniu mu dziewięciu dodatkowych sędziów, przeprowadzone zostanie badanie skutków w celu stwierdzenia, czy w świetle obciążenia pracą w Sądzie tym jest zapotrzebowanie na dodatkowych dziewięciu sędziów.”

Poprawka    9

Stanowisko Rady

Artykuł 1 – punkt 2 a (nowy)

Protokół nr 3

Artykuł 48 a (nowy)

 

Stanowisko Rady

Poprawka

 

2b) dodaje się artykuł w brzmieniu:

 

„Artykuł 48a

 

Mianowanie sędziego z danego państwa członkowskiego dopuszcza się jedynie wówczas, gdy dotyczy jednego kandydata każdej płci, przy czym obu kandydatów mianuje się jednocześnie na wniosek tego państwa członkowskiego, albo gdy dotyczy kandydata płci przeciwnej w stosunku do sędziego zasiadającego już w Sądzie, przy czym mianowanie na stanowisko drugiego sędziego na wniosek tego państwa członkowskiego nie odbywa się w tym samym czasie, co mianowanie na stanowisko pierwszego sędziego”.

Uzasadnienie

Zob. ust. 15 sprawozdania w sprawie udziału kobiet w podejmowaniu decyzji politycznych (2011/2295(INI)) (PIETIKÄINEN) przyjętego na posiedzeniu plenarnym w dniu 3 lutego 2012 r., w którym „[Parlament Europejski] wzywa państwa członkowskie do promowania działań pozytywnych, w tym wiążących środków ustawodawczych, mających na celu zagwarantowanie parytetu płci we wszystkich organach rządowych i nominacjach publicznych, a także do opracowania narzędzi monitorowania nominacji i wyborów pod kątem płci;”

Poprawka    10

Stanowisko Rady

Artykuł 2

Stanowisko Rady

Poprawka

Do kadencji sędziów dodatkowych Sądu, którzy mają być mianowani zgodnie z art. 48 Protokołu nr 3 w sprawie Statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, mają zastosowanie następujące postanowienia:

Do kadencji sędziów dodatkowych Sądu, którzy mają być mianowani zgodnie z art. 48 Protokołu nr 3 w sprawie Statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, mają zastosowanie następujące postanowienia:

a) kadencja sześciu sędziów wybranych spośród dwunastu sędziów dodatkowych, którzy mają być mianowani od dnia… 4, upływa w dniu 31 sierpnia 2016 r. Tych sześciu sędziów wybiera się w drodze losowania. Kadencja pozostałych sześciu sędziów upływa w dniu 31 sierpnia 2019 r.;

a) kadencja sześciu sędziów wybranych spośród dwunastu sędziów dodatkowych, którzy mają być mianowani od dnia…*, upływa w dniu 31 sierpnia 2016 r. Tych sześciu sędziów wybiera się w taki sposób, by rządy każdego z sześciu państw członkowskich mianowały dwóch sędziów przy częściowym odnowieniu składu Sądu w 2016 r. Kadencja pozostałych sześciu sędziów upływa w dniu 31 sierpnia 2019 r.;

b) kadencja trzech sędziów wybranych spośród siedmiu sędziów dodatkowych, którzy mają być mianowani od dnia 1 września 2016 r., upływa w dniu 31 sierpnia 2019 r. Tych trzech sędziów wybiera się w drodze losowania. Kadencja pozostałych czterech sędziów upływa w dniu 31 sierpnia 2022 r.;

b) kadencja trzech sędziów wybranych spośród siedmiu sędziów dodatkowych, którzy mają być mianowani od dnia 1 września 2016 r., upływa w dniu 31 sierpnia 2019 r. Tych trzech sędziów wybiera się w taki sposób, by rządy każdego z trzech państw członkowskich mianowały dwóch sędziów przy częściowym odnowieniu Sądu w 2019 r. Kadencja pozostałych czterech sędziów upływa w dniu 31 sierpnia 2022 r.;

c) kadencja czterech sędziów wybranych spośród dziewięciu sędziów dodatkowych, którzy mają być mianowani od dnia 1 września 2019 r., upływa w dniu 31 sierpnia 2022 r. Tych czterech sędziów wybiera się w drodze losowania. Kadencja pozostałych pięciu sędziów upływa w dniu 31 sierpnia 2025 r.

c) kadencja czterech sędziów wybranych spośród dziewięciu sędziów dodatkowych, którzy mają być mianowani od dnia 1 września 2019 r., upływa w dniu 31 sierpnia 2022 r. Tych czterech sędziów wybiera się w taki sposób, by rządy każdego z czterech państw członkowskich mianowały dwóch sędziów przy częściowym odnowieniu Sądu w 2022 r. Kadencja pozostałych pięciu sędziów upływa w dniu 31 sierpnia 2025 r.

__________________

__________________

4 Dz.U.: proszę wstawić „1 września 2015”, lub datę wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, jeżeli data ta jest późniejsza niż 1 września 2015 r.

* Dz.U.: proszę wstawić „1 września 2015”, lub datę wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, jeżeli data ta jest późniejsza niż 1 września 2015 r.

Poprawka    11

Stanowisko Rady

Artykuł 2 a (nowy)

Stanowisko Rady

Poprawka

 

Artykuł 2a

 

1. Do [pięć lat po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia] Trybunał Sprawiedliwości – za pośrednictwem konsultanta zewnętrznego – sporządza sprawozdanie z funkcjonowania Sądu dla Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji.

 

Sprawozdanie to koncentruje się w szczególności na skuteczności funkcjonowania Sądu, potrzebie podwyższenia liczby sędziów do 56 i poprawy ich efektywności, a także wykorzystaniu i efektywności zasobów, jak również stworzeniu kolejnych sądów wyspecjalizowanych lub innych zmianach strukturalnych.

 

Trybunał Sprawiedliwości przedstawia wnioski ustawodawcze w celu dokonania odnośnej zmiany Statutu.

 

2. Do [dwa lata po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia] Trybunał Sprawiedliwości sporządza sprawozdanie dla Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji w sprawie ewentualnych zmian podziału kompetencji w orzekaniu w trybie prejudycjalnym na mocy art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. W stosownych przypadkach do sprawozdania dołącza się wnioski ustawodawcze.

UZASADNIENIE

Wstęp i uzasadnienie

1. W 2011 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uruchomił inicjatywę ustawodawczą mającą na celu zmianę statutu tej instytucji, aby umożliwić powołanie 12 dodatkowych sędziów Sądu. Dowodził on wówczas istnienia potrzeby ograniczenia liczby spraw prowadzonych przez każdego sędziego, a także skrócenia czasu prowadzenia spraw w Sądzie. W 2013 r. Trybunał Sprawiedliwości ograniczył swe wymogi do dziewięciu sędziów, na którą to liczbę wyraziły zgodę Rada Unii Europejskiej (dalej Rada), Komisja Europejska (KE) oraz Parlament Europejski (PE). Niemniej jednak podczas poprzedniego posiedzenia plenarnego PE zatwierdził wniosek o powołanie 12 dodatkowych sędziów w pierwszym czytaniu. Rada nie powołała jednak nigdy żadnego z tych 12 sędziów, najprawdopodobniej w związku z faktem, że państwa członkowskie nie osiągnęły porozumienia co do wyboru sędziów, jako że każde z nich chciało powołać „swojego” sędziego, a liczba sędziów, którzy mieli zostać powołani (12) nie odpowiadała liczbie mianujących ich państw (28). Dlatego też w październiku 2014 r. Trybunał Sprawiedliwości wystąpił z wnioskiem o podwojenie liczby sędziów Sądu (28 dodatkowych sędziów) w trzech etapach, a także zlikwidowanie Sądu do spraw Służby Publicznej. Rada zaakceptowała natychmiast oba nowe wnioski. To właśnie im poświęcone jest niniejsze sprawozdanie.

2. Pierwsza kwestią, jaką należy się zająć w związku z wnioskiem Trybunału Sprawiedliwości jest to, który problem zamierza on rozwiązać. Należy ustalić, czy jest to problem Sądu wynikający z niedoboru sędziów, czy jest to raczej problem mający źródło w Radzie i niezdolności powołania przez nią liczby sędziów, która nie odpowiada liczbie jej członków. W gruncie rzeczy trudno wyjaśnić, że w 2013 r. wystarczyło jednie dziewięciu dodatkowych sędziów, by rozwiązać problemy w Sądzie, a w 2014 r. nagle potrzeba ich aż o 28 więcej oraz konieczne jest zlikwidowanie innego sądu. Innymi słowy Sąd wniósł o powołanie dodatkowych 12 sędziów w 2011 r., w 2013 r. stwierdził, że 9 sędziów wystarczy, a następnie w 2014 r. uznał, że jednak potrzeba mu będzie 28 dodatkowych sędziów, a także konieczne będzie zlikwidowanie innego sądu. Nikt w dobrej wierze nie uzna, że zmiana liczby sędziów ma związek z liczbą zaległych spraw w Sądzie. Gdyby Rada liczyła sobie 38 członków, zażyczyłaby sobie takiej samej liczby sędziów, gdyby miała ich tylko 21, wybrałaby tyluż sędziów. Oczywiste jest, że problem leży po stronie Rady, która może znaleźć wykonalne rozwiązanie sytuacji Sądu jedynie wówczas, gdy rozwiązanie to polegać będzie na możliwości powołania przez każde państwo członkowskie „swego własnego” sędziego, nawet jeżeli ostateczna liczba sędziów znacznie przewyższy potrzeby Sądu (zob. najnowsze statystyki Sądu w załączniku).

3. PE powinien w związku z tym odrzucić stanowisko Rady z kilku powodów. Przede wszystkim jest ono przejawem ogromnego braku szacunku dla pieniędzy podatnika. W czasach, kiedy UE wprowadza drastyczne środki oszczędnościowe, aby utrzymać równowagę budżetową państw członkowskich i wzywa je do ograniczenia wydatków publicznych, nie ma sensu, by UE tak lekkomyślnie podwyższała swe wydatki. Zabieg taki zostanie źle przyjęty przez europejską opinię publiczną. Proponowane podwojenie liczby sędziów pociągnie za sobą konieczność zatrudnienia większej liczby referendarzy i asystentów, ponad 100 dodatkowych osób. Zakładając że utrzymanie każdego stanowiska kosztuje ponad 1 mln EUR rocznie, ogół wynagrodzeń, jakie trzeba będzie wypłacić podniesie wydatki strukturalne UE o ponad 20 mln EUR rocznie.

Trudno wyjaśnić dlaczego w sytuacji, gdy wszystkie pozostałe instytucje zgodziły się obniżyć liczbę pracowników o ok. 5% i dokonać cięć swych budżetów o ok. 0,5%, Trybunał powinien tak drastycznie podwyższyć swój budżet bez żadnego uzasadnienia.

Inny powód odrzucenia wniosku Trybunału Sprawiedliwości przez PE wiąże się z godnością władzy sądowniczej, a w szczególności z prestiżem i szacunkiem należnym sądom. W gruncie rzeczy UE nie powinna powoływać sędziów w sposób, w jaki powołuje komisarzy politycznych. Sędziowie nie są komisarzami z państw członkowskich i nie powinni być powoływani jako tacy. Sędziowie powinni być wybierani w oparciu o ich wiedzę merytoryczną, która gwarantuje jakość podejmowanych decyzji, powinni oni jednak być wybierani również w oparciu o cechy osobowości, aby zagwarantować ich prawość, uczciwość, niezawisłość i odporność na wszelkie naciski, jakie mogą być na nich wywierane. Krótko rzecz ujmując sędziowie powinni być powoływani w oparciu o ich odwagę i niezależność. Dlatego też nie powinno się ponownie mianować sędziów, lecz powoływać ich tylko na jedną, dziewięcioletnią kadencję. Istnieje bardzo uzasadniona obawa, że ponownie mianowany sędzia może odczuć pokusę wykonywania swych obowiązków w sposób, który zadowoli powołujące go osoby, a co za tym idzie, zasłuży na ponowną nominację. Nawet w części poświęconej mianowaniu należy położyć szczególny nacisk na równouprawnienie. Niezrozumiałe jest, że sprawiedliwość w UE mają wymierzać głównie mężczyźni. Liczba mężczyzn zajmujących stanowiska sędziowskie w sądach UE powinna ściśle równać się liczbie kobiet-sędziów.

4. Ponadto wniosek Trybunału Sprawiedliwości nie jest prawdziwym wnioskiem ustawodawczym, przede wszystkim dlatego, że został złożony w październiku 2014 r. w formie zwykłego listu skierowanego do Włoch jako państwa przewodniczącego wówczas Radzie. Pismo nie jest odpowiednią procedurą formalizacji inicjatywy ustawodawczej. Nawet gdyby taką procedurę uznano za właściwą, wniosek – z uwagi na swą treść – byłby rozpatrywany jako nowa inicjatywa ustawodawcza i w związku z tym uruchomiono by całkowicie nową procedurę. W rzeczy samej kwestią aktualnie podlegającą dyskusji nie jest powołanie dodatkowych 12 sędziów, ale raczej powołanie 28 sędziów i zlikwidowanie sądu specjalistycznego. W przypadku wniosków ustawodawczych podobnych do wniosku tu omawianego, zawierających nowe treści (jako że omawiana tu kwestia jest zupełnie nowa, w związku z czym nigdy nie była wcześniej rozpatrywana), zostaje naruszone prawo formalne całego procesu (patrz korespondencja w załączniku dotycząca przestrzegania zobowiązań proceduralnych). A forma jest zagorzałym wrogiem dowolności.

5. Ponadto tak szeroko zakrojoną reformę powinna poprzedzać analiza wpływu wyjaśniająca współprawodawcom (Radzie i PE) jej zasadność, zakres, koszty i konsekwencje. Jednak choć Trybunał Sprawiedliwości obiecywał taką analizę od 2011 r., nie została ona jak dotąd wykonana. Dlatego też omawiana tu inicjatywa ustawodawcza jest z oczywistych względów nieprzejrzysta, zarówno wewnętrznie, jak i zewnętrznie (zob. ponownie korespondencję w załączniku dotyczącą przestrzegania zobowiązań proceduralnych).

W gruncie rzeczy cały proces ustawodawczy pokazuje, że żaden z organów, z którymi należało się skonsultować, nie wypowiedział się na temat wniosków Trybunału (28 dodatkowych sędziów i likwidacja Sądu do spraw Służby Publicznej). KE wypowiedziała się jedynie w 2011 r. (w sprawie podniesienia liczby sędziów o 12 osób), nie skonsultowano się również ani z dwoma sądami (Sądem i Sądem do spraw Służby Publicznej), których dotyczył wniosek, ani ich pracownikami. Jak zatem można przeprowadzić reformę polegającą na likwidacji jednego sądu i podwyższeniu liczby sędziów o ponad 28, gdy organ, z którym należałoby automatycznie konsultować się w tej sprawie, został zapytany jedynie o powołanie dodatkowych 12 sędziów i nigdy nie wypowiedział się w sprawie likwidacji Sądu do spraw Służby Publicznej. Czy jest możliwe, że samo tylko pismo prezesa Trybunału Sprawiedliwego wystarczyło, by usłużna Rada i PE natychmiast zatwierdziły wszystkie propozycje, tzn. likwidację sądu unijnego i podwojenie liczby sędziów w innym sądzie, bez przeprowadzenia jakiejkolwiek obiektywnej analizy wszystkich skutków, a zwłaszcza skutków finansowych?

Zatwierdzenie omawianego tu wniosku ustawodawczego byłoby bardzo złym przykładem podwójnej moralności. UE zastrzega sobie prawo do niepotrzebnego podwyższenia wydatków, narzucając jednocześnie niektórym państwom członkowskim radykalne środki oszczędnościowe, w tym zwolnienia, obniżenia płac i innych wynagrodzeń.

6. Poza tym, że wniosek Trybunału Sprawiedliwości cechują wady wewnętrzne, jego wprowadzenie może również wywrzeć poważny, długoterminowy negatywny wpływ na unijny system sądowy. Wiele elementów wniosku (struktura sądu, skutki finansowe) wymagają poważnej i bezstronnej analizy oraz oceny, która nie miała miejsca. Nie przeprowadzono nawet analizy kosztów i korzyści ani jakiejkolwiek analizy skutków. Przeprowadzenie zewnętrznego i niezależnego badania gwarantuje prawodawcy możność rozważenia wszystkich konsekwencji jego wniosków. Nie posiadając takiej analizy, Parlament nie powinien zgodzić się na podwojenie liczby sędziów i likwidację Sądu do spraw Służby Publicznej. Tego rodzaju reform nie należy wprowadzać tylnymi drzwiami.

Należy również zwrócić uwagę, że Sąd do spraw Służby Publicznej istnieje już od ponad dziesięciu lat i zawsze był postrzegany jako osiągnięcie prawnicze, nawet przez samego prezesa Trybunału Sprawiedliwości. Ponadto traktaty unijne przewidują stworzenie specjalistycznego sądu, dlatego też trudno zrozumieć, dlaczego Sąd do spraw Służby Publicznej powinien zostać rozwiązany. Należałoby wręcz rozważyć możliwość stworzenia nowych sądów specjalistycznych, w szczególności zajmujących się znakami handlowymi i patentami.

Sam Trybunał twierdzi, że proponowana likwidacja Sądu do spraw Służby Publicznej wynika z impasu w Radzie w związku z powołaniem i ponownym mianowaniem jego sędziów. Poza decyzją o podwojeniu liczby sędziów Sądu, przyczyną likwidacji Sądu do spraw Służby Publicznej jest znowu nieumiejętność powoływania sędziów przez Radę, a nie działalność instytucji, która ma zostać zlikwidowana. Ponieważ Rada nie umie dostosować się do rzeczywistości, próbuje ona nagiąć rzeczywistość do swego skostniałego systemu funkcjonowania.

Dlatego też likwidacja Sądu do spraw Służby Publicznej oznaczałaby odejście od systemu sądów specjalistycznych przewidzianego w traktatach nicejskim i lizbońskim, choć wszyscy wiemy, że sądy specjalistyczne oznaczają lepszej jakości sprawiedliwość. Pomijając fakt, że zlikwidowanie tego sądu nie ma podstawy prawnej. Traktat przewiduje tworzenie sądów specjalistycznych, a nie ich likwidację.

7. Przedstawione przez Trybunał Sprawiedliwości dane dotyczące zaległych spraw toczących się w Sądzie oraz średniego czasu ich prowadzenia są niezgodne z danymi, które przedstawili prezes i sędziowie Sądu w trakcie przesłuchania w Komisji Prawnej w Strasburgu na wniosek sprawozdawcy. Z trudnych do wyjaśnienia przyczyn Rada całkowicie zignorowała dokument Sądu, w którym sprzeciwiono się reformie proponowanej przez Trybunał Sprawiedliwości, oraz wyjaśnienia udzielone w Strasburgu, odnosząc się do faktów i danych sprzecznych z tymi przedstawionymi przez Trybunał (zob. dokumentacja w załączniku). Zdrowy rozsądek sugeruje, że skoro dwa sądy przedstawiły wzajemnie wykluczające się fakty, przed podjęciem decyzji powinno się ustalić, które fakty są prawdziwe, a które nie. Niestety Rada nie zastosowała tego środka ostrożności i lekkomyślnie domagała się realizacji reformy. Społeczność prawna, a tym bardziej europejska opinia publiczna raczej nie zaakceptują decyzji o podwojeniu liczby 28 sędziów Sądu, gdy sami sędziowie tego sądu są przeciwni takiemu zabiegowi i twierdzą, że tylko kilku urzędników wystarczyłoby, aby wyjść z impasu. W każdym razie w chwili obecnej liczba spraw wszczynanych przed trzema sądami spadła z uwagi na liczbę spraw, w których te same sądy wydały orzeczenia. Dlatego też podwojenie liczby sędziów nie jest sprawą tak pilną, jak się ją przedstawia.

Warto powtórzyć, że produktywność Sądu poprawiła się znacznie od 2013 r., szczególnie w 2014 r., chociaż nie zatrudniono żadnego nowego sędziego. Może to wynikać głównie z faktu zatrudnienia dziewięciu nowych referendarzy, którzy umożliwili zamknięcie ponad 100 spraw w samym tylko 2014 r. Według własnych informacji Sądu liczba spraw, w których wydano orzeczenie w pierwszej połowie bieżącego roku, była wyższa, niż liczba wszczętych przed nim spraw. Powtórzmy zatem: sprawa nie jest taka pilna, jak chciałby ją widzieć Trybunał Sprawiedliwości. Preferowanym rozwiązaniem byłoby zatem zatrudnienie większej liczby osób w Sekretariacie oraz w służbach tłumaczeniowych, a także przede wszystkim zatrudnienie 19 dodatkowych referendarzy, aby każdy sędzia dysponował więcej niż jednym z nich, z uwzględnieniem dziewięciu już zatrudnionych w 2014 r. Rozwiązanie takie znacznie ograniczyłoby wpływ budżetowy proponowanego środka, a także nie miałoby ono charakteru ostatecznego (zob. dokumentacja w załączniku).

8. Kwestia odszkodowania za ewentualne opóźnienia w orzeczeniach sądu to czyste mydlenie oczu, bo aby powstał obowiązek wypłacenia odszkodowania, musiałaby (i) zostać rzeczywiście wyrządzona szkoda, (ii) szkoda musiałaby wyć wynikiem działania bezprawnego (działania lub jego braku) oraz (iii) powstać w sposób zawiniony, a także pomiędzy tym faktem a szkodą powinien istnieć (iv) związek przyczynowo skutkowy, to powinno następnie zostać stwierdzone i udowodnione przez osoby domagające się rekompensaty. Doświadczenie prawne mówi, jak trudno jest zgłaszać takie roszczenia. Ponadto sam Europejski Trybunał Praw Człowieka jest zdania, że prawo do odszkodowania opóźnieniach w wymierzaniu sprawiedliwości powstaje wyłącznie wówczas, gdy opóźnienie wynosi ponad pięć lat. Jak wiemy, sprawy toczące się przed Sądem średnio nie trwają dłużej, wręcz przeciwnie.

9. Dziwi fakt, że reforma tego kalibru miałaby zostać przeprowadzona bez przygotowania i bez rozważenia wszelkich jej konsekwencji. W jaki sposób wyjaśnić opinii publicznej utworzenie ponad 100 wysoko płatnych miejsc pracy (sędziowie, referendarze, asystenci), gdy pewne jest, że wiele z tych osób, w tym sędziów wkrótce nie będzie miało wystarczająco dużo pracy? Czy nowy wniosek ustawodawczy nie będzie afrontem dla europejskiego podatnika, skoro wiemy, że średnio każdy sędzia Sądu orzeka obecnie w 25 sprawach rocznie (co jest znacznie niższą średnią niż średnia w jakimkolwiek sądzie wyższej instancji w państwach członkowskich)? Spoglądając na problem od strony liczby spraw, ile orzeczeń wyda rocznie każdy sędzia? Jak będzie zapatrywać się na to opinia publiczna pod kątem odpowiedzialności za ewentualne zwiększenie liczby sędziów?

W obecnej sytuacji Trybunał Sprawiedliwości domaga się, by współprawodawca podjął decyzję, nie posiadając dla niej podstaw faktograficznych bądź prawnych, a także by wprowadził kosztowne rozwiązanie, które jest bardzo złożone i trudno będzie się z niego wycofać.

Obowiązkiem współprawodawcy jest przyjmowanie zrównoważonych środków, proporcjonalnych do pojawiających się wyzwań, przy jednoczesnym głębokim szacunku dla pieniędzy podatnika. Środki te muszą mieć charakter długotrwały.

Gdyby nowy wniosek ustawodawczy został przyjęty, stałoby się to ze szkodą dla kształtu sprawiedliwości europejskiej, wizerunku UE, a także sposobu wydatkowania pieniędzy podatników europejskich.

Dlatego też sformułowano następujące

Wnioski i zalecenia

W oparciu o art. 66 ust. 6 i art. 69 ust. 1 oraz art. 69 ust. 2 lit. a), c) i d) Regulaminu Parlamentu Europejskiego sprawozdawca wysuwa następujące wnioski i zalecenia:

1. Odrzucenie wniosku w sprawie podwojenia liczby sędziów Sądu oraz likwidacji Sądu do spraw Służby Publicznej oraz, zgodnie z art. 69 ust. 2 lit a) i d), zmiana stanowiska przyjętego przez Parlament w pierwszym czytaniu. Trybunał Sprawiedliwości powinien uzasadnić konkretną liczbę sędziów, których rzeczywiście potrzebuje, uwzględniając zmiany okoliczności, a mianowicie spadek liczby wnoszonych i rozstrzyganych spraw.

2. Odrzucenie wniosku w sprawie likwidacji Sądu w sprawie Służby Publicznej z uwagi na brak podstawy prawnej w Traktacie. Co więcej, należy natychmiast zaprzysiąc powołanych już sędziów oraz obsadzić wolne jeszcze stanowiska; powinna powstać komisja ekspertów, która przeanalizowałaby zalety i wady stworzenia nowego sądu specjalizującego się w znakach handlowych, patentach i własności intelektualnej.

3. Zgodnie z art. 69 ust. 2 lit. c) Regulaminu zaleca się powołanie 19 referendarzy, aby każdy sędzia dysponował więcej niż jednym z nich (z uwzględnieniem dziewięciu referendarzy zatrudnionych już w 2014 r.); rozwiązanie to jest już rozpatrywane przez Trybunał Sprawiedliwości. Zaleca się również wzmocnienie kadrowe Sekretariatu oraz służb tłumaczeniowych.

4. Zaleca się stworzenie przez Parlament i Radę wspólnej komisji ekspertów, której zadaniem byłoby dokonanie analizy ogólnego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości w UE i wysunięcie sugestii na temat poprawy jego funkcjonowania przy uwzględnieniu m. in. następujących kwestii:

a) rekrutacja sędziów w drodze otwartej procedury przetargowej spośród renomowanych profesorów i sędziów sądów wyższych instancji każdego państwa członkowskiego;

b) powołanie każdego sędziego wyłącznie na dziewięcioletnią kadencję, której nie można odnowić lub przedłużyć;

c) absolutne przestrzeganie parytetu płci w procesie rekrutacji sędziów.

5. Kontrola wszystkich sądów UE przez Europejską Komisję na rzecz Efektywności Wymiaru Sprawiedliwości (CEPEJ) na takich samych warunkach, co sądy państw członkowskich Rady Europy.

Załączniki: W celu ułatwienia dokładnego zrozumienia całego procesu, w załączniku przedstawiono ogół dokumentacji i korespondencji dotyczącej tej sprawy od początku bieżącej kadencji do dnia dzisiejszego.

PROCEDURA W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

Tytuł

Wniosek w sprawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej poprzez zwiększenie liczby sędziów w Sądzie

Odsyłacze

09375/1/2015 – C8-0166/2015 – 2011/0901B(COD)

Data pierwszego czytania w Parlamencie Europejskim - Numer P

15.4.2014                     T7-0358/2014

Wniosek Komisji

02074/2011 - C7-0126/2012

Data ogłoszenia na posiedzeniu wpłynięcia stanowiska Rady w pierwszym czytaniu

9.7.2015

Komisja przedmiotowo właściwa

       Data ogłoszenia na posiedzeniu

JURI

9.7.2015

 

 

 

Sprawozdawcy

       Data powołania

António Marinho e Pinto

3.9.2014

 

 

 

Rozpatrzenie w komisji

24.9.2014

11.11.2014

23.3.2015

14.7.2015

 

15.9.2015

 

 

 

Data przyjęcia

8.10.2015

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

18

5

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Joëlle Bergeron, Marie-Christine Boutonnet, Jean-Marie Cavada, Therese Comodini Cachia, Mady Delvaux, Laura Ferrara, Enrico Gasbarra, Lidia Joanna Geringer de Oedenberg, Mary Honeyball, Dietmar Köster, Gilles Lebreton, António Marinho e Pinto, Jiří Maštálka, Julia Reda, József Szájer, Tadeusz Zwiefka

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Daniel Buda, Angel Dzhambazki, Jytte Guteland, Heidi Hautala, Sylvia-Yvonne Kaufmann, Constance Le Grip, Stefano Maullu

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Jarosław Wałęsa

Data złożenia

14.10.2015

(1)

Teksty przyjęte z dnia 15.4.2014 r., P7_TA(2014)0358.

Zastrzeżenia prawne - Polityka ochrony prywatności