ΣΥΣΤΑΣΗ σχετικά με το σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου για τη σύναψη της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Νήσων Σολομώντος σχετικά με την απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης για βραχεία διαμονή

15.11.2016 - (09785/2016 – C8-0422/2016 – 2016/0096(NLE)) - ***

Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων
Εισηγήτρια: Mariya Gabriel

ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟΥ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟΥ

σχετικά με το σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου για τη σύναψη της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Νήσων Σολομώντος σχετικά με την απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης για βραχεία διαμονή

(09785/2016 – C8-0422/2016 – 2016/0096(NLE))

(Έγκριση)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη το σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου (09785/2016),

–  έχοντας υπόψη το σχέδιο συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Νήσων Σολομώντος σχετικά με την απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης για βραχεία διαμονή (COM(09783)2016),

–  έχοντας υπόψη την αίτηση έγκρισης που υπέβαλε το Συμβούλιο σύμφωνα με τα άρθρα 77 παράγραφος 2 στοιχείο α) και το άρθρο 218, παράγραφος 6 δεύτερο εδάφιο στοιχείο α) v), της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (C8-0422/2016),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 99 παράγραφος 1 πρώτο και τρίτο εδάφιο και παράγραφος 2, καθώς και το άρθρο 108 παράγραφος 7 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη τη σύσταση της Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων (A8-0336/2016),

1.  εγκρίνει τη σύναψη της συμφωνίας·

2.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει τη θέση του Κοινοβουλίου στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, καθώς και στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών και των Νήσων Σολομώντος.

ΣΥΝΤΟΜΗ ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ

Το πλαίσιο των σχέσεων και οι γενικές διατάξεις της συμφωνίας

Οι σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Νήσων Σολομώντος διέπονται από τη συμφωνία εταιρικής σχέσης μεταξύ των μελών της ομάδας των Κρατών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού, αφενός, και της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών της, αφετέρου, γνωστή ως «Συμφωνία του Κοτονού».

Στο πλαίσιο της τροποποίησης του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 539/2001[1] από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 509/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου[2], οι Νήσοι Σολομώντος μεταφέρθηκαν στο Παράρτημα ΙΙ, το οποίο περιλαμβάνει τον κατάλογο των τρίτων χωρών οι υπήκοοι των οποίων απαλλάσσονται από την υποχρέωση θεώρησης για την διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών. Ο τροποποιημένος κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 539/2001 ισχύει για όλα τα κράτη μέλη, πλην της Ιρλανδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου.

Μετά την έγκριση του εν λόγω κανονισμού στις 20 Μαΐου 2014, το Συμβούλιο ενέκρινε, στις 9 Οκτωβρίου 2014, απόφαση με την οποία εξουσιοδοτεί την Επιτροπή να αρχίσει διαπραγματεύσεις για την σύναψη διμερούς συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Νήσων Σολομώντος. Οι διαπραγματεύσεις άρχισαν στις 19 Νοεμβρίου 2014. Κατά τη συνεδρίαση αυτή, επανεξετάστηκε ολόκληρο το σχέδιο κειμένου και επιτεύχθηκε συμφωνία για όλες τις πτυχές στη διάρκεια ανταλλαγών απόψεων που ακολούθησαν. Η συμφωνία μονογραφήθηκε από τους επικεφαλής διαπραγματευτές στις Βρυξέλλες, στις 13 Νοεμβρίου 2015. Στις 24 Ιουνίου 2016, το Συμβούλιο εξέδωσε απόφαση όσον αφορά την υπογραφή της συμφωνίας σχετικά με την απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης για βραχεία διαμονή. Η υπογραφή της συμφωνίας αυτής έλαβε χώρα στις 7 Οκτωβρίου 2016 στις Βρυξέλλες. Έκτοτε, η συμφωνία ισχύει σε προσωρινή βάση, εν αναμονή της έγκρισης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Το Συμβούλιο αποφάσισε στις 18 Οκτωβρίου να ζητήσει από το Κοινοβούλιο να δώσει τη συγκατάθεσή του.

Η συμφωνία προβλέπει δυνατότητα μετάβασης χωρίς θεώρηση για τους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και για τους πολίτες των Νήσων Σολομώντος όταν ταξιδεύουν στο έδαφος του άλλου συμβαλλόμενου μέρους για χρονική περίοδο που δεν υπερβαίνει τις 90 ημέρες εντός οιασδήποτε περιόδου 180 ημερών. Η απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης καλύπτει όλες τις κατηγορίες προσώπων (κατόχους κοινών, διπλωματικών, υπηρεσιακών/επίσημων ή ειδικών διαβατηρίων) που ταξιδεύουν για οποιονδήποτε λόγο, εκτός από την άσκηση αμειβόμενης δραστηριότητας.

**

Αιτιολόγηση της εισηγήτριας

Η υπό εξέταση συμφωνία απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης για βραχεία διαμονή αποτελεί χειροπιαστό αποτέλεσμα της εμβάθυνσης των σχέσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Νήσων Σολομώντος – εξαιρετικά σημαντική από πολιτικής σκοπιάς στο πλαίσιο της Συμφωνίας του Κοτονού – και συνιστά ένα συμπληρωματικό μέσον ενίσχυσης των οικονομικών και πολιτιστικών σχέσεων και εντατικοποίησης του πολιτικού διαλόγου για διάφορα ζητήματα, συμπεριλαμβανομένων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών.

Η εισηγήτρια παρατηρεί ότι η συμφωνία απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης θα έχει θετικό αντίκτυπο καθόσον απλοποιεί τις ταξιδιωτικές διαδικασίες για τους επιχειρηματίες, διευκολύνει τις επενδύσεις και τονώνει τον τουρισμό. Η οικονομία των Νήσων Σολομώντος βασίζεται κυρίως στη γεωργία, τομέας που αντιπροσωπεύει το 50% του ΑΕΠ των Νήσων, και στον τομέα των υπηρεσιών ο οποίος αντιπροσωπεύει σχεδόν το 40% του ΑΕΠ αυτών. Η αναπτυξιακή συνεργασία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις Νήσους Σολομώντος έθεσε ως κύριο στόχο της, ήδη από τη δεκαετία του 1990, τη βιώσιμη ανάπτυξη της υπαίθρου και την ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων.

Μολονότι οι εμπορικές σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις Νήσους Σολομώντος είναι πολύ περιορισμένες, υπάρχουν δυνατότητες για περαιτέρω ανάπτυξη. Επί του παρόντος, η Ευρωπαϊκή Ένωση διαπραγματεύεται μια συνολική συμφωνία οικονομικής εταιρικής σχέσης με 14 χώρες της περιοχής του Ειρηνικού, στις οποίες περιλαμβάνονται και οι Νήσοι Σολομώντος. Στο πλαίσιο αυτό, η εισηγήτρια επισημαίνει ότι η συμφωνία απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης βεβαιώνει εκ νέου τη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ενισχύσει την εταιρική σχέση με τη συγκεκριμένη χώρα.

Πολιτικά, οι Νήσοι Σολομώντος είναι από το 1978 συνταγματική μοναρχία στο πλαίσιο της Κοινοπολιτείας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση διατηρεί εταιρική σχέση με την κοινωνία των πολιτών στις Νήσους Σολομώντος σε θέματα δημοκρατίας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εφαρμογής της Εθνικής Στρατηγικής Ανάπτυξης και ενισχυμένου πολιτικού διαλόγου. Ο πολιτικός διάλογος της Ένωσης με τις Νήσους Σολομώντος επικεντρώνεται αφενός στην προστασία του εύθραυστου περιβάλλοντός τους, ειδικά σε σχέση με την κλιματική αλλαγή, και αφετέρου στην προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την ισότητα των φύλων. Σε αυτό το πλαίσιο, η συμφωνία απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης αποτελεί σημαντικό βήμα προόδου στην κατεύθυνση ενός τακτικότερου και εντατικότερου πολιτικού διαλόγου.

Σε ό,τι αφορά την κινητικότητα, τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι υπάρχει μεγάλος βαθμός εμπιστοσύνης προς τους αιτούντες θεώρηση και ότι το ποσοστό άρνησης είναι χαμηλό. Το 2014 και το 2015, δεν καταγράφηκε στην επικράτεια της Ένωσης καμία σύλληψη υπηκόου των Νήσων Σολομώντος λόγω παράνομης παραμονής και δεν υπήρξε άρνηση εισόδου στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ούτε και ελήφθησαν αποφάσεις για επιστροφή υπηκόων προς τις Νήσους Σολομώντος. Επιπλέον, κανένας υπήκοος από τις Νήσους Σολομώντος δεν υπέβαλε αίτηση ασύλου. Σε αυτό το πλαίσιο, η χώρα αυτή δεν αντιπροσωπεύει καμία απειλή, ούτε από την άποψη της παράτυπης μετανάστευσης, ούτε από την άποψη της ασφάλειας και της δημόσιας τάξης.

Τέλος, η εισηγήτρια επιθυμεί να τονίσει ότι η απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης συνιστά ένα μη αμελητέο μέσο για την αμοιβαία προσέγγιση των λαών της Ευρώπης και του Ειρηνικού. Η συμφωνία απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης επιτρέπει στους πολίτες όχι μόνο να επωφεληθούν πλήρως της εταιρικής σχέσης ΑΚΕ-ΕΕ, αλλά επίσης και να συμμετάσχουν σ’ αυτή ταξιδεύοντας με μειωμένο οικονομικό και πρακτικό κόστος.

Στο πλαίσιο αυτό, η εισηγήτρια χαιρετίζει τον ρόλο που έχουν διαδραματίσει τα μέλη της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ίσης Εκπροσώπησης ΑΚΕ-ΕΕ, τα οποία συνέβαλαν τα μέγιστα στην σύναψη της παρούσας συμφωνίας η οποία, επιπλέον, θα διευκολύνει την συμμετοχή τους στις συνεδριάσεις της ΚΣΙΕ ΑΚΕ-ΕΕ.

**

Εφαρμογή και παρακολούθηση της συμφωνίας

Ως προς την εφαρμογή και παρακολούθηση της συμφωνίας, η εισηγήτρια καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρακολουθεί τις πιθανές εξελίξεις στα κριτήρια που οδήγησαν αρχικά στη μεταφορά από το παράρτημα Ι στο παράρτημα ΙΙ του κανονισμού 509/2014. Τα εν λόγω κριτήρια αφορούν όχι μόνο την λαθραία μετανάστευση, τη δημόσια τάξη και την ασφάλεια, αλλά και τις εξωτερικές σχέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την ενδιαφερόμενη τρίτη χώρα, συμπεριλαμβανομένων, ειδικότερα, θεμάτων που άπτονται του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών.

Επιπλέον, η εισηγήτρια καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τις αρχές των Νήσων Σολομώντος να μεριμνήσουν για την πλήρη αμοιβαιότητα της απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης, που θα επιτρέψει την ισότιμη μεταχείριση όλων των πολιτών, ειδικότερα όλων των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η εισηγήτρια επιθυμεί να επισημάνει το γεγονός ότι, στο πλαίσιο της Μικτής Επιτροπής διαχείρισης της συμφωνίας (άρθρο 6), η Ευρωπαϊκή Ένωση εκπροσωπείται μόνο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ως θεσμικό όργανο που εκλέγεται άμεσα από τους ευρωπαίους πολίτες και είναι θεματοφύλακας της δημοκρατίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών αρχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα μπορούσε να συμμετέχει στις εργασίες της μικτής επιτροπής. Η εισηγήτρια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προτρέπει για άλλη μια φορά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επανεξετάσει τη σύνθεση των μικτών επιτροπών διαχείρισης όσον αφορά τις μελλοντικές συμφωνίες.

Επίσης, η εισηγήτρια αμφισβητεί την πρακτική σύμφωνα με την οποία οι συμφωνίες απαλλαγής από την υποχρέωση θεώρησης υπογράφονται και τίθενται σε προσωρινή ισχύ προτού το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δώσει την έγκρισή του. Η εισηγήτρια επισημαίνει ότι η πρακτική αυτή τείνει να μειώσει το περιθώριο ελιγμών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και δημιουργεί περαιτέρω προβλήματα καθώς το Κοινοβούλιο δεν ενημερώνεται εγκαίρως για την πρόοδο των διμερών διαπραγματεύσεων.

**

Ειδικές διατάξεις

Η ειδική κατάσταση του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας λαμβάνεται υπόψη στις αιτιολογικές σκέψεις της συναφθείσας συμφωνίας. Κατά συνέπεια, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιρλανδία δεν συμμετέχουν στην συναφθείσα συμφωνία και δεν υπόκεινται στις διατάξεις της.

Στην κοινή δήλωση που επισυνάπτεται στη συμφωνία αναφέρεται επίσης η στενή συμμετοχή της Νορβηγίας, της Ισλανδίας, της Ελβετίας και του Λιχτενστάιν στην υλοποίηση, την εφαρμογή και την ανάπτυξη του κεκτημένου του Σένγκεν. Η δήλωση προτρέπει τις αρχές των χωρών αυτών να συνάψουν, το ταχύτερο δυνατό, με τις Νήσους Σολομώντος διμερείς συμφωνίες για απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης για βραχεία διαμονή υπό όρους ανάλογους με εκείνους που ισχύουν στην παρούσα συμφωνία.

Η συμφωνία περιέχει διατάξεις που συνδέονται με την εδαφική εφαρμογή της: στην περίπτωση της Γαλλίας και των Κάτω Χωρών, οι διατάξεις της συμφωνίας είναι εφαρμοστέες μόνο στα ευρωπαϊκά εδάφη αυτών των δύο κρατών μελών.

**

Τέλος, η εισηγήτρια συνιστά στα μέλη της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων να υποστηρίξουν την έκθεση, και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να την εγκρίνει.

• [1]    Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 539/2001 του Συμβουλίου, της 15ης Μαρτίου 2001, περί του καταλόγου τρίτων χωρών οι υπήκοοι των οποίων υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης για τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων των κρατών μελών, και του καταλόγου των τρίτων χωρών οι υπήκοοι των οποίων απαλλάσσονται από την υποχρέωση αυτή (ΕΕ L 81 της 21.3.2001, σ. 1).
• [2]    Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 509/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 15ης Μαΐου 2014, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 539/2001 του Συμβουλίου περί του καταλόγου τρίτων χωρών οι υπήκοοι των οποίων υπόκεινται στην υποχρέωση θεώρησης για τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων και του καταλόγου των τρίτων χωρών οι υπήκοοι των οποίων απαλλάσσονται από την υποχρέωση αυτή (ΕΕ L 149 της 20.5.2014, σ. 67).

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΡΜΟΔΙΑΣ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

Τίτλος	Σύναψη της συμφωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Νήσων Σολομώντος σχετικά με την απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης για βραχεία διαμονή
Έγγραφα αναφοράς	09785/2016 – C8-0422/2016 – COM(2016)0189 – 2016/0096(NLE)
Ημερομηνία διαβούλευσης / αίτησης έγκρισης	18.10.2016
Επιτροπή αρμόδια επί της ουσίας        Ημερομ. αναγγελίας στην ολομέλεια	LIBE 24.10.2016
Γνωμοδοτικές επιτροπές        Ημερομ. αναγγελίας στην ολομέλεια	AFET 24.10.2016
Αποφάσισε να μην γνωμοδοτήσει        Ημερομηνία της απόφασης	AFET 24.5.2016
Εισηγητές        Ημερομηνία ορισμού	Mariya Gabriel 23.5.2016
Εξέταση στην επιτροπή	26.5.2016	12.10.2016	8.11.2016
Ημερομηνία έγκρισης	8.11.2016
Αποτέλεσμα της τελικής ψηφοφορίας	+: –: 0:	44 4 0
Βουλευτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία	Martina Anderson, Gerard Batten, Malin Björk, Michał Boni, Caterina Chinnici, Rachida Dati, Cornelia Ernst, Tanja Fajon, Mariya Gabriel, Kinga Gál, Ana Gomes, Nathalie Griesbeck, Jussi Halla-aho, Sophia in ‘t Veld, Barbara Kudrycka, Marju Lauristin, Juan Fernando López Aguilar, Roberta Metsola, Claude Moraes, Péter Niedermüller, Judith Sargentini, Birgit Sippel, Csaba Sógor, Helga Stevens, Traian Ungureanu, Bodil Valero, Udo Voigt, Beatrix von Storch, Josef Weidenholzer, Cecilia Wikström, Kristina Winberg, Tomáš Zdechovský
Αναπληρωτές παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία	Vilija Blinkevičiūtė, Kostas Chrysogonos, Carlos Coelho, Anna Maria Corazza Bildt, Pál Csáky, Miriam Dalli, Daniel Dalton, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Ska Keller, Miltiadis Kyrkos, Jeroen Lenaers, Ulrike Lunacek, Andrejs Mamikins, Axel Voss
Αναπληρωτές (άρθρο 200, παρ. 2) παρόντες κατά την τελική ψηφοφορία	Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Maria Noichl

ΤΕΛΙΚΗ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ΜΕ ΟΝΟΜΑΣΤΙΚΗ ΚΛΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

44	+
ALDE	Nathalie Griesbeck, Cecilia Wikström, Sophia in 't Veld
ECR	Daniel Dalton, Jussi Halla-aho, Helga Stevens
GUE/NGL	Martina Anderson, Malin Björk, Kostas Chrysogonos, Cornelia Ernst
PPE	Michał Boni, Carlos Coelho, Anna Maria Corazza Bildt, Pál Csáky, Rachida Dati, Mariya Gabriel, Kinga Gál, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, Barbara Kudrycka, Jeroen Lenaers, Roberta Metsola, Csaba Sógor, Traian Ungureanu, Axel Voss, Tomáš Zdechovský
S&D	Vilija Blinkevičiūtė, Caterina Chinnici, Miriam Dalli, Tanja Fajon, Ana Gomes, Miltiadis Kyrkos, Marju Lauristin, Juan Fernando López Aguilar, Andrejs Mamikins, Claude Moraes, Péter Niedermüller, Maria Noichl, Birgit Sippel, Josef Weidenholzer
VERTS/ALE	Ska Keller, Ulrike Lunacek, Judith Sargentini, Bodil Valero

4	-
EFDD	Gerard Batten, Kristina Winberg, Beatrix von Storch
NI	Udo Voigt

	0

Υπόμνημα για τα χρησιμοποιούμενα σύμβολα:

+  :  υπέρ

-  :  κατά

0  :  αποχές