Διαδικασία : 2015/2352(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A8-0308/2016

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A8-0308/2016

Συζήτηση :

PV 30/11/2016 - 18
CRE 30/11/2016 - 18

Ψηφοφορία :

PV 01/12/2016 - 6.23
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P8_TA(2016)0478

ΕΚΘΕΣΗ     
PDF 663kWORD 72k
19.10.2016
PE 582.416v02-00 A8-0308/2016

σχετικά με την ευθύνη, την αποζημίωση και τη χρηματοοικονομική ασφάλεια των υπεράκτιων εργασιών πετρελαίου και φυσικού αερίου

(2015/2352(INI))

Επιτροπή Νομικών Θεμάτων

Εισηγητής: Κώστας Χρυσόγονος

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ
 ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ
 ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων
 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με την ευθύνη, την αποζημίωση και τη χρηματοοικονομική ασφάλεια των υπεράκτιων εργασιών πετρελαίου και φυσικού αερίου

(2015/2352(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την ευθύνη, την αποζημίωση και τη χρηματοοικονομική ασφάλεια των υπεράκτιων εργασιών πετρελαίου και φυσικού αερίου σύμφωνα με το άρθρο 39 της οδηγίας 2013/30/EΕ (COM(2015)0422),

–  έχοντας υπόψη το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής με τίτλο «Liability, Compensation and Financial Security for Offshore Accidents in the European Economic Area» (Ευθύνη, αποζημίωση και ασφαλιστική κάλυψη για υπεράκτια ατυχήματα στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο), που συνοδεύει την έκθεση της Επιτροπής σχετικά με το ίδιο ζήτημα (SWD(2015)0167),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2013/30/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Ιουνίου 2013, για την ασφάλεια των υπεράκτιων εργασιών πετρελαίου και φυσικού αερίου και την τροποποίηση της οδηγίας 2004/35/ΕΚ (οδηγία για την ασφάλεια των υπεράκτιων εργασιών – ΟΑΥΕ)(1),

–  έχοντας υπόψη την αξιολόγηση επιπτώσεων που συνοδεύει την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την ασφάλεια των υπεράκτιων δραστηριοτήτων αναζήτησης, εξερεύνησης και εξόρυξης πετρελαίου και φυσικού αερίου) (SEC(2011)1293),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2008/99/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Νοεμβρίου 2008, σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος μέσω του ποινικού δικαίου(2),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2004/35/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Απριλίου 2004, σχετικά με την περιβαλλοντική ευθύνη όσον αφορά την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας (οδηγία περί περιβαλλοντικής ευθύνης – ΟΠΕ)(3),

–  έχοντας υπόψη το διεθνές και περιφερειακό κεκτημένο σχετικά με τις αξιώσεις αποζημίωσης σε περίπτωση συμβάντων που σχετίζονται με υπεράκτιες δραστηριότητες στους τομείς του πετρελαίου και του φυσικού αερίου και, ιδίως, τη διεθνή σύμβαση για την αστική ευθύνη για ζημίες που οφείλονται σε πετρελαϊκή ρύπανση (σύμβαση για την αστική ευθύνη), της 27ης Νοεμβρίου 1992, τη διεθνή σύμβαση σχετικά με τη δημιουργία διεθνούς ταμείου αποζημίωσης για ζημίες που οφείλονται σε ρύπανση από υδρογονάνθρακες (σύμβαση για τη δημιουργία ταμείου), της 27ης Νοεμβρίου 1992, τη διεθνή σύμβαση για την αστική ευθύνη για ζημίες ρύπανσης από καύσιμα δεξαμενής πλοίων (σύμβαση καυσίμων δεξαμενής πλοίων), της 23ης Μαρτίου 2011, τη σύμβαση για την περιβαλλοντική προστασία των βορείων χωρών μεταξύ Δανίας, Φιλανδίας, Νορβηγίας και Σουηδίας και το πρωτόκολλο υπεράκτιων δραστηριοτήτων της σύμβασης της Βαρκελώνης για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και της παράκτιας ζώνης της Μεσογείου (Πρωτόκολλο υπεράκτιων δραστηριοτήτων),

–  έχοντας υπόψη την απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της 13ης Σεπτεμβρίου 2005(4),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 83 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1215/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 2012, για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις (αναδιατύπωση του κανονισμού Βρυξέλλες Ι)(5),

–  έχοντας υπόψη τη σύμβαση για τη διεθνή δικαιοδοσία και την αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις (σύμβαση του Λουγκάνο του 2007)(6),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 864/2007 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Ιουλίου 2007, για το εφαρμοστέο δίκαιο στις εξωσυμβατικές ενοχές («κανονισμός Ρώμη II»)(7),

–  έχοντας υπόψη την τελική έκθεση που εκπόνησε η BIO by Deloitte για την Επιτροπή με τίτλο «Αστική ευθύνη, χρηματοοικονομική ασφάλεια και αξιώσεις αποζημίωσης για υπεράκτιες δραστηριότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο»(8),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 13ης Σεπτεμβρίου 2011, σχετικά με την αντιμετώπιση των προβλημάτων της ασφάλειας των υπεράκτιων δραστηριοτήτων εκμετάλλευσης κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου(9),

–  έχοντας υπόψη την καταστροφή που συνέβη στην εξέδρα εξόρυξης πετρελαίου του Deepwater Horizon στον Κόλπο του Μεξικού, τον Απρίλιο του 2010,

–  έχοντας υπόψη τα συμβάντα που σχετίζονται με την πλατφόρμα Castor στα ανοιχτά των ακτών των επαρχιών της Ισπανίας Castellón και Tarragona, και μεταξύ αυτών τους 500 σεισμούς που έπληξαν άμεσα χιλιάδες ευρωπαίους πολίτες,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων (A8-0308/2016),

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι στο άρθρο 194 ΣΛΕΕ επισημαίνεται ρητά το δικαίωμα ενός κράτους μέλους να καθορίζει τους όρους εκμετάλλευσης των ενεργειακών του πόρων, με σεβασμό σε θέματα αλληλεγγύης και προστασίας του περιβάλλοντος·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εγχώριες πηγές πετρελαίου και φυσικού αερίου μπορούν να συμβάλλουν σημαντικά στην κάλυψη των υφιστάμενων ενεργειακών αναγκών της Ευρώπης και ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικές για την ενεργειακή ασφάλεια και τη διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι υπεράκτιες δραστηριότητες εξόρυξης πετρελαίου και φυσικού αερίου αναπτύσσονται σταδιακά σε ολοένα πιο δυσμενείς περιβαλλοντικές συνθήκες, γεγονός που ενδέχεται να προκαλέσει σημαντικές και καταστροφικές συνέπειες για το περιβάλλον και την οικονομία των θαλάσσιων ζωνών και των παράκτιων περιοχών·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι παρ’ όλο που η παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Βόρεια Θάλασσα παρουσιάζει πτώση κατά τα τελευταία έτη, ο αριθμός υπεράκτιων εγκαταστάσεων στην Ευρώπη αναμένεται να αυξηθεί στο μέλλον, ιδίως στη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα ατυχήματα που προκαλούνται σε υπεράκτιες εξέδρες εξόρυξης πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν καταστροφικές διασυνοριακές επιπτώσεις και για το λόγο αυτό δικαιολογείται η ανάληψη δράσης εκ μέρους της ΕΕ για την πρόληψη και την άμβλυνση, καθώς και για την προσπάθεια καταπολέμησης, των συνεπειών των ατυχημάτων αυτών είναι αναγκαία και αναλογική·

ΣΤ.  τιμά την μνήμη των 167 εργαζομένων του πετρελαϊκού τομέα, οι οποίοι έχασαν με τραγικό τρόπο τη ζωή τους στην καταστροφή της Piper Alpha, ανοιχτά των ακτών του Aberdeen (στη Σκωτία), στις 6 Ιουλίου 1988·

Ζ.  επισημαίνει ότι διάφορες μελέτες, μεταξύ των οποίων μία από την Υπηρεσία Έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και μία από το Κοινό Κέντρο Ερευνών, εκτιμούν ότι ο αριθμός συμβάντων στον τομέα πετρελαίου και φυσικού αερίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ανέρχεται σε αρκετές χιλιάδες (συγκεκριμένα 9.700 μεταξύ 1990 και 2007)· επισημαίνει, περαιτέρω, ότι ο σωρευτικός αντίκτυπος αυτών των συμβάντων, ακόμα και εκείνων που είναι μικρής κλίμακας, έχει σημαντικές και διαρκείς επιπτώσεις στο θαλάσσιο περιβάλλον, και θα έπρεπε να λαμβάνεται υπόψη στην οδηγία·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με το άρθρο 191 ΣΛΕΕ, όλες οι δράσεις της ΕΕ στον τομέα αυτό πρέπει να αποβλέπουν σε υψηλό επίπεδο προστασίας, με βάση, μεταξύ άλλων, τις αρχές της προφύλαξης, της προληπτικής δράσης, της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει» και της αειφορίας·

Θ.    διαπιστώνει ότι δεν έχει σημειωθεί σοβαρό υπεράκτιο ατύχημα στην ΕΕ από το 1988 και ότι το 73 % της παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου στην ΕΕ προέρχεται από τα κράτη μέλη της Βόρειας Θάλασσας για τα οποία αναγνωρίζεται ήδη ότι εφαρμόζουν τα αποτελεσματικότερα παγκοσμίως καθεστώτα υπεράκτιας ασφάλειας· υπογραμμίζει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει περίπου 68.000 χιλιόμετρα ακτογραμμής και ότι ο αριθμός των υπεράκτιων εγκαταστάσεων είναι πιθανόν να αυξηθεί αισθητά στο μέλλον, κυρίως στη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα, γεγονός που καθιστά επείγουσα την πλήρη εφαρμογή και επιβολή της οδηγίας 2013/30/ΕΕ και τη θέσπιση ενός κατάλληλου νομικού πλαισίου που να διέπει όλες τις υπεράκτιες δραστηριότητες πριν συμβεί σοβαρό ατύχημα· επισημαίνει ότι, σύμφωνα με το άρθρο 191 ΣΛΕΕ, η περιβαλλοντική πολιτική της Ένωσης πρέπει να βασίζεται στις αρχές της προφύλαξης και της προληπτικής δράσης·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα καθεστώτα περί ευθύνης αποτελούν τον κύριο τρόπο εφαρμογής της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει», καθώς διασφαλίζουν ότι οι εταιρείες λογοδοτούν για όλες τις ζημίες που προκαλούνται στο πλαίσιο των επιχειρηματικών τους δραστηριοτήτων και τους παρέχουν κίνητρο να υιοθετήσουν μέτρα πρόληψης, να αναπτύξουν πρακτικές και να αναλάβουν δράσεις που ελαχιστοποιούν τον κίνδυνο πρόκλησης ζημιών·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, η οδηγία για την ασφάλεια των υπεράκτιων εργασιών καθιστά μεν τους κατόχους άδειας υπεράκτιας εκμετάλλευσης αυστηρά υπεύθυνους για την πρόληψη και την αποκατάσταση τυχόν περιβαλλοντικών ζημιών που προκαλούνται στο πλαίσιο της δραστηριότητάς τους (άρθρο 7 σε συνδυασμό με το άρθρο 38, το οποίο επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας περί περιβαλλοντικής ευθύνης ώστε να καλύψει και τις υφαλοκρηπίδες των κρατών μελών), μέσω αυτής δεν έχει ωστόσο καταστεί δυνατόν να θεσπιστεί ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για την ευθύνη στη ΕΕ·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι τεράστια η σημασία της ύπαρξης αποτελεσματικών και επαρκών μηχανισμών αποζημίωσης και άμεσων και κατάλληλων διαδικασιών χειρισμού των αξιώσεων για ζημίες που έχουν προκληθεί από υπεράκτιες δραστηριότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου στα θύματα, στα ζώα και στο περιβάλλον, καθώς και επαρκών πόρων για την αποκατάσταση σημαντικών οικοσυστημάτων·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η οδηγία για την ασφάλεια των υπεράκτιων δραστηριοτήτων δεν προβλέπει εναρμόνιση της αστικής ευθύνης για τις ζημίες που προκαλούνται από υπεράκτια ατυχήματα και ότι βάσει του ισχύοντος διεθνούς νομοθετικού πλαισίου είναι δύσκολη η επιτυχής πραγμάτωση διαμεθοριακών αξιώσεων αποζημίωσης σε υποθέσεις του αστικού δικαίου·

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η οδηγία για την ασφάλεια των υπεράκτιων δραστηριοτήτων προβλέπει προϋποθέσεις για τη χορήγηση άδειας με στόχο να διασφαλιστεί ότι οι κάτοχοι άδειας θα είναι πάντοτε τεχνικά ή οικονομικά σε θέση να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες των υπεράκτιων δραστηριοτήτων τους, ενώ επιβάλλει στα κράτη μέλη να θεσπίσουν διαδικασίες για τον ταχύ και κατάλληλο χειρισμό των αξιώσεων αποζημίωσης, συμπεριλαμβανομένων των συνοριακών ατυχημάτων, καθώς και να διευκολύνουν τη χρήση αποδοτικών χρηματοοικονομικών μέσων (άρθρο 4)·

1.  χαιρετίζει την έγκριση της οδηγίας για την ασφάλεια των υπεράκτιων εργασιών 2013/30/EΕ (ΟΑΥΕ), που συμπληρώνει την οδηγία σχετικά με την περιβαλλοντική ευθύνη 2004/35/ΕΚ (ΟΠΕ) και την οδηγία για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων 2011/92/ΕΕ (ΟΕΠΕ), καθώς και την κύρωση του Πρωτοκόλλου Υπεράκτιων Δραστηριοτήτων της Σύμβασης της Βαρκελώνης εκ μέρους του Συμβουλίου, ως πρώτα βήματα για την προστασία του περιβάλλοντος και των ανθρώπινων δραστηριοτήτων, καθώς και για την ασφάλεια των εργαζομένων· ζητεί από τα κράτη μέλη που δεν έχουν μεταφέρει ακόμη στην εθνική τους νομοθεσία τις προαναφερθείσες οδηγίες να το πράξουν το συντομότερο δυνατό· καλεί επίσης τα κράτη μέλη να εγγυώνται την ανεξαρτησία των αρμόδιων αρχών όπως προβλέπεται στο άρθρο 8 της ΟΑΥΕ, και καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει την καταλληλότητα της θέσπισης νέων εναρμονισμένων κανόνων σχετικά με την ευθύνη, την αποζημίωση και τη χρηματοοικονομική ασφάλεια με σκοπό την πρόληψη περαιτέρω ατυχημάτων με διασυνοριακές επιπτώσεις·

2.  εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι, στο πλαίσιο των οδηγιών 2013/30/ΕΕ και 2004/35/ΕΕ, τα συμβάντα ορίζονται ως «σοβαρά» μόνο εάν προκαλούν θανάτους ή σοβαρούς τραυματισμούς ανθρώπων, χωρίς σαφή αναφορά στη σοβαρότητα υπό την έννοια των περιβαλλοντικών επιπτώσεων· υπογραμμίζει ότι ένα συμβάν μπορεί να έχει ισχυρότατο αντίκτυπο στο περιβάλλον, ακόμα και αν δεν προκαλούνται θάνατοι ή σοβαροί τραυματισμοί ανθρώπων, λόγω της κλίμακάς του ή επειδή επηρεάζει, για παράδειγμα, προστατευμένες ζώνες, προστατευμένα είδη ή ιδιαίτερα ευαίσθητους οικοτόπους·

3.  τονίζει ότι, για να είναι αποτελεσματική η εφαρμογή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει» στο πλαίσιο των υπεράκτιων εργασιών πετρελαίου και φυσικού αερίου, πρέπει να καλύπτει όχι μόνο το κόστος πρόληψης και αποκατάστασης περιβαλλοντικής ζημίας, όπως προβλέπεται σήμερα μέχρι ενός σημείου στην οδηγία για την ασφάλεια των υπεράκτιων εργασιών και στην οδηγία περί περιβαλλοντικής ευθύνης, αλλά και το κόστος της αποκατάστασης κλασικών αξιώσεων αποζημίωσης, σύμφωνα με την αρχή της προφύλαξης και την αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης· καλεί, συνεπώς, την Επιτροπή να εξετάσει τη θέσπιση ενός νομοθετικού μηχανισμού αποζημίωσης για υπεράκτια ατυχήματα, με βάση τις κατευθυντήριες γραμμές που προβλέπονται στον νόμο περί πετρελαϊκών δραστηριοτήτων στη Νορβηγία, τουλάχιστον σε κλάδους που ενδέχεται να επηρεαστούν σοβαρά, όπως η αλιεία και ο παράκτιος τουρισμός και άλλοι τομείς της γαλάζιας οικονομίας· συνιστά στη συνάρτηση αυτή την εκτενή και ποιοτική αξιολόγηση των καταχρήσεων ή των συμβάντων που λαμβάνουν χώρα ως επακόλουθο των δραστηριοτήτων των επιχειρήσεων, προκειμένου να συμπεριληφθούν όλες οι αρνητικές συνέπειες που δημιουργούνται για τις κοινότητες· υπογραμμίζει επίσης, όσον αφορά την περιβαλλοντική ευθύνη, τις αποκλίσεις και ελλείψεις στη μεταφορά και εφαρμογή της οδηγίας για την περιβαλλοντική ευθύνη, όπως παρουσιάζονται και από την Επιτροπή στη δεύτερη έκθεση εφαρμογής της· καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι η οδηγία για την περιβαλλοντική ευθύνη εφαρμόζεται αποτελεσματικά και ότι η λογοδοσία για τις περιβαλλοντικές ζημίες από υπεράκτια ατυχήματα εφαρμόζεται σε ικανοποιητικό βαθμό σε ολόκληρη την ΕΕ·

4.  εκφράζει, στο πλαίσιο αυτό, τη δυσαρέσκειά του για το γεγονός ότι η οδηγία για την ασφάλεια των υπεράκτιων εργασιών δεν ρυθμίζει την αστική ευθύνη για ζημία σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα, είτε πρόκειται για σωματική βλάβη, είτε για υλική ζημία, είτε για οικονομική απώλεια, η οποία προξενείται με άμεσο ή έμμεσο τρόπο·

5.  εκφράζει, επίσης, δυσαρέσκεια για το γεγονός ότι υπάρχουν έντονες αποκλίσεις στον τρόπο με τον οποίο τα κράτη μέλη ρυθμίζουν την αστική ευθύνη· τονίζει ότι δεν υπάρχει ευθύνη σε πολλά από τα κράτη μέλη με υπεράκτιες δραστηριότητες και δραστηριότητες φυσικού αερίου για τις περισσότερες αξιώσεις τρίτων για αποζημίωση για συνήθη ζημία που προκλήθηκε από ατύχημα, δεν υπάρχει καθεστώς στο συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος των κρατών μελών για την καταβολή αποζημιώσεων και δεν διασφαλίζεται σε πολλά κράτη μέλη ότι οι φορείς εκμετάλλευσης ή οι υπεύθυνοι διαθέτουν επαρκή χρηματοοικονομικά μέσα για την κάλυψη αξιώσεων· τονίζει, εξάλλου, ότι συχνά προκύπτει ασάφεια αναφορικά με το πώς τα νομικά συστήματα των κρατών μελών θα χειρίζονταν το ευρύ φάσμα αστικών αξιώσεων που θα μπορούσαν να προκύψουν από ατυχήματα που σχετίζονται με υπεράκτιες εργασίες πετρελαίου και φυσικού αερίου· πιστεύει, συνεπώς, ότι ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο πρέπει να βασίζεται στην πιο εξελιγμένη νομοθεσία των κρατών μελών, να καλύπτει όχι μόνο τη σωματική βλάβη και την υλική ζημία αλλά και την αμιγώς οικονομική απώλεια, πρέπει δε να διασφαλίζει αποτελεσματικούς μηχανισμούς αποζημίωσης για θύματα και για τομείς που μπορεί να πλήττονται σοβαρά (π.χ. αλιεία και παράκτιος τουρισμός)· καλεί, συναφώς, την Επιτροπή να αξιολογήσει, κατά πόσον ένα οριζόντιο ευρωπαϊκό πλαίσιο συλλογικής αποζημίωσης θα αποτελούσε ενδεχομένως λύση, και να δώσει ιδιαίτερη προσοχή επ’ αυτού κατά τη σύνταξη της έκθεσης εφαρμογής της ΟΑΥΕ·

6.  τονίζει, στο πλαίσιο αυτό, ότι ο χειρισμός των αξιώσεων αποζημίωσης και αποκατάστασης για συνήθεις ζημίες καθίσταται πιο δύσκολος λόγω των κανόνων της πολιτικής δικονομίας σχετικά με την παραγραφή, το οικονομικό κόστος, το γεγονός ότι δεν προβλέπεται άσκηση αγωγής για λόγους δημοσίου συμφέροντος ή ομαδική άσκηση αγωγής για διαφορές από αδικοπρακτική ευθύνη, καθώς και λόγω των διατάξεων για τα αποδεικτικά μέσα, που παρουσιάζουν μεγάλες διαφορές μεταξύ των κρατών μελών·

7.  τονίζει ότι, μέσω των ρυθμίσεων σχετικά με την αποζημίωση, πρέπει να καθίσταται δυνατός ο αποτελεσματικός χειρισμός διασυνοριακών απαιτήσεων, με ταχύτητα, εντός εύλογου χρονικού διαστήματος και χωρίς να ασκούνται διακρίσεις εις βάρος εναγόντων από διαφορετικές χώρες του ΕΟΧ· συνιστά να συμπεριληφθούν οι ζημίες, τόσο οι πρωτογενείς όσο και οι δευτερογενείς, που προκαλούνται σε όλες τις θιγόμενες περιοχές, δεδομένου ότι ορισμένα συμβάντα επηρεάζουν ευρύτερες εκτάσεις και μπορεί να έχουν συνέπειες σε μακροπρόθεσμη βάση· τονίζει την ανάγκη σεβασμού του διεθνούς δικαίου εκ μέρους των όμορων κρατών που δεν είναι μέλη του ΕΟΧ·

8.  είναι της γνώμης ότι πρέπει να θεσπιστούν αυστηροί περί ευθύνης κανόνες για υπεράκτια ατυχήματα προκειμένου να διευκολύνεται η πρόσβαση στη δικαιοσύνη των θυμάτων (τόσο φυσικών όσο και νομικών προσώπων) που πλήττονται από υπεράκτια ατυχήματα, δεδομένου ότι κατ’ αυτό τον τρόπο μπορεί να δοθεί κίνητρο στους φορείς εκμετάλλευσης υπεράκτιων εγκαταστάσεων προκειμένου να διαχειρίζονται κατάλληλα τους κινδύνους των εργασιών· πιστεύει ότι δεν θα πρέπει να υπάρχουν οικονομικά όρια όσον αφορά την ευθύνη·

9.  καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να λάβουν υπόψη την ιδιαίτερη κατάσταση των εργαζομένων και απασχολουμένων στη βιομηχανία υπεράκτιων εργασιών πετρελαίου και φυσικού αερίου, ιδίως των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ)· τονίζει οι επιπτώσεις των συμβάντων που σχετίζονται με υπεράκτιες εργασίες πετρελαίου και φυσικού αερίου ενδέχεται να είναι ιδιαίτερα δυσμενείς για τους τομείς της αλιείας και του τουρισμού, καθώς και για άλλους τομείς που εξαρτούν την επιχειρηματική τους δραστηριότητα από την καλή κατάσταση του κοινού θαλάσσιου περιβάλλοντος, δεδομένου ότι σε περίπτωση σοβαρού υπεράκτιου ατυχήματος θα μπορούσαν να προκύψουν σημαντικές οικονομικές απώλειες για τους τομείς αυτούς, στους οποίους περιλαμβάνονται και πολλές ΜΜΕ·

10.  τονίζει, συνεπώς, την πρωταρχική σημασία που έχει η επικαιροποίηση των υφιστάμενων συστημάτων για την ευθύνη στα κράτη μέλη, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι, σε περίπτωση ατυχήματος στα ύδατά τους, αυτό δεν θα έχει δυσμενείς επιπτώσεις για το μέλλον των υπεράκτιων εργασιών πετρελαίου και φυσικού αερίου στο σχετικό κράτος, ούτε και στην ΕΕ συνολικά, σε περίπτωση που το ατύχημα συμβεί σε περιοχή με έντονη οικονομική εξάρτηση από τον τουρισμό· ζητεί, συνεπώς, από την Επιτροπή, να εξετάσει εκ νέου την ανάγκη θέσπισης κοινών προτύπων σε επίπεδο ΕΕ για τις αξιώσεις αποκατάστασης και αποζημίωσης·

11.  υπογραμμίζει την ανάγκη να δοθεί στα θύματα παράπλευρων ζημιών, που προκαλούνται στο πλαίσιο ερευνών, μελετών και λειτουργίας υπεράκτιων εγκαταστάσεων, δυνατότητα να καταστούν δικαιούχοι των προβλεπόμενων αποζημιώσεων·

12.    σημειώνει ότι η Επιτροπή προτίθεται να αναλάβει τη συστηματική συγκέντρωση στοιχείων, μέσω της Ομάδας των Αρχών Εποπτείας Υπεράκτιων Δραστηριοτήτων της ΕΕ (EUOAG), προκειμένου να διενεργήσει μια πιο διεξοδική ανάλυση της αποτελεσματικότητας και του πεδίου εφαρμογής των εθνικών διατάξεων περί ευθύνης·

13.  τονίζει την ανάγκη να διενεργεί η Επιτροπή τακτικούς ελέγχους όσον αφορά τη συμμόρφωση των εθνικών νομικών συστημάτων και των επιχειρήσεων προς τις σχετικές διατάξεις της οδηγίας για την ασφάλεια των υπεράκτιων εργασιών, που ρυθμίζουν θέματα ευθύνης και αποζημίωσης, συμπεριλαμβανομένης της επαλήθευσης των οικονομικών δηλώσεων των υπεράκτιων εταιρειών, και να λαμβάνει μέτρα όταν δεν γίνεται σεβαστή αυτή η συμμόρφωση, με στόχο την πρόληψη σοβαρών ατυχημάτων και τον περιορισμό των επιπτώσεών τους στους ανθρώπους και στο περιβάλλον· συνιστά τη δημιουργία ενός κοινού σε ευρωπαϊκό επίπεδο μηχανισμού καταγραφής συμβάντων και δυσλειτουργιών·

14.  τονίζει ότι πρέπει να επιτευχθεί ισορροπία μεταξύ της ταχείας και εύλογης αποζημίωσης των θυμάτων και της μη ικανοποίησης αδικαιολόγητων αξιώσεων (κάτι που θα άνοιγε διάπλατα την πόρτα σε καταχρήσεις), με τη λήψη μέτρων για την ενίσχυση της βεβαιότητας αναφορικά με το ύψος της οικονομικής ευθύνης πολλών υπεράκτιων επιχειρήσεων και με την αποφυγή χρονοβόρων και δαπανηρών δικαστικών διαδικασιών·

15.  εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι κανένα κράτος μέλος δεν έχει ορίσει ρητά ένα ευρύ φάσμα μέσων χρηματοοικονομικής κάλυψης για αξιώσεις αποζημίωσης σε συνάρτηση με συνήθεις ζημίες που προκύπτουν από συμβάντα που σχετίζονται με υπεράκτιες εργασίες πετρελαίου και φυσικού αερίου· τονίζει, στο πλαίσιο αυτό, ότι η υπερβολική εξάρτηση από ασφαλιστικές καλύψεις θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια κλειστή αγορά για τα μέσα χρηματοοικονομικής ασφάλειας, με ενδεχόμενη συνέπεια την έλλειψη ανταγωνισμού και το αυξημένο κόστος·

16.  εκφράζει τη λύπη του για τη μη υιοθέτηση μέσων χρηματοοικονομικής ασφάλειας στην ΕΕ για την κάλυψη των ζημιών που προκαλούνται από τα πιο δαπανηρά υπεράκτια ατυχήματα· επισημαίνει ότι ένας από τους λόγους μπορεί να είναι ότι η έκταση της ευθύνης για αποζημίωση ενδέχεται να μην καθιστά τα εν λόγω μέσα απαραίτητα σε ορισμένα κράτη μέλη·

17.  ζητεί από τα κράτη μέλη να παράσχουν λεπτομερή στοιχεία σχετικά με την απορρόφηση των χρηματοδοτικών μέσων και την επαρκή κάλυψη για υπεράκτια ατυχήματα, συμπεριλαμβανομένων των πιο δαπανηρών·

18.  θεωρεί ότι όλες οι περιπτώσεις αποδεδειγμένης ευθύνης, καθώς και τα στοιχεία των κυρώσεων που επιβλήθηκαν, πρέπει να δημοσιοποιούνται προκειμένου να καταστεί το πραγματικό κόστος των περιβαλλοντικών ζημιών διαφανές για όλους.

19.  καλεί μετ’ επιτάσεως την Επιτροπή να ωθήσει τα κράτη μέλη να αναπτύξουν μέσα χρηματοοικονομικής ασφάλειας για τις αξιώσεις αποζημίωσης για συνήθεις ζημίες που προκύπτουν από συμβάντα που σχετίζονται με γενικές ή σχετιζόμενες με τη μεταφορά υπεράκτιες εργασίες πετρελαίου και φυσικού αερίου, περιλαμβανομένων και των περιπτώσεων αφερεγγυότητας· πιστεύει ότι κατ’ αυτόν τον τρόπο θα μπορούσε να περιοριστεί η μετατόπιση της ευθύνης για ρύπανση από ατύχημα από τους φορείς λειτουργίας στα δημόσια ταμεία, τα οποία θα συνεχίσουν να φέρουν το κόστος της αποζημίωσης, αν δεν τροποποιηθούν οι σχετικές ρυθμίσεις· φρονεί στο πλαίσιο αυτό ότι, θα πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός ταμείου που θα βασίζεται στην καταβολή τελών από την υπεράκτια βιομηχανία·

20.  φρονεί ότι είναι αναγκαίο να αναλυθεί σε ποιο βαθμό η θέσπιση ποινικής ευθύνης σε επίπεδο ΕΕ θα αποτελούσε, πέραν των αστικών κυρώσεων, έναν επιπλέον αποτρεπτικό παράγοντα, που θα επέφερε βελτιώσεις όσον αφορά την προστασία του περιβάλλοντος και την τήρηση των μέτρων ασφαλείας· επικροτεί, συνεπώς, την έκδοση οδηγίας της ΕΕ για το περιβαλλοντικό έγκλημα (ΟΠΕ), με την οποία εναρμονίζονται οι ποινικές κυρώσεις για ορισμένες παραβάσεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας της ΕΕ· εκφράζει ωστόσο τη λύπη του που το πεδίο εφαρμογής της εν λόγω οδηγίας δεν καλύπτει όλες τις δραστηριότητες της ΟΑΥΕ· εκφράζει επίσης τη λύπη του που δεν είναι εναρμονισμένοι στην ΕΕ οι ορισμοί των ποινικών αδικημάτων και των ελάχιστων κυρώσεων που σχετίζονται με τις παραβιάσεις της υπεράκτιας ασφάλειας· ζητεί από την Επιτροπή να ενσωματώσει τα σοβαρά ατυχήματα στο πεδίο εφαρμογής της ΟΠΕ και να υποβάλει εγκαίρως στο Κοινοβούλιο, το αργότερο μέχρι τις 19 Ιουλίου 2019, την πρώτη έκθεση εφαρμογής της ΟΑΥΕ·

21.  καλεί την Επιτροπή να προβεί στις αναγκαίες μελέτες προκειμένου να εκτιμηθεί ο οικονομικός κίνδυνος στον οποίο είναι ενδεχομένως εκτεθειμένα τα κράτη μέλη και οι παράκτιες περιοχές τους, λαμβανομένων υπόψη του οικονομικού-τομεακού προσανατολισμού των επιμέρους περιοχών, του βαθμού συγκέντρωσης των παράκτιων δραστηριοτήτων πετρελαίου και αερίου στις επιμέρους περιοχές, των όρων υπό τους οποίους διεξάγονται αυτές οι δραστηριότητες, των κλιματικών παραγόντων, όπως τα θαλάσσια ρεύματα και οι άνεμοι, και των ισχυουσών περιβαλλοντικών διατάξεων· συνιστά, συνεπώς, την καθιέρωση μηχανισμών προστασίας και ζωνών ασφάλειας σε περίπτωση παύσης των εργασιών και εκφράζει την ικανοποίησή του για την κατασκευή από τη βιομηχανία τεσσάρων μηχανημάτων σφράγισης πηγαδιών άντλησης πετρελαίου, τα οποία μπορούν να περιορίσουν τη δημιουργία πετρελαιοκηλίδας σε περίπτωση παράκτιου ατυχήματος·

22.  ζητεί τη διενέργεια εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων ειδικά για την περιοχή της Αρκτικής για όλες τις εργασίες που πραγματοποιούνται στην εν λόγω περιοχή, τα οικοσυστήματα της οποίας είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα και συνδέονται στενά με την παγκόσμια βιόσφαιρα.

23.  ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εξετάσουν το ενδεχόμενο θέσπισης πρόσθετων μέτρων για την αποτελεσματική προστασία των υπεράκτιων δραστηριοτήτων πετρελαίου και φυσικού αερίου, ούτως ώστε να αποφεύγονται τα σοβαρά ατυχήματα·

24.  καλεί, στη συνάρτηση αυτή, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συνεχίσουν να εξετάζουν τη δυνατότητα να βρεθεί μια διεθνής λύση, λαμβανομένου υπόψη ότι πολλές επιχειρήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου που λειτουργούν στην ΕΕ ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα σε ολόκληρο τον κόσμο και ότι μια παγκόσμια λύση θα διασφάλιζε ίσους όρους ανταγωνισμού σε παγκόσμιο επίπεδο, μέσω της ενίσχυσης του ελέγχου επί των εξορυκτικών εταιρειών πέραν των συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης· ζητεί από τα κράτη μέλη να κυρώσουν άμεσα τη συμφωνία του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή του Δεκεμβρίου 2015·

25.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, καθώς και στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.

(1)

ΕΕ L 178 της 28.6.2013, σ. 66.

(2)

ΕΕ L 328 της 19.11.2008, σ. 28.

(3)

ΕΕ L 143 της 30.4.2004, σ. 56.

(4)

Υπόθεση C-176/03, Επιτροπή κατά Συμβουλίου, ECLI:EU:C:2005:542.

(5)

ΕΕ L 351της 20.12.2012, σ. 1.

(6)

ΕΕ L 339 της 21.12.2007, σ. 3.

(7)

ΕΕ L 199 της 31.7.2007, σ. 40.

(8)

BIO by Deloitte (2014), Αστική ευθύνη, χρηματοοικονομική ασφάλεια και αξιώσεις αποζημίωσης για υπεράκτιες δραστηριότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, Τελική έκθεση που καταρτίστηκε για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή – ΓΔ Ενέργειας.

(9)

ΕΕ C 51E της 22.2.2013, σ. 43.


ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ

Ιστορικό

Οι υπεράκτιες εργασίες πετρελαίου και φυσικού αερίου διεξάγονται σε όλο και μεγαλύτερες αποστάσεις από την ακτή και σε ύδατα μεγαλύτερου βάθους από ό,τι στο παρελθόν. Κάποιες εργασίες διεξάγονται σε δύσκολες περιβαλλοντικές συνθήκες, όπως στην Αρκτική, και άλλες σε περιοχές που εξαρτώνται οικονομικά σε μεγάλο βαθμό από τον τουρισμό, όπως η Μεσόγειος θάλασσα και το Αιγαίο πέλαγος. Άνω του 90% του πετρελαίου και 60% του φυσικού αερίου που παράγεται στην Ευρώπη (ΕΕ και Νορβηγία/Ισλανδία) προέρχεται από υπεράκτιες εργασίες. Υπεράκτιες εργασίες (εξερεύνηση και εκμετάλλευση) είτε είναι εν εξελίξει είτε έχουν προγραμματιστεί στα χωρικά ύδατα 18 κρατών μελών.

Μετά την έκρηξη στην πλατφόρμα εξόρυξης του Deepwater Horizon, στις 20 Απριλίου 2010, και την πετρελαιοκηλίδα που προκλήθηκε, θεσπίστηκε η οδηγία για την ασφάλεια των υπεράκτιων εργασιών, με στόχο να οριστούν ελάχιστες απαιτήσεις για την πρόληψη σοβαρών ατυχημάτων στο πλαίσιο υπεράκτιων εργασιών πετρελαίου και φυσικού αερίου στην ΕΕ, καθώς και να περιοριστούν οι συνέπειες τέτοιων ατυχημάτων. Δόθηκε στα κράτη μέλη χρονικό περιθώριο ως τις 19 Ιουλίου για να επικαιροποιήσουν τα εθνικά νομοθετικά τους πλαίσια σχετικά με τις υπεράκτιες εργασίες πετρελαίου και φυσικού αερίου, ώστε να ευθυγραμμιστούν με την οδηγία για την ασφάλεια των υπεράκτιων εργασιών. Καθώς η εν λόγω προθεσμία έχει εκπνεύσει προ πολλού, πρέπει να είναι ήδη διαθέσιμα τα βασικά στοιχεία ενός ολοκληρωμένου πλαισίου σε επίπεδο ΕΕ για την πρόληψη σοβαρών ατυχημάτων και τον περιορισμό των συνεπειών τους.

Το άρθρο 7 της οδηγίας για την ασφάλεια των υπεράκτιων εργασιών, σε συνδυασμό με το άρθρο 38, καθιστά τους κατόχους άδειας υπεράκτιας εκμετάλλευσης αυστηρά υπεύθυνους για την πρόληψη και την αποκατάσταση τυχόν περιβαλλοντικών ζημιών που προκαλούνται στο πλαίσιο της δραστηριότητάς τους. Οι οικείες δημόσιες αρχές των κρατών μελών, που είναι επιφορτισμένες με την εκπροσώπηση των συμφερόντων περιβαλλοντικής προστασίας, θα διασφαλίζουν τον εντοπισμό του υπεύθυνου φορέα εκμετάλλευσης, την απόδειξη αιτιώδους συνάφειας, τη δημιουργία και την έγκριση του σχεδίου αποκατάστασης, τη λήψη των απαραίτητων προληπτικών μέτρων ή μέτρων αποκατάστασης και λοιπά. Το άρθρο 4 της οδηγίας για την ασφάλεια των υπεράκτιων εργασιών ορίζει προϋποθέσεις για τη χορήγηση άδειας που στοχεύουν στη διασφάλιση ότι κάτοχοι άδειας θα είναι πάντοτε τεχνικά ή οικονομικά σε θέση να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες των υπεράκτιων δραστηριοτήτων τους. Απαιτεί, επίσης, από τα κράτη μέλη να θεσπίσουν διαδικασίες για τον άμεσο και επαρκή χειρισμό αγωγών αποζημίωσης, συμπεριλαμβανομένων των συνοριακών περιστατικών, καθώς και να διευκολύνουν τη χρήση αποδοτικών χρηματοοικονομικών μέσων.

Αστική και ποινική ευθύνη

Ωστόσο, η οδηγία δεν ρυθμίζει την αστική ευθύνη για ζημία σε όλο της το εύρος, είτε αφορά φυσικά είτε νομικά πρόσωπα, είτε πρόκειται για σωματική βλάβη, είτε για υλικές ζημίες, είτε για οικονομική απώλεια, καθαρή ή παρεπόμενη. Επίσης, δεν ρυθμίζεται η ποινική ευθύνη για υπεράκτια ατυχήματα, τα πιθανά πρόστιμα ή άλλες μη στερητικές της ελευθερίας ποινές. Παρά το γεγονός ότι οι παραβιάσεις της υπεράκτιας ασφάλειας εμπίπτουν σε πολλά κράτη(1) στο πεδίο εφαρμογής του ποινικού κώδικα, δεν υπάρχει εναρμόνιση σε επίπεδο ΕΕ ούτε για τον ορισμό των ποινικών αδικημάτων ούτε για τις ελάχιστες ρυθμίσεις σχετικά με τον τύπο και το ύψος των κυρώσεων. Η θέσπιση ποινικής ευθύνης σε επίπεδο ΕΕ θα αποτελούσε έναν επιπλέον αποτρεπτικό παράγοντα πέραν των αστικών κυρώσεων, γεγονός που θα βελτίωνε την προστασία του περιβάλλοντος και τη συμμόρφωση προς τα μέτρα ασφαλείας. Αυτό θα ήταν σύμφωνο με το δίκαιο της ΕΕ, στο βαθμό που τα μέτρα ποινικού δικαίου θα λαμβάνονται ώστε να διασφαλιστεί η αποδοτική εφαρμογή της περιβαλλοντικής πολιτικής της ΕΕ(2). Επιπλέον, βάσει του άρθρου 83 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ, είναι δυνατή η θέσπιση, σε επίπεδο ΕΕ, ελάχιστων κανόνων υπό μορφή ορισμών ποινικών αδικημάτων και κυρώσεων, εφόσον είναι απαραίτητοι για τη διασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής μιας πολιτικής της Ένωσης. Επομένως, τούτο συνεπάγεται ότι, προκειμένου να θεωρηθούν οι παραβιάσεις της οδηγίας για την ασφάλεια των υπεράκτιων εργασιών ως ποινικά αδικήματα, είναι απαραίτητη η διεξαγωγή ελέγχου αναγκαιότητας και αναλογικότητας.

Μπορούν να διακριθούν τρεις κατηγορίες αστικής ευθύνης: σωματική βλάβη, υλική ζημία και οικονομική απώλεια. Σύμφωνα με την τελική έκθεση της Bio by Deloit για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με την αστική ευθύνη, τη χρηματοοικονομική ασφάλεια και τις αξιώσεις αποζημίωσης για υπεράκτιες δραστηριότητες πετρελαίου και φυσικού αερίου στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, σε όλα τα κράτη μέλη προβλέπονται αξιώσεις για σωματική βλάβη και βλάβη επί της περιουσίας από υπεράκτια ατυχήματα. Για την ευθύνη αυτή στις χώρες του ΕΟΧ δεν προβλέπεται σχεδόν ποτέ ανώτατο όριο(3). Ωστόσο, τα κράτη χειρίζονται με πολύ διαφορετικό τρόπο την ευθύνη για τέτοια ατυχήματα. Στα πιο πολλά επίμαχα κράτη τίθενται περιορισμοί στην αστική ευθύνη για παράκτια ατυχήματα μέσω του βάρους απόδειξης για την αμέλεια, μέσω των απαιτήσεων για άμεση οικονομική απώλεια ή/και μέσω της απαγόρευσης καταβολής αποζημίωσης για οικονομική απώλεια σε περίπτωση που δεν έχει προκληθεί σωματική βλάβη ή βλάβη επί της περιουσίας («ρήτρες εξαίρεσης»).

Η εμπορική αλιεία και όσοι ασχολούνται με τις υδατοκαλλιέργειες/θαλασσοκαλλιέργειες ενδέχεται να υποστούν καθαρή οικονομική απώλεια λόγω πετρελαιοκηλίδας ή κηλίδας χημικών που οφείλεται σε υπεράκτιες εργασίες πετρελαίου και φυσικού αερίου ή λόγω της ακατάλληλης χρήσης μέσων διασποράς, αν δεν μπορούν να συνεχίσουν τις εμπορικές τους δραστηριότητες εξαιτίας απαγορεύσεων της αλιείας και της πώλησης οστρακοειδών, ή μείωσης ή απώλειας τους μεριδίου τους στην αγορά. Οι επιχειρήσεις στον τομέα του τουρισμού θα μπορούσαν, επίσης, να υποστούν καθαρή οικονομική ζημία λόγω διαφυγόντος κέρδους από τη μείωση ή την απουσία πελατών συνεπεία πετρελαιοκηλίδας ή κηλίδας χημικών που παρασύρεται στις ακτές. Οι θιγόμενες τουριστικές επιχειρήσεις θα μπορούσαν να είναι από ξενοδοχεία, εστιατόρια και κρουαζιερόπλοια μέχρι καφετέριες και καταστήματα αναμνηστικών. Τέλος, θα μπορούσαν να θιγούν με παρόμοιο τρόπο και άλλες παράκτιες επιχειρήσεις, όπως σταθμοί παραγωγής ενέργειας και εγκαταστάσεις αφαλάτωσης, οι οποίες χρησιμοποιούν μεγάλες ποσότητες θαλασσινού νερού και ενδέχεται να δυσλειτουργούν, εάν περάσει στις εγκαταστάσεις νερό ανεμεμειγμένο με πετρέλαιο.

Το μόνο κράτος του ΕΟΧ με νομοθεσία που προβλέπει ευθύνη προς αποζημίωση συγκεκριμένα σε περίπτωση ρύπανσης από περιστατικά που σχετίζονται με υπεράκτιες εργασίες πετρελαίου και φυσικού αερίου, όταν θίγεται ο τομέας της αλιείας, είναι η Νορβηγία. Στη Δανία προβλέπεται αντικειμενική ευθύνη για σωματικές βλάβες, βλάβες επί της περιουσίας και οικονομική απώλεια που προκαλούνται από την εξερεύνηση και την παραγωγή υδρογονανθράκων. Στην Ελλάδα και την Κύπρο προβλέπεται, επιπλέον του γενικού δικαίου περί αδικοπραξιών, ευθύνη των κατόχων άδειας/μισθωτών για καθαρή οικονομική απώλεια, βάσει του υποδείγματος σύμβασης κατανομής της παραγωγής και του σχεδίου υποδείγματος σύμβασης μίσθωσης αντιστοίχως. Ωστόσο, λόγω του γεγονότος ότι η υποχρέωση προς αποζημίωση προσώπων που έχουν θιγεί από παράκτιες εργασίες πετρελαίου και φυσικού αερίου περιλαμβάνεται σε συμβατικές συμφωνίες, μόνο το κράτος έχει το δικαίωμα να απαιτήσει από τον κάτοχο άδειας/δικαιούχο να εκπληρώσει τις συμβατικές του υποχρεώσεις. Οι θιγόμενοι, επομένως, πρέπει να πείσουν το κράτος να ενεργήσει εξ ονόματός τους.

Παρά το γεγονός ότι οι κανονισμοί Βρυξέλλες Ι και Ρώμη ΙΙ συνεισφέρουν στη διασφάλιση των συμφερόντων των θιγόμενων σε περίπτωση ατυχημάτων που λαμβάνουν χώρα σε περιοχές δικαιοδοσίας με λιγότερο αυστηρούς κανόνες για την αστική ευθύνη σε σχέση με τη δική τους περιοχή δικαιοδοσίας, πρέπει να εξεταστεί περαιτέρω κατά πόσο η διασφάλιση αυτή είναι επαρκής από την άποψη της πρόσβασης στη δικαιοσύνη, καθώς και από την άποψη των ίσων όρων ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις. Οι αποκλίσεις μεταξύ των συστημάτων για την ευθύνη δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για την αναζήτηση της ευνοϊκότερης δικαιοδοσίας (forum shopping), σε περίπτωση απελευθέρωσης πετρελαίου, φυσικού αερίου ή άλλων επικίνδυνων ουσιών μετά από υπεράκτιο ατύχημα πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Ο εισηγητής πιστεύει, συνεπώς, ότι είναι πρωταρχική η σημασία της επικαιροποίησης των υφιστάμενων συστημάτων για την ευθύνη στα κράτη μέλη, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι, σε περίπτωση που συμβεί ατύχημα στα ύδατα αυτών των κρατών, δεν θα έχει δυσμενείς επιπτώσεις για το μέλλον των παράκτιων εργασιών πετρελαίου και φυσικού αερίου, ούτε και για το μέλλον της ΕΕ συνολικά, αν το ατύχημα συμβεί σε περιοχή που εξαρτάται από τον τουρισμό, όσον αφορά την οικονομία της. Εν όψει της οικονομικής ύφεσης και του συσχετισμού μεταξύ της προώθησης των υπεράκτιων εργασιών πετρελαίου και φυσικού αερίου και της αποκατάστασης του οικονομικού ελλείμματος ορισμένων κρατών, μπορεί να αποτελέσει μεγάλο πρόβλημα η απουσία ενός αποτελεσματικού συστήματος ρυθμίσεων για την ευθύνη και τη χρηματοοικονομική ασφάλεια, ώστε να καλύπτονται οι σχετικές αξιώσεις.

Οικονομικές εγγυήσεις

Σύμφωνα με την αιτιολογική σκέψη 63 της οδηγίας για την ασφάλεια των υπεράκτιων εργασιών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να υποβάλει έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με «τα κατάλληλα μέτρα που θα διασφαλίσουν επαρκώς αυστηρό καθεστώς ευθύνης για ζημίες σχετιζόμενες με υπεράκτιες εργασίες πετρελαίου και φυσικού αερίου, απαιτήσεις σχετικά με την οικονομική ικανότητα, συμπεριλαμβανομένης της διαθεσιμότητας ενδεδειγμένων μέσων χρηματοοικονομικής ασφάλειας, ή άλλες διευθετήσεις. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει εξέταση σκοπιμότητας μηχανισμού αμοιβαίας αποζημίωσης».

Επί του παρόντος, τα περισσότερα κράτη προβλέπουν μόνο έναν μηχανισμό αποζημίωσης, την ασφάλιση. Το γεγονός αυτό έρχεται σε έντονη αντίθεση με τους μηχανισμούς που μπορεί να επιλέξει ο κάτοχος άδειας υπεράκτιων εργασιών πετρελαίου και φυσικού αερίου για να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις που απορρέουν από άδεια ή συμβατική συμφωνία, στους οποίους περιλαμβάνονται συνήθως τραπεζικές εγγυήσεις, εγγυητικές επιστολές, ασφάλιση και, αν κριθεί σκόπιμο, εγγυήσεις της μητρικής εταιρείας. Τέλος, δεν είναι σαφές κατά πόσο τα ασφαλιστήρια συμβόλαια, που γίνονται αποδεκτά από τις αρμόδιες αρχές, περιλαμβάνουν κάλυψη για καθαρή οικονομική απώλεια, καθώς δεν θα είχε νόημα για τον κάτοχο άδειας υπεράκτιων εργασιών πετρελαίου και φυσικού αερίου η χρηματοοικονομική ασφάλεια για ευθύνη που δεν προβλέπεται στην περιοχή δικαιοδοσίας, στην οποία διεξάγονται οι σχετικές εργασίες.

Ο εισηγητής πιστεύει, συνεπώς, ότι πρέπει να προωθηθεί μια ισορροπημένη λύση όσον αφορά τις απαιτήσεις υποχρεωτικής χρηματοοικονομικής ασφάλειας, έτσι ώστε οι πετρελαϊκές εταιρείες να μην αποκλειστούν από τον τομέα των υπεράκτιων εργασιών πετρελαίου και φυσικού αερίου. Αυτό πρέπει να γίνει κατά τέτοιον τρόπο, ώστε να μην υπονομεύεται η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», σε περίπτωση που τεθούν πολύ χαμηλά ελάχιστα όρια ασφάλειας, αλλά ταυτόχρονα να περιορίζεται η υποχρεωτική ασφάλεια σε ασφαλιστικά προϊόντα.

Συμπέρασμα

Η αποτελεσματικότητα των συστημάτων των κρατών για την ευθύνη για συνήθεις ζημίες που προκαλούνται από ρύπανση λόγω υπεράκτιων εργασιών πετρελαίου και φυσικού αερίου, τα καθεστώτα για το χειρισμό αξιώσεων αποζημίωσης για ζημία, η διαθεσιμότητα μέσων χρηματοοικονομικής ασφάλειας και οι απαιτήσεις για χρηματοοικονομική ασφάλεια συνδέονται στενά. Ευλόγως, η συντριπτική πλειοψηφία των αξιώσεων, οι οποίες σχετίζονται με συνήθεις ζημίες που προκαλούνται από ρύπανση λόγω υπεράκτιων εργασιών πετρελαίου και φυσικού αερίου, αφορούν καθαρή οικονομική απώλεια. Αν το σύστημα για την ευθύνη σε κράτος μέλος δεν αναγνωρίζει αυτόν τον τύπο απώλειας, ή έχει υιοθετήσει συντηρητική προσέγγιση αναφορικά με τις αξιώσεις που αφορούν καθαρή οικονομική απώλεια, έχει ελάχιστη σημασία το αν έχει θεσπιστεί αποτελεσματικό καθεστώς χειρισμού των αξιώσεων προς αποζημίωση, ή το αν οι αξιώσεις αυτές καλύπτονται από μέσα χρηματοοικονομικής ασφάλειας.

Δεδομένων των συστημάτων των κρατών μελών για την ευθύνη, προκύπτει το ζωτικής σημασίας ερώτημα, κατά πόσο η πλειονότητα των αστικών αξιώσεων από ατυχήματα που προκαλούν εκτεταμένη ζημία λόγω ρύπανσης θα αντιμετωπιστεί βάσει των νομοθετικών, μη νομοθετικών, ad hoc ή δικαστικών ρυθμίσεων που εφαρμόζονται στα εν λόγω κράτη. Με την εξαίρεση της Γαλλίας, της Ολλανδίας και της Δανίας, οι θιγόμενοι είναι απίθανο να λάβουν αποζημίωση σε πολλά κράτη μέλη, ιδίως εάν πρόκειται για εταιρείες που υφίστανται έμμεσες ζημίες, όπως οχηματαγωγά ή επιχειρήσεις επεξεργασίας αλιευμάτων. Έχουν εγερθεί τέτοιες αξιώσεις στην ΕΕ, κυρίως σε περίπτωση πετρελαιοκηλίδων προερχόμενων από σκάφη, και το διαφυγόν κέρδος καλύπτεται βάσει των διεθνών ρυθμίσεων που προβλέπουν οι συμβάσεις του 1992 περί αστικής ευθύνης και ταμείων, αν η απώλεια είναι άμεση. Ωστόσο, δεν υπάρχουν συμβάσεις που να προβλέπουν αποζημίωση όταν η ζημία οφείλεται σε υπεράκτιες εργασίες πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενώ τέτοιου είδους ατυχήματα πιθανότατα δεν εμπίπτουν στις προαναφερθείσες συμβάσεις, καθώς είναι απίθανο οι υπεράκτιες εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου να νοούνται ως «πλοία» για τους σκοπούς των συγκεκριμένων συμβάσεων.

Ο εισηγητής, συνεπώς, είναι της άποψης ότι η Επιτροπή πρέπει να συνεργαστεί στενά με τα κράτη μέλη και να διασφαλίσει ότι οι ρυθμίσεις περί αποζημίωσης και χρηματοοικονομικής ασφάλειας για υπεράκτιες εργασίες πετρελαίου και φυσικού αερίου στην ΕΕ συμβαδίζουν με τις εξελίξεις, και πιο συγκεκριμένα ότι: i) προβλέπεται αποζημίωση σε περίπτωση έγερσης αξιώσεων από τρίτους για συνήθεις ζημίες που προκαλούνται από υπεράκτια ατυχήματα πετρελαίου και φυσικού αερίου· ii) θεσπίζεται αποτελεσματικό καθεστώς χορήγησης αποζημίωσης για τον χειρισμό της καταβολής των σχετικών ποσών και· και iii) διασφαλίζεται ότι οι φορείς λειτουργίας και άλλα υπεύθυνα μέρη διαθέτουν επαρκή χρηματοοικονομικά στοιχεία ώστε να ανταποκρίνονται στις αξιώσεις προς αποζημίωση.

(1)

Τέτοια κράτη είναι η Δανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Νορβηγία.

(2)

Case C-176/03, Commission v. Council, judgment of 13 September 2005.

(3)

Στη Γερμανία μπορεί να επιβληθεί ανώτατο όριο σε περίπτωση αδικοπραξίας, όταν η ευθύνη είναι αντικειμενική.


ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗ της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων (12.7.2016)

προς την Επιτροπή Νομικών Θεμάτων

σχετικά με την ευθύνη, την αποζημίωση και την χρηματοοικονομική ασφάλεια όσον αφορά υπεράκτιες εργασίες πετρελαίου και φυσικού αερίου

(2015/2352(INI))

Συντάκτης γνωμοδότησης: Νίκος Ανδρουλάκης

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων καλεί την Επιτροπή Νομικών Θεμάτων, που είναι αρμόδια επί της ουσίας, να συμπεριλάβει στην πρόταση ψηφίσματός της τις ακόλουθες προτάσεις:

1.  υπενθυμίζει την περιβαλλοντική ζημία που προκλήθηκε από το ατύχημα του Deepwater Horizon· επισημαίνει ακόμη τους 500 περίπου σεισμούς που προκάλεσε το έργο Castor στα ανοιχτά των ακτών της Tarragona και της Castellon το 2013, οι οποίοι επηρέασαν άμεσα χιλιάδες Ευρωπαίους πολίτες·

2.  θυμάται την τραγική απώλεια 167 εργαζομένων του πετρελαϊκού τομέα οι οποίοι έχασαν τη ζωή τους στην καταστροφή της Piper Alpha, ανοιχτά των ακτών του Aberdeen στη Σκωτία, στις 6 Ιουλίου 1988·

3.  παρατηρεί ότι δεν έχει σημειωθεί σοβαρό υπεράκτιο ατύχημα στην ΕΕ από το 1988 και ότι το 73 % της παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου στην ΕΕ προέρχεται από κράτη μέλη της Βόρειας Θάλασσας για τα οποία αναγνωρίζεται ήδη ότι εφαρμόζουν τα αποτελεσματικότερα παγκοσμίως καθεστώτα υπεράκτιας ασφάλειας· υπογραμμίζει ότι ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει περίπου 68.000 χιλιόμετρα ακτογραμμής και ότι ο αριθμός των υπεράκτιων εγκαταστάσεων είναι πιθανόν να αυξηθεί αισθητά στο μέλλον, κυρίως στη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα, γεγονός που καθιστά επείγουσα την πλήρη εφαρμογή και επιβολή της οδηγίας 2013/30/ΕΕ και την ανάπτυξη του κατάλληλου νομικού πλαισίου που να διέπει όλες τις υπεράκτιες δραστηριότητες πριν συμβεί σοβαρό ατύχημα· επισημαίνει ότι, σύμφωνα με το άρθρο 191 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η περιβαλλοντική πολιτική της Ένωσης πρέπει να βασίζεται στις αρχές της προφύλαξης και της προληπτικής δράσης·

4.  εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι, στο πλαίσιο των οδηγιών 2013/30/ΕΕ και 2004/35/ΕΕ, τα συμβάντα ορίζονται ως «σοβαρά» μόνο εάν προκαλούν θανάτους ή σοβαρούς τραυματισμούς ανθρώπων, χωρίς σαφή αναφορά στη σοβαρότητα υπό την έννοια των περιβαλλοντικών επιπτώσεων· υπογραμμίζει ότι ένα συμβάν μπορεί να έχει ισχυρότατο αντίκτυπο στο περιβάλλον, ακόμα και αν δεν προκαλούνται θάνατοι ή σοβαροί τραυματισμοί ανθρώπων, λόγω της κλίμακάς του ή επειδή επηρεάζει, για παράδειγμα, προστατευμένες ζώνες, προστατευμένα είδη ή ιδιαίτερα εύθραυστους οικοτόπους·

5.  υπενθυμίζει ότι διάφορες μελέτες, μεταξύ των οποίων μία από την Υπηρεσία Έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και μία από το Κοινό Κέντρο Ερευνών, εκτιμούν ότι ο αριθμός συμβάντων στον τομέα πετρελαίου και φυσικού αερίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ανέρχεται σε αρκετές χιλιάδες, συγκεκριμένα 9.700 μεταξύ 1990 και 2007· επισημαίνει, περαιτέρω, ότι ο σωρευτικός αντίκτυπος αυτών των συμβάντων, ακόμα και εκείνων που είναι μικρής κλίμακας, έχει σημαντικές και διαρκείς επιπτώσεις στο θαλάσσιο περιβάλλον, και θα έπρεπε να λαμβάνεται υπόψη στην οδηγία·

6.  χαιρετίζει την έγκριση της οδηγίας για την ασφάλεια των υπεράκτιων εργασιών 2013/30/EΕ (ΟΑΥΕ), που συμπληρώνει την οδηγία σχετικά με την περιβαλλοντική ευθύνη 2004/35/ΕΚ και την οδηγία για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων 2011/92/ΕΕ, καθώς και την κύρωση του Πρωτοκόλλου Υπεράκτιων Εργασιών της Σύμβασης της Βαρκελώνης από το Συμβούλιο, ως ένα πρώτο βήμα για την προστασία του περιβάλλοντος και την υγεία και ασφάλεια των εργαζομένων· υπενθυμίζει ότι η προθεσμία για τη μεταφορά της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο ήταν η 19η Ιουλίου 2015· επισημαίνει ότι τα περισσότερα κράτη μέλη δεν έχουν υλοποιήσει ακόμη τις σχετικές διατάξεις της ΟΑΥΕ· καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει την εκ του σύνεγγυς παρακολούθηση της εφαρμογής της με σκοπό την αξιολόγηση της σκοπιμότητας εισαγωγής περαιτέρω εναρμονισμένων κανόνων σχετικά με την ευθύνη, την αποζημίωση και την χρηματοοικονομική ασφάλεια, προκειμένου να βελτιωθεί το ταχύτερο δυνατό η συμμόρφωση προς την οδηγία για την ασφάλεια των υπεράκτιων εργασιών έτσι ώστε να αποτραπούν αποτελεσματικά οποιαδήποτε μελλοντικά ατυχήματα·

7.  επισημαίνει την ανάγκη να διενεργούνται και να δημοσιεύονται τακτικές αναλύσεις κινδύνου και εκτιμήσεις περιβαλλοντικών επιπτώσεων για κάθε υπεράκτια δραστηριότητα, και να υπάρχει συμφωνία με άλλους τομείς νομοθεσίας και πολιτικής της ΕΕ, όπως η βιοποικιλότητα, η κλιματική αλλαγή, η αειφόρος χρήση του εδάφους, η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και η ευπάθεια καθώς και η ανθεκτικότητα σε συμβάντα και φυσικές καταστροφές, ενώ ζητεί την κατάλληλη εκπαίδευση του προσωπικού πριν από την αδειοδότηση δραστηριοτήτων εκμετάλλευσης· καλεί τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια στη Θάλασσα να συνδράμει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη στην κατάρτιση σχεδίων αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης· εκφράζει την ικανοποίησή του για την κατασκευή από τη βιομηχανία τεσσάρων μηχανημάτων σφράγισης πηγαδιών πετρελαίου («well capping stacks»), τα οποία μπορούν να περιορίσουν την πετρελαιοκηλίδα σε περίπτωση ατυχήματος·

8.  ζητεί μια εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων που θα είναι προσαρμοσμένη στην περιοχή της Αρκτικής για όλες τις εργασίες που πραγματοποιούνται στην εν λόγω περιοχή, όπου τα οικοσυστήματα είναι ιδιαίτερα εύθραυστα και συνδεδεμένα με την παγκόσμια βιόσφαιρα.

9.  υπογραμμίζει την ανάγκη να εξασφαλιστεί ταχεία και αποτελεσματική διορθωτική δράση, συμπεριλαμβανομένης επαρκούς αποζημίωσης για όλα τα θύματα της ρύπανσης και για περιβαλλοντική ζημία που προξενείται από υπεράκτια ατυχήματα σύμφωνα με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει»·

10.  τονίζει την ανάγκη να διασφαλιστεί ότι οι υπεράκτιες εργασίες υπόκεινται σε συνεχή παρακολούθηση εκ μέρους εμπειρογνωμόνων από τα κράτη μέλη όσον αφορά τη συμμόρφωση με το δίκαιο της ΕΕ, ώστε να εξασφαλιστεί η διενέργεια αποτελεσματικών ελέγχων με στόχο την πρόληψη σοβαρών ατυχημάτων και τον περιορισμό των επιπτώσεών τους στους ανθρώπους και στο περιβάλλον·

11.  επισημαίνει ότι, παρόλο που η ΟΑΥΕ περιέχει ορισμένες ειδικές διατάξεις σχετικά με την ευθύνη και τα ζητήματα που σχετίζονται με την αποζημίωση, δεν θεσπίζει ολοκληρωμένο πλαίσιο της ΕΕ για την ευθύνη· τονίζει την ανάγκη να εξασφαλιστεί ίση πρόσβαση στην δικαιοσύνη και αποζημίωση για ζημία στην περίπτωση ατυχημάτων με διασυνοριακές επιπτώσεις, λαμβάνοντας υπόψη ότι βάση του άρθρου 41 παράγραφοι 3 και 5 της ΟΑΥΕ ορισμένα κράτη μέλη εξαιρούνται εν μέρει·

12.  εκφράζει τη λύπη του διότι οι διατάξεις περί ποινικής ευθύνης σχετικά με παραβιάσεις της υπεράκτιας ασφάλειας δεν έχουν εναρμονισθεί στην ΕΕ· καλεί την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση για την προσθήκη των αδικημάτων στο πλαίσιο της ΟΑΥΕ στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας για το περιβαλλοντικό έγκλημα 2008/99/ΕΚ δεδομένου ότι τούτο θα πρόσθετε ένα επιπλέον επίπεδο αποτροπής·

13.  σημειώνει ότι η Επιτροπή προτίθεται να αναλάβει τη συστηματική συγκέντρωση στοιχείων μέσω της Ομάδας αρχών εποπτείας υπεράκτιων δραστηριοτήτων της ΕΕ (EUOAG) προκειμένου να διενεργήσει μια πιο διεξοδική ανάλυση της αποτελεσματικότητας και του πεδίου εφαρμογής των εθνικών διατάξεων περί ευθύνης·

14.  εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι το πεδίο όσον αφορά την ευθύνη για τις ζημίες και τις οικονομικές απώλειες, που θα αποτελέσει θεμελιώδες μέσο για τη διασφάλιση αποδοτικής υπεράκτιας ασφάλειας στην Ένωση, διαφέρει μεταξύ των κρατών μελών· ζητεί από την Επιτροπή να εκτιμήσει την ανάγκη εναρμόνισης της ευθύνης σε επίπεδο Ένωσης λαμβάνοντας υπόψη τον διασυνοριακό χαρακτήρα αυτών των δραστηριοτήτων·

15.  είναι της γνώμης ότι πρέπει να θεσπιστούν αυστηροί περί ευθύνης κανόνες για υπεράκτια ατυχήματα προκειμένου να διευκολύνεται η πρόσβαση στη δικαιοσύνη των θυμάτων (τόσο φυσικών όσο και νομικών προσώπων) που πλήττονται από υπεράκτια ατυχήματα, δεδομένου ότι μπορούν να παράσχουν κίνητρο για τους φορείς εκμετάλλευσης υπεράκτιων εγκαταστάσεων προκειμένου να διαχειρίζονται κατάλληλα τον κίνδυνο των εργασιών· πιστεύει ότι θα πρέπει να αποφευχθούν τα οικονομικά όρια όσον αφορά την ευθύνη·

16.  θεωρεί ότι όλες οι περιπτώσεις αποδεδειγμένης ευθύνης, καθώς και τα στοιχεία των κυρώσεων που επιβλήθηκαν, πρέπει να δημοσιοποιούνται προκειμένου να καταστεί το πραγματικό κόστος των περιβαλλοντικών ζημιών διαφανές για όλους.

17.  ζητεί από τα κράτη μέλη να παράσχουν λεπτομερή στοιχεία σχετικά με την απορρόφηση των χρηματοδοτικών μέσων και την επαρκή κάλυψη για υπεράκτια ατυχήματα, συμπεριλαμβανομένων των πιο δαπανηρών·

18.  εκφράζει τη λύπη του για τη μη υιοθέτηση μέσων χρηματοοικονομικής ασφάλειας στην ΕΕ για την κάλυψη των ζημιών που προκαλούνται από τα πιο δαπανηρά υπεράκτια ατυχήματα· επισημαίνει ότι ένας από τους λόγους μπορεί να είναι ότι το πεδίο ευθύνης για ζημίες ενδέχεται να μην καθιστά τα εν λόγω μέσα απαραίτητα σε ορισμένα κράτη μέλη·

19.  σημειώνει την έλλειψη κανονιστικών απαιτήσεων για συγκεκριμένα επίπεδα κάλυψης σε πολλά κράτη μέλη· παρά το ότι θα ήταν αντιπαραγωγικό να ορίζονται συγκεκριμένα ποσά σε επίπεδο ΕΕ, τονίζει την ανάγκη μιας ενωσιακής μεθοδολογίας για τον υπολογισμό των ποσών που θα απαιτούνται από τις εθνικές αρχές που να σέβεται τις ιδιαιτερότητες των δραστηριοτήτων, τις τοπικές συνθήκες λειτουργίας και τον περίγυρο της εγκατάστασης, έτσι ώστε να παρέχεται επαρκής κάλυψη για ατυχήματα με διασυνοριακές επιπτώσεις·

20.  αναγνωρίζοντας την ανάγκη να επιτρέπεται επαρκής ευελιξία όσον αφορά τη μορφή των μέσων χρηματοοικονομικής ασφάλειας, υπογραμμίζει την ανάγκη για πιο εναρμονισμένους κανόνες όσον αφορά την επαλήθευση ότι η μορφή και το ποσό της παρεχόμενης χρηματοοικονομικής ασφάλειας θα ήταν επαρκές για την κάλυψη πιθανών ζημιών και ότι οι οντότητες παροχής χρηματοοικονομικής ασφάλειας είναι σε θέση να ικανοποιήσουν τη ζήτηση για κάλυψη, έτσι ώστε να ενθαρρύνεται η υιοθέτηση παρόμοιων μέσων κατά αναλογικό τρόπο· καλεί την Επιτροπή να παρουσιάσει προτάσεις, δεδομένου ότι τούτο είναι απολύτως απαραίτητο λαμβάνοντας υπόψη τον διασυνοριακό χαρακτήρα αυτού του τύπου ατυχημάτων·

21.  σημειώνει ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί ένα φάσμα προϊόντων χρηματοοικονομικής ασφάλειας για την αντιστάθμιση των κινδύνων όσον αφορά τα πιο δαπανηρά και σπάνια υπεράκτια ατυχήματα· καλεί τα κράτη μέλη να διευρύνουν το πεδίο εφαρμογής των μηχανισμών χρηματοοικονομικής ασφάλειας που είναι αποδεκτοί για τις υπεράκτιες άδειες και επιχειρήσεις, διασφαλίζοντας παράλληλα ισοδύναμο επίπεδο κάλυψης·

22.  καλεί την Επιτροπή να εξετάσει τη θέσπιση ενός νομοθετικού μηχανισμού αποζημίωσης για υπεράκτια ατυχήματα, με βάση τις κατευθυντήριες γραμμές που προβλέπονται στον νόμο περί πετρελαϊκών δραστηριοτήτων στη Νορβηγία, τουλάχιστον για παράγοντες που ενδέχεται να επηρεαστούν σοβαρά, όπως η αλιεία και ο παράκτιος τουρισμός και άλλοι τομείς της γαλάζιας οικονομίας.

23.  ζητεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε περίπτωση κίνησης διαδικασίας επί παραβάσει εις βάρος κάποιου κράτους μέλους, να παρουσιαστεί ενώπιον της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, προκειμένου να δώσει στοιχεία σχετικά με την υπόθεση και να αναφερθεί στα μέτρα που θα πρέπει να ληφθούν ώστε να διορθωθούν οι ενέργειες του οικείου κράτους μέλους.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣ ΣΤΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

12.7.2016

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

58

7

0

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Marco Affronte, Margrete Auken, Pilar Ayuso, Zoltán Balczó, Catherine Bearder, Ivo Belet, Simona Bonafè, Biljana Borzan, Lynn Boylan, Cristian-Silviu Buşoi, Soledad Cabezón Ruiz, Nessa Childers, Alberto Cirio, Birgit Collin-Langen, Mireille D’Ornano, Miriam Dalli, Seb Dance, Jørn Dohrmann, Ian Duncan, Stefan Eck, Bas Eickhout, Eleonora Evi, José Inácio Faria, Karl-Heinz Florenz, Francesc Gambús, Elisabetta Gardini, Gerben-Jan Gerbrandy, Jens Gieseke, Julie Girling, Sylvie Goddyn, Françoise Grossetête, Andrzej Grzyb, György Hölvényi, Anneli Jäätteenmäki, Jean-François Jalkh, Karin Kadenbach, Kateřina Konečná, Giovanni La Via, Peter Liese, Norbert Lins, Valentinas Mazuronis, Susanne Melior, Miroslav Mikolášik, Massimo Paolucci, Gilles Pargneaux, Piernicola Pedicini, Pavel Poc, Frédérique Ries, Michèle Rivasi, Annie Schreijer-Pierik, Renate Sommer, Dubravka Šuica, Tibor Szanyi, Nils Torvalds, Jadwiga Wiśniewska, Дамиано Дзофоли

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Paul Brannen, Nicola Caputo, Martin Häusling, Merja Kyllönen, Christel Schaldemose, Keith Taylor, Νίκος Ανδρουλάκης

Αναπληρωτές (άρθρο 200 παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Jiří Maštálka, Maurice Ponga


ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗΣ ΤΕΛΙΚΗΣ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑΣΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

Ημερομηνία έγκρισης

13.10.2016

 

 

 

Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας

+:

–:

0:

18

2

0

Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Max Andersson, Joëlle Bergeron, Marie-Christine Boutonnet, Jean-Marie Cavada, Therese Comodini Cachia, Mady Delvaux, Rosa Estaràs Ferragut, Enrico Gasbarra, Gilles Lebreton, António Marinho e Pinto, Julia Reda, Evelyn Regner, Pavel Svoboda, József Szájer, Tadeusz Zwiefka, Κώστας Χρυσόγονος

Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία

Daniel Buda, Sergio Gaetano Cofferati, Pascal Durand, Evelyne Gebhardt, Constance Le Grip, Virginie Rozière

Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου - Πολιτική απορρήτου