Procedura : 2015/0112(COD)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0277/2016

Teksty złożone :

A8-0277/2016

Debaty :

PV 01/02/2017 - 18
CRE 01/02/2017 - 18

Głosowanie :

PV 02/02/2017 - 7.3
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2017)0014

SPRAWOZDANIE     ***I
PDF 769kWORD 79k
29.9.2016
PE 585.819v02-00 A8-0277/2016

w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 19/2013 w sprawie wprowadzenia w życie dwustronnej klauzuli ochronnej i mechanizmu stabilizacyjnego dotyczącego bananów, zawartych w Umowie o handlu między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Kolumbią i Peru, z drugiej strony, oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 20/2013 w sprawie wprowadzenia w życie dwustronnej klauzuli ochronnej i mechanizmu stabilizacyjnego dotyczącego bananów, zawartych w Umowie ustanawiającej stowarzyszenie między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Ameryką Środkową, z drugiej strony

(COM(2015) 220 – C8-0131/2015 – 2015/0112(COD))

Komisja Handlu Międzynarodowego

Sprawozdawczyni: Marielle de Sarnez

POPRAWKI
PROJEKT REZOLUCJI USTAWODAWCZEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 ZAŁĄCZNIK DO REZOLUCJI USTAWODAWCZEJ
 UZASADNIENIE
 PROCEDURA W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

PROJEKT REZOLUCJI USTAWODAWCZEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 19/2013 w sprawie wprowadzenia w życie dwustronnej klauzuli ochronnej i mechanizmu stabilizacyjnego dotyczącego bananów, zawartych w Umowie o handlu między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Kolumbią i Peru, z drugiej strony, oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 20/2013 w sprawie wprowadzenia w życie dwustronnej klauzuli ochronnej i mechanizmu stabilizacyjnego dotyczącego bananów, zawartych w Umowie ustanawiającej stowarzyszenie między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Ameryką Środkową, z drugiej strony

(COM(2015) 220 – C8-0131/2015 – 2015/0112(COD))

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2015) 220),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 207 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C8-0131/2015),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Handlu Międzynarodowego (A8-0277/2016),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu;

2.  zatwierdza wspólne oświadczenia Parlamentu Europejskiego i Komisji załączone do niniejszej rezolucji;

3.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli uzna ona za stosowne wprowadzenie znaczących zmian do swojego wniosku lub zastąpienie go innym tekstem;

4.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

Poprawka    1

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 4 a (nowy)

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

(4a)  Należy usystematyzować wykonywanie i wykorzystywanie ocen skutków poprzedzających negocjacje międzynarodowych umów handlowych lub rozszerzanie umowy o nowe państwa, jeśli umowy te lub rozszerzenie mogą mieć bezpośredni wpływ na gospodarki i produkcję w regionach najbardziej oddalonych Unii.

(zob. – komunikat Komisji COM(2008) 642 / Regiony najbardziej oddalone atutem Europy – komunikat Komisji COM(2012) 287 / Najbardziej oddalone regiony Unii Europejskiej: w kierunku partnerstwa na rzecz inteligentnego, trwałego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu)

Poprawka    2

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Motyw 4 b (nowy)

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

(4b)  Ekwador, jeden z głównych obok Kolumbii producentów i dostawców bananów do Unii, przystępuje do umowy. Aktualny mechanizm stabilizacyjny dotyczący bananów powinien zatem zostać rozszerzony na Ekwador. Stosowanie aktualnego mechanizmu stabilizacyjnego dotyczącego bananów okazało się jednak nieskuteczne. Rzeczywiście doświadczenia wskazują, że mechanizm nie jest elastyczny, co osłabia jego skuteczność. Przez trzy kolejne lata określona dla Peru wielkość progowa przywozu została przekroczona, ale nie podjęto żadnych środków. Dlatego należy wprowadzić zmiany w celu dopilnowania, by obowiązująca procedura była szybsza i prostsza. Dzięki temu można poprawić przepływ informacji między Parlamentem Europejskim, Komisją i państwami członkowskimi, w szczególności przez uwzględnienie wczesnego ostrzegania o osiągnięciu 80 % wielkości progowych oraz przez ustanowienie centrum monitorowania cen.

Poprawka  3

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 2 a (nowy)

Rozporządzenie (UE) nr 19/2013

Artykuł 1 – litera h

 

Tekst obowiązujący

Poprawka

 

2a)   Art. 1 lit. h) otrzymuje brzmienie:

h)  „okres przejściowy” oznacza dziesięć lat od dnia rozpoczęcia stosowania umowy w odniesieniu do produktu, dla którego w harmonogramie znoszenia ceł dla towarów pochodzących z Kolumbii i Peru, określonym w podsekcji 1 i 2 sekcji B dodatku 1 (Znoszenie ceł) do załącznika I do umowy („harmonogram znoszenia ceł”) przewidziano okres znoszenia ceł krótszy niż dziesięć lat lub okres znoszenia ceł plus trzy lata w przypadku produktu, dla którego w harmonogramie znoszenia ceł przewidziano okres znoszenia ceł wynoszący dziesięć lat lub więcej.

h)  „okres przejściowy” oznacza dziesięć lat od dnia rozpoczęcia stosowania umowy w odniesieniu do produktu, dla którego w harmonogramie znoszenia ceł dla towarów pochodzących z Kolumbii, Ekwadoru i Peru, określonym w podsekcji 1 i 2 sekcji B dodatku 1 (Znoszenie ceł) do załącznika I do umowy („harmonogram znoszenia ceł”) przewidziano okres znoszenia ceł krótszy niż dziesięć lat lub okres znoszenia ceł plus trzy lata w przypadku produktu, dla którego w harmonogramie znoszenia ceł przewidziano okres znoszenia ceł wynoszący dziesięć lat lub więcej. W odniesieniu do Ekwadoru okres ten rozpoczyna się w momencie przystąpienia tego kraju do umowy.”

Poprawka    4

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 4 a (nowy)

Rozporządzenie (UE) nr 19/2013

Artykuł 15 – ustęp 2

 

Tekst obowiązujący

Poprawka

 

4a)  Art. 15 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

2.   W odniesieniu do przywozu produktów, o których mowa w ust. 1 została ustalona oddzielna roczna wielkość progowa przywozu, którą podano w drugiej i trzeciej kolumnie tabeli w załączniku. Gdy wielkość progowa dla Kolumbii lub Peru zostanie osiągnięta w danym roku kalendarzowym, Komisja, w trybie pilnym, o którym mowa w art. 14 ust. 4, przyjmuje akt wykonawczy, na mocy którego może ona tymczasowo zawiesić cło preferencyjne stosowane do produktów pochodzących z danego państwa w tym samym roku na okres nieprzekraczający trzech miesięcy i nie trwający dłużej niż do końca roku kalendarzowego albo ustalić, że takie zawieszenie cła nie jest odpowiednie.”

2.   W odniesieniu do przywozu produktów, o których mowa w ust. 1, została ustalona oddzielna roczna wielkość progowa przywozu, którą podano w drugiej, trzeciej i czwartej kolumnie tabeli w załączniku. Gdy wielkość progowa dla Kolumbii, Ekwadoru lub Peru zostanie osiągnięta w danym roku kalendarzowym, Komisja, w trybie pilnym, o którym mowa w art. 14 ust. 4, przyjmuje akt wykonawczy, na mocy którego zawiesza ona tymczasowo cło preferencyjne stosowane do produktów pochodzących z danego państwa w tym samym roku na okres nieprzekraczający trzech miesięcy i nietrwający dłużej niż do końca roku kalendarzowego.”

(http://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A32013R0019)

Uzasadnienie

PE i Rada muszą otrzymywać comiesięczne informacje o przywozie bananów i zyskach z bananów oraz przeprowadzać analizę wpływu omawianego przywozu przed osiągnięciem progu. Umowa UE/Kolumbia – Peru stanowi, że: „gdy wielkość progowa zostanie osiągnięta (…), strona UE może tymczasowo zawiesić cło preferencyjne” (załącznik I, dodatek 1, sekcja A). Oznacza to, że mechanizm mógłby być uruchamiany automatycznie po osiągnięciu wielkości progowej.

Poprawka    5

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 4 b (nowy)

Rozporządzenie (UE) nr 19/2013

Artykuł 15 – ustęp 2 a (nowy)

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

4b)  W art. 15 dodaje się ustęp w brzmieniu:

 

„2a.  Komisja musi informować Parlament Europejski i Radę o tendencjach w przywozie bananów z Kolumbii, Ekwadoru i Peru i o ich wpływie na rynek Unii oraz na producentów europejskich. W tym celu co roku, najpóźniej do dnia 1 października, musi przeprowadzić analizę dotyczącą dziewięciu ostatnich miesięcy minionego roku i przekazać ją Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

 

Analiza ta ma umożliwić ocenę ryzyka ewentualnej destabilizacji rynku i przewidzenie tendencji w przywozie do końca danego roku kalendarzowego. W tym celu Komisja musi uwzględnić wszystkie elementy zebrane w ciągu minionego roku, zwłaszcza wielkość produkcji europejskiej, wielkość przywozu, ceny sprzedaży na europejskim rynku bananów, głównie w krajach produkujących banany, oraz ceny stosowane za granicą. Komisja musi również ocenić skutki dla producentów europejskich, zwłaszcza wpływ na ich poziom zatrudnienia i ich dochody.

 

Gdy wielkość przywozu osiąga 80 % progu, którego przekroczenie uruchamia mechanizm stabilizacyjny i który wskazano w załączniku do niniejszego rozporządzenia, w odniesieniu do jednego lub kilku krajów będących stronami umowy, Komisja musi poinformować formalnie Parlament Europejski i Radę na piśmie i przedstawić im analizę wpływu przywozu na europejski rynek bananów. ”

Poprawka    6

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 4 c (nowy)

Rozporządzenie (UE) nr 19/2013

Artykuł 15 – ustęp 3

 

Tekst obowiązujący

Poprawka

 

4c)  W art. 15 skreśla się ust. 3.

„3.   Przy podejmowaniu decyzji o zastosowaniu środków zgodnie z ust. 2 Komisja bierze pod uwagę wpływ omawianego przywozu na sytuację unijnego rynku bananów. Analiza ta obejmuje takie elementy jak wpływ omawianego przywozu na poziom cen w Unii, stan przywozu z innych źródeł oraz ogólna stabilność rynku Unii.

 

(http://eur-lex.europa.eu/legal-content/pl/TXT/HTML/?uri=CELEX:32013R0019&qid=1472813829241&from=pl)

Poprawka    7

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 4 d (nowy)

Rozporządzenie (UE) nr 19/2013

Artykuł 15 – ustęp 3 a (nowy)

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

4d)  W art. 15 dodaje się ustęp w brzmieniu:

 

„3a.   Aby umożliwić dokładniejszą ocenę przywozu i sytuacji europejskiego rynku bananów, Komisja wprowadza precyzyjne narzędzia statystyczne uwzględniające tendencje w wielkości i cenach przywozu bananów, w tym w okresach miesięcznych i głównie w unijnych krajach produkujących banany. Komisja publikuje na swojej stronie internetowej i aktualizuje co trzy miesiące dane dotyczące zmian w cenach zielonych bananów na europejskim rynku bananów. Komisja może zwoływać posiedzenia monitorujące ad hoc, w których udział biorą państwa członkowskie i zainteresowane strony. ”

Poprawka    8

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 1 – akapit 1 – punkt 4 e (nowy)

Rozporządzenie (UE) nr 19/2013

Artykuł 15 – ustęp 7 a (nowy)

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

4e)  W art. 15 dodaje się ustęp w brzmieniu:

 

„7a.  Komisja przedłoży Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie dotyczące stosowania mechanizmu stabilizacyjnego dotyczącego bananów przed dniem 1 stycznia 2019 r. W sprawozdaniu zawarta zostanie ocena tendencji w przywozie bananów i ich wpływu na rynek Unii oraz na producentów unijnych. Jeśli w sprawozdaniu stwierdzi się poważne pogorszenie lub groźbę poważnego pogorszenia sytuacji na unijnym rynku bananów lub sytuacji producentów europejskich, Komisja rozważy podjęcie właściwych środków w tym towarzyszących środków wyrównawczych. ”

Poprawka    9

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 2 – punkt 1 a (nowy)

Rozporządzenie (UE) nr 20/2013

Artykuł 15 – ustęp 2

 

Tekst obowiązujący

Poprawka

 

1a)  Art. 15 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

2.  W odniesieniu do przywozu produktów, o których mowa w ust. 1 została ustalona oddzielna roczna wielkość progowa przywozu, którą podano w tabeli w załączniku. Przywóz produktów, o których mowa w ust. 1, z preferencyjną stawką cła wymaga okazania, oprócz świadectwa pochodzenia, zgodnie z załącznikiem II (Dotyczącym definicji pojęcia „produkty pochodzące” oraz metod współpracy administracyjnej) do umowy, świadectwa wywozu wydanego przez właściwe organy państwa Ameryki Środkowej, z którego dane produkty są wywożone. Gdy wielkość progowa dla państwa Ameryki Środkowej zostanie osiągnięta w danym roku kalendarzowym, Komisja, w trybie pilnym, o którym mowa w art. 14 ust. 4, przyjmuje akt wykonawczy, na mocy którego może ona tymczasowo zawiesić cło preferencyjne stosowane do produktów pochodzących z danego państwa w tym samym roku na okres nieprzekraczający trzech miesięcy i nie trwający dłużej niż do końca roku kalendarzowego albo ustalić, że takie zawieszenie cła nie jest odpowiednie.

2.  W odniesieniu do przywozu produktów, o których mowa w ust. 1, została ustalona oddzielna roczna wielkość progowa przywozu, którą podano w tabeli w załączniku. Przywóz produktów, o których mowa w ust. 1, z preferencyjną stawką cła wymaga okazania, oprócz świadectwa pochodzenia, zgodnie z załącznikiem II (Dotyczącym definicji pojęcia „produkty pochodzące” oraz metod współpracy administracyjnej) do umowy, świadectwa wywozu wydanego przez właściwe organy państwa Ameryki Środkowej, z którego dane produkty są wywożone. Gdy wielkość progowa dla państwa Ameryki Środkowej zostanie osiągnięta w danym roku kalendarzowym, Komisja, w trybie pilnym, o którym mowa w art. 14 ust. 4, przyjmuje akt wykonawczy, na mocy którego zawiesza ona tymczasowo cło preferencyjne stosowane do produktów pochodzących z danego państwa w tym samym roku na okres nieprzekraczający trzech miesięcy i nietrwający dłużej niż do końca roku kalendarzowego.

http://eur-lex.europa.eu/legal-content/pl/TXT/?uri=CELEX%3A32013R0020

Uzasadnienie

PE i Rada muszą otrzymywać comiesięczne informacje o przywozie bananów i zyskach z bananów oraz przeprowadzać analizę wpływu omawianego przywozu przed osiągnięciem progu. Umowa UE/Kolumbia – Peru stanowi, że: „gdy wielkość progowa zostanie osiągnięta, strona UE może tymczasowo zawiesić cło preferencyjne”. To oznacza, że mechanizm mógłby być wyzwalany automatycznie po osiągnięciu wielkości progowej.

Poprawka    10

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 2 – punkt 1 b (nowy)

Rozporządzenie (UE) nr 20/2013

Artykuł 15 – ustęp 2 a (nowy)

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

1b)  W art. 15 dodaje się ustęp w brzmieniu:

 

„2a.   Komisja musi informować Parlament Europejski i Radę o tendencjach w przywozie bananów z Kostaryki, Salwadoru, Gwatemali, Hondurasu, Nikaragui i Panamy i o ich wpływie na rynek Unii oraz na producentów europejskich. W tym celu co roku, najpóźniej do dnia 1 października, Komisja musi przeprowadzić analizę dotyczącą dziewięciu ostatnich miesięcy minionego roku i przekazać ją Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

 

Analiza ta ma umożliwić ocenę ryzyka ewentualnej destabilizacji rynku i przewidzenie tendencji w przywozie do końca danego roku kalendarzowego. W tym celu Komisja musi uwzględnić wszystkie elementy zebrane w ciągu minionego roku, zwłaszcza wielkość produkcji europejskiej, wielkość przywozu, ceny sprzedaży na europejskim rynku bananów, głównie w krajach produkujących banany, oraz ceny stosowane za granicą. Komisja musi również ocenić skutki dla producentów europejskich, zwłaszcza wpływ na ich poziom zatrudnienia i ich dochody.

 

Gdy wielkość przywozu osiąga 80 % progu, którego przekroczenie uruchamia mechanizm stabilizacyjny i który wskazano w załączniku do niniejszego rozporządzenia, w odniesieniu do jednego lub kilku krajów będących stronami umowy, Komisja musi poinformować formalnie Parlament Europejski i Radę na piśmie i przedstawić im analizę wpływu przywozu na europejski rynek bananów. ”

Poprawka    11

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 2 – punkt 1 c (nowy)

Rozporządzenie (UE) nr 20/2013

Artykuł 15 – ustęp 3

 

Tekst obowiązujący

Poprawka

 

1c)   W art. 15 skreśla się ust. 3.

3.   Przy podejmowaniu decyzji o zastosowaniu środków zgodnie z ust. 2 Komisja bierze pod uwagę wpływ omawianego przywozu na sytuację unijnego rynku bananów. Analiza ta obejmuje takie elementy jak wpływ omawianego przywozu na poziom cen w Unii, stan przywozu z innych źródeł oraz ogólna stabilność rynku Unii.

 

http://eur-lex.europa.eu/legal-content/pl/TXT/?uri=CELEX%3A32013R0020

Poprawka    12

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 2 – punkt 1 d (nowy)

Rozporządzenie (UE) nr 20/2013

Artykuł 15 – ustęp 3 a (nowy)

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

1d)  W art. 15 dodaje się ustęp w brzmieniu:

 

„3a.   Aby umożliwić dokładniejszą ocenę przywozu i sytuacji europejskiego rynku bananów, Komisja wprowadza precyzyjne narzędzia statystyczne uwzględniające tendencje w wielkości i cenach przywozu bananów, w tym w okresach miesięcznych i głównie w unijnych krajach produkujących banany. Komisja publikuje na swojej stronie internetowej i aktualizuje co trzy miesiące dane dotyczące zmian w cenach zielonych bananów na europejskim rynku bananów. Komisja może zwoływać posiedzenia monitorujące ad hoc, w których udział biorą państwa członkowskie i zainteresowane strony. ”

Poprawka    13

Wniosek dotyczący rozporządzenia

Artykuł 2 – punkt 1 e (nowy)

Rozporządzenie (UE) nr 20/2013

Artykuł 15 – ustęp 7 a (nowy)

 

Tekst proponowany przez Komisję

Poprawka

 

1e)  W art. 15 dodaje się ustęp w brzmieniu:

 

„7a. Komisja przedłoży Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie dotyczące stosowania mechanizmu stabilizacyjnego dotyczącego bananów przed dniem 1 stycznia 2019 r. W sprawozdaniu zawarta zostanie ocena tendencji w przywozie bananów i ich wpływu na rynek Unii oraz na producentów unijnych. Jeśli w sprawozdaniu stwierdzi się poważne pogorszenie lub groźbę poważnego pogorszenia sytuacji na unijnym rynku bananów lub sytuacji producentów europejskich, Komisja rozważy podjęcie właściwych środków w tym towarzyszących środków wyrównawczych. ”


ZAŁĄCZNIK DO REZOLUCJI USTAWODAWCZEJ

WSPÓLNE OŚWIADCZENIE

Parlament Europejski i Komisja zgadzają się co do znaczenia ścisłej współpracy przy monitorowaniu wdrażania umowy oraz rozporządzenia (UE) nr 19/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie wprowadzenia w życie dwustronnej klauzuli ochronnej i mechanizmu stabilizacyjnego dotyczącego bananów, zawartych w Umowie o handlu między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Kolumbią, Ekwadorem i Peru, z drugiej strony (1). W tym celu obie instytucje uzgadniają, co następuje:

–  Na wniosek właściwej komisji Parlamentu Europejskiego Komisja przedstawia jej konkretne obawy co do wypełniania przez Kolumbię, Ekwador lub Peru zobowiązań w zakresie handlu i zrównoważonego rozwoju.

–  Jeżeli Parlament Europejski przyjmie zalecenie dotyczące wszczęcia dochodzenia w sprawie środków ochronnych, Komisja uważnie zbada, czy spełnione zostały określone w rozporządzeniu (UE) nr 19/2013 warunki wszczęcia dochodzenia z urzędu. Jeżeli Komisja uzna, że warunki te nie zostały spełnione, przedstawi ona właściwej komisji Parlamentu Europejskiego sprawozdanie zawierające wyjaśnienie wszystkich czynników istotnych dla wszczęcia takiego dochodzenia.

–  Komisja oceni do dnia 1 stycznia 2019 r. sytuację europejskich producentów bananów zgodnie z art. 15 ust. 7a niniejszego rozporządzenia. Jeśli stwierdzi poważne pogorszenie lub groźbę poważnego pogorszenia sytuacji na rynku lub sytuacji producentów europejskich, będzie można rozważyć właściwe środki: albo przedłużenie okresu obowiązywania mechanizmu za zgodą stron umowy, albo środki wyrównawcze. Komisja będzie kontynuowała przeprowadzanie corocznej analizy sytuacji na rynku i sytuacji producentów europejskich po roku 2020, a w wyniku tej analizy – w razie konieczności – będą wprowadzane środki wsparcia.

WSPÓLNE OŚWIADCZENIE

Parlament Europejski i Komisja zgadzają się co do znaczenia ścisłej współpracy przy monitorowaniu wdrażania umowy oraz rozporządzenia (UE) nr 20/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie wprowadzenia w życie dwustronnej klauzuli ochronnej i mechanizmu stabilizacyjnego dotyczącego bananów, zawartych w Umowie o handlu między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Kostaryką, Salwadorem, Gwatemalą, Hondurasem, Nikaraguą i Panamą, z drugiej strony (1). W tym celu obie instytucje uzgadniają, co następuje:

–  Na wniosek właściwej komisji Parlamentu Europejskiego Komisja przedstawia jej konkretne obawy co do wypełniania przez Kostarykę, Salwador, Gwatemalę, Honduras, Nikaraguę i Panamę zobowiązań w zakresie handlu i zrównoważonego rozwoju.

–  Jeżeli Parlament Europejski przyjmie zalecenie dotyczące wszczęcia dochodzenia w sprawie środków ochronnych, Komisja uważnie zbada, czy spełnione zostały określone w rozporządzeniu (UE) nr 20/2013 warunki wszczęcia dochodzenia z urzędu. Jeżeli Komisja uzna, że warunki te nie zostały spełnione, przedstawi ona właściwej komisji Parlamentu Europejskiego sprawozdanie zawierające wyjaśnienie wszystkich czynników istotnych dla wszczęcia takiego dochodzenia.

–  Komisja oceni do dnia 1 stycznia 2019 r. sytuację europejskich producentów bananów zgodnie z art. 15 ust. 7a niniejszego rozporządzenia. Jeśli stwierdzi poważne pogorszenie lub groźbę poważnego pogorszenia sytuacji na rynku lub sytuacji producentów europejskich, będzie można rozważyć właściwe środki: albo przedłużenie okresu obowiązywania mechanizmu za zgodą stron umowy, albo środki wyrównawcze. Komisja będzie kontynuowała przeprowadzanie corocznej analizy sytuacji na rynku i sytuacji producentów europejskich po roku 2020, a w wyniku tej analizy – w razie konieczności – będą wprowadzane środki wsparcia.


UZASADNIENIE

1. Sytuacja na rynku bananów w Unii Europejskiej

1.1 Spożycie:

Banan to najczęściej spożywany owoc na świecie. Unia Europejska jest pierwszym rynkiem zbytu bananów, na który trafia około jedna trzecia eksportu światowego. W 2015 r. w Unii spożyto 5,8 mln ton bananów i popyt na te owoce wzrósł w ostatnich latach. Europejczycy importują banany głównie z krajów Ameryki Środkowej i Łacińskiej. Ekwador jest głównym eksporterem do Unii, do której w 2015 r. wyeksportował 1 360 811 ton bananów. Na drugim miejscu znajduje się Kolumbia (1 314 955 ton w 2015 r.), a za nią Kostaryka (947 749 ton w 2015 r.). Łącznie UE importuje 5,2 mln ton bananów, z czego 1,1 mln ton z państw AKP w ramach wymiany bezcłowej. Przywóz ten odpowiada 88,7 % bananów spożywanych w Europie. Pozostała część rynku, czyli 11,4 % europejskiego spożycia bananów, przypada producentom europejskim. Cześć ta zmniejsza się z czasem; trzy lata temu wynosiła 12,6 %. Na tym spadku skorzystały wyłącznie państwa nienależące do grupy AKP, zaś udział bananów z państw AKP w imporcie europejskim zmalał w tym czasie o 1,2 %.

1.2 Produkcja:

W 2015 r. europejscy producenci bananów dostarczyli na rynek wewnętrzny 669 673 ton bananów, zaś ich produkcja była przeznaczona wyłącznie na ten rynek. Pięć krajów europejskich produkuje banany. Hiszpania jest pierwszym producentem i odpowiada za połowę podaży europejskiej (381 827 ton w 2015 r.); drugim producentem jest Francja (263 022 ton w 2015 r.); na trzecim miejscu natomiast znajduje się Portugalia (18 645 ton w 2015 r.). Produkcja tych trzech krajów zlokalizowana jest wyłącznie w regionach najbardziej oddalonych: na Wyspach Kanaryjskich w przypadku Hiszpanii, na Gwadelupie i Martynice w przypadku Francji oraz na Maderze i Azorach w przypadku Portugalii. Cypr i Grecja to pozostałe dwa kraje europejskie produkujące banany, jednak ich poziomy produkcji są niższe.

Na tych terenach wyspiarskich sektor produkcji bananów odgrywa bardzo ważną rolę gospodarczą. Zależy od niego – bezpośrednio lub pośrednio – 37 000 miejsc pracy, w związku z czym jest to jedna z głównych działalności w tych regionach. Gwarantuje ona stabilność połączenia morskiego, co umożliwia regularne zaopatrywanie tych regionów z Europy kontynentalnej oraz amortyzację kosztów życia wyspiarskiego. Poza tym sektor ten jest wzorowy pod względem zrównoważoności. Producenci europejscy przestrzegają norm społecznych, sanitarnych i środowiskowych, które są jednymi z najwyższych na świecie. Na Antylach Francuskich podmioty odpowiedzialne za ten sektor poczyniły inwestycje w szkolenie zawodowe, aby promować dobre praktyki w zakresie zrównoważonego rolnictwa, badań i rozwoju.

2. Ochrona banana – „wrażliwego” produktu rolnego – w ramach umów handlowych

2.1 Tendencje odnotowywane na rynku europejskim:

Europejski rynek bananów stopniowo otwierał się na konkurencję producentów z państw trzecich. W ramach przyjętej w lutym 1993 r. wspólnej organizacji rynków produktów rolnych Unia postanowiła przyznać producentom bananów z państw AKP bezcłowy dostęp do swojego rynku. Ta preferencja handlowa, uznana za dyskryminacyjną w świetle prawa WTO, została jednak zakwestionowana przez kilka państw Ameryki Łacińskiej i przez USA. W następstwie orzeczenia wydanego przez tę organizację Unia musiała zgodzić się – w ramach porozumienia genewskiego z 2009 r. – na coroczne znoszenie ceł aż do osiągnięcia w 2017 r. poziomu 114 EUR za tonę dla bananów pochodzących z państw nienależących do grupy AKP.

Równocześnie Unia zawarła w grudniu 2012 r. umowę o wolnym handlu z Kolumbią i Peru oraz umowę ustanawiającą stowarzyszenie z Ameryką Środkową, które przewidują stopniowe znoszenie ceł mających zastosowanie do bananów, aby do dnia 1 stycznia 2020 r. osiągnąć poziom 75 EUR za tonę. Ekwador, który ma przystąpić do umowy z Kolumbią i Peru po ratyfikowaniu umowy przez strony, również skorzysta z tego znoszenia ceł.

Te preferencje taryfowe, przyznane państwom konkurującym z Unią na rynku bananów, spowodowały wzrost przywozu. Zwiększył się on o 3 % w 2015 r., o 6 % w 2014 r. i o 5 % w 2013 r.

2.2 Europejskie instrumenty ochrony bananów w ramach umowy:

Ta wzmożona konkurencja międzynarodowa, wynikająca z obniżenia ceł na banany pochodzące z państw nienależących do grupy AKP, skłoniła Komisję do wpisania bananów na listę „wrażliwych” produktów rolnych Unii oraz do ich ochrony dzięki instrumentom handlowym. Umowa między Unią Europejską a Kolumbią i Peru, do której przystępuje Ekwador, oraz umowa ustanawiająca stowarzyszenie między Unią Europejską a Ameryką Środkową zawierają dwa mechanizmy ochrony umożliwiające unikanie sytuacji, w której masowy przywóz z jednego lub kilku tych krajów destabilizuje rynek europejski i szkodzi producentom z Unii. Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 19/2013 i 20/2013 stanowią narzędzia prawne wyjaśniające funkcjonowanie tych mechanizmów i wprowadzające w życie postanowienia umowy o wolnym handlu i o stowarzyszeniu. Zmiana zaproponowana przez Komisję uwzględnia przystąpienie Ekwadoru do umowy z Kolumbią i Peru.

Pierwszy z tych dwóch instrumentów to dwustronna klauzula ochronna obowiązująca przez pierwsze dziesięć lat stosowania umowy. Umożliwia ona stabilizację znoszenia ceł lub podniesienie ceł w razie znacznego wzrostu przywozu z Kolumbii, Peru, Ekwadoru lub Ameryki Środkowej, który mógłby spowodować poważne szkody dla producentów Unii. Późniejsze przystąpienie Ekwadoru oznacza, że w odniesieniu do tego kraju klauzula będzie miała zastosowanie z opóźnieniem w stosunku do Kolumbii i Peru, aby uzyskać ten sam okres dziesięciu lat stosowania dla każdego z tych trzech partnerów handlowych.

Drugi mechanizm to tzw. mechanizm stabilizacyjny. Jego skutek jest taki sam jak skutek klauzuli, z tym że jego uruchomienie nie wymaga wszczęcia dochodzenia w celu określenia, czy poniesiono szkodę. Mechanizm można uruchomić, jeśli przekroczona została wielkość progowa przywozu bananów do Unii, której poziom jest ustalany na nowo co roku dla stron umowy. Dzięki temu stosowanie mechanizmu jest łatwiejsze, ponieważ Komisja ma obowiązek reagowania w razie przekroczenia wielkości progowej. Może bezpośrednio uruchomić mechanizm po analizie wpływu przekroczenia wielkości progowej na rynek europejski. W praktyce Komisja nigdy nie uruchomiła tego mechanizmu, choć przez trzy kolejne lata (2013–2015) Peru przekroczyło wielkość progową, a w 2015 r. przekroczyła ją Gwatemala. Komisja uznała wówczas, że nie zdestabilizowało to rynku europejskiego i nie uzasadniało zastosowania mechanizmu. Podobnie jak klauzula ochronna, mechanizm jest tymczasowy i ma przestać obowiązywać w dniu 1 stycznia 2020 r.

3. Zapewnienie lepszej ochrony producentom europejskim

3.1 Zwiększenie przejrzystości:

Zmiana rozporządzenia musi zagwarantować skuteczną ochronę producentów europejskich. Musi umożliwiać lepsze przewidywanie wzrostu przywozu bananów do Unii, lepsze przygotowanie się i lepsze reagowanie.

W związku z tym sprawozdawczyni proponuje, aby Komisja na bieżąco informowała Parlament Europejski i Radę o tendencjach w przywozie bananów na rynek Unii, dzięki czemu będzie można przewidzieć ryzyko przekroczenia wielkości progowej. Zatem w razie znacznego wzrostu przywozu z danego kraju, powodującego ryzyko osiągnięcia progu, którego przekroczenie uruchamia mechanizm stabilizacyjny, Komisja będzie musiała poinformować Parlament Europejski i Radę. Informacja ta będzie musiała zostać przekazana na piśmie.

Poza tym trzeba będzie ulepszyć i ujednolicić bazy danych Eurostatu, które Komisja wykorzystuje do oceny tendencji w handlu bananami na rynku europejskim, aby umożliwić dokładną ocenę sytuacji na rynku Unii.

Sprawozdawczyni chciałaby również, aby Komisja rozważyła dalsze stosowanie mechanizmu stabilizującego po roku 2020, aby chronić producentów europejskich przed wzrostem przywozu z państw trzecich. Można w tym celu wydać wspólne świadczenie Komisji i Parlamentu, do którego Rada mogłaby się przyłączyć. Jeśli wszystkie państwa strony nie wyrażą zgody na to przedłużenie, Komisja powinna wówczas rozważyć środki naprawcze.

3.2 Utrzymanie wysokiego poziomu wymagań w europejskim sektorze produkcji bananów:

Znaczenie sektora bananów dla rozwoju gospodarczego licznych europejskich regionów najbardziej oddalonych oraz starania podejmowanie w tym sektorze w celu zapewnienia możliwie jak najbardziej zrównoważonej produkcji bananów powinny skłonić nas do ochrony tego sektora i do zadbania o to, by podpisywane umowy międzynarodowe nie zagrażały tej produkcji.

Wysokie normy społeczne i środowiskowe, jakie Unia Europejska narzuca swoim producentom, muszą być atutem dla naszych producentów.

Nasza polityka handlowa musi zatem przyczyniać się do ochrony wysokiego poziomu tych norm europejskich oraz do działania na rzecz przestrzegania równoważnych norm na szczeblu światowym, a nie do obniżania tych norm.

Dlatego kluczowe znaczenie ma odpowiednia i skuteczna ochrona banana jako europejskiego produktu „wrażliwego”.


PROCEDURA W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

Tytuł

Dwustronna klauzula ochronna i mechanizm stabilizacyjny dotyczący bananów, zawarte w Umowie o handlu między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Kolumbią i Peru, z drugiej strony

Odsyłacze

COM(2015)0220 – C8-0131/2015 – 2015/0112(COD)

Data przedstawienia w PE

26.5.2015

 

 

 

Komisja przedmiotowo właściwa

       Data ogłoszenia na posiedzeniu

INTA

8.6.2015

 

 

 

Komisje wyznaczone do wydania opinii

       Data ogłoszenia na posiedzeniu

AGRI

8.6.2015

 

 

 

Opinia niewydana

       Data decyzji

AGRI

17.6.2015

 

 

 

Sprawozdawcy

       Data powołania

Marielle de Sarnez

15.6.2015

 

 

 

Rozpatrzenie w komisji

30.11.2015

31.8.2016

 

 

Data przyjęcia

26.9.2016

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

32

1

2

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Laima Liucija Andrikienė, David Campbell Bannerman, Daniel Caspary, Marielle de Sarnez, Eleonora Forenza, Karoline Graswander-Hainz, Alexander Graf Lambsdorff, Bernd Lange, David Martin, Emmanuel Maurel, Emma McClarkin, Anne-Marie Mineur, Sorin Moisă, Alessia Maria Mosca, Franz Obermayr, Inmaculada Rodríguez-Piñero Fernández, Tokia Saïfi, Marietje Schaake, Helmut Scholz, Joachim Schuster, Joachim Starbatty, Iuliu Winkler, Jan Zahradil

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Eric Andrieu, Reimer Böge, José Bové, Edouard Ferrand, Gabriel Mato, Frédérique Ries, Jarosław Wałęsa

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Werner Kuhn, Verónica Lope Fontagné, Francisco José Millán Mon, Cláudia Monteiro de Aguiar, Milan Zver

Data złożenia

29.9.2016

Zastrzeżenia prawne - Polityka ochrony prywatności