Procedura : 2015/2258(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0203/2016

Teksty złożone :

A8-0203/2016

Debaty :

PV 07/07/2016 - 6
CRE 07/07/2016 - 6

Głosowanie :

PV 07/07/2016 - 9.5
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2016)0318

SPRAWOZDANIE     
PDF 1297kWORD 659k
9.6.2016
PE 578.465v02-00 A8-0203/2016

w sprawie wdrażania Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych ze szczególnym uwzględnieniem uwag podsumowujących Komitetu do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych ONZ

(2015/2258(INI))

Komisja Zatrudnienia i Spraw Socjalnych

Sprawozdawczyni: Helga Stevens

Sprawozdawczynie komisji opiniodawczych (*):Martina Anderson, Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

Rosa Estaràs Ferragut, Komisja Petycji

(*)  Zaangażowane komisje – art. 54 Regulaminu

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 UZASADNIENIE
 OPINIA Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych
 OPINIA Komisji Petycji
 OPINIA Komisji Spraw Zagranicznych
 OPINIA Komisji Rozwoju
 OPINIA Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności
 OPINIA Komisji Transportu i Turystyki
 OPINIA Komisji Rozwoju Regionalnego
 OPINIA Komisji Kultury i Edukacji
 OPINIA Komisji Prawnej
 OPINIA Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia
 WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGOW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ
 GŁOSOWANIE KOŃCOWE W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie wdrażania Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych ze szczególnym uwzględnieniem uwag podsumowujących Komitetu do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych ONZ

(2015/2258(INI))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 2, 9, 10, 19, 168 i art. 216 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) oraz art. 2 i 21 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE),

–  uwzględniając art. 3, 15, 21, 23 i 26 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej,

–  uwzględniając Konwencję ONZ o prawach osób niepełnosprawnych i jej wejście w życie w UE w dniu 21 stycznia 2011 r. zgodnie z decyzją Rady 2010/48/WE z dnia 26 listopada 2009 r. w sprawie zawarcia przez Wspólnotę Europejską Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych(1),

–  uwzględniając przyjęte przez Komitet do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych ONZ uwagi podsumowujące z dnia 2 października 2015 r. dotyczące wstępnego sprawozdania Unii Europejskiej(2),

–  uwzględniając listę pytań wstępnych w odniesieniu do wstępnego sprawozdania Unii Europejskiej, przyjętą w dniu 15 maja 2015 r. przez Komitet do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych ONZ(3),

–  uwzględniając kodeks postępowania pomiędzy Radą, państwami członkowskimi i Komisją zawierający wewnętrzne ustalenia dotyczące wdrażania przez Unię Europejską i reprezentowania Unii w odniesieniu do Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka, Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, Międzynarodowy pakt praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych oraz Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych,

–  uwzględniając Konwencję ONZ o prawach dziecka,

–  uwzględniając wytyczne ONZ w sprawie opieki zastępczej dla dzieci(4),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006(5),

–  uwzględniając dyrektywę Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającą ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy(6),

–  uwzględniając wyroki Trybunału Sprawiedliwości w połączonych sprawach C-335/11 i C-337/11 HK Danmark oraz w sprawach C-363/12 Z i C-356/12 Glatzel,

–  uwzględniając wspólny komunikat Komisji i Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa z dnia 28 kwietnia 2015 r., skierowany do Parlamentu Europejskiego i Rady i zatytułowany „Plan działania dotyczący praw człowieka i demokracji na lata 2015–2019: »Prawa człowieka jako centralny element działań UE«” (JOIN(2015)0016),

–  uwzględniając wniosek z dnia 2 grudnia 2015 r. dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich w odniesieniu do wymogów dostępności produktów i usług (COM(2015)0615),

–  uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z dnia 19 czerwca 2015 r. zatytułowany „Odpowiedź Unii Europejskiej na listę pytań wstępnych w odniesieniu do wstępnego sprawozdania Unii Europejskiej z wdrażania Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych” (SWD(2015)0127),

–  uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z dnia 5 czerwca 2014 r. zatytułowany „Sprawozdanie z wdrażania Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych przez Unię Europejską” (SWD(2014)0182),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 25 października 2011 r. zatytułowany „Inicjatywa na rzecz przedsiębiorczości społecznej: Budowanie ekosystemu sprzyjającego przedsiębiorstwom społecznym w centrum społecznej gospodarki i społecznych innowacji” (COM(2011)0682),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 15 listopada 2010 r. zatytułowany „Europejska strategia w sprawie niepełnosprawności 2010–2020: Odnowione zobowiązanie do budowania Europy bez barier” (COM(2010)0636),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 lutego 2016 r. w sprawie europejskiego semestru na rzecz koordynacji polityki gospodarczej: zatrudnienie i aspekty społeczne w rocznej analizie wzrostu gospodarczego na 2016 r.(7),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 września 2015 r. w sprawie utworzenia konkurencyjnego rynku pracy w Unii XXI w.: dostosowanie umiejętności i kwalifikacji do zapotrzebowania i perspektyw na rynku pracy jako sposób na wyjście z kryzysu(8),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 września 2015 r. w sprawie przedsiębiorczości społecznej i innowacji społecznych w zwalczaniu bezrobocia(9),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 września 2015 r. w sprawie sytuacji w zakresie praw podstawowych w Unii Europejskiej (2013–2014)(10),

–  uwzględniając swoje stanowisko przyjęte w pierwszym czytaniu z dnia 8 lipca 2015 r. na temat wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie wytycznych dla polityki zatrudnienia państw członkowskich(11),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie listy pytań wstępnych przyjętej przez Komitet do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych ONZ w odniesieniu do wstępnego sprawozdania Unii Europejskiej(12),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 4 lipca 2013 r. zatytułowaną „Wpływ kryzysu na dostęp słabszych grup społecznych do usług opieki”(13),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 października 2011 r. w sprawie mobilności i integracji osób niepełnosprawnych oraz europejskiej strategii na rzecz osób niepełnosprawnych 2010–2020(14),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 6 maja 2009 r. w sprawie aktywnej integracji osób wykluczonych z rynku pracy(15),

–  uwzględniając analizę Biura Analiz Parlamentu Europejskiego zatytułowaną „EU Implementation of the UN Convention on the Rights of Persons with Disabilities (CRPD)” („Wdrażanie przez UE Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych”),

–  uwzględniając program działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030,

–  uwzględniając sprawozdanie roczne Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich za 2014 r.,

–  uwzględniając decyzję Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich zamykającą dochodzenie z własnej inicjatywy OI/8/2014/AN wobec Komisji,

–  uwzględniając przygotowywane sprawozdanie roczne Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej za rok 2015,

–  uwzględniając badanie Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej z grudnia 2015 r. zatytułowane „Przemoc wobec dzieci niepełnosprawnych: prawodawstwo, polityki i programy w UE”,

–  uwzględniając statystyki Eurostatu za 2014 r. dotyczące niepełnosprawności w odniesieniu do dostępu do rynku pracy, dostępu do edukacji i szkoleń oraz ubóstwa i nierówności dochodowych,

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych oraz opinie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, Komisji Petycji, Komisji Spraw Zagranicznych, Komisji Rozwoju, Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, Komisji Transportu i Turystyki, Komisji Rozwoju Regionalnego, Komisji Kultury i Edukacji, Komisji Prawnej oraz Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (A8-0203/2016),

A.  mając na uwadze, że wszystkie osoby niepełnosprawne jako pełnoprawni obywatele mają równe prawa i przysługuje im niezbywalne prawo do godności, równego traktowania, samodzielnego życia, niezależności, wsparcia ze strony systemów finansowanych publicznie i pełnego uczestnictwa w życiu społecznym;

B.  mając na uwadze, że liczbę osób niepełnosprawnych w Unii Europejskiej szacuje się na 80 mln, w tym około 46 mln kobiet i dziewcząt, co stanowi około 16 % łącznej liczby kobiet i dziewcząt mieszkających w UE i oznacza, że w Unii Europejskiej niepełnosprawność częściej występuje wśród kobiet niż wśród mężczyzn; mając na uwadze, że kobiety niepełnosprawne są często ofiarami dyskryminacji z wielu przyczyn jednocześnie i napotykają poważne przeszkody w korzystaniu z podstawowych praw i swobód, np. z prawa dostępu do edukacji i zatrudnienia, co może prowadzić do izolacji społecznej i urazów psychicznych; mając na uwadze, że niepełnosprawność nieproporcjonalnie częściej wpływa na kobiety również jako opiekunki niepełnosprawnych członków rodziny;

C.  mając na uwadze, że TFUE wymaga, aby przy określaniu i realizacji swej polityki i działań Unia zwalczała dyskryminację ze względu na niepełnosprawność (art. 10), oraz daje jej prawo do przyjmowania prawodawstwa, aby zwalczać taką dyskryminację (art. 19);

D.  mając na uwadze, że art. 21 i 26 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej wyraźnie zakazuje dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność i zapewnia osobom niepełnosprawnym jednakowe prawo do udziału w życiu społeczności;

E.  mając na uwadze, że Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych jest pierwszą umową międzynarodową dotyczącą praw człowieka ratyfikowaną przez UE, którą podpisało również wszystkie 28 państw członkowskich UE, a ratyfikowało 27 państw członkowskich; mając na uwadze, że państwa członkowskie, które jeszcze tego nie uczyniły, powinny sfinalizować reformy służące ratyfikacji Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych;

F.   mając na uwadze, że po raz pierwszy organ ONZ monitorował wypełnianie międzynarodowych zobowiązań Unii Europejskiej w dziedzinie praw człowieka; mając na uwadze, że opublikowane w 2015 r. uwagi podsumowujące Komitetu ONZ do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych dotyczące wdrażania konwencji w UE to zdecydowany przekaz na temat zaangażowania UE na rzecz równości i poszanowania praw człowieka oraz że zawierają one zestaw wytycznych dotyczących środków ustawodawczych i z dziedziny kształtowania polityki należących do właściwości UE;

G.   mając na uwadze, że w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości podkreśla się fakt, iż Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych jest wiążąca dla UE i jej państw członkowskich w odniesieniu do wdrażania prawa UE, gdyż stanowi ona „integralną część porządku prawnego Unii Europejskiej” mającą „pierwszeństwo przed aktami wtórnego prawa Unii”(16);

H.  mając na uwadze, że zasady Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych dotyczą spraw wykraczających daleko poza dyskryminację oraz wskazując drogę do pełnego korzystania z praw człowieka przez wszystkie osoby niepełnosprawne i ich rodziny, co będzie możliwe w społeczeństwie integracyjnym;

I.  mając na uwadze, że osoby niepełnosprawne stanowią zróżnicowaną grupę oraz że kobiety, dzieci, osoby starsze oraz osoby potrzebujące złożonego wsparcia napotykają dodatkowe trudności i dyskryminację z wielu przyczyn jednocześnie;

J.   mając na uwadze, że niepełnosprawność może być spowodowana stopniowym i czasem niewidocznym pogorszeniem się stanu zdrowia danej osoby, jak w przypadku osób cierpiących na choroby neurodegeneracyjne lub choroby rzadkie, co może negatywnie wpływać na niezależność życiową danej osoby;

K.   mając na uwadze, że według szacunków 80 % światowej liczby osób niepełnosprawnych żyje w krajach rozwijających się; mając na uwadze, że UE popiera propagowanie praw osób niepełnosprawnych na szczeblu międzynarodowym oraz jest największym na świecie darczyńcą, jeśli chodzi o oficjalną pomoc rozwojową;

L.   mając na uwadze, że dzieci niepełnosprawne siedemnastokrotnie częściej trafiają do placówek opiekuńczo-wychowawczych niż ich pełnosprawni rówieśnicy, a w placówkach tych są znacznie bardziej niż w domu narażone na przemoc, zaniedbania i nadużycia(17);

M.  mając na uwadze, że niepełnosprawne dzieci mają prawo żyć w (swojej) rodzinie lub w środowisku rodzinnym, zgodnie z zasadą dobra dziecka; mając na uwadze, że członkowie rodziny często muszą ograniczyć lub przerwać pracę zawodową, by opiekować się niepełnosprawnymi członkami rodziny;

N.  mając na uwadze, że w Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych podkreślono potrzebę włączenia kwestii równouprawnienia płci do wszelkich działań oraz wspierania pełnego korzystania z praw człowieka i podstawowych wolności;

O.  mając na uwadze, że równe traktowanie oraz pozytywne działania i strategie dotyczące kobiet niepełnosprawnych oraz matek niepełnosprawnych dzieci to podstawowe prawo człowieka, a zarazem obowiązek etyczny;

P.  mając na uwadze, że niepełnosprawne kobiety i dziewczęta są narażone w codziennym życiu na dyskryminację na wielu płaszczyznach; mając na uwadze, że dyskryminacja ta może przybrać różne formy: fizyczną, emocjonalną, seksualną i ekonomiczną, oraz że obejmuje ona przemoc ze strony partnera w związku, ze strony opiekunów, przemoc seksualną i przemoc instytucjonalną;

Q.   mając na uwadze, że kobiety niepełnosprawne są bardziej narażone na przemoc domową i napaści na tle seksualnym, które według znanych doniesień utrzymują się dłużej i mają bardziej intensywny przebieg aniżeli w przypadku kobiet pełnosprawnych(18);

R.  mając na uwadze, że niepełnosprawne kobiety, zwłaszcza migrantki, są bardziej narażone na ubóstwo i wykluczenie społeczne z powodu dyskryminacji z wielu przyczyn jednocześnie;

S.  mając na uwadze, że niepełnosprawność jest przyczyną oraz może być skutkiem ubóstwa, przy czym około 30 % osób bezdomnych cierpi na niepełnosprawność, a ich problemy mogą pozostać niedostrzeżone(19); mając na uwadze, że ochrona społeczna zapewniana głównie przez państwo odgrywa istotną rolę w zapobieganiu ubóstwu wśród osób niepełnosprawnych, a także mając na uwadze, że według danych z 2012 r. aż 68,5 % osób niepełnosprawnych żyłoby w ubóstwie, gdyby nie otrzymywało pomocy społecznej ze strony państwa(20);

T.  mając na uwadze, że należy egzekwować obowiązujące prawo UE i stosować instrumenty polityki, by w jak największym zakresie wdrożyć Konwencję o prawach osób niepełnosprawnych;

U.  mając na uwadze, że niektóre państwa członkowskie, które ratyfikowały Konwencję o prawach osób niepełnosprawnych, muszą jeszcze ustanowić lub wyznaczyć organy wdrażania i monitorowania Konwencji zgodnie z art. 33; mając na uwadze, że pracę już ustanowionych organów, w szczególności monitorowanie wymagane na mocy art. 33 ust. 2, hamuje brak zasobów finansowych i kadrowych, a także brak solidnej podstawy prawnej ich wyznaczenia;

V.  mając na uwadze, że dla osób niepełnosprawnych największe znaczenie ma udział w rynku pracy i dostęp do niego, nadal problematyczny, gdyż obejmujący 58,5 % osób niepełnosprawnych, podczas gdy ten sam wskaźnik wynosi 80,5 % wśród osób bez niepełnosprawności, co uniemożliwia wielu osobom niepełnosprawnym niezależne i aktywne życie;

W.  mając na uwadze, że wskaźnik zatrudnienia kobiet bez niepełnosprawności wynosi 65 %, a kobiet niepełnosprawnych – tylko 44 %; mając na uwadze, że kobiety niepełnosprawne są często dyskryminowane w stosunku do niepełnosprawnych mężczyzn, jeśli chodzi o dostęp do zatrudnienia i edukacji; mając na uwadze, że stopa bezrobocia wśród osób niepełnosprawnych utrzymuje się na niedopuszczalnie wysokim poziomie; mając na uwadze, że niepełnosprawne kobiety i dziewczęta napotykają większe trudności przy wchodzeniu na rynek pracy; mając na uwadze, że należy eliminować bariery dla mobilności oraz przezwyciężać większą zależność od członków rodziny i opiekunów, aby zachęcić kobiety niepełnosprawne do aktywniejszego udziału w edukacji, na rynku pracy oraz w życiu społecznym i gospodarczym wspólnoty;

X.  mając na uwadze, że płatna praca ma kluczowe znaczenie dla umożliwienia osobom niepełnosprawnym samodzielnego życia i zaspokajania potrzeb rodziny i gospodarstwa domowego; mając na uwadze, że kobiety i dziewczęta niepełnosprawne są często niedostatecznie wynagradzane; mając na uwadze, że ta podatna na zagrożenia grupa jest bardziej narażona na ubóstwo i wykluczenie społeczne;

Y.   mając na uwadze, że UE jako strona Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych ma obowiązek zapewnić ścisłe zaangażowanie oraz aktywny udział osób niepełnosprawnych i ich organizacji przedstawicielskich w przygotowywaniu i wdrażaniu prawodawstwa i polityki służącej wykonaniu postanowień Konwencji, a także we wszystkich procesach decyzyjnych odnoszących się do kwestii dotyczących osób niepełnosprawnych;

Z.   mając na uwadze, że środki oszczędnościowe zastosowane przez państwa członkowskie przyniosły cięcia w usługach socjalnych, we wsparciu dla rodzin i w usługach świadczonych na poziomie społeczności lokalnych oraz wywarły nieproporcjonalnie niekorzystny wpływ na warunki życia osób niepełnosprawnych, zwłaszcza dzieci niepełnosprawnych i ich rodzin;

AA.   mając na uwadze, że Komisja wycofała wniosek dotyczący dyrektywy w sprawie urlopów macierzyńskich, w związku z czym w dotychczasowej polityce UE dotyczącej równowagi między życiem zawodowym a prywatnym nie jest dostatecznie zagwarantowana równość praw matek i ojców, dzieci i dorosłych;

AB.   mając na uwadze, że dyrektywa 2011/24/UE w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej nie zakazuje wprost dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność;

AC.  mając na uwadze, że zmiany demograficzne i społeczne powodują wzrost zapotrzebowania na pracowników domowych i opiekunów, w szczególności pracowników domowych i opiekunów należących do rodziny; mając na uwadze, że opiekę nad osobami niepełnosprawnymi i niesamodzielnymi zazwyczaj zapewniają kobiety należące do rodziny, co często prowadzi do wykluczenia z rynku pracy;

AD.  mając na uwadze, że Komitet do sprawi Praw Osób Niepełnosprawnych w uwagach podsumowujących na temat wstępnego sprawozdania Unii Europejskiej zaleca Unii Europejskiej, by uwzględniała perspektywę osób niepełnosprawnych w polityce i programach na rzecz równouprawnienia płci, a problematykę równouprawnienia płci w strategiach dotyczących niepełnosprawności, a także by rozwijała działania pozytywne, utworzyła mechanizm monitorowania i finansowała gromadzenie danych i badania naukowe nad niepełnosprawnymi kobietami i dziewczętami; mając na uwadze, że komitet zaleca ponadto, by Unia Europejska zapewniła skuteczną ochronę przed przemocą, nadużyciami i wykorzystywaniem, by polityka godzenia życia zawodowego i prywatnego uwzględniała potrzeby niepełnosprawnych dzieci i dorosłych oraz ich opiekunów, a także by przyjęto środki służące zmniejszaniu wysokiej stopy bezrobocia wśród osób niepełnosprawnych, z których większość stanowią kobiety;

AE.  mając na uwadze, że w przyjętej przez Komisję w dniu 13 grudnia 2011 r. odpowiedzi na rezolucję Parlamentu Europejskiego z dnia 27 września 2011 r. w sprawie Europy jako najpopularniejszego kierunku turystycznego na świecie – nowe ramy polityczne dla europejskiego sektora turystycznego(21) Komisja przyznała, że istnieje konieczność zapewnienia działającego bez zarzutu łańcucha uniwersalnych usług (transport, zakwaterowanie, wyżywienie i atrakcje), i w tym celu rozpoczęła działania mające podnosić świadomość, poprawiać kompetencje w sektorze turystycznym, a w ostatecznym rozrachunku podnosić jakość obiektów turystycznych dla osób o szczególnych potrzebach lub osób niepełnosprawnych;

AF.  mając na uwadze, że potrzeby osób niepełnosprawnych, odmiennie funkcjonujących i o ograniczonej możliwości poruszania się w dziedzinie transportu, mobilności i turystyki oferują perspektywy innowacyjności dla przedsiębiorstw świadczących usługi transportowe i z zakresu mobilności oraz mogą przynosić korzyści wszystkim: osobom ze wszystkimi rodzajami niepełnosprawności (w tym m.in. osobom o ograniczonej możliwości poruszania się, niewidomym, niesłyszącym i niedosłyszącym, osobom autystycznym, z niepełnosprawnością intelektualną i psychospołeczną), a także pozostałym użytkownikom tych usług, dzięki zastosowaniu zasad uniwersalnego projektowania;

Zasady i obowiązki ogólne

1.  przypomina, że pełne włączenie społeczne osób niepełnosprawnych to nie tylko prawo i zasłużona korzyść dla tych osób, ale również atut dla całego społeczeństwa, które może dzięki temu korzystać z wartości i różnorodnych umiejętności wnoszonych przez te osoby;

2.  podkreśla, że wszystkie osoby niepełnosprawne mają prawo do życia w społeczeństwie i korzystania z takich samych szans jak pozostali obywatele, by możliwa była ich pełna integracja i udział w życiu społeczeństwa;

3.  podkreśla fakt, że integracja społeczna osób niepełnosprawnych, niezależnie od statusu społeczno-gospodarczego, politycznego i kulturalnego danego kraju, jest nie tylko sprawą rozwoju, ale również praw człowieka;

4.  zwraca uwagę na fakt, że niepełnosprawność staje się coraz bardziej powszechna w miarę starzenia się społeczeństwa;

5.  uważa, że UE powinna przodować w dziedzinie poszanowania i wspierania praw człowieka; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że po raz pierwszy organ traktatowy ONZ ocenił stan poszanowania międzynarodowych zobowiązań w dziedzinie praw człowieka przez UE; jest zdania, że opublikowane w 2015 r. uwagi podsumowujące Komitetu ONZ do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych dotyczące wdrażania konwencji przez UE to ważny znak świadczący o zaangażowaniu UE w równość i poszanowanie praw człowieka, a także wskazówka dla działań ustawodawczych i politycznych we wszystkich dziedzinach należących do kompetencji UE;

6.  popiera wnioski i zalecenia Komitetu do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych i podkreśla, że instytucje UE i państwa członkowskie muszą uwzględniać w polityce oraz programach i strategiach na rzecz równouprawnienia płci perspektywę niepełnosprawnych kobiet i dziewczynek, a w polityce dotyczącej niepełnosprawności ujmować perspektywę płci; apeluje ponadto o stworzenie mechanizmów regularnych przeglądów osiąganych postępów;

7.  wzywa Parlament, Radę i Komisję do pełnego wdrożenia zaleceń Komitetu Narodów Zjednoczonych do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych oraz do zapewnienia przestrzegania konwencji we wszystkich przyszłych aktach prawnych;

8.   wzywa Komisję i państwa członkowskie do przyznania niezbędnych zasobów na wykonanie ich zobowiązań wynikających z konwencji o prawach osób niepełnosprawnych oraz protokołu fakultatywnego do niej;

9.  wyraża głębokie ubolewanie z powodu nieprowadzenia przez UE wystarczających formalnych konsultacji z organizacjami reprezentującymi osoby niepełnosprawne w procesie przygotowań do przeglądu przez Komitet ONZ do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych w 2015 r. oraz w sporządzaniu sprawozdania z postępów; wzywa organizacje osób niepełnosprawnych, by aktywnie uczestniczyły w posiedzeniach Komitetu ONZ do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych jako strona niezależna, w tym przez udział w oficjalnych delegacjach UE ds. organizowanych w przyszłości przeglądów;

10.   wzywa Komisję do przygotowania skonsolidowanego wniosku w sprawie zorganizowanego dialogu między UE a organizacjami reprezentującymi osoby niepełnosprawne, przewidującego dostateczne finansowanie, które zagwarantuje pełne uczestnictwo osób niepełnosprawnych i ich organizacji przedstawicielskich na równych zasadach;

11.  podkreśla znaczenie systematycznych i ścisłych konsultacji między organizacjami reprezentującymi osoby niepełnosprawne, decydentami, przedstawicielami biznesu i innymi zainteresowanymi stronami w odniesieniu do wszelkich nowych inicjatyw, wdrażania, monitorowania i oceny polityki i działań w dziedzinie edukacji, szkoleń, kultury, sportu i młodzieży;

12.  apeluje o umocnienie istniejących organów ds. równości, by wspierały one włączanie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych do głównego nurtu polityki, jej propagowanie i monitorowanie jej wdrażania; przypomina UE i państwom członkowskim o wymogu podjęcia konstruktywnego dialogu ze społeczeństwem obywatelskim, a w szczególności z organizacjami reprezentującymi osoby niepełnosprawne;

13.   apeluje do UE o ratyfikowanie Protokołu fakultatywnego do Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych;

14.  apeluje o przeprowadzenie kompleksowego i przekrojowego przeglądu i oceny dotychczasowych i przyszłych unijnych przepisów i programów finansowania, obejmującej przyszłe okresy programowania, z myślą o osiągnięciu pełnej zgodności z Konwencją o prawach osób niepełnosprawnych dzięki konstruktywnemu zaangażowaniu organizacji reprezentujących osoby niepełnosprawne oraz członków ram UE w zakresie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych (zwanych dalej „ramami UE”), w tym przez uwzględnienie niepełnosprawności we wszystkich dziedzinach prawodawstwa i wszystkich strategiach; wzywa Komisję i państwa członkowskie do podjęcia wszelkich środków niezbędnych do włączenia kwestii niepełnosprawności w główny nurt całego prawodawstwa oraz wszystkich dziedzin polityki i wszystkich strategii;

15.  apeluje o włączenie praw osób niepełnosprawnych do ogólnego programu społeczno-gospodarczego UE, w szczególności do strategii „Europa 2020” i europejskiego semestru; zaleca przyjęcie paktu na rzecz osób niepełnosprawnych w celu zagwarantowania, że prawa osób niepełnosprawnych zostaną uwzględnione we wszystkich inicjatywach UE;

16.  wzywa Komisję, by w kontekście europejskiego semestru przy okazji oceny sytuacji społecznej w państwach członkowskich (sprawozdania poszczególnych państw i zalecenia dla nich) skupiła się również na monitorowaniu sytuacji osób niepełnosprawnych, gdyż jest to element wspólnego zobowiązania UE do budowania Europy bez barier;

17.  uważa, że instytucje UE, w szczególności Parlament, Rada i Komisja, powinny działać na rzecz zapewnienia sprawdzania wszystkich obowiązujących i przyszłych przepisów pod kątem poszanowania praw człowieka i ich pełnej zgodności z Konwencją o prawach osób niepełnosprawnych;

18.  zwraca się do Komisji o przedstawienie wykazu przepisów w celu zaproponowania aktualizacji deklaracji kompetencji w świetle uwag podsumowujących, która ma być okresowo powtarzana przy oficjalnym udziale organizacji reprezentujących osoby niepełnosprawne i Parlamentu;

19.  w związku z tym wzywa Komisję do rozważenia potrzeby stworzenia unijnych ram prawnych gwarantujących osobom niepełnosprawnym skuteczne egzekwowanie ich praw oraz wspieranie niezależności osobistej, dostępności, dostępu do zatrudnienia, włączenia społecznego i niezależności życiowej, a także wyeliminowanie wszelkich form dyskryminacji;

20.  podziela obawy Komitetu ONZ do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych dotyczące braku jasnej strategii Unii Europejskiej na rzecz wdrażania Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych;

21.  wzywa instytucje, aby w polityce integracji podejmowały modelowe działania;

22.  wzywa Komisję, by wykorzystała przegląd europejskiej strategii w sprawie niepełnosprawności do opracowania całościowej, obejmującej perspektywę płci unijnej strategii dotyczącej Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, zawierającej zobowiązania do podejmowania działań zewnętrznych z określeniem jednoznacznych ram czasowych, a także szczegółowych i precyzyjnych poziomów referencyjnych i wskaźników;

23.  wyraża ubolewanie z powodu dyskryminacji i wykluczenia, których nadal obecnie doświadczają osoby niepełnosprawne; wzywa Komisję do zapewnienia jak największej synergii między unijną strategią niepełnosprawności na lata 2010–2020 a postanowieniami Konwencji ONZ w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet i Konwencji ONZ o prawach dziecka, aby zapewnić możliwość rzeczywistego korzystania z uznanych praw i ich skutecznego wykonywania, w tym przez harmonizację i wdrożenie ram prawnych oraz prowadzenie działań kulturalnych i politycznych;

24.  wzywa Komisję, by wyjaśniła szeroką definicję niepełnosprawności na szczeblu UE;

25.  wzywa Komisję, by przeprowadziła przegląd przewodnika dotyczącego uwzględniania kwestii społecznych w zamówieniach publicznych w celu położenia nacisku na zobowiązania społeczne, a także podkreślenia szans i korzyści związanych z inwestowaniem w wysokiej jakości usługi wsparcia dla osób niepełnosprawnych;

26.  wzywa Komisję do przeprowadzenia przeglądu wytycznych w sprawie oceny skutków oraz do zmodyfikowania tych wytycznych w celu ujęcia w nich obszerniejszej listy zagadnień, służącej lepszej ocenie zgodności z konwencją;

Poszczególne prawa

27.  wzywa państwa członkowskie i Komisję, by z myślą o zapobieganiu wiktymizacji podjęły działania mające na celu zwalczanie wszelkich form dyskryminacji, w tym dyskryminacji z wielu przyczyn jednocześnie, dyskryminacji przez powiązanie i dyskryminacji krzyżowej ze względu na niepełnosprawność, ze szczególnym uwzględnieniem kobiet i dzieci niepełnosprawnych, osób starszych i osób potrzebujących złożonego wsparcia, w tym osób niepełnosprawnych intelektualnie i psychospołecznie, oraz osób, których niepełnosprawność zmienia się w czasie;

28.  wyraża ubolewanie, że Rada nadal nie przyjęła wniosku z 2008 r. dotyczącego dyrektywy w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania osób bez względu na wyznanie lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną; ponawia apel do Rady o jak najszybsze przyjęcie tego wniosku;

29.  wzywa instytucje UE i państwa członkowskie, by włączyły prawa niepełnosprawnych kobiet i dzieci do głównego nurtu polityki, w tym do kolejnego programu działań na rzecz praw dziecka, oraz by zapewniły zasięganie opinii dziewcząt i chłopców oraz reprezentujących ich organizacji we wszystkich dotyczących ich sprawach, przy zapewnieniu odpowiedniego wsparcia uwzględniającego niepełnosprawność i wiek;

30.  podkreśla, że w celu ochrony praw dzieci niepełnosprawnych należy zapewnić odpowiednie wsparcie rodzinom, doskonaląc i rozwijając instrumenty prawne dostępne w UE, na przykład instrument przewidujący przedłużenie urlopu rodzicielskiego dla rodziców dzieci niepełnosprawnych;

31.  wzywa Komisję do zapewnienia wszystkim osobom niepełnosprawnym możliwości korzystania z prawa do swobodnego przemieszczania się, jakie przysługuje wszystkim obywatelom UE, przez włączenie do obecnego i przyszłego prawodawstwa gwarancji równych szans, praw podstawowych, równego dostępu do usług i rynku pracy, a także tych samych praw i obowiązków w dostępie do zabezpieczenia społecznego, jakie mają obywatele państwa członkowskiego, w którym osoby te są ubezpieczone, zgodnie z zasadą równego traktowania i niedyskryminacji; ponadto w odniesieniu do równości w zatrudnieniu wzywa państwa członkowskie do pełnego przestrzegania przepisów przekształconej dyrektywy UE w dziedzinie równości płci (2006/54/WE);

32.  podkreśla potrzebę wspierania niepełnosprawnych migrantek (dziewcząt i kobiet) w celu rozwijania umiejętności, które pozwolą im zdobyć odpowiednie zatrudnienie;

33.  podkreśla, że z punktu widzenia osiągnięcia samodzielnego i niezależnego życia przez osoby niepełnosprawne, zwłaszcza kobiety, pomoc (osobista lub publiczna) to środek wspierający te osoby i ich rodziny, umożliwiający im dostęp do miejsc pracy, placówek edukacji i szkolenia zawodowego, a także środek wsparcia w czasie ciąży i macierzyństwa;

34.  przypomina o pilnej potrzebie zajęcia się problemem przemocy wobec niepełnosprawnych kobiet i dziewcząt w otoczeniu prywatnym i instytucjonalnym oraz zwraca się do państw członkowskich o zapewnienie usług wsparcia dostępnych kobietom i dziewczętom dotkniętych wszelkimi rodzajami niepełnosprawności; radzi, by UE przystąpiła do Konwencji Rady Europy w sprawie zapobiegania i zwalczania przemocy w stosunku do kobiet i przemocy domowej (konwencja stambulska), co będzie kolejnym krokiem na drodze zwalczania przemocy wobec niepełnosprawnych kobiet i dziewcząt;

35.  przypomina o znaczeniu prawa podstawowego, jakim jest udział osób niepełnosprawnych w toczących się na wszystkich szczeblach procesach politycznych i decyzyjnych dotyczących niepełnosprawności, co podkreślono w Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych; podkreśla, że niepełnosprawnym kobietom i dziewczętom, w tym należącym go marginalizowanych i podatnych na zagrożenia grup społecznych, borykającym się z dyskryminacją z wielu przyczyn jednocześnie, trzeba dać możliwość udziału w procesach podejmowania decyzji, aby zapewnić wyrażanie, wspieranie i ochronę ich interesów i praw oraz prezentować naprawdę oddolne spojrzenie na problematykę płci; wzywa państwa członkowskie do zapewnienia odpowiednio dostosowanych usług i obiektów umożliwiających tym osobom aktywne zaangażowanie i uczestnictwo, a także do inwestowania w technologie wspierające i adaptacyjne oraz we włączenie cyfrowe;

36.  apeluje do instytucji UE o podjęcie skutecznych środków w celu poprawy warunków życia kobiet niepełnosprawnych, zgodnie z zaleceniami Komitetu ONZ do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych dotyczącymi przeglądu wdrażania przez UE Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych;

37.  wyraża zaniepokojenie, że wychowywanie dzieci niepełnosprawnych jest zadaniem spadającym przede wszystkim na kobiety;

38.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do dalszego podnoszenia wiedzy o Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych oraz do zwalczania uprzedzeń i wspierania lepszego zrozumienia wszystkich osób niepełnosprawnych, by decyzje podejmowano w oparciu o ich rzeczywiste potrzeby;

39.  popiera inicjatywy służące uświadamianiu społeczeństwu trudności, jakie napotykają osoby niepełnosprawne, oraz zwiększaniu świadomości osób niepełnosprawnych co do ich potencjału i wkładu, jaki mogą wnieść, między innymi dzięki specjalnym programom edukacyjnym w szkołach; podkreśla, że znaczenie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych polega głównie na zapoczątkowaniu zmian w postawach kulturowych przez uznanie, że to nie niepełnosprawność upośledza ludzi, lecz bariery w środowisku społecznym i gospodarczym;

40.  zwraca się do odpowiednich organów w państwach członkowskich o przygotowanie strategii podnoszenia świadomości o prawach przysługujących osobom niepełnosprawnym, o zapewnienie personelowi sektora transportu i turystyki szkoleń uwrażliwiających na niepełnosprawność i konieczność równego traktowania osób niepełnosprawnych oraz o zachęcanie do współpracy i wymiany dobrych praktyk między organizacjami europejskimi zajmującymi się niepełnosprawnością a publicznymi i prywatnymi podmiotami zajmującymi się transportem; apeluje, aby materiały szkoleniowe były także dostępne w przystępnych formatach;

41.  podkreśla, że zwłaszcza w sektorze transportu lotniczego należy dbać o należyte kwalifikacje pracowników linii lotniczych, aby potrafili oni zapewnić odpowiednie warunki podróży osobom niepełnosprawnym; uważa, że szczególny nacisk należy kłaść na umiejętność odpowiedniego obchodzenia się z wózkami inwalidzkimi, aby nie dochodziło do ich uszkodzenia;

42.  z zadowoleniem przyjmuje wniosek dotyczący europejskiego aktu w sprawie dostępności(22) oraz zobowiązuje się do jego szybkiego przyjęcia w celu zapewnienia dostępności towarów i usług, w tym budynków, w których świadczone są usługi, wraz ze skutecznymi i dostępnymi krajowymi mechanizmami egzekwowania i rozpatrywania skarg; przypomina, że niezbędne jest całościowe podejście do kwestii dostępności i wprowadzenie środków gwarantujących wszystkim osobom niepełnosprawnym niezależnie od rodzaju niepełnosprawności prawo dostępu określone w art. 9 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych;

43.  podkreśla konieczność przyjęcia europejskiego aktu w sprawie dostępności, co ma kluczowe znaczenie dla rozwiązania wszystkich problemów osób o ograniczonej możliwości poruszania się w dostępie do transportu i turystyki oraz w zakresie mobilności i zapewni, że usługi pasażerskiego transportu lotniczego, autobusowego, kolejowego i wodnego będą w pełni dostępne dla osób niepełnosprawnych, zwłaszcza jeśli chodzi o punkty przesiadkowe i zapewnienie wszędzie dostępu bez stopni do metra i kolei, strony internetowe, usługi oparte na urządzeniach mobilnych, inteligentne systemy biletowe i informacje podawane w czasie rzeczywistym, samoobsługowe terminale, automaty do sprzedaży biletów i urządzenia do odprawy samoobsługowej wykorzystywane w usługach transportu pasażerskiego;

44.  stwierdza, że małe i średnie przedsiębiorstwa odniosą korzyści z przestrzegania standardowych wymogów UE zamiast dostosowywania się do rozbieżnych przepisów krajowych; ubolewa jednak, że produkty i usługi turystyczne o charakterze transgranicznym nie zostały ujęte we wniosku dotyczącym europejskiego aktu w sprawie dostępności; podkreśla, że na szczeblu UE nie podjęto dalszych działań, jeśli chodzi o obiekty i usługi turystyczne, aby stopniowo zharmonizować system klasyfikacji obiektów noclegowych z uwzględnieniem kryterium dostępności;

45.  apeluje do Komisji i państw członkowskich o większe wsparcie dla działań badawczo-rozwojowych, zwłaszcza jeśli chodzi o dostępność nowych i innowacyjnych technologii dla osób niepełnosprawnych;

46.  wzywa Komisję, by przygotowując w przyszłości akty prawne w odpowiednich dziedzinach, na przykład w przypadku agendy cyfrowej, uwzględniała fakt, że dostępność jest równie istotna w środowisku fizycznym, jak i w odniesieniu do technologii informacyjnych i komunikacyjnych;

47.  zachęca państwa członkowskie, by stosując zasadę dostępności zapewniały wykorzystywanie zasad uniwersalnego projektowania w dotychczasowych i przyszłych przedsięwzięciach budowlanych, miejscach pracy i – w szczególności – budynkach publicznych, np. budynkach szkół finansowanych z funduszy publicznych;

48.  wzywa państwa członkowskie i Komisję do współpracy z Parlamentem w celu przyjęcia jednoznacznej i skutecznej dyrektywy w sprawie dostępności stron internetowych instytucji sektora publicznego, o szerokim zakresie i z solidnym mechanizmem egzekwowania zgodnie z proponowanym europejskim aktem w sprawie dostępności, by zagwarantować 80 mln osób niepełnosprawnych i 150 mln osób starszych mieszkających w UE równy dostęp do stron internetowych i usług publicznych online;

49.  wzywa Komisję, by wraz z państwami członkowskimi zapewniła pełną dostępność i niezawodność ogólnounijnego numeru alarmowego 112 z wykorzystaniem najnowszych technologii na szczeblu krajowym i w roamingu, zwłaszcza dla osób niesłyszących i niedosłyszących, co pozwoli uniknąć niepotrzebnych ofiar śmiertelnych i urazów; podkreśla potrzebę przyjęcia środków wykonawczych na szczeblu krajowym, zapewniających m.in. kompatybilność działań państw członkowskich, w tym dostępnych krajowych punktów alarmowych;

50.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, by zagwarantowały, że elektroniczne i mobilne usługi, aplikacje i urządzenia zdrowotne, w tym numer alarmowy 112, który musi być łatwy w użyciu wszędzie w Europie, a także zaawansowany system lokalizacji urządzeń przenośnych (AML) będą w pełni dostępne dla pacjentów z niepełnosprawnością i dla ich opiekunów, oraz by nadal wykorzystywały potencjał telemedycyny, aby poprawić dostęp i opiekę w tym kontekście;

51.  podkreśla potrzebę zwiększenia wsparcia oraz szczególnych świadczeń dla osób niepełnosprawnych w kontekście pomocy humanitarnej, zwłaszcza jeśli chodzi o dzieci, oraz wzywa Komisję do przedstawienia planu inwestycji i finansowania na potrzeby wsparcia osób niepełnosprawnych w sytuacji kryzysowej, w tym do dostarczenia danych zdezagregowanych według kryterium płci i wieku;

52.  podkreśla, że trwające konflikty oraz klęski żywiołowe również przyczyniają się do wzrostu liczby osób niepełnosprawnych;

53.  popiera zalecenia ekspertów ds. Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, by w UE zwiększyć dostępność i bardziej sprzyjać włączeniu w celu przyjęcia opartego na poszanowaniu praw człowieka podejścia do niepełnosprawności w sytuacjach zagrożenia i w sytuacjach nadzwyczajnych, w tym przez wdrożenie ram z Sendai dotyczących ograniczania ryzyka klęsk żywiołowych w latach 2015–2030; zdecydowanie apeluje, by do unijnej polityki migracyjnej i polityki ds. uchodźców włączono kwestię praw człowieka przynależnych osobom niepełnosprawnym, które doświadczają podwójnej dyskryminacji; podkreśla, że te środki powinny dostarczyć właściwej odpowiedzi na szczególne potrzeby osób niepełnosprawnych oraz uwzględniać konieczność wprowadzenia środków rozsądnych przystosowań opartych na potrzebach; zachęca do dalszego uwzględniania potrzeb osób niepełnosprawnych w pomocy humanitarnej świadczonej przez państwa członkowskie oraz przez samą UE;

54.  wzywa UE do odgrywania pierwszoplanowej roli w propagowaniu praw osób niepełnosprawnych przy wdrażaniu ram z Sendai, a także przy realizacji programu działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030 wspólnie z krajami partnerskimi, organizacjami regionalnymi oraz na szczeblu światowym;

55.  wzywa Komisję do przyjęcia planu wdrażania zgodnie z konkluzjami Rady z lutego 2015 r. w sprawie zarządzania katastrofami uwzględniającego niepełnosprawność oraz z ramami z Sendai;

56.  przypomina o znaczeniu konkluzji Rady w sprawie włączenia zarządzania katastrofami uwzględniającego niepełnosprawność do wszystkich stosownych działań Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności i we wszystkich państwach członkowskich; apeluje o podnoszenie wiedzy i informowanie osób niepełnosprawnych oraz podmiotów działających w sytuacjach wyjątkowych i w dziedzinie ochrony ludności na temat inicjatyw z zakresu zmniejszania ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi, a także o udzielanie osobom niepełnosprawnym wsparcia psychologicznego na etapie odbudowy po klęsce żywiołowej;

57.  podkreśla znaczenie zapewnienia osobom niepełnosprawnym specjalnego wsparcia w sytuacjach pokryzysowych;

58.  przyznaje, że najsłabsi członkowie społeczeństwa są jeszcze bardziej marginalizowani, jeżeli dotyka ich niepełnosprawność, i podkreśla, że instytucje UE i państwa członkowskie powinny zdwoić starania o pełne zapewnienie praw i usług wszystkim osobom niepełnosprawnym, w tym bezpaństwowcom, osobom bezdomnym, uchodźcom i osobom ubiegającym się o azyl, a także osobom należącym do mniejszości; podkreśla potrzebę włączenia kwestii niepełnosprawności do unijnej polityki migracyjnej i polityki wobec uchodźców;

59.  zwraca się do Komisji i Rady, aby zgodnie z art. 11 Konwencji, przygotowując wnioski dotyczące rozwiązania problemu uchodźców, finansowania lub innych środków wsparcia, przewidziały szczególną opiekę nad osobami niepełnosprawnymi;

60.  podkreśla, że UE powinna podjąć odpowiednie środki, aby zapewnić wszystkim osobom niepełnosprawnym pozbawionym zdolności prawnej możliwość korzystania ze wszystkich praw zapisanych w traktatach i prawie UE, w tym z dostępu do wymiaru sprawiedliwości, do towarów i usług oraz do bankowości, zatrudnienia i opieki zdrowotnej, a także prawo do głosowania i prawa konsumentów;

61.  stwierdza, że Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych okazała się pozytywnym i kluczowym narzędziem wspierania reform prawa, wymagającym od państw członkowskich ponownego przeanalizowania, jak postrzegane są osoby niepełnosprawne; wyraża jednak ubolewanie, że osoby niepełnosprawne nadal zmagają się z trudnymi wyzwaniami w strategicznych obszarach, takich jak wymiar sprawiedliwości w sprawach karnych i udział w życiu politycznym; za priorytet uznaje pełny i całkowity dostęp wszystkich osób niepełnosprawnych do systemu politycznego; uważa, że ten dostęp nie może się ograniczać do czysto fizycznego dostępu do urn, ale powinien obejmować szereg inicjatyw, które przybliżą proces demokratyczny wszystkim obywatelom; jest zdania, że powinno to obejmować materiały wyborcze w języku migowym, pisane alfabetem Braille’a oraz informacje łatwe do czytania, pełne udzielanie niezbędnej pomocy osobom niepełnosprawnym podczas procedury głosowania, propagowanie w miarę możliwości głosowania korespondencyjnego lub za pośrednictwem pełnomocnika, a także usunięcie przeszkód dla niepełnosprawnych obywateli chcących kandydować w wyborach oraz zajęcie się kwestią obowiązujących przepisów dotyczących zdolności prawnej i ich ewentualnego wpływu na możliwość pełnego udziału osób niepełnosprawnych w procesie demokratycznym; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia prawidłowego i pełnego wdrożenia przepisów art. 3 ust. 2 dyrektywy 2012/29/UE ustanawiającej normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw oraz dyrektywy 2010/64/UE w sprawie prawa do tłumaczenia ustnego i tłumaczenia pisemnego w postępowaniu karnym i dyrektywy 2012/13/UE w sprawie prawa do informacji w postępowaniu karnym, a w szczególności dyrektywy 2013/48/UE w sprawie prawa dostępu do adwokata w postępowaniu karnym i w postępowaniu dotyczącym europejskiego nakazu aresztowania oraz w sprawie prawa do poinformowania osoby trzeciej o pozbawieniu wolności i prawa do porozumiewania się z osobami trzecimi i organami konsularnymi w czasie pozbawienia wolności, zwłaszcza w przypadku osób niepełnosprawnych;

62.  wyraża głębokie ubolewanie, że wiele państw nadal odmawia zdolności prawnej podczas procesu sądowego osobom niepełnosprawnym intelektualnie lub ogranicza tę zdolność; wzywa państwa członkowskie do pozytywnego zajęcia się kwestią zdolności prawnej przez sprzyjanie raczej integracji przy zapewnieniu wsparcia niż automatycznemu wykluczeniu;

63.  wyraża zaniepokojenie z powodu trudności, jakie osoby niepełnosprawne nadal napotykają w dostępie do wymiaru sprawiedliwości; przypomina, że prawo dostępu do wymiaru sprawiedliwości należy do głównych praw podstawowych i stanowi zasadniczy element praworządności; wzywa państwa członkowskie do podjęcia działań w celu zapewnienia pełnej dostępności procedury i jej dostosowania do potrzeb takich osób; uważa, że Komisja powinna rozważyć ujęcie specjalnych programów szkoleniowych dotyczących konwencji w programie UE w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości na lata 2014-2020; sugeruje, że sądy UE powinny stosować swoje wewnętrzne zasady i wytyczne w taki sposób, aby ułatwiać osobom niepełnosprawnym dostęp do wymiaru sprawiedliwości, i że wymiar sprawiedliwości powinien również uwzględniać ogólne zalecenia Komitetu ONZ do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych;

64.  zauważa, że konwencja haska o międzynarodowej ochronie osób pełnoletnich może na wiele sposobów faktycznie pomóc we wdrażaniu i wspieraniu międzynarodowych zobowiązań stron Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych; ubolewa w związku z tym, że Komisja nie podjęła działań następczych w odniesieniu do rezolucji Parlamentu Europejskiego z dnia 18 grudnia 2008 roku zawierającej zalecenia dla Komisji w sprawie w sprawie skutków transgranicznych ochrony prawnej osób pełnoletnich;

65.  zwraca uwagę, że dzieci niepełnosprawne są bardziej narażone na przemoc, zastraszanie i niegodziwe traktowanie w celach seksualnych w szkole, w domu lub w instytucjach; wzywa UE i państwa członkowskie do podejmowania skuteczniejszych działań i do zwalczania przemocy wobec dzieci niepełnosprawnych za pomocą konkretnych środków i dostępnych usług wsparcia;

66.  wzywa Komisję, by przyjęła skuteczne środki zapobiegające przemocy wobec dzieci niepełnosprawnych, ukierunkowane na rodziny, społeczności, osoby pracujące z dziećmi i instytucje; zauważa, że szkoły odgrywają kluczową rolę we wspieraniu włączenia społecznego, i podkreśla potrzebę stosowania właściwych mechanizmów włączenia społecznego w szkołach powszechnych, zapewniających również odpowiednie przygotowanie i przeszkolenie pracowników oświaty i nauczycieli, aby umieli rozpoznać przemoc wobec dzieci niepełnosprawnych i reagować na nią;

67.  ponadto wzywa państwa członkowskie do zagwarantowania w prawie zakazu przymusowego leczenia i umieszczania w zakładach, zgodnie z najnowszymi międzynarodowymi normami;

68.  apeluje, by przestrzeganie zasady swobodnego przepływu osób niepełnosprawnych w UE zagwarantować przez usunięcie wszelkich istniejących jeszcze barier utrudniających korzystanie z tej swobody;

69.  podkreśla, że osobom niepełnosprawnym należy zapewnić swobodę przemieszczania się przysługującą obywatelom europejskim, dlatego państwa członkowskie muszą zapewnić wzajemne uznawanie statusu i praw socjalnych tych osób (art. 18 Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych);

70.  ubolewa, że Rada nie zaakceptowała włączenia dokumentów dotyczących niepełnosprawności do zakresu rozporządzenia w sprawie promowania swobodnego przepływu obywateli i przedsiębiorstw poprzez uproszczenie przyjmowania określonych dokumentów urzędowych w Unii Europejskiej;

71.  z zadowoleniem przyjmuje projekt pilotażowy w sprawie Europejskiej Karty Osób Niepełnosprawnych; wyraża ubolewanie z powodu ograniczonego udziału państw członkowskich w projekcie Europejskiej Karty Osób Niepełnosprawnych, który za pomocą praktycznych rozwiązań ułatwia niepełnosprawnym obywatelom mobilność i wzajemne uznawanie ich praw w państwach członkowskich;

72.  podkreśla, że w celu zapewnienia pełnego poszanowania praw osób niepełnosprawnych należy zagwarantować im prawo do wyboru sposobu życia i jak najlepszego wykorzystania ich potencjału, na przykład przez częstsze wykorzystanie takich rozwiązań jak instytucja opiekuna;

73.  zdecydowanie potępia katastrofalne warunki pobytu osób niepełnosprawnych w niektórych państwach członkowskich i wzywa państwa członkowskie, by dołożyły wszelkich starań w celu przestrzegania europejskiej konwencji praw człowieka i jej art. 3 dotyczącego zakazu nieludzkiego i poniżającego traktowania;

74.  wzywa Komisję i Radę, by dokładniej przyjrzały się potrzebom osób niepełnosprawnych oraz by konsekwentnie uwzględniały te potrzeby, prowadząc przeglądy regulacji UE, na przykład dotyczących praw pasażerów w różnych środkach transportu (rozporządzenia (WE) nr 1107/2006 i (WE) 261/2004 dotyczące transportu lotniczego, rozporządzenie (WE) nr 1371/2007 dotyczące transportu kolejowego, rozporządzenie (UE) nr 1177/2010 dotyczące transportu wodnego i rozporządzenie (UE) nr 181/2011 dotyczące transportu autobusowego i autokarowego), oraz podczas tworzenia prawodawstwa, na przykład dotyczącego praw pasażerów w czasie podróży multimodalnych; podkreśla, że w 2010 r. UE w europejskiej strategii w sprawie niepełnosprawności 2010–2020 zaangażowała się na rzecz wolnej od barier Europy;

75.  wzywa UE, by dokładniej monitorowała wdrażanie prawodawstwa dotyczącego praw pasażerów i by zharmonizowała działania krajowych organów egzekwowania prawa, oraz wzywa państwa członkowskie do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wdrożenia prawodawstwa UE mającego poprawić dostępność transportu na szczeblu lokalnym, regionalnym i krajowym w zakresie transportu i turystyki (co obejmuje autobusy i taksówki, miejski transport publiczny, kolej, transport powietrzny i wodny, a także stacje, lotniska i porty) oraz do likwidacji przeszkód stojących na drodze wolnej od barier Europy, przez zwiększenie kompetencji odpowiednich organów egzekwowania prawa zgodnie z przepisami dotyczącymi praw pasażerów, aby zapewnić skuteczne i równe prawa wszystkim niepełnosprawnym pasażerom w całej UE, w tym w kwestii dostępności i normalizacji, harmonizacji, wymogów technicznych, zachęt dla przedsiębiorstw, polityki związkowej i układów zbiorowych;

76.  wzywa Komisję do wyjaśnienia zakresu odpowiedzialności poszczególnych podmiotów uczestniczących w świadczeniu pomocy osobom o ograniczonej możliwości poruszania się, zwłaszcza jeśli chodzi o przesiadanie się z jednego środka transportu do innego, oraz do przedstawienia Parlamentowi informacji o udziale stowarzyszeń osób niepełnosprawnych i ich roli we wdrażaniu przepisów dotyczących praw pasażerów;

77.  podkreśla, że wolny od barier dostęp do usług transportu, pojazdów, infrastruktury i węzłów komunikacyjnych łączących różne rodzaje transportu, przede wszystkim na obszarach wiejskich, ma kluczowe znaczenie dla powstania systemów mobilności wolnych od dyskryminujących ograniczeń; w związku z tym podkreśla, że osoby niepełnosprawne muszą mieć dostęp do produktów i usług oraz że należy dołożyć dalszych starań o zapewnienie dostępności zarówno usług transportowych i turystycznych, jak i pojazdów i infrastruktury; przypomina, że mechanizm „Łącząc Europę” daje możliwość finansowania działań w środowisku miejskim i działań na rzecz poprawy dostępności dla osób z różnego rodzaju niepełnosprawnością, a ze środków tych można pokryć do 10 % kosztów dostosowania;

78.  wzywa Komisję, by w sprawozdaniu rocznym z wykorzystania funduszy przeznaczonych na TEN-T podawała informacje o postępach w działaniach i kwocie pomocy przyznanej na dostosowanie infrastruktury do potrzeb osób niepełnosprawnych ze środków mechanizmu „Łącząc Europę” i z innych funduszy UE; zwraca się również do Komisji o podjęcie działań mających wspierać większe zaangażowanie w przedsięwzięcia służące dostosowaniu infrastruktury do potrzeb osób niepełnosprawnych, w tym przez organizowanie kampanii informacyjnych i popularyzacyjnych dla potencjalnych inwestorów;

79.  zauważa w związku z tym znaczenie finansowania działań w środowisku miejskim, gdzie przesiadki między różnymi środkami transportu są częstsze i gdzie osoby z różnymi rodzajami dysfunkcji ruchowej napotykają największe trudności;

80.  podkreśla, że stale dostępne formaty powinny znaleźć poczesne miejsce w planach działań na rzecz rynku mobilności cyfrowej i powinny ułatwiać dostęp wszystkim osobom ze wszystkimi rodzajami niepełnosprawności dzięki użyciu języków, formatów i technologii dostosowanych do różnych rodzajów niepełnosprawności, w tym języka migowego, pisma Braille’a, wspomagających i alternatywnych systemów komunikacji oraz innych dostępnych środków, trybów i formatów komunikacji wybranych przez daną osobę, w tym informacji łatwych do czytania lub piktogramów, podpisów i zindywidualizowanych wiadomości tekstowych w systemach informacji dla podróżnych, rezerwacji i wystawiania biletów, umożliwiających posługiwanie się nie tylko jednym kanałem zmysłowym; wzywa Komisję, aby ustanowiła w do obiektów i usług transportowych wprowadziła odpowiedni mechanizm monitorowania i kontroli zapewniający dostęp do oferty urządzeń wspomagających i ułatwiających dostęp osobom niepełnosprawnym w publicznych środkach transportu we wszystkich państwach członkowskich;

81.  podkreśla, że osobom niepełnosprawnym należy umożliwić uzyskanie informacji na temat usług multimodalnych i transgranicznych „od drzwi do drzwi”, by mogły one wybrać najbardziej efektywne, najtańsze lub najszybsze połączenia, oraz że należy umożliwić tym osobom elektroniczną rezerwację i elektroniczne opłacenie takiej usługi;

82.  apeluje o udostępnianie informacji o połączeniach w czasie rzeczywistym, by osoby niepełnosprawne mogły przed rozpoczęciem podróży uzyskać informacje o ewentualnych zakłóceniach oraz o połączeniach alternatywnych;

83.  podkreśla, że osoby niepełnosprawne muszą mieć dostęp do informacji i komunikacji w przystępnych formatach i technologiach dostosowanych do różnych rodzajów niepełnosprawności, co obejmuje język migowy, pismo Braille’a, wspomagające i alternatywne systemy komunikacji i inne wybrane przez te osoby dostępne środki, tryby i formaty komunikacji, w tym w formaty informacji łatwych do czytania i formaty z podpisami; wzywa w związku z tym Komisję do podjęcia środków koniecznych do wyegzekwowania wdrożenia przepisów UE dotyczących dostępu do informacji i komunikacji; wzywa Radę do bezzwłocznego przyjęcia decyzji o zawarciu Traktatu z Marrakeszu o ułatwieniu dostępu do opublikowanych utworów osobom niewidomym, niedowidzącym i cierpiącym na inne zaburzenia odczytu druku; wzywa Radę i państwa członkowskie do wdrożenia spójnych i skutecznych środków zgodnie z postanowieniami tego traktatu;

84.  przypomina, że samodzielność, integracja i dostęp do włączającego systemu kształcenia i szkoleń, życia obywatelskiego i kulturalnego, rozrywki i sportu to prawa zagwarantowane w art. 19, 24 i 30 Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych; przypomina, że prawa te są chronione na mocy przepisów UE, szczególnie art. 21 Karty praw podstawowych, który zakazuje dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność, i w świetle zasady pełnego i skutecznego uczestnictwa, w tym demokratycznego udziału i integracji osób niepełnosprawnych w społeczeństwie (art. 3 Konwencji); zwraca się zatem do Komisji i państw członkowskich o udoskonalenie środków mających zapewniać osobom niepełnosprawnym skuteczny i równy dostęp nie tylko do kluczowych obszarów takich jak sprzyjająca włączeniu i cechująca się wysoką jakością oświata, kultura i sport, lecz również do zajęć dodatkowych takich jak teatr, języki czy sztuki plastyczne; zwraca się do Komisji, by włączyła wskaźniki dotyczące niepełnosprawności do strategii „Europa 2020”, dążąc do osiągnięcia celów w zakresie edukacji i szkoleń;

85.  przypomina projekt uwagi ogólnej Komitetu Narodów Zjednoczonych do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych w sprawie art. 24 („Prawo do kształcenia umożliwiającego integrację”), który określa zakres normatywny, obowiązki państw, związek z innymi postanowieniami konwencji i wdrażania przepisów na szczeblu krajowym;

86.  przypomina, że programy skierowane do ludzi młodych powinny zwracać szczególną uwagę na niepełnosprawnych ludzi młodych;

87.  zauważa, że do strategii dotyczących młodzieży po 2018 r. należy włączyć potrzeby niepełnosprawnych młodych osób;

88.  przypomina, że osoby niepełnosprawne są często wykluczone lub nie mają faktycznego dostępu do usług edukacyjnych i szkoleniowych, podczas gdy dostosowane do ich potrzeb i uwzględniające stopień niepełnosprawności procesy edukacyjne są konieczne, by pomóc im w pełni wykorzystać ich potencjał społeczny, gospodarczy i edukacyjny; podkreśla, że należy podjąć środki niezbędne do zapewnienia wszystkim uczniom niepełnosprawnym racjonalnych usprawnień potrzebnych do korzystania z prawa do sprzyjającej włączeniu społecznemu edukacji na wysokim poziomie; zachęca państwa członkowskie i właściwe zdecentralizowane organy regionalne i lokalne, by doskonaliły programy szkoleniowe i możliwości stałego rozwoju zawodowego dla wszystkich zainteresowanych stron uczestniczących w uczeniu pozaformalnym i nieformalnym, oraz by poprawiły ich dostęp do infrastruktury informacyjno-komunikacyjnej, by wesprzeć ich w pracy z niepełnosprawnymi uczniami i zwalczać uprzedzenia wobec osób niepełnosprawnych, w szczególności osób z niepełnosprawnością psychospołeczną i intelektualną;

89.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do przyjęcia skutecznych środków zwalczania segregacji i odrzucania niepełnosprawnych uczniów w szkołach i ośrodkach nauczania oraz do zapewnienia im dostępu do racjonalnych usprawnień i wsparcia, jakich potrzebują, by ułatwić uczniowi pełne wykorzystanie jego potencjału; podkreśla, że równe szanse można osiągnąć tylko wtedy, gdy prawo do sprzyjającej włączeniu społecznemu edukacji i szkoleń zapewnione jest na wszystkich poziomach i we wszystkich typach edukacji i szkoleń, w tym w uczeniu się przez całe życie, a zatem jeżeli zagwarantowane jest uznawanie kwalifikacji osób niepełnosprawnych, zwłaszcza kwalifikacji zdobytych we wspierających środowiskach edukacyjnych, gdzie osoby niepełnosprawne mogą w szczególności nabywać kompetencje i umiejętności pozwalające im na przezwyciężenie niepełnosprawności; odnotowuje techniczne i finansowe niedostatki w programach nauczania specjalnego, zwłaszcza w państwach członkowskich dotkniętych kryzysem, i wzywa Komisję, by oceniła możliwości poprawy tej sytuacji;

90.  odnotowuje postępy osiągnięte w kwestii przepisów regulujących programy wymiany studentów, w szczególności program Erasmus+, przez włączenie dodatkowego wsparcia finansowego dla mobilności niepełnosprawnych studentów i pracowników, i podkreśla konieczność dalszego stanowienia specjalnych przepisów obejmujących wszystkie aspekty tego programu; przyznaje, że w praktyce niepełnosprawni studenci nadal napotykają liczne przeszkody (w stosunku innych osób, w komunikacji, architekturze budynków, dostępie do informacji itd.); wzywa Komisję i państwa członkowskie do większego zaangażowania na rzecz udziału osób niepełnosprawnych w programach wymiany UE oraz do poprawy widoczności i przejrzystości informacji o możliwościach w zakresie mobilności; wzywa ponadto Komisję do wspierania wymiany najlepszych praktyk w odniesieniu do dostępu do programów wymiany dla niepełnosprawnych studentów i nauczycieli;

91.  apeluje, aby systemy oświaty nie tworzyły warunków, które szufladkują uczniów, np. przez dzielenie uczniów na grupy czy klasyfikowanie ich według umiejętności, ponieważ wpływa to negatywnie na uczniów niepełnosprawnych, w szczególności tych mających trudności w nauce;

92.  wzywa Komisję, by w ocenie dyrektywy w sprawie transgranicznej opieki zdrowotnej uwzględniła komponent dotyczący niepełnosprawności, oraz apeluje do państw członkowskich, by przyspieszyły wdrażanie tej dyrektywy z perspektywy potrzeb osób niepełnosprawnych oraz ich prawa do znajomości przepisów dyrektywy i instrumentów oraz do bezpośredniego korzystania z tych przepisów i instrumentów na równi z innymi osobami, przy czym należy zaznaczyć, że znajomość tych przepisów jest niewielka nawet wśród ogółu ludności;

93.  podkreśla ścisły związek między niepełnosprawnością, która dotyka około 15 % mieszkańców UE, a złym stanem zdrowia oraz trudnościami i utrzymującymi się przeszkodami w dostępie, prowadzącymi do tego, że osoby niepełnosprawne nie mogą skorzystać lub korzystają w niedostatecznym stopniu z opieki zdrowotnej, w tym kiedy niepełnosprawność wynika z niepożądanego działania leku; zauważa, że brak dostępu do wysokiej jakości usług zdrowotnych ma negatywny wpływ na zdolność osób niepełnosprawnych do samodzielnego życia, integracji i funkcjonowania na równych warunkach z pozostałymi obywatelami;

94.  z niepokojem zauważa, że osoby niepełnosprawne znacznie częściej donoszą o nieadekwatnej opiece lub o odmowie przyznania opieki oraz o przypadkach przymusowego leczenia lub złego traktowania, wskazując na brak przeszkolenia pracowników służby zdrowia w zakresie potrzeb opieki zdrowotnej dla osób niepełnosprawnych; wzywa państwa członkowskie do inwestowania w szkolenie pracowników zajmujących się leczeniem osób niepełnosprawnych i świadczeniem im pomocy;

95.  podkreśla, że należy zagwarantować osobom niepełnosprawnym możliwość wyrażenia świadomej zgody na wszelkie zabiegi medyczne, które takiej zgody wymagają, i zastosować wszelkie środki niezbędne do zapewnienia tym osobom dostępu do informacji i ich zrozumienia; zaznacza, że zgoda musi być wyrażona osobiście, z wyprzedzeniem i z pełną znajomością faktów, z zastosowaniem wszelkich niezbędnych mechanizmów zapewniających przestrzeganie tych zasad, a podobne odpowiednie środki należy przyjąć również w stosunku do osób z niepełnosprawnością psychospołeczną;

96.  wzywa Komisję, aby włączyła podejścia uwzględniające niepełnosprawność do instrumentów i polityki zdrowotnej, aby przyczynić się do lepszych wyników leczenia osób niepełnosprawnych w państwach członkowskich, dzięki lepszej dostępności fizycznej, środowiskowej i sensorycznej oraz jakości i przystępności cenowej, a także aby w trakcie opracowywania tych instrumentów i polityki prowadziła pogłębione konsultacje z osobami niepełnosprawnymi;

97.  ponownie podkreśla, że prawa reprodukcyjne należą do podstawowych swobód gwarantowanych na mocy Wiedeńskiej deklaracji i programu działania z 1993 r. oraz Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych oraz że obejmują one: prawo do równości i niedyskryminacji, prawo do zawarcia małżeństwa i założenia rodziny; prawo do pełnej opieki w zakresie zdrowia reprodukcyjnego, w tym do planowania rodziny i usług w zakresie zdrowia matek, edukacji i informacji; prawo do wyrażenia świadomej zgody na wszelkie zabiegi, w tym na sterylizację i aborcję; oraz prawo do wolności od niegodziwego traktowania w celach seksualnych i wykorzystywania seksualnego;

98.  wzywa państwa członkowskie do przyjęcia środków mających zapewniać, że całość opieki zdrowotnej i wszystkie usługi świadczone na rzecz niepełnosprawnych kobiet, w tym wszelka opieka i usługi w zakresie zdrowia reprodukcyjnego i zdrowia psychicznego, są dostępne i oparte na swobodnej i świadomej zgodzie danej osoby;

99.  wzywa państwa członkowskie do przyjęcia wytycznych w celu zapewnienia, że wszelka edukacja, informacje i opieka zdrowotna i usługi w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego są dostępne dla kobiet i dziewcząt niepełnosprawnych w formatach przystępnych i dostosowanych do wieku, w tym w języku migowym, alfabecie Braille’a, komunikacji dotykowej, dużym druku i innych alternatywnych trybach, środkach i formatach komunikacji;

100.  ponownie zaznacza, że należy zająć się potrzebą zapewnienia niepełnosprawnym kobietom i mężczyznom specjalistycznego wsparcia, w tym opieki nad dziećmi, aby wraz z rodzinami mogli w pełni korzystać z macierzyństwa i ojcostwa;

101.  podkreśla, że systemy ubezpieczeń zdrowotnych nie mogą dyskryminować osób niepełnosprawnych;

102.  wzywa Komisję, by opracowała ogólnounijne wytyczne dla krajowych punktów kontaktowych w sprawie udostępniania informacji o służbie zdrowia w innych państwach członkowskich wszystkim pacjentom, pamiętając o szczególnej roli organizacji pacjentów;

103.  zachęca Komisję do wspierania państw członkowskich i członków europejskich sieci referencyjnych w rozszerzaniu sieci zasobów i wiedzy specjalistycznej na rodzaje niepełnosprawności, niekoniecznie rzadkich, które wymagają również wysoce wyspecjalizowanej opieki zdrowotnej świadczonej przez multidyscyplinarny personel medyczny, oraz koncentracji zasobów i wiedzy z wykorzystaniem tych sieci;

104.  podkreśla, że należy rozszerzyć dostęp osób niepełnosprawnych do usług i produktów zdrowotnych; zauważa, że bariery ekonomiczne i kalkulacja kosztów i strat utrudniają rozwój dostępności i jej wdrażanie; uważa, że większy udział osób niepełnosprawnych na etapie przygotowywania produktów i usług zdrowotnych zagwarantuje ich lepsze bezpieczeństwo i dostępność;

105.  podkreśla, że osoby niepełnosprawne fizycznie również zmagają się z problemami na rynku mobilności cyfrowej, i wzywa do ułatwienia dostępu wszystkim osobom ze wszystkimi rodzajami niepełnosprawności w dostępnych językach, formatach i technologiach dostosowanych do różnych rodzajów niepełnosprawności, co obejmuje język migowy, alfabet Braille’a, wspomagające i alternatywne systemy komunikacji, w tym łatwe do czytania informacje, podpisy i zindywidualizowane wiadomości tekstowych, zwłaszcza jeśli chodzi o informacje na temat zdrowia, i umożliwia wykorzystanie nie tylko jednego kanału zmysłowego;

106.  zachęca Komisję do podejmowania nieustających wysiłków na rzecz zwiększenia profilaktyki i promocji zdrowia w celu wyeliminowania poważnych nierówności w zakresie zdrowia i dostępu, które dotykają osoby niepełnosprawne najbardziej podatne na zagrożenia;

107.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, by dążyły do uznania chorób charakteryzujących się zaburzeniami pamięci za niepełnosprawność;

108.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do należytego uznania kluczowej roli opiekunów rodzinnych i zapewnienia również im odpowiedniego dostępu do opieki zdrowotnej w świetle wpływu, jaki opieka nad osobami niepełnosprawnymi ma na ich własne zdrowie fizyczne i psychiczne oraz dobre samopoczucie;

109.  wzywa państwa członkowskie i Komisję do zapewnienia przenośności praw i usług związanych z zatrudnieniem, w tym racjonalnych usprawnień w kontekście dyrektywy w sprawie równego traktowania w obszarze zatrudnienia i pracy, a także do zapewnienia ich zgodności ze swobodą przemieszczania się w odniesieniu do osób niepełnosprawnych, podkreśloną w Traktatach; apeluje do państw członkowskich o wprowadzenie zachęt dla pracodawców oraz aktywnej polityki rynku pracy, by wesprzeć zatrudnienie osób niepełnosprawnych; dostrzega potencjał gospodarki społecznej oraz powstającej gospodarki cyfrowej w zakresie zatrudnienia osób niepełnosprawnych;

110.  wyraża zaniepokojenie wysoką stopą bezrobocia wśród osób niepełnosprawnych, zwłaszcza kobiet, w porównaniu z innymi grupami mieszkańców Unii Europejskiej; wzywa państwa członkowskie do wspierania i zagwarantowania ustawodawczych i politycznych ram udziału kobiet niepełnosprawnych w rynku pracy, w tym kobiet z ukrytymi niepełnosprawnościami, chorobami przewlekłymi i trudnościami w uczeniu się;

111.  wyraża zaniepokojenie, że w dyrektywie w sprawie równego traktowania w obszarze zatrudnienia i pracy nie stwierdzono wyraźnie, iż odmowa zapewnienia racjonalnego usprawnienia dla osób niepełnosprawnych stanowi formę dyskryminacji; zwraca się do Komisji o przedstawienie sytuacji, jeśli chodzi o rodzaje otrzymanych skarg, oraz o rozważenie konieczności przeprowadzenia przeglądu dyrektywy;

112.  podkreśla korzyści płynące z wychodzenia poza zatrudnianie w chronionych zakładach pracy i z wprowadzania warunków zatrudnienia włączających osoby niepełnosprawne w otwarty rynek pracy; podkreśla znaczenie wymiany dobrych praktyk między organami publicznymi, organizacjami reprezentującymi osoby niepełnosprawne, podmiotami świadczącymi usługi wsparcia, doświadczonymi pracodawcami i innymi odpowiednimi podmiotami;

113.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do dalszego wspierania zatrudnienia osób niepełnosprawnych przez przedsiębiorstwa społeczne i oparte na zasadach solidarności, a tym samym do pomocy osobom niepełnosprawnym w wejściu na rynek pracy; w związku z tym wzywa Komisję do dalszego wspierania nowo powstałego rynku inwestycji społecznych za pomocą narzędzi opracowanych w ramach Inicjatywy na rzecz przedsiębiorczości społecznej oraz do złożenia Parlamentowi sprawozdania z rezultatów przeglądu śródokresowego;

114.  przypomina, że zapobieganie zwalnianiu osób niepełnosprawnych wymaga dania im możliwości wykonywania pracy zgodnie ze szczególnymi przepisami; zaleca ponadto przeprowadzanie odpowiednich kontroli i nawiązanie współpracy z urzędami pracy oraz przedsiębiorstwami w celu wyeliminowania zjawiska marginalizacji osób niepełnosprawnych w miejscu pracy i pełnego wykorzystania ich potencjału;

115.  wzywa państwa członkowskie do przyjęcia ram jakości staży, a także do wspierania i rozwijania możliwości przyuczania do zawodu i szkolenia osób niepełnosprawnych przy jednoczesnym zapewnieniu racjonalnych usprawnień i dostępności, aby zapewnić ochronę socjalną osób niepełnosprawnych i ułatwić im integrację na rynku pracy;

116.  wzywa państwa członkowskie do przyjęcia w trybie pilnym środków mających odwrócić negatywny wpływ środków oszczędnościowych na ochronę socjalną osób niepełnosprawnych, oraz do zapobiegania takim skutkom; w związku z tym wzywa Komisję, by rozważyła wprowadzenie w UE minimum ochrony socjalnej na poziomie umożliwiającym poszanowanie prawa osób niepełnosprawnych do odpowiedniego poziomu życia i ochrony socjalnej;

117.  wzywa państwa członkowskie do wdrożenia skutecznych mechanizmów zapobiegania ubóstwu, szczególnej podatności na zagrożenia i wykluczeniu społecznemu wśród osób niepełnosprawnych i ich rodzin i łagodzenia tych zjawisk, ze szczególnym uwzględnieniem niepełnosprawnych dzieci i osób starszych, w kontekście europejskiego filaru praw socjalnych;

118.  apeluje do Komisji, aby umożliwiła państwom członkowskim realizującym programy korekty budżetowej wyłączenie osób niepełnosprawnych z zakresu stosowania środków oszczędnościowych, zwłaszcza w sektorze opieki zdrowotnej;

119.  wzywa państwa członkowskie do powstrzymania się od cięć w obszarze świadczeń z tytułu niepełnosprawności, usług środowiskowych, usług zdrowotnych, szkoleń i programów edukacyjnych, gdyż cięcia takie osłabią oddziaływanie Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych i spowodują dalszy wzrost poziomu ubóstwa i wykluczenia społecznego;

120.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, by w ramach przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu osób niepełnosprawnych i członków ich rodzin wspierały środki przeciwdziałania ubóstwu, dotykającemu wiele rodzin osób podatnych na zagrożenia, z wykorzystaniem jednoznacznych wskaźników, na podstawie których planowana będzie niezbędna opieka;

121.  podkreśla, że art. 7 i art. 96 ust. 7 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów(23) zobowiązuje państwa członkowskie i Komisję do zagwarantowania, że równe szanse, niedyskryminacja i włączenie społeczne osób niepełnosprawnych są uwzględniane i propagowane przy wdrażaniu europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w ogólności, a w szczególności programów operacyjnych; apeluje o zintegrowane podejście mające na celu zaspokojenie szczególnych potrzeb osób niepełnosprawnych; w związku z tym wzywa Komisję, by ściśle monitorowała stosowanie ogólnych uwarunkowań ex ante w zakresie niepełnosprawności i przeciwdziałania dyskryminacji; podkreśla, że ich ocena powinna dotyczyć adekwatności planowanych środków mających na celu promowanie równych szans kobiet i mężczyzn oraz integracji osób niepełnosprawnych, szczególnie jeżeli chodzi o dostępność finansowania;

122.  zachęca decydentów na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym oraz na poziomie UE do zapewniania skutecznego nadzoru nad przestrzeganiem przepisów zmierzających do niedyskryminacji, a także do zapewniania dostępności i wykorzystania europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w celu wspierania równego dostępu osób niepełnosprawnych do wszystkich usług, w tym internetu, oraz równych i wystarczających warunków mieszkaniowych w społecznościach lokalnych na wszystkich obszarach (np. obszary wiejskie i słabo zaludnione oraz obszary miejskie), jak również w celu wspierania instytucji odpowiedzialnych za opiekę nad tymi osobami; zauważa jednak, że polityka społeczna i jej finansowanie pozostają przede wszystkim w gestii państw członkowskich;

123.  wzywa Komisję, by ściśle monitorowała przestrzeganie zasady niedyskryminacji i powiązanych przepisów przy korzystaniu z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych; podkreśla, że podmioty odpowiedzialne za wspieranie włączenia społecznego i niedyskryminacji, w tym organizacje reprezentujące osoby niepełnosprawne, muszą być zaangażowane w partnerstwo w fazie programowania i wdrażania programów operacyjnych, aby zapewnić faktyczne uwzględnianie interesów i problemów osób niepełnosprawnych; apeluje o wykorzystywanie europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w taki sposób, by przestrzegać minimalnych norm dotyczących mieszkalnictwa, mobilności i dostępności dla osób niepełnosprawnych, i zauważa, że jest to ważnym i trudnym zadaniem, zwłaszcza dla organów lokalnych i regionalnych;

124.  apeluje do państw członkowskich o lepsze wykorzystywanie funduszy strukturalnych, zwłaszcza Europejskiego Funduszu Społecznego i programu Kreatywna Europa, z udziałem jak największej liczby krajowych, regionalnych i lokalnych organizacji reprezentujących osoby niepełnosprawne; podkreśla ponadto, że osobom niepełnosprawnym należy zapewnić pełną dostępność rynku pracy, edukacji i szkoleń, programu Erasmus+, gwarancji dla młodzieży i inicjatywy EURES;

125.  wzywa państwa członkowskie do propagowania zasady, w myśl której instytucje zamawiające w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych miałyby możliwość wykluczenia oferentów niespełniających warunków dostępności dla osób niepełnosprawnych;

126.  z zadowoleniem przyjmuje warunki wstępne dotyczące włączenia społecznego oraz przyznanie priorytetu inwestycyjnego „przejściu z usług instytucjonalnych do usług na poziomie społeczności lokalnych” w rozporządzeniu 1303/2013 w sprawie europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych (fundusze EFSI); wzywa państwa członkowskie do wykorzystania tych funduszy na deinstytucjonalizację oraz jako narzędzi do wdrażania konwencji o prawach osób niepełnosprawnych;

127.  wyraża zaniepokojenie, że europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne są niewłaściwie wykorzystywane do wspierania instytucjonalizacji, oraz wzywa państwa członkowskie i Komisję do dokładniejszego monitorowania zgodnie z Konwencją o prawach osób niepełnosprawnych oraz w porozumieniu z organizacjami reprezentującymi osoby niepełnosprawne; zaleca zawieszanie, wycofywanie i nakazywanie państwom członkowskim zwrotu płatności w razie naruszenia obowiązku poszanowania praw podstawowych; uważa, że zasady przejrzystości powinny być stosowane w całym postępowaniu, od przyznania funduszy do ich rzeczywistego wykorzystania;

128.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do podjęcia koniecznych działań, w tym przez wykorzystanie funduszy EFSI oraz innych odpowiednich funduszy UE, by rozwijać usługi wsparcia w obrębie społeczności lokalnych dla niepełnosprawnych dziewcząt i chłopców oraz ich rodzin, w tym dla osób potrzebujących wysokiego poziomu wsparcia, wspierać deinstytucjonalizację i przeciwdziałać nowej instytucjonalizacji oraz wspierać społeczeństwa sprzyjające włączeniu i dostęp niepełnosprawnych dziewcząt i chłopców do edukacji integracyjnej;

129.  uważa, że instytucje UE powinny rozważyć otwarcie przyszłych i istniejących kanałów finansowania dla organizacji aktywnie reprezentujących osoby niepełnosprawne;

130.  wzywa Komisję do kontynuowania prac nad włączeniem osób niepełnosprawnych za pomocą wsparcia finansowego dla szeregu projektów i organizacji oddolnych;

131.  zwraca się do instytucji UE i państw członkowskich o aktywne zaangażowanie osób niepełnosprawnych w procesy decyzyjne, także poprzez ich organizacje przedstawicielskie, zgodnie z art. 4 ust. 3 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych; zaleca ponadto, by brać pod uwagę opinie wyrażone przez osoby niepełnosprawne, uwzględniając je w tych procesach;

132.  potwierdza znaczenie dostępności wyjątków i ograniczeń praw autorskich i pokrewnych w celu zaspokojenia potrzeb osób niepełnosprawnych; odnotowuje zawarcie Traktatu z Marrakeszu mającego na celu ułatwienie dostępu do utworów opublikowanych w druku osobom niewidomym i słabowidzącym oraz ponownie wyraża przekonanie, że UE ma właściwości, by przystąpić do tego traktatu bez uzależniania ratyfikacji od przeglądu ram prawnych UE lub od terminu wydania wyroku przez Trybunał Sprawiedliwości; w związku z tym podkreśla też, że Parlament, Komisja i państwa członkowskie powinny współpracować na rzecz zapewnienia szybkiej ratyfikacji Traktatu z Marrakeszu;

133.  podkreśla, że wszelkie zmiany prawodawstwa w dziedzinie praw autorskich i pokrewnych powinny zapewniać osobom niepełnosprawnym dostęp do utworów i usług chronionych prawem autorskim i prawami pokrewnymi we wszelkich formatach; przypomina, że Komisja ma przedstawić wnioski ustawodawcze dotyczące wyjątków i ograniczeń praw autorskich i pokrewnych w celu zapewnienia osobom niepełnosprawnym dostępu do utworów i usług chronionych tymi prawami;

134.  podkreśla rolę systemów cyfrowych dla osób niepełnosprawnych jako narzędzia ułatwiającego im udział we wszystkich dziedzinach życia społecznego i zaleca dalsze badanie możliwości wykorzystania technologii otoczenia wspomagającego nauczanie; uznaje, że nieproporcjonalna liczba osób niepełnosprawnych nie korzysta obecnie z internetu, pozostaje na marginesie rozwoju cyfrowego i w związku z tym nie ma dostępu do informacji, możliwości, nauki nowych umiejętności i do istotnych usług; apeluje zatem do prawodawców na szczeblu krajowym i unijnym, by uwzględniali postanowienia o dostępności przy wdrażaniu przepisów dotyczących jednolitego rynku cyfrowego, włączali kwestie dostępności do treści cyfrowych do wszystkich odpowiednich dziedzin polityki, inicjowali programy szkoleniowe dla liderów cyfryzacji w obrębie społeczności, by zachęcić większą liczbę osób niepełnosprawnych do korzystania z internetu, oraz podejmowania działania niezbędne do zwalczania cyberprzestępczości i cyberprzemocy; zwraca się do Komisji i do państw członkowskich o zapewnienie, by prawa własności intelektualnej nie były dla osób niepełnosprawnych nadmierną ani dyskryminującą przeszkodą w dostępie do dóbr kultury, oraz o wprowadzenie obowiązkowego wyjątku od prawa autorskiego, dotyczącego przypadków niekomercyjnego wykorzystania na potrzeby osób niepełnosprawnych, jeżeli przypadki te są bezpośrednio związane z niepełnosprawnością i mają charakter niekomercyjny, w zakresie, w jakim wymaga tego dana niepełnosprawność; zwraca się o przyjęcie we wszystkich dziedzinach polityki UE przekrojowego podejścia do praw człowieka przysługujących osobom niepełnosprawnym;

135.  przypomina, że sport to niezwykle wartościowe narzędzie włączenia społecznego, ponieważ daje możliwości kontaktu z innymi osobami i nabywania umiejętności społecznych; zwraca się do Komisji i państw członkowskich, by zgodnie z postanowieniami art. 30 Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych uruchomiły specjalne programy mające poprawiać dostęp osób niepełnosprawnych do zajęć i imprez sportowych; zauważa, że prawo do pełnego dostępu do działań kulturalnych czy rekreacyjnych to prawo fundamentalne, dlatego wzywa Komisję do poprawy dostępności do tego rodzaju imprez, obiektów, towarów i usług, również w dziedzinie audiowizualnej; z zadowoleniem przyjmuje inicjatywy mające na celu opracowanie odpowiednich podpisów lub audiodeskrypcji utworów, zwłaszcza audiowizualnych, aby udostępnić je osobom niepełnosprawnym;

136.  jest zdania, że narzędzia cyfrowe dla osób niepełnosprawnych powinny być tak opracowane, aby umożliwić integrację niepełnosprawnych sportowców, jak również sprzyjać platformom umożliwiającym pracę na odległość i współdzielenie stanowisk pracy; uważa ponadto, że jakość nauczania i infrastruktura sportowa w szkołach powinny być dostosowane do potrzeb dzieci niepełnosprawnych oraz że w każdym państwie członkowskim należy wprowadzić krajowe i regionalne strategiczne ramy polityki dotyczące uczenia się przez całe życie, zawierające konkretne środki służące rozwojowi umiejętności osób niepełnosprawnych;

137.  przypomina, że podprogram MEDIA programu Kreatywna Europa powinien zwracać szczególną uwagę na projekty obejmujące kwestię niepełnosprawności oraz że należy w tym zakresie podkreślić edukacyjną moc filmów i festiwali;

138.  podkreśla znaczenie dostępności w umożliwieniu osobom niepełnosprawnym pełnego korzystania z europejskiej oferty turystycznej;

139.  podkreśla, że usługi turystyczne muszą uwzględniać specjalne potrzeby osób niepełnosprawnych, takie jak łatwy dostęp do informacji i komunikacji oraz do udogodnień takich jak pokoje, łazienki, toalety i inne pomieszczenia;

140.  podkreśla, że zasada „turystyka dla wszystkich” powinna być punktem odniesienia dla wszelkich działań związanych z turystyką, na szczeblu krajowym, regionalnym, lokalnym czy europejskim; stwierdza, że dostawcy usług turystycznych powinni brać pod uwagę potrzeby osób niepełnosprawnych, podejmując działania w zakresie przystosowania obiektów i szkolenia personelu;

Szczególne obowiązki

141.  wzywa do opracowania wskaźników opartych na prawach człowieka i apeluje do państw członkowskich, by przedstawiły ilościowe i jakościowe porównywane dane zdezagregowane według różnych czynników, w tym według płci, wieku, zatrudnienia i niepełnosprawności, dotyczące wszystkich działań prowadzonych w UE; wzywa Komisję do finansowania odpowiednich badań oraz gromadzenia danych, np. na temat dostępności turystyki i opieki zdrowotnej, przemocy i nadużyć wobec osób ze wszystkimi rodzajami niepełnosprawności oraz wykorzystywania tych osób w społeczności i w instytucjach;

142.  wzywa Komisję do harmonizacji gromadzenia danych dotyczących niepełnosprawności za pomocą unijnych sondaży społecznych zgodnie z art. 31 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych w celu dokładnego informowania o zmianach w tym obszarze i identyfikowania tych zmian; podkreśla, że podczas gromadzenia danych należy wykorzystywać metodologie włączające wszystkie osoby niepełnosprawne, również osoby z poważniejszą niepełnosprawnością oraz te przebywające w ośrodkach opieki; przypomina, że wszystkie zgromadzone dane powinny zostać poddane analizie pod kątem zgodności z prawami człowieka i inicjatywami w zakresie ochrony danych, w tym – choć nie wyłącznie – zgodności z przepisami europejskiej konwencji praw człowieka, Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz dyrektywy o prywatności i łączności elektronicznej; podkreśla, że wspomniane sondaże powinny mieć charakter jak najbardziej szczegółowy i ukierunkowany, a po ich zakończeniu należy przeprowadzić stosowne analizy i warsztaty gwarantujące podjęcie odpowiednich i skutecznych działań;

143.  wzywa Komisję do systematycznego uwzględniania praw osób niepełnosprawnych wszędzie w unijnej polityce i programach współpracy międzynarodowej;

144.   podkreśla, jak istotne jest osiągnięcie wszystkich celów zrównoważonego rozwoju związanych z niepełnosprawnością, w szczególności celu 4 dotyczącego zapewnienia wszystkim równego dostępu do dobrej jakości kształcenia, jak również potrzebę zwiększenia liczby szkół posiadających dostęp do infrastruktury i materiałów dostosowanych do potrzeb uczniów niepełnosprawnych, inwestowania w rozwój kwalifikacji zawodowych nauczycieli na potrzeby edukacji włączającej oraz uczestnictwa dzieci w życiu szkoły i społeczności;

145.  podkreśla zobowiązanie, by nie pozostawiać nikogo na marginesie, a także odniesienia do niepełnosprawności w celach zrównoważonego rozwoju, konkretnie w sekcjach dotyczących edukacji, wzrostu i zatrudnienia, nierówności i dostępności osiedli ludzkich, a także jeśli chodzi o gromadzenie danych i monitorowanie celów zrównoważonego rozwoju, i zaleca, aby UE przejęła inicjatywę w zakresie wdrażania celów zrównoważonego rozwoju uwzględniających perspektywę niepełnosprawności; podkreśla również odniesienia do ram z Sendai dotyczących ograniczania ryzyka klęsk żywiołowych;

146.  zaleca, aby UE przejęła inicjatywę w zakresie wdrażania programu działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030 z uwzględnieniem osób niepełnosprawnych, a także opracowała plan prac i zaplanowała jego przegląd śródokresowy, aby zagwarantować mechanizm monitoringu i oceny, a także zapewnić rozliczalność UE;

147.  zachęca Komisję do opracowania planu wdrożenia celów zrównoważonego rozwoju oraz inicjatyw z zakresu zmniejszania ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi zgodnie z Konwencją ONZ o prawach osób niepełnosprawnych; podkreśla, że taki plan powinien wnieść istotny wkład w zdefiniowanie wskaźników w dziedzinie niepełnosprawności i integracji społeczno-gospodarczej; podkreśla, że ubóstwo, ochrona socjalna, opieka zdrowotna, przemoc wobec kobiet, zdrowie i prawa seksualne i reprodukcyjne, dostęp do wody, infrastruktury sanitarnej i energii, odporność na klęski żywiołowe i rejestracja urodzeń to zagadnienia, które zasługują na szczególną uwagę w definiowaniu wskaźników dotyczących celów zrównoważonego rozwoju;

148.  podkreśla, że wszystkie unijne strategie polityczne i programy, zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne, muszą być zgodne z Konwencją ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, a także wprowadzać środki specjalne gwarantujące uwzględnianie praw osób niepełnosprawnych we wszystkich dziedzinach, w tym w polityce i programach odnoszących się do kwestii humanitarnych i rozwoju; wzywa w związku z tym UE do przyjęcia zharmonizowanej polityki rozwoju z włączeniem niepełnosprawności oraz do ustanowienia systematycznego i zinstytucjonalizowanego podejścia do uwzględniania praw osób niepełnosprawnych wszędzie w unijnej polityce i programach współpracy międzynarodowej;

149.  zaleca, by delegacje i agencje UE wykazywały dostateczne zrozumienie dla strategii w sprawie niepełnosprawności UE, a zatem by w swoich pracach uwzględniały potrzebę integracji i dostępności; sugeruje utworzenie w Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych punktu kontaktowego ds. Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych; domaga się, by wszystkie szkolenia dotyczące praw człowieka prowadzone w ramach misji wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO) w trybie pilnym uzupełniono o perspektywę niepełnosprawności;

150.  Ponadto wzywa UE do:

–  opracowania większej liczby projektów rozwojowych skupiających się szczególnie na osobach niepełnosprawnych;

–  stworzenia mechanizmu budowania zdolności i wymiany dobrych praktyk między poszczególnymi instytucjami UE oraz między UE a jej państwami członkowskimi, dotyczącymi pomocy humanitarnej obejmującej osoby niepełnosprawne i dostępnej dla tych osób;

–  wprowadzenia punktów kontaktowych ds. zagadnień związanych z niepełnosprawnością w delegaturach UE posiadających stanowisko wyszkolonego operatora mogącego współdziałać z osobami niepełnosprawnymi dzięki oferowaniu stosownych kompetencji i fachowej wiedzy;

–  zajęcia się kwestią niepełnosprawności w dialogach z krajami partnerskimi oraz wspierania współpracy strategicznej z organizacjami pozarządowymi krajów partnerskich zajmującymi się kwestią niepełnosprawności;

–  dokonania przeglądu wieloletnich ram finansowych i Europejskiego Funduszu Rozwoju w kontekście Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych;

–  uwzględnienia odniesienia do głównych kwestii związanych z niepełnosprawnością we wszystkich strategiach politycznych UE w ewentualnym nowym konsensusie europejskim w sprawie rozwoju;

–  rozważenia przeznaczenia funduszy przewidzianych na wszystkie strategie i programy współpracy międzynarodowej UE na programy narodowe poświęcone osobom niepełnosprawnym;

–  zapewnienia dzieciom, które mogą być zagrożone, niezwłocznej, odpowiedniej i kompleksowej opieki z uwagi na znaczenie wczesnej interwencji w takich przypadkach;

151.  z zadowoleniem przyjmuje nowy cel 12 w planie działania UE dotyczącym praw człowieka i demokracji na lata 2015–2019; wzywa Komisję, aby zagwarantowała, że kwestia wdrażania Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych będzie systematycznie poruszana w dialogu dotyczącym praw człowieka z krajami trzecimi; wzywa specjalnego przedstawiciela UE ds. praw człowieka, aby ukierunkowywał i monitorował postępy w tej dziedzinie, ze szczególnym uwzględnieniem dążeń do standaryzacji w dziedzinie dostępności;

152.  popiera skuteczne włączenie osób z niepełnosprawnością do społeczeństwa, w szczególności do społeczności lokalnych, oraz finansowanie usług dla osób mieszkających samodzielnie dzięki programom w ramach instrumentów finansowania działań zewnętrznych; apeluje o bardziej ukierunkowane wykorzystanie funduszy strukturalnych UE; wzywa do przeprowadzenia śródokresowej oceny zewnętrznych instrumentów finansowych, aby ocenić ich skuteczność w zakresie integracji osób niepełnosprawnych w ich społecznościach, usuwania barier oraz wspierania dostępności; domaga się ponadto, by w programach UE zaprzestano dokonywania wszelkich wydatków, które wspierają instytucjonalizację i utrwalają segregację osób niepełnosprawnych; apeluje o wzmocnienie i monitorowanie wydatków w konsultacji z organizacjami osób niepełnosprawnych;

153.  sugeruje, by wszystkie osoby zatrudnione przez UE do zarządzania jej granicami zewnętrznymi oraz w ośrodkach przyjmowania osób ubiegających się o azyl przeszły specjalne szkolenie dotyczące potrzeb osób niepełnosprawnych, by zapewnić zaspokojenie tych potrzeb;

154.  z zadowoleniem przyjmuje wycofanie się Komisji z udziału w niezależnych ramach monitorowania (ramach UE); zobowiązuje się do znalezienia najbardziej odpowiedniej struktury ram UE, aby zapewnić ich pełną zgodność z Konwencją o prawach osób niepełnosprawnych oraz z zasadami paryskimi, i wzywa do wdrożenia Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych przez Unię Europejską oraz do przeglądu i zmiany kodeksu postępowania pomiędzy Radą, państwami członkowskimi i Komisją zawierającego wewnętrzne ustalenia dotyczące wdrażania przez Unię Europejską i reprezentowania Unii w odniesieniu do Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, a także o włączenie w te prace Parlamentu Europejskiego;

155.  podkreśla potrzebę poprawy współpracy politycznej w tych ramach, z uwzględnieniem zasobów finansowych i ludzkich, aby zapewnić możliwość wypełnienia zobowiązań i wdrożenia zaleceń określonych w Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych;

156.  przywiązuje najwyższą wagę do art. 33 Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych („Wdrażanie i monitorowanie na szczeblu krajowym”) oraz do 76. i 77. punktu uwag podsumowujących komitetu ONZ, dlatego też z zadowoleniem przyjmuje zgodę komitetu ONZ na udział Parlamentu Europejskiego w ramach UE;

157.  wzywa organy budżetowe do przydzielenia odpowiednich zasobów, aby umożliwić ramom UE pełnienie przewidzianych funkcji w sposób niezależny;

158.  przypomina, że Komisja Petycji zapewnia czynną ochronę obywateli europejskich (osób fizycznych lub prawnych) zgodnie z art. 227 TFUE, umożliwiając im składanie skarg dotyczących naruszenia ich praw przez instytucje europejskie, krajowe i lokalne, w tym przez instytucje powstałe w związku ze stosowaniem polityki europejskiej mającej na celu stosowanie Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, zgodnie z załączoną do traktatu Deklaracją dotyczącą rozgraniczenia kompetencji;

159.  zwraca uwagę, że Komisję Petycji uznaje się za instrument instytucjonalny UE (wraz z Rzecznikiem Praw Obywatelskich, mianowanym, by bronić obywateli w razie niewłaściwego administrowania), mogący pełnić funkcję ochronną w ramach UE, zgodnie z zasadami funkcjonowania krajowych instytucji mających chronić i wspierać prawa człowieka („zasady paryskie”), przyjętymi przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w rezolucji nr 48/134 z 1993 r.;

160.  zaznacza, że w celu wykonywania roli ochronnej Komisja Petycji oddaje do dyspozycji niezależnego nadzoru swoje uprawnienia do prowadzenia wstępnych postępowań wyjaśniających w sprawie naruszenia prawa UE wdrażającego Konwencję ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, przekazywania petycji innym komisjom parlamentarnym w celu przeprowadzenia dochodzenia lub podjęcia innych odpowiednich działań, a także odbywania wizyt w terenie w celu zebrania informacji i nawiązania kontaktu z organami krajowymi;

161.  przypomina, że co roku Komisja Petycji otrzymuje od osób niepełnosprawnych znaczną liczbę petycji ukazujących realia życia milionów osób w całej Europie, które codziennie napotykają trudności, jeśli chodzi o dostęp do pracy i zatrudnienia, edukacji i transportu lub udział w życiu politycznym, publicznym i kulturalnym; podkreśla znaczenie art. 29 Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, dotyczącego udziału i niedyskryminacji osób niepełnosprawnych w życiu politycznym i publicznym;

162.  przypomina, że często petycje, na które zwrócono największą uwagę, były popierane przez organizacje społeczeństwa obywatelskiego reprezentujące osoby niepełnosprawne, dlatego należy wspierać i propagować rolę ochronną oraz skuteczność petycji wskazujących na łamanie praw tych osób; docenia rolę odgrywaną przez te organizacje we wspieraniu włączenia społecznego i poprawie jakości życia osób niepełnosprawnych;

163.  odnotowuje petycje opisujące przypadki nadużyć w niektórych państwach członkowskich, jeśli chodzi o zapewnienie osobom niepełnosprawnym środków utrzymania, dotyczące nie tylko niewypłacania dodatków gwarantowanych prawem, ale również takich przypadków jak ten przedstawiony w petycji 1062/2014, w której władzom zarzuca się wydanie arbitralnych decyzji administracyjnych w celu zmniejszenia przyznanych uprzednio świadczeń, na podstawie wątpliwej oceny medycznej stwierdzającej znacznie mniejszy stopień niepełnosprawności; zwraca się do zainteresowanych organów krajowych, regionalnych i lokalnych, by wykazywały większą wrażliwość, jeśli chodzi o wpływ takich działań na życie danych osób i ich rodzin, oraz zwraca się do Komisji, aby dokładnie monitorowała poszczególne wdrażane w państwach członkowskich strategie polityczne i powiązane z nimi środki dotyczące niepełnosprawności;

164.  zauważa, że niektóre państwa członkowskie, które ratyfikowały Konwencję ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, muszą jeszcze utworzyć lub wyznaczyć organy do wdrożenia i monitorowania konwencji, zgodnie z art. 33; odnotowuje fakt, że pracę już powstałych organów, w szczególności mechanizmów monitorowania utworzonych na mocy art. 33 ust. 2, hamuje brak zasobów finansowych i kadrowych, a także brak solidnej podstawy prawnej do ich wyznaczenia;

165.  apeluje do państw członkowskich, by przydzieliły mechanizmom monitorowania utworzonym na mocy art. 33 ust. 2 wystarczające i stałe zasoby finansowe i kadrowe, pozwalające tym mechanizmom na wypełnianie ich zadań; uważa, że powinny one również gwarantować niezależność mechanizmów monitorowania przez zapewnienie, że w ich składzie i działaniach uwzględnione zostaną zasady paryskie dotyczące funkcjonowania krajowych instytucji ds. praw człowieka, zgodnie z art. 33 ust. 2, co można by wesprzeć, tworząc formalną podstawę prawną jasno określającą rolę i zakres działania mechanizmów; wzywa państwa członkowskie, które jeszcze nie wyznaczyły organów przewidzianych w art. 33, by uczyniły to jak najszybciej i przydzieliły im zasoby i uprawnienia umożliwiające skuteczne wdrażanie i monitorowanie obowiązków wynikających z konwencji;

166.  podkreśla, że sieć ds. Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych wymaga wzmocnienia w celu odpowiedniego skoordynowania wdrażania Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych zarówno w wymiarze wewnętrznym, jak i na szczeblu międzyinstytucjonalnym, przy jednoczesnym czynnym zaangażowaniu osób niepełnosprawnych i przy zapewnieniu ścisłych konsultacji z nimi za pośrednictwem organizacji przedstawicielskich w ramach wszystkich działań i posiedzeń sieci;

167.  apeluje do wszystkich instytucji, agencji i organów UE o ustanowienie punktów kontaktowych oraz podkreśla potrzebę wprowadzenia horyzontalnego międzyinstytucjonalnego mechanizmu koordynacji w dyrekcjach generalnych i instytucjach UE; apeluje o to, by warunki tej współpracy zostały określone w strategii dotyczącej wdrażania Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych;

168.  wzywa do wzmocnienia koordynacji międzyinstytucjonalnej między mechanizmami wdrażania poszczególnych instytucji UE;

Wypełnianie postanowień konwencji przez instytucje Unii Europejskiej (jako administrację publiczną)

169.  uważa za istotny fakt, że Komisja Petycji organizuje ukierunkowane wydarzenia poświęcone petycjom dotyczącym niepełnosprawności, i podkreśla ważną rolę dialogu z licznymi zainteresowanymi stronami i ich wkładu, w tym rolę innych właściwych komisji Parlamentu Europejskiego, członków ram UE ds. Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, organizacji społeczeństwa obywatelskiego reprezentujących osoby niepełnosprawne oraz przedstawicieli środowiska naukowego;

170.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że wysłuchanie publiczne pt. „Ochrona praw osób niepełnosprawnych z perspektywy otrzymanych petycji” zorganizowane przez Komisję Petycji w dniu 15 października 2015 r. spełniało wysokie standardy dostępności, i zaleca, by wszystkie przyszłe posiedzenia komisji Parlamentu były dostępne dla osób niepełnosprawnych;

171.  z zadowoleniem przyjmuje wykorzystanie alfabetu Braille’a w komunikacji ze składającymi petycje i zachęca wszystkie instytucje UE do używania w komunikacji z obywatelami języka migowego, formatów ułatwiających odczytanie informacji oraz alfabetu Braille’a, aby kontynuować i zintensyfikować działania na rzecz włączenia obywateli w prace instytucji i w integrację europejską;

172.  zwraca się do państw członkowskich i instytucji UE o zapewnienie, by informacje o możliwości udziału w procesach konsultacji były wyraźne i szeroko rozpowszechnione w postaci komunikatów dostępnych dla osób niepełnosprawnych i sformułowanych przy użyciu alfabetu Braille’a czy w formacie ułatwiającym odczytanie informacji;

173.  wzywa państwa członkowskie i instytucje UE do zapewnienia jasnego i szerokiego informowania o możliwościach udziału w procesach konsultacji, z wykorzystaniem dostępnych środków komunikacji, aby możliwe było przekazywanie informacji w innych formach, takich jak alfabet Braille’a i formaty ułatwiające odczytanie informacji, oraz aby wysłuchania publiczne oraz otwarte posiedzenia, na których omawiane są proponowane regulacje i strategie polityczne, były w pełni dostępne dla osób niepełnosprawnych, w tym dla osób z niepełnosprawnością intelektualną i osób mających trudności w uczeniu się;

174.  podkreśla potrzebę wspomagania rzeczywistego udziału i wolności wypowiedzi osób niepełnosprawnych podczas wydarzeń publicznych i spotkań organizowanych przez instytucje lub w ich pomieszczeniach, przez zapewnienie napisów dla niesłyszących i tłumaczeń na język migowy oraz wydawanie dokumentów w alfabecie Braille’a i w formatach ułatwiających czytanie;

175.  wzywa Radę Najwyższą Szkół Europejskich, w tym Komisję, do zapewnienia dobrej jakościowo edukacji włączającej w Szkołach Europejskich zgodnie z wymaganiami Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych w zakresie multidyscyplinarnej oceny, integracji dzieci niepełnosprawnych oraz zapewnienia racjonalnych usprawnień, przy zagwarantowaniu integrującego udziału niepełnosprawnych rodziców;

176.  zwraca się do instytucji, aby wspierały i promowały pracę europejskiej agencji na rzecz edukacji dostosowanej i włączającej;

177.  wzywa UE do przeprowadzenia przeglądu zasad wspólnego systemu ubezpieczenia chorobowego, systemu emerytalnego i środków zabezpieczenia społecznego i opieki społecznej związanych z niepełnosprawnością, by zapewnić niedyskryminowanie osób niepełnosprawnych i równe szanse dla nich, m.in. przez uznanie potrzeb zdrowotnych związanych z niepełnosprawnością za odrębne od potrzeb wynikających z chorób, oraz by wspierać niezależne życie i pracę dzięki zwrotowi dodatkowych kosztów urządzeń lub usług potrzebnych do pracy (m.in. drukarek brajlowskich, aparatów słuchowych, usług tłumaczy na język migowy, usług opracowywania napisów dla niesłyszących itp.);

178.  wzywa instytucje, agencje i organy, by w ramach otwartego procesu uwzględniającego niepełnosprawność zapewniły pełne i skuteczne wdrożenie wszystkich istniejących regulaminów pracowniczych zgodnie z Konwencją o prawach osób niepełnosprawnych oraz opracowanie przepisów wewnętrznych i postanowień z zachowaniem pełnej zgodności z Konwencją o prawach osób niepełnosprawnych w celu uwzględnienia uwag podsumowujących;

179.  wzywa do zapewnienia odpowiednich, opartych na potrzebach i zgodnych z zasadami konwencji racjonalnych usprawnień dla osób niepełnosprawnych – lub osób mających niepełnosprawnych członków rodziny wymagających opieki – które pracują w służbach instytucji europejskich, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb osób niepełnosprawnych;

180.  apeluje do instytucji, aby przyjęły kompleksowe zasady naboru, zatrzymywania i awansu pracowników, z uwzględnieniem tymczasowych działań pozytywnych, w celu aktywnego i znacznego zwiększania liczby niepełnosprawnych urzędników, pracowników i stażystów, w tym osób z niepełnosprawnością psychospołeczną i intelektualną, zgodnie z art. 5 dyrektywy 2000/78/WE;

181.  zaleca, aby w porozumieniu z organizacjami reprezentującymi osoby niepełnosprawne opracowano kompleksowe moduły szkoleniowe dla pracowników z zakresu Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, z ukierunkowaniem na personel pierwszego kontaktu, kierownictwo i personel zajmujący się zamówieniami publicznymi;

182.  apeluje do instytucji UE, aby zapewniły dostępność swoich treści internetowych oraz aplikacji, w tym treści zamieszczanych w intranecie oraz wszystkich dokumentów i materiałów audiowizualnych, przy jednoczesnym zapewnieniu fizycznej dostępności ich siedzib;

183.  wzywa Komisję do ścisłej współpracy z innymi instytucjami, organami i agencjami UE, a także z państwami członkowskimi w celu koordynacji skutecznych i systematycznych działań wynikających z uwag podsumowujących, w miarę możliwości na podstawie strategii wdrażania konwencji;

184.  wzywa UE i jej państwa członkowskie, aby przy podejmowaniu działań wdrażających odnoszące się do nich uwagi podsumowujące zapewniły konsultacje z osobami niepełnosprawnymi oraz ich ustrukturyzowane i systematyczne uczestnictwo;

185.  w odniesieniu do art. 35 Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, który zobowiązuje państwa członkowskie będące sygnatariuszami konwencji do przedstawienia sprawozdania wstępnego, a następnie kolejnych sprawozdań na temat wdrażania konwencji, uważa, że sprawozdania te powinny być przedkładane co cztery lata i opracowywane z udziałem organizacji osób niepełnosprawnych;

°

°  °

186.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji.

(1)

Dz.U. L 23 z 27.1.2010, s. 35.

(2)

CRPD/C/EU/CO/1.

(3)

CRPD/C/EU/Q/1.

(4)

A/RES/64/142.

(5)

Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 320.

(6)

Dz.U. L 303 z 2.12.2000, s. 16.

(7)

Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0059.

(8)

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0321.

(9)

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0320.

(10)

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0286.

(11)

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0261.

(12)

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0208.

(13)

Dz.U. C 75 E z 26.2.2016, s. 130.

(14)

Dz.U. C 131 E z 8.5.2013, s. 9.

(15)

Dz.U. C 212 E z 5.8.2010, s. 23.

(16)

CURIA, sprawy połączone C-335/11 i C-337/11 HK Danmark, 11 kwietnia 2013 r., pkt 29–30; CURIA, sprawa C-363/12 Z, 18 marca 2014 r., pkt 73; CURIA, sprawa C-356/12 Glatzel, 22 maja 2014 r., pkt 68.

(17)

Raport Agencji Praw Podstawowych zatytułowany „Violence against children with disabilities: legislation, policies and programmes in the EU” („Przemoc wobec dzieci niepełnosprawnych: prawodawstwo, polityki i programy w UE”), http://fra.europa.eu/sites/default/files/fra_uploads/fra-2015-violence-against-children-with-disabilities_en.pdf

(18)

Raport Agencji Praw Podstawowych zatytułowany „Violence against women: an EU-wide survey. Main results” („Przemoc wobec kobiet. Badanie na poziomie Unii Europejskiej. Najważniejsze wyniki”), http://fra.europa.eu/sites/default/files/fra-2014-vaw-survey-main-results-apr14_en.pdf

(19)

Van Straaten i in. (2015), „Self-reported care needs of Dutch homeless people with and without a suspected intellectual disability: a 1.5-year follow-up study” („Zapotrzebowanie na opiekę wśród żyjących w Holandii osób bezdomnych z podejrzeniem oraz bez podejrzenia niepełnosprawności intelektualnej – z ich perspektywy: półtoraroczne badanie kontrolne”), w: „Health Soc Care Community” z 1 października 2015 r., Epub 1 października 2015 r.

(20)

Dane EU-SILC z 2012 r.

(21)

Dz.U. C 56E z 26.2.2013, s. 41.

(22)

COM(2015)0615.

(23)

Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 320.


UZASADNIENIE

Informacje ogólne

W grudniu 2010 r. Unia Europejska przystąpiła do Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych ONZ (zwanej dalej „konwencją”) jako pierwsza organizacja integracji regionalnej(1). Konwencja jest pierwszą (i jak dotąd jedyną) umową międzynarodową dotyczącą praw człowieka ratyfikowaną przez Unię Europejską jako całość; protokół fakultatywny nie został podpisany ani ratyfikowany. Po ratyfikowaniu konwencji Unia Europejska podlega weryfikacji przez Komitet do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych (zwany dalej „Komitetem”).

Po przystąpieniu do konwencji Unia Europejska – podobnie jak pozostałe państwa strony – została zobowiązana do opracowania wstępnego sprawozdania(2) dotyczącego działań podjętych w celu realizacji zobowiązań określonych konwencją. Kolejne okresowe sprawozdania należy składać co cztery lata. Komisja przedłożyła wstępne sprawozdanie w czerwcu 2014 r., a po pierwszym posiedzeniu przedstawicieli Komitetu i UE, które odbyło się w kwietniu 2015 r. w Genewie, Komitet opublikował w maju 2015 r. odpowiedź w formie listy pytań wstępnych(3).

Następnie, również w maju 2015 r., Parlament Europejski na posiedzeniu plenarnym przyjął rezolucję w sprawie listy pytań wstępnych(4), w której wzywa Komisję do uwzględnienia opinii Parlamentu przy formułowaniu odpowiedzi na pytania Komitetu. Opinie Parlamentu zostały w większości uwzględnione.

Po drugim posiedzeniu przedstawicieli Komitetu i UE, które odbyło się w sierpniu 2015 r., opublikowany został dokument zatytułowany „Concluding observations on the initial report of the European Union” („Uwagi podsumowujące w sprawie wstępnego sprawozdania Unii Europejskiej”)(5). W uwagach podsumowujących wezwano Unię Europejską do udzielenia w ciągu roku odpowiedzi na niektóre pytania Komitetu(6). W związku z tym Parlament Europejski postanowił sporządzić sprawozdanie z własnej inicjatywy, aby zapewnić uwzględnienie jego opinii w treści sprawozdania, które Komisja ma przedłożyć do września 2016 r. Przewiduje się opracowywanie regularnych (z założenia corocznych) sprawozdań na wzór niniejszego sprawozdania.

Parlament Europejski jako organ należący do ram UE w zakresie promowania, ochrony i monitorowania wdrażania Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, o których mowa w tym dokumencie, uczestniczył w obu spotkaniach w Genewie(7). Do obecnych ram, w których przedstawicielem Parlamentu Europejskiego jest m.in. sprawozdawczyni, należą także: Komisja Europejska, Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich, Agencja Praw Podstawowych oraz Europejskie Forum Osób Niepełnosprawnych. W odpowiedzi na zalecenie Komitetu Komisja publicznie ogłosiła podczas wysłuchania przed Komisją Petycji, że rezygnuje z udziału w ramach, co umożliwia zmianę ich struktury.

Konwencja należy do umów międzynarodowych dotyczących praw człowieka i obejmujących największą liczbę państw stron i sygnatariuszy. Podpisało ją 28 państw członkowskich UE, a 25 z nich ją ratyfikowało, z wyjątkiem Finlandii i Irlandii. W chwili sporządzania niniejszego sprawozdania Niderlandy przygotowują się do przystąpienia do konwencji.

Konwencja obejmuje szeroki zakres praw ze wszystkich sfer życia. Niektóre z nich wykraczają poza zakres kompetencji UE. W związku z tym państwa członkowskie są również zobowiązane do wdrożenia konwencji na wszystkich szczeblach, w tym na szczeblu regionalnym i krajowym. Jako że pierwotnie UE wydała deklarację kompetencji(8) w celu wyeliminowania tej niepewności prawnej, Komitet uznał kompetencję UE w trybie przyspieszonym i stwierdził w treści zaleceń, że deklaracja wymaga regularnej aktualizacji.

Cel sprawozdania z własnej inicjatywy

Celem sprawozdania jest przede wszystkim odniesienie się do kwestii wyszczególnionych w uwagach podsumowujących Komitetu. Sprawozdawczyni w pierwszej kolejności skupia się na tych zaleceniach, które dotyczą spraw objętych zakresem kompetencji UE i w związku z tym mogą stwarzać trudności we wdrażaniu na szczeblu krajowym.

Sprawozdawczyni poświęci szczególną uwagę samym instytucjom UE, które powinny stanowić wzór do naśladowania w procesie wdrażania konwencji. Dotyczy to regulaminów pracowniczych oraz praktyk naboru i zatrzymywania pracowników, a także wydarzeń publicznych organizowanych przez Parlament Europejski oraz w pomieszczeniach Parlamentu Europejskiego.

Sprawozdawczyni jest zdania, że nie istnieje hierarchia praw człowieka, a dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność należy przeciwdziałać tak samo jak dyskryminacji z innych względów, w tym dyskryminacji z wielu przyczyn jednocześnie. Jest to szczególnie istotne dla niepełnosprawnych kobiet i dzieci, osób starszych oraz osób potrzebujących złożonego wsparcia, w tym osób z niepełnosprawnością intelektualną i psychospołeczną.

Sprawozdanie z własnej inicjatywy spotkało się z dużym zainteresowaniem w Parlamencie, a 10 komisji przygotowało opinie do sprawozdania:

•  LIBE (art. 54, zaangażowana komisja),

•  PETI (art. 54, zaangażowana komisja),

•  CULT,

•  DEVE,

•  TRAN,

•  REGI,

•  JURI,

•  FEMM,

•  AFET,

•  ENVI.

Ogólna struktura

Struktura niniejszego sprawozdania odpowiada strukturze uwag podsumowujących, w oparciu o artykuły konwencji. W związku z tym podzielono je na cztery części:

1.  Zasady i obowiązki ogólne (art. 1–4).

2.  Poszczególne prawa (art. 5–30).

3.  Szczególne obowiązki (art. 31–33).

4.  Przestrzeganie postanowień konwencji przez instytucje Unii Europejskiej (administrację publiczną).

Racjonalne usprawnienie

Sprawozdanie zawiera szereg odniesień do koncepcji racjonalnego usprawnienia, która ze względu na swój złożony charakter może wymagać bliższego objaśnienia. Przykładem racjonalnego usprawnienia jest zapewnienie danemu pracownikowi tłumacza języka migowego w miejscu pracy. Z kolei „dostępność” jest koncepcją znacznie szerszą, niekoniecznie obejmującą stosowanie zindywidualizowanych środków. Przykładem może być zapewnienie tłumacza języka migowego podczas wydarzenia publicznego lub podjazdu w budynku publicznym przeznaczonego dla wszystkich użytkowników wózków inwalidzkich, a nie dla konkretnej osoby.

Definicja przyjęta w konwencji (art. 2):

„»Racjonalne usprawnienie« oznacza konieczne i odpowiednie zmiany i dostosowania, nienakładające nieproporcjonalnego lub nadmiernego obciążenia, jeśli jest to potrzebne w konkretnym przypadku, w celu zapewnienia osobom niepełnosprawnym możliwości korzystania z wszelkich praw człowieka i podstawowych wolności oraz ich wykonywania na zasadzie równości z innymi osobami”.

W art. 5 dyrektywy w sprawie równego traktowania w obszarze zatrudnienia i pracy(9) stwierdza się:

„W celu zagwarantowania przestrzegania zasady równego traktowania osób niepełnosprawnych przewiduje się wprowadzenie racjonalnych usprawnień. Oznacza to, że pracodawca podejmuje właściwe środki, z uwzględnieniem potrzeb konkretnej sytuacji, aby umożliwić osobie niepełnosprawnej dostęp do pracy, wykonywanie jej lub rozwój zawodowy bądź kształcenie, o ile środki te nie nakładają na pracodawcę nieproporcjonalnie wysokich obciążeń. Obciążenia te nie są nieproporcjonalne, jeżeli są w wystarczającym stopniu rekompensowane ze środków istniejących w ramach polityki prowadzonej przez dane państwo członkowskie na rzecz osób niepełnosprawnych”.

Zgodnie z konwencją odmowa zapewnienia racjonalnego usprawnienia stanowi formę dyskryminacji, jednak elementu tego nie ujęto w dyrektywie w sprawie równego traktowania w obszarze zatrudnienia i pracy, w związku z czym w tym aspekcie jest ona niezgodna z konwencją.

Konsultacje z zainteresowanymi stronami

Tym, co odróżnia Konwencję od innych umów dotyczących praw człowieka, jest włączenie osób niepełnosprawnych i ich organizacji przedstawicielskich w proces jej wdrażania, począwszy od opracowywania projektów aktów prawnych. Wspomniano o tym w art. 4 ust. 3 konwencji: „(...) Państwa Strony będą ściśle konsultować się z osobami niepełnosprawnymi, a także angażować te osoby, w tym niepełnosprawne dzieci, w te procesy, za pośrednictwem reprezentujących je organizacji”. Dlatego też zdaniem sprawozdawczyni konieczne jest pełne włączenie osób niepełnosprawnych w proces sporządzania sprawozdania.

W związku z tym w grudniu 2015 r. intergrupa ds. osób niepełnosprawnych we współpracy z Europejskim Forum Osób Niepełnosprawnych zorganizowała spotkanie w Strasburgu, by zapoznać się z opiniami Europejskiego Forum Osób Niepełnosprawnych oraz jego organizacji członkowskich. Przedstawione ustne i pisemne opinie zostały już wykorzystane w dokumencie roboczym i projekcie sprawozdania. Sprawozdawczyni wyraża zadowolenie z faktu, że w spotkaniu tym wzięło udział wielu sprawozdawców i kontrsprawozdawców ze wszystkich zaangażowanych komisji. Ten obszerny konstruktywny wkład na wczesnym etapie prac pozwoli nadać sprawozdaniu wyjątkowy i kompleksowy charakter.

Ponadto sprawozdawczyni spotkała się z przedstawicielami kilku organizacji ds. niepełnosprawności i będzie kontynuować takie spotkania, by zapewnić uwzględnienie wszystkich ich interesów przez komisję przedmiotowo właściwą lub komisje opiniodawcze.

Kilka organizacji przedstawiło tzw. sprawozdania równolegle do wstępnego sprawozdania Komisji. Ich treść sprawozdawczyni również zamierza uwzględnić w sprawozdaniu w własnej inicjatywy.

Pod koniec stycznia zorganizowano wysłuchanie we współpracy ze sprawozdawcami zaangażowanych komisji LIBE i PETI, aby uzyskać dalszy konkretny wkład zainteresowanych stron, w tym organizacji ds. niepełnosprawności.

Dokument roboczy był rozpatrywany w komisji EMPL w ramach wymiany poglądów z zainteresowanymi stronami. W wymianie poglądów uczestniczyli prelegenci wysokiego szczebla reprezentujący zainteresowane strony (np. Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich, Agencję Praw Podstawowych Unii Europejskiej i Europejskie Forum Osób Niepełnosprawnych jako reprezentanta społeczeństwa obywatelskiego), a także członek Komitetu do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych.

Sprawozdawczyni dołożyła wszelkich starań, by zapewnić w miarę możliwości dostępność dla osób niepełnosprawnych wszystkich posiedzeń Komisji EMPL, podczas których niniejsze sprawozdanie było omawiane, a także organizowanych wysłuchań. Sprawozdawczyni współpracowała w tym zakresie z organizacjami ds. niepełnosprawności oraz przewodniczącym i sekretariatem komisji EMPL, aby osiągnąć wyższy niż dotychczas poziom dostępności publicznych posiedzeń komisji Parlamentu Europejskiego.

(1)

Art. 44 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

(2)

 http://tbinternet.ohchr.org/_layouts/treatybodyexternal/Download.aspx?symbolno=CRPD%2fC%2fEU%2f1&Lang=en

(3)

 http://tbinternet.ohchr.org/_layouts/treatybodyexternal/Download.aspx?symbolno=CRPD%2fC%2fEU%2fQ%2f1&Lang=en

(4)

(2015/2684(RSP)).

(5)

CRPD/C/EU/CO/1

(6)

Pozostałe kwestie mogą zostać ujęte w kolejnym okresowym sprawozdaniu, które należy przedłożyć do stycznia 2021 r. (zob. pkt 94 CRPD/C/EU/CO/1).

(7)

Art. 33 ust. 2 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych.

(8)

http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?qid=1401271474087&uri=CELEX:32010D0048, załącznik II.

(9)

Dyrektywa Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiająca ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy.


OPINIA Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (25.5.2016)

dla Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych

w sprawie wdrażania Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych ze szczególnym uwzględnieniem uwag podsumowujących Komitetu ONZ ds. Praw Osób Niepełnosprawnych

(2015/2258(INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej(*): Martina Anderson

(*)  Zaangażowana komisja – art. 54 Regulaminu

WSKAZÓWKI

Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych zwraca się do Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

A.  mając na uwadze, że niepełnosprawne kobiety i dziewczęta są narażone w codziennym życiu na dyskryminację na wielu płaszczyznach; może ona przybrać różne formy – fizyczną, emocjonalną, seksualną, ekonomiczną – i obejmuje przemoc ze strony partnera w związku, ze strony opiekunów, przemoc seksualną i przemoc instytucjonalną;

1.  przyjmuje do wiadomości, iż należy uznać, że niemal 80 mln obywateli europejskich jest niepełnosprawnych oraz że obywatele ci powinni mieć zapewniony nieograniczony dostęp do wszystkich usług i możliwość korzystania z praw oferowanych przez Unię Europejską;

2.  podziela obawy Komitetu ONZ do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych dotyczące braku jasnej strategii Unii Europejskiej na rzecz wdrażania Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych;

3.  wzywa Komisję Europejską, aby dokonała przeglądu strategii w sprawie niepełnosprawności 2010–2020 z myślą o pełnym wdrożeniu Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych oraz zważywszy na uwagi końcowe Komitetu ONZ do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych z dnia 2 października 2015 r., wraz z określeniem harmonogramu i dokładnych wskaźników;

4.  wyraża ubolewanie z powodu dyskryminacji i wykluczenia, których nadal obecnie doświadczają osoby niepełnosprawne; wzywa Komisję do zapewnienia jak największej synergii między unijną strategią niepełnosprawności na lata 2010–2020 a postanowieniami Konwencji ONZ w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet i Konwencji ONZ o prawach dziecka, aby zapewnić możliwość rzeczywistego korzystania w szerokim z uznanych praw i ich skutecznego wykonywania, również poprzez harmonizację i wdrożenie ram prawnych oraz prowadzenie działań kulturalnych i politycznych;

5.  podkreśla potrzebę włączenia do nowej europejskiej strategii w sprawie niepełnosprawności wyraźnej perspektywy płci, przewidującej zwalczanie przemocy wobec kobiet oraz przemocy domowej wobec kobiet i dziewcząt niepełnosprawnych;

6.  apeluje do Komisji o wypracowanie zorganizowanego dialogu z przedstawicielami organizacji osób niepełnosprawnych w celu prowadzenia z nimi konsultacji i współpracy przy przeglądzie i wdrażaniu, w tym formułowaniu odpowiedzi na pisma wystosowane przez Komitet ONZ do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych, a także przy opracowywaniu, wdrażaniu i monitorowaniu wszelkich strategii politycznych UE;

7.  apeluje do instytucji UE o podjęcie skutecznych środków w celu poprawy warunków życia kobiet niepełnosprawnych, zgodnie z zaleceniami Komitetu ONZ do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych dotyczącymi przeglądu wdrażania przez UE Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych;

8.  zwraca się do państw członkowskich i instytucji UE o zapewnienie, by informacje o możliwości udziału w procesach konsultacji były wyraźne i szeroko rozpowszechnione w postaci komunikatów dostępnych dla osób niepełnosprawnych i sformułowanych przy użyciu alfabetu Braille’a czy w wersji easy-read;

9.  zdecydowanie ubolewa nad faktem, że Rada nadal nie przyjęła wniosku z 2008 r. dotyczącego dyrektywy w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania osób bez względu na wyznanie lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną; ponawia swój apel do Rady o jak najszybsze przyjęcie wniosku;

10.  wyraża również głębokie ubolewanie z powodu opóźnienia w procesie ratyfikacji Traktatu z Marrakeszu w sprawie ułatwienia dostępu do opublikowanych utworów drukowanych osobom niewidomym i słabowidzącym oraz osobom z niepełnosprawnościami uniemożliwiającymi zapoznawanie się z drukiem oraz wzywa Komisję i państwa członkowskie do jego szybkiej ratyfikacji;

11.  podkreśla, że należy dołożyć starań, by dyskryminacja ze względu na niepełnosprawność – we wszystkich jej aspektach – była zabroniona w Unii Europejskiej, w tym dyskryminacja wieloraka i krzyżowa;

12.  apeluje do państw członkowskich o podjęcie właściwych kroków w celu zadbania o to, by osobom niepełnosprawnym zostały zapewnione racjonalne usprawnienia, tak by promować równość i wyeliminować dyskryminację oraz aby osoby te mogły na równi z innymi korzystać ze wszystkich praw człowieka i podstawowych wolności;

13.  zwraca się do instytucji UE i państw członkowskich o aktywne zaangażowanie osób niepełnosprawnych w procesy decyzyjne, także poprzez ich organizacje przedstawicielskie, zgodnie z art. 4 ust. 3 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych; zaleca ponadto, by brać pod uwagę opinie wyrażone przez osoby niepełnosprawne, uwzględniając je w tych procesach;

14.  wzywa państwa członkowskie i instytucje do dopilnowania, aby możliwości uczestnictwa w procesach konsultacji były wyraźnie i szeroko komunikowane z wykorzystaniem dostępnych środków komunikacji, aby możliwe było przekazywanie informacji w innych formach, takich jak alfabet Braille’a i wersje easy-read oraz aby wysłuchania publiczne oraz otwarte posiedzenia, na których omawiane są proponowane regulacje i strategie polityczne, były w pełni dostępne dla osób niepełnosprawnych, w tym dla osób z niepełnosprawnością intelektualną i osób mających trudności w uczeniu się;

15.  apeluje do wszystkich instytucji UE o upewnienie się, że cała komunikacja zewnętrzna i wewnętrzna instytucji, w tym dokumenty, nagrania wideo i strony internetowe są odpowiednio dostępne i że można z nich korzystać również w alternatywnych formatach i za pośrednictwem alternatywnych środków komunikacji, takich jak alfabet Braille’a, wersje easy-read czy język migowy;

16.  uważa, że instytucje UE, w szczególności Parlament, Rada i Komisja powinny podjąć działania w celu zadbania o to, by wszystkie obowiązujące i przyszłe akty prawne były weryfikowane pod kątem poszanowania praw człowieka i w pełni zgodne z Konwencją o prawach osób niepełnosprawnych;

17.  zwraca uwagę, że trzy państwa członkowskie, a mianowicie Finlandia, Holandia i Irlandia, dotychczas nie ratyfikowały Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych; wzywa te państwa członkowskie do jak najszybszej ratyfikacji;

18.  wzywa instytucje UE do zwrócenia szczególnej uwagi na prawa niepełnosprawnych dzieci i potrzeby ich rodzin, przeprowadzenia oceny zgodności UE z Konwencją ONZ o prawach dziecka i podjęcia działań w celu usunięcia wszelkich przeszkód, z jakimi spotykają się dzieci niepełnosprawne w życiu codziennym, jak również udzielenia odpowiedniego wsparcia ich rodzinom, m.in. w postaci zasiłków i specjalnych świadczeń;

19.  zwraca uwagę na przemoc, zastraszanie i niegodziwe traktowanie w celach seksualnych w szkole, w domu lub w instytucjach, na które to zachowania są bardziej narażone dzieci niepełnosprawne; zdecydowanie wzywa UE i jej państwa członkowskie do podejmowania skuteczniejszych działań i do zwalczania przemocy wobec dzieci niepełnosprawnych za pomocą konkretnych środków i dostępnych usług wsparcia;

20.  podkreśla, że w celu zagwarantowania ochrony praw dziecka niepełnosprawnego należy zapewnić odpowiednie wsparcie rodzinom, wzmacniając i rozwijając instrumenty prawne, jakimi dysponuje UE, takie jak na przykład gwarancja przedłużenia urlopu rodzicielskiego rodzicom dzieci niepełnosprawnych;

21.  apeluje o ustanowienie międzyinstytucjonalnego mechanizmu koordynacji w celu wdrażania i monitorowania Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, przy zapewnieniu udziału osób niepełnosprawnych, za pośrednictwem organizacji je reprezentujących, w procesie przyjmowania tego aktu;

22.  przyznaje, że Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych okazała się pozytywnym i ważnym narzędziem promowania reform prawa oraz zmusiła państwa członkowskie do ponownego przeanalizowania, w jaki sposób postrzegane są osoby niepełnosprawne; wyraża jednak ubolewanie, że osoby niepełnosprawne nadal zmagają się z trudnymi wyzwaniami w strategicznych obszarach, takich jak wymiar sprawiedliwości w sprawach karnych i udział w życiu politycznym; za priorytet uznaje pełny i całkowity dostęp wszystkich osób niepełnosprawnych do systemu politycznego; uważa, że ten dostęp nie powinien się ograniczać jedynie do czysto fizycznego dostępu do urn, ale powinien obejmować szereg inicjatyw, które przybliżą proces demokratyczny do wszystkich obywateli; powinien obejmować materiały wyborcze w języku migowym, pisane alfabetem Braille'a oraz w wersji easy-read, pełne udzielanie niezbędnej pomocy osobom niepełnosprawnym podczas procedury głosowania, propagowanie w miarę możliwości głosowania listownego lub za pośrednictwem pełnomocnika, a także usunięcie przeszkód dla tych niepełnosprawnych obywateli, którzy pragną kandydować w wyborach, oraz zajęcie się kwestią obowiązujących przepisów dotyczących zdolności prawnej i ich ewentualnego wpływu na możliwości pełnego udziału osób niepełnosprawnych w procesie demokratycznym; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia prawidłowego i pełnego wdrożenia przepisów art. 3 ust. 2 dyrektywy 2012/29/UE ustanawiającej normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw oraz dyrektyw 2010/64/UE w sprawie prawa do tłumaczenia ustnego i tłumaczenia pisemnego w postępowaniu karnym i 2012/13/UE w sprawie prawa do informacji w postępowaniu karnym, a w szczególności dyrektywy 2013/48/UE w sprawie prawa dostępu do adwokata w postępowaniu karnym i w postępowaniu dotyczącym europejskiego nakazu aresztowania oraz w sprawie prawa do poinformowania osoby trzeciej o pozbawieniu wolności i prawa do porozumiewania się z osobami trzecimi i organami konsularnymi w czasie pozbawienia wolności, w szczególności w przypadku osób niepełnosprawnych;

23.  zdecydowanie potępia fakt, że wiele państw nadal odmawia zdolności prawnej podczas procesu sądowego osobom niepełnosprawnym intelektualnie lub ogranicza tę zdolność; wzywa państwa członkowskie do pozytywnego rozwiązania kwestii zdolności prawnej poprzez skłanianie się raczej ku integracji przy zapewnieniu wsparcia niż ku automatycznemu wykluczeniu;

24.  wzywa Komisję do harmonizacji gromadzenia danych dotyczących niepełnosprawności za pomocą unijnych sondaży społecznych zgodnie z art. 31 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych w celu dokładnego informowania o zmianach w tym obszarze i identyfikowania tych zmian; podkreśla, że podczas gromadzenia danych należy wykorzystywać metodologie włączające wszystkie osoby niepełnosprawne, również osoby z poważniejszą niepełnosprawnością oraz te przebywające w ośrodkach opieki; wszystkie zgromadzone dane powinny zostać poddane analizie pod kątem zgodności z prawami człowieka i inicjatywami w zakresie ochrony danych, w tym – choć nie wyłącznie – zgodności z przepisami europejskiej konwencji praw człowieka, Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz dyrektywy o prywatności i łączności elektronicznej; podkreśla, że wspomniane sondaże winny mieć charakter jak najbardziej szczegółowy i ukierunkowany, a po ich zakończeniu należy przeprowadzić stosowne analizy i warsztaty gwarantujące podjęcie odpowiednich działań i skutecznych działań;

25.  wyraża ubolewanie z powodu braku dostępności europejskiego numeru alarmowego 112 i wzywa Komisję do udostępnienia numeru 112 osobom niepełnosprawnym dzięki wykorzystaniu technologii 112 nowej generacji;

26.  apeluje o wzmocnienie istniejących organów ds. równości, tak by wspierały one włączanie do głównego nurtu polityki, promowanie i monitorowanie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych; przypomina UE i jej państwom członkowskim o wymogu podjęcia konstruktywnego dialogu ze społeczeństwem obywatelskim, a w szczególności z organizacjami reprezentującymi osoby niepełnosprawne;

27.  apeluje o włączenie praw osób niepełnosprawnych do ogólnego programu społeczno-gospodarczego UE, w szczególności do strategii „Europa 2020” i europejskiego semestru; zaleca przyjęcie paktu na rzecz osób niepełnosprawnych w celu zagwarantowania, że prawa osób niepełnosprawnych zostaną uwzględnione we wszystkich inicjatywach UE;

28.  uważa, że instytucje UE powinny rozważyć otwarcie przyszłych i istniejących kanałów finansowania dla organizacji aktywnie reprezentujących osoby niepełnosprawne;

29.  przyznaje, że najsłabsi członkowie społeczeństwa są jeszcze bardziej marginalizowani, jeżeli dotyka ich niepełnosprawność, i podkreśla, że instytucje UE i państwa członkowskie powinny podwoić wysiłki w celu pełnego zapewnienia praw i usług wszystkim osobom niepełnosprawnym, w tym bezpaństwowcom, osobom bezdomnym, uchodźcom i osobom ubiegającym się o azyl, a także osobom należącym do mniejszości; podkreśla potrzebę włączenia kwestii niepełnosprawności do polityki migracyjnej i polityki wobec uchodźców;

30.  podkreśla, że w celu zapewnienia pełnego poszanowania praw osób niepełnosprawnych należy zagwarantować im wolny wybór sposobu życia i jak najlepszego wykorzystania swojego potencjału, na przykład przez zwiększenie nacisku na instytucję opiekuna;

31.  zdecydowanie potępia katastrofalne warunki przetrzymywania osób niepełnosprawnych w niektórych państwach członkowskich i wzywa państwa członkowskie, by dołożyły wszelkich starań w celu przestrzegania europejskiej konwencji praw człowieka i jej art. 3 dotyczącego zakazu nieludzkiego i poniżającego traktowania;

32.  uważa, że Rada powinna przyjąć dyrektywę w sprawie równego traktowania oraz rozszerzyć jej zakres poza obszar zatrudnienia;

33.  sugeruje, by wszystkie osoby zatrudnione przez UE do zarządzania jej granicami zewnętrznymi oraz w ośrodkach przyjmowania osób ubiegających się o azyl przeszły specjalne szkolenie dostosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych, tak by zadbać o zaspokojenie ich potrzeb;

34.  wzywa instytucje UE do przygotowania i wspierania kampanii informacyjnych o prawach osób niepełnosprawnych, a także o ich różnorodności, umiejętnościach i talentach;

35.  wyraża ubolewanie w związku z faktem, że osoby niepełnosprawne nadal napotykają przeszkody w dostępie do towarów i usług; uważa, że te przeszkody prowadzą do ograniczenia ich udziału w społeczeństwie i stanowią naruszenie ich praw obywatelskich; wyraża zadowolenie z poparcia przez Parlament w listopadzie 2015 r. aktu w sprawie dostępności, jednak przyznaje, że akt ten nie stanowi uniwersalnego rozwiązania; apeluje o jak najszybsze przyjęcie i pełne wdrożenie tego aktu;

36.  stwierdza, że w celu włączenia osób niepełnosprawnych do życia społecznego trzeba usunąć wszelkie bariery i przeszkody, które wciąż jeszcze ograniczają ich integrację w kontekście systemów nauczania, miejsca pracy, życia publicznego i społeczności, do której należą;

37.  apeluje o zapewnienie – z myślą o właściwej integracji społecznej osób niepełnosprawnych – zachęt wspierających prawidłowe korzystanie z funduszy europejskich, które wspomagają ten proces przez badania, rozwój, wdrażanie i rozpowszechnianie nowych pomysłów, technologii i metod;

38.  zaleca, by przestrzeganie zasady swobodnego przepływu niepełnosprawnych obywateli w UE zagwarantować przez usunięcie wszystkich do dziś jeszcze istniejących barier;

39.  uznaje zdolność instytucji UE do szerzenia świadomości i apeluje do nich o szerzenie świadomości ochrony i zapewnianie praw osób niepełnosprawnych;

40.  zwraca uwagę na prawo do zdrowia oraz prawa seksualne i reprodukcyjne; podkreśla, że edukacja seksualna musi być opracowywana i realizowana również z myślą o osobach niepełnosprawnych, w oparciu o całościowe podejście, i że należy ją prowadzić w bezpiecznej i wolnej od tematów tabu atmosferze;

41.  podkreśla potrzebę poprawy współpracy politycznej w tych ramach, z uwzględnieniem zasobów finansowych i ludzkich, aby zapewnić możliwość wypełnienia zobowiązań i wdrożenia zaleceń określonych w Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych;

42.  wzywa Parlament, Radę i Komisję do pełnego wdrożenia zaleceń Komitetu Narodów Zjednoczonych do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych oraz do zapewnienia przestrzegania konwencji we wszystkich przyszłych aktach prawnych.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGOW KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

24.5.2016

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

51

1

2

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Jan Philipp Albrecht, Martina Anderson, Heinz K. Becker, Malin Björk, Caterina Chinnici, Rachida Dati, Agustín Díaz de Mera García Consuegra, Laura Ferrara, Monika Flašíková Beňová, Lorenzo Fontana, Kinga Gál, Ana Gomes, Nathalie Griesbeck, Sylvie Guillaume, Monika Hohlmeier, Sophia in ‘t Veld, Iliana Iotova, Sylvia-Yvonne Kaufmann, Barbara Kudrycka, Cécile Kashetu Kyenge, Marju Lauristin, Monica Macovei, Barbara Matera, Claude Moraes, Péter Niedermüller, Soraya Post, Judith Sargentini, Birgit Sippel, Branislav Škripek, Csaba Sógor, Helga Stevens, Traian Ungureanu, Bodil Valero, Udo Voigt, Beatrix von Storch, Josef Weidenholzer, Cecilia Wikström, Kristina Winberg, Tomáš Zdechovský

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Laura Agea, Marina Albiol Guzmán, Hugues Bayet, Carlos Coelho, Pál Csáky, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Marek Jurek, Jeroen Lenaers, Nuno Melo, Angelika Mlinar, Artis Pabriks, Maite Pagazaurtundúa Ruiz, Emil Radev, Barbara Spinelli

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Miroslav Poche


OPINIA Komisji Petycji (29.4.2016)

dla Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych

    w sprawie wdrażania Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych ze szczególnym uwzględnieniem uwag podsumowujących Komitetu ONZ ds. Praw Osób Niepełnosprawnych

(2015/2258(INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej(*): Rosa Estaràs Ferragut

(*)  Zaangażowana komisja – art. 54 Regulaminu

WSKAZÓWKI

Komisja Petycji zwraca się do Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  przywiązuje najwyższą wagę do art. 33 Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych („Wdrażanie i monitorowanie na szczeblu krajowym”) oraz do 76. i 77. punktu uwag podsumowujących komitetu ONZ, dlatego też z zadowoleniem przyjmuje zgodę komitetu ONZ na udział Parlamentu Europejskiego w niezależnym nadzorze;

2.  zaznacza, że Komisja Petycji zapewnia czynną ochronę obywateli europejskich (osób fizycznych lub prawnych) zgodnie z art. 227 TFUE, umożliwiając im składanie skarg dotyczących naruszenia ich praw przez instytucje europejskie, krajowe i lokalne, w tym przez instytucje powstałe w związku ze stosowaniem polityki europejskiej mającej na celu stosowanie Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, zgodnie z Deklaracją dotyczącą rozgraniczenia kompetencji, załączoną do aktu końcowego o przyjęciu traktatu;

3.  zwraca uwagę, że Komisję Petycji uznaje się za instrument instytucjonalny UE (wraz z Rzecznikiem Praw Obywatelskich, mianowanym, by bronić obywateli w razie niewłaściwego administrowania), mogący pełnić funkcję ochronną w ramach niezależnego nadzoru, zgodnie z zasadami funkcjonowania krajowych instytucji mających chronić i wspierać prawa człowieka („zasady paryskie”), przyjętymi przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w rezolucji nr 48/134 z 1993 r.;

4.  zaznacza, że w celu wykonywania roli ochronnej Komisja Petycji oddaje do dyspozycji niezależnego nadzoru swoje uprawnienia do prowadzenia wstępnych postępowań wyjaśniających w sprawie naruszenia prawa UE wdrażającego Konwencję ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, przekazywania petycji innym komisjom parlamentarnym w celu przeprowadzenia dochodzenia lub podjęcia innych odpowiednich działań, a także odbywania wizyt w terenie w celu zebrania informacji i nawiązania kontaktu z organami krajowymi;

5.  przypomina, że co roku Komisja Petycji otrzymuje od osób niepełnosprawnych znaczną liczbę petycji ukazujących realia życia milionów osób w całej Europie, które codziennie napotykają trudności, jeśli chodzi o dostęp do pracy i zatrudnienia, edukacji i transportu lub udział w życiu politycznym, publicznym i kulturalnym; podkreśla znaczenie art. 29 Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, dotyczącego udziału i niedyskryminacji osób niepełnosprawnych w życiu politycznym i publicznym;

6.  przypomina, że pełne włączenie społeczne osób niepełnosprawnych to nie tylko prawo i zasłużone dobro zainteresowanych osób, ale również korzyść dla całego społeczeństwa, mogącego korzystać z wartości i różnorodnych umiejętności wnoszonych przez te osoby;

7.  przypomina, że często petycje, na które zwrócono największą uwagę, były popierane przez organizacje społeczeństwa obywatelskiego reprezentujące osoby niepełnosprawne, dlatego należy wspierać i propagować rolę ochronną oraz skuteczność petycji wskazujących na łamanie praw tych osób; docenia rolę tych organizacji we wspieraniu włączenia społecznego i poprawie jakości życia osób niepełnosprawnych oraz uważa, że zadanie to powinno być mocniej wspierane przez instytucje publiczne, również w formie ukierunkowanego finansowania;

8.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że wysłuchanie publiczne pt. „Ochrona praw osób niepełnosprawnych z perspektywy otrzymanych petycji” zorganizowane przez Komisję Petycji w dniu 15 października 2015 r. spełniało wysokie standardy dostępności, i zaleca, by wszystkie przyszłe posiedzenia komisji Parlamentu były dostępne dla osób niepełnosprawnych;

9.  uważa za istotny fakt, że Komisja Petycji organizuje ukierunkowane wydarzenia poświęcone petycjom dotyczącym niepełnosprawności, i podkreśla ważną rolę dialogu z licznymi zainteresowanymi stronami i ich wkładu, w tym innych właściwych komisji Parlamentu Europejskiego, członków unijnych ram dotyczących Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, organizacji społeczeństwa obywatelskiego reprezentujących osoby niepełnosprawne oraz przedstawicieli środowiska naukowego;

10.  z zadowoleniem przyjmuje wykorzystanie alfabetu Braille’a w komunikacji ze składającymi petycje i zachęca wszystkie instytucje UE do używania języka migowego, formatów ułatwiających odczytanie i alfabetu Braille’a w komunikacji z obywatelami, aby kontynuować i zintensyfikować działania na rzecz włączenia obywateli w prace instytucji i w integrację europejską;

11.  apeluje do służb Parlamentu o udoskonalenie wewnętrznego mechanizmu koordynacji wdrażania Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych („sieć UNCRPD”) przez przekształcenie go w mechanizm przekrojowy obejmujący wszystkie komisje parlamentarne w celu monitorowania i wdrażania konwencji, mający własny sekretariat i pełnoetatowy personel przypisany wyłącznie temu mechanizmowi;

12.  zauważa, że niektóre państwa członkowskie, które ratyfikowały Konwencję ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, muszą jeszcze utworzyć lub wyznaczyć organy do wdrożenia i monitorowania konwencji, zgodnie z art. 33; odnotowuje fakt, że pracę już powstałych organów, w szczególności mechanizmów monitorowania utworzonych na mocy art. 33 ust. 2, hamuje brak zasobów finansowych i kadrowych, a także brak solidnej podstawy prawnej do ich wyznaczenia;

13.  wzywa państwa członkowskie, które jeszcze tego nie uczyniły, do podjęcia szybkich działań w celu sfinalizowania ostatnich reform niezbędnych do ratyfikacji Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych; wzywa UE i państwa członkowskie, by uzupełniły ratyfikację konwencji, przyjmując protokół fakultatywny do niej; uważa, że przed zawarciem protokołu należy doprecyzować rolę Komisji Petycji i zapisać ją w Regulaminie;

14.  wzywa UE i państwa członkowskie do intensyfikacji działań mających dostosować ich ramy prawne do wymogów konwencji, co obejmuje całościowy przegląd przepisów w celu zapewnienia pełnej harmonizacji z przepisami konwencji, wyznaczenie jasnych celów i harmonogramu reform oraz wskazanie odpowiedzialnych podmiotów;

15.  wzywa państwa członkowskie do pilnego wdrożenia postanowień konwencji, odpowiedniego przeglądu ich ustawodawstwa i zapewnienia właściwego egzekwowania; wzywa do opracowania krajowych narzędzi i usprawnienia już istniejących, aby pomóc osobom niepełnosprawnym i ich rodzinom;

16.  uważa, że UE powinna przodować w dziedzinie poszanowania i wspierania praw człowieka; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że po raz pierwszy organ traktatowy ONZ ocenił stan poszanowania międzynarodowych zobowiązań w dziedzinie praw człowieka przez UE; jest zdania, że uwagi podsumowujące Komitetu ONZ ds. Praw Osób Niepełnosprawnych dotyczące wdrażania konwencji przez UE, opublikowane w 2015 r., to ważny znak zaangażowania UE w równość i poszanowanie praw człowieka, a także wskazówka dla działań ustawodawczych i politycznych we wszystkich dziedzinach należących do kompetencji UE;

17.  wzywa Komisję do ścisłej współpracy z innymi instytucjami, organami i agencjami UE, a także z państwami członkowskimi w celu koordynacji skutecznych i systematycznych działań wynikających z uwag podsumowujących, w miarę możliwości na podstawie strategii wdrażania konwencji;

18.  apeluje o całościowy przegląd europejskiej strategii w sprawie niepełnosprawności 2010-2020;

19.  zgodnie z zaleceniami z pierwszej oceny wdrażania Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych przeprowadzonej przez ONZ uważa, że Komisja powinna utworzyć niezależny instrument monitorowania i przeglądu konwencji, a także powołać mechanizm koordynacji międzyinstytucjonalnej i utworzyć lokalne punkty informacyjne i agencje w każdym państwie członkowskim, które powinny mieć charakter stały;

20.  apeluje do państw członkowskich, by przydzieliły mechanizmom monitorowania utworzonym na mocy art. 33 ust. 2 wystarczające i stałe zasoby finansowe i kadrowe, pozwalające tym mechanizmom na wypełnianie ich zadań; uważa, że powinny one również gwarantować niezależność mechanizmów monitorowania przez zapewnienie, że w ich składzie i działaniach uwzględnione zostaną zasady paryskie dotyczące funkcjonowania krajowych instytucji ds. praw człowieka, zgodnie z art. 33 ust. 2, co można by wesprzeć, tworząc formalną podstawę prawną jasno określającą rolę i zakres działania mechanizmów; wzywa państwa członkowskie, które jeszcze nie wyznaczyły organów przewidzianych w art. 33, by uczyniły to jak najszybciej i przydzieliły im zasoby i uprawnienia umożliwiające skuteczne wdrażanie i monitorowanie obowiązków wynikających z konwencji;

21.  uważa, że należy włączyć osoby niepełnosprawne i zrzeszające je organizacje w proces podejmowania decyzji na wszystkich jego etapach; jest zdania, że procedury przeglądu prowadzone przez organy monitorujące stwarzają cenną okazję do uzyskania uwag organizacji społeczeństwa obywatelskiego, w tym organizacji reprezentujących osoby niepełnosprawne; wzywa UE i państwa członkowskie, aby przy podejmowaniu działań służących wdrożeniu odnoszących się do nich uwag podsumowujących zapewniły ustrukturyzowane i systematyczne konsultacje z przedstawicielami organizacji osób niepełnosprawnych oraz aby wspierały gromadzenie danych i wymianę dobrych praktyk; apeluje o pełną dostępność tych konsultacji, by mogły w nich uczestniczyć wszystkie osoby niepełnosprawne, niezależnie od rodzaju niepełnosprawności;

22.  podkreśla, że osobom niepełnosprawnym należy zapewnić informacje o przysługujących im prawach oraz umożliwić pełny udział we wszystkich dziedzinach polityki i we wszystkich środkach, które mogą mieć na nie wpływ, co obejmuje mechanizm składania skarg, a ponadto że należy priorytetowo potraktować udział dzieci niepełnosprawnych oraz ewentualnych organizacji osób niepełnosprawnych;

23.  w odniesieniu do art. 35 Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, który zobowiązuje państwa członkowskie będące sygnatariuszami konwencji do przedstawienia sprawozdania wstępnego, a następnie kolejnych sprawozdań na temat wdrażania konwencji, uważa, że sprawozdania te powinny być przedkładane co cztery lata i opracowywane z udziałem organizacji osób niepełnosprawnych;

24.  wzywa Komisję, by wyjaśniła szeroką definicję niepełnosprawności na szczeblu UE;

25.  wzywa wszystkie instytucje UE do wspierania kampanii uświadamiających dotyczących niepełnosprawności z perspektywy praw człowieka; uważa, że media powinny dążyć do przedstawiania pozytywnego wizerunku osób niepełnosprawnych, skupiając się na ich umiejętnościach i na tym, co wnoszą one do społeczeństwa, oraz zwiększając ich zauważalność;

26.  wzywa wszystkie państwa członkowskie UE, aby należycie doceniły kluczową rolę opiekunów będących członkami rodziny, zapewniając im właściwie uznanie społeczne i ekonomiczne oraz wdrażając środki bezpośredniego wsparcia materialnego, np. ochronę uprawnień emerytalnych lub dodatki obniżające łączne koszty usług opiekuńczych; wzywa Komisję, by przeprowadziła analizę statusu prawnego opiekunów będących członkami rodziny we wszystkich państwach członkowskich lub braku takiego statusu;

27.  przypomina, że według konwencji osoby niepełnosprawne mają zdolność prawną do udziału we wszystkich dziedzinach życia na równi z innymi osobami, co obejmuje dostęp do wymiaru sprawiedliwości – ich sytuacja ekonomiczna nie powinna zatem stanowić przeszkody w takim dostępie – a także dostęp do głosowania w wyborach, do bankowości, opieki zdrowotnej, towarów i usług; apeluje do UE o zapewnienie osobom niepełnosprawnym możliwości korzystania ze wszystkich praw zapisanych w Traktatach i prawie UE;

28.  podkreśla, że zdolność prawna ma kluczowe znaczenie dla zachowania niezależności osobistej, dlatego jej ograniczanie i reprezentowanie osób niepełnosprawnych przez opiekunów prawnych muszą regulować jasne kryteria zharmonizowane na szczeblu UE i musi ono podlegać regularnej weryfikacji dalszej konieczności posiadania opiekuna prawnego oraz odpowiedniości danego opiekuna;

29.  uważa, że należy dokonać przeglądu zawężającej wykładni przepisów państw członkowskich regulujących zabezpieczenia dotyczące prawa do głosowania, jeżeli uniemożliwiają one korzystanie z tego prawa osobom z niepełnosprawnością psychospołeczną (art. 29 konwencji);

30.  z zadowoleniem przyjmuje opublikowanie przez Komisję wniosku dotyczącego europejskiego aktu w sprawie dostępności w dniu 2 grudnia 2015 r.; przypomina, że niezbędne jest kompleksowe podejście do dostępności, a osobom ze wszystkimi rodzajami niepełnosprawności należy zagwarantować prawo do dostępności określone w art. 9 konwencji;

31.  wzywa Komisję do wspierania i poprawy wykorzystywania funduszy strukturalnych przez państwa członkowskie w celu rozwijania wysokiej jakości usług socjalnych dla osób niepełnosprawnych oraz zapewnienia przejścia od opieki instytucjonalnej do opieki świadczonej na poziomie lokalnych społeczności;

32.  podkreśla, że wszystkie osoby niepełnosprawne mają prawo do życia w społeczeństwie i korzystania z takich samych szans jak pozostali obywatele, by możliwa była ich pełna integracja i udział w życiu społeczeństwa;

33.  apeluje o zrównoważone wykorzystywanie europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, sprzyjające rozwojowi bardziej integracyjnych wspólnot i instytucjonalizacji na żądanie, aby w obu przypadkach osoby niepełnosprawne, w tym dzieci i młodzież, mogły otrzymywać odpowiednie wsparcie i pomoc w całej UE, co sprzyjałoby większej samodzielności w miarę indywidualnych możliwości;

34.  wzywa państwa członkowskie do przyjęcia odpowiednich środków wspierających dostęp do funduszy strukturalnych na usługi wsparcia, ze szczególnym uwzględnieniem dzieci i młodzieży oraz ich rodzin;

35.  podkreśla, że instytucje oferujące wsparcie osobom niepełnosprawnym, zwłaszcza osoby odpowiedzialne za placówki zamknięte, powinny spełniać należycie certyfikowane standardy (wymagające jeszcze określenia) i być poddawane regularnym kontrolom;

36.  wzywa UE i państwa członkowskie, by wprowadziły skuteczne środki służące walce z segregacją niepełnosprawnych uczniów w szkołach i placówkach nauczania, podejmując wszelkie działania konieczne do zapewnienia takim uczniom korzystania w pełni z prawa do sprzyjającej włączeniu, wysokiej jakości edukacji formalnej, pozaformalnej i nieformalnej;

37.  apeluje do Komisji o opracowanie sprawozdania na temat wpływu głównych dziedzin polityki i funduszy inwestycyjnych UE na osoby niepełnosprawne; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zaangażowania organizacji reprezentujących osoby niepełnosprawne w programowanie programów operacyjnych; podkreśla ponadto, że osobom niepełnosprawnym należy zapewnić pełną dostępność takich programów UE jak Erasmus+, gwarancja dla młodzieży i EURES;

38.  podkreśla, że dzieci niepełnosprawne napotykają szczególne trudności i że należy dążyć do wyeliminowania wszelkiego typu przeszkód i barier, aby dzieci te mogły osiągnąć pełną samodzielność i korzystać z równych szans, dlatego zasadnicze znaczenie ma włączenie ich w kształtowanie polityki, która ma na nich wpływ; uważa, że w tym celu należy utworzyć instrumenty umożliwiające dzieciom niepełnosprawnym wyrażanie swojego zdania i zapewnić ich udział w odpowiednich procesach;

39. wzywa Komisję do zapewnienia w szkołach europejskich edukacji integracyjnej wysokiej jakości od wczesnego wieku, w oparciu o podejście zapobiegawcze i wizję niepełnosprawności, zgodnie z wymogami konwencji dotyczącymi multidyscyplinarnej oceny indywidualnych potrzeb, a także do zagwarantowania niewykluczania dzieci niepełnosprawnych i do zapewnienia odpowiednich racjonalnych usprawnień;

40. wzywa Komisję, by we współpracy z państwami członkowskimi i organizacjami reprezentującymi osoby niepełnosprawne podjęła pilne działania mające zapewnić ochronę socjalną i odpowiedni poziom życia osób niepełnosprawnych oraz chronić je przed skutkami środków oszczędnościowych zastosowanych z powodu kryzysu gospodarczego;

41. wzywa państwa członkowskie, by powstrzymały się od cięć w obszarze świadczeń z tytułu niepełnosprawności, usług świadczonych na poziomie społeczności lokalnych, usług zdrowotnych, szkoleń i programów edukacyjnych, jeżeli cięcia takie negatywnie wpłyną na stosowanie Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych i spowodują jeszcze większy wzrost ubóstwa i wykluczenia społecznego;

42. odnotowuje petycje opisujące przypadki nadużyć w niektórych państwach członkowskich, jeśli chodzi o zapewnienie osobom niepełnosprawnym środków utrzymania, dotyczące nie tylko niewypłacania dodatków gwarantowanych prawem, ale również takich przypadków jak ten przedstawiony w petycji 1062/2014, w której władzom zarzuca się wydanie arbitralnych decyzji administracyjnych w celu zmniejszenia przyznanych uprzednio świadczeń, na podstawie wątpliwej oceny medycznej stwierdzającej znacznie mniejszy stopień niepełnosprawności; zwraca się do zainteresowanych organów krajowych, regionalnych i lokalnych, by wykazywały większą wrażliwość, jeśli chodzi o wpływ takich działań na życie danych osób i ich rodzin, oraz zwraca się do Komisji, aby dokładnie monitorowała poszczególne wdrażane w państwach członkowskich strategie polityczne i powiązane z nimi środki dotyczące niepełnosprawności;

43. wzywa instytucje UE do przeglądu regulaminu pracowniczego, regulaminów wewnętrznych i przepisów wykonawczych w celu przyjęcia całościowej polityki rekrutacji, obejmującej działania pozytywne i mającej aktywnie zwiększać liczbę niepełnosprawnych pracowników i stażystów, a także zapewnić wszystkim pracownikom instytucji UE, którzy sami są niepełnosprawni lub mają w rodzinie niesamodzielne osoby niepełnosprawne, racjonalne usprawnienia, jakie są im potrzebne, by mogli na równi z innymi osobami korzystać z przysługujących im praw; wzywa Komisję do dokonania przeglądu wspólnego systemu ubezpieczenia chorobowego instytucji UE, aby wszechstronnie objąć nim potrzeby zdrowotne związane z niepełnosprawnością w sposób zgodny z konwencją;

44. podkreśla, że osobom niepełnosprawnym należy zapewnić swobodę przemieszczania się przysługującą obywatelom europejskim, dlatego państwa członkowskie muszą zapewnić wzajemne uznawanie sytuacji i praw socjalnych tych osób (art. 18 Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych);

45.  uważa, że europejska karta osoby niepełnosprawnej umożliwiłaby osobom niepełnosprawnym podróżowanie poza granice kraju pochodzenia i korzystanie z dostępu do kultury, transportu i sportu, oraz jest zdania, że należy przeanalizować inne świadczenia i wspierać ich wzajemne uznawanie;

46.  uważa, że strategia jednolitego rynku cyfrowego powinna być wdrażana w sposób zapewniający osobom niepełnosprawnym pełny dostęp do wszystkich jej aspektów;

47.  zauważa, że tylko około 48 % osób niepełnosprawnych w UE znalazło zatrudnienie, a tylko 27,8 % ukończyło wyższe studia; podkreśla, że instytucje UE i państwa członkowskie, zgodnie z art. 27, powinny usuwać wszelkie bariery utrudniające osobom niepełnosprawnym dostęp do zatrudnienia oraz wspierać aktywną politykę zatrudnienia, z wykorzystaniem odpowiednio dostosowanych instrumentów sprzyjających ich dostępowi do rynku pracy i ułatwiających ten dostęp; zachęca do wymiany najlepszych praktyk wśród państw członkowskich, jeśli chodzi o najwydajniejsze narzędzia podnoszenia poziomu zatrudnienia;

48.   podkreśla, że osobom niepełnosprawnym należy zagwarantować dostęp do służby zdrowia i usług opieki bez żadnej dyskryminacji, zwracając należytą uwagę na trudności, jakie mogą wystąpić przy pracy z takimi pacjentami; zaznacza w szczególności, że należy zagwarantować dostęp do zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego bez żadnej dyskryminacji i że w żadnym wypadku nie można narzucać sterylizacji i aborcji wbrew woli danej osoby, a systemy opieki zdrowotnej powinny także zapewniać wykrywanie i zgłaszanie przypadków przemocy seksualnej i nadużyć seksualnych oraz zapobiegać im;

49.  podkreśla, że systemy ubezpieczeń zdrowotnych nie mogą dyskryminować osób niepełnosprawnych;

50.  uważa, że należy ocenić wpływ dyrektywy o transgranicznej opiece zdrowotnej na osoby niepełnosprawne;

51.  podkreśla, że należy zagwarantować osobom niepełnosprawnym możliwość wyrażenia świadomej zgody na wszelkie zabiegi medyczne, które takiej zgody wymagają, i zastosować wszelkie środki niezbędne do zapewnienia tym osobom dostępu do informacji i ich zrozumienia; zaznacza, że zgoda musi być wyrażona osobiście, z wyprzedzeniem i z pełną znajomością faktów, z zastosowaniem wszelkich niezbędnych mechanizmów zapewniających przestrzeganie tych zasad, a podobne środki należy przyjąć również w stosunku do osób z niepełnosprawnością psychospołeczną;

52. uważa, że należy dokonać przeglądu rozporządzenia o transporcie lotniczym i morskim, aby wyeliminować możliwość jakiejkolwiek dyskryminacji, fizycznej i ekonomicznej, wobec pasażerów niepełnosprawnych, a także usunąć wszelkie odnośne bariery;

53.  zwraca uwagę na zalecenie ONZ dotyczące konieczności uwzględniania perspektywy płci we wszystkich strategiach politycznych dotyczących niepełnosprawności, zwłaszcza w polityce zwalczania przemocy i dyskryminacji; wzywa UE do podpisania Konwencji Rady Europy w sprawie zapobiegania i zwalczania przemocy w stosunku do kobiet i przemocy domowej, co będzie kolejnym krokiem w kierunku zwalczania przemocy wobec niepełnosprawnych kobiet i dziewcząt; wzywa również UE do wspierania polityki zwalczania dyskryminacji osób niepełnosprawnych;

54.  zwraca się do wszystkich państw członkowskich UE, by uzgodniły dobrą jakościowo dyrektywę w sprawie dostępności stron internetowych organów sektora publicznego, która powinna obejmować wszystkie strony internetowe dotyczące świadczenia usług publicznych, również jeśli są one świadczone przez podmioty prywatne albo finansowane lub współfinansowane ze środków publicznych, a także dostęp do internetu z urządzeń mobilnych i aplikacje mobilne oraz dokumenty do pobrania (w formacie Word, PDF itp.), powszechnie używane w procesach online; apeluje do instytucji UE o zagwarantowanie osobom niepełnosprawnym dostępności wszystkich ich stron internetowych i dokumentów;

55.  apeluje o szybką ratyfikację Traktatu z Marrakeszu o ułatwieniu dostępu do opublikowanych utworów osobom niewidomym, niedowidzącym i cierpiącym na inne zaburzenia odczytu druku; zauważa z głębokim oburzeniem, że siedem państw członkowskich UE stworzyło mniejszość blokującą, która utrudnia proces ratyfikacji traktatu z Marrakeszu, i apeluje do tych państw o ponowne rozważenie tego stanowiska oraz o ułatwienie ratyfikacji, niezależnie od istnienia potrzeby zmiany unijnych ram prawnych lub wydania przez Trybunał Sprawiedliwości oczekiwanej decyzji w sprawie kompetencji, co może potrwać jeszcze kilka miesięcy;

56.  wzywa do pilnego odblokowania dyrektywy w sprawie niedyskryminacji, w sprawie której Rada nie poczyniła żadnego postępu od 2008 r.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGOW KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

19.4.2016

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

28

1

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Marina Albiol Guzmán, Margrete Auken, Alberto Cirio, Pál Csáky, Rosa Estaràs Ferragut, Eleonora Evi, Peter Jahr, Rikke Karlsson, Jude Kirton-Darling, Notis Marias, Edouard Martin, Roberta Metsola, Marlene Mizzi, Julia Pitera, Gabriele Preuß, Eleni Theocharous, Jarosław Wałęsa, Cecilia Wikström, Tatjana Ždanoka

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Enrique Calvet Chambon, Kostadinka Kuneva, Miltiadis Kyrkos, Jérôme Lavrilleux, Julia Reda, Ángela Vallina

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

José Blanco López, Martina Dlabajová, Zbigniew Kuźmiuk


OPINIA Komisji Spraw Zagranicznych (26.5.2016)

dla Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych

w sprawie wdrażania Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych ze szczególnym uwzględnieniem uwag podsumowujących Komitetu ONZ ds. Praw Osób Niepełnosprawnych

(2015/2258(INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Richard Howitt

WSKAZÓWKI

Komisja Spraw Zagranicznych zwraca się do Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  z zadowoleniem przyjmuje nowy Cel 12 w planie działania UE dotyczącym praw człowieka i demokracji na lata 2015–2019; wzywa Komisję, aby zagwarantowała, że kwestia wdrażania Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych będzie systematycznie poruszana w dialogu dotyczącym praw człowieka z krajami trzecimi; wzywa specjalnego przedstawiciela UE ds. praw człowieka, aby ukierunkowywał i monitorował postępy w tej dziedzinie, ze szczególnym uwzględnieniem dążeń do standaryzacji w dziedzinie dostępności;

2.  zdecydowanie domaga się, by sekcji 8 europejskiej strategii w sprawie niepełnosprawności, odnoszącej się do działań zewnętrznych, towarzyszyło włączenie do nowej listy działań na lata 2016–2020 realnych i konkretnych zobowiązań, które poprawią jakość życia osób z niepełnosprawnością, ponieważ takich zobowiązań brakowało na liście na lata 2010–2015;

3.  popiera skuteczne włączenie osób z niepełnosprawnością do społeczeństwa, w szczególności do społeczności lokalnych, oraz finansowanie usług dla osób mieszkających samodzielnie dzięki programom w ramach instrumentów finansowania działań zewnętrznych; apeluje o bardziej ukierunkowane wykorzystanie funduszy strukturalnych UE; wzywa do przeprowadzenia śródokresowej oceny zewnętrznych instrumentów finansowych, aby ocenić ich skuteczność w zakresie integracji osób niepełnosprawnych w ich społecznościach, usuwania barier oraz wspierania dostępności; domaga się ponadto, by w programach UE zaprzestano dokonywania wszelkich wydatków, które wspierają instytucjonalizację i utrwalają segregację osób niepełnosprawnych; apeluje o wzmocnienie i monitorowanie wydatków w konsultacji z organizacjami osób niepełnosprawnych;

4.  popiera zalecenia ekspertów ds. Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, by w UE zwiększyć dostępność i bardziej sprzyjać włączeniu w celu przyjęcia opartego na poszanowaniu praw człowieka podejścia do niepełnosprawności w sytuacjach ryzyka i w sytuacjach nadzwyczajnych, w tym poprzez wdrożenie ram z Sendai; zdecydowanie wzywa do włączenia do unijnej polityki migracyjnej i polityki ds. uchodźców praw człowieka osób z niepełnosprawnością, które doświadczają podwójnej dyskryminacji; podkreśla, że te środki powinny dostarczyć właściwej odpowiedzi na szczególne potrzeby osób z niepełnosprawnością oraz uwzględniać zapotrzebowanie na oparte na potrzebach środki rozsądnych przystosowań; zachęca do dalszego uwzględniania potrzeb osób niepełnosprawnych w pomocy humanitarnej świadczonej przez państwa członkowskie UE oraz przez samą Unię Europejską;

5.  przypomina o znaczeniu konkluzji Rady w sprawie włączenia zarządzania katastrofami uwzględniającego niepełnosprawność do wszystkich stosownych działań Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności i we wszystkich państwach członkowskich; apeluje o podnoszenie wiedzy osób niepełnosprawnych oraz podmiotów działających w sytuacjach wyjątkowych i w dziedzinie ochrony ludności na temat inicjatyw z zakresu zmniejszania ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi, a także o udzielanie osobom niepełnosprawnym wsparcia psychologicznego na etapie odbudowy po klęsce żywiołowej;

6.  z zadowoleniem przyjmuje zalecenia Komitetu ONZ do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych, by UE opracowała system wskaźników w oparciu o prawa człowieka; podkreśla, że musi on muszą w oczywisty sposób mierzyć dostęp osób niepełnosprawnych do zewnętrznych programów unijnych, a także wpływ unijnych środków finansowych na prawa człowieka osób niepełnosprawnych, zgodnie z art. 31 i 32 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych; domaga się wyraźnego odniesienia do Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych we wszystkich wytycznych dotyczących oceny skutków; wzywa UE do opracowania kompleksowego systemu gromadzenia danych;

7.  zaleca, by delegacje i agencje UE wykazywały dostateczne zrozumienie strategii w sprawie niepełnosprawności UE, a zatem w swoich pracach uwzględniały potrzebę integracji i dostępności; sugeruje utworzenie w Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych punktu kontaktowego dla Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych; domaga się, by wszystkie szkolenia dotyczące praw człowieka prowadzone w ramach misji WPBiO w trybie pilnym uzupełniono o perspektywę niepełnosprawności;

8.  wyraża głębokie ubolewanie z powodu nieprowadzenia przez UE wystarczających formalnych konsultacji z organizacjami reprezentującymi osoby niepełnosprawne w procesie przygotowania do przeglądu przez Komitet ONZ do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych w 2015 r. oraz w sporządzaniu przez ten komitet sprawozdania z postępów; wzywa organizacje osób niepełnosprawnych do aktywnego udziału w posiedzeniach Komitetu ONZ ds. Praw Osób Niepełnosprawnych jako strona niezależna, w tym poprzez udział w oficjalnych delegacjach UE ds. organizowanych w przyszłości przeglądów;

9.  przypomina, że niepełnosprawne kobiety i dziewczęta doświadczają podwójnej dyskryminacji i niejednokrotnie narażone są na większe ryzyko przemocy, wykorzystywania lub znęcania się; zdecydowanie opowiada się za zaleceniem włączenia perspektywy płci do wszystkich unijnych strategii dotyczących niepełnosprawności, w tym do polityki zagranicznej i działań zewnętrznych UE.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGOW KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

24.5.2016

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

47

1

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Lars Adaktusson, Michèle Alliot-Marie, Petras Auštrevičius, Amjad Bashir, Goffredo Maria Bettini, Elmar Brok, Klaus Buchner, James Carver, Lorenzo Cesa, Javier Couso Permuy, Georgios Epitideios, Knut Fleckenstein, Eugen Freund, Michael Gahler, Iveta Grigule, Janusz Korwin-Mikke, Eduard Kukan, Ilhan Kyuchyuk, Ryszard Antoni Legutko, Barbara Lochbihler, Sabine Lösing, Andrejs Mamikins, Ramona Nicole Mănescu, David McAllister, Tamás Meszerics, Francisco José Millán Mon, Javier Nart, Pier Antonio Panzeri, Demetris Papadakis, Ioan Mircea Paşcu, Vincent Peillon, Alojz Peterle, Tonino Picula, Andrej Plenković, Cristian Dan Preda, Jozo Radoš, Jaromír Štětina, Charles Tannock, Geoffrey Van Orden, Boris Zala

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Luis de Grandes Pascual, Andrzej Grzyb, Marek Jurek, Tokia Saïfi, Bodil Valero, Janusz Zemke

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Therese Comodini Cachia, Judith Sargentini, Ricardo Serrão Santos, Jarosław Wałęsa, Renate Weber


OPINIA Komisji Rozwoju (6.6.2016)

dla Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych

w sprawie wdrażania Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych ze szczególnym uwzględnieniem uwag podsumowujących Komitetu ONZ ds. Praw Osób Niepełnosprawnych

(2015/2258(INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Heidi Hautala

WSKAZÓWKI

Komisja Rozwoju zwraca się do Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  przypomina, że około 15 % ludności świata, czyli ok. 1 mld osób, żyje z niepełnosprawnością, a 80 % z tych osób zamieszkuje kraje o niskim dochodzie; podkreśla, że 50 % przypadków niepełnosprawności można zapobiegać, ponieważ są one bezpośrednio powiązane z ubóstwem, oraz że około 98 % dzieci niepełnosprawnych w rozwijającym się świecie nie uczęszcza do szkół;

2.  podkreśla fakt, że ubóstwo jest zarówno przyczyną, jak i skutkiem niepełnosprawności oraz że ubóstwo to przeszkoda uniemożliwiająca dostęp do podstawowych potrzeb obejmujących zapewnienie żywności, opieki medycznej, wody pitnej i kanalizacji, co może prowadzić do niepełnosprawności;

3.  podkreśla, że niepełnosprawność staje się coraz bardziej powszechna w miarę starzenia się społeczeństwa;

4.  zwraca uwagę na fakt, że osoby niepełnosprawne mogą ponosić dodatkowe koszty związane z niepełnosprawnością oraz że są one w większym stopniu dotknięte bezrobociem i problemem niskich dochodów, co może bardziej narazić te osoby oraz ich rodziny na trudności finansowe;

5.  podkreśla, że wykluczenie z edukacji może prowadzić do niższego poziomu zatrudnienia oraz niższego potencjału zarobkowego osób niepełnosprawnych, sprawiając, że osoby te oraz ich rodziny będą bardziej podatne na ubóstwo oraz będą w większym stopniu ograniczać krajowy wzrost gospodarczy;

6.  podkreśla fakt, że brak dostępu do opieki zdrowotnej i niemożność otrzymania odpowiedniej opieki zdrowotnej na czas mogą prowadzić do permanentnie niskiego lub pogarszającego się poziomu funkcjonowania osób niepełnosprawnych, w tym powstania dodatkowych niepełnosprawności, które w długiej perspektywie czasowej prowadzą do wyższych kosztów medycznych i niższej produktywności, zarówno w ujęciu jednostkowym, jak i społecznym;

7.  podkreśla fakt, że integracja społeczna osób niepełnosprawnych, niezależnie od statusu społecznego, gospodarczego, politycznego i kulturalnego danego kraju, jest nie tylko kwestią rozwojową, ale również kwestią z dziedziny praw człowieka;

8.  podkreśla fakt, że trwające konflikty oraz klęski żywiołowe przyczyniają się również do wzrostu liczby osób niepełnosprawnych;

9.  podkreśla zobowiązanie, by nie pozostawiać nikogo na marginesie, a także odniesienia do niepełnosprawności w celach zrównoważonego rozwoju, konkretnie w sekcjach dotyczących edukacji, wzrostu i zatrudnienia, nierówności i dostępności osiedli ludzkich, a także jeśli chodzi o gromadzenie danych i monitorowanie celów zrównoważonego rozwoju i zaleca, aby UE przejęła inicjatywę w zakresie wdrażania celów zrównoważonego rozwoju uwzględniających perspektywę niepełnosprawności; podkreśla również odniesienia do ram z Sendai dotyczących ograniczania ryzyka klęsk żywiołowych;

10.  podkreśla, że polityka i programy głównego nurtu nie zawsze są dostępne dla osób niepełnosprawnych;

11.  podkreśla fakt osiągnięcia przez UE znacznych postępów w odniesieniu do wdrażania Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, jednak, jak wskazał Komitet do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych, nadal pozostaje wiele do zrobienia w zakresie nierówności, bezrobocia i wykształcenia; wyraża ponadto zaniepokojenie przemocą na tle seksualnym oraz innymi formami wykorzystywania osób niepełnosprawnych, w szczególności kobiet i dzieci;

12.  zachęca Komisję do opracowania planu wdrożenia celów zrównoważonego rozwoju oraz inicjatyw z zakresu zmniejszania ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi zgodnie z Konwencją ONZ o prawach osób niepełnosprawnych; podkreśla, że taki plan powinien wnieść istotny wkład w zdefiniowanie wskaźników w dziedzinie niepełnosprawności i integracji społeczno-gospodarczej; podkreśla, że ubóstwo, ochrona socjalna, opieka zdrowotna, przemoc wobec kobiet, zdrowie i prawa seksualne i reprodukcyjne, dostęp do wody, infrastruktury sanitarnej i energii, odporność na klęski żywiołowe i rejestracja urodzeń to zagadnienia, które zasługują na szczególną uwagę w definiowaniu wskaźników dotyczących celów zrównoważonego rozwoju;

13.  podkreśla, że wszelkie działania informacyjne, edukacyjne i szkoleniowe stanowią podstawę wdrażania Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych;

14.  podkreśla fakt, że wszystkie unijne strategie polityczne i programy, zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne, muszą być zgodne z Konwencją ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, a także wprowadzać środki specjalne gwarantujące uwzględnianie praw osób niepełnosprawnych we wszystkich dziedzinach, w tym w polityce i programach odnoszących się do kwestii humanitarnych i rozwoju; wzywa w związku z tym UE do przyjęcia zharmonizowanej polityki w zakresie rozwoju z włączeniem niepełnosprawności oraz do ustanowienia systematycznego i zinstytucjonalizowanego podejścia do uwzględniania praw osób niepełnosprawnych w ramach wszystkich unijnych polityk i programów współpracy międzynarodowej;

15.  Ponadto wzywa UE do:

–  opracowania większej liczby projektów rozwojowych skupiających się szczególnie na osobach niepełnosprawnych;

–  stworzenia mechanizmu w celu budowania zdolności i wymiany dobrych praktyk między różnymi instytucjami UE, jak i między UE i jej państwami członkowskimi, na temat pomocy humanitarnej obejmującej osoby niepełnosprawne i osiągalnej dla tych osób;

–  określenia i wprowadzenia mechanizmów gromadzenia i kontroli danych zdezagregowanych dotyczących niepełnosprawności, płci i wieku w celu monitorowania praw osób niepełnosprawnych w unijnych programach na rzecz rozwoju oraz wyznaczenia terminu przekazania danych zdezagregowanych w ramach wszystkich programów;

–  włączania kwestii niepełnosprawności w politykę migracyjną i politykę wobec uchodźców;

–  wprowadzenia punktów kontaktowych ds. zagadnień związanych z niepełnosprawnością w delegaturach UE posiadających stanowisko wyszkolonego operatora mogącego współdziałać z osobami niepełnosprawnymi dzięki oferowaniu stosownych kompetencji i fachowej wiedzy;

–  zajęcia się kwestią niepełnosprawności w dialogach z krajami partnerskimi oraz wspierania współpracy strategicznej z organizacjami pozarządowymi krajów partnerskich zajmującymi się kwestią niepełnosprawności;

–  dokonania przeglądu wieloletnich ram finansowych i Europejskiego Funduszu Rozwoju w kontekście Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych;

–  uwzględnienia odniesienia do głównych kwestii związanych z niepełnosprawnością we wszystkich strategiach politycznych UE w ewentualnym nowym konsensusie europejskim w sprawie rozwoju;

–  rozważenia przeznaczenia funduszy przewidzianych na wszystkie strategie i programy współpracy międzynarodowej UE na programy narodowe poświęcone osobom niepełnosprawnym;

–  zapewnienia dzieciom, które mogą być zagrożone, niezwłocznej, odpowiedniej i kompleksowej opieki z uwagi na znaczenie wczesnej interwencji w takich przypadkach;

–  zapewnienia rodzicom dzieci niepełnosprawnych szkolenia niezbędnego do czynnego i pełnego udziału w opiece nad swoimi dziećmi;

–  promowania wczesnej integracji dzieci niepełnosprawnych oraz specjalnej edukacji w szkolnictwie przedszkolnym i podstawowym;

16.  wzywa UE do przejęcia inicjatywy w zakresie wspierania praw osób niepełnosprawnych w ramach wdrażania ram z Sendai dotyczących ograniczania ryzyka klęsk żywiołowych, a także realizacji programu działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030 wspólnie z krajami partnerskimi, organizacjami regionalnymi oraz na szczeblu światowym;

17.  zaleca, aby UE przejęła inicjatywę w zakresie wdrażania programu działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030 z uwzględnieniem osób niepełnosprawnych, a także opracowała plan prac i zaplanowała jego przegląd śródokresowy, aby zagwarantować mechanizm monitoringu i oceny, a także zapewnić rozliczalność UE;

18.  podkreśla znaczenie regularnych konsultacji z osobami niepełnosprawnymi i reprezentującymi je organizacjami;

19.  podkreśla znaczenie zapewnienia specjalnego wsparcia osobom niepełnosprawnym w sytuacjach pokryzysowych;

20.  zwraca uwagę, jak ważne jest stworzenie punktu obsługi osób niepełnosprawnych, aby lepiej koordynować współpracę z krajami rozwijającymi się oraz gromadzenie informacji pochodzących z tych krajów;

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

24.5.2016

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

19

1

1

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Beatriz Becerra Basterrechea, Nirj Deva, Doru-Claudian Frunzulică, Maria Heubuch, György Hölvényi, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Linda McAvan, Norbert Neuser, Maurice Ponga, Lola Sánchez Caldentey, Elly Schlein, Davor Ivo Stier, Bogdan Brunon Wenta, Rainer Wieland

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Marina Albiol Guzmán, Agustín Díaz de Mera García Consuegra, Carolina Punset, Adam Szejnfeld, Patrizia Toia, Jan Zahradil

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

John Stuart Agnew


OPINIA Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności (28.4.2016)

dla Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych

w sprawie wdrażania Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, ze szczególnym uwzględnieniem uwag podsumowujących Komitetu ONZ ds. Praw Osób Niepełnosprawnych

(2015/2258(INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Nessa Childers

WSKAZÓWKI

Komisja Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności zwraca się do Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  podkreśla ścisły związek między niepełnosprawnością, która dotyka około 15 % mieszkańców UE, oraz złym stanem zdrowia a utrzymującymi się trudnościami i przeszkodami w dostępie, co prowadzi do nieadekwatnego dostępu osób niepełnosprawnych do służby zdrowia lub braku dostępu takich osób do służby zdrowia, w tym jeżeli niepełnosprawność wynika z niepożądanego działania leku; zauważa, że brak dostępu do wysokiej jakości usług zdrowotnych ma negatywny wpływ na zdolność osób niepełnosprawnych do samodzielnego życia, integracji i bycia na równych warunkach z pozostałymi obywatelami;

2.  z niepokojem zauważa, że osoby niepełnosprawne podają znacznie wyższe wskaźniki nieadekwatnej opieki lub odmowy przyznania opieki oraz przypadków przymusu lub złego traktowania, wskazując na brak szkolenia pracowników służby zdrowia w zakresie potrzeb opieki zdrowotnej dla osób niepełnosprawnych; wzywa państwa członkowskie do inwestowania w szkolenie osób, które zawodowo zajmują się osobami niepełnosprawnymi i im pomagają;

3.  podkreśla potrzebę rozważenia i rozwiązania problemów dyskryminacji krzyżowej i z wielu przyczyn jednocześnie w związku ze szczególnie wysokim poziomem zgłaszanych poważnych problemów zdrowotnych u kobiet niepełnosprawnych, ogólnie wyższy procent problemów dotyczących zdrowia psychicznego wśród kobiet, w szczególności migrantek, uchodźczyń i ubiegających się o azyl oraz inne przypadki możliwej do uniknięcia dyskryminacji osób niepełnosprawnych, jak dyskryminacja ze względu na wiek, płeć, orientację seksualną, tożsamość, i nierówności społecznej;

4.  wzywa państwa członkowskie do przyjęcia przepisów prawnych i procedur, które wyraźnie uznają dyskryminację z wielu przyczyn jednocześnie, zapobiegają i przeciwdziałają jej oraz podejmują odpowiednie działania w celu zapewnienia zwiększania świadomości i szkoleń w zakresie dyskryminacji z wielu przyczyn jednocześnie i dyskryminacji krzyżowej zarówno dla podmiotów publicznych, jak i prywatnych, ze szczególnym uwzględnieniem kobiet, dzieci, lesbijek, gejów, osób biseksualnych, transpłciowych i interseksualnych (LGBTI) oraz niepełnosprawnych migrantów;

5.  zwraca uwagę, że świadoma zgoda i dostępne procedury to warunki konieczne do tego, aby osoby niepełnosprawne mogły swobodnie i w jak największym stopniu podejmować decyzje w sprawie swojego leczenia, ze szczególnym uwzględnieniem osób niepełnosprawnych intelektualnie; apeluje o to, by w kontekście opieki priorytetowo traktować prawa pacjenta;

6.  przypomina o uprzywilejowanej pozycji Komisji w zakresie ułatwienia i wspierania wprowadzania najlepszych praktyk w państwach członkowskich w zakresie równego dostępu do powszechnych usług zdrowotnych osób niepełnosprawnych i zapewniania im odpowiedniej dla ich niepełnosprawnosci opieki i leczenia;

7.  wzywa Komisję, aby włączyła podejścia uwzględniające niepełnosprawność do swoich instrumentów i polityk na rzecz zdrowia, aby przyczynić się do lepszej ochrony zdrowia osób niepełnosprawnych w państwach członkowskich, dzięki lepszej dostępności fizycznej, środowiskowej i sensorycznej oraz jakości i przystępności cenowej, a także aby w trakcie opracowywania tych instrumentów i polityk prowadziła pogłębione konsultacje z osobami niepełnosprawnymi;

8.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby pracowały wspólnie nad przygotowaniem struktur wsparcia wszechstronnego rozwoju niepełnosprawnych dzieci i nastolatków; zwraca w szczególności uwagę na konieczność wspierania ich rozwoju w rodzinie i w lokalnej społeczności, zamiast umieszczania ich do wyspecjalizowanych instytucji;

9.  ponownie podkreśla, że prawa reprodukcyjne należą do podstawowych swobód gwarantowanych na mocy Wiedeńskiej deklaracji i programu działania z 1993 r. oraz Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, w tym: prawo do równości i niedyskryminacji, prawo do zawarcia małżeństwa i założenia rodziny; prawo do pełnej opieki w zakresie zdrowia reprodukcyjnego, w tym planowanie rodziny i usługi w zakresie zdrowia matek, edukacji i informacji; prawo do wyrażenia świadomej zgody na wszystkie procedury medyczne, wraz ze sterylizacją i aborcją; oraz prawo do wolności od niegodziwego traktowania w celach seksualnych i wykorzystywania seksualnego;

10.  wzywa państwa członkowskie do przyjęcia środków mających na celu zapewnienie, że całość opieki zdrowotnej i wszystkie usługi świadczone na rzecz niepełnosprawnych kobiet, z uwzględnieniem opieki i usług w zakresie zdrowia reprodukcyjnego i zdrowia psychicznego, są dostępne i oparte na swobodnej i świadomej zgodzie danej osoby;

11.  wzywa państwa członkowskie do przyjęcia wytycznych w celu zapewnienia, że wszelka edukacja, informacje i opieka zdrowotna i usługi w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego są dostępne dla kobiet i dziewcząt niepełnosprawnych w sposób przystępny i dostosowany do wieku, w tym w języku migowych, alfabecie Braille’a, komunikacji dotykowej, dużym druku i innych alternatywnych sposobach, nosnikach i formach komunikacji;

12.  ponadto wzywa państwa członkowskie do zagwarantowania, że przymusowe leczenie i umieszczanie w zakładach są zabronione na mocy prawa zgodnie z najnowszymi międzynarodowymi normami;

13.  zauważa, że brak danych zdezagregowanych i statystyk na szczeblu niższym niż krajowy i dotyczących podgrup populacji uniemożliwia formułowanie odpowiednich strategii politycznych na rzecz zmniejszania nierówności w dostępie; wzywa Komisję do wsparcia państw członkowskich poprzez zharmonizowanie definicji czasu oczekiwania i gromadzenia odpowiednich wskaźników oraz ustalenie i egzekwowanie norm dotyczących dostępności placówek opieki zdrowotnej dla osób niepełnosprawnych;

14.  wzywa Komisję, by nie wspierała środków polityki oszczędnościowej, które mogą w całej UE negatywnie wpłynąć na zagwarantowanie adekwatnej opieki zdrowotnej dla osób niepełnosprawnych;

15.  wzywa państwa członkowskie, aby powstrzymały się od cięć świadczeń związanych z niepełnosprawnością, usług zdrowotnych i usług świadczonych na poziomie społeczności lokalnych, co powoduje pogarszanie się stanu zdrowia oraz samopoczucia osób niepełnosprawnych i opiekunów rodzinnych;

16.  wzywa Komisję, aby uwzględniła komponent dotyczący niepełnosprawności w swojej ocenie dyrektywy w sprawie transgranicznej opieki zdrowotnej oraz nalega na państwa członkowskie, by przyspieszyły jej wdrożenie z perspektywy potrzeb osób niepełnosprawnych oraz ich prawa do wiedzy, na równi z innymi, o przepisach dyrektywy i instrumentach, i do korzystania z tych przepisów i instrumentów, o których wiedza jest niewielka nawet wśród ogółu ludności;

17.  wzywa Komisję do opracowania ogólnounijnych wytycznych dla krajowych punktów kontaktowych w sprawie udostępniania informacji o służbie zdrowia w innych państwach członkowskich wszystkim pacjentom, biorąc pod uwagę szczególną rolę organizacji pacjentów;

18.  zachęca Komisję do wspierania państw członkowskich i członków europejskich sieci referencyjnych w celu rozciągnięcia sieci zasobów i wiedzy specjalistycznej na rodzaje niepełnosprawności, niekoniecznie rzadkich, które również wymagają wysoce wyspecjalizowanej opieki zdrowotnej świadczonej przez wielodyscyplinarny personel medyczny, oraz koncentracji zasobów i wiedzy w ramach tych sieci;

19.  z zadowoleniem przyjmuje projekt pilotażowy w sprawie Europejskiej Karty Osób Niepełnosprawnych; zachęca wszystkie państwa członkowskie do przyłączenia się do inicjatywy Europejskiej Karty Osób Niepełnosprawnych i wzywa Komisję do przeznaczenia w razie konieczności niezbędnych środków finansowych na rozwój Europejskiej Karty Osób Niepełnosprawnych jako ogólnounijnego projektu;

20.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, by zagwarantowały, że elektroniczne i mobilne usługi, aplikacje i urządzenia zdrowotne, w tym numer alarmowy 112, który musi być przygotowany w taki sposób, by można było z niego łatwo skorzystać wszędzie w Europie, i zaawansowany system lokalizacji urządzeń przenośnych (AML) będą w pełni dostępne dla pacjentów z niepełnosprawnością i dla ich opiekunów, oraz by nadal wykorzystywały potencjał telemedycyny, aby poprawić dostęp i opiekę zdrowotną w tym kontekście;

21.  stwierdza, że w okresie programowania w latach 2014–2020 europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne oferują możliwość wspierania celów konwencji; apeluje zatem o bardziej ukierunkowane wykorzystanie funduszy strukturalnych UE, w razie potrzeby uzupełnionych przez środki krajowe, jako jedno z narzędzi gwarantujących wysokiej jakości opiekę zdrowotną ludziom niepełnosprawnym dostosowaną do ich potrzeb, w celu wyeliminowania rozbieżności w dostępie do opieki oraz poprawy jakości życia i wspierania dostępu do opieki zdrowotnej, w tym usług elektronicznych, aplikacji i narzędzi, dla osób niepełnosprawnych;

22.  podkreśla, że należy rozszerzyć dostęp osób niepełnosprawnych do usług i produktów zdrowotnych; stwierdza, że bariery ekonomiczne i kalkulacja kosztów i strat utrudniają rozwój planu rozszerzenia dostępu i jego wykonanie; uważa, że większy udział osób niepełnosprawnych na etapie przygotowywania tych produktów i usług zdrowotnych zagwarantuje ich lepsze bezpieczeństwo i dostęp;

23.  wzywa do pełnego zaangażowania organizacji reprezentujących osoby niepełnosprawne w opracowywanie i przegląd polityki dotyczącej niepełnosprawności;

24.  podkreśla, że osoby niepełnosprawne fizycznie również zmagają się z problemami na rynku mobilności cyfrowej i wzywa do ułatwienia dostępu osobom ze wszystkimi rodzajami niepełnosprawności we wszystkich dostępnych językach, formatach i technologiach dostosowanych do różnych rodzajów niepełnosprawności, w tym w języku migowym, alfabetu Braille’a, i przy użyciu wspomagających i alternatywnych systemów komunikacji, w tym przystępnego języka informacji, napisów i zindywidualizowanych wiadomości tekstowych, w szczególności informacji na temat zdrowia, z wykorzystaniem więcej niż jednego zmysłu;

25.  zachęca Komisję do podejmowania nieustających wysiłków na rzecz zwiększenia profilaktyki i promocji zdrowia w celu wyeliminowania poważnych nierówności w zakresie zdrowia i dostępu, które dotykają osoby niepełnosprawne znajdujace się w najgorszym położeniu;

26.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, by dążyły do uznania chorób charakteryzujących się zaburzeniami pamięci za niepełnosprawność;

27.  apeluje do Komisji i państw członkowskich o jak najszybsze postępy w realizacji europejskiej strategii w sprawie niepełnosprawności na lata 2010–2020;

28.  wzywa Komisję, by zapewniła zgodność europejskiej strategii w sprawie niepełnosprawności z Konwencją o prawach osób niepełnosprawnych, określając jednoznaczne ramy czasowe, poziomy referencyjne i wskaźniki;

29.  zwraca się do Komisji, by w europejskiej strategii w sprawie niepełnosprawności przewidziała osobny dział poświęcony ochronie niesamodzielnych osób niepełnosprawnych pozbawionych wsparcia rodziny; zwraca uwagę, że dział ten powinien uwzględniać przede wszystkim społeczny i zdrowotny aspekt życia osoby niepełnosprawnej, a następnie pozostałe aspekty jej życia;

30.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do należytego uznania kluczowej roli opiekunów rodzinnych i zapewnienia, że oni także mają odpowiedni dostęp do opieki zdrowotnej w świetle wpływu, jaki opieka nad osobami niepełnosprawnymi ma na ich własne zdrowie fizyczne i psychiczne oraz dobre samopoczucie;

31.  podkreśla, że wyeliminowanie dyskryminacji osób niepełnosprawnych we wszystkich dziedzinach życia, w tym w dostępie do opieki zdrowotnej, zależy od przyjęcia i wdrożenia dyrektywy horyzontalnej w sprawie równego traktowania;

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGOW KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

26.4.2016

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

56

0

8

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Marco Affronte, Margrete Auken, Pilar Ayuso, Zoltán Balczó, Ivo Belet, Simona Bonafè, Biljana Borzan, Lynn Boylan, Soledad Cabezón Ruiz, Nessa Childers, Alberto Cirio, Birgit Collin-Langen, Mireille D’Ornano, Seb Dance, Angélique Delahaye, Jørn Dohrmann, Ian Duncan, Stefan Eck, Bas Eickhout, Eleonora Evi, José Inácio Faria, Francesc Gambús, Elisabetta Gardini, Gerben-Jan Gerbrandy, Jens Gieseke, Julie Girling, Matthias Groote, Françoise Grossetête, Andrzej Grzyb, Anneli Jäätteenmäki, Jean-François Jalkh, Benedek Jávor, Karin Kadenbach, Kateřina Konečná, Giovanni La Via, Peter Liese, Norbert Lins, Susanne Melior, Miroslav Mikolášik, Massimo Paolucci, Gilles Pargneaux, Piernicola Pedicini, Bolesław G. Piecha, Pavel Poc, Daciana Octavia Sârbu, Davor Škrlec, Renate Sommer, Estefanía Torres Martínez, Nils Torvalds, Tom Vandenkendelaere, Jadwiga Wiśniewska, Damiano Zoffoli

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Clara Eugenia Aguilera García, Nicola Caputo, Giorgos Grammatikakis, Merja Kyllönen, Gesine Meissner, Marijana Petir, Gabriele Preuß, Jasenko Selimovic, Kay Swinburne, Keith Taylor, Mihai Ţurcanu

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Marie-Christine Boutonnet


OPINIA Komisji Transportu i Turystyki (27.4.2016)

dla Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych

w sprawie wdrażania Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych ze szczególnym uwzględnieniem uwag podsumowujących Komitetu ONZ ds. Praw Osób Niepełnosprawnych

(2015/2258(INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Davor Škrlec

WSKAZÓWKI

Komisja Transportu i Turystyki zwraca się do Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

A.  mając na uwadze, że Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) wymaga, aby przy określaniu i realizacji swej polityki i działań Unia zwalczała dyskryminację ze względu na niepełnosprawność (art. 10), oraz daje jej prawo do przyjmowania prawodawstwa, aby zwalczać taką dyskryminację (art. 19);

B.  mając na uwadze, że art. 21 i art. 26 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej wyraźnie zakazuje dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność i zapewnia osobom niepełnosprawnym równe prawo do udziału w życiu społeczności;

C.  mając na uwadze, że w reakcjach na rezolucję Parlamentu Europejskiego z dnia 27 września 2011 r. w sprawie przyjętego przez Komisję w dniu 13 grudnia 2011 r. dokumentu „Europa – najpopularniejszy kierunek turystyczny na świecie – nowe ramy polityczne dla europejskiego sektora turystycznego”(1) Komisja przyznała, że istnieje konieczność zapewnienia działającego bez zarzutu łańcucha uniwersalnych usług (transport, zakwaterowanie, wyżywienie i dodatkowe atrakcje) i w tym celu rozpoczęła uruchamianie działań mających na celu podnoszenie świadomości, poprawę kompetencji w sektorze turystycznym, a wreszcie także wzrost jakości obiektów turystycznych i dostosowanie ich do specjalnych potrzeb lub dla osób niepełnosprawnych;

D.  mając na uwadze, że potrzeby osób niepełnosprawnych, odmiennie funkcjonujących i o ograniczonej możliwości poruszania się w dziedzinie transportu, mobilności i turystyki mogą się przełożyć na nowe możliwości rynkowe dla firm świadczących usługi transportowe i z zakresu mobilności oraz mogą przynosić wszystkim korzyści: osobom ze wszystkimi rodzajami niepełnosprawności (w tym, ale nie tylko, osobom o ograniczonej możliwości poruszania się, niewidomym, niesłyszącym i niedosłyszącym, osobom autystycznym, z niepełnosprawnością intelektualną i psychospołeczną etc.), a także innym użytkownikom tych usług w duchu uniwersalnego projektowania;

E.  mając na uwadze, że w Europie żyje 80 milionów osób niepełnosprawnych i odmiennie funkcjonujących, co stanowi jedną szóstą łącznej liczby mieszkańców;

1.  wzywa Komisję i Radę do lepszego przyjrzenia się potrzebom osób niepełnosprawnych oraz o stałe uwzględnianie tych potrzeb podczas przeglądu ustawodawstwa UE, jak na przykład dotyczącego praw pasażerów w różnych środkach transportu (rozporządzenia (WE) nr 1107/2006 i (WE) 261/2004 dotyczące transportu lotniczego, rozporządzenie (WE) nr 1371/2007 dotyczące transportu kolejowego, rozporządzenie (UE) nr 1177/2010 dotyczące transportu wodnego i rozporządzenie (UE) nr 181/2011 dotyczące transportu autobusowego i autokarowego) oraz podczas tworzenia prawodawstwa, na przykład dotyczącego praw pasażerów w kontekście podróży multimodalnych; podkreśla, że UE zaangażowała się na rzecz wolnej od barier Europy w 2010 r. w europejskiej strategii w sprawie niepełnosprawności 2010–2020;

2.  wzywa UE do nasilenia monitoringu wdrożenia prawodawstwa dotyczącego praw pasażerów i do harmonizacji działań krajowych organów wykonawczych oraz wzywa państwa członkowskie do podjęcia wszystkich niezbędnych kroków w celu wdrożenia ustawodawstwa UE mającego poprawić dostęp do transportu na szczeblu lokalnym, regionalnym i centralnym w zakresie transportu i turystyki (w tym autobusów i taksówek, miejskiego transportu publicznego, kolei, transportu powietrznego i wodnego, a także na stacjach, lotniskach i w portach) oraz likwidacji przeszkód stojących na drodze wolnej od barier Europy przez zwiększenie kompetencji odpowiednich organów wykonawczych w ramach ustawodawstwa dotyczącego praw pasażerów, aby zapewnić skuteczne i równe korzystanie z praw przez wszystkich niepełnosprawnych pasażerów w całej UE, w tym dzięki włączeniu kwestii dostępności do procesu opracowywania norm, harmonizacji, ustalaniu wymogów technicznych, tworzeniu zachęt dla przedsiębiorstw, polityce związkowej i układom zbiorowym;

3.  wzywa Komisję do wyjaśnienia zakresu odpowiedzialności poszczególnych podmiotów za pomoc osobom o ograniczonej możliwości poruszania się, zwłaszcza jeśli chodzi o przesiadanie się z jednego środka transportu do innego, oraz do przedstawienia Parlamentowi informacji o udziale stowarzyszeń osób niepełnosprawnych i ich roli we wdrażaniu przepisów dotyczących praw pasażerów;

4.   apeluje do Komisji i państw członkowskich o postępy w realizacji europejskiej strategii w sprawie niepełnosprawności 2010–2020; ubolewa, że śródokresowa ocena tej strategii, która miała być gotowa w 2015 r., została opóźniona i wzywa Komisję do zakończenia i jak najszybszego opublikowania tej oceny;

5.  jest głęboko przekonany o zaletach wspólnych przepisów dotyczących dostępu na szczeblu UE, i z niecierpliwością oczekuje na szybkie przyjęcie wniosku Komisji dotyczącego europejskiego aktu w sprawie dostępności(2);

6.  podkreśla konieczność przyjęcia europejskiego aktu w sprawie dostępności, który ma kluczowe znaczenie dla rozwiązania problemów osób o ograniczonej możliwości poruszania się w dostępie do transportu i turystyki oraz w zakresie mobilności i który zapewni, że usługi pasażerskie transportu lotniczego, autobusowego, kolejowego i wodnego, zwłaszcza jeśli chodzi o punkty przesiadkowe i brak stopni w wejściach do metra i na kolei, strony internetowe je oferujące, usługi oparte na urządzeniach mobilnych, działające w czasie rzeczywistym inteligentne systemy biletowe oraz samoobsługowe terminale informacyjne, automaty do sprzedaży biletów i urządzenia do odprawy samoobsługowej, wykorzystywane w usługach transportu pasażerskiego będą w pełni dostępne osobom niepełnosprawnym;

7.  przyznaje, że małe i średnie przedsiębiorstwa odniosą korzyści z przestrzegania standardowych wymogów UE, zamiast być zmuszonymi dostosowywać się do rozbieżnych przepisów krajowych; ubolewa jednak, że produkty i usługi turystyczne o charakterze transgranicznym nie zostały ujęte we wniosku dotyczącym europejskiego aktu w sprawie dostępności; podkreśla, że żadne dalsze działania nie zostały podjęte na szczeblu UE jeśli chodzi o obiekty i usługi turystyczne, aby stopniowo zharmonizować system klasyfikacji obiektów noclegowych uwzględniając kryterium dostępności;

8.  wzywa Komisję do zaproponowania ratyfikacji przez UE protokołu fakultatywnego do Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, tak aby osoby niepełnosprawne mogły skuteczniej korzystać ze swych praw, zwłaszcza jeśli chodzi o brak dostępu do usług transportowych i elementów zabudowy, w tym obiektów turystycznych i noclegowych;

9.  podkreśla, że wolny od barier dostęp do usług transportu, pojazdów, infrastruktury i węzłów komunikacyjnych łączących różne rodzaje transportu, przede wszystkim na obszarach wiejskich, ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia systemów mobilności wolnych od dyskryminujących ograniczeń; w związku z tym podkreśla, że osoby niepełnosprawne muszą mieć dostęp do produktów i usług oraz że należy dołożyć dalszych starań, aby uczynić zarówno usługi transportowe i turystyczne, jak i pojazdy i infrastrukturę łatwo dostępnymi; przypomina, że mechanizm „Łącząc Europę” daje możliwość finansowania działań w środowisku miejskim i działań na rzecz poprawy dostępności dla osób z różnego rodzaju niepełnosprawnością, a ze środków tych można pokryć do 10 % kosztów dostosowania;

10.  wzywa Komisję, by w sprawozdaniu rocznym z wykorzystania funduszy przeznaczonych na TEN-T podawała informacje o postępach w działaniach i odsetku pomocy przyznanej na dostosowanie infrastruktury do potrzeb osób niepełnosprawnych ze środków mechanizmu „Łącząc Europę” i z innych funduszy UE; zwraca się również do Komisji o prowadzenie działań mających sprzyjać większemu udziałowi przedsięwzięć służących dostosowaniu infrastruktury do potrzeb osób niepełnosprawnych, w tym do organizowania kampanii informacyjnych i popularyzacyjnych dla potencjalnych inwestorów;

11.  zauważa w związku z tym znaczenie finansowania działań w środowisku miejskim, gdzie ma miejsce największa liczba przesiadek między różnymi środkami transportu i gdzie osoby z różnymi rodzajami dysfunkcji ruchowej napotykają największe trudności;

12.  podkreśla znaczenie dostępności w umożliwieniu osobom niepełnosprawnym pełnego korzystania z europejskiej oferty turystycznej;

13.  podkreśla, że stale dostępne formaty powinny znaleźć poczesne miejsce w planach strategii politycznych cyfrowego rynku o zrównoważonej mobilności i powinny ułatwiać dostęp osobom ze wszystkimi rodzajami niepełnosprawności we wszystkich dostępnych językach, formatach i technologiach dostosowanych do różnych rodzajów niepełnosprawności, w tym w języku migowym, pismem brajla, i przy użyciu wspomagających i alternatywnych systemów komunikacji, w tym przystępnego języka informacji lub piktogramów, napisów i zindywidualizowanych wiadomości tekstowych dla podróżnych, systemów rezerwacji i wystawiania biletów, z wykorzystaniem więcej niż jednego zmysłu; wzywa Komisję, aby ustanowiła w odniesieniu do obiektów i usług transportowych odpowiedni mechanizm monitorowania i kontroli, który zapewni dostęp do oferty urządzeń wspomagających i ułatwiających dostęp osobom niepełnosprawnym w publicznych środkach transportu we wszystkich państwach członkowskich;

14.  podkreśla, że osobom niepełnosprawnym należy umożliwić uzyskanie informacji na temat multimodalnych i transgranicznych połączeń transportowych „od drzwi do drzwi”, pozwalających na dokonanie wyboru między najbardziej efektywnymi, najtańszymi lub najszybszymi połączeniami, oraz że należy umożliwić tym osobom elektroniczną rezerwację i elektroniczne opłacenie takiego połączenia;

15.  uważa, że powinny być również dostępne informacje o połączeniach w czasie rzeczywistym, tak by osoby niepełnosprawne mogły przed rozpoczęciem podróży lub w jej trakcie uzyskać informacje o ewentualnych zakłóceniach oraz połączeniach alternatywnych;

16.  z zadowoleniem przyjmuje projekt pilotażowy w sprawie Europejskiej Karty Osób Niepełnosprawnych; wzywa zaangażowane państwa członkowskie i Komisję do uwzględnienia i wykorzystywania, tam gdzie stosowne, najnowszych osiągnięć technologicznych, zwłaszcza w dziedzinie intermodalności, wzajemnych połączeń i interoperacyjności oraz podkreśla, że zasada uniwersalnego projektowania musi być zawsze stosowana przy projektowaniu produktów związanych z transportem pasażerskim drogą powietrzną, autobusem, koleją i drogą wodną, aby w pełni respektować wymów dostępności; zachęca wszystkie państwa członkowskie do przyłączenia się do inicjatywy Europejskiej Karty Osób Niepełnosprawnych i wzywa Komisję do przeznaczenia niezbędnych środków finansowych na rozwój Europejskiej Karty Osób Niepełnosprawnych jako ogólnounijnego projektu;

17.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do podjęcia odpowiednich środków celem zadbania o to, by numer alarmowy 112 był w całej Europie w pełni dostępny dla osób niepełnosprawnych;

18.  podkreśla, że szczególną uwagę należy poświęcić technologiom wspomagającym, które umożliwiają samodzielne życie osobom niepełnosprawnym oraz że nabyta wiedza o konieczności zapewnienia wolnej od barier mobilności i usług turystycznych musi zostać w pełni uwzględniona w programach badań i innowacji, takich jak te w ramach programu „Horyzont 2020”; zaznacza, że niezbędna do tego będzie poprawa i harmonizacja danych statystycznych na szczeblu europejskim oraz wymiana najlepszych praktyk;

19.  wzywa Komisję do wspierania badań naukowych, gromadzenia danych i wymiany dobrych praktyk w konsultacji z reprezentatywnymi stowarzyszeniami osób niepełnosprawnych, a także do przygotowywania regularnego przeglądu danych dotyczących dostępu osób niepełnosprawnych do usług turystycznych, jak przewidziano w dwóch załącznikach do rozporządzenia (UE) nr 692/2011 w sprawie statystyk w dziedzinie turystyki;

20.  podkreśla, że usługi turystyczne muszą uwzględniać specjalne potrzeby osób niepełnosprawnych, takie jak łatwy dostęp do informacji i komunikacji oraz do udogodnień takich jak pokoje, łazienki, toalety i inne pomieszczenia;

21.  zwraca się do odpowiednich władz w państwach członkowskich o przygotowanie strategii na rzecz podnoszenia świadomości praw przysługujących osobom niepełnosprawnym, zapewnienie personelowi obsługi transportu szkoleń uwrażliwiających na niepełnosprawność i z zakresu równego traktowania osób niepełnosprawnych oraz o wspieranie współpracy i wymiany dobrych praktyk między organizacjami europejskimi zajmującymi się niepełnosprawnością a publicznymi i prywatnymi podmiotami zajmującymi się transportem; apeluje, aby materiały szkoleniowe były także dostępne w przystępnych formatach;

22.  podkreśla, że zwłaszcza w sektorze transportu lotniczego należy dbać o należyte kwalifikacje pracowników linii lotniczych, aby potrafili oni zapewnić odpowiednie warunki podróży osobom niepełnosprawnym; uważa, że szczególny nacisk należy kłaść na umiejętność odpowiedniego obchodzenia się z wózkami inwalidzkimi, aby nie dochodziło do ich uszkodzenia;

23.  podkreśla, że zasada „turystyka dla wszystkich” powinna być punktem odniesienia dla wszelkich działań związanych z turystyką, na szczeblu krajowym, regionalnym, lokalnym czy europejskim; stwierdza, że dostawcy usług turystycznych powinni brać pod uwagę potrzeby osób niepełnosprawnych, podejmując działania w zakresie przystosowania obiektów i szkolenia personelu.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGOW KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

26.4.2016

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

42

1

1

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Daniela Aiuto, Lucy Anderson, Marie-Christine Arnautu, Inés Ayala Sender, Georges Bach, Izaskun Bilbao Barandica, Deirdre Clune, Michael Cramer, Luis de Grandes Pascual, Andor Deli, Karima Delli, Isabella De Monte, Ismail Ertug, Jacqueline Foster, Tania González Peñas, Dieter-Lebrecht Koch, Stelios Kouloglou, Merja Kyllönen, Bogusław Liberadzki, Peter Lundgren, Gesine Meissner, Cláudia Monteiro de Aguiar, Renaud Muselier, Jens Nilsson, Markus Pieper, Salvatore Domenico Pogliese, Gabriele Preuß, Dominique Riquet, Massimiliano Salini, Claudia Schmidt, Jill Seymour, Claudia Tapardel, Keith Taylor, Pavel Telička, István Ujhelyi, Peter van Dalen, Wim van de Camp, Elissavet Vozemberg-Vrionidi, Janusz Zemke, Roberts Zīle, Kosma Złotowski, Elżbieta Katarzyna Łukacijewska

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Rosa D’Amato, Jill Evans, Michael Gahler, Maria Grapini, Karoline Graswander-Hainz, Marek Plura, Davor Škrlec, Dubravka Šuica, Ruža Tomašić, Evžen Tošenovský, Henna Virkkunen

(1)

Dz.U. C 56E z 26.2.2013, s. 41.

(2)

COM(2015)0615.


OPINIA Komisji Rozwoju Regionalnego (21.3.2016)

dla Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych

w sprawie wdrażania Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych ze szczególnym uwzględnieniem uwag podsumowujących Komitetu ONZ ds. Praw Osób Niepełnosprawnych

(2015/2258(INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Jens Nilsson

WSKAZÓWKI

Komisja Rozwoju Regionalnego zwraca się do Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  podkreśla, że art. 7 i art. 96 ust. 7 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów(1) zobowiązuje państwa członkowskie i Komisję do zagwarantowania, że równe szanse, niedyskryminacja i włączenie społeczne osób niepełnosprawnych są uwzględniane i propagowane przy wdrażaniu europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w ogólności, a w szczególności programów operacyjnych; domaga się zintegrowanego podejścia mającego na celu zaspokojenie szczególnych potrzeb osób niepełnosprawnych; w związku z tym wzywa Komisję do ścisłego monitorowania stosowania ogólnych uwarunkowań ex ante w zakresie niepełnosprawności i przeciwdziałania dyskryminacji; podkreśla, że ich ocena powinna dotyczyć adekwatności planowanych środków mających na celu promowanie równych szans kobiet i mężczyzn oraz integracji osób niepełnosprawnych, szczególnie jeżeli chodzi o dostępność finansowania;

2.  w kontekście systemu zarządzania dzielonego wdrażaniem polityki spójności podkreśla potrzebę skutecznego wielopoziomowego zarządzania i koordynacji działań w walce z dyskryminacją; wzywa Unię Europejską do rozważenia utworzenia mechanizmu koordynacji międzyinstytucjonalnej; podkreśla, że mechanizm ten powinien budować zdolności i sprzyjać wymianie dobrych praktyk między poszczególnymi instytucjami europejskimi i państwami członkowskimi w zakresie łatwo dostępnej pomocy uwzględniającej niepełnosprawność, merytorycznych konsultacji i udziału osób niepełnosprawnych i reprezentujących je organizacji;

3.  podkreśla, że osoby niepełnosprawne napotykają wiele różnych wyzwań w związku z realizowaniem swoich praw, szczególnie w obszarach zatrudnienia, mieszkalnictwa i mobilności; podkreśla, że wnoszą one cenny wkład do całego społeczeństwa, także jako odnoszący sukcesy przedsiębiorcy, często prowadzący małe przedsiębiorstwa, oraz że ten wzbogacający wkład może być jeszcze większy, jeśli środowisko (pracy i biznesowe) będzie odpowiednio dostosowane, do czego potrzebne są fundusze strukturalne i inwestycyjne; wobec tego wzywa UE do określenia i poinformowania, ile osób niepełnosprawnych jest zatrudnionych lub samozatrudnionych; przypomina, że w europejskiej strategii w sprawie niepełnosprawności 2010–2020 stwierdza się, iż jedna na sześć osób w Unii Europejskiej jest niepełnosprawna, ponad jedna trzecia osób w wieku powyżej 75 lat dotknięta jest niepełnosprawnością lub ograniczeniami funkcjonalnymi, które zawężają w pewnym stopniu ich możliwości, a w przypadku ponad 20 % ograniczenia te są znaczne, a ponadto stwierdza się, że liczba tych osób zwiększy się wraz ze starzeniem się społeczeństwa UE;

4.  zdecydowanie zaleca, by państwa członkowskie i władze regionalne i lokalne zwiększyły wysiłki w zakresie pełnej równości, zapobiegania dyskryminacji oraz wykluczeniu osób niepełnosprawnych, takie jak równy dostęp do opieki zdrowotnej dla wszystkich osób dotkniętych wszelkimi rodzajami niepełnosprawności, w tym osób potrzebujących wsparcia i usług wysokiej jakości; domaga się przeprowadzenia oceny dyrektywy 2011/24/UE w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej w odniesieniu do dostępu dla osób niepełnosprawnych, równości dostępu do mieszkalnictwa, transportu, produktów i usług, jak również do integracyjnego kształcenia (zawodowego) i zatrudnienia wysokiej jakości przy jednoczesnym zwiększaniu ogólnej wiedzy o różnych rodzajach niepełnosprawności oraz towarzyszących im potrzebach;

5.  wzywa Komisję do ścisłej współpracy z Parlamentem w odniesieniu do problematycznych obszarów wskazanych przez Komitet do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych ONZ w jego „Końcowych uwagach na temat sprawozdania wstępnego Unii Europejskiej”(2); uważa, że instytucje UE powinny służyć za wzór w przedmiocie wykładni konwencji; wzywa do szeroko zakrojonej kampanii na rzecz zwiększania świadomości społeczeństwa na temat Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych oraz zwalczania uprzedzeń wobec niepełnosprawnych; wzywa państwa członkowskie, które nie ratyfikowały Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, do jak najszybszej jej ratyfikacji; wzywa Komisję do omówienia z Parlamentem projektu sprawozdania w sprawie wdrożenia Konwencji przy najbliższej sposobności;

6.  jest zdania, że europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne, w szczególności Europejski Fundusz Społeczny, powinny zostać przeznaczone na przeciwdziałanie poważnemu wyzwaniu związanemu z ubóstwem i wykluczeniem osób niepełnosprawnych, wsparcie integracji i deinstytucjonalizacji w wyważony sposób, unikając mnożenia instytucji; w tym kontekście apeluje o to, by w krajowych planach na rzecz deinstytucjonalizacji uwzględnić konkretne cele dotyczące ustanowienia opieki środowiskowej prowadzonej przez osoby odpowiednio wykwalifikowane i wyszkolone, co umożliwi osobom niepełnosprawnym dostęp do takich samych możliwości, jak wszyscy inni w odniesieniu do miejsca zamieszkania oraz wsparcia, jakiego mogą potrzebować;

7.  zachęca decydentów na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym oraz na poziomie UE do zapewniania skutecznego nadzoru nad przestrzeganiem przepisów zmierzających do niedyskryminacji, a także do zapewniania dostępności i wykorzystania europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w celu wspierania równego dostępu osób niepełnosprawnych do wszystkich usług, w tym internetu, oraz równych i wystarczających warunków mieszkaniowych w społeczności lokalnych we wszystkich obszarach (np. obszary wiejskie i słabo zaludnione i obszary miejskie), jak w celu wspierania instytucji odpowiedzialnych za opiekę nad nimi; zauważa jednak, że polityka społeczna i jej finansowanie pozostają przede wszystkim w gestii państw członkowskich;

8.  popiera aktywne środki na rzecz zatrudniania osób niepełnosprawnych i dostosowania kompleksowej polityki zatrudnienia; zachęca władze krajowe, regionalne i lokalne instytucje publiczne, by służyły przykładem, wstrzymując się od cięć świadczeń związanych z niepełnosprawnością, wzmacniając kształcenie zawodowe i skuteczne egzekwowanie parytetu dla osób niepełnosprawnych poprzez oferowanie zachęt podatkowych dla pracodawców; uważa, że należy zagwarantować pozbawioną barier dostępności infrastrukturę oraz wszelkie rodzaje transportu publicznego dla osób niepełnosprawnych; ponadto wzywa do ustanowienia planów dotyczących usunięcia barier architektonicznych w użytkowaniu budynków i przestrzeni publicznych przy planowaniu działań współfinansowanych z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych;

9.  wzywa Komisję do ścisłego monitorowania przestrzegania zasady niedyskryminacji i powiązanych przepisów przy korzystaniu z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych; podkreśla, że podmioty odpowiedzialne za promowanie włączenia społecznego i niedyskryminacji, w tym organizacje zrzeszające osoby niepełnosprawne, muszą być zaangażowane w partnerstwo w fazie programowania i wdrażania programów operacyjnych, aby zapewnić faktyczne uwzględnianie interesów i problemów osób niepełnosprawnych; apeluje o wykorzystywanie europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w taki sposób, by przestrzegać minimalnych norm dotyczących mieszkalnictwa, mobilności i dostępności dla osób niepełnosprawnych, i zauważa, że jest to ważnym i trudnym zadaniem, zwłaszcza dla władz lokalnych i regionalnych;

10.  jest zdania, że narzędzia cyfrowe dla osób niepełnosprawnych powinny być tak opracowane, aby umożliwić integrację niepełnosprawnych sportowców, jak również sprzyjać platformom umożliwiającym pracę na odległość i współdzielenie stanowisk pracy; uważa ponadto, że jakość nauczania i infrastruktura sportowa w szkołach powinny być dostosowane do potrzeb dzieci niepełnosprawnych oraz że w każdym państwie członkowskim należy wprowadzić krajowe i regionalne strategiczne ramy polityki dotyczące uczenia się przez całe życie, zawierające konkretne środki służące rozwojowi umiejętności dla osób niepełnosprawnych;

11.  przypomina, że nie istnieje hierarchia praw człowieka, a dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność należy przeciwdziałać tak samo jak dyskryminacji z innych względów, w tym dyskryminacji z kilku przyczyn jednocześnie; wzywa zatem wszystkie zainteresowane strony do zwrócenia szczególnej uwagi na potrzeby każdego człowieka, w tym uchodźców, z niepełnosprawnością intelektualną i psychospołeczną, osób cierpiących na zaburzenia spektrum autystycznego i starszych osób niepełnosprawnych.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGOW KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

17.3.2016

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

35

1

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Pascal Arimont, Franc Bogovič, Andrea Cozzolino, Rosa D’Amato, Krzysztof Hetman, Ivan Jakovčić, Marc Joulaud, Sławomir Kłosowski, Andrew Lewer, Louis-Joseph Manscour, Jens Nilsson, Andrey Novakov, Younous Omarjee, Mirosław Piotrowski, Stanislav Polčák, Terry Reintke, Liliana Rodrigues, Fernando Ruas, Monika Smolková, Maria Spyraki, Ramón Luis Valcárcel Siso, Lambert van Nistelrooij, Derek Vaughan, Kerstin Westphal, Joachim Zeller

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Isabella Adinolfi, Viorica Dăncilă, Elena Gentile, Iliana Iotova, Dimitrios Papadimoulis, Bronis Ropė, Remo Sernagiotto

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Louis Aliot, Sergio Gutiérrez Prieto, Gesine Meissner, Georgi Pirinski

(1)

Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 320.

(2)

Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych, Komitet do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych, Końcowe uwagi na temat sprawozdania wstępnego Unii Europejskiej, 4 września 2015 r. (CRPD/C/EU/CO/1).


OPINIA Komisji Kultury i Edukacji (21.4.2016)

dla Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych

w sprawie wdrażania Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych ze szczególnym uwzględnieniem uwag podsumowujących Komitetu ONZ ds. Praw Osób Niepełnosprawnych

(2015/2258(INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Silvia Costa

WSKAZÓWKI

Komisja Kultury i Edukacji zwraca się do Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  przypomina, że samodzielność, integracja i dostęp do włączającego systemu kształcenia i szkoleń, życia obywatelskiego i kulturalnego, rekreacji i sportu to prawa zagwarantowane w art. 19, 24 i 30 Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych; przypomina, że prawa te są chronione na mocy przepisów UE, szczególnie art. 21 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, który zakazuje dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność, i w świetle zasady pełnego i skutecznego uczestnictwa, w tym demokratycznego udziału i integracji osób niepełnosprawnych ze społeczeństwem (art. 3 Konwencji); zwraca się zatem do Komisji i państw członkowskich o wzmocnienie środków mających na celu zapewnienie osobom niepełnosprawnym skutecznego i równego dostępu nie tylko do kluczowych obszarów takich jak oświata, kultura i sport, które sprzyjałyby włączeniu społecznemu i były wysokiej jakości, lecz również do zajęć dodatkowych jak teatr, języki czy sztuki plastyczne; zwraca się do Komisji o włączenie konkretnych wskaźników dotyczących niepełnosprawności do strategii „Europa 2020” w ramach dążenia do realizacji celów w zakresie edukacji i szkoleń;

2.  zwraca się do państw członkowskich o zapewnienie kształcenia, które uwzględnia w programach szkolnych i szkoleniowych dzieci i dorosłych z niepełnosprawnością fizyczną lub intelektualną, jak również doradztwa i pomocy oraz indywidualnego toku nauczania; przypomina, że tego rodzaju inicjatywy mogą być finansowane przy wsparciu funduszy strukturalnych, Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych i programu Erasmus+;

3.  przypomina projekt uwagi ogólnej Komitetu do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych przy ONZ w sprawie art. 24 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych („Prawo do kształcenia umożliwiającego integrację”), który dotyczy treści normatywnej edukacji, obowiązków państw, stosunku do innych przepisów konwencji i wdrożenia przepisów na szczeblu krajowym;

4.  przypomina, że programy przeznaczone dla ludzi młodych powinny zwracać szczególną uwagę na niepełnosprawnych ludzi młodych;

5.  przypomina, że osoby niepełnosprawne są często wykluczone lub nie mają faktycznego dostępu do usług edukacyjnych i szkoleniowych, podczas gdy dostosowane do ich potrzeb i uwzględniające stopień niepełnosprawności procesy edukacyjne są konieczne, by pomóc im zrealizować swój pełen potencjał pod względem społecznym, gospodarczym i edukacyjnym; podkreśla, że należy podjąć niezbędne środki celem zapewnienia otrzymania przez wszystkich uczniów niepełnosprawnych racjonalnych usprawnień potrzebnych do korzystania z prawa do sprzyjającej włączeniu społecznemu edukacji na wysokim poziomie; zwraca się do państw członkowskich i właściwych zdecentralizowanych władz regionalnych i lokalnych, by położyły nacisk na programy szkoleniowe i stałe możliwości rozwoju zawodowego dla wszystkich zainteresowanych stron zaangażowanych w uczenie pozaformalne i nieformalne, jak również ich dostęp do infrastruktury ICT, wspierając tym samym ich pracę z niepełnosprawnymi uczniami i zwalczając uprzedzenia wobec osób niepełnosprawnych, w szczególności osób z niepełnosprawnością psychospołeczną i intelektualną;

6.  przypomina, że sport to niezwykle wartościowe narzędzie w kontekście włączenia społecznego, ponieważ daje możliwości kontaktu z innymi osobami i nabycia umiejętności społecznych; zwraca się do Komisji i do państw członkowskich, by zgodnie z postanowieniami art. 30 Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych uruchomiły specjalne programy mające poprawiać dostęp osób niepełnosprawnych do zajęć i imprez sportowych; zauważa, że prawo do pełnego dostępu do działań kulturalnych czy rekreacyjnych to prawo fundamentalne, dlatego wzywa Komisję do poprawy dostępności do tego rodzaju imprez, obiektów, towarów i usług, również w dziedzinie audiowizualnej; z zadowoleniem przyjmuje inicjatywy mające na celu opracowanie odpowiednich napisów lub audiodeskrypcji utworów, zwłaszcza audiowizualnych, aby udostępnić je osobom niepełnosprawnym;

7.  zaleca, aby szkoły europejskie wdrożyły politykę zabraniającą odrzucania kandydatury na podstawie niepełnosprawności i wzywa Komisję, by poprawiła, a najlepiej zagwarantowała wszystkim niepełnosprawnym uczniom dostęp do sprzyjającej włączeniu społecznemu edukacji wysokiej jakości w szkołach europejskich; sugeruje opracowywanie indywidualnych programów nauczania ustalanych na początku roku szkolnego w porozumieniu ze szkołą, rodziną i krajowymi organami władzy; występuje do państw członkowskich i Komisji, by ułatwiły uznawanie kwalifikacji niepełnosprawnych uczniów uczęszczających do szkół europejskich;

8.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do przyjęcia skutecznych środków mających na celu walkę z segregacją i odrzucaniem niepełnosprawnych uczniów w szkołach i ośrodkach nauki oraz zapewnienia im dostępu do racjonalnych usprawnień i wsparcia, jakich potrzebują, tak by ułatwić uczniowi osiągnięcie pełni jego potencjału; podkreśla, że równe szanse można osiągnąć, tylko jeżeli prawo do sprzyjających włączeniu społecznemu edukacji i szkoleń zapewnione jest na wszystkich poziomach edukacji i szkoleń i ma zastosowanie do wszystkich ich rodzajów, w tym do uczenia się przez całe życie, a co za tym idzie, zagwarantowane jest uznawanie kwalifikacji osób niepełnosprawnych, zwłaszcza tych zdobytych we wspierających środowiskach edukacyjnych, gdzie osoby niepełnosprawne mogą w szczególności nabywać kompetencje i umiejętności pozwalające im na przezwyciężenie niepełnosprawności; odnotowuje techniczne i finansowe niedostatki w funkcjonowaniu programów nauczania specjalnego, zwłaszcza w państwach członkowskich dotkniętych kryzysem, i wzywa Komisję, by oceniła możliwości poprawy tej sytuacji;

9.  odnotowuje postępy osiągnięte w zakresie przepisów regulujących programy wymiany studentów, w szczególności program Erasmus+, przez włączenie dodatkowego wsparcia finansowego dla mobilności niepełnosprawnych studentów i pracowników oświaty i podkreśla konieczność dalszego stanowienia specjalnych przepisów obejmujących wszystkie aspekty tego programu; przyznaje, że w praktyce niepełnosprawni studenci nadal borykają się z wieloma przeszkodami (w stosunku innych osób, w komunikacji, architekturze budynków, dostępie do informacji itd.); wzywa Komisję i państwa członkowskie do większego zaangażowania na rzecz udziału osób niepełnosprawnych w programach wymiany UE i do poprawy widoczności i przejrzystości informacji o możliwościach w zakresie mobilności; wzywa ponadto Komisję do promowania wymiany najlepszych praktyk w odniesieniu do dostępu do programów wymiany dla niepełnosprawnych studentów i nauczycieli;

10.  przypomina, że podprogram MEDIA programu „Kreatywna Europa” powinien zwracać szczególną uwagę na projekty obejmujące kwestię niepełnosprawności oraz że należy w tym zakresie podkreślić edukacyjną moc filmów i festiwali;

11.  popiera inicjatywy służące uświadamianiu społeczeństwu trudności, jakie napotykają osoby niepełnosprawne oraz zwiększaniu świadomości osób niepełnosprawnych co do ich zdolności i potencjalnego wkładu, jaki mogą wnieść, między innymi poprzez specjalne programy edukacyjne w szkołach; podkreśla, że znaczenie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych leży głównie w zapoczątkowaniu zmian w postawach kulturowych, poprzez uznanie, że tym, co upośledza ludzi nie jest niepełnosprawność, lecz bariery w środowisku społecznym i gospodarczym;

12.  wzywa Komisję do przyjęcia skutecznych środków zapobiegających przemocy wobec niepełnosprawnych dzieci, ukierunkowując je na rodziny, społeczności, osoby zawodowo związane z zapobieganiem przemocy i instytucje; zauważa, że szkoły odgrywają kluczową rolę w promowaniu włączenia społecznego i podkreśla potrzebę stosowania właściwych mechanizmów, które będą umożliwiały włączenie społeczne w szkołach powszechnych i które mogłyby również zapewnić odpowiednie przygotowanie i przeszkolenie pracowników oświaty i nauczycieli, aby rozpoznawali przemoc wobec dzieci niepełnosprawnych i reagowali na nią;

13.  apeluje, aby systemy oświaty nie tworzyły warunków, które szufladkują uczniów, takich jak dzielenie uczniów na grupy czy grupowanie ich według umiejętności, ponieważ wpływa to negatywnie na uczniów niepełnosprawnych, w szczególności tych mających trudności w nauce;

14.  przypomina, że niepełnosprawne dzieci i ich rodziny muszą być wspierane za pomocą środków wczesnej interwencji, odpowiedniej pomocy socjalnej i właściwych usług środowiskowych;

15.  wzywa Komisję do uwzględnienia perspektywy niepełnosprawnych kobiet i dziewcząt w swoich nadchodzących strategiach, politykach i programach dotyczących równości płci oraz zwraca się do państw członkowskich i do Komisji o włączenie perspektywy płci do programów i usług edukacyjnych i szkoleniowych, tak aby zapewnić edukację i rozwój włączające osoby niepełnosprawne oraz wspierać znaczący udział kobiet niepełnosprawnych w dialogu dotyczącym niepełnosprawności; zauważa również, że osoby niepełnosprawne, które należą do mniejszości etnicznych, językowych lub wyznaniowych są często szczególnie zagrożone, gdyż mogą paść ofiarą dyskryminacji z wielu przyczyn jednocześnie;

16.  podkreśla, że osoby niepełnosprawne muszą mieć dostęp do informacji i komunikacji w przystępnych formatach i technologiach dostosowanych do różnych rodzajów niepełnosprawności, w tym w języku migowym, pismem brajla, i przy użyciu wspomagających i alternatywnych systemów komunikacji oraz innych wybranych przez te osoby dostępnych środków, modeli, formatów komunikacji, w tym formatów w przystępnym języku i z napisami; wzywa w związku z tym Komisję do podjęcia koniecznych środków celem egzekwowania wdrożenia przepisów dotyczących dostępu do informacji i komunikacji; wzywa Radę do bezzwłocznego przyjęcia decyzji o zawarciu Traktatu z Marrakeszu o ułatwieniu dostępu do opublikowanych utworów osobom niewidomym, niedowidzącym i cierpiącym na inne zaburzenia odczytu druku; wzywa Radę i państwa członkowskie do wdrożenia spójnych i skutecznych środków zgodnie z postanowieniami traktatu;

17.  zauważa, że do strategii dotyczących młodzieży po 2018 r. należy włączyć potrzeby niepełnosprawnych młodych osób;

18.  podkreśla rolę systemów cyfrowych dla osób niepełnosprawnych jako narzędzia ułatwiającego im udział we wszystkich dziedzinach życia społecznego i zaleca dalsze badanie możliwości wykorzystania wspomagających technologii otoczenia w nauczaniu; uznaje, że nieproporcjonalna liczba osób niepełnosprawnych nie korzysta obecnie z internetu, pozostaje na marginesie rozwoju cyfrowego i w związku z tym nie ma dostępu do informacji, możliwości, nauki nowych umiejętności i do istotnych usług; apeluje zatem do prawodawców na szczeblu krajowym i unijnym o uwzględnienie postanowień o dostępności podczas wdrażania przepisów dotyczących jednolitego rynku cyfrowego, włączenie kwestii dostępności do treści cyfrowych do wszystkich przedmiotowych strategii politycznych, zainicjowanie programów szkoleniowych dla liderów cyfryzacji w obrębie społeczności, w celu zachęcenia większej liczby osób niepełnosprawnych do korzystania z internetu, oraz podjęcie niezbędnych działań w celu zwalczania cyberprzestępczości i cyberprzemocy; zwraca się do Komisji i do państw członkowskich o dopilnowanie, by prawa własności intelektualnej nie były dla osób niepełnosprawnych nadmierną ani dyskryminującą przeszkodą w dostępie do dóbr kultury oraz o wprowadzenie obowiązkowego wyjątku od prawa autorskiego, dotyczącego przypadków niekomercyjnego wykorzystania na rzecz osób dotkniętych niepełnosprawnością, jeśli przypadki te są bezpośrednio związane z niepełnosprawnością i mają charakter niekomercyjny, w zakresie, w jakim wymaga tego dana niepełnosprawność; zwraca się o przyjęcie przekrojowego podejścia do praw człowieka przysługujących osobom niepełnosprawnym we wszystkich dziedzinach polityki UE;

19.  wzywa Komisję do kontynuowania prac nad włączeniem osób niepełnosprawnych za pomocą wsparcia finansowego dla szeregu projektów i organizacji oddolnych;

20.  zwraca się do Komisji, aby we współpracy z organizacjami dla osób niepełnosprawnych rozpoczęła kampanię informacyjną na temat Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, która skupiałaby się na wymianie dobrych praktyk, a ponadto domaga się, aby materiały związane z rozwojem zdolności, szkoleniem i zwiększaniem świadomości były dostępne w przystępnych formatach; przypomina wszystkim instytucjom i organom UE, jak ważne jest, aby zapewnić pełny dostęp do ich portali informacyjnych wszystkim osobom niepełnosprawnym;

21.  podkreśla potrzebę nawiązania zorganizowanego dialogu pomiędzy Komisją, osobami niepełnosprawnymi i ich organizacjami przedstawicielskimi, tak aby zapewnić ich czynne zaangażowanie w rozwój i wdrożenie przyszłych strategii politycznych w dziedzinie edukacji i szkoleń, jak również kultury, sportu i aktywności młodzieży, w myśl zasady „nic o nas bez nas”; wzywa władze publiczne na wszystkich szczeblach do zachęcania osób niepełnosprawnych do udziału w opracowywaniu strategii politycznych i programów, które ich dotyczą, i gwarantowania tego udziału;

22.  stwierdza stanowczo, że jak najszybciej należy przeprowadzić skuteczny przekrojowy i kompleksowy przegląd przepisów UE, aby zapewnić pełną harmonizację przepisów z przepisami Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, za pomocą demokratycznego i partycypacyjnego procesu ukierunkowanego na zapewnienie bezpośredniego i pełnego zaangażowania organizacji reprezentujących osoby niepełnosprawne;

23.  przypomina wszystkim instytucjom i organom UE, jak ważne jest, aby zagwarantować dostęp do konkursów, szkoleń, doskonalenia zawodowego, stażów i praktyk niepełnosprawnym młodym ludziom i osobom pracującym, przy zastosowaniu odpowiednich środków i ewentualnym wykorzystaniu technologii wspomagających;

24.  podkreśla znaczenie systematycznej i bliskiej konsultacji pomiędzy organizacjami reprezentującymi osoby niepełnosprawne, decydentami, przedstawicielami biznesu i innymi zainteresowanymi stronami w odniesieniu do wszelkich nowych inicjatyw, wdrażania, monitorowania i oceny strategii politycznych i działań w dziedzinie edukacji, szkoleń, kultury, sportu i młodzieży;

25.  wzywa UE do ratyfikowania protokołu fakultatywnego do Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, przypominając pozytywny wniosek Komisji z 2008 r. zatwierdzony przez Parlament w rezolucji ustawodawczej przyjętej w 2009 r., i podkreśla, że jak dotychczas zdecydowana większość państw członkowskich UE podpisała i ratyfikowała ten protokół;

26.  przyznaje, że potrzebne są porównywalne i spójne dane unijne w celu opracowania odpowiednich strategii politycznych mających zapewnić sprzyjającą włączeniu społecznemu edukację dla wszystkich osób niepełnosprawnych w UE; wzywa zatem Komisję i państwa członkowskie do wzmożenia wysiłków zmierzających do gromadzenia wiarygodnych danych statystycznych dotyczących udziału osób niepełnosprawnych na różnych poziomach i w różnych rodzajach edukacji i szkoleń, udziału w programach mobilności i liczby osób niepełnosprawnych, które przedwcześnie zakończyły naukę.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGOW KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

19.4.2016

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

25

0

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Isabella Adinolfi, Dominique Bilde, Andrea Bocskor, Nikolaos Chountis, Mircea Diaconu, Angel Dzhambazki, Jill Evans, María Teresa Giménez Barbat, Petra Kammerevert, Svetoslav Hristov Malinov, Stefano Maullu, Luigi Morgano, Momchil Nekov, Michaela Šojdrová, Yana Toom, Helga Trüpel, Sabine Verheyen, Julie Ward, Bogdan Brunon Wenta, Bogdan Andrzej Zdrojewski, Milan Zver, Krystyna Łybacka

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Mary Honeyball, Dietmar Köster, Zdzisław Krasnodębski


OPINIA Komisji Prawnej (24.5.2016)

dla Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych

w sprawie wdrażania Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych ze szczególnym uwzględnieniem uwag podsumowujących Komitetu ONZ ds. Praw Osób Niepełnosprawnych

(2015/2258(INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Heidi Hautala

WSKAZÓWKI

Komisja Prawna zwraca się do Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

A.  mając na uwadze, że Konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych jest pierwszym traktatem międzynarodowym dotyczącym praw człowieka ratyfikowanym przez UE;

B.  mając na uwadze, że po raz pierwszy organ ONZ oceniał wypełnienie przez UE międzynarodowych zobowiązań w dziedzinie praw człowieka i że opublikowane w 2015 r. uwagi podsumowujące Komitetu ds. Praw Osób Niepełnosprawnych dotyczące wdrożenia przez UE Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych są ważnym dowodem zaangażowania UE na rzecz równości i poszanowania praw człowieka;

C.  mając na uwadze, że Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych jest porozumieniem mieszanym oraz że choć UE posiada kompetencje w wielu dziedzinach, państwa członkowskie również są zobowiązane do pełnego wdrożenia tej konwencji na szczeblu krajowym;

D.  mając na uwadze szeroki wachlarz zaleceń Komitetu do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych stanowiących wskazówki co do działań prawodawczych i politycznych we wszystkich obszarach kompetencji UE;

E.  mając na uwadze, że niektóre państwa członkowskie, które ratyfikowały Konwencję o prawach osób niepełnosprawnych, muszą jeszcze ustanowić lub wyznaczyć organy do celów wdrażania i monitorowania konwencji, co jest wymagane na mocy art. 33 tejże konwencji; mając na uwadze, że pracę już ustanowionych organów, w szczególności mechanizmu monitorowania ustanowionego na mocy art. 33 ust. 2, hamuje brak zasobów finansowych i kadrowych oraz brak solidnej podstawy prawnej do ich wyznaczenia;

1.  uznaje najwyższe znaczenie skutecznego mechanizmu składania skarg indywidualnych dotyczących ochrony praw zawartych w konwencji; w związku z tym wzywa Radę do ratyfikowania protokołu fakultatywnego bez dalszej zwłoki;

2.  przywiązuje najwyższą wagę do art. 33 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych („Wdrażanie i monitorowanie na szczeblu krajowym”) oraz do pkt 76 i 77 uwag podsumowujących komitetu ONZ, dlatego też z zadowoleniem przyjmuje zgodę komitetu ONZ na udział Parlamentu Europejskiego w niezależnym monitorowaniu;

3.  wzywa Komisję do bezzwłocznego przeprowadzenia kompleksowej i przekrojowej oceny lub przeglądu przepisów i programów finansowania UE, tak aby były one w pełni zgodne z konwencją, i do zaproponowania w razie potrzeby zmian przepisów, przy konstruktywnym udziale organizacji ds. niepełnosprawności oraz członków ram ONZ w zakresie Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych oraz z wyznaczeniem jasnych celów i terminów dotyczących tych reform; w związku z tym podkreśla potrzebę przyjęcia kompleksowej strategii UE dotyczącej Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, łącznie z ramami czasowymi, poziomami referencyjnymi i terminami;

4.  wzywa Komisję, by w świetle uwag podsumowujących zaproponowała regularną aktualizację deklaracji kompetencji przy oficjalnym zaangażowaniu organizacji zajmujących się prawami osób niepełnosprawnych i Parlamentu Europejskiego;

5.  nalega na państwa członkowskie, by przydzieliły na potrzeby mechanizmów monitorowania ustanowionych na mocy art. 33 ust. 2 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych wystarczające i stałe zasoby finansowe i kadrowe pozwalające na wypełnianie ich zadań; powinny one również zagwarantować niezależność mechanizmów monitorowania, dopilnowując, aby w ich składzie i działaniu uwzględnione zostały zasady paryskie dotyczące funkcjonowania krajowych instytucji ds. praw człowieka, co jest wymagane na mocy art. 33 ust. 2 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych; tym działaniom powinno towarzyszyć ustanowienie formalnej podstawy prawnej jasno określającej ich zadania i zakres działania;

6.  wzywa Komisję Europejską do ścisłej współpracy z pozostałymi instytucjami, organami i agencjami UE, jak również z państwami członkowskimi w celu skutecznej i systematycznej koordynacji działań w następstwie uwag podsumowujących; apeluje o to, by warunki tej współpracy zostały określone w strategii dotyczącej wdrażania Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych;

7.  wzywa UE i jej państwa członkowskie, aby przy podejmowaniu działań w celu wdrożenia odnoszących się do nich uwag końcowych zadbały o konsultacje z osobami niepełnosprawnymi oraz o ich ustrukturyzowane i systematyczne uczestnictwo;

8.  apeluje do służb Parlamentu Europejskiego o wzmocnienie wewnętrznego mechanizmu stworzonego do celów koordynacji wdrażania Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych („sieć UNCRPD”) w taki sposób, by przekształcić go w mechanizm monitorowania i wdrażania konwencji obejmujący wszystkie komisje parlamentarne oraz działający przy konstruktywnym udziale organizacji ds. niepełnosprawności;

9.  wyraża zaniepokojenie z powodu trudności, jakie osoby niepełnosprawne nadal napotykają w dostępie do wymiaru sprawiedliwości; przypomina, że prawo dostępu do wymiaru sprawiedliwości jest jednym z głównych praw podstawowych i stanowi zasadniczy element praworządności; wzywa państwa członkowskie do podjęcia działań w celu zapewnienia pełnej dostępności procedury i jej dostosowania do takich osób; uważa, że Komisja powinna rozważyć uwzględnienie specjalnych programów szkoleniowych dotyczących konwencji w programie na lata 2014-2020 w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości UE; sugeruje, że unijne sądy powinny stosować swoje wewnętrzne zasady i wytyczne w taki sposób, aby ułatwiać dostęp do wymiaru sprawiedliwości osobom niepełnosprawnym, i że wymiar sprawiedliwości powinien też uwzględniać ogólne zalecenia Komitetu ONZ do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych;

10.  potwierdza znaczenie dostępności wyjątków i ograniczeń praw autorskich i pokrewnych dla osób niepełnosprawnych; odnotowuje zawarcie traktatu Marrakeszu mającego na celu ułatwienie dostępu do utworów opublikowanych w druku osobom niewidomym i słabowidzącym oraz ponownie wyraża przekonanie, że Unia Europejska jest właściwa do zawarcia tego traktatu bez uzależniania ratyfikacji od przeglądu ram prawnych UE lub od terminu wydania wyroku przez Trybunał Sprawiedliwości; w związku z tym podkreśla też, że Parlament, Komisja i państwa członkowskie powinny współpracować na rzecz zapewnienia szybkiej ratyfikacji traktatu z Marrakeszu;

11.  podkreśla, że wszelkie zmiany prawodawstwa w dziedzinie praw autorskich i pokrewnych powinny zapewniać osobom niepełnosprawnym dostęp do utworów i usług chronionych prawem autorskim i prawami pokrewnymi we wszelkich formatach; przypomina, że Komisja ma przedstawić wnioski ustawodawcze dotyczące wyjątków i ograniczeń praw autorskich i pokrewnych w celu zapewnienia osobom niepełnosprawnym dostępu do utworów i usług chronionych tymi prawami;

12.  ubolewa, że Rada nie zaakceptowała włączenia dokumentów dotyczących niepełnosprawności w zakres rozporządzenia w sprawie promowania swobodnego przepływu obywateli i przedsiębiorstw poprzez uproszczenie przyjmowania określonych dokumentów urzędowych w Unii Europejskiej;

13.  wyraża zaniepokojenie niedawnymi propozycjami Rady, by znacznie ograniczyć zakres stosowania dyrektywy UE w sprawie dostępności stron internetowych organów publicznych; niepokoi go to, że wyjątki zaproponowane przez Radę spowodują, iż 80 mln osób niepełnosprawnych i 150 mln osób starszych mieszkających w UE nie będzie miało zagwarantowanego równego dostępu do jednolitego rynku cyfrowego i usług publicznych online świadczonych obywatelom w UE, co będzie stanowić naruszenie prawa do równego dostępu do informacji zapisanego w Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych;

14.  ponownie zwraca uwagę na potrzebę podjęcia przez państwa członkowskie i Komisję konkretnych środków na rzecz walki z wszelkimi formami dyskryminacji bezpośredniej lub pośredniej ze względu na niepełnosprawność;

15.  wzywa do pilnego odblokowania dyrektywy UE w sprawie niedyskryminacji, w pracach nad którą Rada nie poczyniła żadnych postępów od 2008 r.;

16.  zdaje sobie sprawę z wielu sposobów, w jakich konwencja haska o międzynarodowej ochronie osób pełnoletnich może faktycznie pomóc we wdrażaniu i wspieraniu międzynarodowych zobowiązań stron Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych; ubolewa w związku z tym, że Komisja nie wyciągnęła wniosków z rezolucji Parlamentu Europejskiego z dnia 18 grudnia 2008 roku zawierającej zalecenia dla Komisji w sprawie w sprawie skutków transgranicznych ochrony prawnej osób pełnoletnich;

17.  z zadowoleniem przyjmuje fakt opublikowania przez Komisję w dniu 2 grudnia 2015 r. europejskiego aktu w sprawie dostępności; przypomina, że niezbędne jest całościowe podejście do kwestii dostępności i że wszystkim osobom niepełnosprawnym niezależnie od rodzaju niepełnosprawności należy zagwarantować prawo dostępu określone w art. 9 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych;

18.  wzywa instytucje UE do przeglądu ich statutów, regulaminów wewnętrznych i przepisów dotyczących rozwoju umiejętności pracowników w celu przyjęcia kompleksowych strategii rekrutacyjnych, aby aktywnie zwiększać liczbę pracowników i stażystów niepełnosprawnych, a także dopilnować, by wszyscy pracownicy instytucji UE, którzy są niepełnosprawni lub mają na utrzymaniu niepełnosprawnych członków rodziny, uzyskali racjonalne usprawnienia, jakie są im potrzebne, by na równi z innymi osobami korzystać z przysługujących im praw;

19.  wzywa Komisję do dokonania zmiany wspólnego systemu ubezpieczenia chorobowego instytucji UE (JSIS) tak, aby wszechstronnie objąć nim potrzeby zdrowotne związane z niepełnosprawnością w sposób zgodny z konwencją.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGOW KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

24.5.2016

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

22

0

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Max Andersson, Marie-Christine Boutonnet, Jean-Marie Cavada, Therese Comodini Cachia, Mady Delvaux, Rosa Estaràs Ferragut, Laura Ferrara, Enrico Gasbarra, Lidia Joanna Geringer de Oedenberg, Sajjad Karim, Dietmar Köster, Gilles Lebreton, Jiří Maštálka, Emil Radev, Julia Reda, Evelyn Regner, József Szájer, Axel Voss, Tadeusz Zwiefka

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Daniel Buda, Angel Dzhambazki

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Jens Nilsson


OPINIA Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (25.4.2016)

dla Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych

w sprawie wdrażania Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych ze szczególnym uwzględnieniem uwag podsumowujących Komitetu ONZ ds. Praw Osób Niepełnosprawnych

(2015/2258(INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Rosa Estaràs Ferragut

WSKAZÓWKI

Komisja Praw Kobiet i Równouprawnienia zwraca się do Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

A.  mając na uwadze, że liczbę osób niepełnosprawnych w Unii Europejskiej szacuje się na 80 mln, w tym około 46 mln kobiet i dziewcząt, co stanowi około 16 % łącznej liczby kobiet i dziewcząt mieszkających w UE i oznacza, że w Unii Europejskiej niepełnosprawność częściej występuje wśród kobiet niż wśród mężczyzn; mając na uwadze, że kobiety niepełnosprawne są często ofiarami dyskryminacji z wielu przyczyn jednocześnie i napotykają poważne przeszkody w korzystaniu z podstawowych praw i swobód, np. z prawa dostępu do edukacji i zatrudnienia, co może prowadzić do izolacji społecznej i urazów psychicznych; mając na uwadze, że niepełnosprawność nieproporcjonalnie częściej wpływa na kobiety również jako opiekunki niepełnosprawnych członków rodziny;

B.  mając na uwadze, że w Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych przyznano, że niepełnosprawne kobiety i dziewczęta są bardziej narażone, w domu i poza nim, na przemoc, obrażenia i nadużycia, zaniedbania lub niedbałe traktowanie, maltretowanie i wykorzystywanie;

C.  mając na uwadze, że w Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych podkreślono potrzebę włączenia kwestii równouprawnienia płci do wszelkich działań oraz wspierania pełnego korzystania z praw człowieka i podstawowych wolności;

D.  mając na uwadze, że równe traktowanie oraz pozytywne działania i strategie dotyczące kobiet niepełnosprawnych oraz matek niepełnosprawnych dzieci to podstawowe prawo człowieka, a zarazem obowiązek etyczny;

E.  mając na uwadze, że blisko 80 % niepełnosprawnych kobiet pada ofiarą przemocy psychologicznej i fizycznej oraz że są one bardziej narażone na przemoc seksualną niż kobiety niedotknięte niepełnosprawnością; mając na uwadze, że niepełnosprawne kobiety i dziewczęta są narażone na dyskryminację z wielu przyczyn jednocześnie;

F.  mając na uwadze, że kobiety i dziewczęta niepełnosprawne z dużo większym prawdopodobieństwem mogą paść ofiarą przemocy uwarunkowanej płcią, w szczególności przemocy domowej i wykorzystania seksualnego, a według szacunków prawdopodobieństwo nadużyć wobec kobiet niepełnosprawnych jest 1,5 do 10 razy większe niż w przypadku kobiet niedotkniętych niepełnosprawnością;

G.  mając na uwadze, że zmiany demograficzne i społeczne powodują wzrost zapotrzebowania na pracowników domowych i opiekunów, w szczególności pracowników domowych i opiekunów należących do rodziny; mając na uwadze, że opiekę nad osobami niepełnosprawnymi i niesamodzielnymi zazwyczaj zapewniają kobiety należące do rodziny, co często prowadzi do wykluczenia z rynku pracy;

H.  mając na uwadze, że niepełnosprawne kobiety, zwłaszcza migrantki, są bardziej narażone na ubóstwo i wykluczenie społeczne z powodu dyskryminacji z wielu przyczyn jednocześnie;

I.  mając na uwadze, że wskaźnik zatrudnienia kobiet niedotkniętych niepełnosprawnością wynosi 65%, a w przypadku kobiet niepełnosprawnych tylko 44 %; mając na uwadze, że kobiety niepełnosprawne są często dyskryminowane w stosunku do niepełnosprawnych mężczyzn, jeśli chodzi o dostęp do zatrudnienia i edukacji; mając na uwadze, że stopa bezrobocia wśród osób niepełnosprawnych utrzymuje się na niedopuszczalnie wysokim poziomie; mając na uwadze, że niepełnosprawne kobiety i dziewczęta napotykają większe trudności przy wchodzeniu na rynek pracy; mając na uwadze, że należy eliminować bariery dla mobilności oraz większą zależność od członków rodziny i opiekunów, aby zachęcić kobiety niepełnosprawne do aktywniejszego udziału w edukacji, na rynku pracy oraz w życiu społecznym i gospodarczym wspólnoty;

J.  mając na uwadze, że płatna praca ma kluczowe znaczenie dla umożliwienia osobom niepełnosprawnym samodzielnego życia i zaspokajania potrzeb rodziny i gospodarstwa domowego; mając na uwadze, że kobiety i dziewczęta niepełnosprawne są często niedostatecznie wynagradzane; mając na uwadze, że ta podatna na zagrożenia grupa jest bardziej narażona na ubóstwo i wykluczenie społeczne;

K.  mając na uwadze, że kryzys gospodarczy, środki oszczędnościowe i cięcia narzucone w usługach społecznych i opiece zdrowotnej w większości państw członkowskich UE przyniosły zgubne konsekwencje dla podatnych na zagrożenia grup społecznych w UE, zwłaszcza dla osób niepełnosprawnych i ich rodzin, które środki oszczędnościowe dotknęły niewspółmiernie, a w szczególności dla niepełnosprawnych kobiet i dziewcząt;

L.  mając na uwadze, że dzieci niepełnosprawne napotykają poważne przeszkody w korzystaniu z praw podstawowych;

M.  mając na uwadze, że dzieci niepełnosprawne są często wykluczone ze społeczeństwa i niejednokrotnie przebywają w domach opieki lub innych placówkach z dala od rodzin;

N.  mając na uwadze, że dzieci niepełnosprawne mają prawo żyć w rodzinie lub w środowisku rodzinnym i oczekiwać, że właściwe instytucje państwowe będą działały w ich interesie i w interesie ich rodzin;

O.  mając na uwadze, że dzieci niepełnosprawne rzadziej uczęszczają do szkoły, co oznacza dla nich ograniczone możliwości tworzenia kapitału ludzkiego, ogranicza możliwości zatrudnienia i zmniejsza produktywność w dorosłym życiu;

P.  mając na uwadze, że osoby niepełnosprawne są bardziej narażone na bezrobocie i zazwyczaj zarabiają mniej, nawet jeśli pracują; mając na uwadze, że efekty pracy i dochody wydają się pogarszać wraz ze wzrostem stopnia niepełnosprawności;

Q.  mając na uwadze, że osoby niepełnosprawne mogą ponosić dodatkowe koszty wynikające z niepełnosprawności, np. koszty opieki medycznej lub urządzeń wspomagających oraz koszty związane z potrzebą wsparcia i pomocy, a tym samym często potrzebują większych zasobów, aby osiągnąć takie same wyniki jak osoby pełnosprawne;

R.  mając na uwadze, że Komitet ds. Praw Osób Niepełnosprawnych w końcowych uwagach na temat sprawozdania wstępnego Unii Europejskiej zaleca Unii Europejskiej, by uwzględniała perspektywę osób niepełnosprawnych w polityce i programach na rzecz równouprawnienia płci, a problematykę równouprawnienia płci w strategiach dotyczących niepełnosprawności, a także by rozwijała działania pozytywne, utworzyła mechanizm monitorowania i finansowała gromadzenie danych i badania naukowe nad niepełnosprawnymi kobietami i dziewczętami; mając na uwadze, że komitet zaleca ponadto, by Unia Europejska zapewniła skuteczną ochronę przed przemocą, nadużyciami i wykorzystywaniem, by polityka godzenia życia zawodowego i prywatnego uwzględniała potrzeby niepełnosprawnych dzieci i dorosłych oraz ich opiekunów, a także by przyjęto środki służące zmniejszaniu wysokiej stopy bezrobocia wśród osób niepełnosprawnych, z których większość stanowią kobiety;

1.  popiera wnioski i zalecenia Komitetu ds. Praw Osób Niepełnosprawnych i podkreśla, że instytucje UE i państwa członkowskie muszą uwzględniać w polityce oraz programach i strategiach na rzecz równouprawnienia płci perspektywę niepełnosprawnych kobiet i dziewczynek, a w polityce dotyczącej niepełnosprawności ujmować perspektywę płci; apeluje ponadto o stworzenie mechanizmów regularnych przeglądów osiąganych postępów;

2.  ubolewa, że do europejskiej strategii niepełnosprawności 2010–2020 nie włączono zintegrowanej perspektywy płci ani oddzielnego rozdziału poświęconego polityce niepełnosprawności uwzględniającego kwestie płci, chociaż kobiety niepełnosprawne często znajdują się w trudniejszej sytuacji niż niepełnosprawni mężczyźni i są częściej narażone na ryzyko ubóstwa i wykluczenia społecznego;

3.  wyraża zaniepokojenie faktem, że w dokumencie Komisji na temat strategicznego zaangażowania na rzecz równości płci na lata 2016-2019 nie uwzględniono problematyki niepełnosprawności, i apeluje, by Komisja uzupełniła ten brak, włączając kobiety niepełnosprawne i opiekunki do swojej polityki i programów;

4.  wzywa państwa członkowskie, by stosowały podejście uwzględniające problematykę płci w polityce i środkach skierowanych do niepełnosprawnych kobiet, mężczyzn, dziewcząt i chłopców oraz we wdrażaniu ich we wszystkich obszarach, zwłaszcza jeśli chodzi o integrację w miejscu pracy, edukację i przeciwdziałanie dyskryminacji;

5.  przywiązuje najwyższą wagę do art. 33 Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych („Wdrażanie i monitorowanie na szczeblu krajowym”) oraz do 76. i 77. punktu uwag końcowych komitetu ONZ, dlatego też z zadowoleniem przyjmuje zgodę komitetu ONZ na udział Parlamentu Europejskiego w niezależnym nadzorze;

6.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, by opracowały odpowiednią politykę i stosowały właściwe środki we wszystkich obszarach polityki, wspierając samodzielne życie i pełną integrację społeczną; w związku z tym wzywa Komisję do gromadzenia i rozpowszechniania zaktualizowanych danych statystycznych dotyczących niepełnosprawności, w podziale według kryterium wieku i płci, w celu monitorowania sytuacji osób niepełnosprawnych w UE;

7.  wzywa Komisję do zapewnienia wszystkim osobom niepełnosprawnym możliwości korzystania z prawa do swobodnego przemieszczania się, jakie przysługuje wszystkim obywatelom UE, przez włączenie do obecnego i przyszłego prawodawstwa gwarancji równych szans, praw podstawowych, równego dostępu do usług i rynku pracy, a także tych samych praw i obowiązków w dostępie do zabezpieczenia społecznego, jakie mają obywatele państwa członkowskiego, w którym osoby te są ubezpieczone, zgodnie z zasadą równego traktowania i niedyskryminacji; ponadto w odniesieniu do równości w zatrudnieniu wzywa państwa członkowskie do pełnego przestrzegania przepisów przekształconej dyrektywy UE w dziedzinie równości płci (2006/54/WE);

8.  podkreśla potrzebę wspierania migrujących niepełnosprawnych dziewcząt i kobiet w celu rozwijania umiejętności, które pozwolą im zdobyć odpowiednie zatrudnienie;

9.  uważa, że osobom niepełnosprawnym, szczególnie kobietom i dziewczętom, należy dać możliwość równie swobodnego korzystania z własnej seksualności jak osobom niedotkniętym niepełnosprawnością, i jest zdania, że kobiety niepełnosprawne muszą mieć możliwość żyć jak kobiety sprawne i realizować pragnienie posiadania – lub nieposiadania – dzieci;

10.  podkreśla, że dziewczęta i kobiety niepełnosprawne powinny mieć dostęp do pełnych praw seksualnych i reprodukcyjnych oraz do edukacji dotyczącej seksualności i prowadzonej przez profesjonalistów będących ekspertami w tej dziedzinie; uważa w związku z tym za kluczowe, by kobiety i dziewczęta niepełnosprawne miały pełny dostęp do opieki medycznej zaspokajającej ich szczególne potrzeby, w tym do konsultacji ginekologicznych, badań lekarskich, planowania rodziny oraz wsparcia dostosowanego do ich potrzeb podczas ciąży; wzywa państwa członkowskie do zapewnienia odpowiedniego dostępu do takich wysokiej jakości usług w krajowych systemach publicznej opieki zdrowotnej;

11.  ponownie zaznacza, że należy zająć się potrzebą zapewnienia niepełnosprawnym kobietom i mężczyznom specjalistycznego wsparcia, w tym opieki nad dziećmi, aby wraz z rodzinami mogli w pełni korzystać z macierzyństwa i ojcostwa;

12.  podkreśla, że z punktu widzenia osiągnięcia samodzielnego i niezależnego życia przez osoby niepełnosprawne, zwłaszcza kobiety, pomoc (osobista lub publiczna) to środek wspierający te osoby i ich rodziny, umożliwiający im dostęp do miejsc pracy, placówek edukacji i szkolenia zawodowego, a środek wsparcia w czasie ciąży i macierzyństwa;

13.  przypomina o pilnej potrzebie zajęcia się problemem przemocy wobec niepełnosprawnych kobiet i dziewcząt w otoczeniu prywatnym i instytucjonalnym oraz zwraca się do państw członkowskich o zapewnienie usług wsparcia dostępnych kobietom i dziewczętom dotkniętych wszelkimi rodzajami niepełnosprawności; radzi, by UE przystąpiła do Konwencji Rady Europy w sprawie zapobiegania i zwalczania przemocy w stosunku do kobiet i przemocy domowej, co będzie kolejnym krokiem na drodze zwalczania przemocy wobec niepełnosprawnych kobiet i dziewcząt;

14.  z niepokojem zauważa, że niepełnosprawne kobiety i dziewczęta, zwłaszcza te, które padają ofiarą dyskryminacji z wielu przyczyn jednocześnie, są bardziej narażone na przemoc uwarunkowaną płcią, w tym przemoc seksualną lub wykorzystywanie seksualne, zarówno w domu, jak i w otoczeniu instytucjonalnym; podkreśla, że państwa członkowskie powinny wprowadzić lub zaostrzyć przepisy chroniące prawa niepełnosprawnych kobiet i dziewcząt doświadczających takiej przemocy uwarunkowanej płcią, a także wspierać ich rekonwalescencję;

15.  przypomina o roli mediów w prezentowaniu kobiet i dziewcząt, a także niepełnosprawności, oraz zauważa, że brak widoczności i rozpowszechnianie stereotypów może podtrzymywać uprzedzenia oraz sprzyjać przemocy i wykluczeniu; zwraca się do wszystkich instytucji europejskich, by inicjowały i wspierały kampanie informacyjne na temat konwencji o prawach osób niepełnosprawnych oraz by zwalczały uprzedzenia, dyskryminację i przestępstwa z nienawiści popełniane wobec osób niepełnosprawnych, w tym kobiet i dziewczynek; uważa, że media powinny nie tylko częściej prezentować niepełnosprawne kobiety i dziewczęta, ale również dążyć do tworzenia ich pozytywnego wizerunku;

16.  przypomina o znaczeniu prawa podstawowego, jakim jest udział osób niepełnosprawnych w procesie kształtowania polityki i podejmowania decyzji w sprawie niepełnosprawności na wszystkich szczeblach, co podkreślono w Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych; podkreśla, że niepełnosprawnym kobietom i dziewczętom, w tym należącym go społeczności marginalizowanych i podatnych na zagrożenia grup społecznych i borykającym się z dyskryminacją z wielu przyczyn jednocześnie, trzeba dać możliwość udziału w procesach podejmowania decyzji, aby zapewnić wyrażanie, wspieranie i ochronę ich interesów i praw oraz prezentować naprawdę oddolne spojrzenie na problematykę płci; wzywa państwa członkowskie do zapewnienia odpowiednio dostosowanych usług i obiektów umożliwiających tym osobom aktywne zaangażowanie i uczestnictwo, a także do inwestowania w technologie wspierające i włączenie cyfrowe;

17.  wyraża zaniepokojenie, że niektóre państwa członkowskie wykorzystują europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne do wspierania instytucjonalizacji opieki, zamiast przyczyniać się do rozwoju bardziej otwartych społeczności, w których osoby niepełnosprawne mogłyby żyć, otrzymując odpowiednie wsparcie; wyraża obawę, że osoby niepełnosprawne, zwłaszcza kobiety, dzieci i osoby starsze, mogą doświadczać przemocy i niewłaściwego traktowania, szczególnie w otoczeniu instytucjonalnym;

18.  zauważa z niepokojem różne formy wykluczenia spowodowanego instytucjonalizacją opieki nad osobami niepełnosprawnymi oraz fakt, że takie dyskryminacyjne traktowanie może sprzyjać dalszym uprzedzeniom i złemu traktowaniu w otoczeniu instytucjonalnym i ze strony społeczeństwa jako całości;

19.  apeluje o zrównoważone wykorzystywanie europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, sprzyjające rozwojowi bardziej integracyjnych wspólnot i instytucjonalizacji na żądanie, aby w obu przypadkach zwłaszcza niepełnosprawne kobiety i dziewczęta, dzieci i młodzież mogły otrzymywać odpowiednie wsparcie i pomoc w całej Unii Europejskiej; przypomina, że państwa członkowskie muszą sprzyjać integracyjnym społecznościom ułatwiającym samodzielność, zapewniającym właściwe wsparcie w pokonywaniu przeszkód związanych z płcią oraz w przezwyciężaniu dyskryminacji dotykającej niepełnosprawne kobiety i dziewczęta;

20.  wyraża zaniepokojenie wysoką stopą bezrobocia wśród osób niepełnosprawnych, zwłaszcza kobiet, w porównaniu z innymi grupami mieszkańców Unii Europejskiej; wzywa państwa członkowskie do wspierania i zagwarantowania ram ustawodawczych i politycznych sprzyjających uczestnictwu kobiet niepełnosprawnych w rynku pracy, także jeśli chodzi o kobiety z ukrytymi niepełnosprawnościami, chorobami przewlekłymi i trudnościami w uczeniu się;

21.  podkreśla znaczenie przedsiębiorstw społecznych i spółdzielni w społeczno-gospodarczej integracji i upodmiotowieniu osób niepełnosprawnych, a w szczególności niepełnosprawnych kobiet; wzywa Komisję i państwa członkowskie, by w programach i polityce dotyczącej osób niepełnosprawnych położyły silny akcent na gospodarkę społeczną oraz na uwzględnianie problematyki płci;

22.  wyraża zaniepokojenie, że wychowywanie dzieci niepełnosprawnych jest zadaniem spadającym przede wszystkim na kobiety;

23.  podkreśla, że kobiety odgrywają nieocenioną, a finansowo niedocenianą rolę, opiekując się niepełnosprawnymi członkami rodziny;

24.  podkreśla znaczenie włączenia dziewcząt niepełnosprawnych w standardowy system edukacji, jeżeli tylko ich niepełnosprawność umożliwia taką integrację; przypomina istotną rolę formalnego, nieformalnego i pozaformalnego kształcenia i uczenia się przez całe życie w integracji społecznej niepełnosprawnych kobiet i dziewcząt; podkreśla potencjał sektora sztuki i kultury we poprawie pozycji niepełnosprawnych kobiet i dziewcząt oraz w zwalczaniu uprzedzeń i dyskryminacji związanej z niepełnosprawnością; zauważa potrzebę wspierania integracyjnych programów edukacyjnych mających usuwać przeszkody stojące przed osobami niepełnosprawnymi mającymi trudności w uczeniu się, oraz zwalczać stereotypy i dyskryminację oraz popełniane wobec tych osób przestępstwa z nienawiści;

25.  podkreśla znaczenie ICT dla mobilności, komunikacji i dostępu do usług publicznych; w związku z tym wzywa państwa członkowskie, by czynnie wspierały dostęp osób niepełnosprawnych również do usług publicznych oferowanych online;

26.  wzywa instytucje UE do przeglądu regulaminu pracowniczego, regulaminów wewnętrznych i przepisów wykonawczych w celu przyjęcia całościowej polityki rekrutacji, obejmującej działania pozytywne i mającej aktywnie zwiększać liczbę niepełnosprawnych pracowników i stażystów, a także zapewnić wszystkim pracownikom instytucji UE, którzy sami są niepełnosprawni lub mają w rodzinie niesamodzielne osoby niepełnosprawne, racjonalne usprawnienia, jakie są im potrzebne, by mogli na równi z innymi osobami korzystać z przysługujących im praw; wzywa ponadto Komisję do przeprowadzenia przeglądu wspólnego systemu ubezpieczenia chorobowego instytucji UE, aby wszechstronnie objąć nim potrzeby zdrowotne związane z niepełnosprawnością, zgodnie z konwencją;

27.  wzywa Komisję do zapewnienia integracyjnego kształcenia w szkołach europejskich oraz, zgodnie z wymogami konwencji dotyczącymi multidyscyplinarnej oceny indywidualnych potrzeb, do zagwarantowania niewykluczania dziewczynek niepełnosprawnych i do zapewnienia odpowiednich racjonalnych usprawnień;

28.  apeluje do Parlamentu Europejskiego o wzmocnienie wewnętrznego mechanizmu koordynacji wdrażania Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych (sieć UNCRPD), by przekształcić go w horyzontalny mechanizm łączący wszystkie komisje parlamentarne w celu monitorowania i wdrażania konwencji oraz przydzielić mu własny personel pracujący wyłącznie na jego potrzeby;

29.  wzywa do pilnej ratyfikacji Traktatu z Marrakeszu o ułatwieniu dostępu do opublikowanych utworów osobom niewidomym, niedowidzącym i cierpiącym na inne zaburzenia odczytu, bez uzależniania ratyfikacji od przeglądu ram prawnych UE ani od daty wydania decyzji przez Trybunał Sprawiedliwości; apeluje do Komisji o przedstawienie wniosków ustawodawczych niezbędnych do wdrożenia traktatu z Marrakeszu;

30.  wzywa do pilnego odblokowania dyrektywy UE w sprawie niedyskryminacji, w odniesieniu do której w Radzie nie osiągnięto żadnego postępu od 2008 r., a także apeluje, by w dyrektywie tej zajęto się odrębnie dyskryminacji krzyżowej ze względu na płeć i niepełnosprawność;

31.  wzywa państwa członkowskie do niezwłocznego przyspieszenia działań mających zapewnić osobom niepełnosprawnym na równi z innymi osobami dostępną administrację i usługi; podkreśla, że samodzielne życie, włączenie społeczne i udział niepełnosprawnych kobiet i dziewcząt w życiu społecznym można zapewnić wyłącznie pod warunkiem usunięcia pozostałych przeszkód; uważa, że ogólne informacje dotyczące usług dla obywateli (np. informacje dotyczące edukacji, zatrudnienia, opieki zdrowotnej i socjalnej) muszą być prezentowane w różnych formach i formatach, w sposób prosty i bezpieczny, dostępny dla osób niepełnosprawnych;

32.  podkreśla, że Rada powinna przyspieszyć prace nad wnioskiem dotyczącym dyrektywy w sprawie dostępności stron internetowych instytucji sektora publicznego, aby zwiększyć dostępność dokumentów, materiałów wideo i stron internetowych oraz zapewnić alternatywne środki komunikacji dostępne dla osób niepełnosprawnych;

33.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w dniu 2 grudnia 2015 r. Komisja opublikowała wniosek dotyczący europejskiego aktu w sprawie dostępności; przypomina, że do dostępności należy podejść całościowo, a prawo do dostępności określone w art. 9 Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych należy zagwarantować osobom ze wszystkimi rodzajami niepełnosprawności.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

19.4.2016

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

30

1

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Maria Arena, Catherine Bearder, Beatriz Becerra Basterrechea, Malin Björk, Vilija Blinkevičiūtė, Anna Maria Corazza Bildt, Viorica Dăncilă, Iratxe García Pérez, Anna Hedh, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Elisabeth Köstinger, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Angelika Mlinar, Maria Noichl, Marijana Petir, Pina Picierno, João Pimenta Lopes, Terry Reintke, Jordi Sebastià, Michaela Šojdrová, Ernest Urtasun, Jadwiga Wiśniewska, Anna Záborská, Jana Žitňanská

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Rosa Estaràs Ferragut, Kostadinka Kuneva, Constance Le Grip, Evelyn Regner, Marc Tarabella

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Marco Zanni, Julia Reid


WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGOW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

Data przyjęcia

30.5.2016

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

41

3

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Laura Agea, Guillaume Balas, Brando Benifei, Mara Bizzotto, David Casa, Ole Christensen, Lampros Fountoulis, Arne Gericke, Czesław Hoc, Danuta Jazłowiecka, Rina Ronja Kari, Jan Keller, Ádám Kósa, Kostadinka Kuneva, Jean Lambert, Javi López, Thomas Mann, Dominique Martin, Anthea McIntyre, João Pimenta Lopes, Georgi Pirinski, Terry Reintke, Sofia Ribeiro, Maria João Rodrigues, Claude Rolin, Anne Sander, Sven Schulze, Michaela Šojdrová, Ulrike Trebesius, Marita Ulvskog

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Tania González Peñas, Richard Howitt, Dieter-Lebrecht Koch, Edouard Martin, Tamás Meszerics, Evelyn Regner, Joachim Schuster, Helga Stevens, Flavio Zanonato

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Xabier Benito Ziluaga, Rosa D’Amato, Jens Geier, Sylvie Goddyn, Jasenko Selimovic


GŁOSOWANIE KOŃCOWE W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO

41

+

ALDE

ECR

EFDD

GUE/NGL

ENF

PPE

 

S&D

 

 

Verts/ALE

 

Jasenko Selimovic

Arne Gericke, Czesław Hoc, Anthea McIntyre, Helga Stevens, Ulrike Trebesius,

Laura Agea, Rosa D'Amato,

Xabier Benito Ziluaga, Tania González Peñas, Rina Ronja Kari, Kostadinka Kuneva, João Pimenta Lopes,

Mara Bizzotto

David Casa, Danuta Jazłowiecka, Dieter-Lebrecht Koch, Ádám Kósa, Thomas Mann, Sofia Ribeiro, Claude Rolin, Anne Sander, Sven Schulze, Michaela Šojdrová,

Guillaume Balas, Brando Benifei, Ole Christensen, Jens Geier, Richard Howitt, Jan Keller, Javi López, Edouard Martin, Georgi Pirinski, Evelyn Regner, Maria João Rodrigues, Joachim Schuster, Marita Ulvskog, Flavio Zanonato,

Jean Lambert, Tamás Meszerics, Terry Reintke,

3

-

ENF

NI

Sylvie Goddyn,Dominique Martin,

Lampros Fountoulis

0

0

 

 

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymali się

Zastrzeżenia prawne - Polityka ochrony prywatności