Procedura : 2016/2010(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0254/2016

Teksty złożone :

A8-0254/2016

Debaty :

PV 14/09/2016 - 18
CRE 14/09/2016 - 18

Głosowanie :

PV 15/09/2016 - 11.10
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2016)0357

SPRAWOZDANIE     
PDF 673kWORD 196k
3.8.2016
PE 582.264v05-00 A8-0254/2016

w sprawie stosowania dyrektywy o usługach pocztowych

(2016/2010(INI))

Komisja Transportu i Turystyki

Sprawozdawca: Markus Ferber

POPRAWKI
PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 UZASADNIENIE
 OPINIA Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych
 OPINIA Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów
 WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGOW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie stosowania dyrektywy o usługach pocztowych

(2016/2010(INI))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 49 i 56 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) dotyczące swobody przedsiębiorczości i swobodnego świadczenia usług wewnątrz Unii,

–  uwzględniając art. 101 i 102 TFUE dotyczące reguł konkurencji mających zastosowanie do przedsiębiorstw,

–  uwzględniając art. 14 TFUE,

–  uwzględniając protokół nr 26 do TFUE w sprawie usług świadczonych w interesie ogólnym,

–  uwzględniając dyrektywę 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy jakości usług(1), zmienioną dyrektywą 2002/39/WE i dyrektywą 2008/6/WE (zwaną dalej „dyrektywą o usługach pocztowych”),

–  uwzględniając decyzję Komisji z dnia 10 sierpnia 2010 r. ustanawiającą Europejską Grupę Regulacji Rynku Usług Pocztowych(2),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/11/UE z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie alternatywnych metod rozstrzygania sporów konsumenckich oraz zmiany rozporządzenia (WE) nr 2006/2004 i dyrektywy 2009/22/WE(3),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 524/2013 z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie internetowego systemu rozstrzygania sporów konsumenckich oraz zmiany rozporządzenia (WE) nr 2006/2004 i dyrektywy 2009/22/WE(4),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów, zmieniającą dyrektywę Rady 93/13/EWG i dyrektywę 1999/44/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz uchylającą dyrektywę Rady 85/577/EWG i dyrektywę 97/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady(5),

–  uwzględniając dyrektywę 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych(6),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji z dnia 17 listopada 2015 r w sprawie stosowania dyrektywy o usługach pocztowych (COM(2015)0568) oraz dołączony do niego dokument roboczy służb Komisji (SWD(2015)0207),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 6 maja 2015 r. pt. „Strategia jednolitego rynku cyfrowego dla Europy” (COM(2015)0192),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 16 grudnia 2013 r. pt. „Plan działania na rzecz budowy jednolitego rynku usług dostawy przesyłek: Wzmocnienie zaufania do usług dostawy oraz wspieranie handlu elektronicznego” (COM(2013)0886),

–  uwzględniając zieloną księgę Komisji z dnia 29 listopada 2012 r. pt. „Zintegrowany rynek usług dostawy paczek jako impuls rozwoju handlu elektronicznego w UE” (COM(2012)0698),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 11 stycznia 2012 r. pt. „Spójne ramy na rzecz wzmocnienia zaufania na jednolitym rynku cyfrowym handlu elektronicznego i usług online” (COM(2011)0942),

–  uwzględniając białą księgę Komisji z dnia 28 marca 2011 r. pt. „Plan utworzenia jednolitego europejskiego obszaru transportu – dążenie do osiągnięcia konkurencyjnego i zasobooszczędnego systemu transportu” (COM(2011)0144),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie zintegrowanego rynku dostaw paczek w celu wspierania wzrostu handlu elektronicznego w UE(7),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 19 stycznia 2016 r. w sprawie „W kierunku aktu o jednolitym rynku cyfrowym”(8),

–  uwzględniając art.52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Transportu i Turystyki oraz opinie Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych i Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów (A8-0254/2016),

A.  mając na uwadze, że rynek pocztowy to w dalszym ciągu obszar gospodarki o dużych perspektywach wzrostu, a jednocześnie zaostrzającej się konkurencji, mimo że według bazy danych Komisji Europejskiej ze statystykami pocztowymi w latach 2012–2013 odnotowano w UE spadek wolumenu pocztowych usług listowych średnio o 4,85 %, co odpowiada spadkowi wolumenu przesyłek listowych w ostatnich 10 latach, co w dużej mierze wynika z ich zastąpienia przesyłkami elektronicznymi;

B.  mając na uwadze, że wdrożenie dyrektywy o usługach pocztowych przyczyniło się do otwarcia krajowych rynków przesyłek listowych na konkurencję, jednak zmiany następowały powoli i nie doprowadziły do stworzenia rynku wewnętrznego usług pocztowych, przez co w większości państw członkowskich ten sektor jest nadal zdominowany przez operatorów świadczących usługi powszechne;

C.  mając na uwadze, że wykorzystanie ICT stale przyczynia się do wzrostu sektora usług pocztowych, oferując możliwości dla innowacji i umożliwiając rozszerzenie rynku;

D.  mając na uwadze, że nowi konkurencji skupiają się głównie na dużych klientach biznesowych na obszarach o dużej gęstości zaludnienia;

E.  mając na uwadze, że rynek usług dostawy paczek jest innowacyjnym, szybko rozwijającym się sektorem, w którym występuje duża konkurencja i który w okresie 2008–2011 odnotował wzrost na poziomie 33 % pod względem wolumenu, a także mając na uwadze, że handel elektroniczny jest czynnikiem napędzającym wzrost rynku;

F.  mając na uwadze, że w związku z powszechnym wykorzystaniem zdalnie kierowanych bezzałogowych systemów powietrznych (dronów) pojawiły się nowe, szybkie, przyjazne środowisku i skuteczne sposoby dostarczania paczek, zwłaszcza na obszarach o niskiej gęstości zaludnienia, obszarach odizolowanych i odległych;

G.  mając na uwadze, że konsumenci oraz małe przedsiębiorstwa donoszą, że problemy z dostawa paczek, a zwłaszcza wysokie ceny dostawy, zniechęcają ich do sprzedawania większej ilości produktów innym państwom członkowskim lub kupowania od nich większej ilości produktów;

I.  Usługi powszechne: zwiększenie niezależności krajowych organów regulacyjnych

1.  zauważa, że minimalne standardy związane obowiązkiem świadczenia usług powszechnych (przesyłki pocztowe o masie do 2 kg, paczki pocztowe o masie 10-20 kg, przesyłki polecone i wartościowe oraz inne usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym, takie jak dostawa gazet i czasopism), które uregulowano w UE w szczególności poprzez zagwarantowanie minimalnego zakresu podstawowych usług w każdej części UE, a jednocześnie umożliwienie państwom członkowskim stosowania wyższych standardów, ogólnie spełniają potrzeby klientów, zwraca jednak przy tym uwagę, że pewne wymogi szczegółowe są określane przez krajowe organy regulacyjne, którym powierzono to zadanie;

2.  zauważa, że podstawowym zadaniem krajowych organów regulacyjnych jest spełnianie ogólnego celu dyrektywy o usługach pocztowych, polegającego na trwałym zapewnieniu świadczenia usługi powszechnej; wzywa państwa członkowskie do wsparcia roli i niezależności krajowych organów regulacyjnych przez wprowadzenie wysokich kryteriów kwalifikacji zawodowych dla personelu przy zagwarantowaniu sprawiedliwego i niedyskryminacyjnego dostępu do szkoleń zawodowych, ustalonego gwarantowanego okresu sprawowania urzędu oraz ochrony prawnej przed zwolnieniem bez podania przyczyny, a w razie zwolnienia podanie wyczerpującej listy przyczyn uzasadniających zwolnienie (np. poważne naruszenie prawa), tak aby organy te mogły wypełniać swoje obowiązki wynikające z dyrektywy o usługach pocztowych w sposób neutralny, przejrzysty oraz terminowy;

3.  uważa, że jakiekolwiek rozszerzenie roli krajowych organów regulacyjnych w ramach nowych regulacji na rynku paczek powinno przewidywać rozwiązanie problemu wybiórczego traktowania rynku w sektorze dostaw oraz ustanowienie minimalnych standardów dla wszystkich operatorów, aby zapewnić uczciwą i sprawiedliwą konkurencję;

4.  uważa, że spełnienie wymogu niezależności jest możliwe tylko wówczas, gdy funkcje regulacyjne krajowych organów regulacyjnych są pod względem strukturalnym i funkcjonalnym oddzielone od działań związanych z własnością lub kontrolą operatora pocztowego; uważa, że w celu zapobiegania konfliktom interesów nie należy zezwalać wyższym urzędnikom krajowych organów regulacyjnych na podjęcie pracy u publicznego operatora pocztowego lub innych zainteresowanych stron w okresie co najmniej sześciu miesięcy po zakończeniu zatrudnienia w krajowym organie regulacyjnym; uważa, że w tym celu państwa członkowskie powinny wprowadzić przepisy prawa umożliwiające nakładanie sankcji za naruszenie ww. obowiązku;

5.  zwraca się do Komisji o ułatwienie i wzmocnienie współpracy i koordynacji pomiędzy krajowymi organami regulacyjnymi w celu zwiększenia efektywności i interoperacyjności w dostawach transgranicznych oraz w celu monitorowania regulacyjnych działań krajowych organów regulacyjnych, w tym świadczenia usług powszechnych, z myślą o zapewnieniu jednolitego podejścia do stosowania prawa europejskiego oraz harmonizacji rynku pocztowego w UE;

6.  przypomina, że dyrektywa o usługach pocztowych zapewnia państwom członkowskim elastyczność niezbędną do zajęcia się specyfiką lokalną i zapewnienia długoterminowej stabilności świadczenia usługi powszechnej, przy jednoczesnym zaspokajaniu potrzeb użytkowników i dostosowywaniu się do zmian środowiska technicznego, gospodarczego i społecznego;

7.  zauważa, że Komisja potwierdziła, iż dyrektywa o usługach pocztowych nie wymaga od operatorów świadczących powszechną usługę żadnej szczególnej struktury własnościowej; uważa, że nie należy uniemożliwiać operatorom świadczącym usługę powszechną inwestowania w świadczenie efektywnych i wysokiej jakości usług pocztowych ani wprowadzania innowacji w tym zakresie;

II.  Utrzymanie usług powszechnych oraz stworzenie warunków dla uczciwej konkurencji: dostęp do usług, jakość usług i potrzeby użytkowników

8.  uważa, że istnieje tendencja do zawężania zakresu obowiązku świadczenia usługi powszechnej (USO); zachęca do propagowania dokonywania wyboru przez konsumenta co do dostarczania pism w ramach obowiązku świadczenia usługi powszechnej; podkreśla w związku z tym znaczenie zapewnienia, na przystępnych warunkach, wysokiej jakości usług powszechnych, których zakres obejmuje co najmniej pięć dni doręczania i pięć dni wybierania przesyłek w tygodniu dla każdego obywatela; zauważa, że aby zapewnić długoterminową trwałość usługi powszechnej oraz ze względu na specyfikę poszczególnych państw i ich sytuacji geograficznej, niektóre państwa członkowskie dopuszczają pewną elastyczność; przypomina, że chociaż dyrektywa dopuszcza pewną elastyczność, to nie powinna ona być przekraczana w uregulowaniach krajowych;

9.  przypomina, że usługa powszechna musi ewoluować odpowiednio do warunków technicznych, gospodarczych i społecznych, a także do potrzeb użytkowników, oraz że dyrektywa o usługach pocztowych zapewnia państwom członkowskim elastyczność niezbędną do zajęcia się specyfiką lokalną i zapewnienia długoterminowej stabilności świadczenia usług powszechnych;

10.  uważa, że można i trzeba zwiększyć geograficzny zasięg i geograficzną dostępność powszechnych usług dostarczania paczek, w szczególności dla obywateli niepełnosprawnych i o ograniczonej możliwości poruszania się oraz dla obywateli w odległych regionach; podkreśla znaczenie zapewnienia pozbawionego barier dostępu do usług pocztowych oraz spójności między dyrektywą o usługach pocztowych a aktem w sprawie dostępności;

11.  zwraca uwagę, że w wielu państwach członkowskich zmniejszenie się liczby przesyłek listowych sprawia, że świadczenie powszechnych usług pocztowych staje się coraz trudniejsze; uznaje, że wielu wyznaczonych operatorów świadczących usługę powszechną, aby finansować obowiązek świadczenia usługi powszechnej, wykorzystuje dochody z działalności handlowej innej niż obowiązek świadczenia usługi powszechnej, takiej jak usługi finansowe lub doręczanie paczek;

12.  zauważa, że istnieją przypadki nieuczciwej konkurencji w sektorze pocztowym i wzywa odpowiednie organy do nakładania sankcji w przypadku niewłaściwego postępowania;

13.  wzywa państwa członkowskie i Komisję do monitorowania świadczenia usług pocztowych jako usług publicznych, aby zapewnić, by rekompensata z tytułu świadczenia usług publicznych była stosowana w sposób proporcjonalny, przejrzysty i sprawiedliwy;

14.  podkreśla, że jest bardzo ważne, by ceny w ramach obowiązku świadczenia usługi powszechnej były przystępne i zapewniały dostęp wszystkim użytkownikom do świadczonych usług; przypomina, że krajowe organy regulacyjne muszą wyraźnie zdefiniować przystępność cenową przesyłki z korespondencją, a państwa członkowskie mogą zachować lub wprowadzić bezpłatne usługi pocztowe dla niewidomych i niedowidzących;

15.  wzywa państwa członkowskie do zachowania spójności społecznej i terytorialnej oraz powiązanych wymogów w zakresie jakości i zwraca uwagę, że państwa członkowskie mogą już dostosowywać określone elementy do lokalnego zapotrzebowania poprzez stosowanie elastyczności przewidzianej w dyrektywie 97/67/WE; przyznaje, że sieci i usługi pocztowe mają duże znaczenie dla obywateli UE; wzywa państwa członkowskie do stosowania narzędzi pomocy państwa tylko w wyjątkowych przypadkach, zgodnie z unijną polityką konkurencji w sposób przejrzysty, niedyskryminujący i odpowiedni oraz do zapewnienia klientom stałego dostępu do usług pocztowych przez zagwarantowanie w stosownych przypadkach minimalnej liczby usług w jednym punkcie dostępu; wzywa Komisję do zapewnienia, by fundusze kompensacyjne były proporcjonalne, a procedury udzielania zamówień publicznych przejrzyste i uczciwe;

16.  zwraca się do państw członkowskich o zapewnienie, by otwarcie rynku w dalszym ciągu przynosiło korzyści wszystkim użytkownikom, zwłaszcza konsumentom oraz małym i średnim przedsiębiorstwom, przy jednoczesnym ścisłym monitorowaniu rozwoju sytuacji rynkowej; zachęca do dalszego usprawniania usług pod względem ich terminu realizacji, wachlarza i niezawodności;

17.  wzywa Komisję do udoskonalenia obecnej definicji usługi powszechnej, żeby określała minimalny, gwarantowany poziom usług dla konsumentów, dostosowała obowiązek świadczenia usługi powszechnej do zmian rynkowych, uwzględniała zmiany rynkowe w różnych państwach członkowskich oraz stymulowała wzrost gospodarczy i wspierała spójność społeczną; podkreśla jednak, że, biorąc pod uwagę ograniczenia charakteryzujące każdy rynek, należy pozostawić pewną elastyczność operatorom w organizacji tej usługi powszechnej; wzywa państwa członkowskie do wdrożenia procedur wydawania zezwoleń zgodnie z obowiązującą dyrektywą i do dalszej harmonizacji procedur wydawania zezwoleń w celu ograniczenia nieuzasadnionych barier na rynku wewnętrznym, nie tworząc przy tym zbędnych obciążeń administracyjnych;

18.  podkreśla, że zastosowanie łatwo dostępnych i przystępnych cenowo procedur pojednawczych stwarza interesujący potencjał służący wypracowaniu łatwego rozwiązania w perspektywie krótkoterminowej zarówno dla operatorów, jak i konsumentów w przypadku wystąpienia sporu; zachęca Komisję do wprowadzenia przepisów dotyczących praw konsumentów korzystających z usług pocztowych;

19.  wzywa Komisję, by – sporządzając wnioski ustawodawcze – brała pod uwagę digitalizację oraz możliwości, jakie ze sobą niesie, a także specyficzne cechy poszczególnych państw członkowskich, jak również ogólne tendencje obserwowane na rynkach usług pocztowych i dostaw paczek;

20.  przypomina, że zwolnienie z VAT usług pocztowych musi być stosowane w sposób ograniczający do minimum zakłócenie konkurencji pomiędzy byłymi monopolistami a podmiotami wchodzącymi na rynek, przy jednoczesnym zagwarantowaniu długoterminowej trwałości obowiązku świadczenia usługi powszechnej, tak aby wszyscy operatorzy mogli nadal korzystać ze swobody świadczenia usług pocztowych w całej Europie; odnotowuje, że zagwarantowanie zwolnień z podatku VAT dla historycznego usługodawcy w odniesieniu do usług innych niż usługi powszechne, w sytuacji gdy inni dostawcy usług podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT, stanowi istotną przeszkodę w rozwoju konkurencji na rynku;

21.  wzywa Komisję do zapewnienia równych warunków działania zarówno operatorom poczty tradycyjnej, jak i podmiotom działającym na dynamicznie rozwijającym się rynku doręczania przesyłek, a także wśród operatów pocztowych oraz podmiotów wchodzących na rynek; sugeruje, że Komisja powinna być upoważniona do oceny, czy procedury przetargowe stanowią niesprawiedliwe obciążenie;

22.  apeluje do państw członkowskich, aby wzięły pod uwagę, że byli operatorzy nie mogą być uprzywilejowani przy korzystaniu z pomocy państwa ani też nie mogą być poszkodowani z powodu obowiązku świadczenia usługi publicznej lub ponoszenia kosztów wynikających z poprzednio zaciągniętych zobowiązań w porównaniu do nowych podmiotów wchodzących na rynek;

23.  uważa, że konkurencja i rynek są siłą napędową innowacji oraz rozwoju usług dodanych, oraz zwraca się do Komisji o wsparcie – z uwzględnieniem zasady proporcjonalności i uzasadnienia ekonomicznego – innowacji w tym sektorze, żeby wspierać usługi dodane, takie jak identyfikacja i śledzenie, punkty odbioru/nadania, możliwość wybór terminu dostawy, dogodne procedury zwrotu oraz dostęp do łatwych procedur odwoławczych; docenia prace i inwestycje już podjęte przez operatorów pocztowych w tej dziedzinie;

24.  apeluje, by Komisja ściśle nadzorowała wsparcie państw członkowskich na rzecz obowiązków świadczenia usługi publicznej oraz innych kosztów operatorów świadczących usługi pocztowe wynikających z poprzednio zaciągniętych zobowiązań zgodnie z głównym zbiorem zasad dotyczących kontroli pomocy państwa w odniesieniu do usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym (ramy usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym z 2012 r.);

25.  uważa, że jakość usług należy oceniać według standardów określonych w dyrektywie i że powinna ona odpowiadać potrzebom konsumentów, żeby ulepszyć interoperacyjność i jakość usług;

26.  zauważa, że europejscy operatorzy pocztowi zainwestowali w modernizację swoich sieci łączności i wprowadzili innowacyjne, przyjazne dla użytkowników usługi dla konsumentów i MŚP będących detalistami internetowymi, którzy wykorzystują transgraniczny handel elektroniczny; uważa, że inwestycje te należy chronić za pomocą sprawiedliwych warunków dostępu;

27.  ponawia swoje poparcie dla forum użytkowników usług pocztowych, które Komisja utworzyła w 2011 r. i które ułatwia dyskusje między użytkownikami, operatorami, związkami zawodowymi i innymi podmiotami na tematy takie jak zadowolenie użytkowników końcowych, wymogi przedsiębiorstw korzystających z usług oraz sposoby poprawy dostaw w handlu elektronicznym; uważa, że forum jest bardzo przydatne i powinno się gromadzić regularnie, aby wskazywać możliwości ulepszenia usług pocztowych i doręczania paczek;

III.  Wymiar transgraniczny i handel elektroniczny

28.  zwraca się do państw członkowskich, aby zapewniły interoperacyjność i modernizację sieci pocztowych oraz, w przypadku kilku operatorów świadczących usługi powszechne, aby zapobiegały utrudnieniom w transporcie przesyłek pocztowych oraz zapewniły małym i średnim przedsiębiorstwom dostęp do atrakcyjnych finansowo usług dostaw transgranicznych, poprawiając przejrzystość taryf stosowanych przez operatorów pocztowych;

29.  uważa, że rynek usług dostawy paczek jest innowacyjnym, szybko rozwijającym się sektorem; zwraca uwagę na znaczenie przystępnych cenowo i niezawodnych usług dostawy paczek dla pełnego wykorzystania jednolitego rynku cyfrowego; przypomina, że otwarcie tego sektora na konkurencję stało się stymulatorem dla rozwoju usług dodanych, takich jak identyfikacja i śledzenie, punkty odbioru/nadania, elastyczny termin dostawy oraz procedury zwrotu; uważa w związku z tym, że wszelkie nowe przepisy dotyczące tego rynku muszą być proporcjonalne i muszą opierać się na rzetelnych dowodach gospodarczych;

30.  zauważa w tym kontekście, że należy brać pod uwagę wszystkie korzyści płynące ze stosowania nowych technologii, w tym drony, ponieważ mogłyby one ułatwić świadczenie usług, zwłaszcza na terenach słabo zaludnionych, odizolowanych lub oddalonych, przy jednoczesnym uwzględnieniu aspektów bezpieczeństwa i ochrony środowiska;

31.  jest zdania, że dynamiki rynku usług doręczania paczek, który jest innowacyjnym, szybko rozwijającym się sektorem charakteryzującym się wysoką konkurencyjnością, nie można hamować nieuzasadnionymi uregulowaniami prawnymi oraz niepotrzebną biurokracją;

32.  zwraca się do Komisji o nasilenie w razie potrzeby nadzoru nad usługami dostawy paczek, który będzie zmierzał do modelu opartego na wynikach, oraz o zachęcanie – bez naruszania kompetencji krajowych organów regulacyjnych – do przystępności opłat transgranicznych i do wykrywania nieuczciwych, antykonkurencyjnych i monopolistycznych praktyk; zachęca do zapewnienia większej przejrzystości taryf oraz dostępności usług, w szczególności dla klientów detalicznych oraz małych i średnich przedsiębiorców;

33.  z zadowoleniem odnosi się do propozycji Komisji dotyczącej udzielenia osobom trzecim przejrzystego i niedyskryminacyjnego dostępu transgranicznego do wszystkich elementów sieci, powiązanych z nią obiektów, odnośnych usług oraz systemów informacyjnych sieci pocztowych; jest zdania, że skuteczne wykorzystanie infrastruktury może przynieść korzyści ekonomiczne operatorom świadczącym usługi powszechne i poprawić konkurencję w zakresie dostaw transgranicznych;

34.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do zgromadzenia większej ilości danych dotyczących rynku usług dostaw paczek, aby lepiej ocenić rozwój tego sektora gospodarki oraz jego rozwój strukturalny;

35.  podkreśla, jak ważne jest podniesienie jakości usług i ochrona praw konsumentów dla odzyskania odpowiedniego poziomu zaufania konsumentów; uważa, że odpowiedzią na brak zaufania może być większa przejrzystość w zakresie cen, sposobów dostawy, warunków i jakości/wydajności (szybkość, zasięg geograficzny, opóźnienia i postępowanie z uszkodzonymi lub zagubionymi przesyłkami), a także wprowadzenie znaków zaufania;

36.  zwraca się do państw członkowskich i Komisji o zwiększenie przejrzystości w zakresie warunków ustalania cen oraz świadczenia usług publicznych (sposoby dostawy, ostateczne miejsce doręczenia, niezawodność), szczególnie w handlu elektronicznym; domaga się kontroli przejrzystości, jeżeli ceny nie są kontrolowane przez konkurencję lub są zbyt wysokie; podkreśla znaczenie, jakie ma zmniejszenie rozbieżności cen dostawy krajowej i transgranicznej, oraz wspiera środki mające na celu poprawę wiedzy konsumentów oraz ich zdolności do porównywania struktury cen krajowych i transgranicznych; wzywa krajowe organy regulacyjne, by oceniały przystępność cen na niektórych połączeniach transgranicznych, zwracając szczególną uwagę na nadmierne rozbieżności;

37.  wzywa Komisję, by wspierała strategię handlu elektronicznego i transgranicznej dostawy paczek; sugeruje wspieranie interoperacyjności na całej długości łańcucha dostaw oraz opracowanie publicznie dostępnych najlepszych praktyk dla detalicznych sprzedawców internetowych;

38.  podkreśla znaczenie wprowadzenia prostego, skutecznego i transgranicznego mechanizmu zarządzania skargami i rozwiązywania sporów; podkreśla, że dyrektywa w sprawie alternatywnych metod rozstrzygania sporów oraz platforma internetowa utworzona na mocy rozporządzenia (UE) nr 524/2013 w sprawie internetowego systemu rozstrzygania sporów konsumenckich mogą być korzystne dla konsumentów i przedsiębiorstw w przypadku transakcji transgranicznych; jest zaniepokojony faktem, że chociaż termin transpozycji upłynął w lipcu 2015 r., do tej pory tylko 24 państwa członkowskie transponowały dyrektywę, a w konsekwencji miliony obywateli europejskich są pozbawione ważnego mechanizmu dochodzenia roszczeń; uważa, że europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń może być dla konsumentów i przedsiębiorstw przydatnym mechanizmem dochodzenia roszczeń w przypadku transakcji transgranicznych; wzywa do wprowadzania mechanizmów odpowiedniego dochodzenia roszczeń konsumentom w branży usług pocztowych, jeśli zajdzie taka konieczność;

39.  zachęca państwa członkowskie, aby wspierały redukcję kosztów przez poprawę interoperacyjności procesów wysyłki i odbioru paczek oraz aby opracowały europejskie standardy dla zintegrowanych systemów śledzenia; docenia postępy poczynione przez sektor w zakresie transgranicznej obsługi klienta i MŚP w drodze zapewnienia większej interoperacyjności i systemów śledzenia przesyłek; zachęca do ustanowienia otwartych narzędzi i wskaźników jakości usług, tak aby konsumenci mogli porównać oferty różnych dostawców usług; z zadowoleniem przyjmuje postępy, które potwierdzają rynkowe podejście, jakie popiera i którego domaga się Parlament; zachęca do stworzenia platform współpracy i wymiany informacji między podmiotami realizującymi dostawy w celu stworzenia szerszej gamy opcji dostaw i rozwiązań w zakresie zwrotów dla konsumentów;

40.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do zbadania zgodności działania transgranicznej dostawy paczek z poszczególnymi przepisami wynikającymi z międzynarodowych umów handlowych (np. przepisów Światowego Związku Pocztowego – UPU, przepisów Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego – ICAO) lub z unijnego prawa (np. unijnego kodeksu celnego), w szczególności w odniesieniu do obowiązku świadczenia usługi powszechnej, gdzie istnieje możliwość nadużyć i wywoływania zakłóceń na rynku; zachęca Unię Europejską do wystąpienia o członkostwo w Światowym Związku Pocztowym, aby stworzyć w pełni zintegrowany europejski sektor usług pocztowych;

41.  popiera zasadę gromadzenia informacji statystycznych na rynku dostawy paczek dla lepszego poznania jego głównych podmiotów, struktury konkurencji i rozwoju;

IV.  Wymiar społeczny: poprawa warunków zatrudnienia

42.   wzywa państwa członkowskie do zagwarantowania wszystkim pracownikom w sektorze usług pocztowych godziwych warunków pracy, w tym wymaganego poziomu ochrony zdrowia i bezpieczeństwa w miejscu pracy niezależnie od wielkości przedsiębiorstwa, miejsca zatrudnienia lub rodzaju umowy; podkreśla znaczenie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa w miejscu pracy, w szczególności z uwagi na przemiany demograficzne i wysoką mobilność pracowników sektora usług pocztowych; z zadowoleniem przyjmuje współpracę Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy (EU-OSHA) z sektorowymi partnerami społecznymi w ramach kampanii „Stres w pracy? Nie, dziękuję!”;

43.  zauważa, że w wyniku postępu technicznego i digitalizacji w sektorze usług pocztowych nastąpiły w ostatnich latach znaczne zmiany, a modernizacja i dywersyfikacja usług pocztowych wywiera silny wpływ na warunki pracy i zatrudnienie w tym sektorze;

44.  zwraca uwagę, że liberalizacja sektora usług pocztowych doprowadziła w niektórych państwach członkowskich do znacznych różnic w warunkach pracy i w wysokości wynagrodzeń pomiędzy operatorami świadczącymi usługi powszechne a konkurującymi z nimi operatorami świadczącymi określone usługi pocztowe; uważa, że zwiększona konkurencja nie powinna prowadzić do stosowania nielegalnych praktyk w aspekcie społecznym ani do pogorszenia warunków pracy;

45.  zwraca uwagę, że przedsiębiorstwa mają możliwość rozwijania i rozszerzania swej produkcji w sposób innowacyjny, w szczególności na obszarach peryferyjnych, co powinno również przynieść skutek w postaci wsparcia zatrudnienia.

46.    zauważa, że w sektorze tym wzrosła liczba osób zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy, osób wykonujących pracę tymczasową zlecaną za pośrednictwem agencji i osób samozatrudnionych oraz że zmiany prowadzą ogólnie do bardziej elastycznych umów o pracę, co w niektórych przypadkach może prowadzić do niepewnego zatrudnienia bez odpowiedniej ochrony pracowników; z zadowoleniem przyjmuje rozwój nowych modeli czasu pracy pracowników, którzy dzięki nim są np. w stanie lepiej godzić życie zawodowe i rodzinne, mogą się kształcić, wykonując jednocześnie pracę zawodową, lub mają możliwość pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy; zauważa, że nowe, elastyczne umowy o pracę muszą wykluczać potencjalne zagrożenia, takie jak nadmierne obciążanie pracowników lub wynagrodzenie nieadekwatne do wykonywanej pracy; wyraźnie wskazuje zatem na konieczność elastyczności rynku pracy z jednej strony oraz zabezpieczenia ekonomicznego i społecznego pracowników z drugiej strony; podkreśla, że zmniejszania kosztów pracy przez pogarszanie warunków pracy i obniżanie standardów zatrudnienia nie należy uważać za elastyczność; wzywa Komisję i państwa członkowskie do monitorowania działań na rzecz walki z pozornym samozatrudnieniem w sektorze pocztowym; mówiąc ogólniej, apeluje do państw członkowskich, aby nie dopuściły do sytuacji, w której elastyczność umów o pracę wpływa negatywnie na pracowników;

47.    docenia ważną rolę związków zawodowych, które – we współpracy z operatorami świadczącymi usługę powszechną – starają się w wielu państwach członkowskich nadać przemianom w sektorze usług pocztowych charakter sprzyjający pod względem społecznym; podkreśla znaczenie silnych i niezależnych partnerów społecznych w sektorze usług pocztowych, zinstytucjonalizowanego dialogu społecznego i zaangażowania pracowników w sprawy ich przedsiębiorstw;

48.    podkreśla, jak ważne jest monitorowanie przestrzegania wymogów dotyczących okresów prowadzenia pojazdu i odpoczynku oraz godzin pracy w sektorze usług pocztowych; uważa, że monitorowanie powinno odbywać się z zastosowaniem cyfrowych urządzeń monitorujących zainstalowanych w pojazdach; przypomina, że rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w sprawie tachografów w transporcie drogowym nie ma zastosowania do pojazdów o masie całkowitej poniżej 3,5 tony; domaga się z tego powodu wzmocnienia kontroli w odniesieniu do czasu pracy i odpoczynku; przypomina, że wszystkie zadania wykonywane pracownika należy zaliczać do jego czasu pracy; podkreśla również, jak istotne jest monitorowanie przestrzegania europejskiego i krajowego prawodawstwa w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, również w odniesieniu do stanu pojazdów, przez wszystkie osoby zaangażowane w doręczanie przesyłek pocztowych, niezależnie od tego, czy są one pracownikami samozatrudnionymi, podwykonawcami, pracownikami tymczasowymi czy pracownikami kontraktowymi;

49.    uważa, iż konieczne jest zapewnienie równowagi pomiędzy swobodną konkurencją, potrzebami konsumentów, trwałością usługi powszechnej i jej finansowaniem oraz utrzymywaniem miejsc pracy;

50.    wyraża zaniepokojenie z powodu prób obejścia obowiązujących przepisów dotyczących płacy minimalnej poprzez zwiększanie obciążenia pracą do poziomu uniemożliwiającego wykonanie zadań w trakcie płatnych godzin pracy;

51.    pozytywnie ocenia kluczowe prace Komisji ds. dialogu społecznego w sektorze usług pocztowych i zwraca uwagę na projekt europejskich partnerów społecznych zatytułowany „Managing demographic challenges and finding sustainable Solutions by the social partners in the postal sector” („Podejmowanie wyzwań demograficznych i wyszukiwanie rozwiązań zgodnych z zasadą zrównoważonego rozwoju przez partnerów społecznych w sektorze usług pocztowych”);

52.    apeluje do Komisji i państw członkowskich, aby zgromadziły więcej danych o wskaźnikach i warunkach zatrudnienia w sektorze usług pocztowych, aby móc lepiej ocenić rzeczywistą sytuację po całkowitym otwarciu rynków oraz szybko reagować na zmiany i rozwiązywać ewentualne problemy; wzywa Komisję i państwa członkowskie do ścisłego monitorowania nowych metod zautomatyzowanego dostarczania przesyłek pocztowych oraz ich wpływu na warunki pracy i zatrudnienia, a także do dokonania – w razie potrzeby – oceny konieczności aktualizacji prawodawstwa w dziedzinie spraw socjalnych i zatrudnienia w celu dostosowania się do zmian zachodzących w sektorze usług pocztowych; zachęca partnerów społecznych, aby w miarę potrzeby aktualizowali w podobny sposób układy zbiorowe w celu zapewnienia wysokich standardów pracy i zatrudnienia;

53.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji.

(1)

Dz.U. L 15 z 21.1.1998, s. 14.

(2)

Dz.U. C 217 z 11.8.2010, s. 7.

(3)

Dz.U. L 165 z 18.6.2013, s. 63.

(4)

Dz.U. L 165 z 18.6.2013, s. 1.

(5)

Dz.U. L 304 z 22.11.2011, s. 64.

(6)

Dz.U. L 281 z 23.11.1995, s. 31.

(7)

Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0067.

(8)

Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0009.


UZASADNIENIE

Zmiana przepisów w sprawie usług pocztowych z 2008 r. pozwoliła osiągnąć kluczowe cele liberalizacji europejskich usług pocztowych. Niemniej od chwili pełnego otwarcia w 2008 r. rynek usług pocztowych przeszedł olbrzymie zmiany. Z jednej strony w wielu państwach członkowskich spadła ilość korespondencji papierowej. W całej UE wysyła się coraz mniej listów: w latach 2012–2013 średni spadek w 28 państwach członkowskich UE wyniósł 4,85 %. Z drugiej strony, nowe technologie zwiększają wygodę zakupów online i tym samym liczbę paczek dostarczanych przez operatorów pocztowych. W efekcie ponad połowa całkowitych przychodów sektora pocztowego pochodzi z dostawy paczek i przesyłek ekspresowych. W okresie ostatnich pięciu lat segment B2C rynku paczek i małych paczek zanotował gwałtowny wzrost, również z powodu rozwoju handlu elektronicznego, z kolei konkurencja na rynku przesyłek listowych rozwija się w wolnym tempie mimo pełnego otwarcia rynku w całej UE.

Dobrej jakości usługi pocztowe są istotną częścią komunikacji na rynku wewnętrznym UE. Dostawcy usług pocztowych oferują szeroką gamę usług po przystępnych cenach, począwszy od odbioru, poprzez transport i sortowanie, a skończywszy na dostawie listów i paczek do domów i biur. Unijny sektor pocztowy nadal przyczynia się zasadniczo do umacniania spójności społecznej, gospodarczej i terytorialnej oraz rozwoju jednolitego rynku cyfrowego. Niezawodne i przystępne cenowo usługi dostawy listów i paczek są w dalszym ciągu bardzo ważne dla jednolitego rynku. Zakres usług pocztowych jest bardzo szeroki i obejmuje zarówno dostawę listów i paczek, jak i usługi dodane. Działalność innych sektorów, takich jak handel elektroniczny, sektor wydawniczy, sprzedaż wysyłkowa, ubezpieczenia, bankowość i reklama, opiera się w dużej mierze na infrastrukturze pocztowej.

W 2009 r. roczny obrót w usługach pocztowych w całej UE wyniósł 72 miliardy EUR, czyli 0,62 % PKB UE. W 2013 r. operatorzy świadczący usługi powszechne wysłali w UE ponad 85 miliardów przesyłek listowych oraz blisko 2 miliardy paczek. W 2011 r. roczny obrót w europejskich usługach pocztowych wyniósł 91 miliardów EUR, czyli 0,72% PKB UE. Operatorzy pocztowi oferują szeroki wachlarz usług i stanowią ważny segment gospodarki. Trzeba jednak zauważyć, że zapotrzebowanie na dystrybucję listów, gazet, czasopism, reklam i innych dokumentów zmniejsza się z powodu rozwoju zaawansowanej komunikacji elektronicznej, zaś główny trend dotyczy usług dostawy paczek i związany jest z rozwojem handlu elektronicznego. Rynek dostawy paczek jest konkurencyjnym, innowacyjnym i szybko rozwijającym się sektorem. W 27 państwach członkowskich UE tylko 9 % konsumentów i 18 % detalistów internetowych korzysta z transgranicznego handlu elektronicznego. Unia Europejska powinna kontynuować realizację planu działania na rzecz budowy jednolitego rynku usług dostawy paczek.

Operatorzy świadczący powszechne usługi pocztowe zatrudniają około 1,2 miliona osób; do tego należy doliczyć pracowników zatrudnionych przez inne podmioty realizujące dostawy listów i paczek. Oszacowano, że w 2010 r. w europejskim segmencie usług ekspresowych pracowało 272 000 osób, a zgodnie z prognozami liczba ta wzrośnie do 300 000 w roku 2020.

Jednym z podstawowych zadań Komisji jest promowanie i ochrona efektywnej konkurencji w sektorze usług pocztowych. Wspieranie rozwoju konkurencji w tym sektorze ma również duże znaczenie w dążeniach do osiągnięcia celów strategii „Europa 2020” w zakresie trwałego wzrostu bardziej konkurencyjnej i zasobooszczędnej gospodarki.


OPINIA Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (23.6.2016)

dla Komisji Transportu i Turystyki

dotycząca sprawozdania w sprawie stosowania dyrektywy o usługach pocztowych

(2016/2010(INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Georges Bach

WSKAZÓWKI

Komisja Zatrudnienia i Spraw Socjalnych zwraca się do Komisji Transportu i Turystyki, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  uważa, że w wyniku postępu technologicznego i digitalizacji w sektorze usług pocztowych nastąpiły w minionych latach znaczne zmiany, a modernizacja i dywersyfikacja usług pocztowych wywiera silny wpływ na warunki pracy i zatrudnienie w tym sektorze, zwłaszcza na obszarach odległych, wiejskich i górskich, oraz że poziom zatrudnienia ogółem zmniejszył się w ostatnich 20 latach, a w latach 2012–2013 średni spadek zatrudnienia w sektorze pocztowym w 28 państwach UE wyniósł 4,4 %;

2.  zauważa, że z uwagi na zastąpienie poczty papierowej narzędziami cyfrowymi w UE wysyła się coraz mniej listów, podczas gdy zapotrzebowanie na usługi branży przesyłek ekspresowych zwiększa się; uważa, że poziom zatrudnienia wśród podmiotów świadczących usługi powszechne spadł w wyniku coraz mniejszego wolumenu przesyłek listowych oraz modernizacji i coraz większej automatyzacji; uważa, że z powodu postępu technologicznego umożliwiającego obywatelom dostęp do usług i komunikacji na odległość zmniejszyła się liczba urzędów pocztowych, a w związku z tym zmalało zatrudnienie w tym sektorze;

3.  przypomina, że usługi pocztowe mają zasadnicze znaczenie dla rozwoju regionalnego, włączenia społecznego oraz spójności gospodarczej i terytorialnej UE, a także odgrywają szczególnie ważną rolę na obszarach wiejskich i oddalonych, jak określono w art. 3 ust. 2 oraz motywach 19, 20 i 22 dyrektywy w sprawie usług pocztowych; dlatego zwraca uwagę na zasadnicze znaczenie utrzymania usług pocztowych na obszarach oddalonych, wiejskich i górskich w celu ułatwiania komunikacji między ludźmi, a także zagwarantowania świadczenia niezbędnych usług pocztowych, w tym lokalnych punktów dostępu; wzywa zatem państwa członkowskie do dokonania oceny skutków dyrektywy o usługach pocztowych (97/67/WE, zmienionej dyrektywą 2008/6/WE) dla obywateli europejskich, szczególnie tych mieszkających na obszarach oddalonych, wiejskich i górskich, oraz do dopilnowania, by zgodnie z dyrektywą 2008/6/WE świadczenie usług powszechnych było zagwarantowane co najmniej pięć dni w tygodniu; wzywa w związku z tym państwa członkowskie, by przyspieszyły rozbudowę sieci szerokopasmowej na obszarach wiejskich, aby obszary te mogły w pełni korzystać z potencjału jednolitego rynku cyfrowego, w szczególności jeśli chodzi o tworzenie miejsc pracy, konkurencyjność, innowacyjność i dostęp do nowych usług elektronicznych, zwłaszcza elektronicznych usług pocztowych, oraz by zapewniły ciągłość i przyszły rozwój usług; przypomina, że pełne otwarcie rynku usług pocztowych nie powinno prowadzić do koncentracji usług prywatnych w bardziej dochodowych regionach, takich jak obszary gęsto zaludnione; apeluje zatem do właściwych organów o przeprowadzenie analizy negatywnych konsekwencji „wybiórczego podejścia” oraz o zapobieganie im; wzywa Komisję i państwa członkowskie do wymiany najlepszych praktyk dotyczących operatorów świadczących usługi powszechne;

4.  zauważa, że w sektorze tym wzrosła liczba osób zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy, osób wykonujących pracę tymczasową zlecaną za pośrednictwem agencji i osób samozatrudnionych oraz że zmiany prowadzą ogólnie do bardziej elastycznych umów o pracę, co w niektórych przypadkach może prowadzić do niepewnego zatrudnienia bez odpowiedniej ochrony pracowników; z zadowoleniem przyjmuje rozwój nowych modeli czasu pracy pracowników, którzy dzięki nim są np. w stanie lepiej godzić życie zawodowe i rodzinne, mogą się kształcić, wykonując jednocześnie pracę zawodową, lub mają możliwości pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy; zauważa, że nowe, elastyczne umowy o pracę muszą wykluczać potencjalne zagrożenia, takie jak nadmierne obciążanie pracowników lub wynagrodzenie nieadekwatne do wykonywanej pracy; wyraźnie wskazuje zatem na konieczność elastyczności rynku pracy z jednej strony oraz zabezpieczenia ekonomicznego i społecznego pracowników z drugiej strony; podkreśla, że zmniejszania kosztów pracy przez pogarszanie warunków pracy i obniżanie standardów zatrudnienia nie należy uważać za elastyczność; wzywa Komisję i państwa członkowskie do monitorowania działań na rzecz walki z pozornym samozatrudnieniem w sektorze pocztowym; mówiąc ogólniej, apeluje do państw członkowskich, aby nie dopuściły do sytuacji, w której elastyczność umów o pracę wpływa negatywnie na pracowników;

5.  zwraca uwagę, że w niektórych państwach członkowskich liberalizacja sektora usług pocztowych doprowadziła do znacznych różnic w warunkach pracy i w wysokości wynagrodzeń pomiędzy podmiotami świadczącymi usługi powszechne a konkurującymi z nimi operatorami świadczącymi określone usługi pocztowe; podkreśla konieczność bardziej trwałego zatrudnienia o wysokiej jakości w tym sektorze;

6.  docenia ważną rolę związków zawodowych, które – we współpracy z podmiotami świadczącymi usługi powszechne – starają się w wielu państwach członkowskich nadać przemianom w sektorze usług pocztowych charakter sprzyjający pod względem społecznym; podkreśla znaczenie silnych i niezależnych partnerów społecznych w sektorze usług pocztowych, zinstytucjonalizowanego dialogu społecznego i zaangażowania pracowników w sprawy ich przedsiębiorstw;

7.  zwraca uwagę na szereg przypadków nieuczciwej konkurencji w sektorze usług pocztowych; przypomina, że nieuczciwa konkurencja(1) może przyczynić się do degradacji warunków pracy; wzywa właściwe organy do stosownego sankcjonowania wszelkich uchybień w tym zakresie;

8.  podkreśla, jak ważne jest monitorowanie przestrzegania wymogów dotyczących okresów prowadzenia pojazdu i odpoczynku oraz godzin pracy w sektorze usług pocztowych; uważa, że monitorowanie powinno odbywać się z zastosowaniem cyfrowych urządzeń monitorujących zainstalowanych w pojazdach; przypomina, że rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w sprawie tachografów w transporcie drogowym nie ma zastosowania do pojazdów o masie całkowitej poniżej 3,5 tony; domaga się z tego powodu wzmocnienia kontroli w odniesieniu do czasu pracy i odpoczynku; przypomina, że wszystkie zadania pracownika należy zaliczać do jego czasu pracy; podkreśla również, jak istotne jest monitorowanie przestrzegania europejskiego i krajowego prawodawstwa w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, również w odniesieniu do stanu pojazdów, przez wszystkie osoby zaangażowane w doręczanie przesyłek pocztowych, niezależnie od tego, czy są one pracownikami samozatrudnionymi, podwykonawcami, pracownikami tymczasowymi czy pracownikami kontraktowymi;

9. uważa, iż konieczne jest zapewnienie równowagi pomiędzy swobodną konkurencją, potrzebami konsumentów, trwałością usługi powszechnej i jej finansowaniem oraz utrzymywaniem miejsc pracy;

10. wyraża zaniepokojenie z powodu prób obejścia obowiązujących przepisów dotyczących płacy minimalnej poprzez zwiększanie obciążenia pracą do poziomu uniemożliwiającego wykonanie zadań w trakcie płatnych godzin pracy;

11.  zaznacza, że restrukturyzacja i nowe rodzaje działalności w sektorze usług pocztowych, takie jak logistyka, usługi finansowe czy telefonia, pozwalają tworzyć miejsca pracy; zwraca uwagę na znaczenie kształcenia i szkolenia, jak i przekwalifikowania w celu ułatwienia pracownikom zdobycia umiejętności zawodowych niezbędnych w XXI wieku, takich jak umiejętności cyfrowe, a także podkreśla ważną rolę partnerów społecznych w tym kontekście; zauważa, że w niektórych państwach członkowskich udane projekty dywersyfikacji usług pocztowych, obejmujące zwiększenie oferty usług finansowych (np. pocztowe banki oszczędnościowe), usług świadczonych przez organy samorządowe, usług poczty cyfrowej i hybrydowej oraz doręczanie paczek w transakcjach przedsiębiorców z klientami, pozwoliły zapobiec masowej utracie miejsc pracy; uważa, że pracodawca powinien w odpowiedni sposób zapoznać pracowników z nowymi technologiami, takimi jak aplikacje informatyczne i aplikacje do śledzenia przesyłek; podkreśla, że w przypadku zatrudnienia czasowego pośrednicząca agencja pracy musi zapewnić odpowiednie przygotowanie i przeszkolenie pracowników;

12.  zwraca uwagę na oferowany w ramach Erasmus+ program Leonardo da Vinci, który dotyczy szkolenia i kształcenia zawodowego, będący cennym wsparciem w transformacji sektora usług pocztowych; zauważa, że starsi pracownicy również muszą się przekwalifikowywać i być dokształcani i że to też może wywoływać stres;

13.  podkreśla możliwości, jakich należy szukać dla konsumentów, MŚP i detalistów internetowych oraz samego sektora usług pocztowych na rozwijającym się rynku usług dostarczania paczek zarówno w granicach państw członkowskich, jak i pomiędzy państwami członkowskimi; podkreśla jednak, że aby rozwój w tej dziedzinie mógł przynosić korzyści, usługi takie jak transgraniczne dostarczanie paczek muszą być przystępne cenowo i dostępne z zagwarantowaniem przejrzystości cen i dostatecznych udogodnień, takich jak systemy identyfikacji i śledzenia przesyłek oraz interoperacyjność usług dostawy;

14.  pozytywnie ocenia kluczowe prace Komisji ds. dialogu społecznego w sektorze usług pocztowych i zwraca uwagę na projekt europejskich partnerów społecznych zatytułowany „Managing demographic challenges and finding sustainable Solutions by the social partners in the postal sector” („Podejmowanie wyzwań demograficznych i wyszukiwanie rozwiązań zgodnych z zasadą zrównoważonego rozwoju przez partnerów społecznych w sektorze usług pocztowych”);

15.  apeluje do Komisji i państw członkowskich, aby zgromadziły więcej danych o wskaźnikach i warunkach zatrudnienia w sektorze usług pocztowych, aby móc lepiej ocenić rzeczywistą sytuację po całkowitym otwarciu rynków oraz szybko reagować na zmiany i rozwiązywać ewentualne problemy; wzywa Komisję i państwa członkowskie do ścisłego monitorowania nowych metod zautomatyzowanego dostarczania przesyłek pocztowych oraz ich wpływu na warunki pracy i zatrudnienia, a także do dokonania – w razie potrzeby – oceny konieczności aktualizacji prawodawstwa w dziedzinie spraw socjalnych i zatrudnienia w celu dostosowania się do zmian zachodzących w sektorze usług pocztowych; zachęca partnerów społecznych, aby w miarę potrzeby aktualizowali w podobny sposób układy zbiorowe w celu zapewnienia wysokich standardów pracy i zatrudnienia;

16.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że poszczególne państwa członkowskie stosują przepisy art. 9 ust. 2 akapit drugi tiret piąte dyrektywy 97/67/WE, i wzywa państwa członkowskie, aby uwzględniły warunki pracy jako kryterium w procedurze koncesjonowania i wydawania zezwoleń;

17.  podkreśla korzyści płynące z trwałego zatrudnienia o wysokiej jakości w sektorze usług pocztowych i doręczania przesyłek, w tym w zakresie zapewnienia wysokich i spójnych standardów usług świadczonych na rzecz konsumentów;

18.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w sektorze usług powszechnych w państwach członkowskich z zasady obowiązują układy zbiorowe pracy, oraz przypomina o ich wielkim znaczeniu; zachęca partnerów społecznych do wynegocjowania – zgodnie z prawem krajowym – porozumień zbiorowych dotyczących wszystkich usług pocztowych, ponieważ są one skutecznym narzędziem zapobiegania konkurowaniu o najniższe standardy socjalne oraz standardy pracy i zatrudnienia, a także skutecznym narzędziem zapewnienia wszystkim pracownikom godziwego wynagrodzenia i uczciwej konkurencji wśród podmiotów świadczących usługi pocztowe;

19.  apeluje do Komisji i państw członkowskich, aby przy opracowywaniu nowych regulacji dotyczących rynku usług pocztowych, szczególnie w związku z procesem tworzenia jednolitego rynku cyfrowego, uwzględniały strategiczne znaczenie publicznych operatorów pocztowych świadczących usługi powszechne oraz potrzebę zapewnienia wysokich standardów w zakresie ochrony praw pracowników sektora usług pocztowych;

20.  wzywa państwa członkowskie do zagwarantowania wszystkim pracownikom w sektorze usług pocztowych godziwych warunków pracy, w tym wymaganego poziomu ochrony zdrowia i bezpieczeństwa w miejscu pracy niezależnie od wielkości przedsiębiorstwa, miejsca zatrudnienia lub rodzaju umowy; podkreśla znaczenie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa w miejscu pracy, w szczególności z uwagi na przemiany demograficzne i wysoką mobilność pracowników sektora usług pocztowych; z zadowoleniem przyjmuje współpracę Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy (EU-OSHA) z sektorowymi partnerami społecznymi w ramach kampanii „Stres w pracy? Nie, dziękuję!”.

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGOW KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

21.6.2016

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

40

6

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Tiziana Beghin, Brando Benifei, Mara Bizzotto, Vilija Blinkevičiūtė, Enrique Calvet Chambon, David Casa, Ole Christensen, Lampros Fountoulis, Elena Gentile, Arne Gericke, Marian Harkin, Czesław Hoc, Danuta Jazłowiecka, Jan Keller, Ádám Kósa, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Jérôme Lavrilleux, Jeroen Lenaers, Javi López, Morten Løkkegaard, Thomas Mann, Dominique Martin, Emilian Pavel, Georgi Pirinski, Marek Plura, Terry Reintke, Sofia Ribeiro, Claude Rolin, Anne Sander, Sven Schulze, Romana Tomc, Yana Toom, Marita Ulvskog, Renate Weber, Tatjana Ždanoka

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Daniela Aiuto, Georges Bach, Lynn Boylan, Paloma López Bermejo, Edouard Martin, Joachim Schuster, Csaba Sógor, Neoklis Sylikiotis, Flavio Zanonato, Gabriele Zimmer

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Paul Tang

(1)

COM (2015)0568, s. 6.


OPINIA Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów (24.5.2016)

dla Komisji Transportu i Turystyki

w sprawie sprawozdania dotyczącego stosowania dyrektywy o usługach pocztowych

(2016/2010(INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Lucy Anderson

WSKAZÓWKI

Komisja Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów zwraca się do Komisji Transportu i Turystyki, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  zauważa, że wdrożenie dyrektywy o usługach pocztowych nie doprowadziło do pełnego rozwinięcia konkurencji ani do stworzenia wewnętrznego rynku usług doręczania listów i paczek;

2.  przypomina istotne znaczenie, jakie ma obowiązek świadczenia usługi powszechnej w sektorze pocztowym dla rozwoju sprawiedliwego jednolitego rynku dla obywateli, konsumentów oraz MŚP; zauważa, że obowiązek świadczenia usługi powszechnej jest wypełniany na różne sposoby w poszczególnych państwach członkowskich, co jest odzwierciedleniem swobody państw członkowskich w definiowaniu usługi powszechnej w celu jej dostosowania do warunków krajowych, w tym na szczeblu lokalnym;

3.  uważa, że poziom transpozycji dyrektywy jest niezadowalający, w tym odnośnie do kwestii takich jak rozdział strukturalny, dostęp do sieci oraz wymogi dotyczące zezwoleń; zauważa, że Komisja wszczęła przeciwko dwóm państwom członkowskim postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom w związku z treścią aktów transponujących; apeluje do Komisji, aby sprawdziła, czy środki ustawodawcze przyjęte przez państwa członkowskie stanowią pełną transpozycję dyrektywy, a jeżeli nie, aby podjęła zdecydowane działania w celu naprawienia sytuacji; zwraca uwagę na orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C340/13, w którym to orzeczeniu stwierdzono, że zasada niedyskryminacji, o której mowa w art. 12 dyrektywy o usługach pocztowych, nie uniemożliwia operatorom świadczącym usługę powszechną stosowania rabatów ilościowych dla przedsiębiorstw w uzasadnionym przypadku, jakim jest stymulowanie popytu; uznaje również, że w poprzednim orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości w połączonych sprawach od C-287/06 do C-292/06 podkreślono, że może dochodzić do naruszenia zakazu dyskryminacji w przypadku rabatów funkcjonalnych;

4.  zauważa, że Komisja potwierdziła, iż dyrektywa o usługach pocztowych nie wymaga od operatorów świadczących powszechną usługę żadnej szczególnej struktury własnościowej; uważa, że należy zachęcać operatorów świadczących usługę powszechną i operatorów alternatywnych do inwestowania w świadczenie efektywnych i dostępnych wysokiej jakości usług pocztowych oraz do wprowadzania innowacji w zakresie takich usług z pożytkiem dla klientów, zamiast uniemożliwiać im to; zachęca władze publiczne i państwa członkowskie do wspierania modernizacji i odnowy sektora dzięki inwestycjom i przy wykorzystaniu najbardziej odpowiednich mechanizmów finansowania, zgodnie z unijną polityką konkurencji;

5.  zwraca uwagę, że w wielu państwach członkowskich zmniejszenie się liczby przesyłek listowych sprawia, że świadczenie usług powszechnych staje się coraz trudniejsze; uznaje, że wielu wyznaczonych operatorów świadczących usługę powszechną, aby finansować obowiązek świadczenia usługi powszechnej wykorzystuje dochody z działalności handlowej innej niż obowiązek świadczenia usługi powszechnej, takiej jak usługi finansowe lub doręczanie paczek; przypomina o ścisłym związku między rozwojem sektora usług pocztowych i doręczania paczek a handlem elektronicznym i wypieraniem usług tradycyjnych przez usługi elektroniczne; wzywa Komisję do stałego monitorowania zmian w sektorze pocztowym i sektorze doręczania paczek, a państwa członkowskie do korzystania z oferowanej elastyczności w stosowaniu dyrektywy o usługach pocztowych, aby zapewnić trwałość obowiązku świadczenia usługi powszechnej i jakość świadczonych usług; uznaje zmiany w oczekiwaniach klientów oraz korzyści wynikające z kampanii „Keep Me Posted EU” promującej możliwości wyboru przez konsumenta; uważa, że w każdym przypadku, kiedy wymagają tego użytkownicy, należy udostępnić opcję zastępowania usług tradycyjnych usługami elektronicznymi;

6.  ponawia swoje poparcie dla forum użytkowników usług pocztowych, które Komisja utworzyła w 2011 r. i które ułatwia dyskusje między użytkownikami, operatorami, związkami zawodowymi i innymi podmiotami na tematy takie jak zadowolenie użytkowników końcowych, wymogi przedsiębiorstw korzystających z usług oraz sposoby poprawy dostaw w handlu elektronicznym; uważa, że forum jest bardzo przydatne i powinno się gromadzić regularnie, aby wskazywać możliwości ulepszenia usług pocztowych i doręczania paczek; wzywa Komisję do dokładnego przeanalizowania rozwoju usług pocztowych w związku z faktem, że nowi operatorzy cyfrowi wchodzą na rynek oraz do ocenienia potencjalnych następstw i możliwości dla obecnych usług pocztowych i pracowników zatrudnionych w tej branży; z zadowoleniem przyjmuje wzrost możliwości zatrudnienia w sektorze doręczania paczek i zachęca państwa członkowskie do rozwijania strategii mających na celu dalsze pogłębianie umiejętności, kształcenie i szkolenie pracowników tego sektora; zauważa, że w sektorze pocztowym i sektorze doręczania paczek wzrosło zatrudnienie w niepełnym wymiarze godzin, korzystanie z usług agencji pracy tymczasowej oraz osób prowadzących działalność na własny rachunek; zauważa, że wysokiej jakości trwałe miejsca pracy odgrywają istotną rolę w zapewnianiu wysokich i spójnych standardów usług świadczonych konsumentom oraz uważa, że państwa członkowskie powinny poczynić niezbędne kroki, aby zapewnić uczciwe warunki pracy w tym sektorze, bez względu na status zatrudnienia;

7.  uważa, że chociaż sytuacja różni się w poszczególnych państwach członkowskich, to można i należy zwiększyć jakość, dostępność i niezawodność dostarczania paczek, wzmocnić zaufanie konsumentów, w tym na obszarach wiejskich i odległych, w miasteczkach i gminach; podkreśla potrzebę zapewnienia dostępności usług pocztowych osobom niepełnosprawnym, a także podkreśla znaczenie, jakie ma akt w sprawie dostępności, szczególnie w odniesieniu do dostaw transgranicznych i handlu elektronicznego;

8.  podkreśla, że rynkowy udział transgranicznych usług dostawczych stale rośnie, i że należy go wspierać; przyjmuje do wiadomości wnioski z przeprowadzonych przez Komisję konsultacji publicznych w sprawie transgranicznego doręczania paczek; podkreśla, że największymi przeszkodami, z jakimi borykają się konsumenci i sprzedawcy detaliczni w handlu elektronicznym w UE, są wysokie ceny doręczeń, brak przejrzystości, niezadowalające terminy doręczeń, brak informacji i jasności co do odpowiedzialności za utratę lub uszkodzenie; zauważa, jak duże znaczenie mają cenowo przystępne i niezawodne usługi dostarczania paczek dla pełnego wykorzystania potencjału jednolitego rynku cyfrowego; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w 2016 r. Komisja zamierza zacząć stosować środki zwiększenia przejrzystości cenowej i wzmocnienia nadzoru regulacyjnego nad dostarczaniem paczek oraz wzywa Komisję do rozważenia działań w zakresie dostępności sieci pocztowych, aby należycie zająć się problemami, z jakimi borykają się konsumenci i przedsiębiorstwa na rynku usług doręczycielskich;

9.  uważa, że europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń jest dla konsumentów i przedsiębiorstw przydatnym mechanizmem dochodzenia roszczeń w przypadku transakcji transgranicznych; podkreśla, że dyrektywa w sprawie alternatywnych metod rozstrzygania sporów oraz platforma internetowa utworzona na mocy rozporządzenia (UE) nr 524/2013 w sprawie internetowego systemu rozstrzygania sporów konsumenckich mogą być korzystne dla konsumentów i przedsiębiorstw w przypadku transakcji transgranicznych; jest zaniepokojony faktem, że chociaż termin transpozycji upłynął w lipcu 2015, to do tej pory tylko 24 państwa członkowskie transponowały dyrektywę, a w konsekwencji miliony obywateli europejskich są pozbawione tego ważnego mechanizmu dochodzenia roszczeń; wzywa do wprowadzania mechanizmów odpowiedniego dochodzenia roszczeń konsumentom w branży usług pocztowych, jeśli zajdzie taka konieczność;

10.  wzywa Komisję do podjęcia działań, aby zapewnić operatorom zasiedziałym i alternatywnym równe warunki działalności oraz aby ułatwić dostęp MŚP z sektora pocztowego; przypomina, że przejrzystość w zakresie wszystkich cen specjalnych, obniżek, warunków lub rabatów jest kluczowym elementem dyrektywy o usługach pocztowych i służy zapewnieniu niedyskryminacyjnego traktowania wszystkich użytkowników usług pocztowych; wzywa Komisję do usunięcia barier w konkurencji transgranicznej i krajowej, tak aby konsumenci i przedsiębiorstwa, w szczególności MŚP, mogły czerpać korzyści z prawdziwego jednolitego rynku usług pocztowych;

11.  jest przekonany, że konsumenci powinni mieć możliwość łatwego porównywania usług świadczonych przez różnych operatorów usług pocztowych, w tym cen, zakresu usług oraz prędkości doręczania; zwraca uwagę, że do rozwoju transgranicznych usług pocztowych w UE mogłoby przyczynić się stworzenie platform dystrybucji usług, uruchomienie stron internetowych umożliwiających porównywanie cen, poprawa systemów identyfikacji i śledzenia oraz inne tego typu inicjatywy promujące wiedzę konsumentów;

12.  podkreśla potencjalną rolę mechanizmów finansowania UE w ułatwianiu innowacji w usługach pocztowych i doręczycielskich, w tym możliwości w handlu elektronicznym z korzyścią dla konsumentów, środowiska i MŚP, a także rozwiązań służących celom integracji społecznej i dostępności; odnotowuje, że aby ulepszyć funkcjonowanie sektora pocztowego, należy wspierać współpracę między krajowymi organami regulującymi usługi pocztowe, Komisją, organami ds. konkurencji, urzędami ochrony konsumentów, podmiotami prowadzącymi detaliczny handel elektroniczny i wszystkimi operatorami uczestniczącymi w świadczeniu transgranicznych usług doręczycielskich; przypomina, że Parlament zwrócił się do Komisji o zbadanie możliwości utworzenia znaków zaufania w handlu elektronicznym oraz o rozpatrzenie, czy takie znaki mogłyby również przyczynić się do zapewnienia jakości i niezawodności usług doręczycielskich;

WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGO W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

24.5.2016

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

30

3

1

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Dita Charanzová, Carlos Coelho, Daniel Dalton, Nicola Danti, Dennis de Jong, Pascal Durand, Vicky Ford, Evelyne Gebhardt, Maria Grapini, Antanas Guoga, Robert Jarosław Iwaszkiewicz, Liisa Jaakonsaari, Eva Paunova, Virginie Rozière, Christel Schaldemose, Andreas Schwab, Olga Sehnalová, Ivan Štefanec, Catherine Stihler, Richard Sulík, Mylène Troszczynski, Marco Zullo

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Lucy Anderson, Pascal Arimont, Edward Czesak, Morten Løkkegaard, Dariusz Rosati, Richard Sulík, Lambert van Nistelrooij, Sabine Verheyen, Theodoros Zagorakis

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Raymond Finch, Christofer Fjellner, Sven Giegold


WYNIK GŁOSOWANIA KOŃCOWEGOW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

Data przyjęcia

12.7.2016

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

43

2

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Daniela Aiuto, Lucy Anderson, Inés Ayala Sender, Georges Bach, Izaskun Bilbao Barandica, Deirdre Clune, Michael Cramer, Andor Deli, Karima Delli, Isabella De Monte, Ismail Ertug, Jacqueline Foster, Dieter-Lebrecht Koch, Merja Kyllönen, Miltiadis Kyrkos, Bogusław Liberadzki, Peter Lundgren, Gesine Meissner, Cláudia Monteiro de Aguiar, Renaud Muselier, Jens Nilsson, Markus Pieper, Salvatore Domenico Pogliese, Tomasz Piotr Poręba, Gabriele Preuß, Christine Revault D’Allonnes Bonnefoy, Dominique Riquet, Massimiliano Salini, David-Maria Sassoli, Claudia Schmidt, Jill Seymour, Claudia Țapardel, Keith Taylor, Pavel Telička, Wim van de Camp, Elissavet Vozemberg-Vrionidi, Janusz Zemke, Roberts Zīle, Kosma Złotowski, Elżbieta Katarzyna Łukacijewska

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Markus Ferber, Maria Grapini, Timothy Kirkhope, Patricija Šulin

Zastrzeżenia prawne - Polityka ochrony prywatności